← Search

ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པའི་གསུང་འབུམ།

ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར།

གནས་ལུགས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ།

p. 1

གནས་ལུགས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས།

p. 2

རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཏ་ཐ་ཏྭ་རཏྣ་ཀོ་ཥ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། གནས་ལུགས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ། དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གདོད་ནས་སངས་རྒྱས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་གཞི། །མི་འགྱུར་ལྷུན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་དབྱིངས། །སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། །བཏང་བཞག་འགྲོ་འོང་མེད་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་། །ལྟ་བའི་ཡང་རྩེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། །གང་དང་མི་འདྲ་ཀུན་ལས་འདས་པའི་དོན། །ཇི་ལྟར་བདག་གིས་རྟོགས་བཞིན་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །སེམས་ཀློང་མན་ངག་སྙིང་པོའི་མཐར་ཐུག་དོན། །མེད་པ་ཕྱལ་པ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་སྟེ། །རེ་རེའང་གནད་བཀྲོལ་འགག་བསྡམས་ཆིངས་སུ་བཅིངས། །ལ་བཟླའི་དོན་དང་རྣམ་པ་བཞི་བཞིར་གནས། །དེ་ལ་དང་པོ་མེད་པའི་གནས་བསྟན་པ། །མེད་པའི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །མཁའ་མཉམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་ཆེན་དུ། །ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་

p. 3

ཡངས་པའི་དབྱིངས་རུམ་དུ། །སྣོད་བཅུད་འབྱུང་བཞི་འཕོ་འགྱུར་ཅིར་སྣང་ཡང་། །སྟོང་པའི་གཟུགས་དེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལྟར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་སྣང་ཆོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གཟུགས་བརྙན་ཅིར་སྣང་ཡང་། །སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལྟར། །སྣང་སྲིད་ཆོས་ཀུན་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ནས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་མ་གཡོས་དངོས་པོ་མེད། །ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་གཉིད་ལས་མ་གཡོས་ཤིང་། །སྣང་བའི་དུས་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་ལྟར། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་། །ཇི་བཞིན་མ་གཡོས་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། །དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་སེམས་ལ་སྣང་ན་ཡང་། །སེམས་མིན་སེམས་ལས་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་པས། །མེད་པ་གསལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ། །ད་ལྟ་ཉིད་ནས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས། །དེ་ཕྱིར་སེམས་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་སྣང་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལྟར། །ཡུལ་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་

p. 4

བཞིན་ཡང་། །མེད་པའི་ངོ་བོ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །དོན་གྱི་སྙིང་པོ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལ། །རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་འཁོར་བའི་གཡང་ས་ཆོད། །བཟང་ངན་མེད་པས་འཁོར་འདས་དལ་ཁོད་སྙོམས། །གོལ་སྒྲིབ་མེད་པས་སྲིད་གསུམ་གདར་ཤ་ཆོད། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ལ། །ཕྱོགས་དང་རིས་མེད་རང་བཞིན་གཉིས་མེད་པས། །ལྟ་བ་བསྒོམ་མེད་དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད། །ཕྲིན་ལས་རྩོལ་མེད་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད། །ས་ལ་སྦྱང་མེད་བགྲོད་པའི་ལམ་ཡང་མེད། །ཕྲ་བའི་ཆོས་མེད་གཉིས་མེད་འབྲེལ་བ་མེད། །སྒྲོ་སྐུར་འདས་པས་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་མེད། །གསེར་གླིང་ལྟ་བུར་དབྱེ་བསལ་མེད་པའི་ཀློང་། །རང་བྱུང་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ནི། །མེད་པའི་རང་བཞིན་མཚན་བརྗོད་ཀུན་ལས་འདས། །དོན་གྱི་སྙིང་པོ་རིག་པ་ཟང་ཀ་ལ། །བཅོས་སུ་མེད་པས་དགེ་བས་ཕན་མ་བཏགས། །བསྒྱུར་དུ་མེད་པས་སྡིག་པས་གནོད་མ་བསྐྱལ། །ལས་འབྲས་མེད་པས་རྣམ་སྨིན་བདེ་སྡུག་མེད། །བཟང་ངན་མེད་པས་སྤང་བླང་འཁོར་འདས་མེད། །བསམ་བརྗོད་མེད་པས་ཀློང་དང་བྲལ་བ་ཉིད། །སྔ་ཕྱི་མེད་པས་ཚེ་རབས་བཏགས་པ་ཙམ། །གང་ཡང་ཅི་ལེན་སུ་ཞིག་གང་དུ་འཁོར། །ལས་གང་རྣམ་སྨིན་དེ་ཡི་འབྲས་བུ་ཅི། །མཁའ་འདྲའི་དོན་ལ་བསམ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱོས། །ཡང་བསམས་ཡང་གཞིགས་རིག་པས་དཔྱད་ན་ཡང་། །ཆ་ཤས་དངོས་མེད་རྡུལ་ཙམ་མི་རྙེད་ཅིང་། །སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་གཟུང་དང་འཛིན་མེད་པར། །ད་ལྟའི་དུས་ནས་གཤིས་དོན་སྙིང་པོར་གནས། །བརྟགས་དུས་མེད་ལྟར་མ་བརྟགས་དེ་བས་མེད། །ཐ་སྙད་ཙམ་དུའང་དེ་བས་མི་དམིགས་པས། །རྣམ་ཀུན་ཆོས་རྣམས་རྟག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད། །སྒྱུ་འདྲ་དངོས་མེད་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱོས། །རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་སྟོང་པའི་རང་དུས་ན། །མི་མཁས་བྱིས་པ་ཞེན་པས་བཅིངས་ན་ཡང་། །རང་བཞིན་ཤེས་རྣམས་འཆིང་བར་མི་ནུས་ལྟར། །མེད་པའི་ཆོས་ལ་མི་མཁས་སྐྱེ་བོ་

p. 5

རྣམས། །བདག་ཉིད་ཞེན་པས་འཆིང་ཞིང་འཁོར་ན་ཡང་། །དེ་ཉིད་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་མཁས་པ་རྣམས། །ད་ལྟའི་དུས་ནས་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པས། །རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ཀློང་དུ་གྲོལ། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ལ། །གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ངང་གིས་གནས། །རྒྱུ་འབྲས་མེད་པའི་རིག་པ་གཅེར་བུ་ལ། །དགེ་སྡིག་མེད་པའི་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་གནས། །མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རིག་པ་ཟང་ཐལ་ལ། །ཀུན་བཟང་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པ་ངང་གིས་གནས། །མེད་པའི་སྙིང་པོ་རང་རིག་བྱང་ཆུབ་ལ། །ཡུལ་མེད་རྣམ་དག་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་གསལ། །སྒྱུ་མའི་རྣལ་འབྱོར་རིག་པ་རང་སྣང་ལ། །མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་འགགས་རོལ་པར་ཤར། །ཤར་བའི་དུས་ནས་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པས། །བླང་དོར་བྱ་རྩོལ་གང་ཡང་མི་བྱེད་དེ། །ཁོང་ཡངས་བློ་བདེའི་ཅོག་བཞག་ཆེན་པོར་གནས། །མེད་པས་བསླུས་པའི་བྱིས་པ་རི་དྭགས་བཞིན། །སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལ་སྐོམ་པས་སྙེགས་པར་བྱེད། །ཐ་སྙད་འཁྲུལ་བའི་ཚིག་ལ་དོན་རེ་བས། །སོ་སོའི་གྲུབ་མཐའ་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་བཅིངས། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་གོལ་ས་མ་ཆོད་པས། །དོན་གྱི་སྙིང་པོ་རྣལ་མ་མཐོང་བ་མེད། །ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ཆོས་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས། །གང་ཡང་མེད་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ནི། །ད་ལྟ་ཉིད་ནས་ཆོས་སྐུའི་རང་མལ་ལས། །གཡོས་པ་མེད་པའི་ཐོག་མའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ། །རང་གཞག་བདེ་བ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དགོངས་དོན་གསང་བའི་རིག་པ་མ་རྟོགས་ན། །བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་མི་གྲོལ་ཏེ། །འདུས་བྱས་མི་རྟག་འཇིག་པར་མ་ཤེས་སམ། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་རྒྱ་མདུད་དམ་པོ་དེ། །འཇིག་མེད་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་རེག །དེ་བས་གནས་ལུགས་དོན་གྱི་མཆོག་འདོད་ན། །སྒོ་གསུམ་དུབ་ལ་རང་ཉིད་འཆིང་བའི་ཆོས། །བྱིས་པའི་རྩེད་མོ་འདྲ་བ་ཀུན་ཞོག་ལ། །མེད་པའི་རང་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་། །ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་

p. 6

ཆེན་པོའི་གནས། །བྱར་མེད་བསམ་ཡུལ་འདས་པར་ཁྱབ་གདལ་ལ། །མ་བཅོས་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་ལྟོས། །རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་འདས་པར་ཁོ་ཐག་ཆོད། །ཕྱི་ནང་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་རིག་པ་ལ། །དུས་དང་གནས་མེད་སྐྱེ་འགག་ཆོས་ལས་འདས། །མཁའ་ལྟར་དག་པས་ཐེག་པའི་འདྲེན་སྒོ་མེད། །དེ་ལ་དོན་དུ་རྟོག་པ་ཀུན་འཁྲུལ་པས། །ཆོས་ཀྱི་བདག་ཅན་གོལ་སྒྲིབ་ས་བོར་ཏེ། །དབྱེ་བ་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ངང་། །སྟོང་ཆེན་གདལ་བ་ཆེན་པོར་ཐག་བཅད་དེ། །ཆོས་ཉིད་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་རང་ས་གཟུང་། །འདི་ནི་མི་གནས་གདོད་མའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ། །ལྟ་བའི་ཕྱི་རྒྱ་རླབས་ཀྱིས་བཅད་པ་སྟེ། །མེད་པའི་ཆོས་སུ་གནད་ཀུན་བཀྲོལ་བ་ཡིན། །དེ་ལྟར་མེད་པའི་ཆོས་སུ་གནད་བཀྲོལ་ནས། །སྒོམ་མེད་ངང་ལ་ཅོག་གཞག་རིག་པའི་འགག །གང་ཤར་བླང་དོར་མེད་པའི་ངང་དེར་བསྡམ། །ཀློང་ཆེན་སེམས་ཀྱི་དལ་ཁོད་སྙོམས་པ་ཡིན། །རང་གཞག་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེའི་དབྱིངས། །མ་བསྒོམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་མཆོག །རྟག་ཏུ་ཡོད་དེ་ཆུ་བོའི་གཞུང་ཆེན་འདྲ། །མ་བཅོས་མཉམ་པར་བཞག་ན་ངང་གིས་གསལ། །ཇི་བཞིན་བཞག་པའི་ཆོས་ཉིད་མཁའ་འདྲ་ལ། །འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་ཡེང་དང་མ་ཡེངས་མེད། །འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དབྱིངས་མཆོག་རབ་འབྱམས་འདི། །ཚིག་གིས་མཚོན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་རབ་ཀློང་རྡོལ་རིག་པ་རང་ཤར་དང་། །ཐོས་མང་ཡང་ན་འཇུར་སེམས་མེད་པ་དང་། །སྨྲ་མེད་བསམ་ཡུལ་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །མཚོན་དང་མི་མཚོན་མེད་པར་ཐག་ཆོད་དེ། །སྒོམ་དང་བསྒོམས་པར་བྱ་བ་མི་རྙེད་པས། །བྱིང་རྒོད་དགྲ་བོ་ཆེད་དུ་གསད་མ་དགོས། །སྣང་སེམས་ཡེ་གྲོལ་མེད་པའི་སྙིང་པོ་ལ། །འཁྲུལ་པ་རང་གཞག་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པའི་ཀློང་། །རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆོས་སྐུའི་ངང་ལ་གནས། །ཤར་གྲོལ་རིས་མེད་བདེ་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ། །ཤར་བའི་དུས་ནས་རང་ཤར་

p. 7

རང་ས་ཟིན། །གནས་པའི་དུས་ན་རང་གནས་རང་ས་ཟིན། །གྲོལ་བའི་དུས་ན་རང་གྲོལ་རང་ས་ཟིན། །ཆོས་ཉིད་ཀློང་ནས་ཤར་གནས་རང་གྲོལ་བས། །གཞན་ནས་མ་གཡོས་ཆོས་སྐུའི་རོལ་པ་ཙམ། །རང་སྣང་རིས་མེད་སྙིང་པོའི་རང་གཟུགས་ཏེ། །བཟང་ངན་མེད་པ་དོན་གྱི་སྙིང་པོར་གནས། །གང་སྣང་ཅི་ཤར་འཕྲོ་གནས་ཐམས་ཅད་དང་། །དུག་ལྔ་ལ་སོགས་རིག་པའི་རྩལ་རྣམས་ལ། །ཇི་ལྟར་ཤར་བ་དེ་ཉིད་རང་དུས་དེར། །ངོ་ཤེས་རྩལ་རྫོགས་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་ཉིད། །ཡུལ་སེམས་བར་དེར་ཅོག་གཞག་མཉམ་པའི་འགག །བྱ་ལམ་རྗེས་མེད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་འགག །ཐམས་ཅད་དབྱིངས་གཅིག་ཆུ་དང་དབའ་རླབས་འགག །གསང་ཆེན་འགག་ལ་ཆོས་རྣམས་ཡེ་བསྡམས་པས། །གནད་ཤེས་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །གང་ཚེ་རང་རིག་དགོངས་པའི་ཀློང་ཆེན་ནས། །མཉམ་ཤར་མཉམ་གནས་མཉམ་གྲོལ་བཟང་ངན་མེད། །མི་མཉམ་མི་གནས་མ་གྲོལ་ཆོས་མེད་པས། །བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཀློང་ཡངས་པའི་འགག་ཏུ་བསྡམ། །མ་བྱས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིག་པ་ལ། །མི་རྩོལ་རང་གཞག་ཡངས་པའི་དགོངས་ཤར་བ། །དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །མི་འགྱུར་ཆོས་ཉིད་ངང་དུ་བསྡམས་པ་ཡིན། །མེད་པའི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའི་དགོངས་པ་དེས། །མ་ལུས་ཆོས་རྣམས་ཆིངས་སུ་བཅིང་བ་ནི། །ནམ་མཁའི་ཆིངས་ཀྱིས་སྣོད་བཅུད་བཅིངས་པ་ལྟར། །རང་སྣང་ཆོས་རྣམས་ཡེ་སྟོང་ཆེན་པོར་བཅིངས། །འཁོར་བ་མིང་ཙམ་རྒྱུ་འབྲས་རྩོལ་སྒྲུབ་འདས། །དགེ་སྡིག་ཕན་གནོད་མེད་དེ་སྟོང་པའི་ངང་། །ཐར་བ་མིང་ཙམ་མྱ་ངན་འདས་མེད་དེ། །རང་བཞིན་རྣམ་བཅུས་རྩོལ་ཞིང་སྒྲུབ་ཏུ་མེད། །ངལ་བའི་ཆོས་ལ་ཡང་རྩོལ་ཡང་འབད་པ། །བྱིས་པའི་འདག་ཁང་འདྲ་སྟེ་འཇིག་པའི་ཆོས། །དེ་བས་སྒྱུ་འབྲས་དགེ་སྡིག་འབད་རྩོལ་ཀུན། །མེད་པའི་ཆིངས་སུ་ཆོས་ཀུན་ཡེ་ནས་བཅིངས། །དེ་ནི་ཨ་ཏི་སྙིང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །རྒྱུ་འབྲས་བྱིས་པ་འདྲ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །མས་

p. 8

འཛེག་སྐལ་དམན་ལམ་དུ་ཐག་བཅད་དེ། །རང་ངོའི་དགོངས་པ་ཆོས་ལས་འདས་པའི་དོན། །བྱར་མེད་ནམ་མཁའི་ཆིངས་སུ་བཅིང་བར་བྱ། །བྱས་པས་བསླུས་ཏེ་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ལྟོས། །རྩོལ་བས་བསླད་དེ་སྡུག་བསྔལ་འཁྲུལ་འཁོར་སོམས། །དགེ་སྡིག་ཆོས་ཀྱིས་བདེ་སྡུག་རྒྱུན་མི་འཆད། །ལས་བསགས་འཁོར་བ་མཐོ་དམན་ཉིད་དུ་འཁྱམས། །སྲིད་པའི་མཚོ་ལས་ཐར་བའི་སྐབས་མེད་དོ། །གང་ལ་དགེ་དང་མི་དགེ་རྒྱུན་ཆད་དེ། །ཆོས་ཉིད་ངང་ལས་འདུ་འབྲལ་གཉིས་མེད་ན། །དེ་ནི་གསང་ཆེན་ངེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། །འབད་རྩོལ་མེད་པར་གདོད་མའི་ས་ལ་ཕྱིན། །ཡེ་གཞག་ཆོས་སྐུ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཟིན། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ནས། །སྒྲོ་བཏགས་མིང་དོན་འཛིན་པའི་བརྡ་ཆད་དང་། །བཟང་ངན་སྤང་བླང་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་རྣམས། །ཆོས་མེད་བྱར་མེད་མཁའ་ལྟར་སུས་ཤེས་པ། །མེད་པའི་ཆོས་སུ་ཆིངས་ཀུན་བཅིངས་པ་ཡིན། །མེད་པར་ལ་བཟླ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ནི། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་སོ་ཅོག་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པས་ཡོད་པའི་ཆོས་ལས་འདས། །སྣང་ཚུལ་མ་འགགས་མེད་པའི་ཆོས་ལས་འདས། །ཡོད་མེད་མེད་པས་གཉིས་ཀའི་ཆོས་ལས་འདས། །གཉིས་ཞེས་མེད་པས་གཉིས་མིན་ཆོས་ལས་འདས། །ཡིན་མིན་མེད་པས་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ལ། །འདི་ཞེས་མི་མཚོན་བསམ་བརྗོད་ཀུན་ལས་འདས། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་གདོད་ནས་དག་པ་ལ། །བླང་དོར་བྱེད་པ་དོན་གྱི་བྱིས་པ་རྣམས། །རང་རང་ལྟ་ལ་ཆགས་པས་རྟག་ཏུ་འཆིངས། །འདུ་ཤེས་མཚན་མར་འཛིན་པས་ཉོན་རེ་མོངས། །མེད་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་ཨ་རེ་འཁྲུལ། །ཕྱོགས་མེད་ཕྱོགས་སུ་འཛིན་པས་ཐང་རེ་ཆད། །རྟག་ཏུ་འཁོར་བར་འཁྱམས་པས་སྙིང་རེ་རྗེ། །རང་བྱུང་རིག་པ་དོན་དམ་ཉི་མ་ལ། །དགེ་སྡུག་དཀར་ནག་གཉིས་ཀའི་སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས། །བླང་དོར་འབད་རྩོལ་ཞེན་པའི་གློག་གིས་གདུངས། །བདེ་སྡུག་འཁྲུལ་སྣང་ཆར་གྱི་རྒྱུན་བབས་པས། །

p. 9

འཁོར་བའི་ས་བོན་འགྲོ་དྲུག་ལོ་ཏོག་རྒྱས། །ཀྱེ་མ་ཉམ་ཐག་འགྲོ་ཀུན་སྙིང་རེ་རྗེ། །མཐར་ཐུག་དོན་གྱི་ངེས་པའི་སྙིང་པོ་ལ། །གསེར་སྒྲོག་ཐག་སྒྲོག་འཆིང་བར་མཉམ་པ་ལྟར། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སེམས་ཀྱི་འཆིང་བ་མཉམ། །དཀར་ནག་སྤྲིན་ཚོགས་སྒྲིབ་པར་མཉམ་པ་ལྟར། །དགེ་སྡིག་གཉིས་ཀ་རིག་པའི་སྒྲིབ་པར་མཉམ། །དེ་བས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་ཀུན་ལས་འདས་པ་གཅེས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཁོང་ནས་ཤར་བ་དང་། །རྒྱུ་འབྲས་མཚན་མོའི་མུན་པ་སངས་བ་དང་། །དགེ་སྡིག་སྤྲིན་ཚོགས་གང་ཡང་མེད་པ་ན། །ཆོས་དབྱིངས་མཁའ་ལ་དོན་དམ་ཉི་མ་ཤར། །འདི་ནི་མཐར་ཐུག་དོན་གྱི་ལ་བཟླ་སྟེ། །མེད་པའི་རང་བཞིན་བཅུ་ཡིས་གཏན་ལ་བབ། །རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པ་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །མི་སྣང་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་པའི་ཡུལ་ལས་འདས། །རང་རིག་ཟང་ཀ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་འདི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཟད་པའི་ལ་བཟླ་སྟེ། །ཆོས་རྣམས་འདིར་ཟད་འདི་ཡང་ཆོས་སུ་ཟད། །ཟད་དང་མ་ཟད་མེད་པར་བཟླས་ཟིན་པས། །ཡོད་མེད་མཚོན་བརྗོད་འདས་པར་ཁོ་ཐག་ཆོད། །འདི་ཡིན་གཏད་མེད་ཕྱོགས་འབྱམས་ཡངས་པ་ཆེ། །ཆོས་ཟད་བློ་འདས་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་རེ་དགའ། །འདི་ཉིད་སྔ་ཕྱི་ད་ལྟའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། །དགོངས་པ་དབྱིངས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བར་མཚམས་མེད། །རིག་འཛིན་རྒྱལ་བ་ཀུན་དང་སྤྱོད་ཡུལ་མཉམ། །མི་འགྱུར་མི་ཕྱེད་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཀློང་། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྩོལ་སྒྲུབ་འདས་པའི་ཀློང་། །ཆོས་ཀུན་མིང་ཙམ་བསམ་བརྗོད་འདས་པའི་ཀློང་། །བྱ་བྲལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ངང་ཉིད་ལ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དབྱིངས། །ཀུན་བཟང་དབྱིངས་ལ་སྣང་སྟོང་བཟང་ངན་མེད། །མེད་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་འཁྲུལ་བར་བཏགས། །བཏགས་པའི་དུས་ནས་འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་མེད། །ཆོས་རྣམས་མིང་མེད་ཆེན་པོར་ལ་བཟླས་ཏེ། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་ཡིན། །

p. 10

འདི་ལྟར་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ལ། །འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པས། །འཁོར་བ་སྤངས་ནས་མྱང་འདས་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད། །སྐྱེས་དང་མ་སྐྱེས་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པས། །སྐྱེ་འགག་ཡོད་མེད་འཛིན་པའི་ཡུལ་ལས་འདས། །དག་དང་མ་དག་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པས། །བཟང་ངན་སྤོང་ལེན་མེད་པར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ། །ཀུན་བཟང་ཀློང་དུ་ཆོས་ཀུན་ལ་བཟླའོ། །གནས་ལུགས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་སྟེ་གནས་དང་པོའོ།། །།དེ་ལྟར་མེད་པའི་གནས་ལུགས་ལེགས་རྟོགས་ནས། །ཕྱལ་བའི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནི། །ཐེག་པའི་ཡང་རྩེ་ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་ལུང་། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་མཐའ་དབུས་མེད་པ་སྟེ། །ཆེ་བའི་ཆེན་པོ་ཀུན་བཟང་ཡངས་པའི་ཐུགས། །བར་མེད་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནོ། །སྣང་སྲིད་ཆོས་དང་སྣང་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཇི་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ་ལས་མ་གཡོས་པས། །དེ་ལ་མཐའ་དབུས་མི་དམིགས་བསམ་དང་བྲལ། །ཕྱལ་བའི་རང་བཞིན་བར་མེད་ཆེན་པོར་གནས། ཡུལ་སྣང་ཆོས་ཀུན་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ནས། །ཕྱོགས་ཆ་དངོས་པོ་མེད་པས་ཕྱལ་ཡས་ཏེ། །རང་རིགས་སེམས་ཀྱང་སྔ་ཕྱིའི་ཡུལ་མེད་པས། །ཇི་བཞིན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཕྱལ་ཡས་ཉིད། །འདས་པ་འགགས་ཤིང་མ་འོངས་མ་སྐྱེས་ལ། །ད་ལྟར་མི་གནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་། །གཞི་རྩ་དངོས་མེད་མཚོན་པའི་ཡུལ་ལས་འདས། །རང་བཞིན་ཕྱམ་ཕྱལ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ཡངས་པོ། །ཕྱོགས་རིས་མེད་པ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ལ། །ལྟ་བ་དབང་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བཟླས་བརྗོད་མེད། །ས་ལམ་དམ་ཚིག་སྦྱང་བགྲོད་མི་དམིགས་པས། །གཞི་བྲལ་ཡངས་པ་ཆེན་པོར་ཕྱལ་ཡས་ཏེ། །ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་འུབ་ཆུབ་པོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། །རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བྱིན་བརླབས་པས། །མི་གནས་འགག་པ་མེད་པར་ལྷུན་གྲུབ་སྟེ། །ཡོད་མེད་དམིགས་བསམ་བྲལ་བར་རྣམ་དག་པས། །ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ཕྱལ་ཡས་སོ། །རིག་པ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ། །

p. 11

ཕྱོགས་སུ་མི་བལྟ་མཚན་མའི་ཡུལ་དང་བྲལ། །སྒྲ་དང་ཚད་མས་གཏན་ལ་དབབ་ཏུ་མེད། །མཚོན་བྲལ་འཕེལ་འགྲིབ་རྟག་ཆད་འགྲོ་འོང་མེད། །ལྷུན་མཉམ་ཡངས་པ་ཆེན་པོར་རྣམ་དག་པས། །བར་མེད་ཕྱལ་བ་ཕྱོགས་རིས་ཀུན་དང་བྲལ། །དགོངས་པ་འབྱུང་འཇུག་རེ་དང་དོགས་མེད་པས། །ཇི་ལྟར་ཤར་ཡང་བར་མེད་ཕྱལ་བ་སྟེ། །རང་ཤར་རིས་མེད་རྒྱ་ཡན་ཟང་ཀ་ལ། །འཛིན་པའི་གཟེབ་ཀྱིས་ནམ་ཡང་འཆིང་མི་དགོས། །ཕྱལ་བའི་ངང་དུ་ཐམས་ཅད་ཀུན་བཟློག་པས། །རང་བཞིན་དགག་དང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ལས་འདས། །ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སྣོད་བཅུད་སྟོང་པ་བཞིན། །དགག་སྒྲུབ་ཆགས་སྡང་དང་པོའི་དབྱིངས་སུ་ཡལ། །འདིར་སོང་མེད་པའི་རྟོག་ཚོགས་རྗེས་མེད་དེ། །བར་མེད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཕྱལ་ཡལ་ན། །རེ་དོགས་འཛིན་པའི་ཆོས་ལས་འདས་པ་ཡིན། །གཟུང་འཛིན་སེམས་ཀྱི་བརྟོད་ཕུར་ཐོན་པ་ཡིན། །འཁྲུལ་སྣང་འཁོར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་སྟོངས་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་སྣང་ཆོས་རྣམས་དང་། །ནང་གི་རང་སེམས་འཆར་ཚུལ་རོལ་པའི་རྩལ། །ཐམས་ཅད་ཡེ་སྟོང་ཕྱལ་པར་སུས་ཤེས་པ། །ཕྱལ་བའི་གནད་དུ་ཆོས་རྣམས་བཀྲོལ་བ་ཡིན། །རང་རིག་སྟོང་གསལ་ཕྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ། །ཆོས་ཉིད་དོན་རྣམས་འགག་ཏུ་བསྡམས་པ་ནི། །འཛིན་པས་མ་བཅིངས་གཟུང་བའི་ཡུལ་ལས་འདས། །དམིགས་གཏད་ཆོས་མེད་ཧར་སངས་རྒྱ་ཡན་པ། །མ་ཡེངས་དྲན་པ་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ནི། །མཁའ་ལྟར་ཕྱལ་ཡས་སྒོམ་དང་མི་སྒོམ་མེད། །འདི་ནི་ཀུན་བཟང་དགོངས་པའི་ཀློང་ཆེན་ནོ། །སྟོང་གསལ་རིག་པའི་ཀློང་ཆེན་ཡངས་པ་འདིར། །མཚན་ཉིད་མི་འགག་སྣ་ཚོགས་ཅི་ཤར་ཡང་། །དབང་པོ་ཅིར་མཐོང་རིག་པ་ཆོས་ཉིད་གསལ། །སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཤེས་པར་རང་ཤར་བདེ། །ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པ་ཡེ་ཤེས་རང་ཤར་ཀློང་། །ཟང་ཐལ་ཕྱི་ནང་མེད་པར་འོད་གསལ་བས། །མ་བཅོས་རྣལ་གཞག་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཤེས་པ་བག་ཡངས་བྱར་མེད་སྐྱེས་བུ་བཞིན། །སྒྲིམས་ལྷོད་མེད་པར་ལུས་སེམས་གང་དགར་གཞག །རིག་པ་

p. 12

ཕྱལ་ཡས་བར་སྣང་དག་པ་བཞིན། །ཆོས་དབྱིངས་ངང་དུ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་གནས། །སྟོང་གསལ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །རྒྱ་གྲོལ་རིག་པ་བར་མེད་ཕྱལ་ཡས་ཏེ། །འཛིན་པས་མ་བཅིངས་དྲན་བསམ་ཀུན་ལས་འདས། །ཐམས་ཅད་ཕྱམ་ཕྱམ་དགོངས་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ། །ཞི་བདེའི་ངང་དུ་བློ་བདེ་འདྲེས་པ་དེ། །ཕྱི་ནང་རོ་གཅིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་། །གནས་ལུགས་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ལགས། །ཡུལ་དབང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རང་དུས་དེར། །རང་སེམས་ཕྱལ་པ་སྣང་བ་བདེ་ཡངས་པ། །འཛིན་པས་མ་བཅིངས་རང་གདངས་རང་གསལ་དུ། །བར་མེད་ཕྱལ་བའི་འགག་ཆེན་བསྡམས་པ་ཡིན། །ཡུལ་སེམས་འཛིན་པ་སངས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །དྲན་བསམ་ཚོལ་ཁྲོ་བྲལ་བའི་རིག་པ་དེ། །ཕྱལ་བ་རང་གདངས་ཆིངས་སུ་བཅིངས་བ་ནི། །རྒྱ་ཡན་བར་མེད་ཆོས་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་འགྲོས། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱིངས་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། །ཡེ་ནས་ཀུན་བཟང་དགོངས་པའི་རང་རྒྱས་བཏབ། །ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་སྣ་ཚོགས་གཉིད་ཀྱིས་བཅིངས། །བདེན་མེད་སྟོང་པའི་རང་སྣང་ཡིན་པ་ལྟར། །སྣོད་བཅུད་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་སེམས་ཀྱིས་བཅིངས། །ཀློང་ཆེན་སེམས་ལ་སྣང་སྟེ་དངོས་པོ་མེད། །ནམ་མཁའི་ཀློང་ན་སྣོད་བཅུད་ཡངས་པ་ཀུན། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་ཕྱལ་བ་བར་མེད་ལྟར། །རིག་པའི་ཀློང་ན་ཡུལ་སེམས་སྣང་བ་ཀུན། །ཕྱི་ནང་ཕྱལ་བ་རང་སྣང་སྟོང་པས་བཅིངས། །འདི་ནི་ཆོས་ཀུན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཆིངས། །ཕྱལ་བ་རིས་མེད་གཟུང་འཛིན་བྲལ་བར་བསྟན། །ཆོས་ཀུན་འཆིང་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་ཡང་། །ཕྱོགས་དང་རིས་མེད་ཕྱལ་བ་ཆེན་པོས་བཅིངས། །སྣོད་བཅུད་འཆིང་བ་ཡངས་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟར། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་བསམ་བརྗོད་ཀུན་ལས་འདས། །ཕྱོགས་བྲལ་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་རིག་པ་ལ། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་མ་འགགས་ཤར། །ཤར་བའི་དུས་ན་སེམས་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད། །འདི་ཞེས་མི་མཚོན་ཆོས་ཉིད་ཕྱལ་པས་བཅིངས། །སུས་ཀྱང་འདར་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྒྱ། །ཀུན་བཟང་ཡངས་པ་ཆེན་པོས་ཡེ་ནས་བཏབ། །འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྗེ་བླ་མའི་དགོངས་པས་བཅིངས། །ཡེ་སངས་

p. 13

རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་རང་རྒྱས་ཆོད། །བློ་རབ་སྐལ་བ་ཆེན་པོ་མ་གཏོགས་པ། །ཀུན་གྱི་ཡུལ་མིན་གསང་ཆེན་ངེས་པའི་དོན། །འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་ཆིངས། །རང་རིག་འོད་གསལ་དགོངས་པའི་ཀློང་ཆེན་འདི། །རང་ལ་ཡོད་ཀྱང་རྟག་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་བ། །དཔལ་མགོན་ཆོས་རྗེ་བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་མཐོང་། །བར་མེད་ཕྱལ་པར་ཆོས་ཀུན་བཅིངས་ཞེས་བྱ། །ཕྱལ་པར་ལ་བཟླ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ནི། །ཕྱི་ཡི་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་སྟོང་པའི་ངང་། །མི་གནས་འགྲོ་འོང་མེད་པས་མཚོན་བརྗོད་འདས། །ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཤར་གྲོལ་རིས་དང་བྲལ། །བར་སྣང་བྱ་རྗེས་འདྲ་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད། །ཡུལ་སེམས་ཇི་བཞིན་རང་བྱུང་རིག་པ་ཡང་། །མིང་ཙམ་མཚོན་བརྗོད་འདས་ཏེ་སྤྲོས་དང་བྲལ། །མཁའ་བཞིན་བྱེད་པོ་མེད་པས་སྟོང་པའི་ངང་། །བྱ་དང་རྩོལ་མེད་བཟང་ངན་དགེ་སྡིག་འདས། །རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་རང་བཞིན་རྣམ་བཅུ་མེད། །ཡངས་པ་ཕྱམ་ཕྱལ་མཚོན་བརྗོད་བྲལ་བའི་ཀློང་། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ཡེ་སྟོང་ཡོད་མ་མྱོང་། །བསམ་བྲལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནི། །བློ་བྲལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ལ་བཟླའོ། །གནས་ལུགས་རིན་པོའི་ཆེའི་མཛོད་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བར་མེད་ཕྱལ་པ་ཆེན་པོར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་སྟེ་གནས་གཉིས་པའོ།། །།དེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ནི། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ཡེ་ནས་གནས་པ་སྟེ། །ཀུན་འབྱུང་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །འཁོར་འདས་ཆོས་ཀུན་འབྱུང་བའི་གཞི་མོར་གྲུབ། །ནམ་མཁའི་ངང་ལ་སྣང་སྲིད་སྣང་བ་ལྟར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་འཁོར་འདས་མ་འགགས་ཤར། །སྣ་ཚོགས་རྨི་ལམ་གཉིད་ལས་བྱུང་བ་ལྟར། །འགྲོ་དྲུག་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཀྱི་ངང་ནས་ཤར། །ཤར་བའི་དུས་ནས་ཆོས་ཀུན་རིག་པའི་ངང་། །སྟོང་པ་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་ཡིན། །གཞི་དང་གཞི་སྣང་འཆར་ཚུལ་དེ་དག་ཀྱང་། །གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་དུ། །ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་རིག་པའི་སྒོ་ལས་ཤར། །རོལ་པའི་རྩལ་དུ་འཁོར་འདས་རྣམ་པ་གཉིས། །དག་དང་མ་དག་སོ་སོར་སྣང་ན་ཡང་། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་དབྱིངས་གཅིག་བཟང་

p. 14

ངན་མེད། །ཤེལ་ལས་འོད་ལྔ་མ་འགགས་ཤར་བ་ན། །འོད་རྣམས་ཁ་དོག་སོ་སོར་འཛིན་ན་ཡང་། །བཟང་ངན་མེད་དེ་ཤེལ་སྒོང་གཅིག་གི་རྩལ། །རང་བཞིན་གཞི་ནི་ཤེལ་གྱི་གོང་བུ་འདྲ། །དེ་ཡི་སྟོང་པ་ཆོས་སྐུའི་རང་བཞིན་དང་། །གསལ་བ་རང་གདངས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། །འཆར་གཞི་མ་འགགས་སྒོ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །དབྱིངས་གཞིར་སྐུ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལགས། །དེ་ལས་ཤར་བ་གཞི་སྣང་དུས་ན་ཡང་། །དག་པའི་སྐུ་གསུམ་རྒྱལ་བའི་རང་སྣང་དང་། །མ་དག་སྣོད་བཅུད་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལ། །རང་ངོ་སྟོང་པ་གསལ་བ་སྣ་ཚོགས་གསུམ། །ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སྤྲུལ་སྐུའི་རོལ་པ་སྟེ། །རོལ་པ་རྩལ་གྱི་གཞི་སྣང་སྐུ་གསུམ་པོ། །རང་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་གཞན་ནས་བཙལ་བ་མེད། །འདི་དག་རྣམ་དབྱེ་ལེགས་པར་ཤེས་བྱས་ནས། །འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ལྷུན་གྲུབ་སྐུ་གསུམ་ཞིང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་དུ་རྟོགས་པར་བྱ། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། །ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྣང་སྲིད་ཆོས་སོ་ཅོག །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་གཞན་མེད་དོ། །ལྷུན་གྲུབ་ཀློང་ལས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ངང་། །ཕྱི་ནང་སྐྱེ་འགྲོ་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཀུན། །ཕྱོགས་མེད་སྐུ་སྟེ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོར་ཤར། །སྒྲ་སྐད་རབ་འབྲིང་ཐ་མར་གྲགས་པ་ཡང་། །ཕྱོགས་མེད་གསུང་སྟེ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོར་ཤར། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་དང་མི་རྟོགས་ཀུན། །ཕྱོགས་མེད་ཐུགས་ཏེ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོར་ཤར། །ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཕྱོགས་མེད་འབྱུང་བས་ན། །འདོད་འབྱུང་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །རྩོལ་བ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་བས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅེས་བྱ། །སྣ་ཚོགས་ཆོས་རྣམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་ལྷུན་གྲུབ་པས། །སྐུ་གསུམ་མ་བཙལ་རང་ཆས་རང་ལ་ཡོད། །རྒྱུ་འབྲས་དགེ་སྡིག་འབད་རྩོལ་མི་དགོས་པས། །རང་གཞག་བྱར་མེད་རྣལ་དུ་འབྱོར་བྱ་སྟེ། །བླང་དོར་བྱ་རྩོལ་མེད་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཀློང་། །ཡེ་ཟིན་ཆོས་ལ་ད་རྩོལ་མ་བྱེད་ཅིག །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་། །རང་གཞག་

p. 15

བདེ་བ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྲུབ་པས། །རྒྱུ་འབྲས་སྐལ་དམན་ཆོས་ལ་མི་སྟོན་པར། །བྱར་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ལྟོས། །ཇི་བཞིན་པ་ལ་ད་སྒྲུབ་མི་དགོས་པས། །ཡེ་བཞིན་མ་བཅོས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་དེར། །འབྱུང་འཇུག་བློ་ཡི་རེ་དོགས་ཀུན་ཆོད་ལ། །མ་བཙལ་ལྷུན་གྲུབ་དབྱིངས་སུ་ཤེས་པར་བྱོས། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་མ་བཅོས་གསུམ། །ཆོས་སྐུ་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུའི་རོལ་པ་སྟེ། །འཁོར་འདས་སྐུ་གསུམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་། །མ་བཅོས་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྲུབ་པས། །འཁོར་བ་སྤང་ཞིང་འདས་པ་སྒྲུབ་ཏུ་མེད། །སྒྲོ་སྐུར་ཞི་བ་དོན་གྱི་སྙིང་པོར་གནས། །འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་། །ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་གནད་དུ་བཀྲོལ་བ་ཡིན། །ལྷུན་གྲུབ་འགག་ཏུ་ཆོས་ཀུན་བསྡམས་པ་ནི། །འབྱུང་ཆེན་ལྔ་དང་སྣོད་བཅུད་སྣང་བ་ཀུན། །ཡེ་ནས་མི་རྟོག་ལྷུན་གྲུབ་སྟོན་པར་ཤར། །བདག་གཞན་མི་རྟོག་རང་གསལ་དག་པ་ལྟར། །བྱ་རྩོལ་བྲལ་བའི་རང་སེམས་འགག་ཏུ་བསྡམ། །སྣང་ཚུལ་མ་འགགས་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པར་ཞོག །ཀུན་འབྱུང་རིག་པ་ལྷུན་གྲུབ་གདངས་གསལ་བ། །སྒོ་ལྔ་མ་བཅོས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པ་ཡི། །རིག་སྟོང་ཆོས་སྐུ་ལྷུན་གྲུབ་དགོངས་པ་དེ། །ངོ་ཤེས་ཐག་ཆོད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་བཞག །རང་རིག་ཀློང་ཆེན་རྒྱ་གྲོལ་དག་པ་ལ། །ཡུལ་སེམས་གང་སྣང་བར་མེད་མཉམ་པའི་འགག །རང་བཞིན་བསམ་གཏན་ལྷུན་གྲུབ་བར་དུ་བསྡམ། །དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་ཆུ་བོའི་གཞུང་ཆེན་བཞིན། །མ་བསྒོམས་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་མེད། །ཆོས་ཀུན་སྙིང་པོ་རང་བྱུང་གདོད་མའི་ཀློང་། །ཀུན་བཟང་དོན་གྱི་དགོངས་པའི་ཚད་དུ་ཕྱིན། །ཆོས་རྣམས་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཀུན་དཔེ་ནམ་མཁའ་འདྲ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་ན་ཐམས་ཅད་ཤོང་བ་དང་། །རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་རང་བཞིན་དག་པ་ལྟར། །བྱར་མེད་བསམ་ཡུལ་ཀུན་ལས་འདས་པ་དང་། །གང་སྣང་ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་འགག་ཉིད་དུ། །ཕྱི་ནང་ཆོས་ཀུན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བསྡམ། །སྐྱེ་བ་མེད་དང་འགག་པ་མེད་པ་དང་། །འོང་བ་མེད་དང་

p. 16

འགྲོ་བ་མེད་ལ་སོགས། །ཇི་བཞིན་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་ཀུན་འདུས་པས། །ལྷུན་གྲུབ་མི་གཡོ་དག་པའི་ཏིིང་འཛིན་ཏེ། །བྱར་མེད་འགག་ཏུ་ཆོས་ཀུན་བསྡམས་པ་ཡིན། །ལྷུན་གྲུབ་ཆིིངས་སུ་ཆོས་ཀུན་བཅིང་བ་ནི། །སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་དང་། །འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ལྷུན་གྲུབ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་པས། །ཆོས་ཀུན་ལྷུན་གྲུབ་མ་གཏོགས་གཞན་མེད་དོ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །གཞི་རྩ་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་འདུས། །རང་བཞིན་རྣམ་བཅུས་མ་རྩོལ་ལྷུན་གྲུབ་པས། །ལྟ་སྒོམ་ཏིང་འཛིན་འབད་རྩོལ་བྱར་མེད་དོ། །རྒྱུ་འབྲས་ལུགས་བཞིན་གཞན་ནས་སྒྲུབ་མི་དགོས། །རེ་དང་དོགས་པའི་འཁུ་འཕྲིག་སྐྱེ་མི་དགོས། །ད་ལྟ་ལྷུན་གྲུབ་གདོད་མའི་ཆོས་སྐུ་ལགས། །སེམས་ཉིད་ཀློང་ཆེན་འགྱུར་མེད་ནམ་མཁའི་ངང་། །སྐུ་གསུམ་ཀློང་ནས་འཁོར་འདས་རང་ཤར་ཀྱང་། །སྐུ་གསུམ་དབྱིངས་ལས་གཡོས་པ་ཡེ་ནས་མེད། །རོལ་པ་ངེས་མེད་ཐུགས་རྗེ་ཆོ་འཕྲུལ་མཛོད། །ཐམས་ཅད་ཀུན་བཟང་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་ཤར་བས། །འཁོར་འདས་དབང་བསྒྱུར་དབྱིངས་ལས་གར་མ་གཡོས། །ཐམས་ཅད་ཀུན་བཟང་མི་བཟང་འགའ་མེད་པས། །ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་དབྱིངས། །ལྷུན་གྲུབ་ཆིངས་སུ་ཆོས་ཀུན་ཡེ་ནས་བཅིངས། །ལ་བཟླའི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། །ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་མེད་ཕྱི་ནང་མེད་པ་ལ། །ཆོས་ཀུན་རང་སྣང་གྲུབ་བསལ་འགྲོ་འོང་མེད། །སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མེད་གདལ་བ་ཆེན་པོའི་ཀློང་། །ཅིར་ཡང་མ་ངེས་གར་ཡང་རྒྱ་མ་ཆད། །འདི་ཞེས་མི་མཚོན་བསམ་འདས་བརྗོད་དུ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པ་དང་། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་མུ་བཞིའི་མཐའ་ལས་གྲོལ། །གཉིས་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཀ་དག་ངོ་བོ་གང་དུ་མ་གྲུབ་པས། །མཁའ་ལྟར་རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པ་སྟེ། །ལྷུན་གྲུབ་ངོ་བོ་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ཏེ། །འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་ཅིར་ཡང་སྣང་དུ་རུང་། །འཁོར་འདས་ཀུན་འབྱུང་སྔ་ཕྱི་ཐོག་མཐའ་བྲལ། །

p. 17

སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་མ་ངེས་དོན་གྱི་གཞི། །ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་ཤར་ལུགས་དགག་ཏུ་མེད། །ངོ་བོ་མེད་པའི་ཡིན་ལུགས་དམིགས་སུ་མེད། །རང་བཞིན་མེད་པའི་གྲོལ་ལུགས་རྒྱུན་ཆད་མེད། །ཤར་བའི་ས་དེར་ཕྱིས་ཀྱང་ལ་བཟླ་སྟེ། །གཞི་དབྱིངས་ཟད་པའི་ཆོས་སྐུར་ཐིམ་ཞེས་བྱ། །ནམ་མཁའི་སྤྲིན་རྣམས་བྱུང་སར་ཐིམ་པ་དང་། །ཤེལ་འོད་སླར་ཡང་ཤེལ་དུ་ནུབ་པ་དང་། །གཞི་ལས་ཤར་བའི་གཞི་སྣང་འཁོར་འདས་ཀུན། །ངོ་བོའི་གཞི་ལས་ཀ་དག་རང་ས་ཟིན། །ལྷུན་གྲུབ་རང་མལ་དབྱིངས་སུ་འཁྱིལ་བ་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ལ་བཟླ་ཆེན་པོ་སྟེ། །སྤྲོས་ཀུན་མི་རྟོག་དབྱིངས་སུ་རང་བཞིན་ཐིམ། །དེ་ལྟའི་གང་སྣང་ཡུལ་སྣང་སྣང་བ་ཀུན། །ཚོགས་དྲུག་རང་མལ་ཆོས་སྐུར་ཐིམ་པ་ན། །ཕྱི་ནང་ཕྱམ་གཅིག་ལྷུན་གྲུབ་དབྱིངས་སུ་བཟླ། །འཁོར་འདས་རང་སྣང་སྣང་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ། །མངོན་པར་སངས་རྒྱས་དོན་གྱི་ལ་བཟླ་ལྟར། །སྣང་བས་འཕྲོ་འདུ་ཀློང་གསལ་རང་བཞག་པས། །མི་རྟོག་རང་བབས་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ན། །ངང་གདངས་སྟོང་གསལ་ད་ལྟའི་ལ་བཟླ་སྟེ། །རིན་ཆེན་སྤྲུབས་ལ་བརྟན་པར་གནས་ཞེས་བྱ། །ད་ལྟ་རང་མལ་དབྱིངས་སུ་མ་ཟློས་ན། །ཕྱི་ནས་ཐོག་མའི་གཞི་ལ་གྲོལ་མི་འགྱུར། །གཞི་དབྱིངས་མ་གྲོལ་འཇུར་བུའི་བསམ་གཏན་དེས། །གོང་མའི་ལྷ་ལས་ཐར་བ་ཐོབ་དུས་མེད། །དེ་བས་ད་ལྟ་ཕྱི་མོའི་ནང་དབྱིངས་སུ། །སྐད་ཅིག་རང་གནས་ཏིང་འཛིན་ལ་བཟླ་གཅེས། །ཆོས་སོ་ཅོག་རྣམས་ལྷུན་གྲུབ་རིག་པར་བཟླ། །ལྷུན་གྲུབ་རང་མལ་ཀ་དག་ཆེན་པོར་བཟླ། །ཀ་དག་དམིགས་བསམ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བཟླ། །འདི་ནི་ལྷུན་གྲུབ་ངེས་པའི་ལ་བཟླ་ཡིན། །གནས་ལུགས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིསགྲུབ་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་སྟེ་གནས་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ནི། །རིག་པ་གཅིག་པུ་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གཞི། །དུ་མར་སྣང་ཡང་གཅིག་ལས་མ་གཡོས་ཞེས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྩ་བ་གཅིག་ཏུ་བསྟན། །ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་གཅིག་ལ་མེ་དང་ཆུ། །སོ་སོའི་རྐྱེན་གྱིས་ཐ་དད་བྱུང་ན་ཡང་། །རྩ་བ་གཅིག་

p. 18

སྟེ་བཻཌཱུར་དག་པ་བཞིན། །རང་རིག་གཅིག་ལས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཤར་ཡང་། །རྩ་བ་གཅིག་སྟེ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རིག་དང་མ་རིག་སྒྱུ་མའི་ཁྱད་པར་ཙམ། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་རིག་ངོར་སྣང་ངོ་ཅོག །སྣང་བའི་དུས་ནས་དང་ངོ་སྟོང་པར་གཅིག །རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་བཞིན། །སྣང་བཞིའི་རིག་པ་དངོས་མེད་བར་སྣང་བཞིན། །ཡེ་སྟོང་ཡོངས་སྟོང་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་གཅིག །ཐམས་ཅད་དབྱིངས་གཅིག་གདོད་ནས་དག་པས་ན། །གཉིས་ཞེས་མི་གནས་ཐིག་ལེ་གཅིག་ཏུ་འདུས། །གྲྭ་ཟུར་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་ཨེ་མ་ཧོ། །འབྱུང་ལྔར་སྣང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་། །མ་སྐྱེས་མཉམ་ཉིད་གཅིག་ལས་གཡོས་པ་མེད། །སྲིད་པར་སྣང་ཡང་འགྲོ་དྲུག་སྟོང་པའི་གཟུགས། །གཞི་སྣང་རིག་པའི་ངང་ལས་གཡོས་པ་མེད། །བདེ་སྡུག་སྣང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་ངང་། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ལས་གཡོས་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་དབྱིངས་གཅིག་སྟོང་པའི་ངང་། །སྐྱེ་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །རང་རིག་ཀློང་ཆེན་དོན་གྱི་དབྱིངས་འདི་ན། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་ཉག་གཅིག་བཞུགས། །དུ་མར་མི་དམིགས་ཆ་ཤས་སྤྲོས་དང་བྲལ། །མི་གཡོ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་ཕོ་བྲང་ལགས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལས་གཞན་མི་བཞུགས། །འདོད་འབྱུང་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་མཛོད། །སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱལ་བའི་ཞིང་ཁམས་ལགས། །ཀློང་ཆེན་ཉག་གཅིག་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པ། །འདི་ལས་ཀུན་འཕྲོས་མ་ལུས་ཆོས་སོ་ཅོག །རྒྱུ་འབྲས་བཟློག་པས་རྩ་བའི་འཕྲོ་གཞིར་གཅིག །དེ་ཉིད་སྟོང་གསལ་ཆོས་ཉིད་ཡངས་པ་ཆེ། །ཕྱོགས་རིས་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་དག་པར་གསལ། །རང་བྱུང་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་བྱས་ཀྱང་། །རྩ་བའི་རིག་པ་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པ། །ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་བྱ་རྩོལ་འདས་པར་གནས། །དཔེ་དོན་མཐུན་པར་དབྱིངས་གཅིག་ཀློང་ཆེན་ངང་། །དུ་མའི་སྒྲོ་དང་སྐུར་བ་ཞི་བ་ཡིན། །ཡོད་མེད་འདས་པ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ལ། །ཆོས་སྐུ་མ་འགགས་རོལ་པ་ཅི་ཤར་ཡང་། །རང་ངོ་བསམ་བྲལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་། །སྒྲ་ཚིག་

p. 19

༼སྡེ་མ་བཅུ་བ་དང་བཞི་བཅུ་པ་གཉིས་ནོག་འདུག༽ཐ་སྙད་ཀུན་ལས་འདས་པ་ལགས། །ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ། །གཉིས་སུ་མེད་དེ་བགྲངས་ན་བརྗོད་དུ་མེད། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་གསལ། །ཇི་བཞིན་ཆོས་ཉིད་གཅིག་ལས་གཡོས་པ་མེད། །གཅིག་ལ་ཀུན་འབྲེལ་ཆོས་རྣམས་རྫོགས་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཏེ། །གང་སྣང་དུས་ནས་ཐ་དད་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད། །གཉིས་མེད་སེམས་ཉིད་སྟོང་པའི་རང་མདངས་སུ། །ཕྱི་ཡི་ཆོས་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། །ནང་གི་ཆོས་རྣམས་རིག་པ་ཟང་ཀ་མ། །གཅིག་དང་དུ་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ། །དབྱིངས་གཅིག་རྟོགས་པ་རིག་པའི་གནད་དུ་བཀྲོལ། །ཆོས་ཀུན་རོ་གཅིག་འགག་ཏུ་བསྡམས་པ་ནི། །ཡུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་རྫུན་སྣང་སྟོང་པའི་ངང་། །ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་བཟོ་མེད་གཅིག་ཏུ་ཞོག །གང་སྣང་ཐོག་དེར་སྟོང་གསལ་ཉག་གཅིག་འཆར། །སེམས་སྣང་རྟོག་ཚོགས་རང་ཡལ་སྟོང་པའི་ངང་། །གང་ཤར་འགྱུས་པ་རང་བབས་ལྷུག་པར་ཞོག །འགྱུ་འཕྲོའི་ཐོག་ནས་ཆོས་ཉིད་དགོངས་པར་གསལ། །ཡུལ་སེམས་བར་མེད་མཉམ་པའི་རང་དུས་ན། །རང་སངས་རྗེས་མེད་དམིགས་གཏད་བྲལ་བར་ཞོག ། །ངང་གདངས་དོན་ལས་ལྷག་མཐོང་ཡེ་ཤེས་གསལ། །སྙིང་པོ་གཅིག་ལ་གནད་གསུམ་འགག་བསྡམས་པས། །རྟོགས་དང་མི་རྟོགས་ཡེ་ནས་མཉམ་པ་དང་། །ཡུལ་སེམས་གཉིས་མེད་ཆོས་སྐུར་མཉམ་པ་དང་། །གོལ་སྒྲིབ་གཉིས་མེད་དགོངས་པར་མཉམ་པ་སྟེ། །བར་མཚམས་མེད་པ་དོན་གྱི་རང་ས་ཟིན། །བཏང་བཞག་མེད་པ་ངེས་པའི་སྙིང་པོ་རྙེད། །འགྲོ་འོང་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་དགོངས་པར་གནས། །འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ས་ལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །ཡངས་སོ་ཆེའོ་མཁའ་མཉམ་རྒྱལ་བའི་ཐུགས། །སྤངས་ཐོབ་མེད་དེ་ཐིག་ལེ་གཅིག་གི་ཀློང་། །རང་སར་གྲོལ་ལོ་རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་མེད། །ཟད་སར་ཕྱིན་ནོ་བློ་འདས་ཕྱལ་བར་ཡས། །ནུབ་པ་མེད་པའི་རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོ་ལ། །སྟོང་ཁམས་གསལ་བའི་ཉི་ཟླ་ཤར་བ་ལགས། །རང་རིག་གཅིག་གིས་ཆོས་ཀུན་བཅིངས་བ་ནི། །མཐའ་ཡས་མུ་བཞི་སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས། །འཁོར་

p. 20

འདས་མ་ལུས་ཤར་ཡང་དབྱིངས་ནས་ཤར། །དེ་ཕྱིར་དང་པོ་ཤར་སའི་དབྱིངས་ཀྱིས་བཅིངས། །ད་ལྟ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ནས། །རིག་པའི་ངང་ལས་གཞན་དུ་མ་གཡོས་པས། །སྣང་བ་རང་བྱུང་རིག་པའི་ཀློང་གིས་བཅིངས། །ཤར་གྲོལ་རིས་མེད་དབྱིངས་སུ་ནུབ་ན་ཡང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས། །ཟད་ས་གདོད་མའི་ཆོས་ཉིད་གཅིག་གིས་བཅིངས། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཀུན་རིག་པ་གཅིག་གིས་བཅིངས། །རིག་པ་མ་གཡོས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ། །འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་དོན་གྱི་སྙིང་པོས་བཅིངས། །མི་འགྱུར་འདུས་མ་བྱས་སུ་འུབ་ཆུབ་པོ། །ལ་བཟླ་གཅིག་པུ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །ཐོག་མ་དང་ནི་ཐ་མ་མེད་པའི་དབྱིངས། །ཐམས་ཅད་དེར་ཆུབ་སྤྲོས་ཀུན་ཉེར་ཞི་བས། །ཆོས་ཀུན་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་སྙིང་པོར་གནས། །འདི་ལྟར་ཕྱི་ནང་ཡུལ་སེམས་འཁོར་འདས་ཆོས། །རགས་ཕྲར་ཕྱེ་བས་ཆ་ཤས་སྤྲོས་དང་བྲལ། །མཁའ་བཞིན་ཡེ་སྟོང་དབྱིངས་སུ་ལ་བཟླའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱང་དཔྱད་ན་དངོས་པོ་མེད། །སྐྱེ་བ་མེད་དང་གནས་པ་མེད་པ་དང་། །འོང་བ་མེད་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། །མཚོན་དུ་མེད་དང་བརྗོད་ལས་འདས་པ་སྟེ། །བློ་འདས་དགོངས་པའི་ཀློང་དུ་ལ་བཟླས་པས། །འདི་ཞེས་བསྟན་དུ་མཚན་མའི་དངོས་པོར་མེད། །སྒྲ་ཡིས་ཤེས་སུ་ཚིག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད། །མིང་མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ཆེན་དུ། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟླའོ། །རིག་སྟོང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཀློང་ཆེན་དུ། །སོ་སོ་རང་རིག་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟླའོ། །རིག་དང་མ་རིག་མེད་པའི་ཀློང་ཆེན་དུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟླའོ། །དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཀློང་ཆེན་དུ། །ཡེ་སྟོང་ཡོངས་སྟོང་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟླའོ། །གནས་ལུགས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་སྟེ་གནས་བཞི་པའོ།། །།དེ་ལྟར་ཡང་ཟབ་ཐེག་པའི་ཉིང་ཁུ་འདི། །བློ་རབ་སྐལ་ལྡན་ངེས་པའི་གང་ཟག་ལས། །ཐེག་པ་དམན་དང་རྒྱུ་འབྲས་ཕྱོགས་ཞེན་དང་། །བློ་ཆུང་སྐལ་བ་དམན་ལ་བསྟན་མི་བྱ། །བླ་མ་སྨོད་ཅིང་མཆེད་ལ་ཁྲོ་བ་དང་། །གསང་སྒོ་འཆོལ་ཞིང་ཡོངས་ལ་སྒྲོགས་པ་དང་། །དད་མེད་སེར་སྣ་ཆེ་ཞིང་ངང་རྒྱུད་ངན། །ཚེ་འདིའི་ཞེན་

p. 21

པ་ཅན་ལ་གསང་བར་བྱ། །སྐལ་བཟང་རབ་མཆོག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྣོད། །བླ་མ་ལ་གུས་ཤེས་རབ་ཆེ་བ་དང་། །ཁོང་ཡངས་སྤྲོ་རིང་གཏོང་ཕོད་ཆེ་བ་དང་། །རྣམ་རྟོག་གཟུང་འཛིན་ཞེན་པ་ཆུང་བ་དང་། །ཚེ་འདི་བློས་བཏང་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པ་དང་། །དད་དང་བརྩོན་འགྲུས་གསང་བ་ཐུབ་ལ་བསྟན། །དེས་ཀྱང་བདོག་པས་བླ་མ་མཉེས་བྱ་སྟེ། །དམ་བཅའ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ལེགས་པར་ཞུ། །རྗེས་སུ་གནང་ནས་ཚུལ་བཞིན་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། །གནས་ལུགས་ས་ལ་ཟད་པར་ཕྱིན་པར་བྱ། །ཐོས་མང་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་བླ་མས་ཀྱང་། །སྣོད་བཅུད་བརྟགས་ཏེ་རིམ་གྱིས་གནད་རྣམས་བྱིན། །སྣོད་མིན་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་གསང་བར་བྱ། །བཀའ་རྒྱས་གདབ་ཅིང་གཏད་རྒྱས་དམ་དུ་སྦ། །སྐལ་ལྡན་རབ་མཆོག་སྙིང་གི་བུ་རྣམས་ལ། །ངེས་དོན་སྙིང་པོའི་བསྟན་པ་གཏད་པར་བྱ། །དེས་ཀྱང་མི་ནུབ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་འདི། །ཀུན་ལ་མ་སྤེལ་དོན་གྱི་སྙིང་པོར་གཟུང་། །གསང་སྒོ་འཆོལ་ན་བཀའ་ཆད་འབྱུང་བ་དང་། །སྒྲོ་སྐུར་དབང་གིས་སྙིང་པོའི་བསྟན་པ་བསྣུབ། །དེ་བས་གསང་ཞིང་ཞེ་དགའི་ཡིད་ཀྱིས་འགྲོགས། །ཚེ་འདིས་ཆོས་སྐུ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་སྲིད་ཟིན། །གནས་ལུགས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། བསྟན་པ་གང་ལ་གཞག་པའ་ིགང་ཟག་གི་སྣོད་གཏན་ལ་ཕབ་པ་སྟེ་གནས་ལྔ་པའོ།། །།དེ་ལྟར་མཆོག་གསང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན། །མ་གབ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་བསྟན་པ་འདིས། །མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་གདོད་མའི་གཞི་དབྱིངས་སུ། །མ་འབད་བཞིན་དུ་ངང་གིས་གྲོལ་བར་ཤོག །ལྟ་བའི་ཕྱི་རྒྱ་རླབས་ཀྱིས་གཅོད་པའི་ཆོས། །ཐེག་པའི་ཡང་རྩེ་ཁྱུང་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་དབྱིངས། །ཀུན་ལས་འཕགས་པ་ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་ལུང་། །མི་ནུབ་རྒྱལ་མཚན་ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱས་པར་ཤོག །སྡེ་གསུམ་ཀློང་དགུ་ཆིངས་བཞིས་རབ་བཅིངས་ཏེ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་དྲུག་ངེས་པའི་དོན། །གནས་ལུགས་རིན་ཆེན་མཛོད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་འདི། །ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་བཟང་པོས་ལེགས་པར་བཀོད། །གནས་ལུགས་མཛོད་ཁང་གནས་ལྔ་ངེས་པའི་དོན། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་འབྱོར་བས་རབ་བརྒྱན་ཞིང་། །ཚིག་དོན་རྣམ་བཀྲའི་བཀོད་པས་མཛེས་པ་འདིས། །སྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་དགའ་བར་མཛོད། །གནས་ལུགས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ། ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱིས་སྦྱར་བ་རྫོགས་སོ།། །།དགེའོ། །དགེའོ། །དགེའོ། །

སྡེ་གསུམ་སྙིང་པོའི་དོན་འགྲེལ་གནས་ལུགས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ།

རྡོ་རྗེའི་གནས་དང་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ།

p. 22
p. 23

སྡེ་གསུམ་སྙིང་པོའི་དོན་འགྲེལ་གནས་ལུགས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ་བཞུགས།

p. 24

རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཏ་ཐཱ་ཏྭ་རཏྣ་ཀོ་ཥ་ནཱ་མ་བྲྀཏྟི། བོད་སྐད་དུ། གནས་ལུགས་རིན་པོའི་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ། དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གདོད་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་ཀློང་། །སྲིད་ཞིའི་དཔལ་གྱུར་ཐོག་མའི་མགོན་པོ་དང་། །རྒྱལ་བ་རིག་འཛིན་ཆོས་རྗེ་བླ་མ་ལ། །དད་བརྒྱའི་འདབ་སྟོང་གཡོ་བས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཡང་རབ་ཕུལ་དུ་གྱུར། །མངོན་སུམ་སྙིང་ཐིག་བཀའ་གསང་རྒྱ་ཆེ་ལས། །སྙིང་པོའི་དོན་བསྡུས་མཐར་ཐུག་ངེས་པའི་དོན། །གནས་ལུགས་རིན་ཆེན་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་གསལ་བྱ། །གང་གི་ཚེ་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོག་མའི་གཞི་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས། མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་རྡོ་རྗེའི་དབྱིངས་སུ་བཞུགས་ཏེ། ངེས་པ་དོན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བླ་ན་མེད་པ་བསྐོར་བ་དག་གི་འབྲས་བུའི་མཆོག་ནི། རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གྲུབ་བསལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད། རྒྱུ་འབྲས་རྩོལ་སྒྲུབ་ལས་འདས་པར་

p. 25

མངོན་སུམ་དུ་སྟོན་པའི་གསང་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེའི་མཐར་ཐུག་གི་གནས་ངེས་པ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་གནས་ལུགས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། འདིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་གསལ་བར་བྱ་བ་ལས། རེ་ཞིག་དང་པོར་ཕྱག་འཚལ་བ། གདོད་ནས་སངས་རྒྱས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་གཞི། །མི་འགྱུར་ལྷུན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་དབྱིངས། །སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། །བཏང་བཞག་འགྲོ་འོང་མེད་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཉིད་བསྟན་བཅོས་འདིའི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སངས་རྒྱས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རང་ངོ་ལ། བཏང་བཞག་སྤྲོ་བསྡུ་དང་བྲལ་བ་རང་མལ་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱག་འཚལ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་གྲུབ་བསལ་རྩོལ་སྒྲུབ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་སྟེ། རིག་པ་རང་ཤར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཨེ་མ་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ལ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དོན་ལ་སྤྱོད། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་ཡིས། །སྡེར་ཆགས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་བཞིན། །རྫོགས་ཆེན་རང་སྐད་སྨྲ་ཞིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། རྫོགས་ཆེན་རང་སྐད་སྨྲས་ནས་རང་གི་དོན་ལ་འཇོག །རྫོགས་ཆེན་ཡུལ་ལ་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་མེད། །རྫོགས་ཆེན་གཞི་ལ་བཟང་དང་ངན་པ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་ལམ་ལ་ཉེ་དང་རིང་བ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་འབྲས་བུ་ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་སྐུ་ལ་ཡིན་དང་མ་ཡིན་མེད། །རྫོགས་ཆེན་གསུང་ལ་བསྒྱུར་དང་མ་བསྒྱུར་མེད། །རྫོགས་ཆེན་ཐུགས་ལ་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་དབྱིངས་ལ་ཟད་དང་སྟོངས་པ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་གནས་ལ་མཐོ་དང་དམའ་བ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་ཆོས་ལ་སྤྱོད་དང་མི་སྤྱོད་མེད། །རྫོགས་ཆེན་རྩལ་ལ་རྫོགས་དང་མ་རྫོགས་མེད། །

p. 26

རྫོགས་ཆེན་རོལ་པ་ཤར་དང་མ་ཤར་མེད། །རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་སྒོམ་དང་མི་སྒོམ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་རིག་པ་མཐོ་དང་མི་མཐོ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་ཡེ་ཤེས་གསང་ཆེན་ཀུན་ལ་རོལ། །རྫོགས་ཆེན་མཐའ་ལ་འདི་ཞེས་བསྟན་དུ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་གནས། །ཚིག་དང་ཡི་གེ་མེད་པ་རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་སྤྱོད། །གསལ་འགྲིབ་འཛིན་རྟོག་མེད་པ་རང་སྣང་བདེ་བའི་ཤུགས། །རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་དེ་བཞིན་གནས་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་རྐང་པ་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་རང་བྱུང་གཤིས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་ལ། བཞི་པས་དེའི་ངང་ལ་གོམས་ཚུལ་བསྟན་ཏེ། འབྲས་བུ་ནི་གཤིས་རང་མལ་དུ་བསྟན་པ་དང་པོའི་གཞི་ལས་བརྟན་པ་ཐོབ་པས་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱེ་བ་ཙམ་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། འདི་ལ་མ་རྫོགས་གང་ཡང་མེད། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཀུན་རྫོགས་པས། །བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བདེ། །གཅིག་རྫོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་རྫོགས། །གཉིས་རྫོགས་སེམས་ཀྱིས་བྱས་པར་རྫོགས། །ཀུན་རྫོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་རྫོགས། །གཅིག་ལ་རྫོགས་པའི་ལུང་འདི་ཡིས། །སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་འདི་ལ་གནས། །ཀུན་རྫོགས་པ་ཡི་དོན་འདི་ཡིས། །ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད། །བྱ་མེད་འདི་ལ་གང་གནས་པ། །ལུས་འདི་གང་ཟག་ལྷ་མི་ཡང་། །དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡིན། །འདི་ཡིས་སེམས་ཅན་དོན་བྱས་ནས། །རྩོལ་སྒྲུབ་མི་བྱེད་བདེ་བར་གནས། །ཞེས་སོ། །སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཕྲོ་གཞི་འདི་ཉིད་ཕྱག་གི་གནས་སུ་བསྟན་ཏེ། དོ་ཧ་མཛོད་ལས། སེམས་ཉིད་གཅིག་པུ་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཏེ། །གང་ལ་སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་འཕྲོ་བ། །འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཡི། །ཡིད་བཞིན་ནོར་འདྲའི་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ནི། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་། །ལྟ་བའི་ཡང་རྩེ་རྫོགས་

p. 27

པ་ཆེན་པོ་ནི། །གང་དང་མི་འདྲ་ཀུན་ལས་འདས་པའི་དོན། །ཇི་ལྟར་བདག་གིས་རྟོགས་བཞིན་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་ཀློང་ནི་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་མེད་པས་དཔེར་མཚོན་པའི་ཡུལ་ལས་ཀྱང་འདས་པ་ཉིད། བླ་མ་དམ་པའི་དྲིན་གྱིས་ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་དོན་ཕྱི་རབས་ཀྱི་དོན་དུ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པས་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་རྩོལ་སྒྲུབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཉིད་ཐེག་པ་འོག་མས་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་འདིར་བསྟན་པས་གོལ་སྒྲིབ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་དག་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་སྐུ་གསུམ་ཐུག་ཕྲད་ལས། སྐྱེ་འཇིག་མཐའ་མེད་བྱ་བྲལ་ཀློང་ཆེན་ངང་། །གསེར་གླིང་ལྟ་བུ་དབྱེ་བསལ་མེད་པའི་ཀློང་། །ཕྱི་ནང་མེད་པས་ཤར་ལ་ནུབ་པ་མེད། །མཐའ་ཡི་མུན་སེལ་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་མཐའ་བཞི་མ་སྤངས་ཀྱང་། །མཐའ་བཞིས་མ་རེག་གོལ་ས་ཤུགས་ལ་ཆོད། །གཡང་ས་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཉིད་ལ། །རྩོལ་བ་མེད་པའི་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་རྫོགས་ཀྱང་། །འཁོར་འདས་མིང་ཙམ་རྒྱུ་འབྲས་ཐ་དད་བརྟག །ཅེས་གསུངས་སོ། །དོན་འདི་དག་སྟོན་པའི་ཚིག་གིས་གནས་བརྩམ་པ་ལས་དབང་པོ་ཡང་རབ་རྣམས་ཇི་བཞིན་པར་གྲོལ་བའི་ཕན་པ་ལ་བསམས་ཏེ། ཁས་བླངས་པ་བཞིན་མི་འགྱུར་བས་རྩོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དོན་དུ་བསྟན་ཏེ། བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་དུ། གཞན་དོན་བརྩེ་བ་ཅན་རྣམས་སྲོག་ཕྱིར་ཡང་། །རང་གི་ནུས་པ་ལྷོད་པར་མི་བྱེད་དེ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁུར་ཅིག་ཁུར་བ་དག །ཉམ་ངའི་གནས་སུ་ནམ་ཡང་འདོར་མི་བྱེད། །ཅེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །འདིས་ནི་དགོས་འགྲེལ་ཡན་ལག་བཞི་ཡང་བསྟན་ཏེ། བསམ་བརྗོད་རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་པའི་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་བརྗོད་བྱའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པས་དབང་པོ་ཡང་རབ་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་དགོས་པའོ། །རྟོགས་པ་བཞིན་ཉམས་སུ་བླངས་

p. 28

བས་གཤིས་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པ་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པ་སྟེ་ཉིང་དགོས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ནི་འབྲེལ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་སྣང་ལ། རིག་པ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པར་རྟོགས་པས་འོག་མའི་ཐེག་པ་ཀུན་ལས་འཕགས་པ་ཉིད། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ང་ནི། །ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ཡི་རང་བཞིན་འདི་རྟོགས་ལ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ང་ལས་གཞན་མེད་པ་རུ་ལུང་སྟོན་ཅིག །ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ཡི་ལུང་འདི་བསྟན་གྱུར་ན། ཁྱོད་ལ་འདུས་པའི་འཁོར་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་རང་བཞིན་རྟོགས་གྱུར་ནས། །ཀུན་ཀྱང་ང་ཡི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཀུན་ཀྱང་ང་ཡི་རང་བཞིན་གྱུར་པ་ན། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། །ཀུན་ཀྱང་སྤོང་འགོག་བདེན་གཉིས་སྦྱོང་མི་བྱེད། །གཙང་སྦྲས་དག་གསུམ་བྱིན་གྱིས་རློབས་མི་བྱེད། །ཏིང་འཛིན་སེམས་བསྐྱེད་རྩོལ་དང་སྒྲུབ་མི་བྱེད། །ཐམས་ཅད་ཀུན་བྱེད་ངང་དུ་བྱས་ཟིན་པས། །ཀུན་བྱེད་ང་རུ་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད། །མཉམ་ཉིད་ང་ཡིས་མཉམ་ཉིད་བྱ་མི་དགོས། །མཉམ་ཉིད་བྱ་མི་དགོས་པར་སྔར་ལུང་བསྟན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དགོས་ཆེད་དོན་གྱི་དགོས་པ་བསྟན་པ་ནི། །བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ནས། །ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་ང་ལ་དད་པ་ཡི། །ལས་དང་སྐལ་ལྡན་ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་པ། །ལྟ་བ་བསྒོམ་མེད་དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད། །འཕྲིན་ལས་རྩོལ་མེད་ལམ་ལ་བགྲོད་དུ་མེད། །ས་ལ་སྦྱང་མེད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད། །དོན་དམ་དང་ནི་ཀུན་རྫོབ་རྣམ་གཉིས་མེད། །བསྒོམ་ཞིང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་མཐོང་བ་དང་། །སེམས་བསྐྱེད་མེད་ཅིང་གཉེན་པོ་མེད་མཐོང་བ། །ཀུན་བྱེད་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ཡི། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་དགོས་ཆེད་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གི་ཕྱོགས་དང་པོ་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་ལུས་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས། རྡོ་རྗེའི་ཆིངས་བཞིས་ལུས་མདོར་བསྟན་

p. 29

པ་ནི། །སེམས་ཀློང་མན་ངག་སྙིང་པོའི་མཐར་ཐུག་དོན། །མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་སྟེ། །རེ་རེའང་གནད་བཀྲོལ་འགག་བསྡམས་ཆིངས་སུ་བཅིངས། །ལ་བཟླའི་དོན་དང་རྣམ་པ་བཞི་བཞིར་གནས། །དེ་ལ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་མཐར་ཐུག་གི་དོན་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་བཞིའི་རྣམ་གྲངས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས་ཕྱལ་བ་དང་། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུའི་ངང་དུ་བསྡུ་བ་དང་བཞི་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། དེ་དུས་བསྲུང་བའི་མཚམས་འདས་པའི། །དམ་ཚིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་དང་། །མེད་དང་གཅིག་པུ་ཕྱལ་བ་ཡིས། །དེ་ཡི་གྲོགས་སུ་དེ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ལས། བསྲུང་དུ་མེད་པའི་དམ་ཚིག་བཞི། །མ་ཉམས་ཡེ་བསྲུངས་གདེང་དང་ལྡན། །ང་ཡི་དམ་ཚིག་གསང་བ་ནི། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལ། །བསྲུང་བྱ་སྲུང་བྱེད་གཉིས་མེད་པས། །ཉམས་དང་མ་ཉམས་གཉིས་སུ་མེད། །ཐེག་བརྒྱད་བཅོས་མའི་ཚིག་གི་གྲངས། །ང་མི་བསྲུངས་པས་མེད་ཅེས་བྱ། །འོག་མའི་དམ་ཚིག་ལས་གྲོལ་ཞིང་། །རང་གི་སྒོ་གསུམ་ཡངས་པས་ན། །ཕྱལ་བ་ཞེས་སུ་བཏགས་པ་ཡིན། །བསྲུང་དུ་མེད་པའི་དམ་ཚིག་ལས། །འདའ་མི་སྲིད་པའི་བསྲུང་ཐབས་ནི། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་བས། །གཅིག་པུ་ཞེས་སུ་བཏགས་པ་ཡིན། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་ལ། །བྱ་རྩོལ་མེད་པར་ཡོངས་བསྲུངས་པས། །ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་སུ་བཏགས་པ་ཡིན། །ཅེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་བྱེད་ང་ལ་བསྲུང་བའི་དམ་ཚིག་མེད། །རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པས་རྩོལ་ཞིང་བསྒྲུབ་མི་དགོས། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་དཔྱད་པར་བྱ་མི་དགོས། །ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ཤེས་པར་བྱ་མི་དགོས། །རང་བྱུང་ཡིན་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མི་དགོས། །བཟང་ངན་མེད་པས་བླང་དོར་བྱ་མི་དགོས། །དངོས་པོ་མེད་པས་མེད་པ་ཞེས་སུ་བཤད། །དངོས་པོ་མི་སྤྱོད་ཡེ་ཤེས་མ་འགགས་པ། །དེ་ལ་

p. 30

ཕྱལ་བ་ཞེས་སུ་བཏགས་པ་ཡིན། །སེམས་སུ་ཀུན་གཅིག་གཅིག་པུར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ཡིད་ཆོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་སུ་ང་ཡིས་བཤད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བཞི་པོ་ཡང་རེ་རེ་ཞིང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གནད་བཀྲོལ་བ་དང་། རང་བྱུང་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགག་བསྡམ་པ་དང་། སྐྱེ་མེད་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པར་ཆིངས་སུ་བཅིངས་བ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདའ་བར་ལ་བཟླ་བ་དང་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་བཞི་བཞིར་དབྱེ་བས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་མདོ་ཆིངས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡེ་ནས་ཡིན་པའི་གནས་ལུགས་དང་། ངང་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ཞེན་འཛིན་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་སྐུར་ཤེས་པས། སྔར་མ་མཐོང་བའི་དོན་བློ་ཟད་ཆོས་འདས་ཆེན་པོར་མཚོན་པ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། དུས་གསུམ་དུས་མེད་ཁྱད་པར་ལས། །བར་དང་མཚམས་མེད་ཉག་རྒྱུན་གྱིས། །ཐོག་མ་བར་དང་མཐའ་མེད་པ། །དུས་ཚོད་གྲངས་རྣམས་ཡེ་ཟད་པར། །མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་སྒྲ་ལས་ནི། །ངེས་པ་མེད་པའི་སྣང་བར་ཡང་། །རྣམ་རྟོག་རང་ལ་ཆ་མེད་པར། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡི། །དོན་ཀུན་བློ་ཡི་དཀྱིལ་དུ་ཚུད། །མི་སྣང་ཡུལ་མེད་རྟོག་པ་ཡང་། །མ་བཅད་རང་ས་ཉིད་དུ་ཆོད། །འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་མ་རིག་རྩད། །མ་བརྟགས་ཡེ་ནས་ཆོད་ནས་འདུག །གང་དུ་འདི་ཀུན་སུས་མ་ཚོར། །རགས་པའི་འབྱུང་བ་འདི་ཀུན་ཡང་། །ཐོག་མ་ཉིད་ནས་རང་དེངས་པར། །འགྲོ་བའི་གནས་མེད་རང་སོང་བས། །རང་ལུས་ཡེ་ནས་མེད་པར་ནི། །སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདིར་ཡང་རིག །འདི་ཀུན་དུས་མེད་ཡང་དུས་པས། །གཅིག་དང་གཉིས་དང་དྲུག་གསུམ་གྱིས། །སྣང་མེད་སྣང་དང་ཡང་ཕྱེད་སྣང་། །མི་སྣང་མཛད་པའི་རང་སྒྲར་ཡང་། །ས་འཛིན་ས་ལས་འདས་པར་ནི། །ཡེ་ནས་འདུག་པ་སུས་མ་ཚོར། །བགྲོད་དུ་ཡེ་ནས་མེད་པ་

p. 31

ཡི། །ལམ་འདི་ཡེ་ནས་ཉེ་བར་ནི། །འདི་ཡང་རང་ལ་ཡེ་འདུག་པ། །སྔར་མ་མཐོང་སྟེ་རང་རིག་རྟུལ། །མི་གནས་བསམ་གཏན་དགོངས་པ་ནི། །བསྒོམ་པ་མེད་པར་ཡེ་འདུག་པ། །འདི་ཡང་གང་གིས་སྔར་མ་རིག །བདག་དང་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་ནི། །དང་པོ་ཉིད་ནས་ཆོས་ཉིད་ལ། །འདི་ཀུན་རང་རིག་རང་སྣང་བར། །ཡེ་ནས་སྣང་བ་སྔར་མ་རིག །བདག་རྟོག་བཅིངས་པའི་ཉོན་མོངས་ལྔ། །ཡེ་ནས་རིག་པར་རང་ཤར་བར། །ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཞལ་མ་འཚོ། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་བཞི། །ཡེ་ནས་རང་གི་ལུས་ཡིན་པར། །སུས་མ་མཐོང་བར་མིག་རེ་རྟུལ། །ཡང་གསང་བསྡུས་པའི་མན་ངག་བཅུད། །བར་མཚམས་མེད་པར་རང་གྲགས་པ། །གང་གིས་འདི་ཉིད་མ་ཐོས་པ། །རྣ་བའི་དབང་པོ་མེད་དམ་ཅི། །རང་གནས་དབྱིངས་དང་རིག་པའི་དྲི། །བྲལ་བའི་སྐབས་མེད་རང་འཁོར་བ། །ཚོར་མ་མྱོང་བ་སྣ་འགགས་སམ། །བཅུད་གསུམ་མན་ངག་གཅིག་དྲིལ་རོ། །ཡེ་ནས་ལུས་སེམས་བཅུད་ཡིན་པ། །འདི་ཉིད་མ་མྱོང་ལྕེ་ཆད་དམ། །སྣང་བ་རང་དག་ཁ་དོག་རྒྱན། །རང་གི་ལུས་དང་འབྲལ་མེད་པར། །ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་ནི། །ཉིན་དང་མཚན་མོ་མེད་འདུག་པ། །སུས་ཀྱང་མ་རེག་ལུས་བེམས་སམ། །སྡུག་བསྔལ་ཕྱལ་འདེབས་བདེ་བའི་ཆོས། །བརྗོད་པ་མེད་པར་རང་གནས་པར། །སུས་མ་ཤེས་པ་བློ་རེ་རྟུལ། །འཁོར་བའི་བག་ཆགས་ཡང་བརྩེགས་པ། །ཡེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་འདུག་པ། །གང་གིས་མ་མཐོང་སྙིང་རྗེའི་གནས། །དབང་པོ་བདག་རྟོག་ཡུལ་ཤར་ནས། །དྲན་བསམ་འགྱུ་བ་སྣ་ཚོགས་རྣམས། །ཡེ་ནས་ལོངས་སྐུར་རང་ཤར་བ། །འདི་ཀུན་མ་དྲན་བརྗེད་རེ་ངས། །བྱ་བྱེད་སྤྱོད་པ་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་། །སྐྱེ་བོ་འདུས་པའི་ཅ་ཅོ་ཀུན། །ཡེ་ནས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་པར། །སུས་མ་ཤེས་པ་ཡོངས་རེ་རྟུལ། །ཇི་ལྟར་བསམ་དང་དྲན་འགྱུས་པ། །ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་བར་མེད་པར། །རྟག་ཏུ་རང་གི་ཡིད་འཕྲོག་པ། །རྩོལ་མེད་རང་གཞག་སྒོམ་པར་ནི། །ཉམས་སུ་མ་ཆུད་

p. 32

སེམས་རེ་ཡེངས། །སྣོད་བཅུད་ཡོད་ཐོས་སྣང་བ་ནི། །བརྟགས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡང་། །གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ལྟ་བར་ནི། །ཡེ་ནས་འདུག་པ་མ་མཐོང་བ། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་འགགས་སམ། །ཞེས་སོ། །མདོར་ན་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་དང་། རྩལ་དང་རྒྱན་དུ་རང་སྣང་བ་ལས་གཞན་མེད་པར་ཕུགས་ཐག་གི་གནད་ལྟ་བས་བཀྲོལ། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་མལ་དུ་དགོངས་པ་རྒྱ་ཡན་ཕྱལ་བས་འགག་བསྡམས། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་གང་སྣང་རང་སངས་རྗེན་པའི་སྤྱོད་པར་ཆིངས་བཅིིངས། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུའི་ངང་དུ་འབྲས་བུ་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་བརྗོད་ཀྱང་དོན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངང་དུ་འདུས་ལ། དེ་ཉིད་དཔེ་དོན་རྟགས་གསུམ་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། དོན་འདི་ངེས་པར་རྟོགས་འདོད་ན། །དཔེ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བརྟགས། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད། །རྟགས་ནི་སེམས་ཉིད་འགག་པ་མེད། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན། །ཅེས་པ་དང་། ཆོས་ཀུན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ཏེ་དཔེ་ནི། །ཀུན་དཔེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དོན་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །འདི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་སམ་འབྱུང་གནས་ཏེ། ནམ་མཁའི་ངང་ན་སྣོད་བཅུད་སྣང་བ་ལྟར་འཁོར་འདས་སུ་སྣང་བའང་རིག་ངོར་སྣང་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་སྣང་སེམས་ཀྱིས་བྱས་སེམས་ཀྱིས་བརྟགས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་གང་གིས་ཀྱང་མ་བྱས་པ་ཉིད། ཡང་དེ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་བྱས་གཅིག་མ་བྱས། །ཀུན་བྱས་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་བྱས། །གཅིག་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་བྱ་མི་དགོས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངང་དུ་སྟོན་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ལུས་སོ། །ད་ནི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་བ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་

p. 33

དང་། གཅིག་པུ་པ་དང་། གང་ཟག་གི་གནས་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་མེད་པ་ལའང་། གནད་བཀྲོལ་བ་དང་། འགག་བསྡམ་པ་དང་། ཆིངས་སུ་བཅིང་བ་དང་། ལ་བཟླ་བ་དང་བཞི་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལ་དང་པོ་མེད་པའི་གནས་བསྟན་པ། །མེད་པའི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །མཁའ་མཉམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་ཆེན་དུ། །ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད། །རིག་པའི་ངོ་བོ་དང་དེའི་ངང་ན་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ལས། རིག་པ་དངོས་མེད་ཞི་བ་ལ། །སྤྲོས་པ་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་མེད་པའི་དཔེ་དོན་ངེས་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཡངས་པའི་དབྱིངས་རུམ་དུ། །སྣོད་བཅུད་འབྱུང་བཞིའི་འཕོ་འགྱུར་ཅི་སྣང་ཡང་། །སྟོང་པའི་གཟུགས་དེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལྟར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་སྣང་ཆོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ནམ་མཁའི་ངང་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆགས་འཇིག་སྣང་ཡང་། སྣང་བ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་ངོ་བོ་མེད་པས་རང་བཞིན་མེད་ལ། སྣང་མཁན་འབྱུང་བཞི་ཆགས་འཇིག་ལ་རང་བཞིན་བདེན་པ་མེད་པ་དང་། རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ཤས་མེད་ཀྱང་། རྟེན་དང་བརྟེན་ཆོས་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལྟར། རིག་པ་དང་དེའི་ངང་འདིར་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། དེ་བས་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ནམ་མཁའི་ངང་ལ་མི་གནས་མེད་པ་བཞིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་ཆེན་ཡུལ་ཆེ་བས། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་སྣོད་བཅུད་ཀུན་གནས་ཀྱང་། །ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །གཉིས་སུ་མེད་དེ་སྒྲོ་སྐུར་ཀུན་དང་བྲལ། །ཅེས་སོ། །ད་ནི་རིག་ངོར་སྣང་བའི་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གཟུགས་བརྙན་ཅིར་སྣང་ཡང་། །སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལྟར། །སྣང་སྲིད་ཆོས་ཀུན་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ནས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་

p. 34

མ་གཡོས་དངོས་པོ་མེད། །འདི་ལྟར་སྣང་བ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་སྲིད་པ་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཅིར་སྣང་ཡང་སྒྱུ་མའི་སྣོད་བཅུད་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་ལ། རིག་པའི་ངང་ལ་གུད་དུ་ཆད་པའམ་གཡོས་པ་མེད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་གཡོས་པ་ངང་གིས་མེད། །ཅེས་སོ། །འདི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལྷུན་གྲུབ་རིག་པའི་ངང་ལས་གཡོས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་གཉིད་ལས་མ་གཡོས་བཞིན། །སྣང་བའི་དུས་ནས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལྟར། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་། །ཇི་བཞིན་མ་གཡོས་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། །རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་གཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་ལྟར། འགྲོ་དྲུག་རང་སྣང་གི་ཆོས་སོ་ཅོག་རིག་པའི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་ཤིང་། སྐུ་གསུམ་དག་སྣང་གི་ཆོས་སོ་ཅོག་ཀྱང་རིག་པ་གཟུང་འཛིན་ལས་གྲོལ་བའི་དབྱིངས་ལས་གཞན་དུ་གཡོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། སྐུ་གསུམ་ཐུག་ཕྲད་ལས། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་སྐྱེ་གནས་བཞི་པོ་ཡང་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནས་སྐྱེས་ཤིང་དབྱིངས་སུ་འགྲོ། །གཟུང་འཛིན་ཡུལ་སེམས་ཐ་དད་སྣང་བ་ཡང་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གཟུང་ཞིང་དབྱིངས་ལ་འཛིན། །དབྱིངས་ཉིད་ངང་ལ་གཟུང་དང་འཛིན་པ་མེད། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཁྱེན་ཚད་ཀྱང་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཤར་ཞིང་དབྱིངས་སུ་མཁྱེན། །མཁྱེན་པ་མ་འགགས་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །སྐུ་གསུམ་ཐུག་ཕྲད་རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཀློང་། །ཞེས་སོ། །ཕྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་ཡང་དོན་ལ་སེམས་དང་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་སེམས་ལ་སྣང་ན་ཡང་། །སེམས་མིན་སེམས་ལས་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་པས། །མེད་པ་གསལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ། །ད་ལྟ་ཉིད་ནས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས། །དེ་ཕྱིར་སེམས་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔར་སྣང་བ་དང་སྣོད་བཅུད་རང་ངོར་སྣང་བའི་ཆོས་འདི་དག་སེམས་ལ་སྣང་བས་གཞན་མ་ཡིན་ལ། གཞན་ལྟར་སྣང་ཡང་

p. 35

རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པས་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་ཅིང་། སེམས་སུའང་མ་གྲུབ་པ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ལྟར། མེད་པ་གསལ་སྣང་གི་སྟོང་གཟུགས་སུ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དང་ཆ་ཡོད་དུ་བརྟགས་པས་ཆོས་བདག་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། སེམས་ཉིད་རང་སྣང་གི་རྣམ་པ་ལས། སྟོང་པ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཡན་ལག་ཆོས་ཀྱི་དབང་གིས་སྙིང་པོའི་ཡུལ་ཚོལ་ཞིང་། །རྣམ་པ་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་ཐབས་ཀྱིས་དེ་ལ་རོལ། །སྙིང་པོ་རང་བཞིན་འབྱུང་བས་ཆོས་སྐུ་གཞན་ན་མེད། །རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་ལ་རྩིས་ཤིང་ཕྱོགས་ཆ་ཀུན་དང་བྲལ། །མི་གནས་དོན་ཉིད་ལེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་འབྱུང་སྟེ། །མངོན་སུམ་ཀུན་ལ་མི་རྟོག་ཡངས་པའི་སྙིང་པོ་ལ། །རྣམ་དག་ལམ་དེར་ཞུགས་ན་མཉམ་པའི་རྒྱལ་པོ་ཐོབ། །མི་འགྱུར་འགྱུར་བ་མེད་པས་ཆགས་པའི་གནས་མེད་དེ། །དེ་བཞིན་གཟུང་བའི་ཡུལ་མེད་སེམས་ཀྱི་གནས་ཀྱང་མེད། །ཅེས་སོ། །འོ་ན་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་ཁྱད་པར་གསལ་བར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ། སྤྱིར་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་བཤད་པ་ན། རིག་པ་གཅིག་གི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པར་ཆོས་མཐུན་པ་དང་། རིག་པའི་རོལ་པ་དང་རྩལ་དང་རྒྱན་དུ་རང་སྣང་བ་ལ་དགོངས་ནས་སེམས་སུ་བཏགས་ཏེ། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ལ་ཉི་མར་བཏགས་ནས་དེང་རྩེའི་ཉི་མ་ལ་སྡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ལ་གཉིས་ལས། རིགས་པ་ནི་སེམས་ལ་ཁ་དོག་དང་ཕྱོགས་ཆ་སྣང་བར་ཐལ་ཏེ་སྣང་བ་ལ་ཁ་དོག་དང་ཕྱོགས་ཆ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཕྱིར་ཐལ། སྣང་བ་ནང་དུ་ཐལ་པས་ཕན་ཚུན་འཆོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རང་ཤི་དུས་སྣོད་བཅུད་དུས་གཅིག་འཆི་བར་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་རིག་པས་གནོད་དོ། །ལུང་གིས་ཀྱང་གནོད་དེ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། སྣང་བ་སེམས་སུ་འདོད་པ་ང་ལས་གོལ་བ་ཡིན། །ཅེས་དང་། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཅི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་སེམས་སུ་འདོད། །ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་སྣ་ཚོགས་སེམས། །སངས་རྒྱས་འབྲས་བུ་འབྱུང་འགྱུར་རམ། །

p. 36

སེམས་ཅན་སངས་མི་རྒྱ་བར་རིགས། །དཔེར་ན་སོལ་བ་ནག་པོ་ལ། །བྱི་དོར་བྱས་ཀྱང་དཀར་པོ་མེད། །དེ་ཕྱིར་སེམས་ཅན་འཁྲུལ་པ་ལ། །སྒོམ་སྒྲུབ་བྱས་ཀྱང་སངས་མི་རྒྱ། །ཞེས་པ་དང་། ངེས་དོན་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལས། ངེས་དོན་མ་མཐོང་གླེན་པ་རྣམས། །སྣང་བ་རང་གི་སེམས་ཡིན་ཟེར། །ར་གན་གསེར་དུ་བྱེད་པ་བཞིན། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདིར་དེང་སང་རྫོགས་ཆེན་ཤེས་པར་རློམ་པ་དང་ཐུན་མོང་པའི་ཐེག་པ་ཁ་ཅིག་སྣང་བ་རང་གི་སེམས་སུ་འདོད་པ་ཕྱོགས་མ་ཕྱེད་པ་ནོར་བ་རྔམས་པོ་ཆེར་སྨྲ་བས་ཏེ། སེམས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་མི་གཅིག་སྟེ། སེམས་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་ཚོགས་བརྒྱད་སེམས་བྱུང་དང་བཅས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྩལ་ལམ་རོལ་པར་སྣང་སྲིད་ཤར་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་འབྲས་མིང་རྒྱུ་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས། འཁོར་འདས་སུ་སྣང་བ་དེ་རིག་པའི་རྩལ་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། རིག་པ་ཉིད་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ་འཆར་གཞི་མ་འགགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡུལ་སྣང་མེད་པ་གསལ་སྣང་སེམས་དང་སེམས་ལས་གཞན་དུའང་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་གསལ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། གྲོལ་དུས་རྩལ་དང་རོལ་པ་གཞི་མེད་ཡིན་པས་རྨི་ལམ་སད་པ་ལྟར་རང་དག་ནས། རང་རིག་ཆོས་སྐུ་འགྱུར་མེད་དང་པོའི་རང་མལ་ལས་མི་གཡོས་པར་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་དག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་བུའི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་ནི་དེང་སང་ཁོ་བོ་ལས་གཞན་མེད་དེ། ལ་ལ་སེམས་སུ་འདོད། ལ་ལ་གཞན་དུ་འདོད་པ་ལས་མེད་དོ། །འདིར་རང་གི་སྡེ་བས་ཀྱང་མ་ཆོད་པས། རྩལ་དང་རོལ་བ་རྒྱན་དུ་ཤར་བ་ངོ་བོར་ཁས་བླང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྩལ་ནི་རིག་པའི་ནུས་པས་ཏེ་འཁོར་འདས་སོ་སོར་ཤར་བ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གཅིག་ཉིད་པདྨོ་འབྱེད་པ་དང་ཀུ་མུ་ཏ་ཟུམ་པ་ཤར་བ་བཞིན་ནོ། །རོལ་པ་ནི་རིག་པའི་གདངས་ལ་རོལ་པ་མར་མེ་འོད་ལ་རོལ་པའམ་ཉི་མ་ཟེར་ལ་རོལ་པ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱན་ནི་རང་སྣང་བཀོད་པར་སྣང་

p. 37

དུས་རང་ཤར་རིག་ངོར་བརྒྱན་པ་སྟེ། ནམ་མཁར་འཇའ་ཚོན་དང་། ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་བརྒྱན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་གསལ་ལས། རྩལ་གྱི་ངོ་བོ་མ་འགགས་པ། །ཞེས་པ་དང་། མ་འགགས་གཉིས་མེད་འབྱོར་པ་ནི། །རོལ་པའི་ངོ་བོར་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་པ་དང་། དེ་ཕྱིར་མཛེས་པ་རྒྱན་ཅེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་རིག་པ་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཡུལ་སྣང་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལྟར། །ཡུལ་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་། །མེད་པའི་ངོ་བོ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་འཆར་བའི་གཞི་རིག་པའི་ངོ་བོ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ཆོས་ཀུན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་དེ་དཔེ་ནི། །ཀུན་དཔེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །མེད་པའི་རང་ངོའི་འདུག་ཚུལ་ནི། །དོན་གྱི་སྙིང་པོ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལ། །རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་འཁོར་བའི་གཡང་ས་ཆོད། །བཟང་ངན་མེད་པས་འཁོར་འདས་དལ་ཁོད་སྙོམས། །གོལ་སྒྲིབ་མེད་པས་སྲིད་གསུམ་གདར་ཤ་ཆོད། །རིག་པ་ཟང་ཀ་ངང་གསལ་རྗེན་པའི་ངོ་བོ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་འཁོར་བར་ལྷུང་བ་དང་བདེ་སྡུག་གི་གཡང་ས་ཡེ་ནས་ཆོད་དེ། འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་མ་འགགས་པ་ལས་བྱུང་ལ། རིག་པ་རང་ངོ་རྒྱུ་འབྲས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་གོལ་སྒྲིབ་དང་བཟང་ངན་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ལྟར་སྣང་ཡང་རིག་ངོར་དལ་ཁོད་སྙོམས་ཏེ་དོན་ལ་ཡོད་མ་མྱོང་བས་བློ་བདེའོ། །རིག་པ་གང་དུའང་མེད་པའི་ངང་ནས་ཇི་ལྟར་ཤར་ཞིང་གནས་པ་འདྲ་ཡང་ཡོད་མ་མྱོང་དུ་ཡེ་གྲོལ་ལ། དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་རང་ཐོག་ཏུ་གནས་པ་ཙམ་ལས་སངས་རྒྱས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱང་དོན་བཟང་དུ་སོང་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ་གཤིས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལས་མ་གཡོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་རིག་པ་སྤྱི་བླུགས་ལས། མཉམ་ཉིད་ཡུལ་དུ་

p. 38

མི་རྟོག་སེམས་སུ་མི་འཛིན་པས། །ལུས་སེམས་མཉམ་པའི་ཀློང་དུ་ངང་གིས་གནས། །དེ་ལས་རིག་པའི་འཆར་ལུགས་ཅི་སྣང་ཡང་། །མཉམ་པའི་ཀློང་ལས་གཡོས་པ་ངང་གིས་མེད། །མཚན་མའི་ཡུལ་ལ་ཡུལ་མེད་སྤྱི་བླུགས་གནས། །ཡེ་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པས་དབྱེར་མི་ཕྱེད། །སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་འཁོར་འདས་དབྱེར་མི་ཕྱེད། །དངོས་དང་དངོས་མེད་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པ་དང་། །ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པ་དང་། །སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པ་དང་། །མཐོ་དམན་ཕྱོགས་མཚམས་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པའི་ཕྱིར། །ཤར་བའི་དུས་ནས་མཉམ་ཤར་བཟང་ངན་མེད། །གནས་པའི་ཚེ་ན་མཉམ་གནས་བཟང་ངན་མེད། །གྲོལ་བའི་ཚེ་ན་མཉམ་གྲོལ་བཟང་ངན་མེད། །མི་མཉམ་ཤར་ཡང་མཉམ་པའི་དབྱིངས་ནས་ཤར། །མི་མཉམ་གནས་ཀྱང་མཉམ་པའི་དབྱིངས་ན་གནས། །མི་མཉམ་གྲོལ་ཡང་མཉམ་པའི་དབྱིངས་སུ་གྲོལ། །ཤར་དང་མ་ཤར་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ནས་མེད། །གནས་དང་མི་གནས་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ནས་མེད། །གྲོལ་དང་མ་གྲོལ་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ནས་མེད། །ཤར་བའི་དུས་ན་རང་ཤར་རང་ས་ཟིན། །གནས་པའི་དུས་ན་རང་གནས་རང་ས་ཟིན། །གྲོལ་བའི་དུས་ན་རང་གྲོལ་རང་ས་ཟིན། །ཤར་གནས་གྲོལ་ཤར་ཤར་གྲོལ་རྒྱུན་ཆད་མེད། །རྒྱུན་ཆད་མེད་པས་རྒྱུ་འབྲས་བར་མ་ཆོད། །རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་འཁོར་བའི་གཡང་ས་ཆོད། །གཡང་སའི་ལུས་མེད་གོལ་ས་ག་ལ་ཡོད། །ཡེ་ནས་མི་འགྱུར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཀློང་། །འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ངང་། །རང་ཞལ་རང་གིས་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་ནི། །སངས་རྒྱས་ཞེས་སུ་མིང་དུ་བཏགས་པར་ཟད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གོལ་སྒྲིབ་མེད་པར། ཀུན་གསལ་ལས། རྫོགས་ཆེན་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ལས། །གོལ་དང་མ་གོལ་གཉིས་སུ་མེད། །གོལ་ས་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག །ཀུན་བྲལ་ཉག་གཅིག་ཅིར་མ་སྤངས། །ཨ་ཏི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་དང་། །འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གཉིས་མེད་པས། །གཉིས་སུ་སྣང་བའི་

p. 39

གོལ་སྒྲིབ་མེད། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་འབྲས་བུ་བཞི། །ཡེ་ནས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་པས། །རྒྱུ་རྐྱེན་འདུས་པའི་གོལ་སྒྲིབ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་ལྟ་བ་སྒོམ་པ་དང་། །སྤྱོད་པ་འབྲས་བུ་ལྷུན་གྲུབ་པས། །སྒོམ་སྒྲུབ་རེ་དོགས་རྩོལ་བ་ཡི། །གོལ་ས་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག །ང་ཡི་གོང་ན་གཞན་མེད་པས། །སྒྲིབ་མེད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཐེག་བརྒྱད་འོག་ན་སྣང་བ་ཡང་། །ང་ཡི་ཐུགས་རྗེའི་མཛད་སྤྱོད་ཡིན། །འབྱེད་མེད་ཤེས་རབ་རང་ལ་གནས། །མ་འདྲེས་རྫོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་པས། །ལྟུང་བའི་གོལ་ས་རྣམ་པར་དག །འབྱེད་མེད་ཤེས་རབ་རང་གསལ་ལ། །གོལ་སྒྲིབ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་གསལ། །ཅེས་སོ། །ཐེག་པ་འོག་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པས་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ལ། །ཕྱོགས་དང་རིས་མེད་རང་བཞིན་གཉིས་མེད་པས། །ལྟ་བ་སྒོམ་མེད་དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད། །འཕྲིན་ལས་རྩོལ་མེད་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད། །ས་ལ་སྦྱང་མེད་བགྲོད་པའི་ལམ་ཡང་མེད། །ཕྲ་བའི་ཆོས་མེད་གཉིས་མེད་འབྲེལ་བ་མེད། །སྒྲོ་སྐུར་འདས་པས་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་མེད། །གསེར་གླིང་ལྟ་བུར་དབྱེ་བསལ་མེད་པའི་ཀློང་། །རང་བྱུང་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ནི། །མེད་པའི་རང་བཞིན་མཚོན་བརྗོད་ཀུན་ལས་འདས། །རིག་པ་རང་ངོ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས། །དེ་ལ་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་དང་སྦྱང་བགྲོད་ས་ལམ་དང་། མཚན་བཅས་བསྐྱེད་རྫོགས་དང་། དམིགས་བཅས་དམ་ཚིག་དང་། བསྒྲུབ་བྱའི་འཕྲིན་ལས་དང་། བཟང་པོར་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་གང་ཡང་མེད་ལ། སྒྲོ་སྐུར་མེད་པས་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པར་དབྱེ་བསལ་མེད་ཅིང་། གང་ཅི་སྣང་ཅི་ཤར་ཐམས་ཅད་རང་སྣང་ཡེ་གྲོལ་རྣམ་དག་ཏུ་ཐག་ཆོད་པས་རིན་པོ་ཆེ་གསེར་གླིང་དུ་ཕྱིན་དུས་ས་རྡོ་ཕལ་བ་བཙལ་དུ་མི་རྙེད་པ་ལྟར། མ་གྲོལ་བའི་ཆོས་དང་སྤང་བྱ་དང་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ཀྱིས་བཙལ་དུ་མི་རྙེད་དེ། ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཆོས་ཟད་རང་

p. 40

སྣང་དུ་ས་ལེ་སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་རིག་པ་བར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་བཅུས་རྩོལ་ཞིང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་ནི། །ཡེ་ནས་རང་གི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་པས། །རང་བཞིན་བཅུ་ཡིས་རྩོལ་ཞིང་བསྒྲུབ་མི་དགོས། །ང་ཡི་རང་བཞིན་ཀུན་དཔེ་ནམ་མཁའ་འདྲ། །ནམ་མཁའ་དག་ལ་ཀུན་ཀྱང་རྩོལ་མི་བྱེད། །ནམ་མཁའ་དག་ལ་ཀུན་གྱིས་རྩོལ་རྒྱུ་མེད། །ནམ་མཁའ་ཀུན་བྱར་རྩོལ་སྒྲིབ་ཀུན་ལས་འདས། །དེ་བཞིན་ཀུན་བྱེད་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ང་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། །ང་ལ་བལྟར་མེད་བསྒོམ་དུ་ཡེ་ནས་མེད། །དེ་བཞིན་རང་བཞིན་བཅུ་པོ་དེས་ཀྱང་ནི། །འདས་པ་ང་ལ་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས། །ང་དང་ང་ཡི་རང་བཞིན་མཐོང་འདོད་པ། །མཁའ་ལ་གོམ་བོར་ས་ལ་ལྟུང་བ་བཞིན། །རང་བཞིན་བཅུ་པོས་བགྲོད་པ་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ང་ཡི་རང་བཞིན་ངེས་པ་ཁུངས་བསྟན་པ། །ང་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། །ལྟ་བ་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། །རང་བཞིན་བཅུ་ལ་དེ་བཞིན་དོན་མེད་ཀྱི། །རང་བཞིན་བཅུ་ལ་དོན་ཡོད་མ་རྟོགས་ན། །ང་ནི་བལྟས་པས་མཐོང་བའི་ཡུལ་མེད་པས། །ལྟ་བར་མ་བྱེད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཞོག །སྤྲོས་བྲལ་མ་སྐྱེས་བྲལ་བའི་རྒྱུ་མེད་པས། །སྡོམ་པ་དང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་མི་དགོས། །སྙིང་པོ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །རྩོལ་བ་དང་ནི་སྒྲུབ་པ་བྱ་མི་དགོས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གསར་བར་བསྐྱེད་དུ་མེད། །ཐམས་ཅད་ང་ཡི་ས་རུ་གནས་པའི་ཕྱིར། །སྦྱངས་ནས་བགྲོད་པའི་ས་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ང་ཡིས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། །ང་ལ་བགྲོད་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཡོད་མིན། །ང་ནི་ཡེ་ནས་གཟུང་འཛིན་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །ཕྲ་བ་ཞེས་ནི་མིང་དུ་བཏགས་སུ་མེད། །ང་ཡི་གཟུགས་ཀྱིས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡེ་ནས་ཡོད་མ་ཡིན། །ང་ནི་ཡེ་ནས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་པས། །ང་ལ་ཀུན་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་ཏུ་མེད། །ང་ནི་ཀུན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་བས། །གསང་བའི་མན་ངག་

p. 41

གཞན་ནས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཅེས་པ་དང་། སྐུ་གསུམ་ཐུག་ཕྲད་ལས། སྐྱེ་འཇིག་མཐའ་མེད་བྱ་བྲལ་ཀློང་ཆེན་ངང་། །གསེར་གླིང་ལྟ་བུར་དབྱེ་བསལ་མེད་པའི་ཀློང་། །མཐའ་ཡི་མུན་སེལ་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་མཐའ་བཞི་མ་སྤངས་ཀྱང་། །མཐའ་ཡིས་མ་རེག་གོལ་ས་ཤུགས་ལ་ཆོད། །ཅེས་སོ། །ད་ནི་རིག་པ་དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ནི། དོན་གྱི་སྙིང་པོ་རིག་པ་ཟང་ཀ་མ། །བཅོས་སུ་མེད་པས་དགེ་བས་ཕན་མ་བཏགས། །བསྒྱུར་དུ་མེད་པས་སྡིག་པས་གནོད་མ་བསྐྱལ། །ལས་འབྲས་མེད་པས་རྣམ་སྨིན་བདེ་སྡུག་མེད། །བཟང་ངན་མེད་པས་སྤང་བླང་འཁོར་འདས་མེད། །བསམ་བརྗོད་མེད་པས་ཀློང་དང་བྲལ་བ་ཉིད། །སྔ་ཕྱི་མེད་པས་ཚེ་རབས་བཏགས་པ་ཙམ། །གང་ཡང་ཅི་ལེན་སུ་ཞིག་གང་དུ་འཁོར། །ལས་གང་དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་འབྲས་བུ་ཅི། །མཁའ་འདྲའི་དོན་ལ་བསམས་ཤིང་བརྟགས་པར་བྱོས། །འདིར་རིན་པོ་ཆེ་ཟངས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཅན་དུ། རིག་པ་དོན་ལ་ནན་ལྟར་ལྟོས་དང་། སྤྱད་པར་བྱ་བའི་དགེ་བ་བཅུ་འདུག་གམ། བསྲུང་བར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་འདུག་གམ། ཉམས་སུ་བླང་བའི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་འདུག་གམ། རྣམ་སྨིན་ལས་དང་ངན་སོང་འདུག་གམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར། རིག་པ་ཟང་ཀ་ཆོས་སྐུ་རྗེན་པ་འདི་ལ་དགེ་བ་ཅི་བྱས་ཀྱང་བཟང་དུ་འགྲོ་བར་མེད་པས་ཕན་མ་བཏགས། སྡིག་པ་ཅི་བྱས་ཀྱང་ངན་པར་བསྒྱུར་དུ་མེད་པས་གནོད་པ་མ་བསྐྱལ། རང་ངོ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ལས་འབྲས་དང་དེའི་རྣམ་སྨིན་བདེ་སྡུག་དང་བཟང་ངན་མེད་དེ། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་འཁོར་བ་མིང་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། རིག་པའི་རང་ངོ་དེ་ལྟར་གནས་པ་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་འཁོར་བ་བདེ་སྡུག་ཏུ་སྣང་བ་དེ། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཟད་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཟད་སྟོང་པ་ཡེ་དག་ཅེས་བྱ་སྟེ། རིག་པའི་ངང་དུ་འཁོར་འདས་དགེ་སྡིག་རྨི་ལམ་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་ངོ་ལ་གོས་པ་མེད་པས་དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་མེད་དོ། །དེ་མེད་པས་ཚེ་སྔ་ཕྱི་མེད་དེ་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཟད་པས་སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་ཆེན་པོར་སྟོངས་ཏེ། འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་

p. 42

རིག་པའི་རང་ངོ་ལ་གནས་པས་རིག་པ་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དོན་རང་ངོར་འཇོག་དུས་ལས་དགེ་སྡིག་ཅི་བྱས་ཀྱང་ཕན་གནོད་རྡུལ་ཙམ་མེད་དེ། ཡིན་ཐོག་དང་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་རབ་ལ་དགེ་སྡིག་མེད་པས་སྣང་བ་བག་ཡངས་སུ་སྤྱོད་དེ། རིག་པ་རང་སྣང་དུ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་ཟང་ཀ་ལས་རྟག་ཏུ་མི་འདའོ། །ཚུལ་འདི་ནི་རྡོ་རྗེའི་གད་མོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། ཀྱེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ། ལྟ་བ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་དང་། དགེ་སྡིག་དང་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པ་ངོ་མཚར། གཞི་མ་བསྐྱོད་པ་ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་ཅི་བྱས་ཀྱང་ཕན་གནོད་དང་བྲལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་འདུག་ཚུལ་ལ་ལྟོས་དང་། སྣང་བ་འདི་སྤུ་མ་བརྗེས་མདོག་མ་བསྒྱུར་བ་ངོ་མཚར། བདེ་སྡུག་ཇི་ལྟར་བསམས་ཀྱང་དོན་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་འབྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་དང་། དྲན་བསམ་གྱི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཅི་བྱས་ཀྱང་རོལ་པར་ཤར་ཏེ་ངོ་མཚར། ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ཀློང་དུ་འགག་མེད་གྲོལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་ཉིད་ཡང་ཉོན་དང་། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ཡེ་ནས་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ངོ་མཚར། སྐྱེས་བུས་མཚོན་རྣོན་པོ་ཐོགས་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་བསྒྲལ་ཀྱང་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཕན་གནོད་བྲལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རང་གི་ཤེས་པ་སྟོང་པ་ཀུན་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་དང་། གང་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་གི་གྲོགས་སུ་ཤར་བ་ངོ་མཚར། ཅིར་སྣང་ཡང་རང་གི་གཞི་ལས་གཡོས་པ་མེད་པ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་རིག་པ་སྟོང་པ་ཀུན་གྲོལ་གྱི་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་དང་། རང་གི་གཉེན་པོར་རང་ཆེ་བ་ངོ་མཚར། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རང་གིས་རང་གྲོལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རིག་པ་སྟོང་པ་ཀུན་དག་གི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་དང་། འབད་རྩོལ་མེད་པར་འབྲས་བུ་རང་ལས་རྙེད་པ་ངོ་མཚར། གཅིག་ཟིན་པས་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་

p. 43

དུ་དག་པ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་གཞིའི་ཚང་ལ་ལྟོས་དང་། འགྲོ་དྲུག་སྐུ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་ངོ་མཚར། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྒོམ་པ་རྡུལ་ཙམ་མ་བྱས་པར་དུས་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་པ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྐུ་གསུམ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་དང་། དུས་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ངོ་མཚར། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་མ་སྤྱད་པར་ཚོགས་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་རྫོགས་པ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རིག་པ་ཅེར་བཞག་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་མཉམ་ལ་ལྟོས་དང་། བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རྒྱན་དུ་ཤར་བ་ངོ་མཚར། སྤོང་ལེན་ཐམས་ཅད་ལྟ་བར་གྲོལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཡེ་སྟོང་ཆེན་པོ་ལ་ལྟོས་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གཡང་སར་འདུག་པ་ངོ་མཚར། བྱ་བྱེད་སྒོམ་པས་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་མི་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་དངོས་ཅན་ལ་ལྟོས་དང་། མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཐེག་པ་ངོ་མཚར། སྐྱེས་པས་སྐྱེ་མེད་ཐོབ་པ་ཧ་ཧ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆ་གཉིས་མེད་པར་རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་གནས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཡང་བསམ་ཡང་གཞིག་རིག་པས་དཔྱད་ན་ཡང་། །ཆ་ཤས་དངོས་མེད་རྡུལ་ཙམ་མ་རྙེད་ཀྱང་། །སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་གཟུང་དང་འཛིན་མེད་པར། །ད་ལྟའི་དུས་ནས་གཤིས་དོན་སྙིང་པོར་གནས། །བརྟགས་དུས་མེད་ལྟར་མ་བརྟགས་དེ་བས་མེད། །ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་པས། །རྣམ་ཀུན་ཆོས་རྣམས་རྟག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད། །སྒྱུ་འདྲ་དངོས་མེད་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱོས། །དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པའི་དོན་འདི་ནི་སྔ་ཕྱི་ད་ལྟའི་དུས་གསུམ་ལ་མཚུངས་པར་ཐ་དད་མེད་དེ། རིག་པའི་ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཙལ་ཡང་མི་རྙེད། ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཀུན་ཏུ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ཤས་གཞིག་ཀྱང་མི་རྙེད། སེམས་དང་རིག་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་བརྟགས་ཀྱང་མི་རྙེད། འདས་མ་འོངས་ད་ལྟའི་དུས་ལ་ཕྱེ་ཡང་སྔ་ཆ་འགགས། ཕྱི་ཆ་མ་སྐྱེས་ད་ལྟར་བ་དེའི་བར་ནས་སྟོར་ཏེ་མི་རྙེད་པ་བཞིན་དུ་ལས་དང་རྣམ་སྨིན་དགེ་

p. 44

སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་མི་རྙེད་དོ། །དེ་ལྟར་དཔྱད་དུས་མེད་པ་ལྟར། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་ན་དེ་བས་ཀྱང་མེད་དེ་དཔྱད་ར་གཏན་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་དུའང་མེད་དེ་བྱིས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་མོད། སྣང་དུས་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་ལའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མའི་ལས་དགེ་སྡིག་བྱེད་པར་སྣང་ཡང་སྒྱུ་མའི་མིས་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བྱར་མེད་པ་བཞིན་དུ། རིག་པའི་ངོ་བོ་གཏན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་འབྲས་བདེན་ན་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་ཐལ་བ་ལས་མི་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ནམ་ཡང་སུ་ལའང་དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་བདེན་པར་མེད་ལ་སྒོས་སུ་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་རྫུན་པར་ཡང་མེད་དེ། རྣམ་སྨིན་མྱང་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ཀྱང་ངོ་མཚར་གྱི་གནད་ཚིག་བདུན་གྱིས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། ཨེ་མ་ཧོ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག །རང་གི་རིག་པ་ཉིད་སྐྱེ་ཤི་དང་བྲལ་བའི་གནད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་བྱེ་བའི་སྲོག་གཅད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་སྤྱད་པའི་གང་ཟག་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཉིད་ལས་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པར་སྒོམ་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་བྱས་པའི་གང་ཟག་གཉིས་སངས་རྒྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རིག་པ་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་པའི་གནད་ཀྱིས་འདུས་བྱས་ཀྱི་དགེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱས་པའི་དད་པ་ཅན་དང་། སྲོག་གཅོད་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པའི་མི་གཉིས་ལ། ཚོགས་རྫོགས་པའི་སྒོ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་སྣ་ཚོགས་ལུས་ངག་ལ་བྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་དང་། ཐོས་བསམ་ལ་བློ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་སྦྱངས་པའི་གང་ཟག་གཉིས། དངོས་པོ་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་

p. 45

ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཉིད་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས། དམྱལ་བ་ཚ་གྲང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྐྱེས་བུ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་ལ། རྟོགས་པའི་སྒོ་ཐོབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རིག་པ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིད་ཆོས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཆོད་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་། བདག་རྟག་པར་ལྟ་བ་གཉིས་ལ། གནས་ལུགས་རྟོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་སྐུ་རང་ལ་ཡོད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་དང་གསོལ་བ་སྣ་ཚོགས་བཏབ་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་། ལས་སུ་བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བར་འདུག་པའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་དེའི་ཕྱིར་ན་རང་བྱུང་ཆེན་པོའི་ཚིག་འདི་དག་ལ་སྤྱོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་ཉམས་སུ་ལོན་པའི་གདེང་རྙེད་ནས་སྣང་བ་དང་སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མེད་དུ་སངས་རྒྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མེད་པའི་དོན་ལ་རྟོགས་པས་གྲོལ་བར་བསྟན་པ་ནི། རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་སྟོང་པའི་རང་དུས་ན། །མི་མཁས་བྱིས་པ་ཞེན་པས་བཅིངས་ན་ཡང་། །རང་བཞིན་ཤེས་རྣམས་འཆིང་བར་མི་ནུས་ལྟར། །མེད་པའི་ཆོས་ལ་མི་མཁས་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །བདག་ཉིད་ཞེན་པས་འཆིང་ཞིང་འཁོར་ན་ཡང་། །དེ་ཉིད་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་མཁས་པ་རྣམས། །ད་ལྟའི་དུས་ནས་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པས། །རྒྱུ་འབྲས་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀློང་དུ་གྲོལ། །སྒྱུ་མའི་རྩེད་མོས་སྤྲུལ་པ་ན་བྱིས་པ་ཤེད་མ་བྱེ་བ་དག་ཆགས་ཤིང་བདེན་པར་རྟོགས་པས་སེམས་འཆིངས་ལ། རྒན་པས་དེ་ཉིད་ཤེས་པས་མི་འཆིངས་བ་ལྟར། འདི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་བརྟག་ཏུ་མེད་པས་གསལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་སྟོང་གཟུགས་རང་སྣང་བ་ལ། བདག་ཏུ་ཞེན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་བདེན་པར་རྟོགས་པས་འཁོར་བ་རྒྱུད་པར་འཆིངས་ལ། རྣལ་འབྱོར་པ་

p. 46

དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་རྣམས་འཆིང་གྲོལ་ལས་འདས་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཀློང་དུ་གྲོལ་ཏེ། དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གཤེགས་པ་འདྲ། །བྱིས་པའི་བློ་ཅན་མཚན་མར་འཛིན་པ་རྣམས། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། །ལྟ་ན་རྣམ་སྦྱང་དེ་ཡིས་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཅེས་པ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་གང་ཡང་མ་གྲོལ་བ་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀློང་དུ་གསལ་བས། རྒྱུ་འབྲས་རྩོལ་སྒྲུབ་ཅན་ལ་མི་འཐད་པ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་འཐད་པར་སྟོན་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་མཚན་མ་རང་གྲོལ་ལས། གཉིས་སུ་མེད་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དེ། །འོག་མ་རྣམས་ལ་མི་སྲིད་སྲིད་པའི་ཆོས། །རྣ་ཕྲུག་བྲག་ལ་འཛེག་པའི་བདེ་བླག་དེ། །སྲོག་ཆགས་གཞན་ལ་མི་སྲིད་ཁོ་ལ་སྲིད། །རིག་པ་བྱར་མེད་ཀློང་དུ་གྲོལ་བ་དེ། །ཐེག་དམན་རྩོལ་སྒྲུབ་ཅན་ལ་མི་སྲིད་དེ། །རྣལ་འབྱོར་མཁའ་མཉམ་བྱ་བྲལ་ལམ་དུ་བདེ། །ཡེ་སངས་རྒྱས་པའི་རིག་པ་ཡུལ་མེད་དེ། །འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་མི་སྲིད་སྲིད་པའི་བབས། །ཡུལ་ཅན་རྫས་སུ་འདོད་པ་དམན་པའི་བློ། །མཁའ་ལ་གྲོལ་ལོ་རྟེན་མེད་ཀློང་དུ་གྲོལ། །ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་གྲྭ་ཟུར་མེད་པ་ལ། །གཉིས་སུ་སྣང་བར་མི་སྲིད་སྲིད་པའི་བབས། །གཅིག་དང་ཐ་དད་འཛིན་པ་འཁྲུལ་བའི་སེམས། །གཅིག་ཏུ་གྲོལ་ལོ་ཆོས་ཉིད་ཀློངདུ་གྲོལ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པ་ལ། །དུག་ལྔ་འཆར་བར་མི་སྲིད་སྲིད་པའི་བབས། །འཁོར་བའི་ལམ་དུ་འདོད་པ་བྱང་ཆུབ་གེགས། །རང་བྱུང་གྲོལ་ལོ་ཡེ་ཤེས་ཀློང་དུ་གྲོལ། །ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་མེད་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ལ། །ཕྱོགས་ལྷུང་རྒྱ་ཆད་མི་སྲིད་སྲིད་པའི་བབས། །ཕྱོགས་ལྟའི་མཐའ་ལ་ཞེན་པ་མཉམ་པའི་བདུད། །ཕྱོགས་མེད་གྲོལ་ལོ་ལྷུན་གྲུབ་ཀློང་དུ་གྲོལ། །དངོས་མཚན་མེད་པའི་སྟོང་པ་འགག་མེད་ལ། །སྣང་བར་འཆར་བ་མི་སྲིད་སྲིད་པའི་བབས། །སྣང་བར་གྲོལ་ལོ་ངེས་མེད་ཀློང་དུ་གྲོལ། །

p. 47

དབྱེ་བསལ་མེད་དོ་ལྷུན་གྲུབ་ཀློང་དུ་གྲོལ། །འདུ་འབྲལ་མེད་དོ་ཐིག་ལེའི་ཀློང་དུ་གྲོལ། །ཅིར་ཡང་འཆར་རོ་ངེས་མེད་ཀློང་དུ་གྲོལ། །གཟུགས་སུ་སྣང་ངོ་སྣང་བ་རང་གྲོལ་ལ། །སྒྲ་རུ་གྲག་གོ་ཐོས་པ་རང་སར་གྲོལ། །སྣང་གྲག་མཐོང་ཐོས་སྒོ་ལྔ་ཅི་ཤར་ཡང་། །རང་ཞལ་རང་གིས་མཐོང་བས་ཡུལ་གཞན་མེད། །གཉིས་སུ་མེད་དེ་ཡུལ་སེམས་མཉམ་པར་གྲོལ། །མཉམ་ཉིད་གཅིག་ལས་ཅིར་ཡང་འབྱུང་བས་དབྱིངས། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་བྱེད་པས་གཞི། །ཐམས་ཅད་བྱ་བྱེད་མེད་པར་གྲོལ་བས་ཀློང་། །ཞེས་སོ། །མེད་པ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ནི། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ལ། །གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ངང་གིས་གནས། །རྒྱུ་འབྲས་མེད་པའི་རིག་པ་གཅེར་བུ་ལ། །དགེ་སྡིག་མེད་པའི་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་གནས། །མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རིག་པ་ཟང་ཐལ་ལ། །ཀུན་བཟང་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པ་རང་གིས་གནས། །མེད་པའི་སྙིང་པོ་རང་རིག་བྱང་ཆུབ་ལ། །ཡུལ་མེད་རྣམ་དག་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་གསལ། །རིག་པ་སྟོང་གསལ་རྟག་ཆད་མེད་པའི་རང་ངོ་ཕྱི་ནང་གཟུང་འཛིན་ལས་འདས། དེ་ཉིད་རྒྱུ་འབྲས་དགེ་སྡིག་ལས་བྲལ་བ་རྣམ་སྨིན་བག་ཆགས་མེད་པས་ཟང་ཐལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དགོངས་པ་ཉག་གཅིག་སྟེ། ཁྱུང་ཆེན་མཁའ་ལྡིང་ལས། སེམས་ལ་བལྟར་མེད་རྒྱུ་མཚན་སུས་མཐོང་མེད། །དེ་ཕྱིར་སྡིག་བྲལ་དགེ་བ་འདི་ལ་ཅི། །རང་ལུགས་བྱུང་ཁུངས་ཐོག་མ་ཉིད་དང་སྦྱར། །ཅེས་སོ། །མེད་པར་རྟོགས་པའི་དགོངས་དོན་བསྟན་པ་ནི། །སྒྱུ་མའི་རྣལ་འབྱོར་རིག་པ་རང་སྣང་ལ། །མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་འགགས་རོལ་པར་ཤར། །ཤར་བའི་དུས་ནས་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པས། །བླང་དོར་བྱ་རྩོལ་གང་ཡང་མི་བྱེད་དེ། །ཁོང་ཡངས་བློ་བདེ་ཅོག་བཞག་ཆེན་པོར་གནས། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་སྣང་སྒྱུ་མར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཅིར་སྣང་མེད་པའི་རོལ་པར་ཤར་བས་ཅོག་བཞག་དོན་གྱི་ཡེ་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ། གང་ཡོད་མེད་

p. 48

དུ་སྒྲིན་པོའི་གཟེད་དུ་བསྐུར་བ་དེ་ཉིད་ཐ་མལ་རང་དགའི་སྐྱེ་བོ་ལས་རྣལ་འབྱོར་པའི་བྲལ་བས་བློ་བདེ་བ་ནིི། ཁྱུང་ཆེན་ལས། སྒྲིན་པོའི་སེམས་ལ་གཟེད་བསྐུར་ཁམས་གསུམ་ལས་མི་འདའ། མ་བཅོས་གླེན་སྣང་སུ་ལ་ལྷོད་ཡོད་པ། །འདི་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་མི་གནས་སོ། །ཞེས་སོ། །མེད་པར་མ་རྟོགས་པར་འོག་མའི་སྐྱོན་དུ་བསྟན་པ་ནི། མེད་པས་སླུས་པའི་བྱིས་པ་རི་དྭགས་བཞིན། །སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལ་སྐོམ་པས་སྙེག་པར་བྱེད། །ཐ་སྙད་འཁྲུལ་པའི་ཚིག་ལ་དོན་རེ་བས། །སོ་སོའི་གྲུབ་མཐའ་ཆོས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བཅིངས། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་གོལ་ས་མ་ཆོད་པས། །དོན་གྱི་སྙིང་པོ་རྣལ་མ་མཐོང་བ་མེད། །རི་དྭགས་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཁྲུལ་བས་གདུངས་པ་ལྟར་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གཟུང་བའི་ཆོས་ཀྱིས་གདུངས་པ་དང་། ཐེག་པ་འོག་མ་བརྒྱད་རང་རང་གི་ཆོས་ལ་བདག་ཏུ་ཞེན་པས་གདུང་ཞིང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་རེག་པ་མེད་པར་མཉམ་མོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་ནི་གཟུང་འཛིན་ཆགས་སྡང་རང་གར་ཞེན་པའི་བློར་རྟོག་ཡིན་ལ། ཆོས་ཀྱི་བདག་ནི་ཡུལ་དུ་མེད་ལ་བློས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་ཆོས་སོ་སོའི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་མཐར་ཞེན་གྱི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དོ། །འདི་དག་ཐ་མལ་དང་མུ་སྟེགས་དང་ཐེག་པ་འོག་མ་བརྒྱད་རྣམས་ཀྱིས་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་པར་མཉམ་སྟེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། གཞི་མེད་ལམ་ཞེན་འབྲས་བུ་སུ་འདོད་པ། །འདོད་ཕྱིར་ཐར་བའི་གནས་ལ་འདི་ཡིས་བསྒྲིབས། །སྟོང་མུན་གསལ་དང་ཡོད་དང་མེད་པ་ཉིད། །རྟག་ཆད་རྒྱུ་འབྲས་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་རྣམས་ལ། །མཐའ་མེད་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དང་མཚུངས་པ་ཉིད། །མུ་མཐའ་རྩོལ་བར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ། །བྱ་ལོང་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཚོལ་འདྲ་སྟེ་རྙེད་པ་མིན། །མི་རྙེད་དོན་འདི་ཉིད་ལ་སུས་ཀྱང་བཅོས་མི་སྲིད། །ཤེས་བྱ་སྒྲོས་མེད་འདི་ལ་མཐའ་མ་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་སོ། །མེད་པ་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ནི། །ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ཆོས་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས། །གང་ཡང་མེད་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ནི། །ད་ལྟ་ཉིད་ནས་ཆོས་སྐུའི་རང་མལ་ལས། །གཡོས་པ་

p. 49

མེད་པ་ཐོག་མའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ། །རང་གཞག་བདེ་བ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཅི་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་གསལ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་གནས་པ་ནི། ཐོག་མའི་དབྱིངས་ཀ་དག་ཆེན་པོར་གནས་པས་ཆོས་སྐུ་རང་མལ་གྱི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། མེད་པའི་སྟོང་པ་ཆོས་འབྱུང་ལས། །གསང་བ་ཆེན་པོའི་རང་དབྱིངས་སུ། །ཡེ་ཉིད་ནས་ནི་གནས་པ་ལ། །མ་བཟུང་གནས་ཀྱི་ཚུལ་ཅན་དུ། །རོལ་པ་ཆེན་པོ་ཐོག་མར་བྱུང་། །འདི་ལ་སུས་ཀྱང་གནས་པ་མེད། །གང་གི་གནས་སུ་བྱས་པ་མེད། །འདི་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མེད། །འདུག་ཅིང་འོང་བ་མེད་དང་བྲལ། །དེ་བཞིན་ཡེ་སྟོང་ཆེན་པོའི་གནས། །མེད་པ་ལས་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ། །འདི་ལ་ཕྱི་དང་ནང་ཡང་མེད། །སྟེང་དང་འོག་ཏུ་ལྟ་བ་མེད། །ཕྱོགས་དང་མཚམས་སུ་སུས་ཀྱང་ཡང་། །འདི་ལ་གཟུང་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ལེན་མེད་དོན་འདི་སུས་རིག་པ། །ཀུན་བཟང་ང་བས་སྔར་སངས་རྒྱས། །ཡེ་ཐོག་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །མི་གནས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་གནས། །སྔོན་ཐོག་ཉིད་ཀྱི་གཞི་རུ་ཡང་། །མ་བཞག་ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཚུལ། །འདི་ལ་གནས་སུ་འཛིན་པའི་མི། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་བའི་སྔགས། །འདི་ཡི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ། །འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །ཀ་དག་རང་མལ་ནི་ཆོས་སྐུ་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གནས་སུ་ཐག་བཅད་དོ། །བྱས་པས་སངས་མི་རྒྱ་བར་བསྟན་པ་ནི། དགོངས་དོན་གསང་བའི་རིག་པ་མ་རྟོགས་ན། །བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་མི་གྲོལ་ཏེ། །འདུས་བྱས་མི་རྟག་འཇིག་པར་མི་ཤེས་སམ། །ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་རྒྱ་མདུད་དམ་པོ་དེས། །འཇིག་མེད་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་རེག །རང་རིག་ཆོས་སྐུའི་དོན་མ་རྟོགས་ན་སྒོ་གསུམ་འབད་རྩོལ་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་ཚེ་འདིར་མི་གྲོལ་ཏེ་ཆོས་སྤྱོད་ཉིད་འཆིང་བའི་རྒྱ་མདུད་དུ་སོང་བས་རིག་པ་འཆིང་ཞིང་སྒྲིབ་ལ་ཆོས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ཙམ་ཐོབ་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་བུམ་པ་ལྟར་འཇིག་པའི་ཕྱིར།

p. 50

འཇིག་མེད་ཆོས་སྐུའི་དོན་རྟག་ཏུ་མི་ཐོབ་སྟེ། བྱས་མ་བྱས་འགལ་ལ། མ་བྱས་ན་མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར། ཆོས་སྐུ་འཇིག་མེད་ཐོབ་པ་དེ་མི་བྱེད་རང་སོར་གནས་པས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བྱས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཆིང་བའི་མདུད་པས་ཏེ་སངས་རྒྱ་བ་ལ། རྟ་རྔའི་ཉག་གཅིག་གིས་མི་ཉེ་བས་དོན་མེད་འཁོར་བའི་འཆིང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་ལ་བྱ་རུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཅེས་པ་དང་། མ་ནོར་བསམ་པ་ཀུན་ཀྱང་སྒྲུབ་ཏུ་མེད། །ལུས་ངག་སྡོམ་པ་རྒྱ་མདུད་དམ་པོ་དེས། །ཆོས་ཉིད་དོན་དང་འཕྲད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཞེས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་རྒྱས་པར་དེ་ཉིད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག །རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་ཆེན་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་གྱི། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་ལུང་འདི་ངེས་པར་ཟུང་། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་། །རང་སེམས་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ནས་གཅིག་ཡིན་པས། །རྒྱུ་འབྲས་ལུགས་བཞིན་འདི་ལ་རྟོག་མ་བྱེད། །རང་སེམས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བརྟག་བྱ་རུ། །རང་གི་བྱང་ཆུབ་ངོ་བོ་སྣང་བ་ཡིན། །འདི་ལ་མ་རྟོགས་སོ་སོས་མིང་བཏགས་པ། །ཀུན་རྫོབ་སྣང་བ་དོན་དམ་མི་སྣང་འདོགས། །དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་མེད་བདེན་པ་གཅིག །ཡང་དག་འདོགས་པ་ང་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །བདེ་བ་འདོད་པ་ཆགས་པའི་ནད་ཡིན་ཏེ། །འདོད་པ་མེད་པས་བདེ་བ་ལེན་པར་བྱེད། །སངས་རྒྱས་བསྒྲུབས་པས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །མ་རྩོལ་རང་བཞིན་གནས་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །མ་རྩོལ་རང་བཞིན་གནས་ལ་མི་རྟོག་ཞོག །ཅེས་སོ། །མེད་པ་རང་མལ་ལས་མ་གཡོས་པར་གདམས་པ་ནི། དེ་བས་གནས་ལུགས་དོན་གྱི་མཆོག་འདོད་ན། །སྒོ་གསུམ་དུབ་ལ་རང་ཉིད་འཆིང་བའི་ཆོས། །བྱིས་པའི་རྩེད་མོ་འདྲ་བ་ཀུན་ཞོག་ལ། །མེད་པའི་རང་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་། །ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནས། །བྱར་མེད་བསམ་ཡུལ་འདས་པར་ཁྱབ་གདལ་ལ། །མ་བཅོས་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་ལྟོས། །རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་འདས་པས་ཁོ་ཐག་ཆོད། །བྱིས་པ་རྩེད་མོའི་གཞིར་འདུས་ནས་རྩེ་བ་ལ་ཞེན་པ་ལྟར་སྒོ་གསུམ་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཅི་བྱ་ངེས་པ་མེད་པ་ཟིན་

p. 51

མེད་ངལ་བ་དོན་ཆུང་རྣམས་དོར་ལ། རྒྱུ་འབྲས་བླང་དོར་མེད་པ་རྒན་པོ་ཉི་མ་འདེ་བ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རང་གཞག་བདེ་བ་ཆེན་པོར་ཁྱབ་གདལ་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། སངས་རྒྱས་དོན་གྱི་བླ་དྭགས་མིང་འདི་ལ། །སངས་རྒྱས་ཡང་དག་ཡོད་པར་ང་མི་སྟོན། །གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཡོད་པར་མཐོང་བ་ནི། །ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་ལས་སངས་རྒྱས་མི་རྙེད་དེ། །སངས་རྒྱས་མ་བལྟ་རང་སེམས་བྱར་མེད་རྟོགས། །བརྟགས་ན་མེད་དེ་རང་སེམས་ཡེ་ནས་གསལ། །དངོས་སུ་མི་སྣང་རང་བཞིན་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །ཡིན་པའི་ངོ་བོ་སྣང་བ་འདི་ཡིན་ཏེ། །འདི་མིན་མཉམ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་ཆེན་ལ། །སྤོང་གཤེགས་སྦྱང་བ་བྱིན་རླབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །རང་སེམས་ཆོས་ཉིད་བྱར་མེད་དེ་ལས་གོལ། །རང་ལ་བཞག་ནས་གཞན་མ་རྒྱང་དུ་ཚོལ། །བྱར་མེད་བདེ་བར་རྩོལ་བ་དང་དུ་ལེན། །ཚི་ཆད་ནད་དུ་དེ་ལས་ཆེ་བ་མེད། །མ་ཡེངས་ཏིང་འཛིན་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་ཡིན། །ཡེ་ནས་ཡིན་ལ་ཡེང་མེད་ཤོར་བ་མེད། །མ་ཡེངས་ཏིང་འཛིན་རེ་བའི་གླུ་མཁན་ཏེ། །རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་ཆེན་དྲང་པའི་ལུང་བསྟན་ཡིན། །ཡེ་ནས་ཡིན་པས་ཡེང་མེད་ཤོར་མེད་དེ། །རྩོལ་སྒྲུབ་ཀུན་གྱི་གཉེན་པོ་འཇོམས་བྱེད་དེ། །རྒྱུ་འབྲས་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་འཁོར་རྣམས་ལ། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་ལུང་འདི་བསྟན་གྱུར་ན། །རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ཞེས་སྒྲོ་སྐུར་འདེབས། །སངས་རྒྱས་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཏིང་འཛིན་ཅན། །ཏིང་འཛིན་འདོད་པས་མ་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤངས། །མ་བཅོས་རྣལ་མ་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན། །ཆོས་ཉིད་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་གུད་ན་མེད། །སངས་རྒྱས་མིང་དུ་བཏགས་པ་བླ་དྭགས་ཡིན། །ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་གཞན་མེད་རང་སེམས་ཏེ། །རང་སེམས་མ་བཅོས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་བཤད། །མ་བཅོས་པ་ལ་ཡེ་ནས་སྐྱེ་མེད་པས། །སྐྱེ་མེད་དོན་ལ་རྩོལ་ཞིང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད། །རྩོལ་ཞིང་བསྒྲུབས་པས་བྱར་མེད་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །ད་ནི་མེད་པ་གནད་དུ་བཀྲོལ་བའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཕྱི་ནང་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་རང་རིག་ལ། །དུས་དང་གནས་མེད་སྐྱེ་འགག་ཆོས་ལས་འདས། །

p. 52

མཁའ་ལྟར་དག་པ་ཐེག་པའི་འདྲེན་སྒོ་མེད། །དེ་ལ་དོན་དུ་རྟོགས་པ་ཀུན་འཁྲུལ་བས། །ཆོས་ཀྱི་བདག་ཅན་གོལ་སྒྲིབ་ས་བོར་ཏེ། །དབྱེ་བ་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ངང་། །སྟོང་ཆེན་གདལ་བ་ཆེན་པོར་ཐག་བཅད་དེ། །ཆོས་ཉིད་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་རང་ས་གཟུང་། །འདི་ནི་མི་གནས་གདོད་མའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ། །ལྟ་བའི་ཕྱི་རྒྱ་རླབས་ཀྱིས་གཅོད་པས་ཏེ། ། མེད་པའི་ཆོས་སུ་གནད་ཀུན་བཀྲོལ་བ་ཡིན། །འདི་ལྟར་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཕྱི་ནང་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་དུས་ན་མེད་པ་རང་སྣང་སྟོང་གཟུགས་དག་པ་ནམ་མཁའ་འདུས་མ་བྱས་པའི་རིག་པར་ཐག་བཅད་དེ། སྣང་ཚད་སྟོང་སྣང་། སྣང་བ་རིག་སྟོང་དོན་ལ་སྟོང་གསལ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་དངས་མེད་པ་གསལ་སྣང་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་ཆེན་པོར་གནད་བཀྲོལ་བས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྟོང་པ་ཡུལ་གྱི་སྤྲོས་པ་མེད། །གསལ་བ་ཡོད་མེད་མཐའ་ལས་འདས། །དྲན་པ་མི་བརྗེད་གཟུངས་དང་ལྡན། །སྣང་བ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱི་ལམ། །མཚོན་ཚིག་དུ་མས་སྤྲོས་དང་བྲལ། །སྔགས་ལས་མ་བསྐྱེད་ཡེ་རྫོགས་ཉིད། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཡོངས་སུ་བྲལ། །ལྟ་སྒོམ་དྲི་མ་ཀུན་དང་བྲལ། །མཐའ་མེད་དབུས་སུ་དམིགས་པ་མེད། །རྣམ་པ་མེད་ཅིང་ཡུལ་རྣམས་མེད། །ལྷ་མེད་སྔགས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་མེད་རྟག་པ་ཀུན་ལས་འདས། །དགྲ་མེད་བཤེས་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན། །ལུས་མེད་དབང་པོར་སྣང་བ་མེད། །ཆོས་ནི་བསམས་པས་མི་སྣང་སྟེ། །གང་མེད་གང་དུ་འཛིན་པ་མེད། །ང་མེད་ང་ཡི་འཁོར་ཀྱང་མེད། །དབྱིངས་མེད་རིག་པའི་སྐུ་ཡང་མེད། །དགེ་མེད་སྡིག་པའི་རྣམ་སྨིན་མེད། །སྲོག་མེད་བཅད་པའི་དམིགས་པ་མེད། །ཚོགས་མེད་བསགས་པའི་ཡུལ་ཀྱང་མེད། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །གནས་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །ཐབས་མེད་ཉན་པའི་འཁོར་ཀྱང་མེད། །ཡུལ་མེད་དུས་གསུམ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །དུས་གསུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཅི་ཡང་མེད་པར་ནི། །ང་ནི་མ་ཕྱེ་མི་འབྱེད་སྣང་། །ས་ལས་

p. 53

འདས་པ་ང་ཡི་ཡུལ། །མཛད་དང་སྤྱོད་པར་མ་ཕྱེ་བས། །དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྟེ། །ང་ཡི་ཡུལ་མེད་གཞི་བསམ་བྲལ། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་གནད་བཀྲོལ་བ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་མེད་པ་འགག་བསྡམས་པ་ལས། མེད་པའི་ངང་དུ་རིག་པ་དལ་ཁོད་སྙོམས་པ་ནི། དེ་ལྟར་མེད་པའི་ཆོས་སུ་གནད་བཀྲོལ་ནས། །སྒོམ་མེད་ངང་ལ་ཅོག་གཞག་རིག་པའི་འགག །གང་ཤར་བླང་དོར་མེད་པའི་ངང་དེར་བསྡམས། །ཀློང་ཆེན་སེམས་ཀྱི་དལ་ཁོད་སྙོམས་པ་ཡིན། །ཆོས་གང་སྣང་མེད་པར་ཤེས་ཐོག་ཏུ་གང་ཤར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཅོག་གཞག །བླང་དོར་མེད་པར་གློད་པ་ནི། རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཆིག་རྫོགས་སུ་འགག་བསྡམས་པས་སྣང་ཤེས་མེད་པས་ཡེ་སྟོང་དུ་ཁོད་སྙོམས་པ་སྟེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། མཚན་མ་ཡེ་དག་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བའི་གཞི། །འབད་མེད་བྱ་བྲལ་བློ་ཡི་འགག་བསལ་ཏེ། །ཐུག་ཕྲད་རྣམ་གསུམ་ཡུལ་ལ་རོལ་པའི་འགག །གང་ཤར་མ་སྤངས་ཡུལ་སེམས་བར་དུ་བསྡམ། །ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་བསམ་གཏན་བསྟན་པ་ནི། རང་གཞག་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས། །མ་བསྒོམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་མཆོག །རྟག་ཏུ་ཡོད་དེ་ཆུ་བོའི་གཞུང་ཆེན་འདྲ། །མ་བཅོས་མཉམ་པར་བཞག་ན་ངང་གིས་གསལ། །རིག་པ་རང་གནས་ཀྱི་བསམ་གཏན་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་དང་འདྲ་བ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པས་མ་བཅོས་རྣལ་གཞག་ཆེན་པོར་གནས་པའི་ཚེ་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། ཀུན་གསལ་ལས། ངས་བསྟན་གཉིས་མེད་རང་བྱུང་བདེ་ཆེན་ལ། །སྒོམ་དུ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ། །ཤེས་རབ་སྟོབས་ཅན་རང་རིག་དོན་རྟོགས་ལ། །སྒོམ་དང་མི་སྒོམ་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་དག །གཉིས་མེད་བདེ་ཆེན་རང་གི་ངང་ལ་གནས། །མ་རྩོལ་བཞག་པས་འདུ་འབྲལ་ཡོངས་ཀྱིས་མེད། །རྒྱུན་ཆད་མེད་པས་ཆུ་བོ་གངྒཱ་བཞིན། །དབང་པོ་ཡང་རབ་དོན་དུ་དེ་སྟོན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་བསམ་གཏན་རྙེད་ནས་གོལ་སྒྲིབ་མེད་པར་

p. 54

འགག་བསྡམ་པ་ནི། ཇི་བཞིན་བཞག་པའི་ཆོས་ཉིད་མཁའ་འདྲ་ལ། །འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད། །འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དབྱིངས་མཆོག་རབ་འབྱམས་འདི། །ཚིག་གིས་མཚོན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་རབ་ཀློང་རྡོལ་རིག་པ་རང་ཤར་དང་། །ཐོས་མང་ཡང་ན་འཇུར་སེམས་མེད་པ་དང་། །སྨྲ་མེད་བསམ་ཡུལ་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །མཚོན་དང་མི་མཚོན་མེད་པར་ཐག་ཆོད་དེ། །སྒོམ་དང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མི་རྙེད་པས། །བྱིང་རྒོད་དགྲ་བོ་ཆེད་དུ་གསད་མ་དགོས། །རིག་པ་རང་མལ་ལས་མ་གཡོས་པར་མཐོང་ནས་དེའི་ངང་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་རྙེད་པའི་ཚེ། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སེམས་འཛིན་མེད་དེ་གང་ཤར་བསམ་གཏན་གྱི་རང་མལ་དུ་ཤར་བ་ལས་མ་གཡོས་སོ། །དེ་ཚེ་ཤར་བས་ཤེས་པ་གསལ། གནས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྙེད་དེ་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བས་བྱིང་རྒོད་ལ་སོགས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་གོལ་སྒྲིབ་སྤང་མ་དགོས་པར་རང་དག་གོ། རང་བཞིན་བསམ་གཏན་རྙེད་པ་དེ་ཡང་ཚིག་ཐ་སྙད་བལྟས་པ་དང་ཐོས་པ་དང་བཤད་པས་མི་ཤེས། སྔོན་ནས་སྦྱངས་པ་ཆེ་བས་ཚེ་འདིར་ངེས་དོན་གྱི་གནས་ལ་ཤེས་རབ་ཀློང་རྡོལ་དུ་ཤར་བ་རྣམས་དང་། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་རིག་པ་ཟང་ཐལ་དུ་ངོ་འཕྲོད་པ་རྣམས་དང་། སྙིང་པོ་དོན་གྱི་གནས་ལ་ཐོས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང་། སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་དལ་བ་རང་བཞག་ཏུ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་ཤིང་འདུ་འབྲལ་མེད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། རིག་པ་སྤྱི་བླུགས་ལས། ཇི་བཞིན་རང་སར་གཞག་པའི་ཆོས་ཉིད་མཁའ་འདྲ་ལ། །རིག་པ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད། །འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དབྱིངས་མཆོག་རབ་འབྱམས་འདི། །ཚིག་གིས་མཚོན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་རབ་ཀློང་རྡོལ་རིག་པ་རང་ཤར་དང་། །ཐོས་མང་ཡང་ན་འཇུར་སེམས་མེད་པ་དང་། །སྨྲར་མེད་ཀློང་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །མཚོན་དང་མ་མཚོན་མེད་པར་ཐག་བཅད་དེ། །སྒོམ་དང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མ་རྙེད་

p. 55

པས། །བྱིང་རྒོད་རྣམ་རྟོག་དགྲ་བོ་གསད་མ་དགོས། །ཞེས་སོ། །ལུང་འདི་རྩ་བ་དང་འདྲ་བས་བརྐུས་པར་འགྱུར་སྙམ་པ་སྲིད་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་དབུ་མ་རྩ་བའི་མཆོད་བརྗོད་དེ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་ནང་ནའང་ཡོད་པ་དང་། མཛོད་ཀྱི་སྔོན་གཟུགས་སྲིད་པའི་ཤ་གཟུགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཀུན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ནའང་ཡོད་པ་དང་། སེང་གེ་བཟང་པོའི་འགྲེལ་ཆུང་ལས། ཀྱེ་མ་གཞུང་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངང་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཉི་ཁྲི་སྣང་བ་ནའང་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་དོན་མཐུན་པར་སྡེབས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཟབ་མོའི་གནས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཡིད་ཆེས་པར་སྦྱར་བས་རྒྱན་དུ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟག་ཏུ་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་ལ་རང་གནས་སུ་བསྟན་པ་ནི། སྣང་སེམས་ཡེ་གྲོལ་མེད་པའི་སྙིང་པོ་བས། །འཁྲུལ་པ་རང་གཞག་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པའི་ཀློང་། །རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆོས་སྐུའི་ངང་ལ་གནས། །ཤར་གྲོལ་རིས་མེད་བདེ་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ། །ཤར་བའི་དུས་ནས་རང་ཤར་རང་ས་ཟིན། །གནས་པའི་དུས་ན་རང་གནས་རང་ས་ཟིན། །གྲོལ་བའི་དུས་ན་རང་གྲོལ་རང་ས་ཟིན། །ཆོས་ཉིད་ཀློང་ནས་ཤར་ནས་རང་གྲོལ་བས། །གཞན་དུ་མ་གཡོས་ཆོས་སྐུའི་རོལ་བ་ཙམ། །རང་སྣང་རིས་མེད་སྟོང་པའི་རང་གཟུགས་ཏེ། །བཟང་ངན་མེད་པར་དོན་གྱི་སྙིང་པོར་གནས། །ཕྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ཀློང་ན་སྐྱེ་འགག་གནས་པར་སྣང་ཡང་སྟོང་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ཐམས་ཅད་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལས་མ་གཡོས་ལ། བརྟགས་ན་གཟུགས་མེད་དེ་མེ་ལོང་གི་ངོས་ཉིད་དོ། །ནང་དྲན་རྟོག་ཤར་གནས་གྲོལ་གསུམ་རིག་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ཤར་གནས་གྲོལ་གསུམ་ཆུ་བོ་ལས་མ་གཡོས་པ་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུ་རང་མལ་སྟོང་གསལ་འཆར་སྒོ་མ་འགགས་པ་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཀློང་ནས་མ་གཡོས་ཏེ། སྐུ་གསུམ་ཐུག་ཕྲད་ལས། ཇི་ལྟར་འདུག་ཀྱང་རང་གི་ངང་ལ་འདུག །ཇི་ལྟར་འགྲོ་ཡང་རང་གི་ངང་ལ་འགྲོ། །

p. 56

བྱང་ཆུབ་དབྱིངས་ལ་འགྲོ་འོང་ངང་གིས་མེད། །འགྲོ་འོང་མེད་པ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ། །ཇི་ལྟར་སྨྲས་ཀྱང་རང་གི་ངང་ལ་སྨྲ། །ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་རང་གི་ངང་ལ་བརྗོད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་སྨྲ་བརྗོད་ངང་གིས་མེད། །སྨྲ་བརྗོད་མེད་པ་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་གསུང་། །ཇི་ལྟར་བསམས་ཀྱང་རང་གི་ངང་ལ་སེམས། །ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཀྱང་རང་གི་ངང་ལ་རྟོགས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་བསམ་རྟོག་ཡེ་ནས་མེད། །བསམ་རྟོག་བྲལ་བ་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཐུགས། །མེད་པ་ཅི་ཡང་འབྱུང་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །ཉིད་ལ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །དེ་ལ་དངོས་གཞི་མེད་པས་ཆོས་སྐུ་སྟེ། །འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཀློང་། །ཞེས་སོ། །སྣང་སེམས་ཐུག་ཕྲད་རྗེས་མེད་དུ་འགག་བསྡམ་པ་ནི། གང་སྣང་ཅི་ཤར་འཕྲོ་གནས་ཐམས་ཅད་དང་། །དུག་ལྔ་ལ་སོགས་རིག་པའི་རྩལ་རྣམས་ལ། །ཇི་ལྟར་འཆར་བ་དེ་ཉིད་རང་དུས་དེར། །ངོ་ཤེས་རྩལ་རྫོགས་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་ཉིད། །ཡུལ་སེམས་བར་དེར་ཅོག་གཞག་མཉམ་པའི་འགག །བྱ་ལམ་རྗེས་མེད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་འགག །ཐམས་ཅད་དབྱིངས་གཅིག་ཆུ་དང་རྦ་རླབས་འགག །གསང་ཆེན་འགག་ལ་ཆོས་རྣམས་ཡེ་བསྡམས་པས། །གནད་ཤེས་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བ་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཕྱི་ཡུལ་ལྔ་དུ་མ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ལ་ནང་དྲན་རྟོག་ཅི་ཤར་ཡང་། དུས་དེར་ཡུལ་ལ་ཤར་བ་ངོ་ཤེས། ཤར་བའི་ནུས་པ་རྩལ་རྫོགས། དེ་ག་ལ་བསྡད་པས་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ལ། གང་ཤར་ཅོག་གིས་བཞག་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་འཇུག་པ་དང་། སྣང་ཐོག་ཤར་བ་དེར་གློད་པ་གསུམ་གང་རུང་གི་འགག་ཏུ་བསྡམས་པས། ཆོས་སྐུ་རང་མལ་དུ་ས་ཟིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ངོ་མ་ཤེས་ན་ཕྱལ་པ་རང་ཀ། རྩལ་མ་རྫོགས་པར་བལྟས་པས་ཡལ་ན་དེ་བས་ཆེ་བའི་རྐྱེན་མི་ཐུབ། རང་མ་ཡལ་ན་ཐད་ཀར་མ་ཆོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་གནད་འདི་གསུམ་འགག་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེའང་རིག་པ་རང་ཤར་ལ་འདོད་བློ་བདེ་བདེ་བོ་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་རང་བབས་སུ་མ་

p. 57

ཡེངས་པ་ལ་མི་རྩོལ་བར་བཞག་སྟེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། བདེ་འདོད་སེམས་ལ་གནོད་པའི་ཆོས་སྤངས་ཏེ། །རང་གཞག་ལྟོས་དང་འཁོར་འདས་བྱ་བ་བྲལ། །རང་ཡིན་གཞན་ཡིན་སྣང་སེམས་ཆོ་འཕྲུལ་ཀྱང་། །འགྱུས་མཐོང་འཛིན་དང་ཞེན་པའི་གགས་བསལ་བས། །ཅོག་བཞག་ཚིག་ཏུ་སྤྲོ་བའི་མཐའ་འགགས་ཏེ། །ཡིད་དང་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཅི་སྣང་འགགས། །ཆོས་བྲལ་ཡིད་དང་བྱེད་པའི་བར་དུ་བསྡམ། །ཞེས་སོ། །ཀློང་ཆེན་རིག་པ་ཡངས་པའི་འགག་ཏུ་བསྡམ་པ་དང་། གང་ཚེ་རང་རིག་དགོངས་པའི་ཀློང་ཆེན་ནས། །མཉམ་ཤར་མཉམ་གནས་མཉམ་གྲོལ་བཟང་ངན་མེད། །མི་མཉམ་མི་གནས་མ་གྲོལ་ཆོས་མེད་པས། །བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཀློང་ཡངས་པའི་འགག་ཏུ་བསྡམ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་དུ་སྣོད་བཅུད་རང་སྣང་རང་གནས་རང་ཞིག་རང་སྟོངས་པ་ཡང་ནམ་མཁའི་ངང་ལས་གཞན་དུ་མ་གཡོས་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ཀློང་ནས་ཤར། ཀློང་དུ་གནས། ཀློང་དུ་གྲོལ། རིག་པ་སྟོང་པ་ཟང་ཀ་ལས་མ་གཡོས་པར་རྟོགས་པའི་ཀློང་ལ་འདྲིས་པར་འགག་བསྡམས་ཏེ། རིག་པ་སྤྱི་བླུགས་ལས། ཤར་བའི་དུས་ན་མཉམ་ཤར་བཟང་ངན་མེད། །གནས་པའི་ཚེ་ན་མཉམ་གནས་བཟང་ངན་མེད། །གྲོལ་བའི་ཚེ་ན་མཉམ་གྲོལ་བཟང་ངན་མེད། །མི་མཉམ་ཤར་ཡང་མཉམ་པའི་དབྱིངས་ནས་ཤར། །མི་མཉམ་གནས་ཀྱང་མཉམ་པའི་དབྱིངས་ན་གནས། །མི་མཉམ་གྲོལ་ཡང་མཉམ་པའི་དབྱིངས་སུ་གྲོལ། །ཅེས་སོ། །ལུང་འདི་སྔར་ཡང་བསྟན་པས་ཟློས་སོ་སྙམ་ན་སྐབས་ཀྱིས་མི་ཟློས་ཏེ་དུས་འཁོར་གྱི་འགྲེལ་ཆེན་པདྨ་དཀར་པོར་མཚན་བརྗོད་ཚར་གསུམ་དྲངས་པ་དང་། ཚིག་གསལ་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལུང་ཅིག་རེ་རེའང་དུ་མར་དྲངས་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་པར་འགག་བསྡམ་པ་ནི། མ་བྱས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིག་པ་ལས། །མི་རྩོལ་རང་གཞག་ཡངས་པའི་དགོངས་ཤར་བ། །དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །མི་འགྱུར་ཆོས་ཉིད་ངང་དུ་བསྡམ་པ་ཡིན། །སྒོམ་

p. 58

པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དྲི་མས་ཏེ་དེ་མ་དག་པས་འབད་ཅིང་རྩོལ་བ་ཉིད་འདིར་རིག་པ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པས་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པར་ཕྱམ་གདལ་བས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་བྱེད་ང་ནི་རྒྱུ་འབྲས་འདས་པས་ཏེ། །རྒྱུ་འབྲས་འདས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་ལས་འདས། །ཀུན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཆོས་ཀུན་སྙིང་པོ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །ད་ནི་ཆིངས་སུ་བཅིང་བ་ལས། ཡེ་སྟོང་གདོད་ནས་དག་པར་བཅིང་བ་ནི། །མེད་པའི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའི་དགོངས་པ་དེས། །མ་ལུས་ཆོས་རྣམས་ཆིངས་སུ་བཅིང་བ་ནི། །ནམ་མཁའི་ཆིངས་ཀྱིས་སྣོད་བཅུད་བཅིངས་པ་ལྟར། །རང་སྣང་ཆོས་རྣམས་ཡེ་སྟོང་ཆེན་པོར་བཅིངས། །ནམ་མཁའི་ངང་གིས་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་བཅིངས་པ་ལྟར་རང་སྣང་གི་ཕྱི་ཡུལ་ལྔ་ནང་ཤར་གྲོལ་གྱི་སེམས་དང་བཅས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་བཅིངས་ལ་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་རང་སངས་ཆེན་པོར་བཅིངས་ཏེ། ཡེ་སྟོང་རྩ་བྲལ་གྱི་ངང་དུ་མ་གཡོས་པ་ནི། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཀློང་དུ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པའི་ཚིག་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བསྟན་ན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། རིགས་དྲུག་གི་འགྲོ་བ་རྣམས་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་ཏེ། འདི་ནི་ངའི་སྣང་བ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡུལ་ཅན་དུ་མའི་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འདྲིལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངན་པའི་རྣམ་རྟོག་དང་བྲལ་བ་སྟེ་ང་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཀློང་དུ་ཐིམ་པའོ། །ཀློང་ནི་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུར་ངའི་སྣང་བ་རང་ཤར་བས་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀློང་དུ་ཡེ་ནས་རང་འདུས་པས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཀློང་ཡེ་ནས་རང་མི་གནས་པ་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ་བའོ། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ངའི་སྣང་བ་ནི་མི་སྣང་བའི་སྣང་བ་སྟེ། ཡོད་ཐོས་སྣང་གྲག་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་འཇུག་ནུས་པ་ཡིན་པས་སྙིང་པོ་གསང་བའི་ཀློང་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་རང་བྱུང་བའོ། །ངའི་སྣང་བ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལས་ཅིར་

p. 59

ཡང་ཤར་ནས་ཁྱབ་པ་རང་དག་གི་སྙིང་པོ་འདུས་པའི་ཀློང་ཞེས་བྱ་སྟེ་གསུང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་རང་བྱུང་བའོ། །ངའི་སྣང་བ་ནི་འདི་ལྟར་སྨྲ་བསམ་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་རང་ཤར་ནས་དྲན་པ་རང་སྟོང་གི་སྙིང་པོ་འདུས་པའི་ཀློང་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཐུགས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སྟེ་རང་བྱུང་བའོ། །ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཀློང་གཅིག་ལ་འཁྱིལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་མ་བཅོས་ན། །ནམ་མཁའ་སྤྲིན་གྱིས་མ་བསྒྲིབས་བཞིན། །ཡེ་གདངས་ཡེ་ནས་གསལ་བའི་ཆ། །དེ་ལྟར་ནམ་མཁའ་དངས་པ་ལ། །ཉི་མའི་སྙིང་པོ་རང་སྣང་ལྟར། །ངོ་བོ་དྲི་མ་མེད་པའི་སྐུ། །གཅིག་བསྡུས་ངེས་པའི་སྙིང་པོ་ནི། །ང་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་རྣམས་ནི་བསྡུས་པ་ལས། །ཆོས་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་མཐའ་ཟད། །འདི་ཀུན་ཀུན་བཟང་ང་ཡི་སེམས། །རྟོག་པ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ངས། །དྲི་མ་ཕྲ་བའི་ཞེན་གྲོལ་བས། །མ་བསྒྲིབས་འོད་རྣམས་མངོན་དུ་སྣང་། །ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་མི་མཐོང་བས། །ང་ལ་མཐོང་བའི་ཡུལ་མེད་དོ། །ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རོལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་མཛད་པ་མང་པོའི་འཕྲིན་ལས་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བྱས་ནས། ལུང་ཉིད་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་གཏན་ཐོབ་སྟེ། དེ་ནས་མི་སྣང་བའི་ནམ་མཁའ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། ང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་མཛད་པ་འདི་ལྟར་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟ་བ་ཐོབ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ང་ནི་བྱེད་པ་མེད་པར་རང་བྱུང་ནས། སྐུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། གསུང་གི་རོལ་པ་དང་། ཐུགས་ཀྱི་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྣང་སྟེ། ཡེ་ཤེས་མི་འགྱུར་བའི་སྣང་བ་རང་སྣང་། ཆོས་ཟད་པའི་དུས་ཀྱིས་མཐའི་སྤྲོས་པ་རང་དེངས། ནམ་མཁའི་ཡིད་ཅན་དུ་རང་

p. 60

བྱུང་། སྙིང་པོ་སྲ་བའི་སྣང་བ་ལ་དབང་དུས་གཅིག་ལ་ཐོབ་ནས། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངའ་བདག་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །རྒྱུ་འབྲས་རྩོལ་སྒྲུབ་ལས་འདས་པའི་ཆིངས་བསྟན་པ་ནི། འཁོར་བ་མིང་ཙམ་རྒྱུ་འབྲས་རྩོལ་སྒྲུབ་འདས། །དགེ་སྡིག་ཕན་གནོད་མེད་དེ་སྟོང་པའི་ངང་། །ཐར་བ་མིང་ཙམ་མྱ་ངན་འདས་མེད་དེ། །རང་བཞིན་རྣམ་བཅུས་རྩོལ་ཞིང་སྒྲུབ་ཏུ་མེད། །གཤིས་རིག་པའི་དོན་རྒྱུ་འབྲས་དགེ་སྡིག་མེད་པ་ལ། དྲང་དོན་གྱི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད་པར་སྟོན་ཅིང་འཛིན་པ་རྣམས་ནམ་ཡང་མི་ཐར་ལ། ཀུན་ནས་རྨོངས་པའི་དྲི་མས་བསྒྲིབ་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་རྒྱུ་འབྲས་དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། གདོད་ནས་བྱས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་རྟོག་བློ་ཡི་དོན་དམ་སྙིང་པོ་སྟོན། །ཤེས་རབ་ཚིག་དང་བཅས་པས་རང་བདེན་བསྲུང་། །ཚིག་ལ་མཁས་ཤིང་རྒྱུ་འབྲས་གཙོར་ལེན་པ། །མནར་མེད་དེ་ཉིད་ལས་ནི་གཞན་པ་སུ། །ལུས་ངག་བཅོས་ཤིང་ཡིད་ཀྱིས་བཏགས་འཛིན་པ། །ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ལ། །འདི་ལས་ལྷག་པའི་གཉེན་པོ་གཞན་པ་ཅི། །དེ་ཕྱིར་མ་བཅོས་འཁོར་འདས་བྱ་བྱེད་ནམ་བྲལ་ན། །རྫོགས་ཆེན་ཉིད་དེ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་བཅུ་ནི། ལྟ་བ། དམ་ཚིག །དབང་། དཀྱིལ་འཁོར། ས། ལམ། འཕྲིན་ལས། ཡེ་ཤེས། འབྲས་བུ། ཆོས་ཉིད་དེ་མེད་པ་བཅུར་རྟོགས་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ལ། །ལྟ་བ་བསྒོམ་མེད་དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད། །འཕྲིན་ལས་རྩོལ་མེད་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད། །ས་ལ་སྦྱང་མེད་བགྲོད་པའི་ལམ་ཡང་མེད། །ཕྲ་བའི་ཆོས་མེད་གཉིས་མེད་འབྲེལ་པ་མེད། །སེམས་ལ་ངེས་ལུང་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་མེད། །སྒྲོ་སྐུར་འདས་པས་མན་ངག་ལ་བཟླར་མེད། །རྫོགས་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། ལྟ་བ་བསྒོམ་དུ་མེད་ཅེས་བསྟན་པ་ནི། །ཆོས་ཀྱི་རྩ་

p. 61

བ་རང་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར། །རང་ལ་རང་གིས་བལྟ་རུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རང་མེད་ཡུལ་ནི་ང་ཡིས་བསྟན་པ་མེད། །དེས་ན་ལྟ་བ་སྒོམ་དུ་མེད་ཅེས་བསྟན། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་ཅེས་བསྟན་པ་ནི། །བསྲུངས་པས་མི་ཐུབ་རང་གི་སེམས་མི་ཁེགས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་བསྲུང་དུ་མེད། །འཕྲིན་ལས་རྩོལ་དུ་མེད་ཅེས་བསྟན་པ་ནི། །རྫོགས་ཆེན་རྒྱུ་འབྲས་ཡེ་ནས་འདས་པའི་ཕྱིར། །འཕྲིན་ལས་རྒྱུ་ལས་བསྒྲུབས་ནས་འབྲས་བུ་འདོད། །རྫོགས་ཆེན་འབྲས་བུ་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འཕྲིན་ལས་ཡེ་ནས་རྩོལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འཕྲིན་ལས་རྩོལ་དུ་མེད་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན། །ལམ་ལ་བགྲོད་དུ་མེད་ཅེས་བསྟན་པ་ནི། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ལ། །བགྲོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལམ་ལ་བགྲོད། །སེམས་སུ་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གཉིས་སུ་མེད། །དེས་ན་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ལ་ལམ་བགྲོད་མེད། །ས་ལ་སྦྱང་དུ་མེད་ཅེས་བསྟན་པ་ནི། །ཆོས་དབྱིངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ས་འདི་ལ། །སྦྱངས་པས་ཐར་བ་འདོད་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཅན། །ཆོས་དབྱིངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ས་འདི་ལ། །སྦྱང་བཅོས་བྱས་གྲུབ་ལུང་འདི་ངས་མ་བསྟན། །ཡེ་ཤེས་ཡུལ་ལ་མི་རྟོག་ཅེས་བསྟན་པ། །ཡུལ་དེ་ཡེ་ནས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་ལ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་མ་མཆིས། །ཞེས་སོ། །བྱར་མེད་དོན་གྱི་ཆིངས་སུ་བསྟན་པ་ནི། ངལ་བའི་ཆོས་ལ་ཡང་རྩོལ་ཡང་འབད་པ། །བྱིས་པའི་འདག་ཁང་འདྲ་སྟེ་འཇིག་པའི་ཆོས། །དེ་བས་རྒྱུ་འབྲས་དགེ་སྡིག་འབད་རྩོལ་ཀུན། །མེད་པའི་ཆིངས་སུ་ཆོས་རྣམས་ཡེ་ནས་བཅིངས། །བྱིས་པའི་རྩེད་མོའི་སར་བྱེ་མའི་ཁང་བུ་བརྩིགས་ཤིང་འཇིག་པ་ལྟར། སྐྱེད་ནས་སྟོང་པར་རིམ་གྱིས་བསྡུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་འཛིན་པས་སྒོ་གསུམ་རྩོལ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་ཐམས་ཅད་གཡོ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་བྱར་མེད་ཆེན་པོར་རྣལ་འབྱོར་པས་བཅིང་པ་ནི། ཁྱུང་ཆེན་ལས། སེམས་ལ་བལྟར་མེད་རྒྱུ་མཚན་སུས་མཐོང་མེད། །དེ་ཕྱིར་སྡིག་བྲལ་དགེ་བས་འདི་ལ་ཅི། །ཞེས་པ་དང་།

p. 62

ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་ལ་བྱ་རུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྩོལ་བ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག །ཅེས་པ་དང་། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། ཆེ་བ་འདོད་ནས་སྒོམ་སྒྲུབ་རྩོལ་བྱེད་པ། །སྒོམ་སྒྲུབ་རྩོལ་བས་ཆེ་བ་དེ་མི་འགྲུབ། །ཆེ་བ་རང་བྱུང་ཡེ་ནས་ཆེ་བ་ཡིན། །བསྒོམས་ན་སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་འཆོས་པ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་གང་ཞིག་འཆོས་བྱེད་པ། །རང་གི་རང་བཞིན་བསྐལ་བར་འཕྲད་མི་འགྱུར། །ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། སེམས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་པར་མ་བྱེད་ཅིག །ཡེ་ཤེས་ཡུལ་ལ་རྟོགས་པར་མ་བྱེད་ཅིག །ངག་གིས་འཛབ་དང་སྙིང་པོ་བཟླ་མི་དགོས། །ལག་གིས་འདུ་བྱེད་ཕྱག་རྒྱ་བཅའ་མི་དགོས། །སེམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་འཕྲོ་འདུའི་ལས་མི་བྱེད། །ངང་ལ་གནས་པས་གཡོ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །རང་བཞིན་གནས་པས་སུས་ཀྱང་བཅོས་སུ་མེད། །མ་རྩོལ་ཇི་བཞིན་ས་རུ་གནས་པ་དེས། །བྱ་བ་མེད་པ་ལས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན། །དོན་དེ་རྟོགས་པས་ལས་རྣམས་མི་བྱེད་དེ། །ལས་མ་བྱས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གང་ཞིག་སུ་གནས་པ། །དེ་ཡིས་མ་ནོར་མ་བཅོས་གྲུབ་པར་འགྱུར། །དེ་ནི་མ་ནོར་རང་བཞིན་མ་བཅོས་ཡིན། །ཉིད་ནི་མ་ནོར་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བྱ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡང་། ཇི་བཞིན་བཅོས་པ་མེད་པར་མ་རྟོགས་ཏེ། །ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་དག་པར་བྱིན་རླབས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ཆོ་ག་ཀུན་སྒོ་ནས། །སྒོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷ་ནི་སྣང་བར་བྱེད། །སྐད་ཅིག་མཆོད་ནས་གཤེགས་གསོལ་ཏིང་འཛིན་བཤིག །ཡང་བསྒོམ་ཡང་བཤིག་བྱིས་པའི་འདག་ཁང་འདྲ། །ཇི་བཞིན་མ་བཅོས་ང་ཡི་དོན་དང་འགལ། །ཅེས་སོ། །རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་མེད་པར་བཅིངས་པ་ནི། །ད་ནི་ཨ་ཏི་སྙིང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །རྒྱུ་འབྲས་བྱིས་པ་དྲང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །མས་འཛེག་སྐལ་དམན་ལམ་དུ་ཐག་བཅད་དེ། །རང་ངོའི་དགོངས་པ་ཆོས་ལས་འདས་པའི་དོན། །བྱར་མེད་ནམ་མཁའི་ཆིངས་སུ་བཅིང་བར་བྱ། །བྱིས་པའི་དུས་ན་རྩེད་མོའི་ཆོས་ཡིན་ལ། །རྒན་པོའི་དུས་ན་རང་ངལ་ཆོས་ཡིན་ལྟར། །བློ་དམན་དུས་ཐེག་པ་འོག་མ་བརྒྱད་

p. 63

ཆོས་ཡིན་ལ། ཆེ་དུས་ཨ་ཏིའི་ཆོས་ཟད་རང་བབས་སུ་གནས་པ་སྙིང་པོའི་ཆོས་ཏེ། ཆོས་སྐུ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་རང་ལ་འདུག་པར་རྟོགས་ནས་རང་བཞིན་བཅུས་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པར་གནས་པ་ཉིད། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་པོའི་སྟེ། །ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་བྱེད་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་གཞན་དུ་བྱས་པ་མེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཡེ་ནས་མ་ནོར་ཡིན། །ཡེ་ནས་ཡིན་པས་ཡེ་ནས་ནོར་བ་མེད། །ནོར་བ་མེད་ལ་བདེན་རྫུན་སྒྲོས་མི་འདོགས། །རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུ་རྩོལ་སྒྲུབ་ཀུན་ལས་འདས། །བྱས་ཟིན་རྩོལ་སྒྲུབ་འདས་པ་མ་རིག་ནས། །རྩོལ་སྒྲུབ་བྱ་བྱེད་སྒོམ་པས་འགྲུབ་ལྟ་ན། །བྱང་ཆུབ་གེགས་སུ་དེ་ལས་ཆེ་བ་མེད། །མི་གནས་མི་རྟོག་ཅིར་ཡང་དགོངས་མེད་པས། །མི་རྟོག་མཉམ་པའི་ཡུལ་ལ་རང་བཞིན་གནས། །ཡེ་ནས་བྱས་ཟིན་རྩོལ་བའི་སེམས་མི་འབྱུང་། བདེ་ཆེན་དེ་ལ་གང་སུ་གནས་པ་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོར་དེར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡིས་བདག་གཞན་ཀུན་གྱི་དོན་མི་འབྱེད། །གཅིག་འདུས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་དེས། །མ་བལྟས་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐུགས་ཀྱང་གསལ། །མ་བསྒྲིབས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སེམས་ཀྱང་སྣང་། །ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉིན་ཅིག །ཀུན་བྱེད་ང་ཡིས་སེམས་ཅན་དོན་བྱས་ཟིན། །ང་ཡིས་དོན་བྱས་གཞན་གྱིས་བྱ་མི་དགོས། །གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཆོས་ནི་ང་ལུང་མིན། །ང་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཡེ་ནས་བྱས་ཟིན་རྫོགས། །ཡེ་ནས་བྱས་ཟིན་ལྟ་བ་སྒོམ་མི་དགོས། །ཡེ་ནས་རྣམ་དག་དམ་ཚིག་བསྲུང་མི་དགོས། །ཡེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ས་ལ་ཀུན་གནས་པས། །རིག་འཛིན་ས་དང་ས་བཅུ་སྦྱང་མི་དགོས། །མ་རྩོལ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །རྩོལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ཡེ་ནས་བྱ་མི་དགོས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་ལ་མི་རྟོགས་པས། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་གྱིས་རྩོལ་མི་དགོས། །བདེ་ཆེན་ཆོས་སྐུ་སེམས་ཀྱི་གཅིག་པའི་ཕྱིར། །སྔ་ཕྱི་དུས་གསུམ་མེད་དེ་ཁྱད་པར་ན། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་དང་དུས་གནས་ཀུན་གཅིག་དང་། །ཐམས་ཅད་གཅིག་ཕྱིར་ང་ལ་

p. 64

ཀུན་རྫོགས་ཏེ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ང་ལ་ཀུན་རྫོགས་པས། །ལྟ་སྤྱོད་འཕྲིན་ལས་དམ་ཚིག་ས་ལམ་ནི། །གང་བཤད་བཞིན་དུ་རྩོལ་ཞིང་སྒྲུབ་མི་དགོས། །དེ་ལྟར་མ་རིག་རྩོལ་སྒྲིབ་བྱས་གྱུར་ན། །རྒྱུ་འབྲས་འདས་པའི་དོན་དང་འགལ་གྱུར་ནས། །བྱར་མེད་བདེ་ཆེན་དོན་དང་མི་འཕྲད་དེ། །རྩོལ་སྒྲུབ་ནད་ཀྱིས་མ་རིག་དེ་ཟིན་འགྱུར། །དེ་བས་རྒྱུ་འབྲས་འདས་པའི་རྫོགས་ཆེན་ལ། །སྐལ་མེད་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་ལ་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དོན་དང་སྐལ་མེད་པས། །རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པ་དྲང་བའི་ལུང་ལ་གཟུད། །ང་ནི་ཡེ་ནས་སྤྱོད་ཡུལ་འདས་པ་འདི། །རྒྱུ་འབྲས་དགའ་བའི་སྐལ་བ་མེད་རྣམས་ལ། །བསྟན་ན་སྒྲོ་དང་སྐུར་པ་འོང་བའི་ཕྱིར། །བསྟན་ན་རང་གི་སེམས་ལ་སྐུར་བཏབ་པས། །དྲུག་ཏུ་སྐྱེ་ཞིང་གཏན་དུ་འཁོར་བར་གནས། །ཞེས་སོ། །བྱས་པས་བསླུས་པར་བསྟན་པ་ནི། །བྱས་པས་བསླུས་ཏེ་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ལྟོས། །རྩོལ་བས་བསླད་དེ་སྡུག་བསྔལ་འཁྲུལ་འཁོར་སོམས། །དགེ་སྡིག་ཆོས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་མི་འཆད། །ལས་བསགས་འཁོར་བ་མཐོ་དམན་ཉིད་དུ་འཁྱམས། །སྲིད་པའི་མཚོ་ལས་ཐར་བའི་སྐབས་མེད་དོ། །སྒོ་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཅི་བྱས་ཀྱང་། རིག་པའི་དོན་ལ་མ་རིག་པས་བསླུ་བ་ཉིད་དེ་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ཡང་སྔར་བྱས་པ་ད་ལྟའི་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བས་མཚོན་ལ། འབད་རྩོལ་ཅི་བྱས་རིག་པའི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ལ་བསླད་དེ་དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འབད་རྩོལ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་ནས་འཁོར་བ་ལ་ལྟོས། དགེ་བའི་ཆོས་བྱས་ཀྱང་བཟང་འཁོར་ལྷ་མིའི་ལུས་དང་བདེ་བ་ཙམ་ཐོབ་ནས་སླར་ཟད་དེ་འཁོར་ལ། མི་དགེ་བ་ངན་སོང་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་དུ་སྨིན་ནས་ཕྱི་ཕྱིར་འཁོར་བར་འཁོར་ཏེ་ཐར་བའི་སྐབས་མེད་དོ། །ཁྱུང་ཆེན་ལས། སྒྲིན་པོའི་སེམས་ལ་གཟེད་བསྐུར་ཁམས་གསུམ་ལས་མི་འདའ། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། མི་གཡོ་མཉམ་པར་གནས་པའི་སྨན་ཆེན་མ་བྱས་ན། །མཐོ་རིས་བགྲོད་

p. 65

པའི་རྒྱུ་དེས་ཉོན་མོངས་ཟིན་པར་འགྱུར། །གཏན་དུ་འཁོར་ཞིང་རྡུལ་བྲལ་ཞི་བ་རྙེད་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །བྱར་མེད་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པར་བཅིང་པ་ནི། །གང་ལ་དགེ་དང་མི་དགེ་རྒྱུན་ཆད་དེ། །ཆོས་ཉིད་ངང་ལས་འདུ་འབྲལ་གཉིས་མེད་ན། །དེ་ནི་གསང་ཆེན་ངེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། །འབད་རྩོལ་མེད་པས་གདོད་མའི་ས་ལ་ཕྱིན། །ཡེ་གཞག་ཆོས་སྐུ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཟིན། །དགེ་སྡིག་གང་ཡང་མི་བྱེད་པར་རིག་པ་སྟོང་གསལ་མཁའ་ལྟར་དག་པའི་ངང་ལས་མི་གཡོ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་ཆོས་སྐུ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱར་མེད་ཀ་དག་གི་རང་མལ་དུ་གནས་པ་ཉིད། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། གཞི་རྩ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་འདི། །མ་རྩོལ་བཞག་པ་ངོ་མཚར་ཆེ། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཅིག །འདི་ལ་སུས་ཀྱང་འཆོས་པར་མ་བྱེད་ཅིག །མ་བཅོས་མཉམ་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ནི། །མི་རྟོག་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པ་དེ་ལ་གནས། །ཞེས་སོ། །དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་སྣང་བའི་དུས་རྙེད་ནས། །སྒྲོ་བཏགས་མིང་དོན་འཛིན་པའི་བརྡ་ཆད་དང་། །བཟང་ངན་སྤང་བླང་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་རྣམས། །ཆོས་མེད་བྱར་མེད་མཁའ་ལྟར་སུས་ཤེས་པ། །མེད་པའི་ཆོས་སུ་ཆོས་ཀུན་བཅིངས་པ་ཡིན། །རིག་པའི་རང་སྣང་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་སྣང་བ་དང་བརྗོད་པ་དང་བརྟགས་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་དུས་ཡོད་མ་མྱོང་བར་བཅིངས་ཏེ། ཆུ་ཟླར་སྣང་དུས་ནས་ཟླ་བར་གྲུབ་མ་མྱོང་དུས་བཅིངས་པ་བཞིན་ནོ། །རིག་པའང་སྟོང་གསལ་ཟང་ཐལ་ཡེ་སྟོང་ནམ་མཁའ་ལྟར་བཅིངས་པས་མ་བཅོས་པའི་ངང་མ་བསླད་པའི་དངས་མ་བསྒོམ་པའི་རང་གསལ་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རང་སེམས་གྲུབ་འདོད་ན། །འདོད་པ་མེད་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །རྟོག་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་མི་བྱེད། །བླང་དོར་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་རང་བཞིན་གནས། །གཡོས་པ་མེད་པའི་ངང་ལ་ངང་གིས་གནས། །སེམས་ནི་ཇི་བཞིན་པ་ཡི་ངོ་བོ་སྟེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གྲུབ། །ཇི་བཞིན་

p. 66

པ་ལས་འཆོས་པར་མ་བྱེད་ཅིག །ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མ་བསྒྲུབས་ཤིག །བཙལ་ན་རྒྱལ་བས་དབྱིངས་ནས་རྙེད་མི་འགྱུར། །སྔར་བྱས་ཟིན་པས་ད་ནི་བྱེད་མི་དགོས། །སྔར་གྲུབ་ཟིན་པས་ད་ནི་སྒྲུབ་མི་དགོས། །མི་རྟོག་ཅིར་མི་དགོངས་ལ་མཉམ་པར་ཞོག །ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག །སྔ་རབས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །རང་གི་སེམས་ལས་གཞན་དུ་ཆོས་བཙལ་མེད། །ཇི་བཞིན་པ་ལ་འཆོས་པར་བྱེད་མ་མྱོང་། །ཏིང་འཛིན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྒོམ་མ་མྱོང་། །རང་སེམས་མི་རྟོག་པ་ཡིས་གྲུབ་པ་ཡིན། །ད་ལྟ་བཞུགས་དང་སླད་ཀྱིས་བྱོན་པ་དང་། །རྟོག་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་འབེབས་བྱེད་ངེས་ཤེས་ཀྱི་བློ་དང་བཅས་པ་མེད་པར་ལ་བཟླ་བ་ལས། དང་པོར་མཐར་འཛིན་མེད་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། མེད་པར་ལ་བཟླ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ནི། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་སོ་ཅོག་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་ཡོད་པའི་ཆོས་ལས་འདས། །སྣང་ཚུལ་མ་འགགས་མེད་པའི་ཆོས་ལས་འདས། །ཡོད་མེད་མེད་པས་གཉིས་ཀའི་ཆོས་ལས་འདས། །གཉིས་ཞེས་མེད་པས་གཉིས་མིན་ཆོས་ལས་འདས། །ཡིན་མིན་མེད་པས་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ལ། །འདི་ཞེས་མི་མཚོན་བསམ་བརྗོད་ཀུན་ལས་འདས། །རིག་པ་དང་དེའི་ངང་ན་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ངེས་པས་ཡོད་པ་ལས་འདས། སྣང་ཚུལ་མ་འགགས་པས་མེད་པ་ལས་འདས། ཡོད་མེད་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་གཉིས་ཡིན་ལས་འདས། གཉིས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མེད་པས་དེའི་ཐ་སྙད་ལས་འདས་ཏེ། གང་སྣང་ཅི་ཤར་དུས་ཉིད་ནས་མཐའ་བཞི་རང་སངས་ཀྱི་དགོངས་པར་གནས་པ་ཉིད། རིག་པ་རང་གྲོལ་ལས། མཐའ་བཞིའི་དྲི་མ་རང་སངས་ཉིད། །ཅེས་པ་དང་། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཆུ་ལ་རྒྱུ་བ་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན། །མེད་པ་ཡང་ནི་མ་ཡིན་ལ། །ཡོད་པ་ཡང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་མེད་གཉིས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། །རྟོགས་ལྡན་ཡིད་ལ་དྲན་པ་མེད། །རིག་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེ་བ་མེད། །སྣང་བའི་རང་བཞིན་འགག་པ་

p. 67

མེད། །རིག་པའི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་མེད། །རིག་པའི་འབྲས་བུ་མ་བཅོས་པ། །ཞེས་སོ། །མཚན་འཛིན་སྙིང་རྗེའི་གནས་སུ་ལ་བཟླ་བས་འཛིན་ཞེན་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་གདོད་ནས་དག་པ་ལ། །བླང་དོར་མེད་པ་དོན་གྱི་བྱིས་པ་རྣམས། །རང་རང་ལྟ་ལ་ཆགས་པས་རྟག་ཏུ་བཅིངས། །འདུ་ཤེས་མཚན་མར་འཛིན་པས་ཉོན་རེ་མོངས། །མེད་པ་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་ཨེ་རེ་འཁྲུལ། །ཕྱོགས་མེད་ཕྱོགས་སུ་འཛིན་པས་ཐང་རེ་ཆད། །རྟག་ཏུ་འཁོར་བར་འཁྱམས་པས་སྙིང་རེ་རྗེ། །ཆོས་ཉིད་གདོད་མ་ནས་བྱར་མེད་བླང་དོར་མེད་པ་ལ། བྱིས་པ་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མིག་མདོངས་པ་ཐེག་པ་འོག་མ་བརྒྱད་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་རང་རང་གི་ཆོས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་ཉོན་མོངས་ཏེ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་བློ་འཁྲུལ་ཕྱོགས་ཆར་འཛིན་པས་ཐང་ཆད། གཟུང་འཛིན་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོར་འཁྱམས་པས་སྙིང་རྗེ་བར་བསྟན་ཏེ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། སངས་རྒྱས་མ་བསྐྱེད་རང་ལས་འབྱུང་བ་ལས། །སངས་རྒྱས་སྒོམ་ཞིང་བསྒྲུབས་པས་ཁྱེད་ཀྱིས་གོལ། །བྱང་ཆུབ་རྟོག་མེད་ངང་ལ་གནས་པ་ལ། །འདུས་བྱས་དགེ་རྩ་བྱས་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་གོལ། གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོ་ཚིག་ལས་འདས་པ་ལ། །ཚིག་དང་ཡི་གེ་བཟུང་བས་ཁྱོད་ཀྱིས་གོལ། །དོན་གྱི་སྙིང་པོ་སྐྱེ་ཤི་མེད་པ་ལ། །སྐྱེ་དང་འཆི་བར་བཟུང་བས་ཁྱོད་ཀྱིས་གོལ། །ཆོས་སྐུ་བསམ་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བ་ལ། །བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཁྱོད་ཀྱིས་འགྱུས་པས་གོལ། །ལོངས་སྐུ་མ་འདྲེས་ཅིར་ཡང་གསལ་བ་ལ། །གཏི་མུག་འཁོར་བར་བཟུང་བས་ཁྱོད་ཀྱིས་གོལ། །སྤྲུལ་སྐུ་སེམས་ཅན་མཐུན་པར་སྣང་བ་ལ། །འགྲོ་བའི་གཟུགས་སུ་བཟུང་བས་ཁྱོད་ཀྱིས་གོལ། །སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ། །སྐུ་གསུམ་དུ་མར་མཐོང་བས་ཁྱོད་ཀྱིས་གོལ། །ལྟ་སྒོམ་དབྱེར་མེད་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ལ། །ལྟ་སྒོམ་གསུམ་དུ་མཐོང་བས་ཁྱོད་ཀྱིས་གོལ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་རང་བཞིན་ལ། །ཆོས་རྣམས་སེམས་སུ་མཐོང་

p. 68

བས་ཁྱོད་ཀྱིས་གོལ། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་གོལ་དང་སྒྲིབ་མེད་པ། །གོལ་དང་སྒྲིབ་པར་འཛིན་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཡེ་ནས་གོལ་མེད་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་ཀྱིས་མེད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྒྲིབ་དང་བྲལ་བ་ལ། །གོལ་སྒྲིབ་གཉིས་སུ་འཛིན་པས་ཉོན་རེ་མོངས། །ཆོས་སྐུ་མ་སྐྱེས་རང་ལས་འབྱུང་བ་ལ། །གཞན་ནས་ཡོད་དུ་རེ་བས་ཡོངས་རེ་འཁྲུལ། །སྐྱེ་མེད་བསམ་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ་ལ། །ཚིག་དང་ཡི་གེས་བསྟན་པ་འོ་རེ་བརྒྱལ། །ཤེས་རབ་འགག་མེད་རང་ལས་འཆར་བ་ལ། །མ་རིག་རྨོངས་པའི་བློ་འདི་ཡོངས་རེ་སྡུག །ཅེས་སོ། །དགེ་སྡིག་ལས་འབྲས་ལས་འདས་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། རང་བྱུང་རིག་པ་དོན་དམ་ཉི་མ་ལ། །དགེ་སྡིག་དཀར་ནག་གཉིས་ཀའི་སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས། བླང་དོར་འབད་རྩོལ་ཞེན་པའི་གློག་གིས་གདུངས། །བདེ་སྡུག་འཁྲུལ་སྣང་ཆར་གྱི་རྒྱུན་བབས་པས། །འཁོར་བའི་ས་བོན་འགྲོ་དྲུག་ལོ་འདབ་རྒྱས། །ཀྱེ་མ་ཉམ་ཐག་འགྲོ་དྲུག་སྙིང་རེ་རྗེ། །དབྱར་གྱི་དུས་ན་ཆར་སྤྲིན་གློག་དང་ཆར་དུ་བཅས་པས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲིབས་པ་ལྟར། ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་འདུས་བྱས་པའི་སྤྲིན་བླང་དོར་འབད་རྩོལ་གྱི་གློག་དང་བཅས་པ་བདེ་སྡུག་ཐ་དད་ཀྱི་ཆར་དུ་འབབ་པས། སོ་སོ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་དོན་གྱི་ཉི་མ་མཐོང་བ་ལ་བསྒྲིབས་ཏེ། གཏན་དུ་འཁོར་བ་ན་འཁྱམས་པ་སྙིང་རྗེའི་གནས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་མཐོང་སྟེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། བཅོས་མེད་ལྟོས་དང་བྲལ་བའི་གཞི་མེད་པར། །ལུས་བཅོས་གསལ་བ་ངལ་སོས་སྣང་བ་འཆིང་། །ཕྱོགས་མེད་རིས་སུ་མ་བཅད་སེམས་མེད་པར། །ཡིད་དཔྱོད་སྒྲོ་དང་བཅས་པས་གནས་ལུགས་འཆིང་། །ཡེ་གྲོལ་བྱ་བྲལ་སོར་བཞག་གདེང་མེད་པར། །ཞེ་འདོད་ཉམས་དང་བཅས་པས་རྟོགས་པ་འཆིང་། །མ་བཙལ་རང་བཞིན་གཞག་པའི་གནད་མེད་པར། །རྒྱུ་འབྲས་ལུང་ལ་ལྟོས་པས་རིག་པ་བསྒྲིབ། །ཅེས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཧ་ཤང་གིས་གསུངས་པས་དེ་དུས་བློ་དམན་པའི་བློར་མ་ཤོང་ཡང་དོན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་སོ། །ཐེག་པ་

p. 69

འོག་མ་ལ་གསང་བ་བློར་མི་ཤོང་བས་སྐུར་པ་བཏབ་དུས་ཁོ་ལས་དེས་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། ཚིག་འདི་དག་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་བརྗོད་པར་མ་བྱེད་ཅིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་འདི་ཀུན་ཐོས་པས། སྐྲག་པ་དང་དངངས་པ་དང་། བརྒྱལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གསང་སྔགས་རྣམས་ལ་མི་མོས་ཏེ་ཡིད་བྱུང་ནས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བས་ན་བསྟན་ཅིང་ཐོས་པས་ཀྱང་ལྟ་ཅ ི་སྨོས་ཏེ་རླུང་ཕྱོགས་ཙམ་དུའང་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །གསུང་གི་རྡོ་རྗེས་གསོལ་བ། ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀུན་དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ་ཅིའི་རྒྱུ་ལགས་ཞེས་དྲིས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པས་གསང་སྔགས་རྣམས་ཀྱི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་ནས་བློ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ཁབ་ཀྱི་མིག་ཏུ་རས་ཡུག་བརྫངས་པས་ཤོང་བ་མེད་ཅིིང་འགྲོ་བའི་སྐབས་མེད་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པ་དེ། །རྒྱུ་འབྲས་ཅན་ལ་མི་སྨྲ་ཤིན་ཏུ་གསང་། །ཞེས་སོ། །རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བར་གདམས་པ་ནི། མཐར་ཐུག་དོན་གྱིི་ངེས་པའི་སྙིང་པོ་ལ། །གསེར་སྒྲོག་ཐག་སྒྲོག་འཆིང་བར་མཉམ་པ་ལྟར། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སེམས་ཀྱི་འཆིང་བར་མཉམ། །དཀར་ནག་སྤྲིན་ཚོགས་སྒྲིབ་པར་མཉམ་པ་ལྟར། །དགེ་སྡིག་གཉིས་ཀ་རིག་པའི་སྒྲིབ་པར་མཉམ། །དེ་བས་འདི་ཉིད་རྟོགས་པས་རྣལ་འབྱོར་བ། །དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་ཀུན་ལས་འདས་པ་གཅེས། །རིག་པའི་དོན་ལ་ཟང་ཀ་ཆོས་སྐུ་རྗེན་པར་སངས་ཏེ། གང་གིས་མ་གོས་ཅིས་ཀྱང་མི་མཚོན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་ལ། ཆོས་སུ་འཛིན་པ་དང་ཞེན་པ་དང་བྱ་རྩོལ་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པ་དང་འཆིང་བར་མཉམ་པས་ཁྱད་མེད་དེ། སྤྲིན་དཀར་པོས་ཀྱང་བསྒྲིབས། ནག་པོས་ཀྱང་བསྒྲིབས་པ་དང་། གསེར་གྱི་སྒྲོག་

p. 70

གིས་ཀྱང་འཆིང་། ཐག་པའི་སྒྲོག་གིས་ཀྱང་འཆིང་བ་བཞིན་ཏེ། ཟངས་ཡིག་ཅན་ལས། གསེར་སྒྲོག་ཐག་སྒྲོག་འཆིང་བར་མཉམ། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། རིག་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་རྟོག་གི་བློ་དང་བྲལ་བར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགག་པ་མེད་པར་སྐྱོལ་ཅིག །འགག་པ་མེད་པ་ཅི་ཡང་སྣང་བར་སྐྱོལ་ཅིག །ཅིར་ཡང་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྐྱོལ་ཅིག །སྐྱེ་བ་མེད་པ་འགྲོ་འོང་མེད་པར་སྐྱོལ་ཅིག །འགྲོ་འོང་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྐྱོལ་ཅིག །གཉིས་སུ་མེད་པ་མཐའ་གྲོལ་ཆེན་པོར་སྐྱོལ་ཅིག །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པ་མི་སེམས་པར་སྐྱོལ་ཅིག །ཆོས་ཐམས་ཅད་གསལ་ལ་མ་ཡེངས་པའི་ངོ་བོར་སྐྱོལ་ཅིག་ཅེས་སོ། །སྙིང་པོ་དོན་གྱི་ལ་བཟླ་བ་ནི། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཁོང་ནས་ཤར་བ་དང་། །རྒྱུ་འབྲས་མཚན་མའི་མུན་པ་སངས་པ་དང་། དགེ་སྡིག་སྤྲིན་ཚོགས་གང་ཡང་མེད་པས་ན། །ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའི་དོན་དམ་ཉི་མ་ཤར། །འདི་ནི་མཐར་ཐུག་དོན་གྱི་ལ་བཟླ་སྟེ། །མེད་པའི་རང་བཞིན་བཅུ་ཡིས་གཏན་ལ་ཕབ། །རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པ་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །རང་བྱུང་གི་ཆོས་སྐུ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བཀོད་ནས། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་མཚན་མོའི་མུན་ནག་དང་འདྲ་བ་རང་སངས། དགེ་སྡིག་གི་ཆོས་སྤྲིན་ཚོགས་དང་འདྲ་བ་རང་དག་པ་ན། ཆོས་དབྱིངས་དོན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་འོད་གསལ་སྙིང་པོ་ཉི་མ་ཤར་བ་འདི་ཆོས་ཉིད་དོ། །མེད་པ་བཅུའི་རང་བཞིན་མངོན་པར་གསལ་བས། ཐ་མལ་གྱི་ནམ་མཁའ་དག་པ་ལ་ཉི་མ་འཆར་བའི་དཔེ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་ནི། །ཡེ་ནས་རང་གི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་པས། །རང་བཞིན་བཅུ་ཡིས་བཙལ་ཞིང་བསྒྲུབ་མི་དགོས། །ང་ཡི་རང་བཞིན་ཀུན་དཔེ་ནམ་མཁའ་འདྲ། །ནམ་མཁའ་དག་ལ་ཀུན་ཀྱང་རྩོལ་མི་བྱེད། །ནམ་མཁའ་དག་ལ་ཀུན་གྱིས་བཙལ་བྱ་རུ། །ནམ་མཁའ་ཀུན་བྱར་རྩོལ་སྒྲུབ་

p. 71

ཀུན་ལས་འདས། །དེ་བཞིན་ཀུན་བྱེད་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ང་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། །ང་ལ་བལྟར་མེད་སྒོམ་དུ་ཡེ་ནས་མེད། །དེ་བཞིན་རང་བཞིན་བཅུ་པོ་དེས་ཀྱང་ནི། །འདས་པ་ང་ལ་བྱ་རུ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐེག་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི། །རང་བཞིན་བཅུ་ཡིས་ང་ལ་རྩོལ་བྱས་ནས། །ང་དང་ང་ཡི་རང་བཞིན་མཐོང་འདོད་པ། །མཁའ་ལ་གོམ་བོར་ས་ལ་ལྟུང་བ་བཞིན། །རང་བཞིན་བཅུ་པོས་བགྲོད་པས་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །རྟོག་པ་རང་སྣང་དག་པའི་ལ་བཟླ་ནི། མི་སྣང་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་པའི་ཡུལ་ལས་འདས། །རང་རིག་ཟང་ཀ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་འདི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཟད་པའི་ལ་བཟླ་སྟེ། །ཆོས་རྣམས་འདིར་ཟད་འདིར་ཡང་ཆོས་སུ་ཟད། །ཟད་དང་མ་ཟད་མེད་པར་བཟླས་ཟིན་པས། །མིང་མེད་མཚོན་བརྗོད་འདས་པར་ཁོ་ཐག་ཆོད། །འདི་ཡིན་གཏད་མེད་ཕྱོགས་འབྱམས་ཡངས་པ་ཆེ། །ཆོས་ཟད་བློ་འདས་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་རེ་དགའ། །འདི་ཉིད་སྔ་ཕྱི་ད་ལྟའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། །དགོངས་པ་དབྱིངས་གཅིག་ཆོས་ཉིད་བར་མཚམས་མེད། །རིག་འཛིན་རྒྱལ་བ་ཀུན་དང་སྤྱོད་ཡུལ་མཉམ། །རིག་པ་ཆོས་ཟད་རྗེན་པ་འདི་ཉིད་ཆོས་སྐུ་རང་མལ་གྱི་དགོངས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟད་པ་ཆོས་ཟད་ཀ་དག་ཆེན་པོས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐར་ཐུག་འདིར་ཟད། འདི་ཡང་ཆོས་ཞེས་མིང་དུ་ཟད་དེ་མཚོན་བརྗོད་ལས་འདས་པར་ཕུ་ཐག་ཆོད་པས། དེ་ཉིད་རྟོགས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་གཏད་མེད་ཡོངས་གྲོལ་གྱི་དགོངས་པ་སྔ་ཕྱི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་དང་རྟོགས་པ་དབྱིངས་གཅིག་པས་ཕྱོགས་བྲལ་རྒྱ་གྲོལ་རང་ཡན་དུ་ཤར་བས་བློ་བདེ་དགའ་བ་ཆེན་པོར་རྒྱས་པར་ཞེས་བྱའོ། །དོན་ཇི་བཞིན་ལ་སྒོམ་དུ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་དེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། བསམ་གཏན་སྒོམ་པས་ཆོས་ཉིད་དོན་མི་མཐོང་། །རང་སྣང་ཏིང་འཛིན་བསམ་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ། །སྤྲོས་བྲལ་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའི་

p. 72

མཐའ་དང་མཉམ། །དམིགས་པ་དག་གི་ཡུལ་ལ་འཛིན་རྟོག་མེད། །མཐའ་བཞི་བྲལ་བའི་སངས་རྒྱས་རང་རིག་ཡིན། །ཡོད་མེད་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །རྩིས་དང་བྲལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་དང་། །ཡིན་མིན་གཉིས་འཛིན་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་དང་། །འཛིན་རྟོག་ལས་འདས་རང་རིག་བདེ་བའི་ཤུགས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པས་དགའ་བདེར་ཤར་བ་ནི། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། དམིགས་མེད་བསམ་བྲལ་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེ། །རྫོགས་ཆེན་དོན་རྟོགས་བློ་རེ་བདེ། །ཞེས་སོ། །མིང་མེད་སྟོང་པ་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་ནི། མི་འགྱུར་མི་ཕྱེད་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཀློང་། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྩོལ་སྒྲུབ་འདས་པའི་ཀློང་། །ཆོས་ཀུན་མིང་ཙམ་བསམ་བརྗོད་འདས་པའི་ཀློང་། །བྱ་བྲལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ངང་ཉིད་ལ། །ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དབྱིངས། །ཀུན་བཟང་དབྱིངས་ལ་སྣང་སྟོང་བཟང་ངན་མེད། །མེད་པ་ཡོད་པར་འཛིན་པས་འཁྲུལ་བར་བཏགས། །བཏགས་པའི་དུས་ནས་འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་མེད། །ཆོས་རྣམས་མིང་མེད་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་སྟེ། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་ཡིན། །རིག་པ་རང་ངོ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ལ། །རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པ། བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་བྱ་བ་ཕྲལ་བ། དབྱེ་བསལ་མེད་པ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེའི་ངང་ན་འཁོར་འདས་བཟང་ངན་ལ་སོགས་ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་། སྣང་བའི་དུས་ནས་དོན་ལ་མེད་པས་མིང་ཙམ་སྟེ། མིང་དེ་ཡང་དཔྱད་ཅིང་རྩོལ་ན་བསམ་བརྗོད་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་མིང་མེད་དག་པར་ལ་བཟླ་བ་ཉིད། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། སྒྲིབ་མེད་རྣམ་དག་བྱང་ཆུབ་གདལ་བའི་ཀློང་། །སྒྲིབ་རྒྱུ་མི་དམིགས་སྒྲིབ་བྱེད་མ་འགགས་ཤིང་། །སངས་རྒྱས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་མིང་ཡང་མེད། །འཛིན་པ་མེད་པས་སེམས་ཅན་མིང་ཡང་མེད། །རྟོག་པ་མེད་པས་མ་རིག་འཁྲུལ་བ་མེད། །ཞེན་པ་མེད་པས་རྣམ་རྟོག་ཡིད་ཀྱང་མེད། །ཆགས་པ་མེད་པས་བག་ཆགས་སེམས་ཀྱང་མེད། །

p. 73

འདས་པ་མེད་པས་མ་འོངས་མིང་ཡང་མེད། །ད་ལྟ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་མིང་ཡང་མེད། །དོན་དམ་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་མིང་ཡང་མེད། །རིག་པ་མེད་པས་མ་རིག་མིང་ཡང་མེད། །སངས་རྒྱས་མེད་པས་སེམས་ཅན་མིང་ཡང་མེད། །བསྟན་པ་མེད་པས་སྟོན་བྱེད་མིང་ཡང་མེད། །ཅེས་སོ། །ད་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། འདི་ལྟར་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ལ། །འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པས། །འཁོར་བ་སྤངས་ནས་མྱང་འདས་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད། །སྐྱེ་དང་མ་སྐྱེས་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པས། །སྐྱེ་འགག་ཡོད་མེད་འཛིན་པའི་ཡུལ་ལས་འདས། །དག་དང་མ་དག་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པས། །བཟང་ངན་སྤང་ལེན་མེད་པར་ཕྱམ་འདས་ཏེ། །ཀུན་བཟང་ཀློང་དུ་ཆོས་ཀུན་ལ་འདས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པས། འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང་། དེ་ལས་འདས་པས་འཁོར་འདས་སྤང་ལེན་ལས་འདས་པ་དང་། སྐྱེས་མ་སྐྱེས་ལས་འདས་པས་སྐྱེ་འགག་དམིགས་འཛིན་ལས་འདས་པ་དང་། དག་མ་དག་ལས་འདས་པས་བཟང་ངན་བླང་དོར་ལས་འདས་ཏེ། གཞི་ཆོས་ཟད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དགོངས་པར་ལ་འདས་ཏེ། མེད་པ་དོན་གྱི་སྙིང་པོར་གནས་ཏེ། དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་ཐམས་ཅད་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་རིག་པ་དངོས་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་ནས་མཉམ་ཞིང་ལ་བཟླས་པ་སྟེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་དཔྱད་པའི་ཡུལ་མེད་པའོ། །སྔར་འདས་པ་མེད་དོ། །ཕྱིས་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །ད་ལྟར་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ལས་མེད་དོ། །བག་ཆགས་མེད་དོ། །མ་རིག་པ་མེད་དོ། །སེམས་མེད་དོ། །ཡིད་མེད་དོ། །ཤེས་རབ་མེད་དོ། །འཁོར་བ་མེད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་དོ། །རིག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཀྱེ་མ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྲོག་མེད་པས། དགེ་སྡིག་གི་མཐའ་ལས་འདས་པའོ། །བྱ་བྱེད་མེད་པས་ཕྱི་ཡུལ་དང་ནང་

p. 74

སེམས་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྣ་ཚོགས་ཆོས་རྣམས་སྣང་མེད་རིག་པའི་ངང་། །དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་རྣམ་དག་པས། །འབད་ཅིང་རྩོལ་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དོན། །དང་པོའི་གནས་འབྱེད་རིན་ཆེན་འགྲེལ་འདི་བཤད། །ཡང་རབ་སྐྱེ་བོ་སྐལ་བཟང་མཆོག་རྣམས་དང་། །མང་ཐོས་སྦྱངས་པ་རབ་ལྡན་མཁས་རྣམས་དང་། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་གྲུབ་པ་རིག་སྔགས་འཆང་། །དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་རྣམས་དགྱེས་པར་མཛོད། །གནས་ལུགས་རིན་པོའི་ཆེའི་མཛོད་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་དང་པོའི་འགྲེལ་བའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་གཉིས་པ། ཐམས་ཅད་ཕྱལ་བ་བར་མེད་ཆེན་པོར་གཏན་ལ་ཕབ་པ།

p. 75

ད་ནི་རྡོ་རྗེའི་གནས་གཉིས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་བསྟན་པ་ཕྱལ་བའི་རང་བཞིན་ངེས་པ་ལའང་། གནད་བཀྲོལ་བ་དང་། འགག་བསྡམ་པ་དང་། ཆིངས་སུ་བཅིང་པ་དང་། ལ་བཟླ་བ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལའང་མདོར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་མེད་པའི་གནས་ལུགས་ལེགས་རྟོགས་ནས། །ཕྱལ་བའི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། །ཐེག་པའི་ཡང་རྩེ་ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་ལུང་། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་མཐའ་དབུས་མེད་པ་སྟེ། །ཆེ་བའི་ཆེ་བ་ཀུན་བཟང་ཡངས་པའི་ཐུགས། །བར་མེད་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནོ། །རིག་པ་སྟོང་གསལ་མཐའ་དབུས་མེད་པ་ནི། །ཕྱལ་བ་བར་མེད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ཀུན་བཟང་ཡངས་པའི་ཐུགས་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་བརྗོད་མེད་བློ་འདས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གླིང་བཞི་བྲལ་བའི་ཚིག་སྣང་བ། །སྨྲ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་པ་དང་། མཚན་མ་རང་གྲོལ་ལས། ཐེག་པའི་ཡང་རྩེ་ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་ལུང་། །རི་རྒྱལ་ལྟ་བུར་ཀུན་གྱི་རྩེ་གྱུར་པ། །ཆེ་བའི་ཆེན་པོ་ཀུན་བཟང་ཡངས་པའི་ཐུགས། །རང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐེག་བརྒྱད་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །དེ་བཞིན་རིག་པ་རང་སྟོབས་མཉམ་པའི་ཀློང་། །ཀློང་ཆེན་གཅིག་ལ་རྟོགས་དང་

p. 76

མ་རྟོགས་དང་། །གྲོལ་དང་མ་གྲོལ་གཉིས་མེད་མཉམ་པ་ཆེ། །ཞེས་སོ། །ཕྱལ་བའི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི། །སྣང་སྲིད་ཆོས་དང་སྣང་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཇི་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ་ལས་མ་གཡོས་པས། །དེ་ལ་མཐའ་དབུས་མི་དམིགས་བསམ་དང་བྲལ། །ཕྱལ་བའི་རང་བཞིན་བར་མེད་ཆེན་པོར་གནས། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་སྣང་བ་ནས་ངོ་བོ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས་གཞི་ཕྱལ་བ། བློས་དམིགས་བསམ་དང་འཛིན་པ་མེད་པས་ལམ་ཕྱལ་བ། རེ་དོགས་དང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་འབྲས་བུ་ཕྱལ་བའོ། །སྣང་བ་རིག་པ་ལས་མ་གཡོས་པས་དབྱིངས་ཕྱལ་བ་སྟེ། རིག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་རྒྱ་གྲོལ་ཕྱལ་བ་བར་མེད་དུ་ཡེ་ནས་གནས་པ་ཉིད་མ་གཡོས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཚོགས་དྲུག་ཟིལ་གནོན་ལས། འཁོར་འདས་ཐེག་པ་ཀུན་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ། །བྱར་མེད་གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །མཐའ་རུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་གཞན་ལོགས་ན་མེད། །བྱར་མེད་གཅིག་གི་ཀློང་ལས་གར་མ་གཡོས། །བྱ་བྲལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཀློང་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཟུང་འཛིན་རིས་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཕྱལ་བར་བསྟན་པ་ནི། ཡུལ་སྣང་ཆོས་རྣམས་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ནས། །ཕྱོགས་ཆ་དངོས་པོ་མེད་པས་ཕྱལ་ཡས་ཏེ། །རང་རིག་སེམས་ཀྱང་སྔ་ཕྱི་རིས་མེད་པས། །ཇི་བཞིན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཕྱལ་ཡས་ཉིད། །འདས་པ་འགགས་ཤིང་མ་འོངས་མ་སྐྱེས་ལ། །ད་ལྟར་མི་གནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་། །གཞི་རྩ་དངོས་མེད་མཚོན་པའི་ཡུལ་ལས་འདས། །རང་བཞིན་ཕྱམ་ཕྱལ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ཡངས་སོ། །ཡུལ་དང་། སེམས་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་རིག་པ་གསུམ་ཕྱལ་ཡས་པ་ཉིད་ལས། ཡུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་རང་གཟུགས་རྡུལ་ཕྲན་དང་ཆ་ཤས་མེད་པས་ཕྱོགས་ཆ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དུས་གསུམ་སྟོང་པར་དག་པས་ངོ་བོ་ཕྱལ་བ། སྣང་བ་མ་འགགས་པས་ཚད་མེད་བསམ་དུ་མེད་པས་ཕྱལ་བ། སེམས་གང་ཤར་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་རང་ཡང་སྟོང་པས་

p. 77

ཕྱལ་བ། མ་འགགས་རོལ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བས་ཕྱལ་བ། རིག་པ་སྟོང་གསལ་མཐའ་དབུས་མེད་པས་ཕྱལ་བ། དབྱིངས་གཅིག་ཀུན་འབྱུང་རིས་སུ་མ་ཆད་པས་ཕྱལ་བ་སྟེ། ཡེ་དོན་གྱི་སངས་རྒྱས། གཟུང་འཛིན་དག་པའི་རང་ངོ་ན། ཡུལ་སེམས་རང་དྭངས་རང་གསལ་དུ་སྣང་སྟེ། ཡུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་སྟོང་གཟུགས། སེམས་ཐམས་ཅད་རང་ཤར། རིག་སྟོང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་མ་འདས་པ་ཉིད་དེ། ཀུན་གསལ་ལས། བལྟར་མེད་ལྟ་བའི་དོན་བསྟན་པ། །གཟའ་གཏད་མེད་པའི་ལྟ་བས་ཏེ། །དངོས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་བས། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེ་ལས་མ་གཏོགས་གཞན་མེད་པས། །སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ལས། །ཅིར་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་གདངས། །ཡེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །དེ་བས་གཞི་ནས་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཡུལ་མེད་གཟུང་འཛིན་རྣམ་པར་དག །རང་རིག་རང་གི་གདངས་ལ་བཞུགས། །རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ནམ་མཁའ་ཁྱབ། །ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་ཤར། །ཕྱོགས་རིས་མེད་པ་ཀུན་ལ་གསལ། །ཅེས་སོ། །བྱ་རྩོལ་གཉིས་མེད་ཕྱལ་བར་བསྟན་པ་ནི། །ཕྱོགས་རིས་མེད་པ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ལ། །ལྟ་བ་དབང་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བཟླས་བརྗོད་མེད། །ས་ལམ་དམ་ཚིག་སྦྱང་བགྲོད་མི་དམིགས་པས། །གཞི་བྲལ་ཡངས་པ་ཆེན་པོར་ཕྱལ་ཡས་ཏེ། །ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་འུབ་ཆུབ་བོ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་ལྟ་བ་དབང་དཀྱིལ་འཁོར་སྔགས་ས་ལམ་དམ་ཚིག་གང་ཡང་མེད་པས་དེ་དག་སྟོན་པའི་ཚིག་དང་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་དེ་ཕྱལ་བ་བྱར་མེད་དག་པའི་དགོངས་དོན་ལ་ཕན་གནོད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། །ང་ཡི་རང་བཞིན་འདི་ནི་དཀའ་བས་ཏེ། །སྒོ་དང་ལྟ་བ་དང་ནི་དམ་ཚིག་དང་། །འཕྲིན་ལས་དང་ནི་བགྲོད་ལམ་གནས་པ་དང་། །ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་འདི། །སྐུ་གསུམ་ཐེག་པ་རྣམ་པ་ལྔ་བོ་ཡིན། །ཐེག་པ་གཞན་དང་ལྟ་སྤྱོད་མི་མཐུན་ཏེ། །སྒོ་ནི་བཙལ་

p. 78

དུ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག །ལྟ་བ་སྒོམ་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །འཕྲིན་ལས་བཙལ་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ལམ་ལ་བགྲོད་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །གནས་ལ་སྦྱང་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་མི་རྟོག་བསྐྱོད་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཆོས་ཉིད་ཇི་བཞིན་བཅོས་སུ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ལྷུན་གྲུབ་ཕྱལ་བ་རང་དག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། །རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བྱིན་རླབས་པས། །མི་གནས་འགག་པ་མེད་པར་ལྷུན་གྲུབ་སྟེ། །ཡོད་མེད་དམིགས་བསམ་བྲལ་བར་རྣམ་དག་པས། །ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ཕྱལ་ཡས་སོ། །རིག་སྟོང་སྣང་ཚད་ཡེ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟར་གནས་པ་ནི་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་ཡེ་བརླབས་ཏེ། གཤེར་བས་ཆུ་ལ་ཁྱབ་པ་བཞིན་ནོ། །འགག་མེད་རང་སྣང་དུ་གསལ་ཡང་རང་ངོ་རྣམ་དག་ཏུ་གནས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ཕྱལ་ཡས་ཏེ། སྣང་སྟོང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། དུས་གསུམ་ཆིག་ཆོད་ལས། གཅིག་ཏུ་འདས་པ་ཀུན་ཀྱང་གཅིག་གི་དབྱིངས། །གཅིག་པོ་མ་སྐྱེས་ཆོས་དབྱིངས་སྐྱེ་བ་མེད། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལ་སྐྱེ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམས། །ཅིར་ཡང་མ་ངེས་གར་ཡང་རྒྱ་ཆད་མེད། །ཅེས་སོ། །རང་གསལ་ཕྱལ་བ་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། །རིག་པ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ། །ཕྱོགས་སུ་མི་ལྟ་མཚན་མའི་རིས་དང་བྲལ། །སྒྲ་དང་ཚད་མས་གཏན་ལ་དབབ་ཏུ་མེད། །མཚན་བྲལ་རྟག་ཆད་འཕེལ་འགྲིབ་འགྲོ་འོང་མེད། །ལྷུན་མཉམ་ཡངས་པ་ཆེན་པོར་རྣམ་དག་པས། །བར་མེད་ཕྱལ་བ་ཕྱོགས་རིས་ཀུན་དང་བྲལ། །རིག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་མེད་པས་ཕྱོགས་རིས་སུ་མ་གྲུབ་ལ། བསམ་བརྗོད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་སྒྲ་དང་ཚད་མས་མི་རྟོགས་ཤིང་། ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་མཚོན་བྲལ་རྟག་ཆད་འཕེལ་འགྲིབ་འགྲོ་འོང་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་ཏེ། རིག་པའི་ངང་ནས་རང་གདངས་ཀུན་

p. 79

ཏུ་བཟང་པོའི་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་འཆར་ལ། གང་ཤར་རིག་པའི་ངང་ལས་མ་འདས་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་བྷ་གར་འཁོར་འདས་སྣང་སྲིད་འཁྱིལ་བས། ཐིག་ལེ་ཆེན་པོའི་ངང་གཅིག་ཏུ་ཕྱལ་ཡས་པ་ནི། ཀུན་གསལ་ལས། རང་རིག་དངོས་མེད་ཡེ་དག་ཟང་ཐལ་ལ། །དངོས་པོ་མཚན་མ་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག །ཀུན་བཟང་ཞལ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་གཟིགས། །ཡུམ་གྱི་བྷ་ག་བདེ་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ། ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོའི་ངང་། །ཞེས་སོ། །རང་ཤར་ཕྱལ་བ་ཆེན་པོ་ནི། །དགོངས་པ་འབྱུང་འཇུག་རེ་དང་དོགས་མེད་པས། །ཇི་ལྟར་ཤར་ཡང་བར་མེད་ཕྱལ་བས་ཏེ། །རང་ཤར་རིས་མེད་རྒྱ་ཡན་ཟང་ཀ་ལ། །འཛིན་པའི་གཟེབ་ཀྱིས་ནམ་ཡང་འཆིང་མི་དགོས། །གང་ཤར་ཡང་རིག་པའི་ངང་ལས་རང་རྩལ་རོལ་པར་ཤར་བ་ཆུ་དང་རྦ་རླབས་སམ། རང་དྭངས་ན་འཕྱོ་བ་རྒྱ་མཚོའི་ཉ་མོ་མཚོ་ལས་མི་འདའ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་རིས་སུ་མི་ལྟ་བར་འཕྱོར་འཇུག་པ་ནི། ཤར་གྲོལ་ཕྱལ་བ་བར་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་གསལ་ལས། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ན། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཅི་འགྱུ་ཡང་། །མཚོ་ལ་གསེར་གྱི་ཉ་མོ་འགྱུ། །ཞེས་པ་དང་། སྐུ་གསུམ་ཐུག་ཕྲད་ལས། ཇི་ལྟར་བསམས་ཀྱང་རང་གི་ངང་ལ་བསམ། །ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཀྱང་རང་གི་ངང་ལ་རྟོགས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་བསམ་རྟོག་ཡེ་ནས་མེད། །བསམ་རྟོག་བྲལ་བ་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཐུགས། །ཞེས་སོ། །ཟད་པ་ཕྱལ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། ཕྱལ་བའི་ངང་དུ་ཐམས་ཅད་ཀུན་བཟློག་པས། །རང་བཞིན་དགག་དང་སྒྲུབ་པའི་མཚམས་ལས་འདས། །ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སྣོད་བཅུད་སྟོང་པ་བཞིན། །དགག་སྒྲུབ་ཆགས་སྡང་དང་པོའི་དབྱིངས་སུ་ཡལ། །འདིར་སོང་མེད་པའི་རྟོག་ཚོགས་རྗེས་མེད་དེ། །བར་མེད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཕྱལ་ཡས་ན། །རེ་དོགས་འཛིན་པའི་མཐའ་ཡས་འདས་པ་ཡིན། །གཟུང་འཛིན་སེམས་ཀྱི་བརྟོད་ཕུར་ཐོན་པ་ཡིན། །འཁྲུལ་སྣང་འཁོར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་སྟོངས་པ་ཡིན། །སྤྲིན་ནམ་མཁའི་ངང་ལས་

p. 80

བྱུང་། ངང་དུ་ཡལ་བ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་དབྱིངས་ལས་བྱུང་། མཐར་ཡང་དབྱིངས་སུ་གྲོལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་དགག་སྒྲུབ་ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དང་པོའི་བྱུང་ས་ཐིག་ལེ་སྟོང་པར་གོ་བཟློག་པས་སེམས་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་པ་ཡེ་དག་ཏུ་སངས་པའི་མན་ངག་སྟེ་རང་སྟོང་རིས་མེད་ཕྱལ་བར་གནས་པ་ཉིད། མཚན་མ་རང་གྲོལ་ལས། ཐིག་ལེ་གཅིག་ལ་རྒྱུ་མཚན་གོ་བཟློག་པས། །འབྲས་བུ་རེ་དོགས་ཆོད་དེ་མཁའ་དང་མཉམ། །ཡངས་སོ་ཆེའོ་མཁའ་མཉམ་རྒྱལ་བའི་ཐུགས། །སྤངས་ཐོབ་མེད་དོ་ཐིག་ལེ་གཅིག་གི་ཀློང་། །རང་སར་གྲོལ་ལོ་རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་མེད། །ཅེས་སོ། །མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་སྣང་ཆོས་རྣམས་དང་། །ནང་གི་རང་སེམས་འཆར་ཚུལ་རོལ་པའི་རྩལ། །ཐམས་ཅད་ཡེ་སྟོང་ཕྱལ་བར་སུས་ཤེས་པ། །ཕྱལ་བའི་གནད་དུ་ཆོས་ཀུན་བཀྲོལ་བ་ཡིན། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པ་དང་། རིག་པའི་རྩལ་གཉིས་ལས་མ་འདས། རིག་པ་རང་ངོ་བསམ་བརྗོད་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང་ཆོས་སོ་ཅོག་གི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པས་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་ལ། རིག་པའི་རྩལ་ལ་ཕྱིའི་ཡུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་རང་གདངས་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་སྔར་མཐོང་བའི་བུད་མེད་རྨི་ལམ་དུ་བྱུང་བ་ལྟར་ཤར་བ་དང་། ནང་ཚོགས་བརྒྱད་འཛིན་པའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་ཐུགས་རྗེ་འཆར་སྒོ་མ་འགགས་པ་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་ཤར། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་རིག་པ་རང་སྣང་གི་རྩལ་ལས་རྒྱན་དང་རོལ་པར་ཤར་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་ལ་མེད་པ་གསལ་བར་སྣང་བའི་སྟོང་གཟུགས་ཕྱི་ནང་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ་མེད་པའི་ཆོས་སུ་ཕྱལ་ཡས་པས་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ལས་ཐད་ཀར་མ་སྤངས་རང་གནས་དེ་དག་ཏུ་གྲོལ་བ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་བཞིན་ཏེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། ཡེ་ནས་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་མེད་པའི་སེམས། །འཁོར་བ་ངན་སོང་སུ་ལ་གྲུབ་སྣང་བ། །མི་བདེན་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན། །རྫུན་སྣང་བདེན་པའི་ནུས་པ་འདི་

p. 81

ལ་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་ཕྱལ་བར་འགག་བསྡམས་པ་ལས། དང་པོ་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་ཕྱལ་བའི་འགག་བསྡམ་པ་ནི། རང་རིག་སྟོང་གསལ་ཕྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ། །ཆོས་ཉིད་དོན་རྣམས་འགག་ཏུ་བསྡམ་པ་ནི། །འཛིན་པས་མ་བཅིངས་གཟུང་བའི་ཡུལ་ལས་འདས། །དམིགས་གཏད་ཆོས་མེད་ཧར་སངས་རྒྱ་ཡན་པ། །མ་ཡེངས་དྲན་པ་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ནི། །མཁའ་ལྟར་ཕྱལ་ཡས་སྒོམ་དང་མི་སྒོམ་མེད། །འདི་ནི་ཀུན་བཟང་དགོངས་པའི་ཀློང་ཆེན་ནོ། །སྣང་བ་ལ་ཤེས་པ་གང་ཤར་ཡང་དྲན་རྟོག་གི་འཕྲོ་མི་མཐུད་པར་རང་སངས་རྗེན་པ་རྒྱ་ཡན་དུ་ས་ལེ་བཞག་པ་ནི་ཀུན་བཟང་དོན་གྱི་དགོངས་པ་ཕྱལ་བ་བར་མེད་ཆེན་པོར་འགག་བསྡམ་པ་སྟེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། ཅེར་གྲོལ་རང་དག་མཐའ་བྲལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །གང་གིས་མཐའ་བྲལ་འགག་གཉིས་རང་གསལ་བས། །བྱ་བྲལ་ཀློང་ཆེན་མ་བཙལ་ཆེན་པོའི་འགག །ལུས་ངག་བྱ་བྲལ་སྣང་སྟོང་བར་དུ་བསྡམ། །ཞེས་སོ། །རྒྱ་ཡན་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པར་འགག་བསྡམ་པ་ནི། སྟོང་གསལ་རིག་པའི་ཀློང་ཆེན་ཡངས་པ་འདིར། །མཚན་ཉིད་མ་འགགས་སྣ་ཚོགས་ཅི་ཤར་ཡང་། །དབང་པོ་ཅེར་མཐོང་རིག་པ་ཆོས་ཉིད་གསལ། །སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཤེས་པ་གང་ཤར་བདེ། །ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པ་ཡེ་ཤེས་རང་ཤར་ཀློང་། །ཟང་ཐལ་ཕྱི་ནང་མེད་པར་འོད་གསལ་བས། །མ་བཅོས་རྣལ་གཞག་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །རིག་པ་སྟོང་གསལ་གྱི་ངང་ལ་རང་གསལ་འཛིན་མེད་ཆེན་པོར་ཕྱལ་ལེ་བཞག་དུས། ཕྱི་སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་རང་གསལ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པ་སྣང་ཡུལ་དུ་སྣང་ལ་འཛིན་ཡུལ་དུ་མ་གྲུབ་པ་ཕྱམ་ཕྱལ་ཏེ། སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ཀློང་དུ་འགག་མེད་གསལ་བ་ཕྱི་ནང་བར་མེད་ཀྱི་འོད་གསལ་མ་བཅོས་རྣལ་གཞག་ཆེར་པོར་རྒྱ་མཚོ་དྭངས་པ་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་དག་གི་དགོངས་པ་ནི། །སྣང་བ་མ་ཡིན་སྣང་བར་བྱེད་པ་མིན། །སྟོང་པ་མ་ཡིན་སྟོང་པར་ཡོད་མ་ཡིན། །གསལ་བ་མ་

p. 82

ཡིན་གསལ་བ་ཆེན་པོའིི་ཡུལ། །བྱིང་བ་མ་ཡིན་རྒོད་པ་ངང་གིས་མེད། །མ་གཡོས་མི་གཡོ་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །མ་བསྐྱོད་མི་བསྐྱོད་བསྐྱོད་པ་ཀུན་ལས་འདས། །བྱས་པས་མ་བྱུང་བཞག་ཐབས་ཆེན་པོ་ལྟོས། །སྤྲོ་བསྡུ་མ་བྱེད་ཅོག་གཞག་གཅིག་གི་ངང་། །གནས་པ་མ་ཡིན་དེ་ལས་འདའ་བ་མེད། །གསང་བའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལ། །ཡེ་ནས་ལྷུན་འབྱམས་མ་བསྐྱེད་དབྱིངས་སུ་ཞོག །གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ན། །ནུབ་པ་མེད་པའི་རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོ་ལྟོས། །སྙིང་པོའི་སེམས་མེད་མ་བཅོས་ཆེན་པོའི་སྐུ། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱེད་པ་ཀུན་ལས་རྒྱལ། །ཡེ་ནས་མ་བྱུང་མ་བཅོས་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཅེས་སོ། །རང་བབས་ཕྱལ་བ་ཆེན་པོར་འགག་བསྡམ་པ་ནི། ཤེས་པ་བག་ཡངས་བྱར་མེད་སྐྱེས་བུ་བཞིན། །སྒྲིམས་ལྷོད་མེད་པར་ལུས་སེམས་གང་དགར་གཞག །རིག་པ་ཕྱལ་ཡས་བར་སྣང་དག་པ་བཞིན། །ཆོས་དབྱིངས་ངང་དུ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་གནས། །རྒན་པོས་ལས་ཟིན་པ་ལྟར་བློ་བདེ་བས་ལུས་ངག་བདེ་སེམས་རང་བབས་སུ་གློད་པས། ཡུལ་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་ནས། རིག་པ་སྟོང་གསལ་ཆོས་སྐུ་ཕྱལ་བར་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་ཏེ། སྐུ་གསུམ་ཐུག་ཕྲད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་སྟེ། །མཚན་ཉིད་མ་འགགས་སྣ་ཚོགས་ཅི་ཤར་ཡང་། །དབང་པོ་ཅེར་མཐོང་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་གསལ། །སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་རིག་པ་རང་སྒོ་བདེ། སྐུ་དྲུག་ཟང་ཐལ་ཡེ་ཤེས་རང་ཤར་ཀློང་། །མ་བསྒྲིབས་ཕྱི་ནང་མེད་པར་འོད་གསལ་བས། །རང་རིག་སེམས་ཀྱི་མེ་ལོང་རང་སྣང་དབྱིབས། །རང་སྣང་ངང་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད། །མ་བཅོས་རྣལ་འདུག་ལུས་སེམས་ཁོང་གློད་དེ། །ཤེས་པ་བག་ཡངས་བྱར་མེད་སྐྱེས་བུ་བཞིན། །གྲིམས་ལྷོད་མེད་པས་ལུས་སེམས་གང་དགར་བཞག །ཅེས་སོ། །དགོངས་པ་གདིང་དུ་གྱུར་པའི་རྟོགས་ཚད་བསྟན་པ་ནི། །སྟོང་གསལ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །རྒྱ་

p. 83

གྲོལ་རིག་པ་བར་མེད་ཕྱལ་ཡས་ཏེ། །འཛིན་པས་མ་བཅིངས་དྲན་བསམ་ཀུན་ལས་འདས། །ཐམས་ཅད་ཕྱམ་ཕྱལ་དགོངས་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ། །གཞི་བདེའི་ངང་དང་བློ་བདེ་འདྲེས་པ་དེ། །ཕྱི་ནང་རོ་གཅིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་། །གནས་ལུགས་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ལགས། །ཕྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་ཡང་དཔྱད་རས་དེ་ལ་མ་བཟུང་བས་གཟུང་བའི་ཡུལ་དག །ནང་སེམས་སུ་འཆར་ཡང་དེ་ལ་ཆེད་དུ་མ་བཅད་པས་འཛིན་པའི་སེམས་དག །སྣང་སེམས་འདེམ་ཁ་མེད་པར་ཕྱལ་ཕྱལ་བར་མེད་ཧར་སངས་ཏེ། གཞི་རང་མལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོར་བློ་རང་གནས་ཀྱི་རིག་པ་བདེ་ཆེན་འདྲེས་ཏེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་གནས་ལུགས་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་སྐྱོལ་བས་ནམ་ཡང་བདེ་བའི་གཏན་ཡུལ་ཟིན་ནས་གནས་ལུགས་གདིང་དུ་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆོས་ཉིད་བདེན་མཐོང་གི་རྟོགས་པ་ཁོང་ནས་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། འཛིན་རྟོག་མེད་པའི་རང་བྱུང་བདེ་ཆེན་དོན། །སངས་རྒྱས་བདེན་པ་མཐོང་ན་རྒྱལ་བའི་སྲས། །རྟོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་ནམ་ཡང་བདེ། །འབྱུང་བ་གྲོགས་སུ་ཤར་ན་སྣང་བ་དག །ཅེས་སོ། །དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཡུལ་དབང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རང་དུས་དེར། །རང་སེམས་ཕྱལ་བ་སྣང་བ་བདེ་ཡངས་པ། །འཛིན་པས་མ་བཅིངས་རང་དྭངས་རང་གསལ་དུ། །བར་མེད་ཕྱལ་བའི་འགག་ཆེན་བསྡམས་པ་ཡིན། །མདོར་ན་ཡུལ་སྣང་ཐོག་དེར་དབང་ཤེས་ཤར་དུས་ཆེད་དུ་འཛིན་པས་མ་བཅིངས་པར་བདེ་ཡངས་རང་གསལ་ངང་དྭངས་སུ་མ་ཡེངས་བར་བསྐྱངས་པ་ནི་ཕྱལ་བར་འགག་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆེད་དུ་དམིིགས་པས་རྒྱ་ཆད་དུ་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱུང་ཆེན་ལས། ཐུག་ཕྲད་རྣམ་གསུམ་ཡུལ་ལ་རོལ་པའི་འགག །གང་ཤར་མ་སྤངས་ཡུལ་སེམས་བར་དེར་བསྡམ། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་ཕྱལ་བའི་ཆིངས་སུ་བཅིང་བ་ལ། ཕྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་རྒྱས་གདབ་པ་ནི། །ཡུལ་སེམས་འཛིན་པ་སངས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །དྲན་བསམ་ཚོལ་ཁྲོ་བྲལ་བའི་རིག་པ་

p. 84

དེ། །ཕྱལ་བ་རང་དངས་ཆིངས་སུ་བཅིང་བ་ནི། །རྒྱ་ཡན་བར་མེད་ཆོས་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་འགྲོས། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱིངས་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ཡེ་ནས་ཀུན་བཟང་དགོངས་པའི་རང་རྒྱས་གདབ། །རིག་པ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་ཡུལ་སེམས་ཅིར་སྣང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་རྡོ་རྗེ་ཆིངས་ཀྱིས་ཡེ་ནས་བཅིངས་པས། སྣང་ཤེས་གང་ཤར་རིག་པའི་རྩལ་དང་རོལ་པར་རྟོགས་ནས་སྤང་ལེན་མེད་པར་ཡངས་པ་ཆེན་པོར་འཁྲོལ་དུ་འཇུག་པས་འཆིངས་པ་ནི། རིག་པ་རྡོ་རྗེའི་ཆིངས་ཏེ། ཤར་ནས་རིག་པའི་ངང་དུ་རིག་པ་ཤར་བ་ལས་གཞན་མེད་ལ། རིག་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མ་ནུབ་པ་མེད་པའི་རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱའོ། །སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཨེ་མ་ཧོ། རང་རིག་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་འབར། །མཚན་མེད་རང་སྣང་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ཏུ་འབར། །འབར་བའི་འཇིགས་བྲལ་རྡོ་རྗེ་སྟོང་པ་ཆེ། །ཕྲ་རགས་རྡོ་རྗེ་དྲི་མེད་རབ་ཏུ་འབར། །སྟོང་པ་ཀུན་ཁྱབ་རྡོ་རྗེ་ཅོད་པན་ཆེ། །མཐའ་ཡས་རྡོ་རྗེ་མ་བསྐུར་རང་བཞིན་རྫོགས། །མཐའ་ཡས་རྡོ་རྗེ་དམ་ཚིག་བསྲུང་དང་བྲལ། །ཅེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་བསྟན་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་སྣ་ཚོགས་གཉིད་ཀྱིས་བཅིངས། །བདེན་མེད་སྟོང་པའི་རང་སྣང་ཡིན་པ་ལྟར། །སྣོད་བཅུད་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་སེམས་ཀྱིས་བཅིངས། །ཀློང་ཆེན་སེམས་ལ་སྣང་སྟེ་དངོས་མེད་དེ། །རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ཅི་ཤར་ཡང་གཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་བཅིངས་ལ་བདེན་མེད་སྟོང་པར་རང་སྣང་བ་བཞིན་དུ། སྣོད་བཅུད་འཁོར་འདས་སུ་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བཅིངས་ཤིང་སེམས་སུ་སྣང་བས་མེད་པ་གསལ་སྣང་རིག་པའི་རོལ་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་ང་ཡིས་བྱས་པའི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པ། །གཞན་མེད་བྱ་བ་ཡེ་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་

p. 85

སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །རྩ་བའི་དོན་གྱི་དགོས་ཆེད་བསྟན་པ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །ཕྱལ་བ་རང་གི་ཆིངས་ནི། ནམ་མཁའི་ཀློང་ན་སྣོད་བཅུད་ཡངས་པ་ཀུན། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་ཕྱལ་བ་བར་མེད་ལྟར། །རིག་པའི་ཀློང་ན་ཡུལ་སེམས་སྣང་བ་ཀུན། །ཕྱི་ནང་ཕྱལ་བ་རང་སྣང་སྟོང་པར་བཅིངས། །འདི་ནི་ཆོས་ཀུན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་ཆིངས། །ཕྱལ་བ་རིས་མེད་གཟུང་འཛིན་བྲལ་བར་བསྟན། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟར་ཡངས་པ་འགྲོ་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་དང་བཅས་པ་གྲངས་མེད་མཐའ་ཡས་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་ཀློང་ན་བཅིངས་པ་ལྟར། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡང་རིག་པ་ཀ་དག་ཆེན་པོས་ཡེ་ནས་བཅིངས་པས། རིག་ངོར་མེད་སྣང་སྟོང་པར་སྣང་བ་ལས་གཞན་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་། །རང་སེམས་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ནས་གཅིག་ཡིན་པས། །རྒྱུ་འབྲས་ལུགས་བཞིན་འདི་ལ་རྟོགས་མ་བྱེད། །རང་སེམས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བརྟག་བྱ་རུ། །རང་གི་བྱང་ཆུབ་ངོ་བོ་སྣང་བ་ཡིན། །ཅེས་པ་དང་། ཀློང་ཆེན་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་ཆེ་བས། །མི་གནས་པ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད། །ཅེས་སོ། །རང་སྣང་གི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་དང་སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་སྟོང་པར་རིགས་གཅིག་པས་སྟོང་པ་ཆེན་པོས་དབྱིངས་གཅིག་ཏུ་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིག་པ་བསམ་བརྗོད་དང་བྲལ་བའི་ཆིངས་ནི། ཆོས་ཀུན་འཆིང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་ཡང་། །ཕྱོགས་དང་རིས་མེད་ཕྱལ་བ་ཆེན་པོས་བཅིངས། །སྣོད་བཅུད་འཆིང་བ་ཡངས་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟར། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་བསམ་བརྗོད་ཀུན་ལས་འདས། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པས་བཅིངས་ལ་མ་རིག་པ་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་ཕྱལ་བ་བར་མེད་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པས་བཅིངས་ཏེ་ཕྱལ་བ་རྣམ་དག་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་ཀུན་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། །ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད། །སྐུ་གསུམ་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་གནས། །

p. 86

ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་ཀུན་ནི། །ཇི་བཞིན་པ་ལས་བཅོས་སུ་མེད། །ཅེས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་རིག་པའི་ཆིངས་སུ་བསྟན་པ་ནི། །ཕྱོགས་བྲལ་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་རིག་པ་ལ། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་མ་འགགས་ཤར། ཤར་བའི་དུས་ནས་སེམས་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད། །འདི་ཞེས་མི་མཚོན་ཆོས་ཉིད་ཕྱལ་བས་བཅིངས། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ལས་ཤར་རིག་པ་ལ་སྣང་རིག་པར་གྲོལ་བས་རིག་པས་བཅིངས་ལ། ཆོས་དང་རིག་པ་ཡང་མཚོན་བརྗོད་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཕྱལ་བས་བཅིངས་པས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། དེ་བས་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ནམ་མཁའི་ངང་ན་མི་གནས་མེད་པ་བཞིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་ཆེན་ཡུལ་ཆེ་བས། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་སྣོད་བཅུད་ཀུན་ཀྱང་གནས། །ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །གཉིས་སུ་མེད་དེ་སྒྲོ་སྐུར་ཀུན་དང་བྲལ། །ཅེས་སོ། །ཀུན་བཟང་རྡོ་རྗེའི་ཆིངས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སུས་ཀྱང་འདར་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྒྱ། །ཀུན་བཟང་ཡངས་པ་ཆེན་པོས་ཡེ་ནས་གདབ། །འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྗེ་བླ་མའི་དགོངས་པས་བཅིངས། །ཡེ་སངས་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་རང་རྒྱས་ཆོད། །བློ་རབ་སྐལ་པ་ཆེན་པོ་མ་གཏོགས་པ། །ཀུན་གྱིི་ཡུལ་མིན་གསང་ཆེན་ངེས་པའི་དོན། །འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་ཆིངས། །རང་རིག་འོད་གསལ་དགོངས་པའི་ཀློང་ཆེན་འདི། །རང་ལ་ཡོད་ཀྱང་རྟག་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་བ། །དཔལ་མགོན་ཆོས་རྗེ་བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་མཐོང་། །བར་མེད་ཕྱལ་བས་ཆོས་ཀུན་བཅིངས་ཞེས་བྱ། །རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་མེད་པས་སེམས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་ལས་སུ་ཡང་འདར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། སེམས་ལས་མ་གཏོགས་ཆོས་གཞན་མེད། །ཅེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཀློང་ལས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་གཡོས་ཏེ།

p. 87

ཚོགས་དྲུག་ཟིལ་གནོན་ལས། བྱ་བྲལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ངང་ཉིད་ལས། །འཁོར་བ་ཀུན་བཟང་མྱ་ངན་འདས་པ་བཟང་། །ཞེས་སོ། །ཨ་ཏི་ངེས་པའི་དོན་ནི། བླ་མའི་དགོངས་པ་དམ་པའི་རྒྱས་གདབ་པས། །དེའི་བྱིན་རླབས་ཡོད་མེད་ལ་རག་ལས་ཏེ། གསང་སྙིང་ལས། ཁོང་ནས་གབ་སྦས་དོན་འབྱིན་པ། །སྟོན་པ་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་ལ་གནས། །ཞེས་པས། དོན་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་དགོངས་པ་སྟེ། བློ་ཡང་རབ་ལས་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། བསྐལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ནས། །ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་ང་ལ་དད་པ་ཡི། །ལས་དང་སྐལ་ལྡན་ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་པ། །ལྟ་བ་བསྒོམ་མེད་དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད། །འཕྲིན་ལས་བཙལ་མེད་ལམ་ལ་བགྲོད་དུ་མེད། །ས་ལ་སྦྱང་མེད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད། །དོན་དམ་དང་ནི་ཀུན་རྫོབ་རྣམ་པ་གཉིས། །བསྒོམ་ཞིང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་མཐོང་བ་དང་། །སེམས་བསྐྱེད་མེད་ཅིང་གཉེན་པོ་མེད་མཐོང་བ། །ཀུན་བྱེད་སེམས་བསྐྱེད་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ཡིས། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་དགོས་ཆེད་བསྟན་པ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །དགོངས་པ་འོད་གསལ་བའི་དོན་སྨྲ་བསམ་ལས་འདས་པ་བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་མཐོང་བ་ཡང་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པས་ཕྱལ་བ་ཉིད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཤིན་ཏུ་མྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་དང་བྲལ། །བཤེས་གཉེན་ཀུན་ལས་བྱུང་བའི་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་བཞིན། །ཅེས་སོ། །ད་ནི་ཕྱི་ནང་ཡུལ་མེད་ཕྱལ་བར་ལ་བཟླ་བ་ནི། ཕྱལ་བར་ལ་བཟླ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ནི། །ཕྱི་ཡི་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་སྟོང་པའི་ངང་། །མི་གནས་འགྲོ་འོང་མེད་པས་མཚོན་བརྗོད་འདས། །ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཤར་གྲོལ་རིས་དང་བྲལ། །བར་སྣང་བྱ་རྗེས་འདྲ་སྟེ་དམིགས་སུ་མེད། །རིག་ངོར་སྣང་བ་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་གསལ་སྣང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་སྟོང་ལ། ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱ་བར་སྣང་ལ་འཕུར་བའི་རྗེས་ལྟར་འགྱུས་པར་སྣང་ཡང་རིག་མེད་རང་ཡལ་ཏེ། གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་གཞི་ལ་རྣམ་ཤེས་འགག་མེད་ཤར་བས་གཞི་སྣང་གདོད་མ་ནས་

p. 88

བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བས་ཏེ། སྐུ་གདུང་འབར་བ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུད་ལས། གཞིར་སྣང་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཆོས་སུ་སྣང་། །དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་། །ཡེ་ནས་འདི་ཀུན་རང་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །རིག་སྟོང་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། ཡུལ་སེམས་ཇི་བཞིན་རང་བྱུང་རིག་པ་ཡང་། །མིང་ཙམ་མཚོན་བརྗོད་འདས་ཏེ་སྤྲོས་དང་བྲལ། །མཁའ་བཞིན་བྱེད་པོ་མེད་པས་སྟོང་པའི་ངང་། །བྱ་དང་རྩོལ་མེད་བཟང་ངན་དགེ་སྡིག་འདས། །རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་རང་བཞིན་བཅུ་མེད་དེ། །ཡངས་པ་ཕྱམ་ཕྱལ་མཚོན་བརྗོད་བྲལ་བའི་ཀློང་། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ཡེ་སྟོང་ཡོད་མ་མྱོང་། །བསམ་བྲལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནི། །བློ་བྲལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ལ་བཟླའོ། །ཡུལ་སེམས་མེད་པ་ལྟར་སྣང་བ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཟད་བློ་ལས་འདས་པ་དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་རང་བཞིན་བཅུའི་ཡུལ་ལས་འདས་པས་བསམ་བརྗོད་མེད་པའི་ཕྱལ་བ་བར་མེད་མཉམ་པར་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ང་ནི་ཀུན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་བས། །གསང་བའི་མན་ངག་གཞན་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །སྒྲོ་དང་སྐུར་པ་ཀུན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ལ་ནི་ང་ཡིས་བཟླས། །ང་མེད་པ་ཡི་ཡུལ་ནི་གཞན་མེད་པས། །ལྟ་བ་བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་ལ་ཡང་བཟླས། །ང་ལས་གཞན་དུ་བསྲུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པའི་ལ་ཡང་བཟླས། །ང་ལས་གཞན་དུ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འཕྲིན་ལས་བཙལ་དུ་མེད་པར་ལ་ཡང་བཟླས། །ང་ལས་གཞན་དུ་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ས་ལ་སྦྱང་དུ་མེད་པར་ལ་ཡང་བཟླས། །ང་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡེ་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་ལ་ཡང་བཟླས། །ང་ནི་མ་སྐྱེས་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཕྲ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་ལ་ཡང་བཟླས། །ང་ལས་གཞན་དུ་བགྲོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ལམ་ལ་བགྲོད་དུ་མེད་པར་ལ་ཡང་བཟླས། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་སྣང་

p. 89

སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀུན། །སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ང་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། །ཡེ་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པར་ལ་ཡང་བཟླས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར། །ལུང་ཆེན་ཐོག་འབེབས་ཡིན་པར་ལ་ཡང་བཟླས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ང་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་བྱེད་ང་ནི་ཀུན་གྱི་ལ་བཟླའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་རྣམས་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་རང་སྣང་སྟོང་པའི་གཟུགས། །ཕྱལ་བ་བར་མེད་བསམ་ཡུལ་འདས་པའི་དོན། །གཉིས་པའི་གནས་འབྱེད་རིན་ཆེན་འགྲེལ་འདི་བཤད། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་རིགས་འཛིན་སྲུང་མ་དང་། །རྣལ་འབྱོར་གྲུབ་པ་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོར་བཅས། །ཡང་རབ་སྐལ་བཟང་དད་ལྡན་སྐྱེ་བོ་དང་། །མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་རྣམས་འདི་ལ་དགའ་བར་མཛོད། །གནས་ལུགས་རིན་པའི་ཆེའི་མཛོད་ལས། ཐམས་ཅད་ཕྱལ་བ་བར་མེད་ཆེན་པོར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་གསུམ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ།

p. 90

ད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ལའང་། གནད་བཀྲོལ་བ་དང་། འགག་བསྡམ་པ་དང་། ཆིངས་སུ་བཅིང་བ་དང་། ལ་བཟླ་བ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལའང་ལྷུན་གྲུབ་ནོར་བུ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི། ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ནི། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ཡེ་ནས་གནས་པ་སྟེ། །ཀུན་འབྱུང་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །འཁོར་འདས་ཆོས་ཀུན་འབྱུང་བའི་གཞི་མོར་གྲུབ། །ནོར་བུ་ལ་ཡོན་ཏན་ཡེ་ནས་རང་རྫོགས་སུ་ཡོད་པ་ལྟར། རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ངོ་བོ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པ་རྩལ་ཅིར་ཡང་འཆར་བའི་ཡོན་ཏན་དུ་ཡེ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་སམ་གཞིར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། དུས་གསུམ་ཆིག་ཆོད་ལས། ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་མེད་ཕྱི་ནང་མེད་པ་ལས། །མཐའ་ཡི་མུ་མེད་རིག་པ་མཁའ་ལྟར་ཡངས། །དོག་པ་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་གདལ་བའི་ཀློང་། །སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། །མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཐིག་ལེ་གཅིག་ཏུ་འདུས། །གཅིག་ལས་འདོད་དགུ་འབྱུང་བས་ཟད་མཐའ་མེད། །འཕེལ་འགྲིབ་

p. 91

མེད་པས་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་མཛོད། །ཅེས་པ་དང་། སྐུ་གསུམ་ཐུག་འཕྲད་ལས། ལྷུན་གྲུབ་ཀློང་ནས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གཞི། །སྐུ་གསུམ་ཐུགས་ཏེ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་། །ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཕྱོགས་མེད་འབྱུང་བས་ན། །འདོད་དགུ་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །བཙལ་བ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་ནི། །ཡེ་ནས་རང་གི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་པས། །རང་བཞིན་བཅུ་ཡིས་བཙལ་ཞིང་སྒྲུབ་མི་དགོས། །ཞེས་སོ། །གཞི་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་ངང་ལས་སྣང་སྲིད་སྣང་བ་ལྟར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་འཁོར་འདས་མ་འགགས་ཤར། །སྣ་ཚོགས་རྨི་ལམ་གཉིད་ལས་བྱུང་བ་ལྟར། །འགྲོ་དྲུག་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཀྱི་ངང་ལས་ཤར། །ཤར་བའི་དུས་ནས་ཆོས་ཀུན་རིག་པའི་ངང་། །སྟོང་པ་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་ཡིན། །ནམ་མཁའི་ངང་ནས་སྣོད་བཅུད་སྣང་བ་ལྟར་འཁོར་འདས་རིག་པའི་ངང་ནས་འགག་མེད་གྱི་རྩལ་དུ་ཤར་ཏེ། གང་གི་རྩལ་ལས་ཤར་ན་རྨི་ལམ་གཉིད་ཀྱི་རྩལ་ལས་ཤར་བ་ལྟར། རིག་པའི་ཆ་མ་རིག་པས་རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་ཀྱི་སེམས་སུ་ཤར་བའི་རྩལ་ལས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་བ་རྣམས་ཤར་རོ། །རིམས་ནད་ཚ་བའི་རྩལ་ལས་འཁྲུལ་སྣང་ལྟར་སེམས་འཁྲུལ་པ་ལས་འཁོར་བའི་སྣང་བ་རང་ཤར་ཡང་ཤར་དུས་ཉིད་ནས་སྟོང་པའི་རང་སྣང་དུ་དག་པ་སྟེ། སྐུ་གསུམ་ཐུག་འཕྲད་ལས། ལྷུན་གྲུབ་ཀློང་ནས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གཞི། །ཕྱི་ནང་སྐྱེ་འགྲོ་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཀུན། །ཕྱོགས་མེད་སྐུ་སྟེ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོར་ཤར། །སྒྲ་སྐད་རབ་འབྲིང་ཐ་མར་གྲགས་པ་ཡང་། །ཕྱོགས་མེད་གསུང་སྟེ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོར་ཤར། །ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་དོན་དམ་ངོ་བོར་གཅིག །ཕྱོགས་མེད་ཐུགས་ཏེ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོར་ཤར། །ཅེས་སོ། །གཉིས་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། གཞི་དང་གཞིར་སྣང་འཆར་ཚུལ་དེ་དག་ཀྱང་། །གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་

p. 92

རང་བཞིན་དུ། །ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་རིག་པའི་སྒོ་ལས་ཤར། །རོལ་པའི་རྩལ་དུ་འཁོར་འདས་རྣམ་པ་གཉིས། །དག་དང་མ་དག་སོ་སོར་སྣང་ན་ཡང་། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་དབྱིངས་གཅིག་བཟང་ངན་མེད། །གཞི་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོང་གསལ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་དང་། གཞི་སྣང་དེའི་ངང་ན་སྣང་བའི་ཆོས་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ལས་ཤར་ནས་བཟང་ངན་ལྟར་སྣང་ཡང་། དབྱིངས་གཅིག་བཟང་ངན་མེད་པས་གཅིག་དང་ཐ་དད་ལས་འདས་པ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དུས་གསུམ་ཆིག་ཆོད་ལས། གཅིག་ཏུ་འདུས་པས་ཀུན་ཀྱང་གཅིག་གི་དབྱིངས། །གཅིག་པུ་མ་སྐྱེས་ཆོས་དབྱིངས་སྐྱེ་བ་མེད། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྐྱེ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམས། །ཅིར་ཡང་མ་ངེས་གར་ཡང་རྒྱ་ཆད་མེད། །ཅེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། སངས་རྒྱས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་དང་། །སེམས་ཅན་ལུས་དང་བག་ཆགས་ལ་སོགས་པ། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡེ་ནས་ཡིན། །ཅེས་སོ། །སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། །ཤེལ་ལས་འོད་ལྔ་མ་འགགས་ཤར་བ་ན། །འོད་རྣམས་ཁ་དོག་སོ་སོར་འཛིན་ན་ཡང་། །བཟང་ངན་མེད་དེ་ཤེལ་སྒོང་གཅིག་གི་རྩལ། །རང་རིག་གཞི་ནི་ཤེལ་གྱི་གོང་བུ་འདྲ། །དེ་ཡི་སྟོང་པ་ཆོས་སྐུའི་རང་བཞིན་དང་། །གསལ་བ་རང་མདངས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། །འཆར་གཞི་མ་འགགས་སྒོ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །དབྱིངས་གཞིར་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལགས། །ཤེལ་དང་དེའི་ནང་འོད་ལྔ་དབྱིངས་གཅིག་པས་བཟང་ངན་མེད་པ་ལྟར། རིག་པ་སྟོང་པ་ཤེལ་ལྟ་བུ་ཆོས་སྐུ། དེའི་ནང་འོད་ལྔར་རིག་པའི་གསལ་ཆ་ལོངས་སྐུ། ཤེལ་ལས་ཕྱིར་འཆར་ནུས་པར་ཡོད་ལ་མ་ཤར་བ་ལྟར། འཆར་སྒོ་མ་འགགས་པའི་ཆ་དེ་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ། གཞིའི་སྐུ་གསུམ་ངོ་བོ་གཅིག་པས། དོན་ལ་བཟང་ངན་མེད་ལ། དེ་ལས་ཤར་བའི་གཟུགས་སྐུ་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བ་དང་། ཆོས་སྐུ་ཡང་བཟང་ངན་མེད་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། དེའི་

p. 93

རྩལ་དུ་སྣང་བས་རིག་པ་གཅིག་གི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན་པའིི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་བྱེད་ང་ནི་སྐུ་གསུམ་ངོ་བོ་སྟེ། །མི་རྟོག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་སྟེ། །སྤྲོས་བྲལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ངོ་བོ་ཡིན། །རང་བཞིན་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཏེ། །འདོད་པ་འབྱུང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་ཡིན། །ཐུགས་རྗེས་ཇི་ལྟར་འདུལ་བའི་དོན་མཛད་པ། །དེ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡི་ངོ་བོ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་གསལ་ལས། མན་ཤེལ་སྐུ་ལྟར་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག །དྲི་མེད་ཟང་ཐལ་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁར་སྣང་བ་ཡང་། །མ་རྟོགས་བློ་ལ་མཚན་མར་སྣང་མོད་ཀྱི། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་དེ་ཡེ་ཤེས་གདངས་སུ་གསལ། །དཔེར་ན་མཁའ་ལ་འཇའ་ཚོན་གསལ་བ་ཡང་། །མཁའ་ལས་ལོགས་ན་མེད་དེ་ལོགས་ལྟར་སྣང་། །ནམ་མཁའི་ངང་གནས་མཁའ་ལྟར་དབྱེར་མི་ཕྱེད། །ཆོས་ཉིད་ཆོས་སྐུ་དབྱེར་མེད་ནམ་མཁའ་ལ། །རང་ཤར་རང་སྣང་རང་གསལ་ཡེ་ཤེས་གདངས། །ལོགས་ལྟར་སྣང་ཞིང་འགག་པ་མེད་པར་གསལ། །གསལ་ལ་རྟོག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །རང་ལ་རང་སྣང་ལོངས་སྐུ་ཡེ་སངས་རྒྱས། །ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་སྐུ་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་དག །ཅེས་སོ། །ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལས་ཤར་བ་གཞི་སྣང་དུས་ན་ཡང་། །དག་པའི་སྐུ་གསུམ་རྒྱལ་བའི་རང་སྣང་དང་། །མ་དག་སྣོད་བཅུད་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལ། །རང་ངོ་སྟོང་པ་གསལ་བ་སྣ་ཚོགས་གསུམ། །ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སྤྲུལ་སྐུའི་རོལ་པ་སྟེ། །རོལ་པ་རྩལ་གྱི་གཞི་སྣང་སྐུ་གསུམ་པོ། །རང་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་གཞན་ནས་བཙལ་བ་མེད། །འདི་དག་རྣམ་དབྱེ་ལེགས་པར་ཤེས་བྱས་ནས། །འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ལྷུན་གྲུབ་སྐུ་གསུམ་ཞིང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་དུ་རྟོགས་པར་བྱ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡང་། གཞི་ལྷུན་གྲུབ་རང་ངོ་སྐུ་གསུམ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་དང་། དེའི་ངང་ནས་ཤར་བ་སྣོད་བཅུད་འཁོར་

p. 94

འདས་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་སྣང་སྐུ་གསུམ་རོལ་པར་ཤར་བ་གཉིས་བསྡོམས་པས་ལྷུན་གྲུབ་སྐུ་གསུམ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱའོ། །རོལ་པ་ལ་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ལ་ལོངས་སྐུ་རིགས་ལྔ། སྤྲུལ་སྐུ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་གསུམ་དང་། མ་དག་པ་འཁོར་བའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྤྲུལ་སྐུ་ལོངས་སྐུ་ཆོས་སྐུ་ཤར་བ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་དབྱིངས་གཅིག །བཟང་ངན་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱན་དང་རོལ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚོགས་དྲུག་ཟིལ་གནོན་ལས། སེམས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་འགྱུར་མེད་ནམ་མཁའི་ཀློང་། །རོལ་པ་ངེས་མེད་ཐུགས་རྗེའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཀློང་། །ཐམས་ཅད་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱན་ལས་མ་གཏོགས་པ། །གཞན་དུ་འགོག་པའི་ཡུལ་ནི་ལོགས་ན་མེད། །ཅེས་སོ། །ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་བསྟན་པ་ནི། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། །ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྣང་སྲིད་ཆོས་སོ་ཅོག །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་གཞན་མེད་དེ། །གསེར་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་སྐུ་གཟུགས་བྱས་པ་ངོ་མཚར་བ་དང་། རྒྱན་དང་གདུ་བུར་བྱས་པས་མཛེས་པ་དང་། ཆོལ་ཟངས་ཀྱི་སྣོད་དུ་བྱས་པས་བཙོག་པར་འཛིན་ཀྱང་། ངོ་བོ་ལ་གསེར་གྱི་དབྱིངས་སུ་གཅིག་སྟེ། གསེར་གྱི་ཁམས་ལ་བཟང་ངན་མེད་པ་ལྟར། དག་པ་སངས་རྒྱས་མ་དག་པ་སེམས་ཅན། ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེས་ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལས་སོ་སོར་བཏགས་པ་ཙམ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་དེའི་རྩལ་དུ་དབྱིངས་གཅིག་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་བཟང་ངན་གང་ཡང་མེད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ལས་དང་བག་ཆགས་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་ཆོས་གཞན་མེད། །ཅེས་སོ། །ལྷུན་གྲུབ་ཀུན་གྱི་མཛོད་དུ་བསྟན་པ་ནི། ལྷུན་གྲུབ་ཀློང་ལས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གཞི། །ཕྱི་ནང་སྐྱེ་འགྲོ་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཀུན། །ཕྱོགས་མེད་སྐུ་སྟེ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོར་ཤར། །སྒྲ་སྐད་རབ་འབྲིང་ཐ་མར་གྲགས་པ་ཡང་། །

p. 95

ཕྱོགས་མེད་གསུང་སྟེ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོར་ཤར། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་དང་མི་རྟོགས་ཀུན། །ཕྱོགས་མེད་ཐུགས་ཏེ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོར་ཤར། །ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཕྱོགས་མེད་འབྱུང་བས་ན། །འདོད་འབྱུང་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །བཙལ་བ་མེད་དེ་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་བས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅེས་བྱ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་དང་དེའི་ངང་ནས་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རང་སྣང་བ་ཡང་ཡེ་ནས་མ་བཙལ་བར་ཤར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བྱ་བྱེད་རང་སྣང་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོར་ཤར་བས། གཅིག་ལས་ཀུན་འབྱུང་ལྷུན་གྲུབ་རིན་ཆེན་ཞེས་བྱའོ། །གཞི་དག་པ་ཆེན་པོ་ལས། འཆར་ཚུལ་དྲུག །སྒོ་གཉིས་དང་བརྒྱད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བྱུང་བས་གཞི་རང་སྣང་སྐྱེ་འགྲོ་སྣོད་བཅུད་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩལ་དང་ཡོན་ཏན་སྣང་བ་ནི། རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་ལས། ལྷུན་གྲུབ་གདགས་པ་མ་ངེས་པར། །འཆར་བྱེད་བརྒྱད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བྱུང་། །དེ་ཡི་སྣང་ཚུལ་མ་འགགས་པས། །ཐུགས་རྗེ་ལྟ་བུའི་འཆར་ཚུལ་ལས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྐྱོབ་པའི་གནས། །སྣང་བ་རང་གསལ་འགག་མེད་ལས། །འོད་ལྔའི་གསལ་བྱེད་ཚུལ་དུ་སྣང་། །མཁྱེན་པའི་སྣང་ཆ་མ་འགགས་པས། ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྒོ་ཉིད་དུ། །སྣང་བ་འགག་མེད་ལམ་ལྟར་ཤར། །རང་སྣང་ལུས་ཀུན་མཐའ་རྫོགས་ཕྱིར། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྐུ་ལྟར་སྣང་། །ཤེས་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པས། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ལྟར་ཡང་ཤར། །དེ་ཉིད་རང་སར་གནས་མེད་པས། །མཐའ་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྣང་བར་ནི། །ངེས་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་ལ་སྣང་། །རིག་པ་ཟང་ཐལ་གཅིག་རྫོགས་ཕྱིར། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྒོར། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་འབྲེལ་བའོ། །བྱུང་ཚུལ་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ། །མ་དག་འཁོར་བའི་སྒོ་ལྟར་ཡང་། །ཁྱབ་བྱེད་སྣང་བའི་ཆ་ལས་ཤར། །འདི་ཀུན་འཆར་བྱེད་བརྒྱད་

p. 96

དུ་སྣང་། །བྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་རང་ཤར་བས། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྣང་བ་ཞེས། །རིན་པོ་ཆེ་ཡི་ཚུལ་དུ་སྣང་། །ཞེས་སོ། །ལྷུན་གྲུབ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། སྣ་ཚོགས་ཆོས་རྣམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་ལྷུན་གྲུབ་པས། །སྐུ་གསུམ་མ་བཙལ་རང་ཆས་རང་ལ་ཡོད། །རྒྱུ་འབྲས་དགེ་སྡིག་འབད་རྩོལ་མི་དགོས་པས། །རང་གཞག་བྱར་མེད་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་སྟེ། །བླང་དོར་བྱ་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྲུབ་ཀློང་། །ཡེ་ཟིན་ཆོས་ལ་ད་རྩོལ་མ་བྱེད་ཅིག །རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཡོན་ཏན་ཡེ་ནས་གྲུབ་པས་ད་གཟོད་འབད་རྩོལ་མི་དགོས་ལ། དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་སྤང་བླང་བྱ་རྩོལ་ལ་མི་ལྟོས་སོ། །གལ་ཏེ་བྱས་ན་ནམ་ཡང་མི་འགྲུབ་ཅིང་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་བས། རང་གཞག་ཆོས་ཟད་ཆེན་པོར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། འདས་པ་ཡུལ་ལ་མི་ལྟོས་པས། །རྒྱུ་ལས་མི་སྒྲུབ་འབྲས་མི་འདོད། །འདོད་པ་མེད་པའི་དགོངས་པ་དེས། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར། །ཡེ་ནས་ཡིན་ལ་བྱ་མི་དགོས། །དོན་རྣམས་ཇི་བཞིན་བསྐྱོད་མེད་པས། །ཇི་བཞིན་པ་ལ་སྒྲུབ་མི་དགོས། །ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱིར། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་གྲུབ་པས་ཀྱང་། །རྩོལ་ཞིང་བསྒྲུབ་པའི་ལུང་མི་འབོགས། །བཙལ་ན་གང་བཙལ་ཏིང་འཛིན་དེས། །མི་འགྲུབ་ཏིང་འཛིན་ནད་དུ་ཆེ། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ང་ནི་ཡེ་ནས་བྱས་ཟིན་གྱིས། །ད་གདོད་བྱ་དགོས་ཀུན་ལ་ལུང་མ་སྟོན། །འཁོར་རྣམས་རྩོལ་བའི་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པར་འགྱུར། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་འཆོས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །རྫུན་གྱིས་བདེན་པ་བསླུས་པས་བསླད་པ་ན། །མིན་པའི་རྩོལ་བས་བྱར་མེད་ཡིན་མི་སྒྲུབ། །ཅེས་སོ། །བྱར་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་། །རང་གཞག་བདེ་བ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྲུབ་པས། །རྒྱུ་འབྲས་སྐལ་དམན་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར། །བྱར་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ལྟོས། །རིག་པ་དོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཉིད་རང་གཞག་བཅོས་བསླད་

p. 97

མེད་པར་རང་མལ་དུ་མཐོང་བ་ལས། རྩོལ་ཞིང་བསྒྲུབས་པས་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། སྔ་རབས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །རང་གི་སེམས་ལས་གཞན་དུ་བཅོས་བཙལ་མེད། །ཇི་བཞིན་པ་ལས་འཆོས་པར་བྱེད་མ་མྱོང་། །ཏིང་འཛིན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྒོམ་མ་མྱོང་། །རང་སེམས་མི་རྟོག་པ་ཡིས་འགྲུབ་པ་ཡིན། །ད་ལྟར་བཞུགས་དང་སླད་ཀྱིས་འབྱོན་པ་ཡང་། །རྟོག་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐལ་དམན་བྱིས་པ་དྲངས་པའི་ལུང་ལ་བློ་ཆུང་ལོག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་སྦྱར་གྱིས། སྐལ་བཟང་ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་མི་སྦྱར་ཏེ། ཤིང་ལ་བྱི་དོར་བྱས་ཀྱང་ནོར་བུར་མི་རུང་བ་ལྟར། རྒྱུ་འབྲས་ལ་བླང་དོར་བྱས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། དེ་བས་རྒྱུ་འབྲས་འདས་པའི་རྫོགས་ཆེན་ལ། །སྐལ་དམན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་ལ་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། ལས་མེད་སྐལ་པ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་ནི། །མ་གབ་མངོན་དུ་བསྟན་ཀྱང་མི་རྟོགས་ཏེ། །རྒྱུ་འབྲས་རྩོལ་བའི་དུག་གིས་ཟིན་པར་འགྱུར། །གང་ཞིག་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་འདོད་པ་དེ། །ཤིང་ལ་བྱི་དོར་བྱས་པས་མི་འགྱུར་བཞིན། །ལས་བཟང་སྐལ་ལྡན་ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་ལ། །ལྟ་བ་དམ་ཚིག་འཕྲིན་ལས་ལམ་འཁྱེར་དང་། །སེམས་བསྐྱེད་རྒྱུ་འབྲས་སྒོམ་སྒྲུབ་གཉེན་པོ་མེད། །དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་རྣམ་གཉིས་མེད་མཐོང་བ། །དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བས། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་དགོས་པའི་དགོས་བྱེད་ཡིན། །ཅེས་སོ། །ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་པས་ད་གཟོད་བསྒྲུབ་མི་དགོས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཇི་བཞིན་པ་ལ་ད་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པས། །ཡེ་བཞིན་མ་བཅོས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་དེར། །འབྱུང་འཇུག་བློ་ཡི་རེ་དོགས་ཀུན་ཆོད་ལ། །མ་བཙལ་ལྷུན་གྲུབ་དབྱིངས་སུ་ཤེས་པར་བྱོས། །ཉི་མ་གྲུབ་དུས་འོད་གསལ་བ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པ་ལྟར་རིག་པ་གྲུབ་དུས་ཆོས་སྐུར་གྲུབ་ཟིན་པས་འབད་རྩོལ་གྱིས་ཕྱིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། མི་གནས་མི་རྟོག་

p. 98

ཅིར་ཡང་དགོས་མེད་པས། །མི་རྟོག་མཉམ་པའི་ཡུལ་ལ་རང་བཞིན་གནས། །ཡེ་ནས་བྱས་ཟིན་རྩོལ་བའི་སེམས་མི་འབྱུང་། །བདེ་ཆེན་དེ་ལ་གང་དུ་གནས་པ་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོར་དེ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །ལྷུན་གྲུབ་རེ་དོགས་ལས་འདས་པར་སྐུ་གསུམ་གྱི་སྙིང་པོར་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་མ་བཅོས་གསུམ། །ཆོས་སྐུ་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུའི་རོལ་པས་ཏེ། །འཁོར་འདས་སྐུ་གསུམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་། །མ་བཅོས་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྲུབ་པས། །འཁོར་བ་སྤངས་ཤིང་འདས་པ་སྒྲུབ་ཏུ་མེད། །སྒྲོོ་སྐུར་ཞི་བ་དོན་གྱི་སྙིང་པོར་གནས། །འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་། །ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་གནད་དུ་འགྲོལ་བ་ཡིན། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་སྟོང་རང་བཞིན་གསལ། ཐུགས་རྗེ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་གདངས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་གནས་ལ། རིག་པའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་གཞིའི་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གནས་པས། འཁོར་བ་རང་མཚན་པ་མེད་པས་སྤང་བྱ་མ་གྲུབ། འདས་པ་ལོགས་ནས་བཙལ་དུ་མེད་པས་བླང་བྱ་མ་གྲུབ་སྟེ། འཁོར་འདས་རིག་ངོར་མཉམ་པ་ནི་ལྷུན་གྲུབ་དོན་གྱི་དགོངས་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གནད་བཀྲོལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐོག་མའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་དང་། །ཐུགས་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གནས། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་ང་ཡི་རང་བཞིན་ལ། །མ་བཙལ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་སྐུ་གསུམ་སྟེ། །ང་ཡི་རང་བཞིན་མ་བཅོས་ཆོས་སྐུར་གྲུབ། །ང་ཡི་ངོ་བོ་མ་བཅོས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །ང་ཡི་ཐུགས་རྗེ་མངོན་བྱུང་སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ། །བཙལ་ནས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་མིན། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་སྟོང་ངོ་བོ་གསལ་བ་ནི་གཤིས་དང་དེའི་སྙིང་པོར་དབྱེ་བའི་སྐབས་ཡིན་ལ། ངོ་བོ་སྟོང་རང་བཞིན་གསལ་བ་ནི་དབྱིངས་དང་དབྱིངས་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྟོན་པར་ཕྱེ་ཡང་། དོན་ལ་སྟོང་པ་ཆོས་སྐུ། གསལ་བ་ལོངས་སྐུ། འཆར་ཚུལ་

p. 99

སྤྲུལ་སྐུར་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འགག་བསྡམས་པ་ལས། དང་པོ་རང་སེམས་སྟོན་པར་བྱུང་ཚུལ་དུ་འགག་བསྡམ་པ་ནི། ལྷུན་གྲུབ་འགག་ཏུ་ཆོས་ཀུན་བསྡམ་པ་ནི། །འབྱུང་ཆེན་ལྔ་དང་སྣོད་བཅུད་སྣང་བ་ཀུན། །ཡེ་ནས་མི་རྟོག་ལྷུན་གྲུབ་སྟོན་པར་ཤར། །བདག་གཞན་མི་རྟོག་རང་གསལ་དག་པ་ལྟར། །བྱ་རྩོལ་བྲལ་བའི་རང་སེམས་འགག་ཏུ་བསྡམ། །སྣང་ཡུལ་མ་འགགས་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པར་བཞག །རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤེལ་གོང་ལྟར་ཀ་དག་སྟོང་གསལ་ཆེན་པོའི་ངང་ན་རང་བཞིན་གྱི་འོད་ལྔ་ལྷུན་གྲུབ་ནང་གསལ་གྱི་ཆ་ནི་འབྱུང་ཆེན་ལྔས་ཏེ། དེ་ལས་ཕྱིར་གསལ་དུ་ཤར་དུས་གཟུགས་ནང་གི་འོད་ལྔས་ཏེ། ཤེལ་གྱི་ནང་འོད་ལས་གདངས་ཕྱིར་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཉིད་ཐོག་མའི་ཚེ་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་སྙིགས་མའི་འབྱུང་ལྔ་སྣོད་བཅུད་དུ་འཁྲུལ་ལ། འཁྲུལ་དུས་རང་རྩལ་གཙོ་ཆེན་གྱི་འབྱུང་ལྔའི་གདངས་མ་དག་པ་སྣང་བར་ཤེས་ནས། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ལྔ་རང་དུས་ན་བདག་དང་གཞན་དུ་མི་རྟོག་པར་རང་གསལ་དུ་གནས་པའི་དཔེས། རང་རིག་རྟོག་མེད་དུ་ཤིག་གེབདེན་མེད་དུ་བུན་ནེ། སྣང་ལ་རྟོག་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་འཁྲུལ་སྣང་འཛིན་མེད་རང་གསལ་དུ་འཇོག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་འོད་དང་ཐིག་ལེ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་དུས་ནའང་རྟོག་མེད་རང་གསལ་དུ་ཤིག་གེ་བུན་ནེ་འཇོག་པ་ནི་སྣང་བའི་རང་ངོ་འབྱུང་ལྔའི་སྟོན་པས་རྟོག་མེད་མཉམ་པའི་ཆོས་ལྔ་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་ནི། །སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་འབྱུང་ཆེན་ལྔ། །སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལྔ་བྱུང་། །སྐུ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ། །ཆོས་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་འཆད། །སྟོན་ནི་རང་རིག་རང་བཞིན་སྟོན། །སྟོན་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་དེ། །དགོངས་པ་ཉིད་ལ་ཉིད་མི་རྟོགས། །ཡུལ་ཆོས་གཞན་དང་རྟོག་མི་བྱེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ལྔས། །ཀུན་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་སྟོན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་

p. 100

ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ། །སྟོན་པའི་སྐུ་རུ་རང་བྱུང་ནས། །ཚིག་དང་ཡི་གེ་མི་སྟོན་ཏེ། །རང་རིག་རང་བཞིན་སྟོན་བྱེད་པ། །བདག་ཏུ་མི་རྟོག་གཞན་མི་རྟོག །མི་རྟོག་མཉམ་པའི་དགོངས་པ་སྟོན། །ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །དེ་རྟོགས་སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་མཉམ། །རྩོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་མ་བཙལ་འགྲུབ། །ཅེས་པའི་མགོར་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་ལའང་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་སོ། །དབང་ཤེས་རྟོག་སངས་སྟོང་པར་འགག་བསྡམ་པ་ནི། ཀུན་འབྱུང་རིག་པ་ལྷུན་གྲུབ་དངས་གསལ་བ། །སྒོ་ལྔ་མ་བཅོས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པའི་འགག །རིག་སྟོང་ཆོས་སྐུར་ལྷུན་གྲུབ་དགོངས་པ་སྟེ། །ངོ་ཤེས་ཐག་ཆོད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་གཞག །ཕྱི་ཡུལ་ལྔ་སྣང་དུས་དབང་ཤེས་སྣང་ཐོག་ཏུ་མ་ཤོར་བར་རིག་པ་རང་དངས་སུ་སང་ངེ་ནང་དུ་བཞག་པ་ནི་དབང་ཤེས་སྟོང་གསལ་དུ་དག་པའི་གནད་དེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། བྱ་བྲལ་ཀློང་ཆེན་མ་བཙལ་ཆེན་པོའི་འགག །ལུས་ངག་བྱ་བྲལ་སྣང་སྟོང་བར་དུ་བསྡམ། །ཞེས་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་གེ་མཐོང་བ་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་བསམ་གཏན་ཆེན་པོར་འགག་བསྡམ་པ་ནི། རང་རིག་ཀློང་ཆེན་རྒྱ་གྲོོལ་དག་པ་ལ། །ཡུལ་སེམས་གང་སྣང་བར་མེད་མཉམ་པའི་འགག །རང་བཞིན་བསམ་གཏན་ལྷུན་གྲུབ་བར་དུ་བསྡམ། །དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་ཆུ་བོའི་གཞུང་ཆེན་བཞིན། །མ་བསྒོམས་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་མེད། །ཆོས་ཀུན་སྙིང་པོ་རང་བྱུང་གདོད་མའི་ཀློང་། །ཀུན་བཟང་དོན་གྱི་དགོངས་པའི་ཚད་དུ་ཕྱིན། །བསྒོམ་མེད་ཡེང་མེད་ཅེས་ཀུན་གྱིས་བརྗོད་ཀྱང་བློ་འཇུར་བུས་བཅིངས་པ་ཙམ་སྟེ། འདིར་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་བསམ་གཏན་ནི། ཡུལ་གང་སྣང་ལ་རིག་པ་རྒྱ་ཡན་དུ་འཆར་དུས་མི་འགག་པར་ངོ་ཤེས་ངང་ལ་རང་བབས་སུ་གློད་པས་རྒྱ་གྲོལ་བར་མེད་ཕྱལ་བ་རང་སངས་སྟོང་གསལ་དུ་ཕྱམ་ཕྱམ་རྒྱུན་ཆད་མེད་དེ། སྐྱེ་མེད་

p. 101

ལས་འགག་མེད་འཆར་བ་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ཀློང་དུ་གྲོོལ་བས་རང་སངས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་བསམ་གཏན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། སེམས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་ཡིན་པས་ཀུན་སྨྲ་ཞིང་། །རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་ལ་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱང་། །སྐྱེ་མེད་མངོན་དུ་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་ལུང་འདི་ལ། །ཤེས་ནས་མ་ཡེངས་དོན་ལ་གནས་པ་ལས། །རྩོལ་བས་མི་འཇུག་གཉེན་པོས་སེམས་མི་སྦྱང་། །ཡུལ་ལ་མི་འཇོག་དྲན་པའི་སེམས་མི་སྡུད། །གང་ལྟར་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་དོན་ཡིན་པས། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་དོན་ལ་འཇུག་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །ལྷུན་གྲུབ་ཅོག་གཞག་ཆེན་པོར་འགག་བསྡམ་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཀུན་དཔེ་ནམ་མཁའ་འདྲ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་ན་ཐམས་ཅད་ཤོང་བ་དང་། །རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པར་རང་བཞིན་དག་པ་ལྟར། །བྱར་མེད་བསམ་ཡུལ་ཀུན་ལས་འདས་པ་དང་། །གང་སྣང་ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་འགག་ཉིད་དུ། །ཕྱི་ནང་ཆོས་ཀུན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བསྡམས། །ནམ་མཁར་སྣོད་བཅུད་ཤོང་བ་ལྟར། །རིག་ངོར་འཁོར་འདས་ཤོང་ཆེ་བས། །གང་སྣང་ཡང་དེ་ལ་ཤར་དུས་ཀྱི་ཤེས་པ་རང་ས་དེར་ཅོག་གི་བཞག་ལ་དྲན་རྟོག་གི་བསམ་བརྗོད་བྲལ་བར་བྱས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། བྱ་བ་གང་ལྟར་ཅི་སྣང་ཆོས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་རང་བཞིན་བཞག་པས་གྲོལ་བར་སྟོན། །ཅེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་དག་པ་ནི་འཁྲུལ་བ་ལ། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་མ་བཅོས་པར། །ཅོག་གིས་བཞག་པ་གནད་ཡིན་ལ། །དེ་ལས་བསྒྱུར་བ་མན་ངག་གོ། གཟུང་བ་མེད་པའི་སྣང་བ་ལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཤར་བ། །དཔྱོད་པ་མེད་པའི་མིག་གིས་མཐོང་། །ཆོས་ཉིད་མེད་པའི་ལམ་ནས་དྲངས། །ལྟ་སྒོམ་མེད་

p. 102

པའི་གཞི་ལ་བསྐྱལ། །བྱར་མེད་རྩོལ་བྲལ་འབྲས་བུར་དྲིལ། །འདི་ལ་སྣང་མཐའ་མི་གནས་སོ། །ཞེས་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདིང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །ལྷུན་གྲུབ་བྱ་རྩོལ་ལས་བྲལ་བར་འགག་བསྡམ་པ་ནི། སྐྱེ་བ་མེད་དང་འགག་པ་མེད་པ་དང་། །འོང་བ་མེད་དང་འགྲོ་བ་མེད་ལ་སོགས། །ཇི་བཞིན་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་ཀུན་འདུས་པས། །ལྷུན་གྲུབ་མི་གཡོ་དག་པའི་ཏིང་འཛིན་ཏེ། །བྱར་མེད་འགག་ཏུ་ཆོས་ཀུན་བསྡམ་པ་ཡིན། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བྱས་ན་གཞི་རང་མལ་ལས་མ་གཡོས་ཏེ་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ལུས་མི་གཡོའོ། །ངག་མི་བརྗོད། སེམས་མི་རྟོག་པར་ནམ་མཁའ་ཡངས་པའི་དཀྱིལ་བཞིན་ཧར་སངས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་ཕྱམ་གདལ་ནས་བཞག་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། བླང་དོར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ལ། །མཁའ་ལྟར་གནས་པས་ལུས་སེམས་བཅོས་སུ་མེད། །འདུ་ཤེས་ཞེ་འཛིན་མེད་པས་སྒོམ་དུ་མེད། །མཁའ་ལྟར་རབ་ཞི་རྙོག་པ་ཀུན་བྲལ་ལ། །ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་དགོངས་པ་དམིགས་འཇུག་བྲལ། །ཅེས་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་གྲོལ་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བ་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །ད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་བཅིངས་པ་ལས། དང་པོ་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་དག་

p. 103

པར་བཅིང་བ། ལྷུན་གྲུབ་ཆིངས་སུ་ཆོས་ཀུན་བཅིང་བ་ནི། །སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་རང་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་དང་། །འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་རོལ་པར་ལྷུན་གྲུབ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་པས། །ཆོས་ཀུན་ལྷུན་གྲུབ་མ་གཏོགས་གཞན་མེད་དོ། །དེ་ལ་སྣོད་བཅུད་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་རང་སྣང་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། རྨི་ལམ་ཉིད་ཀྱི་རང་སྣང་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་དང་། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཤར་བ་ཤེལ་ལས་འོད་ལྔ་སྣང་བ་ལྟ་བུ་དང་། རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོང་གསལ་ཀ་དག་ཆེན་པོར་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དུས་གསུམ་ཆིག་ཆོད་ལས། འཁོར་འདས་ཀུན་གྱིི་གཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་གཞི་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་མ་ངེས་ཏེ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་ནི་མ་སྐྱེས་པས། །སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་སྔ་ཕྱི་ཐོག་མཐའ་བྲལ། །འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་ངེས་ཤར། །ངེས་པ་མེད་པའི་གཞི་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ངེས་པ་མེད་པའི་དོན་ནི་མ་སྐྱེས་པས། །སྐྱེ་མེད་མ་ངེས་སྔ་ཕྱི་ཐོག་མཐའ་བྲལ། །འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དོན་ནི་སྐྱེ་བ་མེད། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་མ་ངེས་ཏེ། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ནི་མ་སྐྱེས་པས། །སྐྱེ་མེད་མ་སྐྱེས་སྔ་ཕྱི་ཐོག་མཐའ་བྲལ། །འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐོག་མཐའ་མེད། །ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་གཞི་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ངེས་པ་མེད། །ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་དོན་ནི་མ་སྐྱེས་པས། །བདག་ཉིད་མི་གནས་སྔ་ཕྱི་ཐོག་མཐའ་བྲལ། །ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་གནས་ལུགས་སྒྲུབ་མེད་ལ། །ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་ཤར་ལུགས་དགག་ཏུ་མེད། །ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་ཡིན་ལུགས་མིང་མེད་ལ། །ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་གྲོལ་ལུགས་རྒྱུན་ཆད་མེད། །རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པའི་ཀློང་། །ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་ཀློང་དུ་ངང་གིས་གནས། །ཞེས་སོ། །རིག་པ་ལྷུན་གྲུབ་ལ་གཞི་དང་། ངོ་བོ་དང་། དོན་དང་། བདག་ཉིད་གསུམ་གྱིས་ལྷུན་གྲུབ་གསུམ་རང་

p. 104

སྣང་དུ་བསྟན་པའོ། །ལྷུན་གྲུབ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པའི་ཆིངས་སུ་བསྟན་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །གཞི་རྩ་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་འདུས། །རང་བཞིན་རྣམ་བཅུས་མ་བཙལ་ལྷུན་གྲུབ་པས། །ལྟ་སྒོམ་ཏིང་འཛིན་འབད་རྩོལ་བྱ་མི་དགོས། །རྒྱུ་འབྲས་ལུགས་བཞིན་གཞན་ལས་སྒྲུབ་མི་དགོས། །རེ་དང་དོགས་པའི་ཁུ་འཕྲིག་སྐྱེ་མི་དགོས། །ད་ལྟ་ལྷུན་གྲུབ་གདོད་མའི་ཆོས་སྐུ་ལགས། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཆོས་སྐུ་ཡེ་ནས་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་གྲུབ་པས། རེ་དོགས་འབད་རྩོལ་གྱི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་དང་། བསྐྱེད་རྫོགས་འཕྲིན་ལས་ལ་སོགས་པས་བསྐྱར་ནས་སྒྲུབ་མི་དགོས་པས། རང་བཞིན་བཅུས་འདི་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །མ་བཅོས་སེམས་ཀྱི་འཁོར་ལ་ལུང་ཕོག་པ། །མ་ལུས་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །རང་བཞིན་བཅུ་ལ་རྩོལ་བར་མ་བྱེད་ཅིག །ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ། །ཤེས་པས་གཟུང་འཛིན་མི་ཤེས་སྤང་དུ་མེད། །རྟོགས་པས་དབང་བསྒྱུར་དོན་ལ་གནས་པ་ཡིས། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་དགོངས་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་སོ། །དེའང་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་དང་མི་འདྲ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་སྤྱོད་ནི། །རྒྱུ་འབྲས་བསྒྲུབ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། །ལྟ་སྤྱོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་ནི། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་རྟོག་དཔྱོད་འདས། །གང་ཞིག་རྟོག་དཔྱོད་བྱེད་པ་དེས། །བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའ་བཞིན་མི་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །ལྷུན་གྲུབ་འགྱུར་མེད་དུ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སེམས་ཉིད་ཀློང་ཆེན་འགྱུར་མེད་ནམ་མཁའི་ངང་། །སྐུ་གསུམ་ཀློང་ནས་འཁོར་འདས་རང་ཤར་ཀྱང་། །སྐུ་གསུམ་ཀློང་ནས་ཡེ་ནས་གཡོས་པ་མེད། །རོལ་པ་ངེས་མེད་ཐུགས་རྗེའི་ཆོ་འཕྲུལ་མཛོད། །ཐམས་ཅད་ཀུན་བཟང་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་ཤར་བས། །འཁོར་འདས་དབང་བསྒྱུར་དབྱིངས་ལས་གར་མ་གཡོས། །ཐམས་ཅད་ཀུན་བཟང་མ་བཟང་འགག་མེད་པས། །ཐམས་ཅད་

p. 105

ལྷུན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་དབྱིངས། །ལྷུན་གྲུབ་ཆིངས་སུ་ཆོས་ཀུན་ཡེ་ནས་བཅིངས། །རིག་པ་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པའི་ངང་ལས་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་གཡོས་པས། ང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚོགས་དྲུག་ཟིལ་གནོན་ལས། ཕྱི་ནང་འདུ་འཕྲོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྩལ། །ཅིར་སྣང་མ་ཡིན་ཅིར་ཡང་སྣང་བའི་ཕྱིར། །ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་བྱ་བྲལ་ཆོས། །འཁོར་འདས་ཐེག་པ་ཀུན་ལ་དབང་བསྒྱུར་བས། །བྱར་མེད་གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །མཐའ་རུ་འགྱུར་བའི་ཡུལ་གཞན་ལོགས་ན་མེད། །བྱར་མེད་གཅིག་གི་ཀློང་ལས་གར་མ་གཡོས། །བྱ་བྲལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ངང་ཉིད་ལས། །འཁོར་བ་ཀུན་བཟང་མྱ་ངན་འདས་པ་བཟང་། །ཀུན་བཟང་ཀློང་ན་འཁོར་འདས་ཡེ་ནས་མེད། །སྣང་བ་ཀུན་བཟང་སྟོང་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་། །ཀུན་བཟང་ཀློང་ན་སྣང་སྟོང་ཡེ་ནས་མེད། །སྐྱེ་ཤི་ཀུན་བཟང་བདེ་སྡུག་ཀུན་ཏུ་བཟང་། །ཀུན་བཟང་ཀློང་ན་སྐྱེ་ཤི་བདེ་སྡུག་མེད། །བདག་གཞན་ཀུན་བཟང་རྟག་ཆད་ཀུན་ཏུ་བཟང་། །ཀུན་བཟང་ཀློང་ན་བདག་གཞན་རྟག་ཆད་མེད། །མེད་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པས་འཁྲུལ་པར་བཏགས། །ཐམས་ཅད་ཀུན་བཟང་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་ཤར་བས། །མཐའ་རྣམས་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན། །མཐའ་རྣམས་མ་ལུས་དབྱིངས་སུ་གཅིག་པས་ན། །གཅིག་པུ་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བ་ཆེ་བའི་མཆོག །ཆེ་བའི་ཆེན་པོ་ཀུན་བཟང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་ཐམས་ཅད་ཟིལ་མནན་ནས། །འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་དབང་བསྒྱུར་གར་མ་གཡོས། །ཐམས་ཅད་ཀུན་བཟང་མི་བཟང་སྣང་ཡང་བཟང་། །བཟང་ངན་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་གཅིག །ཅེས་སོ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཀློང་ནི་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སྟོང་གསལ་ཀ་དག་གི་ངང་སྟེ། འདི་ན་སྐྱེ་ཤི་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་འཆར་ཚུལ་ལས། སྐྱེ་ཤི་བདེ་སྡུག་ཏུ་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། རིག་པ་གཅིག་གི་ངང་དང་རོལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིག་པ་

p. 106

སྐྱེ་ཤི་བདེ་སྡུག་མེད་པས་ཅི་ལྟར་སྣང་ཡང་ངོ་བོ་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་བྱ་བྲལ་ཀ་ནས་དག་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་མ་གྲུབ་པར་འཁོར་བ་སྤང་དུ་མེད། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་མ་གྲུབ་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་གཤིས་ནམ་མཁའ་ལྟར་བྱ་རྩོལ་མེད་པས་ཆོས་ཟད་དུ་བློ་ཟད་ཕྱམ་གདལ་ནས་གང་ཡང་མི་བྱེད་པར་གནས་པ་ཐམས་ཅད་གནད་དེ་ཡིན་ནོ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་ལས་མེད་པས་དགེ་སྡིག་གི་མཐའ་ལས་འདས་སོ། །ལས་ཡོད་ན་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མཚུངས་པ་ལ། །ལས་སོ་ཞེས་ནི་རྣམ་པར་བཏགས། །ཅི་སྟེ་ལས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་ན། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་དུ་སྣང་བས་ཤེས་སོ་ཞེ་ན་སྣང་བ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རོལ་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་འཆར་ཚུལ་ལས། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲིན་གྱིས་འདུར་སྣང་ཡང་ནམ་མཁའི་རོལ་པའམ་རྩལ་ལས་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ལ་མེད་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཀུན་ཏུ་ཆུབ་པས་རྣམ་པར་རོལ། །དེ་ལས་སྐྱོབ་པ་མེད་བཞིན་དུ། །ནམ་མཁའི་མཐའ་ལྟར་མཉམ་པར་གནས། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ལ་བཟླ་བ་ནི། དང་པོ་བསམ་འདས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ལ་བཟླ་བ་ནི། ལ་བཟླའི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། །ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་མེད་ཕྱི་ནང་མེད་པ་ལ། །ཆོས་ཀུན་རང་སྣང་གྲུབ་བསལ་འགྲོ་འོང་མེད། །སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མེད་གདལ་བ་ཆེན་པོའི་ཀློང་། །ཅིར་ཡང་མ་ངེས་གར་ཡང་རྒྱ་མ་ཆད། །འདི་ཞེས་མི་མཚོན་བསམ་འདས་བརྗོད་དུ་མེད། །རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གྲུབ་བསལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་ཅིང་ཕྱི་ནང་སྟེང་འོག་མེད་པས་ཅི་སྣང་ཅི་ཤར་ཡང་ངོ་བོ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཏེ། སྐུ་གསུམ་ཐུག་འཕྲད་ལས། ཐམས་ཅད་འདུས་པ་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །འདུ་འབྲལ་མེད་པས་གཉིས་

p. 107

མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བདག་གཞན་མེད་པས་མཉམ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །ཀུན་ལ་སྙོམས་མཛད་ཐུགས་རྗེ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །འགྲོ་དོན་མཐར་ཕྱིན་འཕྲིན་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས། །འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་སྐྱེ་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མཐོ་དམན་ཅི་ཤར་ཡང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་སྟེང་འོག་ཡེ་ནས་མེད། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཕྱི་ནང་ཅི་ཤར་ཡང་། །བྱ་བྲལ་ཀློང་ན་ཕྱི་ནང་ཡེ་ནས་མེད། །ཕྱི་ནང་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ཟང་ཐལ་ཀློང་། །དབྱེར་མེད་ངང་ལ་ཅི་སྤྱོད་ཐུག་འཕྲད་ཡིན། །ཅེས་པ་དང་། ཀུན་གསལ་ལས། མ་འགག་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན། །བལྟས་ཤིང་བཙལ་བས་མཐོང་རྙེད་བྲལ། །ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ་ཕྱི་ཉིད་ནའང་། །ཟབ་མོ་ཆ་ཤས་རྟོག་ཡུལ་མེད། །ཅེས་སོ། །ལྷུན་གྲུབ་དོན་གྱི་སྙིང་པོར་ལ་བཟླ་བ་ནི། ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པ་དང་། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་མུ་མཐའི་མཐའ་ལས་གྲོལ། །གཉིས་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འདུས་ལ་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པས་རྟག་པའི་ཕྱོགས་ལས་འདས། རང་བཞིན་གསལ་བས་ཆད་པའི་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ། ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་མཐའ་བཞིའི་ཡུལ་ལས་འདས་པར་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཐོག་མའི་ཀ་དག་གྲུབ་བསལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་པས། །བླང་བར་བྱ་བ་གང་མེད་ཅིང་། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །གང་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། མཐའ་བཞི་བྲལ་བའི་སངས་རྒྱས་རང་རིག་ཉིད། །ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་འདས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཞེས་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཀ་དག་ལས། །རང་བཞིན་དུ་ནི་ལྷུན་གྲུབ་བོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཀ་དག་ངོ་བོ་གང་དུ་མ་གྲུབ་པ། །མཁའ་ལྟར་རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པས་

p. 108

ཏེ། །ལྷུན་གྲུབ་ངོ་བོ་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པར། །འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་ཅིར་ཡང་སྣང་དུ་རུང་། །འཁོར་འདས་ཀུན་འབྱུང་སྔ་ཕྱི་ཐོག་མཐའ་བྲལ། །རིག་པའི་རང་ངོ་ཀ་དག་ནི་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པས་གང་དུའང་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྤྲོས་བྲལ་ཆོས་ཉིད་ཀ་དག་ནི། །རང་ངོ་རྣམ་དག་སྙིང་པོའི་གཞི། །དེ་ལ་ཚིག་དང་ཡེ་གེ་བྲལ། །བརྗོད་པས་གཏན་ལ་དབབ་དུ་མེད། །སྒྲོ་འདོགས་ཐ་སྙད་ཀུན་བྲལ་ཏེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་མེད། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །ཆོས་མེད་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད། །གང་མེད་ཅི་མེད་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་སོ། །རིག་པའི་རང་བཞིན་ནི་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆར་གཞིར་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། རང་ངོ་འཁོར་འདས་སུ་མ་གྲུབ་པ། རྩལ་དང་རོལ་པ་ཅ ིར་ཡང་འཆར་བ་སྟེ། བཀྲ་ཤིས་མཛེས་ལྡན་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཀྱེ་མ་ང་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་ཀྱང་ངའི་རྩལ་ལས་འཁྲུལ་པ་བྱུང་སྟེ། གཞི་མི་འགྱུར་བ་ལས། རང་བཞིན་མ་འགགས་རང་ཤར་ནས། ཐུགས་རྗེ་མ་ངེས་པ་ལས་མ་རིག་པ་བྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གློ་བུར་དུ་འབྱུང་བ་དང་འདྲ་བར། གཞི་ལ་མ་རིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུགས་རྗེ་ལྟར་ཤར་བ་ལས་མ་རིག་པ་རང་བྱུང་སྟེ། གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཆགས་སོ། །དེ་ཡང་མ་ངེས་པའི་སྣང་བ་ཞིག་ཏུ་གནས་སོ། །དེ་ཡང་འཆར་ལུགས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ། རིན་པོ་ཆེ་གའུའི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདོད་ཡོན་གྱི་གོ་མ་འགགས་པའོ་ཞེས་སོ། །འདི་ལས་འཁོར་འདས་སུ་སྣང་བ་ཤར་ཏེ། མ་དག་པའི་སྒོ་ལས་འཁོར་བར་ཤར། དག་པའི་སྒོ་ལས་མྱང་འདས་ཤར་ཡང་རིག་པ་རང་ངོའི་ངང་ན་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལས། རིག་པ་ལ་གཡོས་པ་དང་འགྱུར་བ་མེད་དེ། ཚོགས་དྲུག་ཟིལ་གནོན་ལས། སྐུ་གསུམ་ཀློང་ནས་འཁོར་འདས་རང་ཤར་ཡང་། །སྐུ་གསུམ་དབྱིངས་ལ་གཡོས་པ་ཡེ་ནས་མེད། །

p. 109

ཅེས་སོ། །འབྱུང་བ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ལ་བཟླ་བ་ནི། སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་མ་ངེས་དོན་གྱི་གཞི། །ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་ཤར་ལུགས་དགག་ཏུ་མེད། །ངོ་བོ་མེད་པའི་ཡིན་ལུགས་དམིགས་སུ་མེད། །རང་བཞིན་མེད་པའི་གྲོལ་ལུགས་རྒྱུན་ཆད་མེད། །ཤར་བའི་ས་དེར་ཕྱིས་ཀྱང་ལ་བཟླ་སྟེ། །གཞི་དབྱིངས་ཟད་པའི་ཆོས་སྐུར་ཐིམ་ཞེས་བྱ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་རིག་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཀློང་འགག་མེད་ལས་ཤར། ད་ལྟ་ཡང་རིག་པའི་ངོ་ཀ་ལ་སྣང་། མཐར་ཡང་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལྷུན་གྲུབ་འགྱུར་མེད་ཀྱི་ཀློང་དུ་གྲོལ་ནས། དེ་ལས་མི་འགྱུར་བས་རྫོང་དུ་ས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་གྲྭ་ཟུར་མེད་པ་ཆོས་སྐུའི་ཐིག་ལེ་གཅིག་ཏུ་ཟླུམ་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་དུས་གསུམ་ཆིག་ཆོད་ལས། ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་གཞི་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་ཤར་ལུགས་དགག་ཏུ་མེད། །ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་ཡིན་ལུགས་དམིགས་མེད་ལ། །ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་གྲོལ་ལུགས་རྒྱུན་ཆད་མེད། །རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པའི་རླུང་། །ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་ཀློང་དུ་ངང་གིས་གནས། །ཆོས་ཉིད་གཅིག་ལ་མཉམ་དང་མི་མཉམ་མེད། །མཉམ་ཉིད་ངང་ལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཕྱོགས་མེད་དོན་གྱི་འཁོར་ལོ་ནམ་མཁའི་རྫོང་། །ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་ལ་མཐའ་བཞི་གོ་བཟློག་པས། །ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་གདལ་ས་བཞིའི་རྫོང་། །སྟེང་འོག་བར་དང་ཕྱོགས་མཚམས་འགྲེལ་པས་ན། །བར་སྣང་དཀྲུག་པའི་རྫོང་ཞེས་རྒྱལ་བས་གསུངས། །རྫོང་ནི་ལྟ་བ་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཤོང་ལ། །མཁར་ནི་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མཁར། །ཡུལ་ནི་སྐྱེ་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིི་ཀློང་། །མིིང་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཐོད་རྒལ་ལ། །མཚོན་ནི་ངེས་མེད་རང་ཤར་སྤུ་གྲིའི་སོ། །ཕྱོགས་མེད་ལྷུན་གྲུབ་མཚོན་ཆའི་འཁོར་ལོ་ཡིས། །ངེས་པར་འཛིན་པའི་མཐའ་རྣམས་ཀུན་བཅད་ནས། །གྲྭ་ཟུར་མེད་པའི་ཐིག་ལེ་ཀུན་ཟླུམ་སྟེ། །མ་

p. 110

བཙལ་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དུ་གྲོལ། །ཅེས་སོ། །དེའང་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་དུས་རང་སྣང་རིས་མེད་དུ་བསྐྱངས་པས། ལུས་རྒྱ་དང་བྲལ་དུས་ཕྱི་ནང་འཁྲུལ་པའི་རོལ་པ་ཆོས་ཉིད་མ་ལ་ཐིམ་ནས། ལྷུན་གྲུབ་གཞི་སྣང་གིས་མཐོང་དུས་རང་སྣང་དུ་ངོ་ཤེས་པའི་གདམས་པས་གོ་བཟློག་པས་རང་གྲོལ་ཏེ། རང་ངོ་ཤེས་པའི་གདམས་ངག་གི་མཚོན་སྤུ་གྲི་ལྟ་བུ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་རང་སྣང་མཚོན་ཆའི་འཁོར་ལོས་འཇོམས་པས་ཐོག་མའི་དབྱིངས་སུ་གྲོལ་ཏེ། ཆོས་སྐུ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཏུ་ཟླུམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐིམ་ཚུལ་དོན་གྱི་ལ་བཟླ་བ་ནི། ནམ་མཁའི་སྤྲིན་རྣམས་བྱུང་སར་ཐིམ་པ་དང་། །ཤེལ་འོད་སླར་ཡང་ཤེལ་ལ་ནུབ་པ་ལྟར། །གཞི་ལས་ཤར་བའི་གཞི་སྣང་འཁོར་འདས་ཀུན། །ངོ་བོ་གཞི་ལ་ཀ་དག་རང་ས་ཟིན། །ལྷུན་གྲུབ་རང་མལ་དབྱིངས་སུ་འཁྱིལ་པ་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ལ་བཟླ་ཆེན་པོ་སྟེ། །སྤྲོས་ཀུན་མི་རྟོག་ཀློང་དུ་རང་ཐིམ་བཞིན། །དང་པོ་ལྷུན་གྲུབ་ལས་རྩལ་མ་འགགས་པར་ཤར་བས། ད་ལྟ་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་གཟུང་འཛིན་སྣོད་བཅུད་སྣ་ཚོགས་སུ་དབང་པོའི་སྒོ་ལ་ཤར་བ་འདི་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད། སྒོམ་པས་ངང་ལ་བསྐྱངས། སྤྱོད་པས་འཕྲང་བསལ། འབྲས་བུ་རེ་དོགས་སྤངས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་འཆིང་བྱེད་ལུས་ཀྱི་རྒྱ་དང་བྲལ་དུས་གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པར་སྣང་བ་རང་ལོག་སྟེ། མྱ་ངན་འདས་པའི་ཞིང་སྣང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཞག་ལྔ་ཤར་དུས་རང་ངོ་ཤེས་པས། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཞིང་སྣང་ངོ་བོ་ལ་ཐིམ་པས་གདོད་མར་གྲོལ་ཏེ། དང་པོར་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་འགག་པ་སྤྲིན་ནམ་མཁའ་དེངས་པ་ལྟ་བུར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཞིང་སྣང་ཐིམ་པ་ཤེལ་འོད་ནང་དུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུ། རྟོག་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་བྱུང་ཚོར་ཡལ་བ་རྣམ་རྟོག་སྟོང་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཐོག་མའི་གཞི་ལ་སངས་རྒྱས་སོ། །དེའང་ད་ལྟ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་སྐུ་རང་གདངས་གཟུགས་སྐུ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་ཀྱང་རྡོས་པས་བཅིངས་ཏེ་སྣང་མ་ནུས་པས། རྡོས་པ་གྲོལ་དུས་སྣང་ནས་ཀ་དག་ལ་རང་ས་ཟིན་པ་ཉིད།

p. 111

སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་ལུས་ལ། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་གནས། །རྒྱ་ཆེ་སྣང་བར་མ་ནུས་ཏེ། །དཔེར་ན་མངལ་དང་སྒོ་ངའི་རྒྱ། །མངོན་དུ་མི་འགྱུར་སྒྲིབ་གྱུར་ཀྱང་། །རང་རྩལ་རྫོགས་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན། །རྣམ་རྟོག་ལུས་འདི་བོར་མ་ཐག །རང་སྣང་ཡུལ་དང་འཕྲད་པར་འགྱུར། །ཡེ་ནས་གནས་པའི་རང་རིག་ཉིད། །ངོ་བོ་རྟོག་མེད་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་དང་། །སངས་རྒྱས་བདེན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཅི་ལྟར་འཁོར་འདས་སོ་སོའི་རིག་ངོར་སྣང་བས་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་འཆར་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ནས། ད་ལྟའི་སྣོད་བཅུད་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འཁོར་བའི་རང་སྣང་དང་། བར་དོར་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྣང་བ་གཉིས། སྣང་བ་སྟོང་པ་དབྱིངས་ནས་ཤར་དབྱིངས་སུ་གྲོལ་བར་མཉམ་པས་འཁོར་འདས་མཉམ་ཉིད་ཅེས་གོ་བར་བྱའོ། །ལ་བཟླ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ནི། ད་ལྟའི་གང་སྣང་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཀུན། །ཚོགས་དྲུག་རང་མལ་ཆོས་སྐུར་ཐིམ་པས་ན། །ཕྱི་ནང་ཕྱམ་གཅིག་ལྷུན་གྲུབ་དབྱིངས་སུ་བཟླས། །འཁོར་འདས་རང་སྣང་སྣང་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ། །མངོན་པར་སངས་རྒྱས་དོན་གྱི་ལ་བཟླ་ལྟར། །སྣང་སེམས་འཕྲོ་འདུ་ཀློང་གསལ་རང་བཞག་པས། །མི་རྟོག་རང་བབས་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ན། །ངང་དྭངས་སྟོང་གསལ་ད་ལྟའི་ལ་བཟླ་སྟེ། །རིན་ཆེན་སྦུབས་ལ་བརྟན་པར་གནས་ཞེས་བྱ། །ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེར་ལ་བཟླ་བ་ལས། ད་ལྟ་སྒོ་ལྔ་ཡིད་དང་དྲུག་ཏུ་སྣང་དུས་འཕྲོ་འདུ་དང་བཅོས་བསླད་མེད་པར་བཞག་པས་རིག་པ་སྟོང་གསལ་མཐའ་དབུས་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་གསལ་དག་ཟང་ཐལ་དུ་ཕྱམ་གྱིས་སང་བ་ནི། རྡོས་བཅས་ཀྱིས་མ་བསྒྲིབས་པར་ཆོས་སྐུ་ཁོང་གསལ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གུང་འབྲེལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེར་ཐིམ་པ་ཁོང་ནང་གི་ནམ་མཁའ་སྒོ་མཐོངས་པས་ནམ་

p. 112

མཁའ་ཆེན་པོར་གུང་འབྲེལ་བ་བཞིན་ནོ། །སྒོ་མཐོངས་ལྟར་མིག་དངས་སངས་སུ་བཞག་པས་རིག་པ་དངས་སངས་སུ་འབྲེལ་ལོ། །རྡོས་པ་དང་བྲལ་དུས་དེ་གསུམ་རྣམ་དབྱེ་མེད་པར་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་ཁང་པ་ཞིག་པས་ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་གྱི་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་བཞིན་ཏེ། དབང་པོ་ཡང་རབ་ཚེ་འདིར་གྲོལ་བ་ཡར་གྱི་ཟང་ཐལ་ལ་བར་དོ་མེད་པར་སངས་རྒྱ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཐར་ཐུག་གྲོལ་ཚུལ་ནི། ཀུན་གསལ་ལས། དབང་པོ་ཡང་རབ་གྱུར་པ་ལ། །ཡེ་ནས་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོ་ལ། །བར་དོ་མེད་ཅིང་སྐད་ཅིག་མེད། །ད་ལྟ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན། །རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །ཆོས་ཉིད་དག་པའི་ངོ་བོ་གནས། །དེ་ལ་རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཤར། །ཤར་བ་མ་ཡིན་གནས་པ་ཡིན། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ཟང་ཐལ་ལ། །ཁང་ཁྱིམ་བྱིས་པས་གུད་དུ་ཆད། །ཁང་བ་ནང་གི་ནམ་མཁའ་དང་། །རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་གཉིས། །སྒོ་ཡི་མཐོངས་ནས་སྒྲིབ་མེད་པར། །ནམ་མཁའ་གཉིས་པོ་སྒྲིབ་མེད་གསལ། །བག་ཆགས་སྦུབས་ཀྱི་རིག་པ་དང་། །མཁའ་ལ་གནས་པའི་རིག་པ་གཉིས། །ཡེ་ཤེས་སྒོ་ཡིས་མཚམས་སྦྱར་ནས། །བག་ཆགས་ལུས་ཀྱིས་མི་བསྒྲིབ་པར། །གཉིས་མེད་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོར་གནས། །རྟོགས་པའི་དོན་ཆེན་དེ་ལྡན་ན། །སེང་གེ་མཆོངས་པས་ས་ཆོད་ལྟར། །ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོ་ཡིས། །བར་དོའི་སྐྱེ་འགག་མི་སྣང་པར། །རིན་ཆེན་སྦུབས་ཀྱི་ནང་དུ་གཅོད། །དེ་བས་ཡེ་གྲོལ་ཆེན་པོར་གནས། །ཞེས་སོ། །གཞིའི་རིག་པ་སྟོང་གསལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལྷུན་གྲུབ་མའི་འོད་གསལ། རང་དངས་སྐྱེ་མེད་སྟོང་པ་རང་བྱུང་བུའི་འོད་གསལ། དེ་གཉིས་དངས་གསལ་ཕྱེད་པས་གུང་འབྲེལ་བ་དེ། རྡོས་པ་དང་བྲལ་དུས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཀྱང་མ་རང་མལ་དུ་ས་ཟིན་པ་ལ་རྡོས་བཅས་ཀྱི་རྒྱ་དང་བྲལ་མ་བྲལ་ཙམ་ལས་རིག་པ་སོ་སོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནི་དངས་སངས་ཕྱེད་པའི་རིག་པས་ཏེ་དཔེ་མ་བུ་

p. 113

མཚམས་སྦྱར་བའོ། །ལ་བཟླ་བ་དོན་གྱི་མན་ངག་ནི། ད་ལྟ་རང་མལ་དབྱིངས་སུ་མ་ཟློས་ན། །ཕྱི་ནས་ཐོག་མའི་གཞི་ལ་གྲོལ་མི་འགྱུར། །གཞི་དབྱིངས་མ་གྲོལ་འཇུར་བུའི་བསམ་གཏན་དེས། །གོང་མའི་ལྷ་ལས་ཐར་པ་ཐོབ་དུས་མེད། །དེ་བས་ད་ལྟ་ཕྱི་མའི་ནང་དབྱིངས་སུ། །སྐད་ཅིག་རང་གནས་ཏིང་འཛིན་ལ་བཟླ་གཅེས། །ད་ལྟ་ཀ་དག་གི་རང་སར་རང་བཞིན་གྱིས་བསམ་གཏན་ངོ་མ་ཤེས་ན། སྒོམ་པ་བརྟན་ཡང་བསམ་གཏན་གྱི་ལྷ་དང་འདྲ་བས་གྲོལ་མི་ནུས་ཤིང་སླར་འཆིང་བ་ཁམས་གོང་མའི་སྐྱེ་བ་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། སྙན་བརྒྱུད་ཏི་ཀ་ལས། སྒོམ་པ་ཤེས་ཀྱང་གྲོལ་མ་ཤེས། །བསམ་གཏན་ལྷ་དང་ཅི་མ་འདྲ། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་ནང་དབྱིངས་སྟོང་གསལ་དེར་རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ནས། ལུས་བོར་མ་ཐག་ཆོས་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྷུན་གྲུབ་དང་དབྱེར་མེད་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་བྱར་མེད་རླུང་ཞོན་གྱི་དགོངས་པ་ལས་བཟུང་སྟེ། ཕྱི་དབུགས་ཐ་མ་ཧ་ཕར་སོང་ཧུ་ཚུར་མ་འདུས་པར་ཆད་དུས་རིག་པ་ནང་གསལ་རླུང་དང་བྲལ་བས། བག་ཆགས་ཀྱི་སེམས་མེད་པར་ཆོས་སྐུ་ཁོང་གསལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དགོངས་པ་ཤར་བ་དེ་རང་ངོ་ཤེས་པས་སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་གྱི་ཟང་ཐལ་ལ་སངས་རྒྱས་ཏེ། མཚན་མ་རང་གྲོལ་ལས། དཔེར་ན་འདབ་ཆགས་རྒྱལ་པོ་ཁྱུང་ཆེན་དེས། །མངལ་ན་གནས་ཀྱང་ཀླུ་རྣམས་ཟིལ་གནོན་ཅིང་། །སྒོ་ངའི་ནང་དུ་འདབ་གཤོག་ཚད་དུ་ཕྱིན། །སྒོང་རྒྱ་བྲལ་དང་ཕྱི་རྒྱ་རླབས་ཀྱིས་ཆོད། །འདབ་ཆགས་གཞན་ལ་ཅི་བདེ་ག་ལ་རིགས། །ཁྱུང་ཆེན་རང་ལ་རིགས་ཏེ་མཁའ་ལ་བདེ། །རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་མེད་པར་གྲོལ་བ་དང་། །འདི་དང་ཕྱི་མ་མེད་པར་མཉམ་པ་དང་། །མཉམ་ཉིད་ངང་ལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་དེ། །ཐེག་དགུ་རྒྱུད་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་དང་སྤངས་དང་སྒྱུར་འདོད་པ། །གང་ལ་རིགས་ཏེ་ཐེག་ཆེན་རང་ལ་བདེ། །

p. 114

ཅི་བདེ་ཐམས་ཅད་བདེ་ཆེན་ཆོས་སྐུའི་ཀློང་། །ཆོས་སྐུའི་ཀློང་དུ་མ་གྲོལ་འགའ་ཡང་མེད། །ཆོས་ཉིད་རང་བཞེངས་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་སྐུ། །བག་ཆགས་ལུས་ལ་སྙིང་པོའི་རྩལ་རྫོགས་ཏེ། །སྐྱེ་ཤི་བར་དོ་མེད་པར་ལུས་བོར་ནས། །རིག་པ་གཅིག་པོ་ཀུན་དང་དབྱེར་མེད་ཅིང་། །རྒྱ་ཆད་མེད་པར་སྤྲུལ་པ་འབྱུང་བ་དང་། །ཐོགས་པ་མེད་པར་ཀུན་ལ་འཇུག་པ་ནི། །བྱར་མེད་རླུང་ཞོན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །དམན་པའི་ཐེག་པ་ཀུན་ལ་མི་རིགས་ཏེ། །ཨ་ཏི་རིག་པར་སྟོན་པ་འབྲས་བུའི་གནད། །ཅེས་སོ། །སྒོང་རྒྱས་བཅིངས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་ཀླུ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་། སྟོབས་འདབ་གཤོག་རྫོགས་པས་མཁའ་ལ་འཕུར་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ལྟར། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་ཐེག་པའི་རྒྱལ་པོར་ཞུགས་པས་ཐེག་བརྒྱད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ལ། རྟོགས་པས་འཁོར་བའི་གཡང་ས་བཅད་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཉིད། སྒོང་རྒྱ་བྲལ་བས་འཕུར་བ་ལྟར་ལུས་རྒྱ་བྲལ་བས་སངས་རྒྱ་བའོ། །དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཆོས་སོ་ཅོག་རྣམས་ལྷུན་གྲུབ་རིག་པར་བཟླ། །ལྷུན་གྲུབ་རང་མལ་ཀ་དག་ཆེན་པོར་བཟླ། །ཀ་དག་དམིགས་བསམ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བཟླ། །འདི་ནི་ལྷུན་གྲུབ་ངེས་པའི་ལ་བཟླ་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་རིག་པ་ལས་བྱུང་བས། མཐར་ཡང་རིག་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ངང་དུ་ལ་བཟླ་ལ། ལྷུན་གྲུབ་ཀ་དག་གི་ནང་དབྱིངས་རང་མལ་ཆོས་སྐུར་ལ་བཟླ་ཞིང་། ཀ་དག་མཐའ་བྲལ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་གྲོལ་ས་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། གྲོལ་བ་ཐོག་མ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། མཚན་མ་རང་གྲོལ་ལས། དབྱེ་བསལ་མེད་དོ་ལྷུན་གྲུབ་ཀློང་དུ་གྲོལ། །འདུ་འབྲལ་མེད་དོ་ཐིག་ལེའི་ཀློང་དུ་གྲོལ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ལྷུན་གྲུབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་། །ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གྲོལ་གདོད་མའི་དབྱིངས། །ཐིག་ལེ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་སྙིང་པོའི་དོན། །གསུམ་པའི་གནས་འབྱེད་རིན་ཆེན་འགྲེལ་འདི་བཤད། །དཀར་ཕྱོོགས་ལྷ་དང་

p. 115

སྲུང་མ་དམ་ཚིག་ཅན། །རྡོ་རྗེ་གདུང་འཚོབ་རིག་འཛིན་མོས་པ་རྩལ། །མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་དངོས་གྲུབ་མཆོག་བརྙེས་ལྷ། །དཔལ་མགོན་བླ་མའི་ཚོགས་རྣམས་དགྱེས་པར་མཛོད། །གནས་ལུགས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་བཞི་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གཅིག་པུར་གཏན་ལ་ཕབ་པ།

p. 116

དེ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུར་བསྟན་པ་ལ། གནད་བཀྲོལ་བ་དང་། འགག་བསྡམ་པ་དང་། ཆིངས་སུ་བཅིང་པ་དང་། ལ་བཟླ་བ་དང་བཞི་ལས། གནད་བཀྲོལ་བ་ལ། དང་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་གཅིག་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ནས་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ནི། །རིག་པ་གཅིག་པུ་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གཞི། །དུ་མར་སྣང་ཡང་གཅིག་ལས་མ་གཡོས་ཞེས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྩ་བ་གཅིག་ཏུ་བསྟན། །ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་གཅིག་ལ་མེ་དང་ཆུ། །སོ་སོའི་རྐྱེན་གྱིས་ཐ་དད་སྣང་ན་ཡང་། །རྩ་བ་གཅིག་སྟེ་བཻཌཱུར་དག་པ་བཞིན། །རང་རིག་གཅིག་ལས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཤར་ཡང་། །རྩ་བ་གཅིག་སྟེ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རིག་དང་མ་རིག་སྒྱུ་མའི་ཁྱད་པར་ཙམ། །ནོར་བུ་བཻཌཱུཪྱ་གཅིག་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ཤར་བའི་རྐྱེན་སོ་སོའི་མེ་དང་ཆུར་འབྱུང་བ་ལྟར། རིག་པ་གཅིག་ཉིད་རང་ངོ་མ་ཤེས་པས་འཁོར་བ་དང་ཤེས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྣང་བ་སོ་སོར་ཤར་ཡང་། རིག་པ་གཅིག་གི་རོལ་བའམ་འཆར་ཚུལ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དང་གཡོས་པ་མེད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་ཀུན་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་གཅིག །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀུན། །ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ། །གཅིག་ཏུ་མེད་ལ་བགྲངས་ན་བརྗོད་མི་ལང་། །སངས་རྒྱས་སྐུ་གསུང་སེམས་ཅན་ལུས་ངག་ཀྱང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ཡེ་ནས་གཟུང་འཛིན་བྲལ། །གཟུང་འཛིན་བྲལ་བར་གང་གིས་གྲུབ་པ་སྟེ། །དེ་ནི་ཀུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་

p. 117

གྲུབ། །ཅེས་སོ། །ཐམས་ཅད་དབྱིངས་གཅིག་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྟན་པ་ནི། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་རིག་ངོར་སྣང་ངོ་ཅོག །སྣང་བའི་དུས་ནས་རང་ངོ་སྟོང་པར་གཅིག །རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་བཞིན། །སྣང་བཞིའི་རིག་པ་དངོས་མེད་བར་སྣང་བཞིན། །ཡེ་སྟོང་ཡོངས་སྟོང་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་གཅིག །ཐམས་ཅད་དབྱིངས་གཅིག་གདོད་ནས་དག་པས་ན། །གཉིས་ཞེས་མི་གནས་ཐིག་ལེ་གཅིག་ཏུ་འདུས། །གྲྭ་ཟུར་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་ཨེ་མ་ཧོ། །སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་གསལ་སྣང་གི་སྟོང་པར་དབྱིངས་གཅིག་ལ། རིག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ནམ་མཁའ་ལྟར་སྟོང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་ཀློང་གཅིག་ཅིང་། རིག་པ་དང་སྣང་བའི་སྟོང་པ་གཉིས་རིས་མེད་སྟོང་པར་བར་མེད་གཉིས་མེད་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཏུ་རོ་གཅིག་པས། ཆོས་སྐུ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་གྲྭ་ཟུར་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་རྩ་བ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་ཀུན་རྩ་བ་ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ང་ཡི་ངོ་བོ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་ང་ཡི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །དག་མཉམ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྟན་པ་ནི། འབྱུང་ལྔར་སྣང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་། །མ་སྐྱེས་མཉམ་ཉིད་གཅིག་ལས་གཡོས་པ་མེད། །སྲིད་པར་སྣང་ཡང་འགྲོ་དྲུག་སྟོང་པའི་གཟུགས། །གཞིར་སྣང་རིག་པའི་ངང་ལས་གཡོས་པ་མེད། །བདེ་སྡུག་སྣང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་ངང་། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ལས་གཡོས་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་དབྱིངས་གཅིག་སྟོང་པའི་ངང་། །སྐྱེ་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །འབྱུང་ལྔར་སྣང་བ་ཡང་རིག་པའི་ངང་ལས་ཤར་ངང་ལ་སྣང་ངང་ལ་གྲོལ། སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བ་ཡང་ངང་ལས་ཤར། ངང་ལ་སྣང་། ངང་ལས་གྲོལ་བས་སྟོང་པའི་རང་གཟུགས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། སེམས་ནི་ཇི་བཞིན་པ་ཡི་ངོ་བོ་སྟེ། །ཇི་བཞིན་གཉིས་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལས། །རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་རྣམ་པ་ཡོངས་ཀྱི་མེད། །སྤྲོས་བྲལ་ནམ་མཁའ་བཞིན་

p. 118

དུ་ཡེ་གནས་ལ། །དམིགས་པའི་ཡུལ་འདས་གཅིག་ཅེས་བགྲང་དུ་མེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་བགྲང་ཞིང་མཚོན་མེད་ན། །སེམས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་རྣམ་གྲངས་བྱུང་། །སེམས་ཀྱིས་བྱས་པ་དང་ནི་གང་ཞེ་ན། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་རྣམས། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་དེ་ལས་ཀྱང་། །བྱས་ནས་མངོན་དུ་ཕྱུང་སྟེ་བསྟན་པ་ནི། །ཆེན་པོ་ལྔ་དང་རིགས་དྲུག་སྣང་བ་དང་། །དེ་ཡི་དོན་མཛད་གཟུགས་སྐུ་རྣམ་གཉིས་ནི། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དག་ཏུ་ཕྱུང་ནས་བགྲངས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རིག་པ་སྟོང་གསལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཆེན། རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་འོད་གསལ། གདོད་ནས་དག་པ་ཆོས་སྐུའི་ངང་ལས། རང་སྣང་གི་རྩལ་མ་དག་པ་འཁོར་བ་དང་། དག་པ་མྱང་འདས་ཅིར་སྣང་ཡང་། གཞི་སྣང་རིག་པའི་ངང་ལས་གཡོས་པ་མེད་ལ། མ་དག་པར་སྣང་ཡང་དོན་གྱིས་ཡོད་མ་མྱོོང་དུ། ཡེ་སངས་རྒྱས་ལ། སྣང་ཚུལ་ཡང་སྐུ་གསུམ་དུ་དག་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། གཞན་ཡང་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས། །སངས་མ་རྒྱས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་མཐུན་ཕྱིར། །འཁོར་བ་ཡེ་ནས་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་རང་རང་སངས་རྒྱས་སོ། །སྐྱེ་བ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པ་ལ། །མངལ་དུ་གནས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །ལུས་སེམས་འདུས་པ་དབྱིངས་རིག་འབྲེལ། །ལུས་སུ་གནས་པ་སྐུ་གསུམ་སྟེ། །རྒས་པས་ཆོས་ཟད་འཁྲུལ་སྣང་འགག །ན་བས་ཆོས་རྣམས་ཉམས་སུ་མྱོང་། །ཤི་བས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་མེད། །དེས་ན་སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་སོ། །ཞེས་སོ། །རིག་པ་བཞུགས་གནས་ཀློང་ཆེན་དུ་བསྟན་པ་ནི། རང་རིག་ཀློང་ཆེན་དོན་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་ན། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་ཉག་གཅིག་བཞུགས། །དུ་མར་མི་དམིགས་ཆ་ཤས་སྤྲོས་དང་བྲལ། །མི་གཡོ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་ཕོ་བྲང་ལགས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལས་

p. 119

གཞན་མི་བཞུགས། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ཀ་དག་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་དོན་དབྱིངས་ནི་ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་རང་ངོ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དམ་པར་གསུངས་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། ང་ཡི་རང་བཞིན་སྤྲོས་བྲལ་མི་ཕྱེད་པས། །ཆོས་དབྱིངས་གནས་འདི་ང་ཡིས་བྱས་པ་ཡིན། །བྱང་ཆུབ་ཉིད་ལས་དེ་ན་གཞན་མི་བཞུགས། །ང་ཡི་རང་བཞིན་མ་བསྒྲིབས་ཀུན་ཁྱབ་པས། །གསལ་བའི་ནམ་མཁའ་ཡེ་ཤེས་གཞལ་ཡས་ཁང་། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལས་གཞན་མི་བཞུགས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་འཁོར་འདས་སྐུ་གསུམ་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་སུ་བསྟན་པ་ནི། འདོད་འབྱུང་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་མཛོད། །སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱལ་བའི་ཞིང་ཁམས་ལགས། །རིག་པའི་ངང་ནི་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཏེ། མ་རིག་པ་འགྲོ་དྲུག་འཁོར་བར་སྣང་ཡང་། སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་སྣང་། དག་པ་མྱང་འདས་སྣང་ཡང་། སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་སྣང་སྟེ། ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་སྐུ་གསུམ་གྱི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། གཞན་ཡང་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ཀུན། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་མ་འདས་པས། །སྐུ་གསུམ་གཞན་དུ་བཙལ་མི་དགོས། །བཙལ་ཀྱང་རྙེད་པའི་གནས་མེད་དོ། །མ་བྱུང་བྱུང་བ་མེད་པ་ལ། །བལྟས་པས་མཐོང་བ་ངོ་མཚར་ཆེ། །ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་རོལ་པ་ནི། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་འབྱེད་པ་མེད། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྤྲིན་བཞིན་དུ། །རང་བྱུང་རང་ལ་རྫོགས་པ་བཞིན། །ཅེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། ང་ཉིད་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོ་བས། །ཆེན་པོ་ལྔ་དང་ཁམས་གསུམ་རྒྱུད་དྲུག་རྣམས། །ང་ཡི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལས་གཞན་མེད་པས། །ང་ཡི་རང་བཞིན་ང་ཡི་བཀོད་པ་ཡིན། །ཅེས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་རྡོ་རྗེ་མཁར་རྫོང་ལས། ཆོས་སྐུ་མི་འགྱུར་ཡུལ་མེད་ཀུན་འབྱམས་ལ། །ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཤར་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་སྣང་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །སྐུ་

p. 120

གསུམ་རྒྱན་དུ་མ་རྫོགས་ཆོས་མེད་པས། །ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལས་ཤར་བ་ཡིན། །བདེ་གཤེགས་ཞིང་ཁམས་མ་ལུས་གྲངས་མེད་ཀྱང་། །ཉིད་ལས་བྱུང་བས་སེམས་ཉིད་སྐུ་གསུམ་ཀློང་། །འཁོར་བའི་རྩ་བ་འགྲོ་དྲུག་གྲོང་ཁྱེར་ཡང་། །ཉིད་ལས་བྱུང་བས་བག་ཆགས་ལུས་ཀྱི་འཕྲང་། །སྐྱེ་ཤི་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་། །ལུས་སེམས་ཀློང་དུ་གྲོལ་བས་འཕོ་འགྱུར་མེད། །སེམས་ལ་སྐྱེ་ཤི་མེད་པས་ནམ་མཁའ་འདྲ། །ལུས་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པས་ཆུ་བུར་འདྲ། །ལུས་སེམས་གཉིས་སུ་མེད་པས་རྡོ་རྗེ་འདྲ། །ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོར་སངས་རྒྱས་པས། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་ཉམས་བཤིག་ཏུ་མེད། །མི་འགྱུར་མི་ཤིགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སྐུ། །རྗེ་བཙན་ལྟ་བུར་ཀུན་གྱིས་མ་རིག་པའོ། །ཞེས་སོ། །རྩ་བ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། ཀློང་ཆེན་ཉག་གཅིག་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པ། །འདི་ལས་ཀུན་འཕྲོས་མ་ལུས་ཆོས་སོ་ཅོག །རྒྱུ་འབྲས་བཟློག་པས་རྩ་བའི་འཕྲོ་གཞིར་གཅིག །དེ་ཉིད་སྟོང་གསལ་ཆོས་ཉིད་ཡངས་པ་ཆེ། །ཕྱོགས་རིས་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་དག་པར་གསལ། །འཁོར་འདས་དགག་སྒྲུབ་ཀུན་གྱིས་གང་ལ་གང་བྱུང་བལྟས་པས་རིག་པ་སྟོང་གསལ་ལ་ཐུག་སྟེ། ཟང་ཐལ་ཆོས་ཟད་རྗེན་པ་ནམ་མཁའ་ཡངས་པའི་དཀྱིལ་ལྟར་དག་པ་ནི། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། དོན་གྱི་ངོ་བོ་རིག་པ་དེ་ཉིད་ལ། །བྱས་པ་མ་ཡིན་བྱེད་མཁན་ག་ལ་ཡོད། །བཅོས་པ་མ་ཡིན་བཅོས་པའི་བདག་པོ་མེད། །ལྟ་བ་མ་ཡིན་ལྟ་བྱེད་ཆོས་དང་བྲལ། །མཐོང་བ་མ་ཡིན་མཐོང་བྱེད་རྣམ་པར་གསལ། །སྣང་བྱེད་མ་ཡིན་སྣང་བའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ། །བྲི་བ་མ་ཡིན་ཐོགས་མེད་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ། །རྩོལ་བ་མ་ཡིན་རྩོལ་སྒྲུབ་ཆོས་དང་བྲལ། །གཅིག་པུ་མ་ཡིན་དུ་མའི་ཆོས་དང་བྲལ། །ལྟ་བྱེད་མ་ཡིན་རྟག་ཆད་གཉིས་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །རིག་པ་གཅིག་པུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བསྟན་པ་ནི། རང་བྱུང་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་བྱས་ཀྱང་། །རྩ་

p. 121

བའི་རིག་པ་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པར། །ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་བྱ་རྩོལ་འདས་པར་གནས། །དཔེ་དོན་མཐུན་པས་དབྱིངས་གཅིག་ཀློང་ཆེན་དང་། །དུ་མའི་སྒྲོ་དང་བསྐུར་པ་ཞི་བ་ཡིན། །རིག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་རྟོགས་པས་འཁོར་བ་བྱས། སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་། རྟོགས་པས་མྱང་འདས་བྱས། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་སྟེ། རིག་པས་ཀུན་བྱས་ཀྱང་རིག་པ་གཅིག་པུ་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པར་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གནས་པའི་དཔེ་ནམ་མཁའ། དོན་རིག་པ། རྟགས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་མ་འགགས་པར་འཆར་བ་འདིས་ཤེས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ང་ནི་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་སྟེ། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་བྱས། ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་བྱས། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་བྱས། །རྒྱུ་འབྲས་དཔེ་དོན་གཏན་ཚིགས་མཐུན་པར་བྱས། །རྒྱུ་ཡི་དུས་ན་འབྱུང་ཆེན་ལྔ་བྱས་ནས། །འབྲས་བུའི་དུས་ན་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་བྱས། །དཔེ་ཡི་དུས་ན་ཀུན་དཔེ་ནམ་མཁའ་བྱེད། །དོན་གྱི་དུས་ན་ཀུན་དོན་སྐྱེ་མེད་བྱེད། །རྟགས་ཀྱི་དུས་ན་ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས། །གཏན་ཚིགས་དུས་ན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སྟོན། །རྒྱུ་འབྲས་དཔེ་དོན་གཏན་ཚིགས་མཐུན་པར་བྱས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་བྱས་གཅིག་མ་བྱས། །ཀུན་བྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བྱས། །གཅིག་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་བྱ་མི་དགོས། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་པར། །ང་ཡིས་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་ངེས་བརྟགས་པས། །བརྐམ་ཞིང་ཆགས་པའི་དབང་གིས་སྣང་བ་གྲུབ། །མི་རྟག་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་འཇིག་པར་འགྱུར། །ཆ་མེད་དམུས་ལོང་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རིག་ངོ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཡོད་མེད་འདས་པ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ལ། །ཆོས་ཀུན་མ་འགགས་རོལ་པ་ཅི་ཤར་ཡང་། །རང་ངོ་བསམ་བྲལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་། །སྒྲ་ཚིག་ཐ་སྙད་ཀུན་ལས་འདས་

p. 122

པ་ལགས། །རིག་པའི་ངང་ལས་འཁོར་འདས་ཅི་ཤར་ཡང་། །ངོ་བོ་གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་ཀ་དག་གི་རང་མལ་དབྱིངས་ལྷུན་གྲུབ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་དེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཐོག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཀ་དག་ལ། །འཁྲུལ་ཞེས་ཙམ་དུ་བརྗོད་དུ་མེད། །དེ་བཞིན་མ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཅི། །དེ་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་གདོད་ནས་དག །གཞིར་སྣང་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ། །མ་རིག་པ་ཞེས་བརྟགས་མེད་པས། །འཁྲུལ་པ་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །བློ་ཞེས་ཀུན་དུ་མ་བརྟགས་པས། །དྲི་མ་འཁྲུ་བའི་མིང་ཡང་མེད། །མིིང་དང་ཡི་གེ་ཚིག་མེད་པས། །བརྟགས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་ཤེས་མིང་དུ་མ་གྲགས་པས། །བློ་བརྟགས་འཁྲུལ་པའི་མིང་ཡང་མེད། །སེམས་དང་ཡིད་དུ་མ་གྲུབ་པས། །འགྱུ་བྱེད་འཁྲུལ་པ་ངང་གིས་མེད། །ཕྲ་རགས་དྲི་མ་གཉིས་མེད་པས། །འབྱུང་རྐྱེན་འཁྲུལ་པ་ངང་གིས་མེད། །བྱ་དང་བྱེད་པ་གཉིས་མེད་པས། །ཡུལ་འཛིན་འཁྲུལ་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཡུལ་དང་དབང་པོ་གཉིས་མེད་པས། །གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །རིག་པ་གཅིག་ལ་ཀུན་སྣང་ཡང་། །གཅིག་ལས་མ་གཡོས་བསྟན་པ་ནི། །ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ། །གཉིས་སུ་མེད་དེ་བགྲང་ན་བརྗོད་མི་ལང་། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་གསལ། །ཇི་བཞིན་ཆོས་ཉིད་གཅིག་ལས་གཡོས་པ་མེད། །རིག་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་གང་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངང་ལས་འཁོར་འདས་སྣང་སྲིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གྲངས་མེད་པ་ཤར་ལ། ཤར་དུས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངང་ལས་མ་འདས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོོ་བྱང་ཆུབ་ལ། །གཅིག་ཏུ་མེད་ལ་བགྲངས་ན་བརྗོད་མི་ལང་། །སངས་རྒྱས་སྐུ་གསུང་སེམས་ཅན་ལུས་ངག་ཀྱང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ཡེ་ནས་གཟུང་འཛིན་བྲལ། །ཅེས་སོ། །རིག་པ་གཅིག་ཏུ་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། གཅིག་

p. 123

ལ་ཀུན་འབྲེལ་ཆོས་རྣམས་རྫོགས་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཏེ། །གང་སྣང་དུས་ནས་ཐ་སྙད་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད། །གཉིས་མེད་སེམས་ཉིད་སྟོང་པའི་རང་གདངས་སུ། །ཕྱི་ཡི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། །ནང་གི་ཆོས་རྣམས་རིག་པ་ཟང་ཀ་མ། །གཅིག་དང་དུ་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ། །དབྱིངས་གཅིག་རྟག་པ་རིག་པའི་གནད་དུ་བཀྲོལ། །ཕྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་རང་གདངས་ཤེལ་འོད་ལྟར་མ་འགགས་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་ཤེས་པས་གཞན་དུ་འཛིན་པའི་བློ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། གཟུང་བའི་ཡུལ་མ་གྲུབ་ནང་གི་ཆོས་རིག་པ་ཟང་ཀ་རྗེན་པར་བུད་པ་ཤེལ་གོང་ལྟར་རྟོགས་པས་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་དེ་ཀ་དག་ཆོས་ཟད། ཡུལ་སེམས་གཉིས་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་སྣང་རོལ་པའི་དབྱིངས་སུ་རྟོགས་པས་ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པ་ནི། རྫོགས་པ་རང་བྱུང་དབང་གི་ཆུ་བོའི་རྒྱུད་ལས། ཆོས་སྐུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྟོག་མེད་དབྱིངས། །སྟོང་གསལ་རིག་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན། །སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་ཡེ་ཤེས་དང་། །ཆོས་རྣམས་ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཆེན་པ། །ཞེས་པ་དང་། སྐུ་གསུམ་ཐུག་ཕྲད་ལས། འདོད་འབྱུང་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །རྩོལ་བ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་བས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་འདོད་དགུར་བསྒྱུར་བའི་དཔལ། །ཐམས་ཅད་འདུས་པ་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །འདུ་འབྲལ་མེད་པས་གཉིས་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བདག་གཞན་མེད་པས་མཉམ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཏུ་འགག་བསྡམས་པ་ལས་སྣང་ཤེས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགག་བསྡམ་པ་ནི། ཆོས་ཀུན་རོ་གཅིག་འགག་ཏུ་བསྡམ་པ་ནི། །ཡུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་རྫུན་སྣང་སྟོང་པའི་ངང་། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཟོ་མེད་གཅིག་ཏུ་ཞོག །གང་སྣང་ཐོག་དེར་སྟོང་གསལ་ཉག་གཅིག་འཆར། །གང་སྣང་དུས་ན་གསལ་ལ་མ་འགགས་འཛིན་མེད་ཆེན་པོར་རིག་པ་རང་དངས་སུ་བཞག་

p. 124

པས་སྟོང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་འཆར་ཏེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། སྣང་ཤེས་ཐོག་བབས་རང་བྱུང་ཆེན་པོའི་འགག །རང་ཤར་སྤྲོས་བྲལ་རྒྱུ་རྐྱེན་བར་དུ་བསྡམ། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། མ་ལུས་སྐྱེ་མེད་རྣམ་དག་ཏིང་འཛིན་ནི། །སྒོམ་དང་མི་སྒོམ་རྐྱེན་ལ་རག་མ་ལུས། །བསྒོམ་བྱ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །གང་དུ་ཇི་ལྟར་བཞག་པའི་ཚུལ་མེད་པས། །མ་བཙལ་རང་སར་བཞག་པས་སྒོམ་པ་ཡིན། །ཅེས་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །ཤར་གྲོལ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགག་བསྡམ་པ་ནི། སེམས་སྣང་རྟོག་ཚོགས་རང་གསལ་སྟོང་པའི་ངང་། །གང་ལྟར་འགྱུས་པ་རང་བབས་ལྷུག་པར་ཞོག །འགྱུ་འཕྲོའི་ཐོག་ནས་ཆོས་ཉིད་དགོངས་པར་གསལ། །གང་དུ་འགྱུ་ཡང་ཆུ་དང་དབའ་རླབས་ལྟར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་ཤེས་ན་ཀློད་པས་གནས་འགྱུ་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་ཏེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། ཡིད་དང་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཅི་སྣང་འགག །ཆོས་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་དུ་བསྡམ། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། སྒོམ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ལ། །སྒོམ་དང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་གཉིས་མེད་པས། །མ་བསྒོམས་རང་བཞིན་བཞག་ན་སྒོམ་པ་ཡིན། །དོན་དམ་ཀུན་དོན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་དེ་བཞིན་རིག་བྱས་ནས། །དྲན་བསམ་ཡིད་ལ་འགྱུ་བ་མ་ལུས་ཀུན། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་ལས་མི་ཡེངས་པས། །གང་ལྟར་བསམས་ཀྱང་སྒོམ་པ་ཡིན་ཤེས་ན། །མ་བསྒོམས་གང་ལྟར་བཞག་ཀྱང་ཡེང་བ་མེད། །ཅེས་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་གྲོལ་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །གནས་འགྱུ་གཉིས་

p. 125

མེད་དུ་འགག་བསྡམ་པ་ནི། ཡུལ་སེམས་བར་མེད་མཉམ་པའི་རང་དུས་ན། །རང་སངས་རྗེས་མེད་དམིགས་གཏད་བྲལ་བར་གཞག །ངང་དངས་དོན་ལས་ལྷག་མཐོང་ཡེ་ཤེས་གསལ། །སྔ་མ་གཉིས་བསྐྱངས་པ་ལས། ཡུལ་སེམས་བར་མེད་དུ་སེང་ངེ་བ་ཞར་ལ་འབྱུང་བ་དང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་མིག་དང་ཤེས་པ་ཧ་རེ་བ་གཏད་པས་རང་སངས་རྗེས་མེད་དུ་ནང་དུ་གསལ་ཏེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རིག་གསལ་ཆོས་ཉིད་ཡུལ་ལ་ཕར་བལྟས་པས། །སྣ་ཚོགས་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནང་དུ་མཐོང་། །རང་རིག་དུ་མའི་ཡུལ་ལ་ཕར་བལྟས་པས། །ཆོས་སྐུ་རྟོག་མེད་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་རྙེད། །ཅེས་སོ། །འགག་བསྡམ་ཚུལ་ནི། ཁྱུངཆེན་ལས། བྱ་བྲལ་ཀློང་ཆེན་མ་བཙལ་ཆེན་པོའི་འགག །ལུས་ངག་བྱ་བྲལ་སྣང་སྟོང་བར་དུ་བསྡམ། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། བྱ་བ་མེད་པས་རྩོལ་བའི་ལས་མི་བྱེད། །དམིགས་པ་མེད་པས་སྒོམ་པའི་འདུ་ཤེས་བྲལ། །འདུ་འབྲལ་མེད་པས་མ་བརྗེད་ཡིད་ལ་ཞོག །ཅེས་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྙིང་པོ་གཅིག་ལ་གནད་གསུམ་འགག་བསྡམས་པས། །རྟོགས་དང་མི་རྟོགས་ཡེ་ནས་མཉམ་པ་དང་། །ཡུལ་སེམས་གཉིས་མེད་ཆོས་སྐུར་མཉམ་པ་དང་། །གོལ་སྒྲིབ་གཉིས་མེད་དགོངས་པར་མཉམ་པ་དང་། །བར་མཚམས་མེད་པ་དོན་གྱི་རང་ས་ཟིན། །བཏང་གཞག་མེད་པ་ངེས་པའི་སྙིང་པོ་རྙེད། །འགྲོ་འོང་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་དགོངས་པར་གནས། །འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ས་ལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །སྣང་བ་ཅོག་གཞག་གི་ཡུལ་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་མཉམ་པས་བཏང་བཞག་མེད་པའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་དང་། རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་འགྱུ་འཕྲོ་ཏིང་འཛིན་དུ་ཤར་ནས་རྟོགས་དང་མི་རྟོགས་མཉམ་སྟེ་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་དང་། གནས་འགྱུ་གཉིས་

p. 126

སུ་མེད་པའི་གོལ་སྒྲིབ་གཉིས་མེད་དུ་མཉམ་པས་བར་མཚམས་མེད་པའི་དགོངས་པ་རྙེད་པའོ། །དེ་གསུམ་ཐ་དད་མེད་པས་འགག་བསྡམ་པ་ཡང་རང་དྭངས་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་ཡེངས་པས་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པར་གློད་པ་དེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། ལྷུག་པ་སོ་གཉུག་རྣལ་མ་དྲོད་ཀྱི་འགག །རང་སོར་དཀྱུས་ཏེ་འཁོར་འདས་བར་དུ་བསྡམ། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་ཇི་བཞིན་རྩོལ་བྲལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ། །སྒོ་གསུམ་མི་རྩོལ་བཅོས་ཤིང་དམིགས་མི་བྱེད། །ཡིད་ལ་མི་བྱེད་མཚན་མའི་རྗེས་མི་འབྲང་། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་བདེ་བའི་དོན་ལ་གཞག །རང་ལུས་མ་བཅོས་དབང་པོ་མི་རྟུལ་ཏེ། །ངག་ཀྱང་མི་བསྡམ་བྱ་རྩོལ་བྱར་ཡང་མེད། །སེམས་ཀྱང་གར་བཏང་མི་གཡོ་ངང་ལ་གཞག །ཅེས་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱིང་རྒོད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་ནི། །ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་དུས་གསུམ་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་སྦྱར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཟུང་། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མ་བླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་རང་སོ་ལ་བཞག་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས་གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་དྲན་པ་རང་ཟད་ཀྱི་ཐབས་ཀྱིས་འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་བསྲེ་བ་སྟེ། འདས་པའི་དྲན་པ་རྣམ་པར་མཚམས་བཅད་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དྲན་པ་ཉིད་མགོ་གནོན་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དྲན་པ་རྣམས་རང་ཡལ་དུ་བཏང་པ་ནི། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་འདས་པའི་སེམས་ལ་ཕུགས་མི་གཏད། མ་འོངས་པའི་སེམས་ལ་རྒྱབ་མི་གཏད། ད་ལྟར་གྱི་སེམས་ལ་བློ་མི་གཏད་པ་ན། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་

p. 127

ནོ། །འདས་པའི་མ་རིག་པ་ལ་གཟེག་མ་བསྐུར། མ་འོངས་པའི་མ་རིག་པ་ལ་གཡབ་མ་བོར། ད་ལྟར་གྱི་མ་རིག་པ་ལ་སྤང་དུ་མ་བླངས་ན། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་ནོ། །འདས་པའི་ཞེ་སྡང་ལ་ཞེ་མ་ཆགས། མ་འོངས་པའི་ཞེ་སྡང་ལ་ལྕགས་ཀྱུས་མ་བཟུང་། ད་ལྟར་གྱི་ཞེ་སྡང་ལ་ངར་མ་བླུད་ན། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདས་པའི་གཏི་མུག་གི་སྤྲིན་མ་བསྡུ། མ་འོངས་པའི་གཏི་མུག་གི་ས་མ་བཅད། ད་ལྟར་གྱི་གཏི་མུག་གི་ཆར་མ་ཕབ་ན། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ལན་མ་གདབ། མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཁུ་མ་གདབ། ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་ཐོག་མ་གཏོད་པ་ནི། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདས་པའི་འདོད་ཆགས་ཉིད་སུན་མ་ཕྱུང་། མ་འོངས་པའི་འདོད་ཆགས་རྣམས་ཞེ་མ་བཅད། ད་ལྟར་གྱི་འདོད་ཆགས་རྣམས་ཡུལ་ཕྱུང་བ་ནི། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན། འདས་པའི་ཕྲག་དོག་ལ་དམ་དུ་མ་བཟུང་། མ་འོངས་པའི་ཕྲག་དོག་ལ་སེམས་མ་བསྡུ། ད་ལྟར་གྱི་ཕྲག་དོག་ལ་སེམས་མ་བཅུག་པ་ནི། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྟེ། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཟང་རྟོག་གཉེན་པོའི་བློ་ཉམས་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་རིག་པ་སྟོང་གསལ་གཅིག་ལ་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་བཞི་ཕྲུགས་ཅིག་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཤྲཱི་སིཾ་ཧས་མཛད་པའི་ཁ་གཏམ་གསང་བའི་སྙན་བརྒྱུད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་འདྲ། །དྲན་དང་རྟོག་པ་མེད་པ་སྒོམ་པའི་མཆོག །རང་གི་རང་བཞིན་མ་གཡོས་བཅོས་པ་མེད། །དེ་བཞིན་དེ་ཉིད་གང་གནས་དམ་པའི་སེམས། །སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་མཚོན་པ་ཀུན་དང་བྲལ། །

p. 128

ལྟ་བ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། །སྒོམ་པ་ཉག་གཅིག་དྲན་རྟོག་མཐའ་དང་བྲལ། །སྤྱོད་པ་ཉག་གཅིག་རྩོལ་སྒྲུབ་མཐའ་དང་བྲལ། །འབྲས་བུ་ཉག་གཅིག་སྤངས་ཐོབ་མཐའ་དང་བྲལ། །ཅེས་སོ། །འདིའི་དུས་ན་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་འཆར་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ནི། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཆོས་སྐུ་རྟོག་མེད་རང་སངས་སྒོམ་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཡུལ་མེད་རང་གི་དོན་རྟོགས་ན། །འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་ནི་རང་སྣང་འབྲས་བུར་བསྟན་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། རང་བཞིན་བསམ་གཏན་བར་མེད་ལ། །བྱིང་རྒོད་མེད་པ་ཡ་རེ་མཚན། །ཅེས་སོ། །གྲོལ་བ་གཅིག་ཏུ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཡངས་སོ་ཆེའོ་མཁའ་མཉམ་རྒྱལ་བའི་ཐུགས། །སྤངས་ཐོབ་མེད་དོ་ཐིག་ལེ་གཅིག་གི་ཀློང་། །རང་སར་གྲོལ་ལོ་རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་མེད། །ཟད་སར་ཕྱིན་ནོ་བློ་འདས་ཕྱལ་པར་ཡས། །ནུབ་པ་མེད་པའི་རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོ་ལ། །སྟོང་ཁམས་གསལ་བའི་ཉི་ཟླ་ཤར་བ་ལགས། །རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཡེ་གྲོལ་དུ་རྗེན་ལ་སངས་དུས་ཆོས་སྐུ་ཟད་པའི་དགོངས་པར་ཕྱིན་ཏེ་རྟོགས་པ་མི་ནུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོ་ལས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་འོད་གསལ་བ། རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཆེན་རིག་པའི་ངང་དུ་ཤར་བས། འཁོར་འདས་འཆིང་གཞིའི་མུན་པ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་གདོད་མར་གྲོལ་བས་ཏེ། མཚན་མ་རང་གྲོལ་ལས། དབྱེ་བསལ་མེད་དོ་ལྷུན་གྲུབ་ཀློང་དུ་གྲོལ་། །འདུ་འབྲལ་མེད་དོ་ཐིག་ལེའི་ཀློང་དུ་གྲོལ། །ཅིར་ཡང་འཆར་རོ་ངེས་མེད་ཀློང་དུ་གྲོལ། །ཅེས་སོ། །གྲོལ་ལུགས་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། གཞན་ཡང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཤར། །གནད་ཀྱིས་གྲོལ་བས་འབད་རྩོལ་ཟབ། །ཡེ་ནས་གྲོལ་བས་བསྐྱར་མི་དགོས། །རང་གྲོལ་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད། །ཅེར་གྲོལ་ཡིན་ཕྱིར་མཐོང་སར་གྲོལ། །ཡོངས་སུ་གྲོལ་བས་རང་བཞིན་དག །དུས་ཀྱིས་

p. 129

གྲོལ་བས་གོམས་མི་དགོས། །རང་བཞིན་གྲོལ་བས་མ་བཅོས་པའོ། །གྲོལ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཙམ་ཉིད་དེ། །རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་སུ་ཡི་ཆོས། །དེ་ལ་གྲོལ་ཞེས་སུ་ལ་དམིགས། །ཁམས་གསུམ་འཇུག་པ་སུ་ལ་སྲིད། །སྲིད་མཐའ་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་འཕྲེང་བ་ལས། ཡེ་གྲོལ་ཡིན་པས་གཏན་ནས་འཕགས། །རང་གྲོལ་ཡིན་པས་ཡུར་རྐྱེན་ཟད། །ཅེར་གྲོལ་ཡིན་པས་སྣང་བ་དག །མཐའ་གྲོལ་ཡིན་པས་མུ་བཞི་འགག །གཅིག་གྲོལ་ཡིན་པས་དུ་མར་རྟོགས། །རྐྱེན་རྣམས་རྐྱེན་གྱིས་གྲོལ་བས་ན། །དམིགས་པའི་ཆོས་ལ་ང་མི་ལྟོས། །ཡུལ་རྣམས་ཡུལ་གྱིས་གྲོལ་བས་ན། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་ལ་ང་མི་ལྟོས། །རྒྱུ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིས་གྲོལ་བ་ལ། །འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་ང་མི་ལྟོས། །ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ལ། །ཐ་སྙད་ཚིག་ལ་ང་མི་ལྟོས། །སེམས་ཉིད་སེམས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ལ། །མཚོན་བརྗོད་བློ་ལ་ང་མི་ལྟོས། །དྲི་མས་དྲི་མ་འཁྲུ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་དག་པས་དག་པ་གྲོལ། །དུག་གིས་དུག་རྣམས་འཇོམས་པ་དང་། །ལྕགས་ཀྱིས་ལྕགས་རྣམས་གཤོག་པ་དང་། །རྡོ་ཡིས་རྡོ་རྣམས་གཅོག་པ་དང་། །ཤིང་གིས་ཤིང་རྣམས་བསྲེགས་པ་ལྟར། །རང་རང་དགྲ་ནི་རང་གིས་བྱེད། །རིགས་མི་མཐུན་པས་གྲོལ་བ་མིན། །ཅེས་སོ། །ཡེ་ནས་གྲོལ་བའི་རྣམ་དག་སྦྱར་བ་ཡང་། །དེ་ལས་འབད་པས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཡེ་ཉིད་ནས་ནི་གྲོལ་བར་གནས། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྦྱོར་བ་ལས། །ཕ་དང་མ་ཉིད་རྒྱུ་ཉིད་དག །འཕེན་པའི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་རང་རིག་བདེ་ཆེན་པོ། །འབྱུང་ལྔའི་རྒྱུ་ལས་ས་བོན་ནི། །སྟོང་ཉིད་ཡུལ་ལས་སྣང་བ་ཤར། །གཉིས་ཀྱིས་བདེ་བའི་སྙོམས་འཇུག་ནི། །ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཉིད། །མངལ་གྱི་ལྷུམས་སུ་ཚུད་པ་ན། །རང་རིག་ཞི་གནས་སྣང་བ་ཤར། །བདུན་ཚན་བདུན་གྱི་རྟོགས་ཚད་དོ། །ཟླ་བཅུས་ས་རྣམས་བགྲོད་པ་ཉིད། །བཙས་པ་ཉིད་ནི་སྐུར་བཞེངས་ཏེ། །ལུས་བསྐྱེད་

p. 130

པ་ནི་གཞི་སྣང་ཡུལ། །ལུས་སུ་གནས་པ་གཞི་ཡིན་ཏེ། །རྒས་པ་དག་གིས་འཁྲུལ་པ་སངས། །ན་བ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པའི་གདེང་། །ཤི་བས་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པར་གྲོལ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་སྣང་སེམས་ཅན་དེ། །འབད་པ་མེད་པར་ཡེ་ནས་གྲོལ། །ཨེ་མ་ཧོ། སྤྱོད་པས་མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་གྲོལ། །སྒོམ་པས་མ་བཙལ་ཆོས་ཅན་གྲོལ། །ལྟ་བས་མ་རྟོགས་རྟག་ཆད་གྲོལ། །འབྲས་བུ་མ་བཅིངས་རང་ལུགས་གྲོལ། །ཅེས་སོ། །ད་ནི་ཆིངས་སུ་བཅིང་པ་ལས། དབྱིངས་གཅིག་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སུ་བཅིང་བ་ནི། རང་རིག་གཅིག་གིས་ཆོས་ཀུན་བཅིང་བ་ནི། །མཐའ་ཡས་མུ་མེད་སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས། །འཁོར་འདས་མ་ལུས་ཤར་ཡང་དབྱིངས་ནས་ཤར། །དེ་ཕྱིར་དང་པོ་ཤར་བའི་དབྱིངས་ཀྱིས་བཅིངས། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་ལས་ཤར་བས། དང་པོ་ཤར་བའང་རིག་པ་གཅིག་གིས་བཅིངས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པའི་སྙིང་པོ་འདི། །ཀུན་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཐམས་ཅད་བྱེད། །ཅེས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་རིག་པར་བཅིང་བ་ནི། །ད་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ནས། །རིག་པའི་ངང་ལས་གཞན་དུ་མ་གཡོས་པས། །སྣང་བ་རང་བྱུང་རིག་པའི་ཀློང་གིས་བཅིངས། །ད་ལྟར་ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་རིག་ངོར་སྣང་ལ། རིག་ངོར་བཅིངས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཡིན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ཏེ། །གནས་ནི་ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་ན་གནས། །གསལ་ནི་རིག་པ་མཁའ་ལ་གསལ། །ཅེས་སོ། །མཐར་ཡང་རིག་པ་གཅིག་ཏུ་བཅིང་བ་ནི། ཤར་གྲོལ་རིས་མེད་དབྱིངས་སུ་ནུབ་ན་ཡང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་གཞན་དུ་མ་གྱུར་པས། །ཟད་པ་གདོད་མའི་ཆོས་ཉིད་གཅིག་གིས་བཅིང་། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐར་རིག་པའི་ངང་དུ་བཟློག་ཅིང་གྲོལ་ཏེ། ནམ་མཁར་སྤྲིན་རྣམས་དེངས་པའི་དཔེ་ལྟར་རིག་སྟོང་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟད་པ་ཆོས་ཉིད་ཆེན་པོར་བཅིང་བ་ནི། མཚན་མ་རང་གྲོལ་ལས། གཅིག་

p. 131

དང་ཐ་དད་འཛིན་པ་འཁྲུལ་བའི་སེམས། །གཅིག་ཏུ་གྲོལ་ལོ་ཆོས་ཉིད་ཀློང་དུ་གྲོལ། །འཁོར་བའི་ལམ་དུ་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་གེགས། །རང་བྱུང་གྲོལ་ལོ་ཡེ་ཤེས་ཀློང་དུ་གྲོལ། །ཅེས་སོ། །ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སུ་བཅིངས་པས་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཀུན་རིག་པ་གཅིག་གིས་བཅིང་། །རིག་པ་མ་གཡོས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ། །འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་བཅིངས། །མི་འགྱུར་འདུས་མ་བྱས་སུ་འུབ་ཆུབ་པོ། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདུས་པས་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་མེད་དེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་བྷ་ག་ཀློང་ཡངས་སུ། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་འབྱུང་བ་རྣམ་ལྔ་འུབ། །ཅེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། དེ་བས་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ནམ་མཁའི་ངང་ན་མི་གནས་མེད་པ་བཞིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་ཆེན་ཡུལ་ཆེ་བས། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་སྣོད་བཅུད་ཀུན་ཀྱང་གནས། །ཞེས་པ་དང་། སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཡི་ཆོས་རྣམས་ནི། །ང་ལས་བྱུང་བའི་སྔར་འདས་སངས་རྒྱས་ལ། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ང་ཡིས་ལུང་མ་བསྟན། །ད་ལྟར་བཞུགས་དང་སླད་ཀྱི་འབྱོན་པ་ལ། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོས་བྱང་ཆུབ་ལུང་མི་སྟོན། །ཅེས་སོ། །ད་ནི་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ལ་བཟླ་བ་ལས། ཐོག་མཐའ་མེད་པ་དོན་གྱི་སྙིང་པོར་ལ་བཟླ་བ་ནི། ལ་བཟླ་གཅིག་པུར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །ཐོག་མ་དང་ནི་ཐ་མ་མེད་པའི་དབྱིངས། །ཐམས་ཅད་དེ་ཆུབ་སྤྲོས་ཀུན་ཉེར་ཞི་བ། །ཆོས་ཀུན་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་སྙིང་པོར་གནས། །ཐམས་ཅད་སྣང་བཞིན་པའི་དུས་ནས། ཐོག་མཐའ་མེད་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་འདུས་པས་སྟོང་གསལ་དོན་གྱི་སྙིང་པོའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ནང་ནས་མ་གཡོས་ནང་དུ་བཙལ་བའི་ཡུལ་མེད་དེ། །ཡུལ་ཕྱིར་ཆགས་ཤིང་ཡུལ་ལ་བསྔོ་བའི་དམིགས་པ་མེད། །མི་འབྱུང་མི་འཇུག་བདག་མེད་སྙིང་རྗེ་དེ་ཡིས་ནི། །གཞན་གྱི་ནོར་མིན་མི་འོང་ཡེ་ནས་གནས་པ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །གཟུང་འཛིན་

p. 132

ཡུལ་མེད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ལ་བཟླ་བ་ནི། འདི་ལྟར་ཕྱི་ནང་ཡུལ་སེམས་འཁོར་འདས་ཆོས། །རགས་ཕྲར་ཕྱེ་བས་ཆ་ཤས་སྤྲོས་དང་བྲལ། །མཁའ་བཞིན་ཡེ་སྟོང་དབྱིངས་སུ་ལ་བཟླའོ། །ཕྱི་ནང་གཟུང་ཡུལ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་སྟོང་པ་དེ་ཡང་རིག་པའི་ངང་དུ་རང་སྣང་ལ། ནང་སེམས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་སྟོང་པར་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་དུ་རིག་པར་སངས་ལ། གཉིས་ཀ་ཡེ་སྟོང་རྩ་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་པ་སྟེ། མི་ནུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་ནམ་མཁའ་ཆེ་ལས། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ་ཕྱི་ཉིད་ནང་། །ཟབ་མོ་ཆ་ཤས་རྟོགས་ཡུལ་མེད། །སྲིད་པ་མིང་ཙམ་ལོག་པའི་སྟོབས། །ཞེས་སོ། །རིག་པ་མཚོན་བརྗོད་ལས་འདས་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱང་དཔྱད་ན་དངོས་མེད་དེ། །སྐྱེ་བ་མེད་དང་གནས་པ་མེད་པ་དང་། །འོང་བ་མེད་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། །མཚོན་དུ་མེད་དང་བརྗོད་ལས་འདས་པ་སྟེ། །བློ་འདས་དགོངས་པའི་ཀློང་དུ་ལ་འདས་པས། །འདི་ཞེས་བསྟན་དུ་མཚན་མའི་དངོས་པོ་མེད། །སྒྲ་ཡིས་ཤེས་སུ་ཚིག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད། །རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་གཟུང་འཛིན་ཐེག་པ་ཅི་བྱུང་ཅི་ཤར་ཡང་། རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་འདུས་ཤིང་རྫོགས་པས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་འདུས་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཅིང་ཐམས་ཅད་དེའི་ངང་དུ་གནས་ཀྱང་། དེའི་ངོ་བོ་ལ་བསམ་བརྗོད་སྤྲོས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པས་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཡེ་ནས་གནས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག །ང་ཡི་རང་བཞིན་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཡོད་ནི་གཅིག་ལས་མེད་པས་ཏེ། །བསྟན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན། །བྱུང་ནི་ཐེག་པ་དགུ་རུ་བྱུང་། །འདུས་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་འདུས། །ཡིན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ཏེ། །གནས་ནི་ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་ན་གནས། །གསལ་ནི་རིག་པ་མཁའ་ལ་གསལ། །ཁྱབ་ནི་སྣོད་བཅུད་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །བྱུང་ནི་སྣང་སྲིད་ཀུན་ཏུ་བྱུང་། །བསྟན་ནི་མཚན་མའི་དངོས་པོར་མེད། །མཐོང་དུ་དམིགས་པའི་ཡུལ་དང་བྲལ། །ཤེས་སུ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་དུ་མེད། །རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་སྙིང་པོ་འདི། །

p. 133

སྒྲོས་ཀྱིས་བཏགས་པ་ཀུན་དང་བྲལ། །དོན་འདི་ངེས་པར་རྟོགས་འདོད་ན། །དཔེ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བཏགས། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད། །རྟགས་ནི་སེམས་ཉིད་འགག་པ་མེད། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན། །དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །དམིགས་སུ་མེད་པར་མཚོན་ཏེ་བསྟན། །ཚིག་ཏུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཚིག་བརྗོད་དེ། །དམིགས་མེད་དོན་གྱི་ངོ་བོར་བསྟན། །བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་དོན་འདི་ནི། །དོན་གྱི་ངོ་བོ་འབྲེལ་པ་སྟེ། །འདི་ཡིས་ང་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད། །འདི་ཡིས་ང་དོན་མ་རྟོགས་ན། །དོན་གྱི་སྒྲ་ཚིག་ཅི་བསྟན་ཀྱང་། །ང་དང་འཕྲད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ང་ལས་གོལ་ལ་ང་བསྒྲིབས་པས། །ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །ཆོས་ཟད་མིང་མེད་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་ནས་དོན་བསྡུ་བ་ནི། མིང་མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ཆེན་དུ། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟླའོ། །རིག་སྟོང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཀློང་ཆེན་དུ། །སོ་སོ་རང་རིག་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟླའོ། །རིག་དང་མ་རིག་མེད་པའི་ཀློང་ཆེན་དུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟླའོ། །དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཀློང་ཆེན་དུ། །ཡེ་སྟོང་ཡོངས་སྟོང་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟླའོ། །རིག་པ་ཡེ་ནས་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ངང་ནས་ཤར་བ་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཅོག་མཐར་ཡང་དེར་ལ་བཟླ་སྟེ་གྲོལ་ས་ཉིད་ནི་ཐོག་མའོ་ཞེས་ཐལ་འགྱུར་ལས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །རིག་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་སྟོང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ལ་བཟླ་སྟེ། མི་ནུབ་རྒྱལ་མཚན་ཆེན་པོ་ལས། ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་རོལ་པ་འདི། །བྱ་བྲལ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གནས། །ཞེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པར་ལ་བཟླ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདེ་ཆེན་དེ། །མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རིག་དང་མ་རིག་གཉིས་མེད་པར། །རང་གི་མཐུ་ཡིས་རིག་པ་ལས། །ཆོས་ནི་གཞན་ནས་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །སྟོང་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་ལ་བཟླ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས།

p. 134

འགྱུར་བ་མ་ཡིན་དྲང་པོར་གནས། །ནམ་མཁའ་བཞིན་ཏེ་མཐའ་མཉམ་ཞིང་། །གཞན་ལ་ལྟོས་འགྱུར་ཆོས་མ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་བྱུང་རིག་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བྱས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀ་ནས་དག་པའི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་སྟོང་གསལ་ཆེན་པོར་གནས་ཏེ། ངོ་སྤྲོད་སྤྲས་པའི་རྒྱུད་ལས། རྡོ་རྗེ་སྐུ་ཡི་རང་བཞིན་ལས། །མི་འགྱུར་མི་ཤིགས་ངང་དུ་གནས། །པདྨ་གསུང་གི་རང་བཞིན་པས། །མ་འགགས་འགག་མེད་སྙིང་པོར་གནས། །འཁོར་ལོ་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་པས། །མི་རྟོག་བསམ་གཏན་ཆེན་པོར་གནས། །ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་གསང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སྐུ་གསུམ་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཉིད། །རྟག་པ་མ་ཡིན་དངོས་པོ་མེད། །ཆད་པ་མ་ཡིན་འོད་གསལ་སྐུ། །ཐ་དད་མ་ཡིན་ཕྱི་ནང་མེད། །སྟོང་པ་ཟང་ཐལ་ནམ་མཁའི་སྐུ། །སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་རེག་པ་མེད། །སྐྱེ་ཞིང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་སྐུ། །གསུང་ནི་སྐྱེ་མེད་དོན་གྱི་གསུང་། །ཚིག་ཏུ་མི་གསུང་དོན་དུ་གསལ། །སྨྲ་བརྗོད་ཚིག་ལས་འདས་པ་ཡིན། །ཐུགས་ནི་རིག་པ་མཁའ་ལྟར་དག །ཡིད་མེད་སེམས་དང་གསལ་བ་མེད། །ཚོར་བ་མེད་པས་མྱོང་བ་མེད། །འདུ་ཤེས་མེད་པས་ངར་འཛིན་མེད། །འདུ་བྱེད་མེད་པས་སྐྱེ་གནས་མེད། །རྣམ་ཤེས་མེད་པས་འཁྲུལ་བ་མེད། །ཡུལ་ལྔ་མེད་པས་འཛིན་པ་མེད། །འདོད་པ་མེད་པས་ཆགས་པ་མེད། །དགེ་སྡིག་མེད་པས་རྣམ་སྨིན་མེད། །བདག་ཏུ་མི་ལྟ་ངར་འཛིན་མེད། །ཡེ་ཤེས་སྒོ་ལྔ་འཁྲུལ་མེད་གསལ། །ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་མཉམ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་དྲི་མ་མེད། །བལྟར་མེད་བསྒོམ་མེད་སྤྱོད་པ་མེད། །ས་དང་ལམ་ལ་བགྲོད་པ་མེད། །ཅེས་པ་དང་། ཀུན་གསལ་ལས། གསལ་ལ་རྟོག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །རང་ལ་རང་སྣང་སྣོད་བཅུད་ཡེ་སངས་རྒྱས། །ལས་དང་ཐུགས་རྗེའི་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་དག །ས་དང་རྣམ་ཐར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་རེག །བགྲོད་དུ་མེད་དེ་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་མཆོག །བགྲོད་པར་འདོད་ན་ཡེ་ཤེས་

p. 135

མཐའ་ལ་རིང་། །མ་བསགས་བཞིན་དུ་ཚོགས་གཉིས་ཡེ་ནས་རྫོགས། །མ་སྦྱངས་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་གཉིས་ཡེ་ནས་བྱང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐམས་ཅད་དབྱིངས་གཅིག་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ངང་། །མ་ལུས་ཆོས་ཀུན་རྣམ་དག་རོ་གཅིག་པས། །གཉིས་མེད་གཅིག་པུར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན། །བཞི་པའི་རྣམ་བཤད་རིན་ཆེན་འགྲེལ་འདི་བཤད། །ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་བཞུགས་པའི་རྒྱལ་བ་དང་། །མཁའ་འགྲོ་གྲུབ་པ་རིག་འཛིན་སྲུང་མར་བཅས། །ཆོས་མཆོག་སྐལ་བཟང་སྐྱེེ་བོ་མ་ལུས་ཀུན། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་ཚུལ་འདིས་དགའ་བར་མཛོད། །གནས་ལུགས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གཅིག་པུར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་ལྔ་པ། བསྟན་པ་གང་ལ་བཞག་པའི་གང་ཟག་གི་རིམ་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།

p. 136

ད་ནི་དེ་འཛིན་པའི་གང་ཟག་གི་གནས་ལ་གདམས་པ་ལས། གང་ལ་གདམས་པ། གང་གིས་གདམས་པ། གང་གདམས་པ། ཇི་ལྟར་གདམས་པ། གདམས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྔགས་པ་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་གང་ལ་གདམས་པའི་སྣོད་བསྟན་པ་ལས། སྤང་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་གཉིས་ལས། སྤྱིར་སྤང་བར་བྱ་བའི་སྣོད་ནི། དེ་ལྟར་ཡང་ཟབ་ཐེག་པའི་ཉིང་ཁུ་འདི། །བློ་རབ་སྐལ་ལྡན་ངེས་པའི་གང་ཟག་ལས། །ཐེག་པ་དམན་དང་རྒྱུ་འབྲས་ཕྱོགས་ཞེན་དང་། །བློ་ཆུང་སྐལ་བ་དམན་ལ་བསྟན་མི་བྱ། །སྐལ་བ་དམན་པ་ལ་ནི་ཟབ་མོ་བསྟན་ཀྱང་མི་རྟོགས་པ་དང་། བློ་ཆུང་བ་ནི་བློར་མི་ཤོང་བས་ཆོས་སྤང་བ་དང་། ཐེག་པ་དམན་པ་ནི་རང་གི་གྲུབ་མཐར་ཞེན་ནས་ལོག་པར་བལྟ་བ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཞེན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཁོ་ནས་ཐམས་ཅད་འཇལ་བས། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཆོས་བསྟན་ཡང་རྩོད་ཅིང་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་གནས་སུ་ལྟ་བའི་ཕྱིར། སྣོད་མ་ཡིན་པས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་འདི་གསང་དགོས་པར་བསྟན་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དོན་འདི་ནི། །རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པ་ཅན་ལ་བསྟན་གྱུར་ན། །འཇིག་རྟེན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་བཞིན་དུ། །རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་

p. 137

བར་མི་རིགས་ཟེར། །ཅེས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ཅན་རྣམས་ལ། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་ལུང་འདི་བསྟན་མི་བྱ། །ང་ཡི་ལུང་འདི་ངེས་པར་བསྟན་བྱས་ན། །དགེ་སྡིག་ལས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་ཟེར་ནས། །ཡང་དག་ང་ལ་སྒྲོ་དང་སྐུར་བཏབ་པས། །ཡང་དག་ང་དང་ཡུན་དུ་འཕྲད་མི་འགྱུར། །ཅེས་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། ཚིག་འདི་དག་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་བརྗོད་པར་མ་བྱེད་ཅིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་བློ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་འདི་ཀུན་ཐོས་པས་སྐྲག་པ་དང་། དངངས་པ་དང་། བརྒྱལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གསང་སྔགས་རྣམས་ལ་མི་མོས་ཏེ། ཡིད་ཕྱིར་ཕྱུང་ནས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བས་ན། བསྟན་ཅིང་ཐོས་པ་ཡང་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། རླུང་ཕྱོགས་ཙམ་དུ་ཡང་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་སྣོད་ནི། བླ་མ་སྨོད་ཅིང་མཆེད་ལ་ཁྲོ་བ་དང་། །གསང་སྒོ་འཆོལ་ཞིང་ཡོངས་ལ་སྒྲོགས་པ་དང་། །དད་མེད་སེར་སྣ་ཆེ་ཞིང་ངང་རྒྱུད་ངན། །ཚེ་འདིའི་ཞེན་པ་ཅན་ལ་གསང་བར་བྱ། །བླ་མ་དང་མཆེད་ལྕམ་ལ་མི་གུས་ཤིང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། གསང་བ་སྒྲོག་ཅིང་ཡོངས་ལ་སྟོན་པ་དང་། དད་པ་མེད་ཅིང་སེར་སྣ་ཆེ་བ་དང་། ངང་རྒྱུད་ངན་ཞིང་ཚེ་འདིའི་འཁྲུལ་སྣང་བདེན་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་སྣོད་དུ་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་ཆགས་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། སྙིང་པོའི་བསྟན་པ་དང་སློབ་དཔོན་གྱི་སྐུ་དགྲར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། བཀུར་སྟི་ཕུ་དུད་མི་བྱེད་ཅིང་། །གསང་སྔགས་འཆོལ་བར་སྤྱོད་པ་དང་། །རིགས་རྒྱུད་མེད་ཅིང་ངང་རྒྱུད་མེད། །ཤེས་རབ་ཆུང་བར་གྱུར་པ་དང་། །བཀའ་དྲིན་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དང་། །རང་གི་རིགས་རྒྱུད་བརྗོད་པ་དང་། །ལུས་ལ་རྒྱན་བཟང་འདོགས་པ་དང་། །དོན་མེད་ཕྱལ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། །སློབ་མ་མ་བརྟགས་སློབ་དཔོན་དགྲ། །ཉམས་སུ་མི་ལེན་གང་ཟག་ལ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མི་བཤད། །ཅེས་པ་དང་།

p. 138

ཀུན་བྱེད་ལས། སྣོད་མིན་ལོག་པའི་གང་ཟག་བསྟན་པ་ནི། །གྲགས་དང་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་། །ང་རྒྱལ་དམ་པ་མི་བཀུར་ཡིད་ཕྱུང་བཟློག །འཆར་ཞིང་རྫས་དང་དད་པར་མི་ལྡན་ཏེ། །རང་རྩོད་ཉམས་ལེན་བཙན་ཐབས་འདོད་པ་དང་། །བསྟན་པ་ཡོངས་ལ་འཕེལ་ཞིང་མི་མཐུན་དང་། །སྒྲོ་སྐུར་བདག་གཞན་གནོད་སེམས་སྒོམ་པ་སྟེ། །འདི་ལ་མི་བསྟན་མཆོག་ཏུ་གསང་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །བླང་བྱའི་སྣོད་བསྟན་པ་ནི། སྐལ་བཟང་རབ་མཆོག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྣོད། །བླ་མ་ལ་གུས་ཤེས་རབ་ཆེ་བ་དང་། །ཁོང་ཡངས་སྤྲོ་རིང་གཏོང་ཕོད་ཆེ་བ་དང་། །རྣམ་རྟོག་ཆུང་ཞིང་ཞེན་པ་ཆུང་བ་དང་། །ཚེ་འདིའི་བློས་བཏང་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་དང་། །དད་དང་བརྩོན་འགྲུས་གསང་བ་ཐུབ་ལ་བསྟན། །བླ་མ་ཆོས་དང་མཆེད་ལྕམ་ལ་དད་པ་དང་། མོས་གུས་དང་གཏོང་ཕོད་ཆེ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཡངས་པ་དང་། ཁོང་ཡངས་པ་དང་། ངང་རྒྱུད་དྭངས་པ་དང་། ཞེན་པ་དང་། དག་གྲོལ་དང་། གཙང་བར་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་ཆུང་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་ཞིང་གསང་བ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་སྣོད་དུ་རུང་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ལ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། དད་པའི་སྟོབས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ། །ཤེས་རབ་ཆེ་ཞིང་འཛིན་ཆགས་མེད། །ཕུ་དུད་ཆེ་ཞིང་གསང་སྔགས་སྤྱོད། །རྟོག་མེད་སེམས་ལ་གཡེང་བ་མེད། །དམ་ཚིག་ལྡན་ཞིང་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན། །བྲེང་ངེ་དུང་ངེ་བརྩེ་གདུང་ལྡན། །ལྷང་ངེ་ལྷན་ནེ་སྒོམ་ལ་སྤྱོད། །སློབ་དཔོན་གསུང་པ་ཇི་བཞིན་སྤྱོད། །དམ་ཚིག་འཆལ་བར་མི་གཏོང་ཞིང་། །སྤྱོད་ལམ་གཞན་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད། །གུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་དྭངས་ཤིང་། །ཚིག་གཅིག་བསྟན་པས་རྗེས་སུ་འཛིན། །རང་གི་དོན་ལ་དེ་བཞིན་སྤྱོད། །གསང་བ་གཉེར་གཏད་ཐུབ་པར་བྱེད། །རྡོ་རྗེའི་དོན་ལས་མི་འདའ་ཞིང་། །ཐོས་པ་ཆེ་བའི་གང་ཟག་བསྟེན། །རང་གི་དོན་ལས་འདའ་བ་མེད། །དྲེགས་པའི་ཚིག་མེད་འཇམ་པོར་སྨྲ། །ཕ་རོལ་སེམས་དང་མཐུན་

p. 139

འཇུག་བྱེད། །སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ཚུལ་དུ་བྱེད། །དེ་ནི་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ལྡན་པའི་སློབ་མ་ནི། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྣོད་དུ་གསུངས། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། དད་དང་དམ་ཚིག་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ་དང་། །སྙིང་རྗེ་ཡི་རང་སྐྱོ་དང་ཡིད་རྟོག་མེད། །ལུས་དང་བུ་དང་ཆུང་མ་བྲན་དང་ནོར། །གང་ལའང་མ་ཆགས་དད་དང་དགའ་བས་འབུལ། །འདི་དག་དད་དང་དམ་ཚིག་རྟགས་ཡིན་པས། །སྙིང་པོའི་དོན་དང་ལྡན་པ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །སློབ་མ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ནི། དེས་ཀྱང་རྟོགས་པས་བླ་མ་མཉེས་བྱས་ཏེ། །དམ་བཅའ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ལེགས་པར་ཞུ། །རྗེས་སུ་གནང་ནས་ཚུལ་བཞིན་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། །གནས་ལུགས་ས་ལ་ཟད་པར་ཕྱིན་པར་བྱ། །སྣོད་དང་ལྡན་པའི་སློབ་མ་དེས་སྙིང་པོ་འདི་ཞུ་བའི་སྔོན་དུ་ཐབས་དུ་མས་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱས་ལ་སྒྲུབ་པའི་དམ་བཅའ་ཕུལ་ནས་ཞུས་ཏ། བླ་མས་རྗེས་སུ་གནང་ནས་ེཚེ་འདི་བློས་བཏང་སྟེ། སྒྲུབ་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱས་ལ། ད་རེས་ཀྱི་ཚེ་འདིས་འཁོར་འདས་ལ་བཟླས་སོ། །གནས་ལུགས་ཟད་པར་ཕྱིན་པར་བྱའོ། །ཀུན་བྱེད་ལས། གང་གིས་སྙིང་པོའི་བསྟན་པ་བདག་ཐོབ་ན། །འཇིག་རྟེན་མཚན་མས་བདག་ལ་ཅི་བགྱི་སྟེ། །ཐོབ་ན་བདག་གིས་དཀའ་བ་སྒྲུབ་པོ་ཞེས། །དམ་བཅའ་ལེགས་པར་གནས་ལ་བསྟན་པ་སྦྱིན། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་ནི། སློབ་མས་རང་མ་རྟོགས་པ་བླ་མ་མཆོད་ཅིང་། ཆོས་འབའ་ཞིག་འདོད་པས་རྟག་ཏུ་བླ་མ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བསམ་པ་དང་། བླ་མས་ཀྱང་སློབ་མ་དེ་ཐུགས་རྗེས་བྲེང་ངེ་གཟུང་ཞིང་དུས་སུ་འདོམས་པས་བུ་བཞིན་བསྐྱང་ཞིང་། གཉིས་ཀ་སེམས་ཀྱི་འཕེན་པ་མ་ཆད་པས་ཕན་ཚུན་བརྩེ་གདུང་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། མན་ངག་ལུང་གི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལ། །ཁུ་བོ་ཕ་དང་མ་དང་མིག །རིན་ཆེན་བུ་ཆུང་ནོར་གྱི་དབྱིག །རབ་ཏུ་གཅེས་དང་ཡིད་འཐད་དབུལ། །ཅེས་པ་དང་། རང་

p. 140

ཤར་ལས། དེ་ལྟར་མན་ངག་སློབ་དཔོན་ལ། །རང་ལུས་དང་ནི་རིན་ཆེན་རྫས། །ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་དག་གིས་བསྟེན། །ཅེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། མདོར་ན་ལུས་དང་སྲོག་ཀྱང་དབུལ་བྱ་ཞིང་། །རྫས་དང་ཞིང་ཡུལ་རྐང་འགྲོས་སྨོས་ཅི་དགོས། །གལ་ཏེ་བདག་ལ་དགོས་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་། །དམ་པས་བླངས་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་འབུལ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཐུགས་རྗེའི་འབྲེལ་ཐག་མ་ཆད་ཅིང་། །བརྩེ་གདུང་རྒྱུན་ཐག་མ་ཆད་པ། །སློབ་དཔོན་སློབ་མའི་འབྲེལ་པའོ། །ཞེས་སོ། །གང་གིས་གདམས་པའི་བླ་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། ཐོས་མང་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་བླ་མས་ཀྱང་། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་སྤྱིའི་སློབ་དཔོན་ནི་ཐོས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ། དབང་དང་དམ་ཚིག་རྫོགས་པ། བསྐྱེད་རྫོགས་ཐུན་མོང་གི་གནས་ལ་རང་སྨིན་ནས་གཞན་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མངའ་བ་ཡིན་པས། བྱེ་བྲག་ཏུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བླ་མ་ནི་དེའི་སྟེང་དུ་གསང་ཆེན་ངེས་པའི་དབང་ཐོབ་ཅིང་དམ་ཚིག་དག་ལ་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་གི་དོན་ལ་མཁས་པ། ལྟ་སྒོམ་རྣམ་པར་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་རང་ཉིད་ཟད་པར་ཕྱིན་ནས་གཞན་བདེ་ལ་འགོད་པའི་ནུས་པ་མངའ་བ་སྟེ། མདོར་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དཔུང་རྒྱན་ལྟར་ནུབ་པ་མེད་པའི་གཏེར་འཆང་བ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། རྡོ་རྗེ་དོན་ལྡན་སློབ་དཔོན་ནི། །ངང་རྒྱུད་བཟང་ཞིང་སློབ་ལ་མཁས། །དབང་ཐོབ་གསང་སྔགས་དོན་ལ་སྦྱོར། །ཕྱི་ནང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས། །ཡི་དམ་ལྷ་དང་འདུ་འབྲལ་མེད། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཡེངས་པ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་མན་ངག་དོན་ལྡན་པའི། །གསང་སྔགས་གསང་བའི་རྒྱུད་ལ་མཁས། །ཕྱི་ནང་སྒྲུབ་ཐབས་ཐམས་ཅད་བྱེད། །ལྟ་བའི་དོན་ལས་མི་འདའ་ཞིང་། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་བྱ་བ་བཏང་། །ཡོན་ཏན་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ལྟར། །ཟད་མེད་གཏེར་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། མཚན་ཉིད་རྫོགས་པའི་བླ་མ་ནི། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན། །རྫོགས་

p. 141

པའི་བྱང་ཆུབ་གཞི་འཛིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་སྤང་བྱའི་བླ་མ་ཡང་། རང་ཤར་ལས། མི་ཤེས་ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་སྟེ། །བླུན་རྨོངས་ཚིག་ཕྱིར་འབྲེང་བ་དང་། །གསང་སྔགས་དོན་ལ་མི་དགོངས་དང་། །གཞན་གྱི་ཞེ་གཅོད་ཁངས་ཚིག་དང་། །ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དང་། །དབང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞལ་མ་མཐོང་། །དམ་ཚིག་འཆལ་བར་གྱུར་བ་དང་། །དྲིས་པ་དག་ལ་ལན་མི་སྟོན། །ཐོས་ཆུང་ང་རྒྱལ་ཆེ་བ་དེ། །སློབ་དཔོན་མ་བརྟགས་སློབ་མའི་བདུད། །གསང་སྔགས་སྟོན་པའི་སློབ་དཔོན་མིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་སྟོན་མི་ནུས། །དེ་དང་འགྲོགས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་པས་སྤང་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་གདམས་པའི་ཚུལ་ནི། སྣོད་ཀུན་བརྟགས་ཏེ་རིམ་གྱིས་གནད་རྣམས་སྦྱིན། །སྣོད་མིིན་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་གསང་བར་བྱ། །བཀའ་རྒྱས་བཏབ་ཅིང་གཏད་རྒྱས་དམ་དུ་སྦས། །བླ་མས་སློབ་མའི་སྣོད་བརྟགས་ལ། ལོ་དང་ཟླ་བར་ཉམས་སུ་ལེན་དུ་བཅུག་ནས་གནད་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྦྱིན་པ་ལས་དུས་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། སྣོད་མིན་ཁ་གསག་ཅན་གྱིས་དུས་གཅིག་ཐོབ་ན་བསྟན་པ་འཆོལ་ཞིང་བྱིན་རླབས་ཡལ་བར་འགྱུར་ལ། སྣོད་ལྡན་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ་པ་མ་སྨིན་པས་ཆོས་ལ་བློ་འདྲེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སློབ་དཔོན་པདྨས་མཛད་པའི་དུས་གནད་བརྟག་པ་ལས། དེ་ཡང་དུས་གཅིག་མ་ཡིན་རིམ་པས་སུ། །སྣོད་རྣམས་བརྟགས་ལ་ལེགས་པར་སྦྱིན་བྱ་ཞིང་། །ཚེ་འདིའི་ཞེན་པ་ཅན་ལ་གདམས་གཞུག་སྦ། །ཞེས་པས། སྣོད་ལྡན་ཡིན་ན་ཆོས་ལ་གུས་པ་ཡོད་པས་ཡོན་དང་བསྙེན་བཀུར་དང་བཅས་ནས་ཞུས་ཏེ། ཡོ་བྱད་ལ་འདོད་པ་མེད་ཀྱང་ཕ་རོལ་གྱི་བྱེད་པས་ཤེས་ཏེ། སྣོད་མིན་ནི་ཁ་གསག་གི་ཕྱག་རྟེན་ལས་དོན་གཉེར་མེད་པས་རྟེན་འབྲེལ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། སྔོན་དུ་བརྟགས་དང་དད་པ་བརྟག་བྱའི་ཕྱིར། །རིན་ཆེན་དབྱིག་དང་བཅས་པས་གུས་སྣོད་ཀྱིས། །ཆགས་སེམས་ང་རྒྱལ་གཞན་སེམས་མ་ངེས་ལ། །དེ་

p. 142

ལ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་བསྟན་མི་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣོད་ལྡན་ལ་བསྟན་ཞིང་སྣོད་མིན་ལ་གསང་ཞིང་། རང་ཤར་ལས། མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན། །སྣོད་ངན་ཕལ་དུ་བླུགས་མི་བྱ། །དད་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཡི་བཅུད། །སྣོད་ངན་དག་དུ་བླུགས་གྱུར་ན། །བཅུད་མེད་གཉིས་སུ་འཕུང་བར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་བློ་དམན་རྣམས་ལ་གསང་། །ཞེས་སོ། །གསང་ཚུལ་བློ་དམན་པ་ལ་ཟབ་མོ་འདི་བསྟན་པར་ཡིད་ཀྱིས་མི་བསམ། ཚིག་འབྲུ་ངག་ཏུ་མི་བརྗོད། གླེགས་བམ་ལག་ཏུ་མི་གཏད་པ་དང་། སྣོད་ལྡན་ལའང་སྣོད་མིན་ལ་གསང་བའི་བཀའ་རྒྱས་གདབ་ཅིང་། སྣོད་ལྡན་ལ་བསྟན་པའི་གཏད་རྒྱས་དམ་དུ་སྦ་བར་གདམས་པའོ། །གང་གདམས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ནི། སྐལ་ལྡན་རབ་མཆོག་སྙིང་གི་བུ་རྣམས་ལ། །ངེས་དོན་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་གཏད་པར་བྱ། །འདི་ལ་བསྟན་པ་དངོས་དང་། གང་ལ་གཏད་པར་བྱ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སེམས། རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་ཏེ། ལྟ་བས་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། དགོངས་པས་ངང་ལ་བསྐྱལ་བ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་རིག་ངོར་ཅི་སྣང་ཡང་རིག་པ་ལས་མ་གོས་ཤིང་ཕན་གནོད་མེད་པས། རྒྱུ་འབྲས་དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པས་ཟང་ཐལ་ཆིག་རྫོགས་ཆེན་པོ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། རྟོག་མེད་ནམ་མཁའ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ང་ནི་མི་རྟོག་བླང་དོར་མེད། །བླང་དོར་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་འདྲ། ནམ་མཁའ་བླང་དོར་མེད་པ་བཞིན། །ཀུན་ཏུ་བཟང་ལ་བླང་དོར་མེད། །བླང་དོར་མེད་པ་ང་ལ་འདུས། །ཞེས་སོ། །ངོ་བོ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་ཡང་དེ་ལས། བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་མེད། །ཅེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། དགེ་བས་སངས་རྒྱས་དོན་མི་རྟོགས། །དགེ་བས་སངས་རྒྱས་དོན་རྟོགས་ན། །རྫོགས་ཆེན་གནས་ལུགས་བརྫུན་པར་འགྱུར། །སྡིག་པས་འཁོར་བར་ལྟུང་མི་འགྱུར། །སྡིག་པས་

p. 143

འཁོར་བར་ལྟུང་གྱུར་ན། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་བརྫུན་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའི་འཕྲེང་བསལ་བ་ནི། ཐེག་པ་འོག་མ་ནས་དགེ་སྡིག་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དེ། ཁོ་རང་རྣལ་མའི་དོན་མ་རྟོགས་པས་ཡོད་ཡོད་ལྟར་ཞེན་ནས་འཁྲུལ་པས་དགེ་སྡིག་ཏུ་སྣང་ལ། གཤིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་དགེ་སྡིག་མེད་དེ། ཚད་རིམས་ཀྱི་ཐེབས་པ་ལ་འཁྲུལ་སྣང་ཅི་ཤར་ཀྱང་དོན་ལ་མེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྐྱེ་འགག་གི་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་སྐྱེ་མེད་ལ་བླང་དུ་མེད་པ་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་དཔེ་ནམ་མཁའ་ལ་བླང་དུ་མེད་པ་ལྟར། རྒྱུ་འབྲས་འཁྲུལ་པའི་དཔེ་སེམས་ཉིད་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་བླང་དུ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། རྫོགས་ཆེན་རྒྱུ་འབྲས་ཡེ་ནས་འདས་པའི་ཕྱིར། །བཙལ་ཞིང་བསྒྲུབས་པས་བྱར་མེད་འགྲུབ་པ་མེད། །རྒྱུ་འབྲས་ལྟ་བའི་སྟོན་པ་ལུང་བསྟན་པ། །འཇིག་རྟེན་མཚན་མའི་ཆོས་ལ་ཚོད་བཙུགས་ནས། །རྒྱུ་འབྲས་བཙལ་ནས་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །སེམས་ལས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་ནས་འབྲས་བུ་མེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ལ་དཔེ་བླངས་ནས། །སྐྱེ་ལས་འཇིག་པ་འབྱུང་བར་སྒྲོ་མི་བཏགས། །རང་བྱུང་རྒྱུ་འབྲས་འདས་པ་མ་རྟོགས་པར། །འཇིག་རྟེན་མཚན་མའི་ཆོས་ལ་ཚོད་བཙུགས་ནས། །རྒྱུ་ལས་བཙལ་བས་འབྲས་བུ་བྱུང་ཟེར་བ། །དེ་ཡི་རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པ་རང་ལུང་ཡིན། །ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག །ཡེ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་ཞེས་སུ་བསྟན་པ་ནི། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་མ་འགགས་ཀུན་དང་མཚུངས། །རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་མཚུངས་མེད་ཡེ་ཤེས་དེ། །ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཞན་ནས་ཆོས་འབྱུང་མེད། །འཇིག་རྟེན་རྒྱུ་འབྲས་ཆོས་ལ་ཚོད་བཙུགས་ནས། །བཙལ་བས་མེད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་མི་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་ཕྱིར། །འཇིག་

p. 144

རྟེན་སྐྱེ་འགག་ཆོས་ལ་ཚོད་མི་འཇུག །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་འགག་ཆོས་ལ་དཔེ་མི་ལེན། །ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། ཆེ་བ་འདོད་ནས་སྒོམ་སྒྲུབ་རྩོལ་བྱེད་ན། །སྒོམ་སྒྲུབ་རྩོལ་བས་ཆེ་བ་དེ་མི་འགྲུབ། །ཆེ་བ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡེ་ནས་ཡིན། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ཏེ། བསྒྲུབས་པས་ནམ་ཡང་མི་འགྲུབ་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཆོས་སྐུ་འབྲས་བུར་ཀུན་འདོད་ལ། དེ་ཉིད་བསྒྲུབས་པས་འགྲུབ་ན་འདུས་བྱས་སུ་འགྱུར་ལ། དེ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བས། མ་བཅོས་ཇི་བཞིན་བཞག་པས་འགྲུབ་པར་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐུན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་བསྒྲུབས་པས་འགྲུབ་པར་མ་ཡིན་ཏེ། །མ་བཙལ་རང་བཞིན་གནས་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །མ་བཙལ་རང་བཞིན་གནས་ལ་མི་རྟོག་ཞོག །ཅེས་པ་དང་། ཡང་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་གཞན་མེད་དེ། །སྔ་རབས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས། །རང་སེམས་མ་བཅོས་སྔར་མཐོང་རྟོགས། །ད་ལྟར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས། །མ་བཅོས་པ་ཡི་རང་སེམས་དེ། །མ་བཅོས་ཇི་བཞིན་རྟོགས་གྱུར་པས། །ད་ལྟར་འགྲོ་བའི་དོན་ཡང་མཛད། །སླད་ནས་འབྱོན་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས། །རང་བྱུང་སེམས་ཉིད་འདི་ལ་ནི། །སྔ་མ་བཅོས་པར་ལུང་མ་བསྟན། །ད་ལྟར་རིན་ཆེན་སེམས་མི་འཆོས། །མ་བཅོས་ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་འབྱོན། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་མ་རྟོགས་ཏེ། །བཅོས་ཤིང་བསྒྲུབས་པས་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །མ་རྟོགས་བཅོས་པས་འགྲུབ་པར་བྱེད། །བསྐལ་པ་དུ་མའི་གྲངས་བགྲངས་ཀྱང་། །མི་རྩོལ་བདེ་དང་འཕྲད་མི་འགྱུར། །ཀྱེ་སྐུ་གསུམ་སེམས་ལས་མ་བཅོས་ཕྱིར། །སྐུ་གསུམ་སྟོན་པའི་མདོ་ལུང་ལས། །འཆོས་པར་བྱེད་པའི་དོན་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་སྟོན་པ་སྐུ་གསུམ་ཡང་། །ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོན་པ་མིན། །དེ་བཞིན་འཆོས་པར་བྱེད་པ་ཡི། །སྟོན་པས་བདེན་ཚུལ་ཅི་བསྟན་ཀྱང་། །ངེས་

p. 145

ལུང་མ་ཡིན་དྲང་ལུང་ཡིན། །ཅེས་སོ། །དགོངས་པས་ངང་ལ་བསྐྱང་བ་ནི། དེ་ལྟར་རིག་པ་ཆོས་སྐུ་རྗེན་པ་རྒྱུ་འབྲས་དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པ་ཟང་ཀ་ཆོས་ཟད་བློ་འདས་ཀྱི་དོན་མ་བསམས་མ་དཔྱད་རང་སར་ཅོག་གིས་བཞག་དུས་རང་གསལ་དུ་ས་ལེ། སྟོང་གསལ་དུ་མེ་རེ། ཡེ་གསལ་དུ་ཕྱམ་མེ་བ་འདི་ཀ་ཡིན་པས། དེའི་ངང་ལ་མ་བཅོས་མ་བསླད་པར་རང་བབས་སུ་ཕྱམ་མེ། རང་སངས་སུ་སང་ངེ་། རང་གྲོལ་དུ་ཤིག་གེརང་དག་ཏུ་སལ་ལེ། རང་མལ་དུ་ལྷོད་དེ། སྒོ་ལྔ་རང་ཡན་རྒྱ་གྲོལ་དུ་ཧར་སང་བར་མེད། ཕྱལ་བ་ནམ་མཁའ་ཀློང་ཡངས་ཀྱི་ངང་དུ་དུས་གསུམ་བློའི་འབྲེལ་ཐག་བཅད་པས་གསལ་བ་མ་འགགས་རྟོག་མེད་རྗེན་པར་ཕྱམ་གདལ་ནས་བཞག་པ་ནི། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། གསལ་ལ་མ་ཡེངས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ངང་། །སྟོང་གསལ་གདལ་ན་བདེ་ཆེན་དབྱིངས་ལ་སྤྱོད། །རྩེ་གཅིག་ངང་ན་དོན་དམ་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་། །ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་འཕྲེང་བ་ལས། སྟོང་ཞིང་གསལ་ལ་གསལ་ཞིང་ཁྱབ། །བསམ་པས་མ་སྦགས་དྲན་པས་སངས། །སྤྲོས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཁྱབ་ཅིང་སྟོང་། །རང་དག་མཚོན་པ་ཀུན་དང་བྲལ། །ཅེས་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རང་རིག་སྐལ་མཉམ་སྟོང་ཉིད་གྲོགས། །འདི་ལ་གོམས་པའི་སྐལ་ཆེ་བས། །རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ་བཟུང་སྟེ། །ང་ཡི་ཐུགས་རྗེའི་འོད་བཟུང་ནས། །འདི་དང་ང་ཉིད་སྐལ་བ་མཉམ། །ཞེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། རང་བཞིན་སྣང་བ་མ་འགགས་པར། །བློ་རྨོངས་དྲན་པ་ཀུན་ཟད་དེ། །སྣང་བ་རང་དག་དབྱིངས་སུ་ནི། །རྟོག་པ་མེད་པའི་རིག་པར་ཡང་། །མི་གཡོ་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་པས། །ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡང་། །ཡེ་ནས་རྣམ་རྟོག་ཟད་པར་ནི། །རང་བཞིན་རྣམ་དག་དབྱིངས་སུ་གནས། །བརྗོད་ཅིང་སྣང་ཚིག་གཉིས་མེད་པས། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་དབྱིངས་སུ་ཡང་། །རང་དལ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་

p. 146

གནས། །ཕྱི་ནང་མེད་པར་ཟང་ཐལ་བས། །མར་བསྒྲིབས་དྲི་མ་མེད་པར་ནི། །ཡེ་ནས་ཀ་དག་ཆེན་པོར་ཡང་། །རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་ནི། །མཚན་ཉིད་དུ་ནི་ཡེ་ནས་བཞུགས། །ཞེས་པ་དང་། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་རྟོགས་པ་ཡི། །འདི་ལྟར་གོམས་པ་གང་ཡིན་པ། །མ་བཙལ་བཞག་པས་དོན་རྣམས་རྙེད། །མ་བསྒོམས་པར་ནི་བདེ་ཆེན་རྒྱས། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་རིག །འདི་ཉིད་སུ་དང་འཕྲད་པ་དེ། མཚམས་མེད་སྡིག་དང་ལྡན་པ་ཡང་། །འདི་ཉིད་བསྒོམས་པས་གྲོལ་བར་ནི། །ཐེ་ཚོམ་ཉིད་མེད་ན་ར་ཀན། །ཅེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། འཛིན་ཆགས་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དངོས་བྲལ་ཏེ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་མེད་དགོངས་པའི་མཆོག །བྱ་རྩོལ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རང་སར་དག །འུབ་ཆུབ་ཏིང་འཛིན་ཆོས་ཉིད་ཡུལ་ལ་འཇུག །ཅེས་པ་དང་། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ནས་ཀ་དག་པས། །ཆོས་སྐུ་ཉིད་ལ་དངོས་མེད་བསམ་པ་མེད། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་ཡངས་པ་ཆེན་པོ་ལ། །ཡངས་པའི་ཆོས་ཉིད་མཐའ་བྲལ་དངོས་པོ་མེད། །ཅེས་སོ། །དགོངས་པ་དེ་དག་གི་རང་ངོ་རང་གསལ་བྱིང་རྒོད་མེད་པ་ཕྱེད་གཉེན་པོས་མ་བསྒྲིབས་པར་ཡངས་པ་ཕྱལ་ལེ་ཕྱི་ནང་བར་མེད་དག་པས་གོལ་སྒྲིབ་ཕྱོགས་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་ལས་གྲོལ་བས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོམས་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །རིས་ཅན་བཅད་པ་མ་ཡིན་དང་། །གུད་བཅད་སྟོང་པར་མ་སོང་དང་། །བདེ་བ་རྒྱུན་ཆད་མ་ཡིན་དང་། །བཏང་སྙོམས་ལྟེང་པོར་མ་སོང་དང་། །དྲན་རིག་གསལ་བ་ངལ་གསོ་དང་། །སྦྱངས་པ་ལོག་ཆད་ལམ་སྟོང་དང་། །འཛིན་ཆ་ནང་དུ་འགྱུ་བདེ་དང་། །རྣམ་པ་གསལ་བའི་ཆ་འཛིན་དང་། །ཁ་དོག་ཡིག་འབྲུ་འགྱུར་བྱེད་རྣམས། །དེ་རྣམས་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །མ་གོལ་གནས་

p. 147

པའི་སྒོམ་པའོ། །སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དང་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །སྣང་ཚུལ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་དག་པའི་རང་བཞིན་ལ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རང་དག་ན། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་ཞེན་དག་པ་དང་། །འབྱུང་བའི་རགས་པ་དག་པ་དང་། །ཡེ་ཤེས་དག་པ་འཕེལ་སྣང་སྟོན། །དེ་ལ་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་རང་སངས་སྟོང་པར་གཡོས་པས་དང་པོ་འབྱུང་བ་ཕྲ་རགས་ལ་བདག་འཛིན་དག་ནས། ཡེ་ཤེས་སྟོང་གསལ་གྱི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲུབ་པ་ལས། མཐར་ཕྲ་རགས་འབྱུང་བའི་རྡུལ་ཕྲན་སོ་སོར་དེངས་ཤིང་ན་བུན་ཡལ་བ་ལྟར་རྡོས་པ་དག་ནས་རིག་པ་ཆོས་སྐུ་ཀ་དག་ལ་ཟད་སར་ཐུག་ནས་རང་ཟ་ཟིན་པར་གསུངས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། མ་གཏད་རང་སོར་བཞག་པ་ཡིས། །སེམས་ཀྱི་འདི་ཡི་ཚིག་ཀུན་ཀྱང་། །སུས་ཀྱང་བསླབ་པ་མེད་པར་ནི། །སོ་སོའི་བློ་ལ་གོ་བར་སྣང་། །འདི་ཉིད་རང་གི་བློར་གོམས་པས། །མི་སྣང་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡི། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་དག་ནས། །ཐམས་ཅད་ཟང་མ་ཐལ་བྱུང་དུ། །སྟོང་གསལ་ཆེན་པོའི་རིགས་སུ་འགྱུར། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་བཞི། །སོ་སོའི་ནུས་པ་མི་སྣང་བར། །ན་བུན་བཞིན་དུ་མཁའ་ལ་དེངས། །འཁྲུལ་པའི་ཞེན་པ་སྣ་ཚོགས་ནི། །ཇི་ལྟར་བསམས་ཀྱང་སྐྱེ་མེད་པར། །གཟུང་འཛིན་ཆ་རྣམས་རང་འགགས་ནས། །གང་མི་སྣང་སྟེ་རང་ཟད་ནས། །གསལ་བྱེད་རང་གི་ཉམས་མྱོང་བར། །ལུས་ཅན་ཀུན་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་མཐའ། །ཆོས་རྣམས་རང་སར་བཞག་པས་ཏེ། །སྣང་ཤེས་ཆོས་ཉིད་ཟུང་འཇུག་པས། །ཡེ་གྲོལ་ཅོག་གཞག་ཉིད་ལ་ཐུག །དགོངས་པ་བློ་ལས་འདས་པ་དང་། །མཚན་བཅས་རང་སར་དག་པ་དང་། །སྟོང་དང་དངོས་པོའི་མཐའ་གྲོལ་དང་། །འགྱུ་ཟད་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། །བློ་ཟད་ཡིད་ལས་འདས་

p. 148

པའོ། །ཞེས་སོ། །ཁྲེགས་ཆོད་ཀ་དག་གི་དོན་མཐར་ཕྱིན་ནས་འབྱུང་བ་ཟད་པ་དང་། ཐོད་རྒལ་ལྷུན་གྲུབ་མཐར་ཕྱིན་པས་འབྱུང་བ་དག་པ་གཉིས། ཕྱི་ནང་གི་རྡོས་བཅས་དག་ཙམ་དུ་འདྲ་ཡང་། འདི་ཉིད་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་སོ་སོར་དེངས་ནས་སྐད་ཅིག་ལ་ཀ་དག་ཏུ་གྲོལ་བས་འོད་ལུས་མི་སྣང་ལ། ཐོད་རྒལ་འོད་ལུས་དེས་འཕོ་བ་ཆེན་མོ་འགྲུབ་པའི་ཆ་ཙམ་སྟེ། འོད་ལུས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །ཀ་དག་གི་སར་གྲོལ་ལུགས་ལ་ཁྱད་མེད་དོ། །འདི་ལྟ་བུའི་ཐེག་པ་རྒྱལ་པོས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་རྒྱུ་འབྲས་ཚེ་འདི་ལ་ལ་ཟློས་ནུས་ལ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་ར་མ་ཉམས་པ་རྟོགས་པའི་གདིང་ཚད་རྙེད་ནས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ཞིག་སྟེ། དམན་པའི་ཐེག་པ་ལ་མི་བརྟེན་ཅིང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་གྲངས་རྟོག་མི་སྨྲ་བ་ནི་ལྟ་བའི་ཕྱི་རྒྱ་རླབས་ཀྱིས་བཅད་དེ་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཆ་ལས་བྱུང་ལ། ཐེག་པ་འོག་མ་བརྒྱད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྨྲ་མི་ནུས་ཏེ། ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཨེ་མ་ཧོ། སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་གསལ་བ་ཆེ། །རྟེན་འབྲེལ་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་དང་བྲལ། །རྫོགས་ཆེན་གསང་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་གྱུར་པའོ། །རྫོགས་ཆེན་ལྟ་བའི་དཔེ་མཚོན་ནི། །ཁྱུང་ཆེན་ནམ་མཁར་ལྡིང་དང་མཚུངས། །ཐེག་པའི་རང་སྐད་སོ་སོར་རབ་ཏུ་གྲངས་མང་ཡང་། །སེང་གེ་ཝ་སྐད་འདོན་དུ་མེད་དེ་ལྟོ་བ་ཡངས། །ཝ་སྤྲེ་སེང་སྐད་འདོན་དུ་མེད་དེ་མགྲིན་པ་དོག །རྫོགས་ཆེན་རང་སྐད་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྟོན་པར་བྱེད། །འོག་མས་རང་རིག་འདོན་དུ་ལྟ་བ་ཡེ་ནས་དམའ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཁྱུང་དང་པོ་བྲག་སྟེང་ནས་འཕུར་བ་ལྟར། འོག་མ་ལ་བརྟེན་ནས་གོང་དུ་བགྲོད་ན། ཕྱིས་ནམ་མཁར་ལྡིང་བ་ལྟར་བྱ་རྩོལ་མེད་པར་འཇུག་པ་འཐད་དོ་སྙམ་པ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་དབང་པོ་སྦྱངས་པས་དེ་ལྟར་སྲིད་དུ་བཅུག་ཀྱང་སྐབས་འདིར་ཁྱུང་ནམ་མཁར་ལྡིང་དུས་ཀྱི་ཕྱོགས་དེར་དཔེ་བྱེད་ཀྱིས། ཁྱུང་གི་སྐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་

p. 149

དཔེ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་མཚོན་པ་ལས། ཐམས་ཅད་མཚོན་དུ་མི་རུང་སྟེ་རུང་ན་དོན་དུ་འགྱུར་གྱིས་དཔེ་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ཏུ་ན་ལྷ་མི་སེམས་ཅན་དབང་པོ་ཐ་དད་པས། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི་དབང་པོ་ཡེ་ནས་ཚིག་ཆོད་ཀྱི་ཆོས་ཏེ། དམན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་བྱེད་ལས། ལྷ་མི་སེམས་ཅན་དབང་པོ་མི་མཐུན་ཏེ། །ལ་ལ་དབང་པོ་སྦྱངས་པའི་འཕྲོ་བཙན་ཡོད། །ལ་ལ་དབང་པོ་ཡེ་ནས་ཚིག་ཆོད་ཡོད། །དེས་ན་དགོས་ཆེད་དོན་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཅེས་པ་དང་། ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པ་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ལས་ཀྱང་། ཁ་ཅིག་དང་པོ་ནས་དེའི་རིགས། ཁ་ཅིག་སྦྱངས་པ་ལས་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདོན་པ་བཞིན་ནོ། །གནས་འདི་ནི་སྔ་མ་བཞིའི་དོན་བསྡུ་བ་དང་ཡང་འབྱེད་དུ་བཀོད་པས་ཏེ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་སྤྱི་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་བཞི་རིམ་དང་འདྲ་བ་ཡི། གནས་དང་པོ་བཞི་ལྡེ་མིག་བཞི་དང་འདྲ་ཞིང་། འདི་ལྡེ་མིག་ཀྱང་མཛོད་དུ་སྦས་པའི་ཡང་འབྱེད་དེ་ལྡེ་མིག་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་གཏད་པར་བྱ་བ་ངེས་དོན་སྙིང་པོའི་སྣོད་ལ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས་ལས། སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི་ཁྱུང་ཆེན་ལས། བྱ་བྲལ་གླེན་པའི་ཤུགས་འཆང་བློ་བདེ་བ། །སྤྲོས་མེད་ནམ་མཁའི་ཡིད་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བྱོས། །ཞེས་སོ། །བྱེ་བྲག་གི་སྣོད་ནི། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །རྫོགས་ཆེན་མན་ངག་གསང་དོན་འདི། །རང་དགར་བསྟན་པར་མ་ཡིན་ཏེ། །ངེས་པའི་ལུང་རྒྱལ་ཁུ་བྱུག་མཆོག །འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་གང་ཟག་གིས། །རིགས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། །ཁ་དོག་མཚན་ཉིད་གསུང་དུ་གསོལ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བཞེངས་ནས་ནི། །ཁྱད་པར་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །ཀྱེ་མ་ཁྱད་པར་འཁོར་ཚོགས་ཉོན། །ང་ཡིས་བསྟན་གྱིས་ལེགས་པར་ཉོན། །རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་ལྟ་སྟེ། །རྒྱལ་རིགས་དང་ནི་བྲམ་ཟེའི་རིགས། །དེ་བཞིན་རྗེའུ་རིགས་ཆེན་པོ་དང་། །

p. 150

ཁྱད་པར་ཆེན་པོའི་རིགས་རྣམས་ལ། །གསང་སྔགས་ངེས་དོན་བསྟན་པར་གསུངས། །ཡང་ན་རིགས་མེད་ཁ་དོག་བརྟག །ཕོ་མོ་གཉིས་ནི་གང་ཡང་རུང་། །ཁ་དོག་འདི་དང་ལྡན་པ་ནི། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྣོད་དུ་གསུངས། །ཡན་ལག་རགས་ཤིང་ཁ་དོག་ནག །སོ་ཉིད་ཐགས་བཟངས་དཀར་ལ་འདྲིལ། །མིག་རྩ་ཡིད་ཙམ་དམར་བ་དང་། །སྐྲ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡང་། །གཡས་སུ་འཁྱིལ་ཞིང་ཁམ་ནག་མདོག །ལུས་ལ་བཀུར་སྟི་ཆུང་བ་དང་། །ཕྱི་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐ་མལ་མདོག །ཚིག་རྣམས་ཤུགས་འབྱུང་སྨྲ་བ་དང་། །ཡང་ན་ཚིག་གི་རྣམ་པ་ཀུན། །གཅིག་གིས་གང་ལྟར་སྨྲས་པ་ལྟར། །སྐྱེས་བུ་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་སྨྲ། །རྫོགས་ཆེན་གདམས་ངག་བསྟན་པར་གསུངས། །དེ་རྣམས་གཅིག་ལ་ཚང་བས་ན། །ཤན་པའི་རིགས་སམ་སྨད་འཚོང་རིགས། །ཕྱག་དར་ཁྲོད་པའི་རིགས་ཀྱང་རུང་། །རིགས་ངན་གང་དག་སུ་ཡིན་ཡང་། །ལྷག་མ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་སྦྱིན། །གསང་བའི་བཅུད་གསུམ་མན་ངག་འདི། །རིགས་དང་ཁ་དོག་བརྟགས་ཐབས་རྣམས། །ང་ནི་མྱ་ངན་འདས་འོག་ཏུ། །གསང་བའི་མན་ངག་ཡང་བཅུད་འདི། །ངེས་པའི་རྒྱལ་པོ་འདི་ལྟར་བསྟན། །དེ་རྣམས་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ། །གོང་གི་གདམས་ངག་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཏད་པ་དེས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། དེས་ཀྱང་མི་ནུབ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་འདི། །ཀུན་ལ་མི་སྤེལ་མི་ནུབ་སྙིང་པོར་བཟུང་། །གསང་སྒོ་འཆོལ་ན་བཀའ་ཆད་འབྱུང་བ་དང་། །སྒྲོ་སྐུར་དབང་གིས་སྙིང་པོའི་བསྟན་པ་བསྣུབ། །དེ་བས་གསང་ཞིང་ཞི་བདེའི་ཡིད་ཀྱིས་འགྲོགས། །ཚེ་འདིར་ཆོས་སྐུ་རྒྱལ་པོའི་གཏན་སྲིད་ཟིན། །ཁྱད་པར་དམ་པའི་སློབ་མ་བསྟན་པ་གཏད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེས། སྤྱིར་སྣོད་མིན་ལ་མི་སྤེལ། སྣོད་ལྡན་ལ་བསྟན། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྣོད་མིན་ལ་རླུང་ཕྱོགས་སུ་ཡང་མི་བསྒྲག་ཅིང་། སྣོད་ལྡན་ལ་སྟོན་པའང་སྣོད་བརྟགས་ལ་རིམ་གྱིས་སྦྱིན་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འདིའི་བསྟན་པ་གཏད་

p. 151

པའི་སྣོད་བྱུང་དུས་སྲེད་ཕོངས་མེད་པར་རིམ་པས་བསྟན་ལ་ལྷག་མ་མེད་པར་སྦྱིན་ནས། བཀའ་རྒྱ་དང་གཏད་རྒྱ་བྱས་ལ་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་མི་ནུབ་པར་ཟུངས་ཤིག་ཅེས་གདམས་པ་སྟེ་སྣོད་མིན་ལ་མི་སྤེལ་བས་སྒྲོ་སྐུར་མི་འབྱུང་ཞིང་ཆོས་སྤོང་གི་ལས་མི་སོག །སྣོད་ལྡན་ལ་བསྟན་པས་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཤིང་ལས་ཅན་ཚེ་གཅིག་གིས་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་ཞིང་སངས་རྒྱས་པར་བྱེད་པའོ། །དེའང་སྣོད་མིན་ལ་བསྟན་ན་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་ལ་གནོད་པའི་ཉེས་པ་འབྱུང་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། སྙིང་པོའི་དོན་ལ་བླང་དོར་མི་གནས་ཀྱང་། །མི་མ་ཡིན་དང་འབྱུང་པོའི་བར་གཅོད་ཅིང་། །མཁའ་འགྲོ་གྲུབ་པ་ཅན་གྱིས་གཉིས་ག་ལ། །དུས་མིན་འཆི་དང་འཇིགས་པའི་དབང་གྱུར་ནས། །སྒྲོ་སྐུར་དབང་གིས་སྙིང་པོའི་ཐེག་པ་བསྣུབ། །དེ་བས་རིགས་ངན་གང་ཟག་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །སྣོད་ལྡན་ཙམ་ལ་བསྟན་པར་གདམས་པ་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། འཇིག་རྟེན་ཞེན་པ་བྲལ་ཞིང་རྒྱུད་བརྟགས་ཕྱིར། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་བླ་མས་ཀུན་བླངས་ལ། །ནུས་དང་མི་ནུས་ཁྱད་པར་རྟགས་ལྡན་ན། །སྙིང་པོའི་དོན་བསྟན་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་བྱིན། །ཅེས་སོ། །ཁྱད་པར་མཆོག་གི་སྐལ་ལྡན་ལ་བསྟན་པ་གཏད་པ་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། མདོ་ལུང་མངོན་དུ་བྱུང་བའི་བཀའ་རྒྱུད་འདི། །མི་འཕེལ་མི་ནུབ་སྙིང་པོ་འཛིན་པ་ལ། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ངེས་པར་ཁྱེད་ལ་གཏད། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཞུས་ནས། གདམས་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་བསྔགས་པ་ནི། འདི་ལྟར་སྐལ་བ་རབ་དང་ལྡན་པའི་སློབ་མས་བཀུར་སྟི་དང་ཕུ་དུད་ཀྱིས་བླ་མ་དམ་པ་མཉེས་པར་བྱེད་དེ། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཞུས་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་ན་འདི་དང་ཕྱི་མའི་ལེགས་པ་ཀུན་འགྲུབ་སྟེ། སྒྲ་ཐལ་འགྱུར་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། རྩ་བ་ཡན་ལག་བླ་མ་གཉིས། །སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ཚང་

p. 152

བ་ལ། །རྒྱལ་སྲིད་དང་ནི་རང་གི་ལུས། །འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན། །ལུས་ངག་སྤྱོད་པས་མཉེས་པ་ཡིས། །བླ་མ་སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་བསྟེན། །དད་དང་ཤེས་རབ་ལྡན་པ་དང་། །མོས་ཤིང་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དང་། །བརྗོད་བྱ་རྣམས་ནི་ནོར་འཁྲུལ་མེད། །དབང་པོ་གསལ་བས་བླ་མ་བསྟེན། །བསྟེན་པ་དེ་ལས་ཡོན་ཏན་ནི། །དཔག་བསམ་ཤིང་དང་ཡིད་བཞིན་ནོར། །འདོད་འཇོའི་བ་དང་འདྲ་བ་ལས། །ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐོབ། །དེ་ལ་དམིགས་ཏེ་བླ་མ་བསྟེན། །འཁོར་བའི་གཡུལ་ལས་བཟློག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གསང་ཆེན་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་དོན་གྱི་གནས། །ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དབྱིངས། །གང་གིས་གང་ལ་ཇི་ལྟར་གདམས་པའི་ཚུལ། །ལྔ་པའི་གནས་འབྱེད་རིན་ཆེན་འགྲེལ་འདི་བཤད། །དཔག་མེད་དུས་ནས་ཐུགས་རྗེའི་རླབས་ཆེ་བ། །བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་རྣམས་དང་། བསྟན་འདིར་མངོན་པར་དགའ་བའི་མཐུ་སྟོབས་ཅན། །སྲུང་མ་དམ་ཅན་ཚོགས་རྣམས་དགྱེས་པར་མཛོད། །སངས་རྒྱས་ཐུགས་རྗེས་ལྷ་མི་སེམས་ཅན་ལ། །བླ་མེད་རབ་ཞུགས་མོས་དགེ་ཕུན་ཚོགས་ལྡན། །བདེ་གཤེགས་གདུང་འཚོབ་ཐེག་ཆེན་སྙིང་པོར་ཞུགས། །གང་ཡིན་དེ་ཀུན་དེང་ནས་དགའ་བར་མཛོད། །གནས་ལུགས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། བསྟན་པ་གང་ལ་བཞག་པའི་གང་ཟག་གི་རིམ་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་དྲུག་པ། བསྟན་པ་གང་ལ་བཞག་པའི་གང་ཟག་གི་རིམ་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།

p. 153

ད་ནི་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་བྱ་བ་ལ། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་བསྔོ་བ་དང་། བསྟན་པ་ཕྱོགས་བཅུར་དར་རྒྱས་སུ་བསྔོ་བ་དང་། གང་གིས་ཇི་ལྟར་བརྩམས་ཚུལ་བརྗོད་པ་དང་། ཕྱི་རབས་སྐལ་བཟང་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་བཞི་ལས་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་མཆོག་གསང་རྫོགས་པ་ཆེན་

p. 154

པོའི་དོན། །མ་གབ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་བསྟན་པ་ནི། །མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་གདོད་མའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ། །མ་འབད་བཞིན་དུ་ངང་གིས་གྲོལ་བར་ཤོག །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་བླ་ན་མེད་པའི་སྒྲོན་མ་འོད་འབར་བ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ལྟར་བཀོད་ཅིང་གསལ་བར་བྱས་པའི་ཚུལ་འདིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་དགུ་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་ནས་སུས་ཀྱང་གང་དུ་ཅི་ཡང་མ་འབད་པར་ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས་པས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཆེ་བ་རང་ལ་གནས་པའི་རྗེ་བཙུན་དམ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་ནས། ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བ་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །བསྟན་པ་དར་རྒྱས་སུ་བསྔོ་བ་ནི། ལྟ་བའི་ཕྱི་རྒྱ་རླབས་ཀྱིས་གཅོད་པའི་ཆོས། །ཐེག་པའི་ཡང་རྩེ་ཁྱུང་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་དབྱིངས། །ཀུན་ལས་འཕགས་པ་ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་ལུང་། །མི་ནུབ་རྒྱལ་མཚན་ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱས་པར་ཤོག །ཁྱུང་ནམ་མཁའ་ལ་ལྡིང་བའི་འགྲོས་ཀྱིས་ས་གཅོད་པ་ལྟར། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཕྱི་རྒྱ་རླབས་ཀྱིས་གཅོད་པ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་སྟེ། དམིགས་བསམ་སྤྲོ་བསྡུ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཉིད། ཀུན་བྱེད་ལས། ཁྱུང་ཆེན་ནམ་མཁར་ལྡིང་བ་བཞིན། །སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་བསྡུ་བ་མེད། །ཅེས་པ་ཉིད་ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་ཡང་རྩེ་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུ་སྟེ། མཚན་མ་རང་གྲོལ་ལས། ཐེག་པའི་ཡང་རྩེ་ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་ལུང་། །རི་རྒྱལ་ལྟ་བུ་ཀུན་གྱི་རྩེར་གྱུར་པ། །ཆེ་བའི་ཆེན་པོ་ཀུན་བཟང་ཡངས་པའི་ཐུགས། །རང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐེག་ཕྲན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་སྟོན་པའི་གནས་འདི་ཉིད་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོའི་དཔུང་རྒྱན་ལྟར་ནུབ་པ་མེད་ཅིང་ཕྱོགས་བཅུར་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་

p. 155

པའོ། །གང་གིས་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པ་ནི། སྡེ་གསུམ་ཀློང་དགུ་ཆིངས་བཞིས་རབ་བཅིངས་ཏེ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་དྲུག་ངེས་པའི་དོན། །གནས་ལུགས་རིན་ཆེན་མཛོད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་འདི། །ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་བཟང་པོས་ལེགས་པར་བཀོད། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཐམས་ཅད་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་དུ་འདུ་ལ། དེའང་ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པའི་ཀློང་། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཀློང་། །མ་འགགས་ཅིར་ཡང་འཆར་བའི་ཀློང་། །རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་བྲལ་བའི་ཀློང་། །གོལ་སྒྲིབ་གཞི་ནས་དག་པའི་ཀློང་། །ལྟ་སྒོམ་གདོད་ནས་དག་པའི་ཀློང་། །བྱར་མེད་བཅོས་བསླད་བྲལ་བའི་ཀློང་། །དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པའི་ཀློང་། །ཆོས་རྣམས་རང་སར་གྲོལ་བའི་ཀློང་དང་དགུར་འདུས་ཤིང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེད་པ། ཕྱལ་བ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་པུ་པའི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་མི་འགྱུར་བའི་ཆིངས་བཞིས་བཅིངས་པས་ཆིངས་བཞིར་འདུ་ལ། བཞི་པོ་རེ་རེ་བཞིན་གནད་བཀྲོལ་བ་དང་། འགག་བསྡམས་པ་དང་། ཆིངས་སུ་བཅིངས་པ་དང་། ལ་བཟླ་བའི་གནད་བཞི་བཞི་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། ངེས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་ཕྱུང་ནས་བཀོད་པ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཁང་ལྟར་འདོད་དགུ་འབྱུང་བས་གནས་ལུགས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཞེས་དཔེ་དོན་འཚོགས་པ་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ཏེ། ཐེག་པ་རྒྱལ་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ལྟ་སྒོམ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཀློང་ཡངས་པའི་ཕྱིར་རྩོམ་པ་པོའི་མཚན་ཏེ། ལེགས་པར་བཀོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རབས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར། མན་ངག་གི་རྒྱལ་པོ་གཞན་ལས་

p. 156

ཕུལ་དུ་ཕྱུང་བ། རང་ངོ་ཨ་ཏིའི་དགོངས་པ་ཅི་ཡིན་པ་བསྟན་པ་ཐེག་པ་འོག་མའི་མཐར་འཛིན་འཇོམས་ཤིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས། དོན་གྱི་སྙིང་པོ་རྡོ་རྗེ་ཐོ་ཆེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚོགས་དྲུག་ཟིལ་གནོན་ལས། དུས་གསུམ་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །མི་འགྱུར་མི་ཕྱེད་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཀློང་། །མཐའ་རྣམས་འཇོམས་པས་རྡོ་རྗེ་ཐོ་ཆེན་ཏེ། །ཕྱོགས་རྣམས་ཟིལ་གནོན་མན་ངག་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །ཕྱི་རབས་སྐལ་བཟང་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི། །གནས་ལུགས་མཛོད་ཁང་གནས་ལྔ་ངེས་པའི་དོན། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་འབྱོར་པས་རབ་བརྒྱན་ཅིང་། །ཚིག་དོན་རྣམ་བཀྲའི་བཀོད་པས་མཛེས་པ་འདིས། །སྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་དགའ་བར་མཛོད། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་མཐའ་བཞི་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་མཛོད་ཁང་འབྱོར་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བརྒྱན་ཅིང་ཀུན་ནས་ལེགས་པར་བཀོད་པས་བརྒྱན་པ་ལྟར། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མཛོད་ཁང་གནས་ལྔ་ངེས་པའི་རིམ་ཁང་ཐ་དད་པར་གསལ་བའི་ནང་ན། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་འབྱོར་པས་བརྒྱན་ཅིང་ཚིག་དོན་བཀོད་ལེགས་པའི་བཀོད་པས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པར་བྱས་པ་ཉིད། ཕྱི་རབས་ཀྱི་སྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ལ་མི་ཟད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་དུ་བཀོད་པ་དེ། ཡོངས་སུ་སྤྱད་པའི་གཞིར་གདམས་པས་མངོན་པར་དགའ་བར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པ་ནི། ཐེག་པའི་རྒྱལ་པོའི་དོན་འདིར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་དམ་ཚིག་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དང་བསྟན་པ་རིང་དུ་གནས་པ་རྟེན་འབྲེལ་དུ་ཤིས་པ་བརྗོད་པའི་རྒྱན་གྱིས་མཐའ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤིས་པ་བརྗོད་པའི་རྒྱན་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བཀྲ་ཤིས་དང་དགེ་ལེགས་སུ་བྱེད་དེ། འཇམ་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལས། བཀྲ་ཤིས་ཀུན་གྱི་བཀྲ་ཤིས་པ། །གྲགས་པའི་བཀྲ་ཤིས་

p. 157

སྙན་གྲགས་དགེ། ཞེས་ལེགས་པར་གསུངས་སོ། །བཀྲ་ཤིས་ཉིན་བྱེད་ཕན་བདེའི་འོད་སྟོང་གིས། །ཕྱོགས་རྣམས་བཀྲ་ཤིས་གླིང་བཞིའི་མུན་པ་སེལ། །བཀྲ་ཤིས་དོན་ཟབ་ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་གིས། །སྐྱེ་དགུ་བཀྲ་ཤིས་དམ་ཆོས་སྣང་བ་སྟོན། །བཀྲ་ཤིས་མཁའ་དབྱིངས་བདུད་རྩི་སྤྲིན་ཕུང་གིས། །དུས་རྣམས་བཀྲ་ཤིས་འདོད་དགུའི་ཆར་པ་འབེབས། །བཀྲ་ཤིས་རྩེ་མོ་ཐེག་པའི་རྣམ་འགྲོས་ཀྱིས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་བཀྲ་ཤིས་ཆར་ཆེན་འབེབས། །དེ་ཕྱིར་འདི་ན་གནས་ལུགས་རིན་ཆེན་མཛོད། །ནམ་མཁའི་མཐའ་མཉམ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་མཛོད། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ཐེག་མཆོག་སྙིང་པོའི་དོན། །བསྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱི་འདོད་འབྱུང་རིན་ཆེན་མཛོད། །ཚུལ་འདི་ཤེས་བྱའི་ནམ་མཁའ་ཡངས་པ་ལ། །བློ་གྲོས་འོད་སྟོང་ཉིན་མོར་བྱེད་པ་དེས། །རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་སྙིང་པོའི་བཅུད་བསྡུས་ནས། །གངས་རི་ཐོད་དཀར་མགུལ་དུ་ལེགས་པར་བཀོད། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་འོད་ཟེར་དང་། །རང་གི་རྣམ་དཔྱོད་བློ་གྲོས་མི་དམན་པས། །ཡངས་ཟབ་ཤེས་བྱའི་གནས་ལ་དབང་འབྱོར་ཏེ། །འདི་འདྲའི་ཚུལ་ལ་བློ་གྲོས་ངང་གིས་རྒྱས། །ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ལས་སྐལ་པ་ཆེན་པོའི་གནས། །རྒྱ་གར་རྒྱ་ནག་བོད་ཡུལ་མཆོག་རྣམས་སུ། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲིན་ལས་མངོན་པར་སྣང་། །སོ་སོའི་གནས་ལུགས་མཁས་གྲུབ་མཆོག་རྣམས་ཀྱི། །དགོངས་འགྲེལ་མན་ངག་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་དོན། །ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་དམ་པ་རིམ་གྱིས་མཛོད། །རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་མི་ནུབ་རྒྱལ་མཚན་བཙུགས། །དེ་ལྟར་རིམ་བརྒྱུད་ངོ་མཚར་གནས་རྣམས་དང་། །མཚུངས་མེད་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ལ་བརྟེན་ནས། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རྡོ་

p. 158

རྗེའི་གནས། །མ་ལུས་དོན་འགྲེལ་གནས་ལུགས་མཛོད་འདི་བརྩམས། །རྡོ་རྗེའི་གནས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་བས། །ཚུལ་རོལ་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་གྱུར་པ། ཁོ་བོའི་ནུས་པ་ཚིག་ལ་དབང་མིན་ཡང་། །དམ་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་བཤད། །སཱ་ལའི་ཤིང་ལ་བརྟེན་ནས་འཁྲི་ཤིང་ཡང་། །ཆེ་མཐོའི་དཔལ་དུ་བྱེད་པས་མཛེས་པ་ལྟར། །རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ལས། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་གནས་འདི་མཛེས་པར་བྱས། །བློ་གྲོས་ལུས་བཟང་རྟོགས་པའི་འདབ་གཤོག་རྒྱས། །ཏིང་འཛིན་འོད་གསལ་དག་པའི་མཁའ་ལ་མཛེས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དགོངས་པའི་རྩལ་འཕང་ནི། །འཁོར་བའི་གཡང་ས་དབྱིངས་སུ་བཅད་པ་ལགས། །ཐོས་བསམ་ཕྱོགས་མེད་སྒོ་ངའི་སྦུབས་ནང་ནས། །ཐེག་མཆོག་རྒྱལ་པོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བྱ། །ཉམས་རྟོགས་རྩལ་ཆེན་རྫོགས་པའི་འདབ་གཤོག་རྒྱས། །ཀུན་ལས་འཕགས་པའི་དབྱིངས་སུ་གནམ་འཕང་གཅོད། །སྒོ་གསུམ་སྒོང་རྒྱ་འདི་ཡང་ཤག་མ་ཤིག །རིག་སྟོང་ཆོས་སྐུ་འདི་ཡང་སྟོང་གསལ་ཡངས། །ཆོས་དབྱིངས་ཟད་པ་འདི་ཡང་ཟང་མ་ཐལ། །ཐམས་ཅད་དབྱིངས་གཅིག་འདི་ཡང་མངོན་སུམ་བཞིན། །ཡངས་པ་ཕྱམ་ཕྱམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ལ། །རིག་སྟོང་རྗེན་པར་བར་མེད་གཅིག་ཏུ་བསྲེས། །ཕྱི་ནང་དབྱིངས་གཅིག་སྟོང་གསལ་འཕོ་འགྱུར་མེད། །ཆོས་སྐུ་རྒྱལ་པོའི་གཏན་སྲིད་ཟིན་པ་ལགས། །ཡང་རབ་རྣལ་འབྱོར་ཚེ་འདིར་ངེས་པའི་ལུང་། །ཀ་དག་ཆོས་སྐུ་ཡིད་ལ་བྱར་མེད་པའི། །རྡོས་བཅས་ལུས་ལ་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་ཅན། །མི་ཡི་སེང་གེ་དེ་ཡིས་བསྟན་ནས་སོང། །ཡེ་སྟོང་དབྱིངས་ནས་བློ་སྟོང་ཡངས་པ་ཆེ། །གཞི་བདེའི་

p. 159

སྟེང་ན་བློ་བདེ་རྒྱུན་མི་འཆད། །ཆོས་ཟད་དབྱིངས་ན་བློ་ཟད་ཉམས་དགའ་བ། །ནམ་མཁའི་རབ་འབྱམས་རྣལ་འབྱོར་ཨེ་མ་ཧོ། །རང་མལ་ཆོས་སྐུ་མི་རྟོག་མཁའ་ལྟར་ཡངས། །རང་བཞིན་བསམ་གཏན་བར་མེད་ཆུ་བོའི་རྒྱུན། །རྟོགས་པ་གཅིག་གིས་ས་ལམ་མ་ལུས་བཅད། །ཀུན་བཟང་དོན་གྱི་དགོངས་པ་ཨེ་མ་ཧོ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །བྱ་བྲལ་རྣལ་འབྱོར་རྟོགས་པའི་ཁྱུང་ཆེན་ལྡིང་། །མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །མ་བཅོས་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ཨེ་མ་ཧོ། །རང་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་རིག་པའི་ཀློང་ཆེན་འདིར། །ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་མ་འགགས་རིག་པའི་རྩལ། །མེད་པ་གསལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་རོལ་པ་ཙམ། །རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་སྟོང་ཆེན་ཨེ་མ་ཧོ། །ཇི་བཞིན་མ་གཡོས་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་འདིར། །རང་ཤར་རང་གྲོལ་རང་གནས་མཉམ་པའི་ངང་། །བདེ་གསལ་མི་རྟོག་ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད། །ཐུན་མཚམས་འདས་པའི་དགོངས་པ་ཨེ་མ་ཧོ། །སྟོང་གསལ་རིག་པ་མི་འགྱུར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །འཁོར་འདས་ཡེ་དག་རང་རིག་བྱང་ཆུབ་ཀློང་། །གཟུང་འཛིན་རང་སྣང་གཞི་མེད་ཆོས་སྐུའི་རྩལ། །མཚོན་བརྗོད་འདས་པའི་རྟོགས་པ་ཨེ་མ་ཧོ། །འཁོར་བ་གཞི་མེད་རྟོགས་ན་མྱ་ངན་འདས། །མྱང་འདས་མིང་ཙམ་རྟོགས་ན་གདོད་མའི་དབྱིངས། །བྱ་བྲལ་ཡིད་ལས་འདས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །མ་བསམས་ཇི་བཞིན་བཞག་ན་བསམ་བརྗོད་འདས། །དམིགས་གཏད་ཞེན་པ་མེད་ན་གནས་ལུགས་ངང་། །ཆོས་ཟད་བློ་ལས་འདས་ན་མཐར་ཐུག་དོན། །ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ལས་འདས་ན་མཐའ་བྲལ་ཉིད། །རེ་དོགས་རྩ་བ་ཆོད་ན་བྱང་ཆུབ་རྙེད། །འདི་ནི་མཐར་ཐུག་

p. 160

ངེས་པའི་སྙིང་པོ་སྟེ། །ཕྱི་རབས་སྐལ་བཟང་རྣམས་ལ་གདམས་པ་ལ། །བདག་གཞན་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྐལ་ལྡན་ཀུན། །ཟད་པའི་ས་ལ་གཏན་སྲིད་ཟིན་པར་མཛོད། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེའི་དབྱིངས། །འདི་དང་སུ་འཕྲད་ཡང་རབ་ངེས་པའི་ལུང་། །འབད་མེད་ཡོངས་གྲོལ་ཆོས་ཉིད་ཡངས་པའི་ཀློང་། །སྲིད་པ་ཐ་མའི་དམ་ཚིག་རིན་ཆེན་ལགས། །དེ་བས་འདིར་ཞུགས་སྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་ལ་མ་བཅོས་རྣལ་དུ་ཞོག །སྤྲོས་པའི་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་འཁྲུལ་པ་སྤོངས། །དབེན་པའི་གནས་སུ་བྱར་མེད་སྙིང་པོ་ལྟོས། །འདི་ནི་ཁོ་བོའི་སྙིང་གཏམ་ཟབ་མོ་ལགས། །ཞུན་མཐར་ཆོད་ལ་སེམས་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེ། །ཞེན་མེད་སྐྱོངས་དང་དངོས་འཛིན་འཁྲུལ་པ་འཇིག །གཏད་མེད་གྱིས་དང་བདེན་མེད་ཤུགས་ལས་འཆར། །གང་སྣང་ཅི་ཤར་ཡུལ་སེམས་ཆོས་ཀྱི་གནད། །མི་དགག་མི་སྒྲུབ་རང་བབས་མཉམ་པའི་ངང་། །ཅོག་གཞག་ལིངས་བསྐྱུར་དགོངས་པའི་མཐར་ཐུག་ཉིད། །རང་སངས་རྗེན་མེད་འཆར་གྱིས་ཟད་སར་སྐྱོལ། །དེ་ལྟར་མ་ལུས་ཆོས་ཀུན་སྙིང་པོའི་དོན། །གནས་ལུགས་རིན་ཆེན་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་འདི་བཤད། །རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་དང། །ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཤོག །གནས་ལུགས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་བ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་འབྱམས་ལ་མང་དུ་ཐོས་པའི་ནོར་གྱིས་ཕྱུག་ཅིང་། ཐེག་པའི་རྒྱལ་པོའི་གནས་ལ་མངའ་དབང་འབྱོར་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ། ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱིས། གངས་རི་ཐོད་དཀར་གྱི་མགུལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཁང་བཟང་དུ་སྦྱར་བ་རྫོགས་སོ།། །།དགེའོ། །དགེའོ། །དགེའོ། །

གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་གནས་གསུམ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད།

རྡོ་རྗེའི་གནས་དང་པོ། གཞི་གཏན་ལ་དབབ་པའི་རིམ་པ།

p. 161
p. 162

གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་གནས་གསུམ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས།

p. 163

རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པ་དཱརྠ་རཏྣ་སྱ་ཀོ་ཥ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ། དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གདོད་མའི་མགོན་པོ་ཆོས་དབྱིངས་མཁའ་ལ་ཀུན་གྱི་སྔོན་རོལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་ལྔའི་རང་བཞིན་ཅན། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་རབ་རྫོགས་འོད་གསལ་དཀྱིལ་འཁོར་འཕྲིན་ལས་འོད་ཟེར་སྟོང་འཕྲོ་བས། །སྲིད་ཞིའི་ཐར་གླིང་སྣང་བར་མཛད་དེ་ཐོག་མ་མེད་དུས་ལམ་སྟོན་སྔོན་མེད་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་དཔལ་དུ་ཤར། །བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཉིན་མོར་བྱེད་དེས་བདག་བློའི་གེ་སར་འདབ་སྟོང་གཡོ་བ་ཀུན་ནས་དགའ་བའི་གཙུག་གིས་མཆོད། །དཔག་མེད་ཐུགས་རྗེེའི་སྤྲིན་ཚོགས་མངའ་བས་འགྲོ་ལ་ཕན་བདེའི་ཆར་འབེབས་ཤིང་། །མཁྱེན་བརྩེའི་འབྲུག་སྒྲ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐར་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་གློག་ཕྲེང་གསལ་བར་ཁྱབ། དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་རྣམ་འཕྲུལ་གཅིག་བསྡུས་དཔལ་མགོན་བླ་མའི་ཚོགས་རྣམས་དང་། །མཁའ་འགྲོ་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོའི་

p. 164

ཚོགས་ཀྱིས་དེ་རིང་བདག་བློའི་པད་མཚོར་སྐྱོངས། །གདོད་ནས་རྣམ་དག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཀྱང་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཡུལ་མིན་ལ། །མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཀྱང་སྲིད་ཞིའི་དྲི་མས་མ་གོས་ཤིང་། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་བརྙེས་ཀྱང་ཆོས་མཆོག་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ལ། །དག་དང་མ་དག་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་དག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་ལ་འདུད། །ཤེས་བྱའི་མཁའ་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེའི་གཞིར། །རྒྱལ་བའི་དམ་ཆོས་གཟའ་སྐར་གྲངས་མེད་ལས། །གསང་སྔགས་བླ་མེད་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་གནས། །ཚིག་དོན་རིན་ཆེན་མཛོད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་བྱ། །གང་གི་ཚེ་གདོད་མའི་དབྱིངས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕོ་བྲང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དག་གི་འབྲས་བུའི་མཆོག་མཐར་ཐུག་པ་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས་འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། དེའི་གནས་ངེས་པ་འོད་གསལ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་

p. 165

བའི་རྒྱུད་བཅུ་བདུན་མན་ངག་བརྒྱ་དང་བཅུ་དགུའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ལས། འདིར་སྐལ་ལྡན་ཚེ་གཅིག་གིས་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་རྒྱུད་དང་མན་ངག་གི་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལག་ལེན་དུ་བསྟན་ན། གཞི་དང་འཁྲུལ་ཚུལ་ཁྱབ་ཚུལ་དང་། །གནས་དང་ལམ་དང་སྒོ་དང་ཡུལ། །ཉམས་ལེན་ཚད་དང་བར་མ་དོ། །གྲོལ་ས་ཉིད་དང་བཅུ་གཅིག་གོ། དེ་ལ་རྟོགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་མ་བྱུང་། མ་རྟོགས་ཏེ་སེམས་ཅན་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་རོལ་ན་གཞི་དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་བསྟན་པ་དང་། དེ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་། འཁྲུལ་དུས་གཞི་དེས་ཁྱབ་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་། གནས་གང་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དེའི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ལམ་གང་ལས་འབྱུང་བ་དང་། སྒོ་གང་ལས་འཆར་བ་དང་། ཡུལ་གང་ལ་སྣང་བ་དང་། དེ་ཉམས་སུ་ཇི་ལྟར་བླང་བ་དང་། རྟགས་ཚད་ངེས་པས་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། ཉམས་ལེན་མ་རྫོགས་ན་བར་དོར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་བསྟན་པ་དང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གྲོལ་ས་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པ་དང་བཅུ་གཅིག་གིས་རྡོ་རྗེའི་གནས་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ་ཚུལ་འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་ཅན་འཁོར་བའི་ཐོག་མ་གང་། །འདས་པའི་ཐོག་མ་གང་གིས་བཟུང་། །སངས་རྒྱས་མ་འཁྲུལ་གནད་འདི་ཅི། །སེམས་ཅན་འཁྲུལ་བ་ཅི་ལས་བྱུང་། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་གནས་ས་གང་། །དེ་ཉིད་ལམ་ཡང་གང་ལས་བྱུང་། །ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་སྒོ་ནི་ཅི། །སྒྲོན་མའི་གནད་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། །དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྣང་། །ཡུལ་གྱི་གནད་ནི་གང་ལ་འཆར། །དེ་རྟེན་ཁྱབ་པར་གང་གིས་སྒྲུབ། །བློ་རིམ་གནད་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། །ཉམས་སུ་ཇི་ལྟར་ལེན་པ་ལགས། །དེ་ཡི་རྟགས་དང་ཚད་གནད་ཅི། །བར་མ་དོ་ཡི་སྣང་བ་ཅི། །རང་སེམས་གྲོལ་བ་གང་དུ་གྲོལ། །གྲོལ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་། །ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་

p. 166

རིན་པོ་ཆེ་ཕྲེང་བའི་རྒྱུད་ལས། ཇི་ལྟར་བརྗོད་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀུན། །བགྲང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་མོད་ཀྱང་། །མདོ་ནི་ཟབ་མོའི་དོན་དུ་བསྡུས། །གནས་ལུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀྱང་། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་གཞི་རྣམ་པ་མང་བཤད་ཀྱང་། །ལྷུན་གྲུབ་དང་ནི་ཐུགས་རྗེའོ། །རང་གནས་སྐུ་རིག་ཡེ་ཤེས་སོ། །གནས་པ་ཐུགས་ཏེ་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ། །ལམ་ནི་རྩ་བཞི་འགྱུར་བྱེད་རླུང་། །འཆར་བྱེད་སྒོ་ནི་མིག་སོགས་སོ། །ནམ་མཁའ་རྐྱེན་བྲལ་ཡུལ་དུ་འདུས། །ཉམས་སུ་ཇི་ལྟར་བླང་ཞེ་ན། །ཁྲེགས་ཆོད་དང་ནི་ཐོད་རྒལ་ལོ། །ཚད་ནི་གདེང་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །བར་དོ་མ་བུ་གཉིས་སྦྱོར་རོ། །གྲོལ་ས་ཉིད་ནི་ཐོག་མའོ། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། རྡོ་རྗེའི་གནས་དང་པོ། རྟོགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་མ་བྱུང་། མ་རྟོགས་ཏེ་སེམས་ཅན་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་རོལ་ན། གཞི་དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་དེ་ལས་གཞི་སྣང་གི་སྣང་ལུགས་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཀྱེ་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ། ཐོག་མ་སྟོན་པ་ཉིད་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ན་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མ་གྲུབ། སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་སྔོན་རོལ་ན་གཞི་འདི་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལགས་ཞེས་པས། འདི་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡེ་ཐོག་གཞིའི་གནས་ལུགས། དེ་ལས་གཞི་སྣང་གི་འཆར་ལུགས། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གྲོལ་ལུགས་སོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། གཞི་བདུན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ཀ་དག་གི་ཡེ་གཞི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ཀྱི་གཞིའི་འདོད་ལུགས་བདུན་ལས་མི་འདའ་སྟེ། གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པའི་ལུགས། གཞི་མ་ངེས་པར་འདོད་པའི་ལུགས། གཞི་ངེས་པ་དོན་གྱི་དངོས་གཞིར་འདོད་པའི་ལུགས། གཞི་ཅིར་ཡང་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་

p. 167

པར་འདོད་པའི་ལུགས། གཞི་ཅིར་ཡང་ཁས་བླང་དུ་བཏུབ་པར་འདོད་པའི་ལུགས། གཞི་སྣ་ཚོགས་སུ་འདོད་པའི་ལུགས། གཞི་ཀ་དག་ཏུ་འདོད་པའི་ལུགས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། བབས་ལས་གྲུབ་པའི་གནས་ལུགས་ནི། །གནས་པ་བདུན་གྱི་ཚུལ་ལ་ཡང་། །སྣ་ཚོགས་ངོས་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ལ། །འགྱུར་ཚད་ཆ་ནས་ངེས་མེད་པ། །མི་འགྱུར་བ་ལས་ངེས་པ་ཅན། །སྣང་བའི་རྩལ་ནི་ཅིར་ཡང་བསྒྱུར། །ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཕྱིར་ཁས་ལེན་བཅས། །འཁྲུལ་པ་དག་ཕྱིར་ཀ་དག་ལ། །སྣང་ཚུལ་ཐ་དད་ཁྲ་བོར་འདོད། །འདི་ལྟར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་ལས། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཅིར་སྣང་ཕྱིར། །ཐ་དད་འདོད་པ་གྲངས་མང་ཡང་། །གནས་པ་བབས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་གང་དང་བྲལ། །ཞེས་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོག་མ་བབས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་གཞི། །ཡོད་ནི་གཅིག་ལས་མེད་པ་ལ། །འཁྲུལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱོགས་དག་ནས། །རྟོག་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་གཏན་ཕབ་ན། །རིམ་པ་བདུན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྣང་། །རིམ་པ་བདུན་གྱི་སྣང་བ་ཡང་། །ངོ་བོ་གཅིག་གི་སྣང་ཚུལ་ལས། །གཅིག་མ་ཤེས་པས་དེ་ལྟར་སྣང་། །འོན་ཀྱང་དེ་དོན་འདི་ལྟ་སྟེ། །ལྷུན་གྲུབ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལ། །སྣ་ཚོགས་འདུས་པའི་སྙིང་པོར་སྣང་། །ངེས་པ་མེད་པར་གནས་པ་ལ། །འགྱུ་བྱེད་ཡིད་བཅས་རྣམ་པར་སྣང་། །ངེས་པ་རང་ངོར་གནས་པ་ལ། །དྲན་བྱེད་འཕོ་བ་མེད་པར་སྣང་། །བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པར་གནས་པ་ལ། །འབད་དེ་བློ་ཡི་རྣམ་པར་སྣང་། །ཅི་ཡི་ངོ་བོར་གནས་པ་ལ། །གང་སྣང་རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་། ཁྲ་བོ་དག་ཏུ་གནས་པ་ལ། །སྣ་ཚོགས་སོ་སོའི་ཚུལ་དུ་སྣང་། །ཀ་ནས་དག་པར་གནས་པ་ལ། །དྲི་མ་ཡེ་ནས་མེད་པར་སྣང་། །འདི་ཀུན་བློ་ཡི་རིམ་པར་སྣང་། །རང་ངོ་ཀ་ནས་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བདུན་དུ་བསྟན་པ་ཡང་རིག་པ་གཅིག་གི་དོན་འཇལ་བ་ལས་སོ་

p. 168

སོ་ནས་བརྟགས་ཀྱང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་དང་འདོད་ཚུལ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་འདི་ཁོ་ནའོ་ཞེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པའི་ཁས་ལེན་ནི་འདིར་མི་འདོད། འོན་ཀྱང་ཆ་མཐུན་པ་མ་བསྟན་ན་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་བརྗོད་ན། འདི་ལ་གང་ཟག་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་ལམ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་གཉིས་ལས། གྲུབ་མཐའ་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་གཞི་དྲུག་སྐྱོན་ཅན་དུ་བསྟན་པ་ནི་ཕྱོགས་རེ་ལ་ཞེན་ནས་མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བར་ལྟུང་བ་ནི། དམུས་ལོང་དྲུག་གིས་ལྷའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་ལག་པས་ཉུལ་ནས་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་འཇལ་བ་འདྲ་ལ། ལམ་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་ཀ་དག་སྐྱོན་མེད་རང་གཞུང་དུ་འདོད་པ་མིག་དང་ལྡན་པས་གླང་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་འཇལ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ཀུན་བློ་ཡི་རིམ་པར་སྣང་། །རང་ངོ་ཀ་ནས་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གཞི་དྲུག་སྐྱོན་ཅན་དུ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅུང་ཟད་བཤད་ན་དྲུག་ལས། དང་པོ་གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་ལ་འདོད་པ་བརྗོད། དེ་དགག །བཀག་པའི་དོན་བསྡུ་བ་དང་གསུམ་ལས་དང་པོ་ནི། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གནས་ལུགས་ནི་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད། ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གནས་པའི་བདག་ཉིད་ཅེའོ། །དེ་དགག་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་ན། གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་དང་པོ་ཉིད་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པར་ཐལ་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡེ་ནས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་སུ་ཡང་གཞི་དེ་ལས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་འདི་འདག་མི་རིགས་པ་དང་། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་གནས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་ན་འཁོར་བ་ཡང་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་བས་གྲོལ་བར་མི་རིགས་པ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་ཐ་དད་པས་ལྷུན་གྲུབ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས།

p. 169

ལྷུན་གྲུབ་སྣ་ཚོགས་གཞི་དེ་ཉིད། །ཡང་དག་གཞི་ཉིད་མ་ལགས་ཏེ། །གལ་ཏེ་ཡིན་ན་འདི་ལྟར་འགྱུར། །འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་འབད་པས་ནི། །གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། །མ་རིག་ཉིད་ཀྱིས་སྦགས་པའི་ཕྱིར། །རིག་པ་ཡོད་པས་གྲོལ་གསུངས་ན། །འབྲས་བུ་ཡང་གྲོལ་ཉིད་མི་འགྱུར། །དཔེར་ན་སོལ་བ་ནག་པོ་ལ། །བྱི་དོར་གང་གིས་དཀར་པོ་ཡི། །མདོག་ཏུ་འགྱུར་བར་མི་ནུས་བཞིན། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པས། །ཡང་ན་ལྷུན་གྲུབ་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་སོ། །བཀག་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། འདིར་དེ་ལྟར་མི་འདོད་དེ། ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པས་འཁོར་བ་མ་གྲུབ། རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པས་འདས་པ་མ་གྲུབ། གཉིས་མེད་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པས་ཡེ་ནས་སྐྱོན་ལས་འདས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་དེ་ལ་ལྷུན་གྲུབ་འཆར་གཞིར་མཚོན་པ་ཙམ་ལས་རང་མཚན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་གནས་པའི་གཞི་དེ་ལ། །ལྷུན་གྲུབ་མཚོན་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གཞི་མ་ངེས་པར་འདོད་པ་ལ་ཡང་གསུམ་ལས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་ནི། ངོ་བོ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས། བློས་གང་ལྟར་བཏགས་པ་ཙམ་དེར་སྣང་བའོ་ཞེའོ། །དེ་དགག་པ་ནི། བློས་གང་བཏགས་ཡིན་ན་གཞི་དེ་འཁོར་བར་བཏགས་དུས་མྱང་འདས་སུ་མི་རུང་ལ། གཅིག་ཡིན་དུས་དུ་མར་མི་འཐད་པ་དང་། ཕན་ཚུན་ངེས་པ་འཆོལ་བས་འཁྲུལ་གྲོལ་གོ་འཕོ་བར་ཐལ་བ་དང་། ངེས་པ་མེད་ན་གྲོལ་ནས་འཁྲུལ་བར་ལྡོག་པར་ཐལ་ལ། མ་གྲོལ་བ་དེ་རང་དུས་དེ་ན་གྲོལ་ཟིན་དུ་ཐལ་བ་དང་། ངེས་མ་ངེས་གཉིས་ཕན་ཚུན་གོ་འཕོ་བས་འཆོལ་བར་ཐལ་བ་དང་། མ་ངེས་ན་གཞིར་མི་རུང་སྟེ་ས་མི་ཟིན་པའི་སྐྱོན་དང་བཅས་པར་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། མ་ངེས་པ་ཡི་གཞི་གསུངས་པ། །འདི་ཡང་གཞི་ཉིད་མི་བཏུབ་བར། །བདག་གིས་བློ་རིམ་འདི་ལྟར་གོ། འབྲས་བུ་རེས་

p. 170

འཇོག་ཅན་ཉིད་དམ། །ཡང་ན་ལྡོག་བཅས་ཉིད་དུ་འགྱུར། །མ་ངེས་ངེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །ངེས་པའང་མ་ངེས་ཅན་དུ་འགྱུར། །རང་གི་མ་ངེས་རང་ཡོད་པས། །ངེས་པ་ཡིན་ན་ལས་མཐའ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །དོན་བསྡུ་བ་ནི། འདིར་ནི་དེ་ལྟར་མི་འདོད་དེ། མིང་དོན་གང་དུའང་མི་འབྱེད་པས་ཡེ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་སྐྱེ་འགག་གནས་པ་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་དུ་ངེས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་གཞི་ངེས་པ་དོན་གྱི་དངོས་གཞིར་འདོད་པ་ལའང་གསུམ་ལས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་ནི། ངོ་བོ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། སྣང་ཚུལ་འསྒྱུར་དུ་མི་བཏུབ་པ་མེ་དང་ཆུ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དགག་པ་ནི། འགྱུར་མེད་ཁོ་ན་ཡིན་ན་བདག་རྟག་པར་འདོད་པ་དང་། གཅིག་པར་ཐལ་བ་དང་། འབད་པས་གྲོལ་བ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་ཏེ་མ་དག་པའི་རིག་པ་དག་པར་བསྒྱུར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་གཞི་དེ་རྟོགས་པ་དང་ལམ་སྒོམ་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང་། གཞི་རྟོགས་པས་འཁྲུལ་པ་བཟློག་པར་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ངེས་པའི་གཞི་ཞེས་བསྟན་པ་ལ། །འདི་ཡང་ཡང་དག་སྙིང་པོ་མིན། །དཔེར་ན་མིག་སེར་ཅན་དག་ལ། །དུང་ཉིད་སེར་པོར་སྣང་བ་བཞིན། །རང་ས་ལྡོག་པའི་ཁྱད་ཀྱིས་ནི། །རང་གཞན་གཉིས་མེད་ངེས་མཐའ་བྲལ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཡང་དག་མིན། །ཡང་ན་རྒྱུ་ངེས་འབྲས་ངེས་པས། །བདག་རྟག་པ་དང་ཁྱད་མེད་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །བཀག་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། འདིར་དེ་ལྟར་མི་འདོད་དེ། རྟོགས་ངོ་རང་དག་ལ་མ་རྟོགས་ཀྱང་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་ཅེས་བྱའི། འབད་པས་མི་དག་ཅེས་ཁས་མི་ལེན་པའོ། །བཞི་པ་གཞི་ཅིར་

p. 171

ཡང་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པར་འདོད་པ་ལའང་གསུམ་ལས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་ནི། ངོ་བོ་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་མ་ཆད་པས་གནས་ཚུལ་གར་ཡང་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པའོ་ཞེའོ། །དེ་དགག་པ་ནི། གནས་ལུགས་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་ན་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་གྲོལ་ཟིན་ཡང་རྒྱུར་ལྡོག་པའམ་རྒྱུ་འཁྲུལ་སྣང་སྤུ་མ་བརྗེས་པ་ཟང་ངེ་བའི་རང་དུས་དེ་གྲོལ་ཟིན་སྔར་འདས་དང་ཕན་ཚུན་གོ་བརྗེ་བར་ཐལ་ཏེ། གང་དུའང་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་དགོས་པ་མེད་པ་དང་། ཡང་ཕྱིར་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་བདེན་པར་ཐལ་ཞིང་། བེམས་རིག་ཕན་ཚུན་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པར་ཐལ་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་ཅེས་སྔར་གསུངས་པ། །རང་གི་གནས་ལུགས་བསྒྱུར་བཏུབ་ན། །འདི་ཡང་ངེས་པ་མེད་པར་མཚུངས། །འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་རྒྱུར་ལྡོག་ཕྱིར། །འབད་པ་རྣམས་ལ་དགོས་མེད་འགྱུར། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ལྡོག་པས་ན། །བེམས་པོ་རྣམས་ནི་རིགས་བཅས་སུ། །བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། །ཞེས་སོ། །དོན་བསྡུ་བ་ནི། རང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ལ། འཁྲུལ་པ་གནས་སུ་དག་ནས་ངོ་བོ་ལ་རང་ས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྔ་པ་གཞི་ཅིར་ཡང་ཁས་བླང་དུ་བཏུབ་པར་འདོད་པ་ལའང་གསུམ་ལས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་ནི། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོར་གཞི་མེད་ཕྱོགས་ཡན་དུ་ཤར་བས་ཅིར་ཡང་ཁས་བླངས་པའོ་ཞེའོ། །དེ་དགག་པ་ནི། གང་དུའང་ཁས་བླང་དུ་བཏུབ་ན་དངོས་པོ་ལ་ཐུག་པ་མེད་པ་ལྟར་གཞི་ལ་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་ལ། འདོད་ན་ཐུག་མེད་ཀྱི་མཐའ་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་དང་། ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་དུ་ཐལ་བས་གནས་ལུགས་ཀྱི་གཞིར་མི་རུང་བར་ཐལ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཁས་ལེན་རྣམས་དང་ལྡན་པར་ནི། །སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་གསུངས་པ། །འདི་ཀུན་ཕྱོགས་ཀྱི་འཕེན་པ་ཙམ། །ཐམས་

p. 172

ཅད་ཡིན་ངོར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་འགྱུར་བས། །ཞེས་སོ། །དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་ལས་འདས་པས་ཁས་ལེན་གང་ཡང་མེད་ལ། མཚོན་ཚུལ་ཕྱོགས་རེ་ནས་གང་ཡང་མཚོན་དཔེར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དྲུག་པ་གཞི་སྣ་ཚོགས་སུ་འདོད་པ་ལའང་གསུམ་ལས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་ནི། ངོ་བོ་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། །སྣང་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བའོ། །ཞེའོ། །དེ་དགག་པ་ནི། གཞི་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་དུ་མར་འགྱུར་ལ། དག་པ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་གཞིར་མི་རུང་བས་འབད་ཀྱང་ངལ་བ་དོན་མེད་པ་དང་། དུ་མ་མཐའ་ཡས་ཐུག་པ་མེད་པས་ངེས་པ་རྙེད་དུས་དང་རྟོགས་དུས་མེད་པར་ཐལ་བ་དང་། སྣང་ཚུལ་འཕོ་འགྱུར་བྱེད་པ་ལྟར་གཞི་ཡང་འཕོ་འགྱུར་བྱེད་པར་ཐལ་བ་དང་། འཕོ་འགྱུར་བྱེད་ན་གཞིར་མི་འཐད་པ་དང་། རྟོག་ཚོགས་དུ་མ་སྐད་ཅིག་ལ་འགྱུ་བ་ལྟར། གཞི་གྱ་གྱུ་ཉོན་མོངས་ཅན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སྟོན་པས་གོང་དུ་ཁྲ་བོར་གསུངས། །འདི་ཡང་ཕྱོགས་ནས་མི་འཐད་པས། །གང་གི་ངོ་བོ་དེ་སྣང་བས། །འབྲས་བུ་ཐ་དད་དོན་དེ་མཚུངས། །མང་བའི་སྒྲ་ཡིས་ཉམས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །དོན་བསྡུ་བ་ནི། འདིར་དེ་ལྟར་མི་འདོད་དེ། ངོ་བོ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་མཚན་གཞི་དང་བྲལ། རང་བཞིན་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བས་མཚོན་ཆ་དང་བྲལ། གནས་ལུགས་སྤྲོས་པ་ལས་གྲོལ་བས་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་ཏེ། མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་གྱི་གདགས་སུ་མི་རྙེད་པས་སྣ་ཚོགས་འཆར་གཞི་མ་འགགས་ཀྱང་ཡིན་ཚུལ་སྐྱོན་ལས་འདས་པའོ། །ལམ་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་ཀ་དག་སྐྱོན་མེད་རང་གཞུང་དུ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཀ་དག་གི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་། དེ་ལ་རྩོད་པའི་སྐྱོན་སྤང་། འཆར་གཞིའི་བབས་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡེ་ཐོག་གཞིའི་ཀ་དག་ནི་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་འདས་ཆེན་

p. 173

པོ་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པས་ཡོད་པ་རྟག་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་ཏེ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མའི་ཆོས་སུ་མ་གྲུབ། རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་མེད་པ་ཆད་པའི་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ། འོད་གསལ་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་དག །རང་བཞིན་གདོད་མའི་སངས་རྒྱས། ཆོས་སྐུ་འགྱུར་མེད་ཀྱི་དགོངས་པ། འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ་ཡེ་སྟོང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ཐོག་ཉིད་ནས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གནས་པ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཀ་དག་པས། །རང་བཞིན་ཉིད་ལ་ལྷུན་གྲུབ་བོ། །ས་དང་ཕྱོགས་དང་རིས་ལས་འདས། །ཡོད་དང་མེད་དང་བལྟ་རུ་མེད། །སྒྲ་ཚད་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །གཅིག་དང་གཉིས་དང་བགྲང་ཡུལ་མེད། །སྟོང་པ་ཆེན་པོར་བབས་ཀྱིས་གྲུབ། །ཅེས་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྤྲོས་བྲལ་ཆོས་ཉིད་ཀ་དག་ནི། །རང་ངོ་རྣམ་དག་སྙིང་པོའི་གཞི། །དེ་ལ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་བྲལ། །བརྗོད་པས་གཏན་ལ་དབབ་ཏུ་མེད། །སྒྲོ་འདོགས་ཐ་སྙད་ཀུན་བྲལ་ཏེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་མེད། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །ཆོས་མེད་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད། །གང་མེད་ཅི་མེད་ཅི་ཡང་མེད། །དེ་ལྟར་མེད་པའི་སྙིང་པོ་ལ། །རེ་ཞིག་ཚིག་གིས་གཏན་ཕབ་ན། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཀ་དག་ལ། །རང་བཞིན་དུ་ནི་ལྷུན་གྲུབ་པོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་རྩོད་པ་དང་། ལན་གཉིས་ལས་རྩོད་པ་ནི། ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡིན་ན་དྲི་མ་ཡེ་ཟད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་འཁོར་བར་འཁྲུལ་པ་མི་རིགས་ལ། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་པས་ཡེ་ནས་འབད་མེད་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་གྲོལ་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ལན་ནི། ཡེ་ནས་གྲོལ་ཟིན་པས་དྲི་མ་བསྐྱར་ནས་མཚན་ཉིད་པ་སྦྱང་དུ་མེད་ཅིང་འཁྲུལ་པ་དང་གྲོལ་བ་རང་མཚན་པ་མེད་

p. 174

དེ་རྨི་ལམ་གྱི་གྲོལ་འཁྲུལ་ལྟར་རིག་པའི་རོལ་པ་ཙམ་དུ་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་གྲུབ་མ་མྱོང་བས་ཀ་དག་ཡིན་པ་ལ་སྐྱོན་མེད། ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་པས་ཡེ་ནས་དབྱིངས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཏུ་རྫོགས་ཀྱང་གཉིད་སད་པ་ལྟར་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་ཆ་ལས་ཡེ་ཐོག་དེར་མངོན་དུ་གྱུར་ཚར་ཡོད་པས་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཀ་དག་པས། །སེམས་ཅན་འཁོར་བ་འདི་མི་རིགས། །མ་རིག་དྲི་མ་ཡེ་ཟད་ཕྱིར། །སྟོན་པས་གསུངས་པ་སེམས་དཔའ་ཆེ། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡང་མ་འགགས་རོལ་པར་སྣང་། །སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་གསོལ་བ། །རང་བཞིན་ཉིད་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ན། །སེམས་ཅན་འདི་དག་རང་གྲོལ་རིགས། །ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །གསུངས་པ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། །ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པའི་ཕྱིར། །གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱང་རོལ་པར་སྣང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡང་གསོལ་བ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཀ་དག་པས། །ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཡང་དགོས་མེད་འགྱུར། །ཡང་ན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཀ་ནས་དག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །སྟོན་པས་གསུངས་པ་འདུག་ཚུལ་ལ། །གང་གིས་བརྗོད་པའི་ཚིག་མེད་པས། །བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཚིག་དང་བྲལ་བ། །ཅི་ཡི་ངོ་བོར་གྲུབ་མེད་ཕྱིར། །ཚིག་གིས་འདི་ལ་གནོད་པ་བྲལ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་འཆར་གཞིའི་བབས་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་ལ། དབྱིངས་གདོད་མའི་ཡེ་གཞི་ལ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ། ངང་དང་རང་བཞིན་བདག་ཉིད་གསུམ། །ཀ་དག་ཉིད་དང་ལྷུན་གྲུབ་སྟེ། །ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པས་ཕྱེ་ན་བརྒྱད་དུ་གནས་ཤིང་། དེའི་ངང་ལས་གཞི་སྣང་དུ་ཤར་དུས་གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀའི་གཞི་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་སྤྱི་གཞི་ཟེར་ལ། གྲོལ་གཞི་བྱེད་པས་གྲོལ་བའི་གཞི་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་གཞི་བྱེད་པས་འཁྲུལ་

p. 175

གཞི་ཞེས། གཞི་སྣང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་གྲོལ་འཁྲུལ་གྱི་ཆ་དབྱེ་ན་གསུམ་དུ་གནས་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་དང་། །ངང་དང་རང་བཞིན་བདག་ཉིད་ཆེ། །ཀ་དག་ཉིད་དང་ལྷུན་གྲུབ་དང་། །སྤྱི་པའི་གཞི་དང་འཁྲུལ་གཞིའོ། །ཞེས་པ་དང་། དེའི་རྒྱས་བཤད་དུ། ངོ་བོ་ཀ་དག་བརྗོད་གཞི་བྲལ། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཅིར་སྣང་རྫོགས། །ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་རང་ཤར་བའོ། །ངང་ནི་ཤུགས་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། །རང་བཞིན་མ་བཅོས་ཀུན་སྣང་བས། །བདག་ཉིད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་པའོ། །ཀ་དག་དྲི་མ་རང་དག་སྟེ། །ལྷུན་གྲུབ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །སྤྱི་པའི་གཞི་ནི་གྲུབ་པར་སྣང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་གཞིའི་རང་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཡོད་པས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཀ་དག་གི་ཡེ་གཞི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་འདུག་ཚུལ་ངོས་གཟུང་། དེའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད། རྣམ་པ་ལ་འཁྲུལ་གཞི་བཟློག་པའོ། །དང་པོ་ནི་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས། ཡེ་སྟོང་ཐོག་མའི་ཆོས་སྐུ། དབྱིངས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ། ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་གནས་ལུགས་ཏེ། འཁོར་འདས་བདེ་སྡུག །ཡོད་མེད། ཡིན་མིན། གྲོལ་འཁྲུལ། རིག་མ་རིག་ལ་སོགས་པ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཐོག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཀ་དག་ལ། །འཁྲུལ་ཞེས་ཙམ་དུ་བརྗོད་དུ་མེད། །དེ་བཞིན་མ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཅི། །དེ་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་གདོད་ནས་མེད། །ཅེས་པ་དང་། གསང་བ་ཡི་གེ་མེད་པའི་རྒྱུད་ལས། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྤྱད་པའི་ཡུལ་མེད་དོ། །སྔར་འདས་པ་མེད་དོ། །ཕྱིས་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །ད་ལྟར་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ལས་མེད་དོ། །བག་ཆགས་མེད་དོ། །མ་རིག་པ་མེད་དོ། །སེམས་

p. 176

མེད་དོ། །ཡིད་མེད་དོ། །ཤེས་རབ་མེད་དོ། །འཁོར་བ་མེད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་དོ། །རིག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །དེའང་ཀ་ནས་དག་པ། དང་པོ་ནས་དག་པ། ཐོག་མ་ནས་དག་པ། ཡེ་ནས་དག་པ། གདོད་མ་ནས་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཀ་ཞེས་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ལ། །དག་པ་དྲི་མའི་གྲངས་མཐའ་ཟད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཉིས་ལྡན་དང་། སུམ་ལྡན་དུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིག་ལ་དངོས་པོ་མེད་པས་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་ལ་ལྟོས་ནས་ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བ་དང་། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཏིང་གསལ་ཡེ་གདངས་སུ་གནས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཀ་དག་ལ། །རང་བཞིན་དུ་ནི་ལྷུན་གྲུབ་པོ། །ཞེས་སོ། །ངོ་བོའི་ལྡོག་པ་ན་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་ལ། རང་བཞིན་གྱི་ལྡོག་པ་ན་འཆར་གཞིའི་ཆ་ཙམ་དུ་གནས་ཏེ། དེ་གཉིས་རང་ངོ་དབྱེར་མེད་མཐའ་གྲོལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་བཞུགས་པ་ནི་རིག་པ་རང་གྲོལ་ལས། མཐའ་བཞིའི་དྲི་མ་རང་སངས་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་སུམ་ལྡན་དུ་བཤད་པ་ལ། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཀ་དག་ཆེན་པོའི་གཞི་དེ་ལ་ཡང་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དང་ལྡན། ཞེས་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཁོར་དང་འདས་པ་མི་གནས་པའི། །ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཀུན་ཁྱབ་པས། །ཡེ་ཤེས་རང་ངོར་གནས་པ་ལ། །གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་དབྱེར་མེད་དོ། །ཞེས་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་གྱིས། །གཞི་ཡི་ཁྱད་པར་ཚིག་ཏུ་བསྟན། །ཞེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་

p. 177

སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། གཞིའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་གྱི་གནས་ལུགས་གསུམ་སྟེ། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་འདིའི་བཞེད་ཀྱིས་ཆོས་སྐུ་གདོད་ནས་དག་པའི་ངོ་བོ་སྐུར་བཞུགས་པས་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་འཆར་གཞིར་གནས་ཀྱང་མཚན་མ་རིས་ཅན་གྱི་ཞལ་ཕྱག་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །རང་བཞིན་གསལ་བ་འོད་ལྔར་བཞུགས་པས་གདངས་གསུམ་ཡེ་ནས་རང་གསལ་ཀྱང་ཁ་དོག་རིས་བཅས་སུ་སོ་སོར་གྲུབ་པ་ནི་མེད་དོ། །ཐུགས་རྗེ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བཞུགས་པས་མཁྱེན་པའི་ཆ་མ་འགགས་པར་སོ་སོར་གསལ་ཀྱང་བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་སྣང་བ་ནི་མེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐོག་མའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་དང་། །ཐུགས་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གནས། །དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྐུར་གནས་པས། །ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སྤྲུལ་པའི་ཆར། །མ་ཕྱེ་འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཚུལ། །བབས་ལས་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་ཡང་། །སྐུ་མདོག་ལ་སོགས་བློ་ཡུལ་མེད། །རང་བཞིན་ཆར་བྱེད་འོད་ཀྱི་ཚུལ། །དཀར་དམར་སེར་དང་ལྗང་མཐིང་ནི། །མཚན་མ་རིས་ཅན་མ་ཡིན་པར། །རིས་མེད་ཤེས་པའི་བབས་ལས་གྲུབ། །ཐུགས་རྗེ་འཆར་གཞི་སྣ་ཚོགས་ལས། །འདི་འདྲ་གཅིག་ཏུ་ངེས་མེད་པས། །སྣ་ཚོགས་སྣང་ཕྱིར་གཞི་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་ཀ་དག་ལ། །ཡེ་ཤེས་མེད་ཅིང་སྐུ་ཡང་མེད། །འོད་མེད་ཁ་དོག་རྣམས་དང་བྲལ། །གང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་མེད་པས། །མ་རིག་པ་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱང་། །སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ་ཡོད་མ་ཡིན། །རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ། །མཚན་མར་འཛིན་པ་ཡེ་མེད་དེ། །ཁ་དོག་མ་ཡིན་རང་གསལ་བས། །ཤེས་ཤིང་རིག་པའི་ཆ་རྣམས་

p. 178

བཅོམ། །འཛིན་པའི་གཟུང་ཡུལ་གང་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འཛིན་ཆ་མེད། །འོད་ལས་འདས་པའི་ཡེ་གདངས་སུ། །ཡེ་ཉིད་ནས་ནི་ཁྱབ་པར་གནས། །སྐུ་ལས་འདས་པའི་རང་གདངས་སུ། །རྣམ་དག་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་གནས། །འོན་ཏེ་རང་བཞིན་སྣང་བ་ལ། །མཚན་མ་དམིགས་པར་ཡེ་མེད་དོ། །དོན་གྱི་ཆ་ལ་འདི་ལྟར་གནས། །རང་གདངས་བསྐྱེད་པ་དཀར་པོའི་ཆ། །གཏིང་གསལ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་གནས། །གཏིང་གསལ་ངོ་བོ་བཀྲག་བསྐྱེད་པ། །སྣང་བ་རང་ཟད་སེར་པོའི་ཆ། །མི་མངོན་གཏིང་ནས་རང་ངོ་གསལ། །རང་ངོ་ཆགས་མེད་གདངས་བསྐྱེད་པ། །གང་གིས་བཅིངས་པ་དང་བྲལ་བའི། །ཆགས་པ་རང་ཟད་དམར་པོའི་ཆ། །གཏིང་གདངས་མ་འདྲེས་ཆེན་པོར་གནས། །མ་འདྲེས་སོ་སོའི་ཆ་འཛིན་པ། །བྱ་རྩོལ་བསྐྱོད་པ་དང་བྲལ་བའི། །མཛད་པ་མེད་པའི་ལྗང་གུར་ནི། །ཐོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཟེར་དུ་ཡང་། །མི་མངོན་གཏིང་ནས་གསལ་བའི་ཆ། །གཏིང་གསལ་ཁྱབ་པའི་འབྲེལ་བྱེད་པ། །འགྱུར་མེད་རྫོགས་པའི་མཐིང་གར་ནི། །ཡེ་རྫོགས་བྱས་པ་མེད་པར་གནས། །དེ་ལྟར་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ལ། །སྐུ་ནི་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་བྲལ། །ཡེ་ནས་རང་དག་ཆེན་པོ་ལ། །རྫོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩེ་མོར་གནས། །འདི་ལ་དབང་པོར་སྣང་བ་མེད། །གདོས་བཅས་མཚན་མ་རང་དག་ཕྱིར། །གཏིང་གསལ་ཆེན་པོའི་གཞི་མར་གནས། །ཁྱབ་དང་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །ཕྱང་དང་ཆད་པ་མེད་སྣང་བར། །གསལ་བྱེད་སྣང་བའི་ཆ་མ་འགགས། །སྙིང་པོ་ཐམས་ཅད་བཅུད་འདུས་པས། །དྲི་མ་མེད་ཅིང་རང་སར་དག །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསང་ཆེན་དུ། །རང་བཞིན་གྱི་ནི་ཆ་ལ་བཞུགས། །ཐུགས་རྗེའི་སྣང་ཆ་སྣ་ཚོགས་ལས། །སྟོང་ཆ་འགག་པ་མེད་པ་ཉིད། །ཤེས་བྱ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་གཉིས་སུ། །སྣང་བའི་ཆ་

p. 179

ལས་སྣང་བར་བས། །མེད་པའི་སྣང་བ་རང་དག་ལས། །རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ནི། །མཛད་པའི་རྩོལ་བ་ཡེ་མེད་པས། །མ་བྱས་སྣང་བའི་ཚུལ་དག་ཏུ། །ཡེ་ནས་འབྱེད་པ་མེད་པར་སྣང་། །ཉི་མ་ལས་ནི་འོད་བཞིན་དུ། །རང་གིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རང་གི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་སྣང་། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། གཞི་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དུ་གནས་སོ། །ངོ་བོ་དེ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བ་གཞོན་ནུ་བུམ་པ་སྐུའི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་མ་འགགས་པའོ། །ཐུགས་རྗེའི་སྣང་བ་ནི་དཔེར་ན་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་ཀ་དག་གི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་པའོ་ཞེས་པ་དང་། བཀྲ་ཤིས་མཛེས་ལྡན་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། རྟོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མ་བྱུང་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་རོལ་ན་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གཞི་ལས་མ་གཡོས་ཏེ་རྐྱེན་མེད་པའི་སྣང་བ་གསུམ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་འདུག་ཚུལ་གྱི་གནས་ལུགས་འདི་གསུངས་སོ། །ཀྱེ་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཡངས་པའི་ཀློང་འདི་ནི་མ་གཡོས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཆེན་པོ་ལས་མ་འཁྲུལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོར་བཞུགས་སོ། །ངོ་བོའི་སྐུ་མ་འགགས་པར་གནས་ཏེ། ངོ་བོ་མི་འགྱུར། ཐབས་གསང་བ། མ་གཡོས། མི་གཡོ། མ་བསྐྱོད་པ། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ལ་རྫོགས་པ། ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་ལ་རྫོགས་པ། སྐུ་ཐམས་ཅད་སྨིན་པར་གནས་པ། འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མ་བསྒྲིབས་པར་གསལ་བ། གནས་ལུགས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྣང་ཐབས་ཀྱིས་མ་བསྒྲིབས་པའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་རྒྱ་མ་ཆད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ། ངོ་བོའི་གནས་ལུགས་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་སྐུ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཁ་

p. 180

མིག་རྣ་བར་དོད་པ་ནི་ཅང་མི་བཞུགས། སྟོང་པ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་བེམས་སྟོང་ལྟར་ཅང་མི་བཞུགས། འོད་ལྔ་ལྟར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ལ་ཁ་དོག་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་ཅང་མི་བཞུགས། རྒྱ་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་ལ་འབྲེལ་བ་ལྟར་ཅང་མི་བཞུགས། མཐའ་དབུས་མེད་པ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཕྱོགས་སུ་དམིགས་པ་ནི་ཅང་མི་བཞུགས། ཆ་ཡིས་མ་གོས་པ་ལྟར་སྣང་ལ་རིས་སུ་ཕྱེ་བ་ནི་ཅང་མི་བཞུགས། རྒྱན་མ་འགགས་པ་ལྟར་སྣང་ཞིང་དཔངས་མཐོ་བ་ལ་སྟེང་འོག་ཏུ་སྣང་བ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་ནི་ཡངས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ། གསལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ། མཐིང་ག་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཆ་མ་ཕྱེ་བ། དཀར་པོ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་རིགས་མི་འཛིན་པ། སེར་པོ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པ། དམར་པོ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་གོ་མ་འགགས་པ། ལྗང་གུ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པ། སྣ་ལྔ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལ་ཁ་དོག་མི་འཛིན་པ་ཆེན་པོ། ཟླུམ་པ་ལ་དབྱིབས་མེད་པ། མ་འགགས་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ། ཁྱབ་པ་མེད་པ་ལ་རང་གདངས་ཆེན་པོ། རང་གསལ་བ་ལ་ཕྱི་ནང་དང་བཅས་པ། རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ་བབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའོ། །ཐུགས་རྗེའི་སྣང་བ་ནི་སྟོང་པ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་གསལ་ལ་མ་འགགས་པ། སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་སྤྲོས་པ་ཆེན་པོ། རང་བཞིན་མ་འགགས་པ་ལ་སྣ་ཚོགས་མ་ངེས་པ་ཆེན་པོ། གསལ་བས་མུན་པ་མེད་པ། མ་འགགས་པས་མེད་པ་ཆེན་པོ། བགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་འཆར་བ་ཆེན་པོ། མ་འདྲེས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྣང་བ་ཆེན་པོ། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ཆེན་པོ། དག་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མ་འགགས་པ་ཆེན་པོ། རྫོགས་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཆེན་པོ། ཐུགས་རྗེའི་གོ་མ་འགགས་པར་བཞུགས་སོ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རྣམ་པ་ལ་འཁྲུལ་གཞི་བཟློག་པ་ནི། ཀ་དག་གི་གཞི་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་སུམ་ལྡན་དུ་གསུངས་པའི་ངོ་བོ་སྐུར་གནས་པ་ལ་

p. 181

འཁྲུལ་ནས་འདི་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་ཤེས་རབ་དང་རང་འོད་ཀྱི་ཁ་མིག་རྣ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པར་འདོད་དེ། གསང་སྐོར་དང་འདྲེས་ཤིང་མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་གོལ་ས་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་ཁ་མིག་ཡོད་ན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་དུ་རགས་པར་ཡོད་དམ་གཟུགས་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཆ་ཙམ་དུ་ཡོད། དང་པོ་ལྟར་ན་འདོད་གཟུགས་རགས་པ་དང་ཁྱད་མེད། གཉིས་པ་ལྟར་ན་སྐྱེ་མཆེད་མུ་བཞི་དང་ཁྱད་མེད་དེ། རང་ཤར་ལས། ཆོས་སྐུ་རྣམ་དག་ཆེན་པོ་ལ། །དངོས་པོ་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །མཚན་མ་ཅན་དུ་བཏགས་པ་མེད། །གལ་ཏེ་མཚན་མ་ཡོད་གྱུར་ན། །ཆོས་སྐུ་གཟུང་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་འོད་ལྔར་བཤད་པ་ལ་འཁྲུལ་ནས་ཁ་ཅིག་གིས་འོད་ལྔ་རང་མཚན་དུ་ཡོད་པར་འདོད་དེ། ཆོས་སྐུ་དང་གཟུགས་སྐུ་ཁྱད་མེད་པ་དང་དབྱིངས་དེ་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། མཚན་མ་ཅན་དུ་ལྡོག་པས་ན། །ཆོས་སྐུ་གཟུགས་སུ་ཡོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཐུགས་རྗེ་འགགས་མེད་ཀུན་ཁྱབ་སྤྲོས་བྲལ་དུ་བཤད་པ་ལ་འཁྲུལ་ནས་ཁ་ཅིག་གིས་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་དུ་འདོད་དེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཆར་གཞི་མེད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་ཆ་མེད་པས་ཕྱང་ཆད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའམ་ཡང་ན་བེམས་པོ་ལྟ་བུར་འགྲོ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཤེས་བྱ་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་ན། །བེམས་པོ་རྣམས་དང་ཁྱད་ཅི་ཡོད། །ཡང་ན་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་དུ། །འདི་ཉིད་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་ཉིད་མཁྱེན་པའི། །ཐུགས་རྗེའི་ཆ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རང་གི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཁྱེན། །ཡེ་ཤེས་དེ་ཡི་ཆ་མེད་ན། །འབྱུང་བཞིའི་གཟུགས་དང་ཁྱད་ཅི་ཡོད། །ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པ་ཡི། །ཐུགས་རྗེ་ཡི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་མཁྱེན། །འདི་མེད་ནམ་མཁའ་ཉིད་དང་མཚུངས། །དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་ཐུགས་རྗེའི་ཆ་

p. 182

ལ་སྣང་། །འདི་ཀུན་དྲན་པས་བཟུང་བ་མིན། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལས། །གཟུང་འཛིན་རགས་པར་མི་གནས་སོ། །གཏིང་གསལ་ཕྲ་བའི་ཆར་སྣང་བ། །འདི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལམ། །གོང་དུ་ས་བོན་བཞིན་དུ་འཕེལ། །ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་འདི་གཉིས་ཀ་དག་ཡེ་གཞི་ལ་འཆར་གཞིའི་ཆ་ཙམ་དུ་ཡོད་ལ་རགས་པར་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་གཉིས་འབྱུང་བའི་འཐད་པའོ། །སྡུད་པ་ལས་ཀྱང་། ཡེ་ཤེས་མེད་ན་ཡོན་ཏན་འཕེལ་མེད་བྱང་ཆུབ་མེད། །རྒྱ་མཚོ་འདྲ་བའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་རིག་པ་འོད་ཀྱི་ཁང་པ་ཅན་འོད་མཐའ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་བཤད་པ་འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཡེ་གཞི་ན་དབྱིངས་ཀྱི་ཀ་དག་དང་གྲོལ་ས་མཐར་ཐུག་གི་ཀ་དག་གི་རང་དུས་ན་གཏིང་གསལ་འཆར་གཞིའི་ཆ་ཙམ་ལས་དངོས་སུ་སྐུ་དང་འོད་དང་གསལ་རིག་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཆར་མེད་དེ། ཤིན་ཏུ་མི་གཡོ་བ་ཆོས་སྐུའི་གནས་སྐབས་གང་དུའང་དམིགས་པ་དང་མཚན་མར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤེལ་གོང་དངས་པ་ཉི་མ་ལ་ཡོད་དུས་དང་རྐྱེན་དང་བྲལ་ཏེ་གྲིབ་མ་ལ་ཡོད་དུས་གཉིས་སུ་གཏིང་གསལ་ཙམ་ལས་འོད་ལྔ་ཕྱིར་མི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །རིག་པ་གཞི་ལས་འཕགས་ཏེ་གཞི་སྣང་དུ་ཤར་བའི་དུས་དང་། ད་ལྟ་ལུས་ལ་གནས་དུས་དང་། ཆོས་ཉིད་བར་དོའི་དུས་ན་འོད་ཀྱི་ཁང་པ་ན་གནས་ཏེ། རང་རིག་གཞི་ནས་ནི་འཕགས། མཐར་ཐུག་གི་ས་ནི་མ་ཟིན་པའི་བར་དེར་གཞི་སྣང་ལ་གནས་པས། མར་མེ་རང་འོད་ཀྱི་དབུས་ན་འདུག་པའམ། ཤེལ་ཉི་ཟེར་དང་འཕྲད་པའི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །མདོར་ན་རིག་པ་གཞི་གནས་ནང་དབྱིངས་སུ་ཡོད་དུས་ཐོག་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་ཚེ་གཏིང་གསལ་ལས་སྐུ་འོད་དངོས་སུ་མེད་ལ། དེ་ནས་འཕགས་དུས་རང་འོད་ཀྱི་གདངས་དང་བཅས་པའོ། །སྙིང་ནང་དུ་གནས་དུས་གནས་སྐབས་ཀྱི་གཞི་གནས་སུ་བརྗོད་ཀྱང་

p. 183

དབྱིངས་ནས་འཁོར་བར་འཕགས་ཏེ་གྲོལ་སར་མ་ཕྱིན་པས་ད་དུང་གཞི་སྣང་དུ་འདོད་དེ། འདི་ལ་ལྟོས་ནས་རྨ་བྱའི་སྒོ་ང་ལྟར་རང་གདངས་འོད་ལྔའི་ཀློང་ན་རིག་པ་མ་སྨིན་པ་རྨ་བྱའི་ཕྲུ་གུ་ལྟར་གནས་ཤིང་ལམ་སྣང་སྣང་བ་བཞིའི་དུས་སུ་བར་སྣང་ལ་འཇའ་ཚོན་ལྟར་གསལ་ལ། གདོས་བཅས་དག་དུས་མཐར་སྐྱོལ་བས་རིག་པ་ཉིད་སྐུར་སྨིན་པའི་ཚེ་སྒོ་ང་ནས་དོན་ཏེ་གནས་པ་ལྟ་བུ་ནི། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། གཞི་ལ་གནས་པའི་རིག་པ་ནི། །ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་ན་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །དཔེར་ན་རྨ་བྱའི་སྒོ་ང་བཞིན། །ནང་འོད་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་ལྡན། །ལམ་ལ་འཆར་བའི་རིག་པ་ནི། །དཔེར་ན་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུར་བསྟན། །མཐའ་ལ་སྐྱོལ་བའི་རིག་པ་ནི། །རྨ་བྱའི་ཕྲུ་གུས་སྒོ་ང་རྣམས། །བརྟོལ་ཏེ་དོན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱིངས་ཀྱི་གཞི་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་གཞི་གཉིས་ཀྱང་ཕྱེད་པ་གལ་ཆེ་ལ་འོད་ཀྱི་ཁང་པ་དངོས་ལ་འདུག་པ་དང་མི་འདུག་པའི་དུས་འདི་གཉིས་གནད་གལ་པོ་ཆེའོ། །དེ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་དབྱེར་མེད། རང་བཞིན་གསལ་སྟོང་དབྱེར་མེད། ཐུགས་རྗེ་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་བཞུགས་སོ། །དཔེ་ཇི་ལྟར་དུ་བཞུགས་ན། ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པ་ལྟ་བུར་བཞུགས། རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་དངས་པ་ལྟ་བུར་བཞུགས། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནོར་བུ་དྲི་མ་མེད་པ་ལྟ་བུར་བཞུགས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་དེ་ལས་གཞི་སྣང་གི་འཆར་ལུགས་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད། རྣམ་པས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ནང་དབྱིངས་ཀ་དག་གི་ཡེ་གཞི་གཞོན་ནུ་བུམ་པ་སྐུའི་རྒྱ་ཁ་རལ་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གཡོས་པས་རིག་པ་གཞི་ནས་འཕགས་པའི་རང་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱད་ཤར་དུས་སྟེང་དུ་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་སྣང་བ་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད་ལྟ་བུ། ཐད་ཀར་ལོངས་སྐུ་འོད་གསལ་གྱི་ཞིང་སྣང་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་པ། དེའི་

p. 184

རྩལ་ལས་འོག་ན་གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་དང་དེའི་རྩལ་ལས་འོག་ན་ལོངས་སྐུའི་སྣང་བ་དང་ཕྱོགས་མཚམས་ན་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་སྣང་དང་། མར་འོག་ན་འཁོར་བའི་སྒོ་ལས་འགྲོ་དྲུག་རང་སྣང་གི་ཞིང་ཁམས་ཚད་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་སྒོ་བརྒྱད་ཀྱི་སྣང་བ་ལས་རང་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་དུས་གཅིག་ལ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནང་གསལ་ལས་ཕྱི་གསལ་དུ་ཤར་དུས་ངོ་བོའི་སྣང་བ་གོ་མ་འགགས་པར་རང་གསལ། རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་འོད་ལྔར་ཡེ་གདངས། ཐུགས་རྗེའི་སྣང་བ་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུས་གོ་ཕྱེ་བའི་ཆ་ལས་རང་སྣང་བ་ནི། བཤད་པའི་རྒྱུད་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ངོ་བོ་དེ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བ་གཞོན་ནུ་བུམ་པ་སྐུའི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་མ་འགགས་སོ། །ཐུགས་རྗེའི་སྣང་བ་ནི་དཔེར་ན་སྤྲིན་མེད་པ་ལྟ་བུ། དེ་ནི་ཀ་དག་གི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །དེའི་འོག་ན་ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ་དེ་ལ་འཆར་ལུགས་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་དོ། །སྒོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དོ། །དེ་ནི་གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །གཞི་མ་ངེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །གཞི་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་མན་ཆད་ལྡོག་པའི་ས་ཡོད་དོ། །དེའི་འོག་ན་གཞི་སྣང་བ་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །དེའི་འོག་ན་ལོངས་སྐུའི་སྣང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། གཞི་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་འཆར་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་སྣང་ལུགས་ཆེན་པོ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ནང་གཞོན་ནུ་བུམ་པ་སྐུའི་རྒྱ་ཁ་རལ་ཏེ་རིན་པོ་ཆེ་གའུའི་གནས་ལུགས་ལྷུན་གྲུབ་སྒོ་བརྒྱད་ཀྱི་སྣང་བ་རང་ཤར་བ་ནི། བཀྲ་ཤིས་མཛེས་ལྡན་ལས། ཀྱེ་མ་ང་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་ཀྱང་ངའི་རྩལ་ལས་འཁྲུལ་པ་བྱུང་སྟེ་གཞི་མི་འགྱུར་བ་ལས་རང་བཞིན་མ་འགགས་པར་ཤར་ནས་ཐུགས་རྗེ་

p. 185

མ་ངེས་པ་ལས་མ་རིག་པ་རང་བྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གློ་བུར་དུ་སྤྲིན་བྱུང་བ་དང་འདྲ་བར་གཞི་ལ་མ་རིག་པ་ཡོད་པ་ཅང་མ་ཡིན་ཏེ་ཐུགས་རྗེ་ལྟར་ཤར་བ་ལས་མ་རིག་པ་བྱུང་སྟེ་གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཆགས་སོ། །དེ་ཡང་མ་ངེས་པའི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གནས་སོ། །དེ་ཡང་འཆར་ལུགས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་རིན་པོ་ཆེ་གའུའི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ་འདོད་ཡོན་གྱི་གོ་མ་འགགས་པའོ། །མ་གྲུབ་པའི་གྲུབ་པ་ཆེན་པོར་གནས་པ། ཐུགས་རྗེ་ལྟར་འཆར་བའི་གོ་མ་འགགས་པ། འོད་ལྔར་འཆར་བའི་སྣང་བ་མ་འགགས་པ། ཡེ་ཤེས་ལྟར་འཆར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་མ་འགགས་པ། སྐུ་ལྟར་འཆར་བའི་ངོ་བོ་མ་འགགས་པ། གཉིས་མེད་ལྟར་འཆར་བའི་ལྟ་བ་མ་འགགས་པ། མཐའ་གྲོལ་ལྟར་འཆར་བའི་ཐབས་མ་འགགས་པ། དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཇུག་སྒོ་མཐར་ཕྱིན་པ། མ་དག་པའི་ཐུགས་རྗེ་མ་འགགས་པ། འདོད་ཡོན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། མི་འབྱེད་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས། །ལྷུན་གྲུབ་གདགས་པ་མ་ངེས་པ། །འཆར་བྱེད་བརྒྱད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་། །དེ་ཡི་སྣང་ཚུལ་མ་འགགས་པ། །ཐུགས་རྗེ་ལྟ་བུའི་འཆར་ཚུལ་ལས། །སེམས་ཅན་ཀུན་ཀྱི་སྐྱོབ་པའི་གནས། །སྣང་བ་རང་གསལ་འགག་མེད་ལས། །འོད་ལྔའི་གསལ་བྱེད་ཚུལ་དུ་སྣང་། །མཁྱེན་ཆའི་སྣང་བ་མ་འགགས་པ། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྒོ་ཉིད་དུ། །སྣང་བ་འགག་མེད་ལམ་ལྟར་ཤར། །རང་སྣང་ལུས་ཀུན་མཐའ་རྫོགས་ཕྱིར། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྐུ་ལྟར་སྣང་། །ཤེས་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པས། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ལྟར་ཡང་ཤར། །དེ་ཉིད་རང་སར་གནས་མེད་པས། །མཐའ་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྣང་བར་ནི། །ངེས་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་ལ་སྣང་། །རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཆིག་རྫོགས་ཕྱིར། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྒོར། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པའོ། །

p. 186

བྱུང་ཚུལ་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ། །མ་དག་འཁོར་བའི་སྒོ་ལྟར་ཡང་། །ཁྱབ་བྱེད་སྣང་བའི་ཆ་ལས་ཤར། །འདི་ཀུན་འཆར་བྱེད་བརྒྱད་དུ་སྣང་། །སྣང་བའི་ཚུལ་དུ་རང་ཤར་བས། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྣང་བ་ཞེས། །རིན་པོ་ཆེ་ཡི་ཚུལ་དུ་སྣང་། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྣང་ལུགས་ཆེན་པོ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཤར་བའི་ཚེ་སྣང་སྲིད་འོད་དང་སྐུར་ཤར་བས་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཞིང་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ངོ་བོའི་རྩལ་ལས་ལོངས་སྐུའི་སྣང་བ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་རྩལ་ལས་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་སྣང་དང་། ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་ལས་འཁོར་བའི་སྒོ་རང་སྣང་དུ་རྨི་ལམ་ལྟར་ཤར་བ་སྟེ། བཀྲ་ཤིས་མཛེས་ལྡན་ལས། ནང་གཞོན་ནུ་བུམ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཁ་རལ་ཏེ་ཕྱི་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་གནས་ལུགས་སུ་གནས་སོ། །དུས་དེ་ཙམ་ན་ངའི་སྣང་བ་ཕྱིར་རལ་ཏེ། སང་མ་སེང་མ། ཤག་མ་ཤིག་མ། ཁྲལ་མ་ཁྲོལ་མ། ཡང་མ་ཡེང་མ། འགུལ་བ། འཕྲིག་པ། སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་བ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཆེན་པོ་ཆགས་སོ། །དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གོ་མ་འགགས་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་ཞིང་གི་སྣང་ལུགས་ཆགས་སོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་གོ་མ་འགགས་པ་ལས་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་སྣང་ལུགས་སྲིད་དོ། །དེའི་ཐུགས་རྗེའི་གོ་མ་འགགས་པ་ལས་མ་དག་པའི་སྣང་ལུགས་བྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གཞི་སྣང་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ཡོད་པས་དག་པའི་ཞིང་དང་མ་དག་པའི་འཁྲུལ་སྣང་མཐོང་བའི་གནད་ཀྱང་འདི་ལ་ཐུག་གོ། གསུམ་པ་རྣམ་པས་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་གཞི་སྣང་དེའི་རང་ངོ་ལ་སྣང་ཚུལ་དེ་ལྟར་སྣང་ཡང་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་སྟེ། །མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ། །མ་རིག་པ་ཞེས་བཏགས་མེད་པས། །འཁྲུལ་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །བློ་ཞེས་ཀུན་དུ་མ་བཏགས་པས། །དྲི་མ་

p. 187

འཁྲུལ་བའི་མིང་ཡང་མེད། །མིང་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་མེད་པས། །བཏགས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་ཞེས་མིང་དུ་མ་གྲགས་པས། །བློས་བཏགས་འཁྲུལ་བའི་མིང་ཡང་མེད། །སེམས་དང་ཡིད་དུ་མ་གྲུབ་པས། །འགྱུ་བྱེད་འཁྲུལ་པ་ངང་གིས་མེད། །ཕྲ་རགས་དྲི་མ་གཉིས་མེད་པས། །འབྱུང་རྐྱེན་འཁྲུལ་བ་ངང་གིས་མེད། །བྱ་དང་བྱེད་པོ་གཉིས་མེད་པས། །ཡུལ་འཛིན་འཁྲུལ་བ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་སོ། །འོན་ཀྱང་རང་ངོ་ཤེས་པའི་གྲོལ་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་གྲོལ་གཞི་ཞེས་བཏགས་ལ། མ་ཤེས་ན་འཁྲུལ་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་འཁྲུལ་གཞི་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གཞི་སྣང་འདི་གྲོལ་གཞི་ཡིན་ལ། ཀ་དག་ནི་གྲོལ་ས་ཡིན་པས་འདི་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའང་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་སྟེ་ལེགས་པར་ཕྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ངོ་། །འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འཁྲུལ་རྐྱེན་བྱེད་པས་འཁྲུལ་པར་བཏགས་པ་ནི་དུང་དཀར་པོ་ལ་སེར་པོར་འཁྲུལ་རྐྱེན་བྱས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་དངོས་མ་ཡིན་ཡང་རྐྱེན་བྱས་དུས་བཏགས་པ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཁྱད་པར་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་ལས། །ཡོད་དང་མེད་པ་གཉིས་བྱུང་སྟེ། །སྤྱི་ལ་འཁྲུལ་གཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། །མ་རིག་ཉིད་དང་སྤགས་པའི་ཕྱིར། །ཤེས་བྱ་ཉིད་ཀྱང་དྲི་མར་སྣང་། །ཞེས་དང་། དུང་ཡིག་ཅན་ལས། དེ་ལ་མ་ངེས་ལྷུན་གྲུབ་གཞི། །མ་རིག་གསུམ་དང་རྐྱེན་བཞི་དང་། །ཤེས་པས་སྤགས་པའི་འཁྲུལ་བའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གཞི་སྣང་དེ་ལ་རང་ངོ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ནམ་མཁའི་མཐའ་འཁོར་འདས་སུ་སྣང་བ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་རིག་མ་རིག་ལས་འཁོར་འདས་འབྱུང་བས་དབྱིངས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་སྔོན་མེད་པའི་རང་སྣང་ཤོང་ཆེ་ལ་མཚར་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། གསལ་བ་མངོན་སྣང་བརྗིད་རེ་ཆེ། །སྣང་བ་ཉིད་ནི་ལྷུན་རེ་སྟུག །ཆོས་སྐུ་ངོ་སྤྲོད་དང་རེ་སྤྲོ། །ངོ་བོ་ཟང་ཐལ་སྦུབས་རེ་ཡངས། །རང་བཞིན་ཀུན་ཁྱབ་གདལ་རེ་ཆེ། །

p. 188

ཐུགས་རྗེ་ཀུན་འབྱུང་སྐྱིད་རེ་ཆེ། །ཁྱབ་པ་ཡེ་གདངས་བཀྲག་རེ་གསལ། །གནས་པ་ཐོགས་མེད་བང་རེ་མགྱོགས། །རིག་པའི་རང་གདངས་འོད་རེ་གསལ། །སྟོང་པ་ཀུན་འབྱུང་ངོ་རེ་མཚར། །མ་བཙལ་བཞག་པས་རྒྱུན་རེ་རིང་། །མ་བཀག་རང་འབྱུང་གདལ་རེ་ཆགས། །སྣང་སྲིད་གཞི་བཞེངས་དཔངས་རེ་མཐོ། །འབད་མེད་རང་གྲོལ་རྒྱ་རེ་ཆེ། །ཡེ་ཐོག་ཆེན་པོ་འཁོར་རེ་མཁས། །ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་བྲིས་རེ་ལེགས། །སྣང་སྲིད་རྣམ་དག་ཁོད་རེ་སྙོམས། །རང་བྱུང་འོད་གསལ་བཀོད་རེ་ལེགས། །གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་ཤོང་རེ་ཆེ། །འཁོར་འདས་གཉིས་པོ་འབྲེལ་རེ་མཁས། །སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་བརྩེགས་རེ་ལེགས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གྲོལ་ལུགས་ནི་གཞི་ལས་འཕགས་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་གཞི་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱད་རང་སྣང་དུ་ཤར་བ་སྟེ། གཞན་དུ་མ་བཟུང་བར་གཟུ་བོའི་བློས་རང་གདངས་སུ་ངོ་ཤེས་པས་འགྱུ་བ་རང་ཐོག་ཏུ་ཆོད་དེ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་རང་སྣང་དུ་ཤར་བ་རང་ངོ་ཤེས་པས་རྟོགས་པ་སྐྱེས་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཕྱེད། གཉིས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་སངས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པས་གཞི་འབྲས་བུར་སྨིན་ཏེ་ངོ་བོ་ཡེ་སངས་རྒྱ་ལ་རྟོགས་པས་ཡང་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ། རང་སྣང་ཀ་དག་ཏུ་ཐིམ་ནས་གཞི་ཐོག་ཏུ་ཀུན་གྱི་སྔོན་རོལ་དུ་སངས་རྒྱས་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟར་འཁོར་འདས་ཐོག་མཐའ་ལས། །སངས་རྒྱས་འཁྲུལ་པར་མ་གྱུར་པ། །གཞི་ལས་འཕགས་པའི་དབང་པོ་ཡིས། །རང་སྣང་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས། །རྟོག་དཔྱོད་ཡིད་རྣམས་ཕྱིར་མ་ཤོར། །འགྱུ་བ་རང་ཐོག་ཆོད་པའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཆེན་པོ་ལས། །འཁྲུལ་ཞེས་ཀ་ནས་དག་པ་ལ། །མ་འཁྲུལ་ཉིད་དུ་བཅོས་སུ་མེད། །མེད་སྣང་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཆོས། །བྱས་བྱུང་རྟོག་པ་རང་

p. 189

འགགས་སོ། །འཁྲུལ་ནས་དམིགས་པར་སྣང་བ་ཡིན། །རང་བཞིན་ཡེ་གདངས་མི་དམིགས་པས། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པར་རོ་གཅིག་གོ། །མི་མཛད་རྟོགས་བྲལ་ཡེ་སངས་རྒྱས། །ཞེས་པ་དང་། རང་བྱུང་བདེ་བ་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ལས། ཉུག་ཙམ་ལས་ནི་རིག་བྱུང་ནས། །ཝལ་གྱིས་གསལ་ནས་སྒྲོ་སྐུར་བྲལ། །ཞེས་པ་དང་། མཚན་བརྗོད་ལས། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་གཞི་ནས་འཕགས་པའི་རིག་པ་ས་བོན་ལྟ་བུ་གྲོལ་འཁྲུལ་གང་བྱེད་མ་ངེས་པས་མ་སྨིན་པའི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བྱས་ཏེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། འབྲས་བུར་སྨིན་བྱེད་ཤེས་རབ་སྟེ། །ཤེས་རབ་སྐུ་རུ་སྨིན་པ་ཡི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་དེ། །ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་སྨིན། །དེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་མི་འཆད། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་གསལ། །ཞེས་སོ། །དཔྱོད་བྱེད་ཕྱིར་མ་ཤོར་བས་རང་དུ་རྟོགས་པའི་ཚེ་གཟུ་བོའི་བློ་ཅན་ཏེ་ལྷུན་གྲུབ་ཐིམ་ཚུལ་དང་སྦྱར་ནས་ནང་གསལ་དུ་གནས་པ་ནི། སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། ངེས་པ་མེད་པའི་ལྷུན་གྲུབ་ལས། །སྣ་ཚོགས་དུ་མ་ཤར་ཚུལ་ལ། །འགག་པ་མེད་པའི་རོལ་བ་ནི། །ཅིར་ཡང་མཛད་ཅིང་ཅིར་ཡང་འཆར། །ངེས་མེད་སྣང་བ་དུ་མའོ། །དེ་ཉིད་གཟུ་བོའི་བློ་ཅན་ལ། །མཐོང་བ་མ་འགགས་ནང་གསལ་ཏེ། །དེ་ལ་ངེས་པའི་ཆར་གཟུང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཐིམ་ཚུལ་ནི། །རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། །རོལ་པའི་རྩལ་ལས་ཐིམ་ལུགས་བརྒྱད། །ལྷུན་གྲུབ་ངེས་པ་མེད་པའི་གཞི། །ཡོན་ཏན་ཚུལ་དུ་འདི་ལྟ་བུ། །ཐུགས་རྗེ་ཉིད་ནི་ཐུགས་རྗེ་ལ། །རང་གི་ངོ་བོ་རང་ཐིམ་པས། །མ་བཞག་ཐོབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །མཛད་པ་མེད་པའི་ཀློང་དུ་འདས། །མི་མཛད་ཅི་ཡང་

p. 190

མ་ཡིན་པས། །བྱེད་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་འདས། །མ་བྱས་བྱེད་པར་སྣང་བྱེད་པས། །འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་དག་པའི་ཀློང་། །དེ་ཉིད་རང་ལ་རང་ཐིམ་པས། །གཞན་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལ། །རང་གི་ཟེར་རྣམས་རང་ཐིམ་ལྟར། །རང་གི་གདངས་དང་བཅས་པ་ཡི། །གཟིགས་སྣང་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་འདས། །འདི་ཀུན་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ། རྐྱེན་ལ་མི་གནས་རང་སའོ། །རང་འོད་རང་ལ་ཐིམ་པ་ནི། །འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོར་ཤར། །རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་དག་པས། །མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་འགག །ཕྱི་རོལ་འབྱུང་བཞི་རགས་པར་ཡང་། །འདིར་མི་སྣང་སྟེ་ཞེན་པ་ལོག །རང་དག་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཁ་དོག་བདག་འཛིན་མྱ་ངན་འདས། །འདི་ཡང་གཞན་དུ་སོང་བ་མེད། །རང་གི་ངོ་བོ་རང་ཐིམ་པས། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་འདས། །འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་ཐིམ་པས། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་བཞིན། །ནམ་མཁའ་ཉིད་ལ་རང་ཡལ་ལྟར། །མི་འབྱེད་ཆེན་པོའི་ཀློང་དུ་ནི། །འཛིན་ཆགས་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་འདས། །འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ། །ཡོན་ཏན་འཆར་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །རང་གི་ངོ་བོར་རང་ཐིམ་པས། །ཤེས་པའི་འཛིན་རྟོག་དྲན་བསམ་ནི། །རང་གནས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀློང་དུ། །ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་མྱ་ངན་འདས། །སོ་སོའི་ཡེ་ཤེས་སྣང་ཆ་ཡང་། །བྱས་པ་མེད་པའི་ཀློང་དཀྱིལ་དུ། །ནུབ་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་འདས། །དེ་ཉིད་རང་ལ་རང་ཐིམ་པས། །ཡེ་ཤེས་རོལ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀུན། །རང་ངོ་མ་ལ་ཐིམ་པ་ནི། །དཔེར་ན་མ་པང་བུ་འཇུག་བཞིན། །རང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་ཡིད་ཆེས། །རང་གི་རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས། །འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ། །

p. 191

ཡང་ནི་ཡོན་ཏན་ཐིམ་པའི་ཚུལ། །སྐུ་ཉིད་སྐུ་ལ་རང་ཐིམ་པས། །གཟུགས་ཀུན་མི་རྟོག་ཆེན་པོར་ནི། །སྣང་བ་མེད་པར་མྱ་ངན་འདས། །རགས་པས་བསྡུས་པའི་འབྱུང་བ་དང་། །ཕྲ་བས་བཟུང་བའི་མ་རིག་སོགས། །འབྱེད་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་འདས། །སྐུ་རྣམས་རང་ངོར་ཐིམ་པས་ནི། །ཤེས་པའི་འབྱུང་ཆ་ཕྱིར་མ་ཤོར། །དཔེར་ན་བུམ་པའི་སྐུ་གཟུགས་བཞིན། །ནང་གསལ་ཕྱི་ཡི་འགྱུ་བ་རྣམས། །རང་བཞིན་མེད་པར་གནས་སུ་དག །འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ། །ཡང་ནི་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ། །གཉིས་མེད་གཉིས་མེད་རང་ཐིམ་པས། །གྲངས་སུ་འཛིན་པའི་ཞེན་པ་རྣམས། །ཉག་གཅིག་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་ནི། །མི་གཉིས་གཅིག་པའི་ཚུལ་དུ་ནི། །རང་ཐིམ་ཉིད་དུ་མྱ་ངན་འདས། །གཉིས་སུ་སྣང་བ་རང་ཐིམ་པས། །དཔེར་ན་ཆུ་བོ་ཆུ་བོ་ལ། །ཐིམ་པ་བཞིན་དུ་དབྱེར་མི་ཕྱེད། །དབྱེར་མེད་ཆེན་པོར་མྱ་ངན་འདས། །འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ། །མ་འགགས་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ། །མཐའ་གྲོལ་ཉིད་ནི་མཐའ་གྲོལ་ལ། །རང་གི་ངོ་བོར་རང་ཐིམ་པས། །སྐུ་གསུམ་འཛིན་པའི་རང་རྒྱུད་ཀུན། །ཡུལ་རྣམས་ཟད་པར་མྱ་ངན་འདས། །མཐའ་ཉིད་རང་དག་རང་ཐིམ་པས། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་ལ། །ཐིམ་པ་བཞིན་དུ་ངོས་གཟུང་མེད། །མུ་བཞིའི་རྟོག་ཞེན་རང་འགགས་པས། །མི་གནས་ཆེན་པོར་མྱ་ངན་འདས། །འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ། །སྣང་བའི་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ། །མ་དག་འཁོར་བ་རང་འཇུག་སྒོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དག་སྒོ་ལ། །སོང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཐིམ། །དཔེར་ན་སྦྲ་ཡི་ཆོན་ཐག་རྣམས། །བརྟུལ་བས་དབུས་སུ་རང་འདུས་ལྟར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མྱ་ངན་འདས། །འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ། །འདི་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཆ་རྫོགས་པས། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྒོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རང་ཐིམ་པས། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་མྱ་ངན་འདས། །དཔེར་ན་

p. 192

སེང་གེ་གངས་ཟིན་བཞིན། །མི་ལྡོག་འཇིགས་མེད་གདེང་རྣམས་རྙེད། །འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ། །འདི་ལྟར་ཡོན་ཏན་འབྱུང་ཚུལ་གྱིས། །གཅིག་པར་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །མ་བཙལ་རང་གིས་རང་རྙེད་པར། །སྔོན་ནས་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་གཞི་གཏན་ལ་དབབ་པའི་རིམ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་དང་པོ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་གཉིས་པ། སྲིད་པར་འཁྲུལ་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ།

p. 193

དེ་ནས་སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་དེའི་ངང་ལས་འཁྲུལ་བ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚུལ་ལ་གཉིས་ཏེ། འཁྲུལ་བའི་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ལུས་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཞི་སྣང་དེ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པའི་ཆ་ལས་འཁྲུལ་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། གཅིག་མ་ཤེས་པས་ཀ་དག་ལ། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་མ་ཤེས་པས། །རྒྱུ་དང་མཚུངས་པར་ཉེར་ལེན་ནོ། །དམིགས་པའི་རྟེན་ནི་ཁ་དོག་ལས། །གཉིས་ཆ་ཕྲ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས། །འཁོར་བ་ལས་ཀྱི་དམིགས་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཤར་ན་གཞི་སྣང་དུ་ཤར་དུས་ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་ཤེས་པ་གསལ་རིག་ཡུལ་དཔྱོད་ནུས་སུ་རང་ཤར་བ་དེ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་རིག་པ་གསུམ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་ཤར་ཏེ། རྒྱུ་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་མ་རིག་པ་ཤེས་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་མ་ཤེས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པ་དེ་དང་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། ཀུན་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་རང་སྣང་ལ་གཞན་དུ་དཔྱོད་པའི་ཆ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་གསུམ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་དེས་རང་སྣང་ལ་དཔྱོད་པ་ན་གཞི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དང་གཞི་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་གྱི་འཆར་ཚུལ་སྣང་བ་ལ་གཞི་དང་གཞི་སྣང་གི་རང་བཞིན་དུ་མ་

p. 194

ཤེས་ཏེ་གཞན་ཡིན་པར་བཟུང་བའི་ཁྱད་པར་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་མ་རིག་པ་གསུམ་དང་རྐྱེན་བཞི་དམིགས་པ་མ་དག་པའི་ཆ་ལས་སྣང་བ་ལ་ཤེས་པ་གཟུང་འཛིན་དུ་འཁྲུལ་དུས་ཡིད་དྲུག་འཛིན་པ་མ་འགགས་པར་ཤར་བས་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཆར་ཤར་བས་རིག་པ་བཅིངས་ཏེ་ཡུལ་དྲུག་གི་སྣང་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་ནི། སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། དེ་ལྟར་གནས་པའི་གཞི་དེ་ལས། །རྒྱུ་དང་འཁྲུལ་བའི་ས་བོན་ནི། །གསལ་བའི་ཆ་ནི་ཕྱིར་ཤོར་བས། །ཤེས་པ་གསལ་གསལ་རིག་རིག་སྟེ། །མ་རིག་པ་ནི་གསུམ་དག་ལས། །ཡིད་ཙམ་ཕྱིར་འགྱུས་སྣང་ཆ་ལ། །ཡུལ་དེ་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་བློས། །གཞི་དང་གཞི་ཡི་སྣང་ཆ་ལ། །གཞི་དང་གཞི་ཤེས་ཁྱད་པར་འཁྲུལ། །འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ལས་ཡུལ་རྐྱེན་འཕྲད། །རྐྱེན་བཞི་དམིགས་པ་མ་དག་པས། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་གསལ་ཆ་འགགས། །ཡིད་དྲུག་འཛིན་པ་མ་འགགས་པས། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གིས་བདག་བཅིངས་པ། །ཡུལ་དྲུག་སོ་སོར་སྣང་བ་ཤར། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ལ་བདག་བཟུང་བའོ། །ཞེས་སོ། །ཡུལ་དྲུག་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་དང་ཆོས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་ནི་མ་རིག་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་ང་རྒྱལ་དང་ཕྲག་དོག་གོ། དེའང་མ་རིག་པ་ནི་དུག་ལྔ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ལ་གཏི་མུག་ནི་དུག་ལྔའི་ཡ་གྱལ་ཡིན་པས་སོ་སོར་བཤད་དོ། །མ་རིག་པ་ལ་དབྱེ་ན་རྒྱུའི་གསུམ་བཤད་ཟིན་ལ་ངོ་བོའི་ཆ་དྲུག་ནི། རང་ཤར་ལས། མ་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྩ་བ་སེམས་ཀྱི་མ་རིག་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་ཡུལ་གྱི་མ་རིག་པ་དང་། འཁྲུལ་གཞི་གཞིའི་མ་རིག་པ་དང་། འཛིན་པ་རྟོག་པའི་མ་རིག་པ་དང་། བཅོས་པ་ལམ་གྱི་མ་རིག་པ་དང་། མ་ཤེས་པ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་བྱུང་སྟེ་རང་གི་སྣང་བ་མི་མཐོང་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རང་རང་གི་ཆ་དེ་ལ་རྨོངས་

p. 195

པ་དྲུག་ཏུ་བྱུང་བས་སོ་སོར་བཤད་དོ། །ཡིད་དྲུག་ནི། ཡང་དེ་ལས་འཛིན་པའི་ཡིད་དྲུག་བྱུང་ངོ་། །མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡིད་དང་། ཀུན་ཏུ་འཚོལ་བའི་ཡིད་དང་། གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཡིད་དང་། རྣམ་པར་རགས་པའི་ཡིད་དང་། ངེས་པར་འཇོག་པའི་ཡིད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར། ཡིད་འགྱུ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཤེས་པས་རང་རིག་པ་དང་། ཡུལ་འཛིན་པ་དང་། ཡུལ་ངེས་པར་འཛིན་པ་དང་། ཡུལ་ལ་ཡེངས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རགས་པ་དང་། ནང་དུ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་དྲུག་གི་ཆའི་རྨོངས་པའོ། །གཉིས་པ་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འཁྲུལ་ཚུལ་ངོ་བོའི་ཆ་དང་། རྣམ་པ་རྐྱེན་གྱི་ཆ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་སྤྱི་པའི་འཁྲུལ་གཞི་སྣང་དུས་རིག་པས་རང་ངོ་མ་ཤེས་པའི་དྲི་མས་རིག་པ་ཉིད་འཁྲུལ་པར་སྤགས་པས་ཤེས་བྱ་རིག་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་དྲི་བཅས་སུ་སོང་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱར་འཐུམས་ནས་ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་རིག་པ་རྟོག་པས་སྦགས་ཏེ་ཡིད་དྲུག་གིས་བཅིངས་པས་ལུས་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་ཀྱི་དྲ་བར་ཚུད་དེ་འོད་གསལ་བག་ལ་ཞའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སྣང་དེ་རང་ལས་བྱུང་བར་མ་ཤེས་པས་རྒྱུའི་རྐྱེན། དེ་ཉིད་ཡུལ་དུ་ཤར་བས་དམིགས་པའི་རྐྱེན། བདག་དང་བདག་གིར་བཟུང་བས་བདག་པོའི་རྐྱེན། དེ་གསུམ་དུས་མཚུངས་པས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་བཞིར་འཁྲུལ་པ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སྤྱི་པ་འཁྲུལ་གཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། །མ་རིག་ཉིད་དང་སྦགས་པའི་ཕྱིར། །ཤེས་བྱ་ཉིད་ཀྱང་དྲི་མར་སྣང་། །སེམས་ལ་དྲན་བསམ་འཆར་བའི་ཕྱིར། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྟོག་པས་སྦགས། །ཡིད་དྲུག་འཛིན་པ་མ་འགགས་ཕྱིར། །ཆོས་སྐུ་ཉིད་ཀྱང་གཟུང་བས་བཅིངས། །ཆ་མེད་རྡུལ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། །འོད་གསལ་ཉིད་ཀྱང་བག་ལ་ཆགས། །རྐྱེན་བཞི་དམིགས་

p. 196

པ་མ་དག་ཕྱིར། །སྣང་བ་ཉིད་ནི་དུ་མར་ཤར། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མ་རིག་པ། རྐྱེན་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་སྣང་བ། གཞི་ལས་གཞི་ཤེས་སུ་སྣང་བ་འཁྲུལ་མཁན་འགྱུ་བ་མཆེད་པའི་རིག་པ་གཟུང་འཛིན་དུ་བཅིངས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པ། །གཞི་དང་ཤེས་པ་སྦགས་པ་དང་། །གཟུང་དང་དབང་པོ་འཁོར་ཚུལ་ལོ། །རྐྱེན་ནི་ཡུལ་དང་གཟུང་ཆ་ལས། །མཐའ་ཡི་སོ་སོར་འབྱེད་པ་དང་། །གཅིག་མ་ཤེས་པའི་དམིགས་རྟེན་ནོ། །གཞི་ནི་གར་ཡང་འབྱེད་མེད་ཅིང་། །ངེས་པ་མེད་པར་བཅོམ་ལས་སོ། །ཤེས་པ་འགྱུ་དང་ཡལ་བ་དང་། །མཆེད་པར་འཛིན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །སྦགས་པ་དྲི་མར་འཛིན་པ་སྟེ། །ཤེས་བྱས་རང་རྒྱུད་བཅིངས་པའོ། །གཟུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་། །བདེན་པས་དམ་དུ་བཅིངས་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྣམ་པ་རྐྱེན་གྱི་ཆ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། དེ་ཡང་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་མཐོང་སྟེ་དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་གསུམ་སྟེ། དོན་གྱི་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆ་ལ་རང་མ་རིག་པས་བརྟགས་ནས་འཁྲུལ་པར་སོང་བ་ལ་རྒྱུ་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ངོ་མ་ཤེས་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་སྟེ་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་སྣང་ཆར་བྱུང་བའོ། །ཡུལ་ཐ་དད་སྣང་བ་ལ་སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་བརྟག་དཔྱད་སྐྱེས་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་དེ་ལ་རྐྱེན་ནི་བཞི་སྟེ། རྒྱུའི་རྐྱེན་དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་གསུམ་འདུས་པས་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་གཟུགས་དང་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱད་རང་ཆས་སུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་དམིགས་པའི་རྐྱེན་མེ་ལོང་དང་འདྲ་བར་ཕྱི་ཡུལ་ལ་ཤར་བ་དང་དེ་ལ་བཞིན་ཡོད་པས་རྐྱེན་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་ཤར་བ་ལྟར། དམིགས་པའི་ཡུལ་རང་འོད་ཕྱིར་ཤར་བ་ལས་བདག་པོའི་རྐྱེན་མེ་ལོང་དང་བཞིན་དང་བདག་དངོས་སུམ་དུ་བཟུང་བས་བཞིན་དང་མེ་ལོང་དུ་རྟོག་པ་ལྟར། འོད་དང་རིག་པ་དང་ཆོས་ཉིད་

p. 197

གསུམ་དུ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་མ་རིག་པ་གསུམ་དང་རྐྱེན་གསུམ་དུས་མཚུངས་པས་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་དངོས་སུ་འབྱུང་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་གི་རྒྱུད་ལས། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དང་པོ་གཞི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཅིར་ཡང་འཁྲུལ་ལོ། །གཞི་དེའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ། རང་བཞིན་གསལ་བ། ཐུགས་རྗེ་སེམས་ཅན་ལ་སྣང་ནུས་པའོ། །དེ་ལ་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་མ་རིག་པའི་ཆ་ལས་བྱུང་བ་བྲེང་ཙམ་ཞིག་འགྱུས་པ་ལས། ཤེས་པ་དམུན་པོས་ཕ་གི་ལས་ང་བྱུང་ངམ་ང་ལས་ཕ་གི་བྱུང་ངམ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་བྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་འཁྲུལ་ལོ། །མ་རིག་པ་དེ་གཞི་ལ་མེད་དེ་ཉམས་སམ་རྣམ་པ་ལ་ཡོད་དོ། །རྣམ་པ་ལས་རྐྱེན་རྣམ་པ་བཞི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་གཞི་འོད་ཁྱིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ལ་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་སྟེ་མ་རིག་པ་དངོས་སོ། །དེ་ལ་འཛིན་རྟོག་ཏུ་སོང་བས་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་ཅན་དུ་བཟུང་བས་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་ལོང་ལ་སྐྱེས་བུའི་བྱད་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་གསུམ་དུས་མཚུངས་པས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རང་གི་གཞི་ཡིན་པ་ལ་རང་གིས་ངོ་མ་ཤེས་ཏེ་འཁྲུལ་ནས་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་གྲུབ་བོ། དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་རགས་སུ་སོང་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་ཐ་དད་བྱུང་ངོ་། །གཞི་དེ་ལྟ་བུ་མ་དག་པ་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །ཞེས་པ་དང་། བཀྲ་ཤིས་མཛེས་ལྡན་ལས། དེ་ཡང་ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་གའུའི་གནས་ལུགས་ལས་སྣང་བ་མ་འགགས་པ་ལས་གཞི་མ་འགྱུར་བར་སྣང་བ་འགྱུར་ཏེ་ཡུལ་དུ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྣང་བ་མ་འགྱུར་ཡང་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ལ་འགྱུར་འགྱུར་ལྟར་བྱུང་བའོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །ཐ་མ་རང་

p. 198

གི་སྣང་བ་རང་རྐྱེན་གྱི་གཞི་ལ་བཟློག་པའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྣང་བ་རང་ཤར་བར་མ་ཤེས་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ལ་བདག་པོར་བཟུང་བས་བདག་པོའི་རྐྱེན་ནོ། །རང་རིག་པའི་འབྲས་བུ་རང་ཤར་བར་མ་ཤེས་ཏེ་རྒྱུ་ཉིད་ལྟོས་ཅན་དུ་བཟུང་བས་རྒྱུའི་རྐྱེན་ནོ། །ཡུལ་དང་ཤེས་པ་སྟོང་པར་ནི་མ་ཤེས་ཏེ་དམིགས་པ་ལ་ཡུལ་དུ་བཟུང་བས་རང་ངོའི་རྐྱེན་ནོ། །དུས་ལ་ལྟོས་ནས་འོད་རང་བྱུང་བར་མ་ཤེས་ཏེ་དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་བྱུང་བས་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནོ་ཞེས་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན། །ཆ་དང་ཡན་ལག་ཉིད་དང་ཡང་། །མ་སྨིན་རྣམ་རྟོག་འཁོར་བའོ། །མ་རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། །བདག་ཉིད་གཅིག་པས་འཁྲུལ་རྩ་བྱས། །ལྷན་གཅིག་སྐྱེས་པས་རྟོག་པ་གཉིས། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པས་ཡུལ་དུ་གྱུར། །རྐྱེན་ནི་རྣམ་པ་བཞི་དག་གིས། །འདུས་ཤིང་བཟུང་བས་འཁྲུལ་ཞེས་བྱ། །ཆ་ནི་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པས། །འཁྲུལ་ཡུལ་ཆ་ལས་བཅུ་གཉིས་ཕྱེད། །སྨིན་པས་ལོ་དང་བྱེད་ལས་སོ། །ཡན་ལག་སྤྲོས་པ་ཐ་དད་ལས། །ཐམས་ཅད་མིང་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ། །འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ལ་རྣམ་གཉིས་འགྱུར། །ལས་ཀྱིས་འདོད་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས། །གཟུགས་མེད་རྣམས་ཏེ་རྣམ་གསུམ་བྱེད། །མ་སྨིན་པས་ནི་རིགས་དྲུག་གཟུགས། །མིང་དང་བྱེད་ལས་ཐ་དད་འགྱུར། །རྣམ་རྟོག་བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། །ཀུན་ནས་ལྡང་དང་ཁྱབ་ཚུལ་ལོ། །འཁོར་བ་ཞེས་པ་མཚུངས་པ་དང་། །ཚོགས་པའི་ལས་ཏེ་སྡུད་དང་མཆེད། །རྫོགས་དང་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རིག་པ་གཞི་ནས་འཕགས་ཏེ་མ་སྨིན་པས་ཁམས་གསུམ་རིགས་དྲུག་ཏུ་སོ་སོའི་ལས་ཀྱི་འཁོར་བ་དེ་ཡང་དང་པོ་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལས་འཁྲུལ་ཏེ་ཕྱིར་ལོ་བཅུ་གཉིས་དང་ཟླ་བའི་ཆ་བཅུ་གཉིས་ནང་དུ་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཚོགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སུ་སྲིད་པར་བྱས་པ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་སུ་འཇུག་པ་བཅུ་གཉིས་

p. 199

མ་དག་པ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། གཞི་ལས་གཞི་སྣང་དུ་ཤར་དུས་རིག་པའི་རྩལ་ལས་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་བྱུང་སྟེ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པས་མ་རིག་པའོ། །དེ་ལས་འཁྲུལ་པས་འདུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་དཔྱོད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལས་འདི་ནི་ཡུལ་ལོ་སྣང་བའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དུ་འབྱེད་པའོ། །དེ་ལས་མིང་ཅན་དོན་གྱི་རང་བཞིན་གཟུགས་སུ་འཛིན་པས་སྲིད་པའི་འཁྲུལ་པ་དང་པོ་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཞིང་མཆེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཏུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་ལས་ཡུལ་འཛིན་པའི་རེག་པའོ། །དེ་ལས་ཆགས་སྡང་བར་མའི་ཆའི་ཚོར་བའོ། །དེ་ལས་ཡུལ་ལ་ཞེན་པའི་སྲེད་པའོ། །དེ་ལས་ཕྱིས་ཀྱི་ལེན་པ་པོ་དང་དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་དུ་ལེན་པའི་ལེན་པའོ། །དེ་ལས་འཁྲུལ་པ་དུ་མར་སྣང་བ་དང་བྱེད་པ་མྱོང་བའི་ཆ་ཅི་འབྱུང་མ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པས་སྲིད་པའོ། །དེ་ལས་གཟུགས་མེད་གཟུགས་དང་འདོད་པར་སྐྱེ་བས་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལས་རྒས་པ་དང་ན་བ་དང་ཤི་བའི་བར་དུ་འབྱུང་སྟེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དེ་ལྟར་འཁོར་བས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་སུ་འཇུག་པ་བཅུ་གཉིས་གཞི་སྣང་ལས་དང་པོར་མཆེད་པའོ། །དེ་ལས་སྲིད་པ་སོ་སོར་འཁྲུལ་དུས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་ཞར་ལ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ནུབ་ནས་རང་མ་རིག་པ་ལས་ཕྱི་མའི་འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆས་ལུས་འཚོལ་བ་དང་། མངལ་དུ་ཚུད་དེ་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་མིང་དང་གཟུགས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། དེའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རྐྱེན་འདུས་པས་རེག་པ་དང་། བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་དང་། མྱོང་བ་ལ་སྲེད་པ་དང་། ཡུལ་དང་ལས་ཀྱི་ལེན་པ་དང་། ཡང་སྲིད་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དང་། དར་ལ་བབ་པའི་ཚོགས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་བརྒྱུད་པ་ནི་རྒས་པ་དང་མཐར་འཆི་བ་སྟེ་འབྲེལ་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་། །མ་རིག་པ་ལས་འདུ་བྱེད་དོ། །

p. 200

འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་ལས་མིང་འབྱུང་ཞིང་། །མིང་ལས་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་འབྱུང་། །གཟུགས་ལས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་དྲུག་འབྱུང་། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལས་རེག་པ་འབྱུང་། །རེག་ལས་ཚོར་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཚོར་ལས་སྲེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྲེད་པ་ལས་ནི་ལེན་པ་འབྱུང་། །ལེན་པ་ལས་ནི་སྲིད་པ་འབྱུང་། །སྲིད་པ་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་འབྱུང་། །སྐྱེ་བ་ལས་ནི་རྒས་པ་འབྱུང་། །རྒས་པ་ལས་ནི་ན་བ་འབྱུང་། །ན་བ་ལས་ནི་འཆི་བ་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་འཁོར་བར་སྣང་བ་ཡང་རང་མ་རིག་པས་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་བག་ཆགས་མཐུ་བརྟས་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། སོ་སོའི་ལུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པར་གྲུབ་ནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁོར་ཞིང་གཏན་དུ་སྲིད་པ་ན་གནས་པ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ནི། །ཕུང་པོ་ལྔ་དང་དབང་པོ་ལྔ། །ཡན་ལག་ལྔ་དང་དོན་སྙིང་ལྔ། །ཡུལ་ལྔ་དང་ནི་ཉོན་མོངས་ལྔ། །སེམས་ལྔ་ཡིད་ལྔ་རྟོག་པ་ལྔ། །གཟུང་འཛིན་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ། །འཁྲུལ་པ་གཉིས་སྣང་དེ་ལྟ་བུ། །དཔེར་ན་མྱུར་འགྲོ་འཁོར་ལོ་བཞིན། །རྒྱུན་ཆགས་འཁོར་ལ་ཡུན་རིང་གནས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལྔ་ནི་འོད་ལྔ་རང་སྣང་དུ་མ་ཤེས་པར་བཟུང་བའི་ཆ་ལས་བྱུང་ཞིང་། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པའི་ཆ་ལས་བྱུང་། སྣ་ཚོགས་སྡུད་པའི་ལུས་སེམས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་གདངས་མ་དག་པ་ལས་བྱུང་། ཀུན་ནས་འཚོལ་བའི་ཡིད་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་རླུང་ལྔ་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ལས་བྱུང་། བསམ་པ་དྲན་པས་འཛིན་པའི་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། ཡུལ་དུ་མ་ལ་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། འགྱུ་བ་ཐ་དད་པ་ལ་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་ལ་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་སེམས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དང་ལྔ་ནི་

p. 201

འགྱུ་བ་རང་ཐོག་ཏུ་མ་ཆོད་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་མ་དག་པ་འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་རིག་པའི་ངང་ལས་བྱུང་ངང་ལ་གནས་ངང་ལ་རོལ་པ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་གཡོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ནི་རྨི་ལམ་གཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དོན་ལ་སྟོང་གཟུགས་མེད་པ་གསལ་སྣང་གི་ཆོ་འཕྲུལ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ནི་འཁོར་བའི་རྣམ་དག་སྟེ། འདི་ལ་སྤྱིའི་རྣམ་དག་དང་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་དག་ལེགས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་བསྟན་ན་ཡེ་སྟོང་རང་སྣང་རོལ་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ནི་དཔེར་ན་ཐག་པ་རགས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་དོན་ལ་སྤུ་རེ་རེ་བ། དེ་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་སྟོང་པ་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་རགས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་དོན་ལ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་རང་སྣང་སྟོང་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ལྟར་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རྣམས། །ཐག་པ་ལ་ནི་སྦྲུལ་མཐོང་བཞིན། །དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་བཟུང་བས། །ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་གཉིས་སུ་ཆགས། །དེ་ཡང་བརྟགས་ན་ཐག་པ་ཉིད། །སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་སྟོང་པ་སྟེ། །དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་གཟུགས་ཅན་ནོ། །སྦྲུལ་མཐོང་དེ་ཉིད་མཐོང་བས་བདེན། །ཐག་མཐོང་ཡང་དག་ཉིད་དུ་བདེན། །དཔེར་ན་མཐོ་ལ་བྱར་སྣང་བཞིན། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་སྟེ། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་འབྲེལ་བ་མེད། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ནི། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་རིག་པའི་ངང་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ལྟར་རིག་པ་ལ་སྣང་ཡང་རིག་པ་ལ་མ་གོས་པར་སྟོང་གཟུགས་སུ་ལིང་ངེ་གནས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་དང་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཕུང་པོ་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གང་ལ་གནས་ན་སྣོད་བཅུད་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པ་ལྟར་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལས་དང་ཉོན་མོངས། དེ་རྣམ་རྟོག་རང་སྣང་ཙམ་ལ། དེ་སེམས་ཉིད་སྟོང་པའི་ངང་དུ་གནས་པས། དང་པོ་ཡང་སྟོང་པ། ད་ལྟ་ཡང་སྟོང་པ། མཐར་ཡང་སྟོང་པ།

p. 202

སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བར་གནས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ས་ནི་ཆུ་ལ་ཆུ་རླུང་ལ། །རླུང་ནི་མཁའ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །མཁའ་ནི་རླུང་དང་ཆུ་དག་དང་། །ས་ཡི་ཁམས་ལ་གནས་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་ཁམས་དབང་རྣམས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་དག་ལ་གནས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཚུལ་བཞིན་མིན། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་བྱེད་ནི། །སེམས་ཀྱི་དག་པ་ལ་རབ་གནས། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ནི། །ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གནས་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སྐྱེ་འགག་གནས་པར་སྣང་ཡང་གནས་པའི་དུས་ན་དེ་དག་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་གསང་སྙིང་ལས། ཨེ་མ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །སྐྱེ་བ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས། །སྐྱེས་པ་ཉིད་ན་སྐྱེ་བ་མེད། །ཨེ་མ། གནས་པ་ཉིད་ན་གནས་པ་མེད། །ཨེ་མ། འགག་པ་ཉིད་ན་འགག་པ་མེད། །ཅེས་པ་དང་། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་སྒྱུ་མ་བཞིན། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་དང་དེ་བཞིན་གནས། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་འཇིག་པར་གསུངས། །ཞེས་པ་དང་། སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཅོག་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་སྐྱེ་འགག་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་དེ་ཉིད་ལས། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འོང་བ་མེད་པ་འགྲོ་མེད་པ། །ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞིར་བརྟེན་པ། །ཞེས་སོ། །བྱེ་བྲག་རྣམ་རྟོག་ནི་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་ཆ་ལ་བཟུང་བས་དེའི་ཆ་རེ་སྦྱར་དུ་ཡོད་པས་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་དོན་ལ་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པར་གནས་ལ་ད་ལྟར་སྣང་དུས་ཕུང་པོ་དང་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆར་སྦྱར་ཏེ། སྒོ་གསུམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་གྲོལ་བའི་རང་བཞིན་ནི་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྣང་བ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་རོལ་པར་ཤར་ཞིང་། བྱ་བྱེད་དང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་རང་ཤར་ཆེན་པོར་སྣང་བའི་རྣམ་དག་བཤད་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས།

p. 203

གཞན་ཡང་རབ་ཏུ་བཤད་བྱ་བ། །སྣང་བ་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ནི། །ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་སྔར་མ་མཐོང་། །རྟོག་བཅས་འཁྲུལ་པའི་གཞི་མེད་པས། །ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོར་རྟོགས། །འཁྲུལ་པའི་རང་རྟོག་རྒྱུན་ཆད་དོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་མེད་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་ནས་གྲོལ་བའི་གནད་ལས་བྱུང་། །འགྲོ་བའི་ཕུང་པོ་སངས་རྒྱས་སྐུ། །ཡེ་ནས་ཡིན་པར་སུས་མ་རིག །ཕུང་པོ་སངས་རྒྱས་མངའ་བདག་ཏུ། །རྩ་གནས་ཡི་གེར་གྲུབ་ལས་བྱུང་། །ཆུ་བུར་མིག་ལས་ཡེ་ཤེས་ནི། །རང་སྣང་ཡིན་པར་སུས་མ་མཐོང་། །དེ་ལས་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ནི། །སྒྲོན་མའི་གནད་ལས་བྱུང་བའོ། །གཞན་ཡང་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཉིད། །སྐུ་གསུམ་དག་ཏུ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། །བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དོ། །ངག་ཏུ་ཇི་ལྟར་སྨྲས་པ་ཀུན། །གསང་སྔགས་གསང་བའི་བཟླས་པ་སྟེ། །ཡིག་འབྲུ་རྣམ་སྤྲུལ་གནད་ལས་བྱུང་། །འགྲོ་བའི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་ཚོགས་ཀུན། །བསམ་གཏན་ཡིན་པ་ཅིས་མ་ཤེས། །རང་སེམས་རྟོགས་ལས་གྲོལ་བས་ན། །དེ་ནི་འབྱུང་བའི་གནད་ལས་བྱུང་། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་པས། །བླང་བར་བྱ་བ་གང་མེད་ཅིང་། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །གང་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །བྱ་བྱེད་བརྗོད་དང་བསམ་པ་ལས། །འཁོར་འདས་གྲོལ་བའི་གནད་རྟོགས་ཏེ། །སངས་མ་རྒྱས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་གོ། གཞན་ཡང་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ཀུན། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་མ་འདས་པས། །སྐུ་གསུམ་གཞན་དུ་བཙལ་མི་དགོས། །བཙལ་ཀྱང་རྙེད་པའི་གནས་མེད་དོ། །མ་བྱུང་བྱུང་བ་མེད་པ་ལ། །བལྟས་པས་མཐོང་བ་ངོ་མཚར་ཆེ། །ངོ་མཚར་ཆེན་པོའི་རོལ་པ་ནི། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་འབྱེད་པ་མེད། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྤྲིན་བཞིན་དུ། །རང་བྱུང་རང་ལ་རྫོགས་པས་ཞི། །ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ཁྱད་པར་གྱིས། །དབང་པོ་

p. 204

རྣོ་དང་རྟུལ་མེད་པས། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ལས། །གཞན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཅན་སེམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་སེམས་ཅན་མེད། །ས་བོན་ལས་ནི་འབྲས་བུ་བཞིན། །རང་གི་རང་བཞིན་གཤིས་ཀྱི་གནད། །བརྗོད་པའི་ཚིག་གིས་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་གསལ་སྣང་བས། །ཅེར་མཐོང་གྲོལ་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས། །སངས་མ་རྒྱས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། །རང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་མཐུན་ཕྱིར། །འཁོར་བ་ཡེ་ནས་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་རང་རང་སངས་རྒྱས་སོ། །སྐྱེ་བ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པ་ལས། །མངལ་དུ་གནས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །ལུས་སེམས་འདུས་པས་དབྱིངས་རིག་འབྲེལ། །ལུས་སུ་གནས་པས་སྐུ་གསུམ་སྟེ། །རྒས་པས་ཆོས་ཟད་འཁྲུལ་སྣང་འགག །ན་བས་ཆོས་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་། །ཤི་བས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་མེད། །དེས་ན་སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་སོ། །ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་ལྟར་སྨྲ་དང་བྱ་བྱེད་རྣམས། །སྟོང་རིག་གསལ་བའི་སྤྱོད་པ་ཡིན། །བཟང་དང་ངན་པའི་རྟོག་པ་རྣམས། །སྒོམ་པ་ཆུ་བོའི་ཀློང་ཆེན་ཡིན། །ལོག་ལྟ་ཡང་དག་འདོད་པ་རྣམས། །རྣལ་འབྱོར་རིས་མེད་ལྟ་བ་ཡིན། །རེ་དང་དོགས་པར་འཛིན་པ་ཀུན། །ཟང་མ་ཐལ་བྱུང་འབྲས་བུ་ཡིན། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་འདོད་པས། །བཟའ་དང་བཏུང་བ་བསྙེན་པ་ལ། །ཉལ་དང་འདུག་པ་བསྒྲུབ་པའོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ལྷག་གནས་ཡིན། །ཀླད་དང་ལུད་པ་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ། །སྟོང་གསུམ་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །ཆར་དང་ཁུ་རླངས་ཆག་ཆག་བཏབ། །འགྲོ་བའི་ལམ་དམིགས་ཐེག་ཆེན་ཏེ། །རྐང་པའི་རྗེས་ནི་རྡུལ་ཚོན་རིས། །འགྲོ་བར་འདོད་པ་སྟངས་སྟབས་ཉིད། །ཡན་ལག་བསྐྱོད་པ་ཕྱག་རྒྱའོ། །ཇི་ལྟར་སྨྲས་པ་སྔགས་ཀྱི་ཚིག །བསམ་པ་རྣམས་ནི་བསྐྱེད་རིམ་ཡིན། །ཡིད་ལ་འགྱུ་བ་མཆོད་པ་ཉིད། །

p. 205

གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ལྷ་ཡི་སྐུ། །སྒྲ་ཆེན་བརྗོད་པ་རོལ་མོ་ཉིད། །རང་གི་ལུས་ནི་བུམ་པ་ལ། །སྐྲ་ནི་ལོ་འདབ་ཁ་རྒྱན་མཛེས། །ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་ཆུ་རྣམས་ཉིད། །དོན་སྙིང་ལ་སོགས་རྫས་ཀྱིས་གཏམས། །རང་ལ་སྣང་བའི་དབང་རྣམས་བྱིན། །མ་བསྐུར་ཉིད་ལ་རྫོགས་པའོ། །འདའ་བར་འདོད་པ་དམ་ཚིག་ལ། །བསྲུང་བར་འདོད་པ་བཅིངས་པ་ཡིན། །གྲོལ་བར་འདོད་པ་ཉམས་པ་སྟེ། །མེད་པར་འདོད་པ་ཐུབ་མཆོག་ཡིན། །མཐོང་བ་རྣམས་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་བརྡ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་ཉམས་མྱོང་ཡིན། །ཤེས་རིག་གསལ་བ་གདམས་ངག་ལ། །ལུས་སེམས་གཉིས་འདུས་གདབ་པའི་ཡུལ། །སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་གོམས་པའི་གནད། །ཚོགས་དྲུག་མ་འགགས་རྟོགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་ལུས་གྲུབ་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྟེན་ལུས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་དངོས། བརྟེན་པ་རྩ་ཐིག་རླུང་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན། ཁྱབ་བྱེད་འབྱུང་བའི་ཚང་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི། །སྣང་བ་དུ་མས་གཟུགས་བསྡུས་པ། །འདི་ཉིད་མི་ཤེས་བྱིས་པ་རྣམས། །ཟོ་ཆུ་བཞིན་ཏེ་བརྒྱུད་མར་གནས། །སོ་སོའི་ལུས་དང་ཚད་ལེན་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ལེན་ན། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དེ་ནས་མངལ་གྱི་སྒོར་ཚུད་ནས། །ཕ་དང་མ་ཡི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས། །མེར་མེར་པོ་དང་ནུར་ནུར་པོ། །ལྟར་ལྟར་པོ་དང་གོར་གོར་པོ། །མཁྲང་འགྱུར་ཉིད་དང་ཉ་ལྟ་བུ། །རུས་སྦལ་བཞིན་དང་སྦལ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཞག་ནི་བདུན་ཕྲག་བདུན། །ལྟེ་བ་ལས་ནི་ལུས་རྣམས་བསྐྱེད། །ཟླ་དགུ་དེ་བཞིན་ངོ་བཅུ་ན། །ལུས་རྫོགས་མ་ཡི་མངལ་ནས་འཐོན། །ཞེས་པས་བར་མ་དོའི་སེམས་ཅན་ལུས་འཚོལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཕ་མ་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའི་མངལ་སྒོར་དབྱར་གྱི་ཤ་རུལ་ལ་སྦྲང་མ་སྤུངས་པ་ལྟར་འདུ་བ་ལས། ཚེ་ཚད་མ་རྫོགས་པ་ཞག་བདུན་ཚན་ལ་སླེབས་པ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་

p. 206

འཆི་ལ། ཚེ་ཚད་རྫོགས་ཤིང་ལས་མཐུན་པ་ཞིག་བཤང་ལམ་ནས་མངལ་དུ་ཞུགས་ཏེ་ལུས་ལེན་པའི་རླུང་དང་སེམས་གཉིས། ཕ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་དངས་མ་དཀར་པོ། མ་ལས་བྱུང་བའི་རྐྱེན་དངས་མ་དམར་པོ་སྟེ་བཞི་པོ་དེ་ཁྲག་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་ལྟར་ཀྲུག་གིས་འདྲེས་ཏེ་ལུས་སུ་གྲུབ་དུས་རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་པོ་དེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞིའི་ལས་བྱེད་པས་འཕེལ་སོག་གི་ཆ་དང་། རླུང་སེམས་གཉིས་པོ་དེས་དོན་དམ་གྱི་འབྱུང་བ་བཞིའི་ལས་བྱེད་པས་ལུས་འཛིན་པ་དང་འབྱེད་སྡུད་ཀྱི་སྨིན་སོར་བྱེད་པས་ལུས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཞག་བདུན་ཚན་དུ་ངེས་པ་ནི། འབྱུང་བ་སོ་སོ་ལ་ཞག་རེ། གཉིས་གཉིས་འདུས་པ་ལ་ཞག་གཉིས། གཅིག་འདུས་པ་ལ་ཞག་གཅིག་སྟེ་བདུན་ནོ། །འདི་ལ་འབྱུང་བཞིས་བསྐྱེད་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ཞག་གི་འབྱུང་བའི་ཆ་དབྱེ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འབྱུང་བཞིའི་བྱེད་ལས་བཞི་ལས་ཞག་དང་པོ་ལ་ཆུའི་ཟུག་པས་བསྡུས། དེ་ནས་བྱེར་བས་སོ་སོར་བྱེ། སྙོམས་པར་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པ་ལས་ཆུའི་རྩ་རབ་ཏུ་ཕྲ་བ་རྟ་རྔ་བརྒྱར་གཤགས་པ་ཙམ་ཞིག་མའི་གཡས་སུ་ཐང་ཆོད་དུ་བརྒྱངས་ནས་ཆགས་སོ། །དེའི་དུས་སུ་མའི་ལུས་ཀྱང་རབ་ཏུ་གྲང་ངོ་། །དེ་ནས་ཞག་གཉིས་པ་ལ་སའི་བྱེད་པའི་ལས་གསུམ་བྱས་པས་སའི་རྩ་དེ་ཙམ་ཞིག་གཡོན་དུ་ཐང་ཆོད་དུ་ཆགས་པས་མ་ཡང་མགོ་འཁོར་ཞིང་ཤེས་པ་ལྕིའོ། །དེ་ནས་གསུམ་པ་ལ་མེའི་བྱེད་པའི་ལས་གསུམ་གྱིས་གོང་ལྟར་བྱས་པས་རྒྱབ་ཏུ་རྩ་དེ་ཙམ་ཆགས་པས་མ་ལ་རྡུལ་འབྱུང་ཞིང་ལུས་ཚའོ། །དེ་ནས་བཞི་པ་ལ་རླུང་གི་ལས་གསུམ་གྱིས་དང་པོས་བསྡུས་བར་དུ་གཏོར། མཐར་བསྲེས་པས་མའི་མདུན་དུ་རླུང་གི་རྩ་རྟ་རྔ་བརྒྱའི་ཆ་ཙམ་ཆགས་ཏེ་འདིའི་དུས་སུ་མའི་ཤེས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །འདིའི་སྐབས་སུ་འབྱུང་བཞི་སོ་སོའི་ཆ་ཆེ་ཆུང་གིས་མའི་ལུས་ཀྱང་སོ་སོར་འབྱུང་བའི་སྨིན་སོ་

p. 207

བྱེད་དོ། །ལྔ་པ་ལ་ཆུ་དང་ས་གཉིས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་བརྟན་པར་བྱས། དྲུག་པ་ལ་མེ་དང་རླུང་གིས་སྨིན་ཅིང་གསལ་བར་བྱས། བདུན་པ་ལ་མ་ནིང་གི་འབྱུང་བ་ནམ་མཁའི་ལས་ཀྱིས་གོ་ཕྱེ་བས་གོང་གི་བཞི་པོ་དེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ལས་རྩ་ཕྲ་མོ་བཞི་པོ་དེའི་ནང་དུ་རྩ་གནས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཁཾ་སུཾ་རཾ་ཡཾ་བཞི་གསལ་བར་ཆགས་སོ། །དེ་ལྟར་འབྱུང་བཞི་སོ་སོའི་བྱེད་ལས་ཀྱིས་རླུང་སེམས་གཉིས་རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཏེ་མེར་མེར་པོའི་རྣམ་པ་ཡུངས་འབྲུ་ཉིས་འགྱུར་ཙམ་དུ་གནས་པའི་ཐིག་ལེ་ཟླུམ་པོའི་ནང་དུ་ཐིག་ལེ་མིག་ཆུང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་གཅིག་ཆགས་སོ། །དེ་དག་ནི་འབྱུང་བ་རང་ངོའི་བྱེད་ལས་ཏེ་འདི་དུས་སུ་མེར་མེར་པོ་དེ་ཆུའི་བརླན་གྱིས་བཤིག་སའི་ལྗིད་ཀྱིས་མནན། མེའི་དྲོད་ཀྱིས་བསྲེགས། རླུང་གི་ཤུགས་ཀྱིས་གཏོར་བས་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ཆད་པའི་རྣམ་པ་ལྟར་དུམ་བུར་ལོང་གིས་སོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཡང་ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ནུབ་བརྒྱད་པ་ལ་ཆུས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་ནུར་ནུར་པོའི་རྟེན་སྲན་མ་བཅུ་ཆ་ཙམ་ལས་ཤར་གྱི་རྩ་བསྐྱེད། དགུ་པ་ལ་སས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཏེ་སྲན་མ་དགུ་ཆ་ཙམ་ལས་ལྷོའི་རྩ་བསྐྱེད། བཅུ་པ་ལ་མེས་སྨིན་པར་བྱས་ཏེ་སྲན་མ་བདུན་ཆ་ཙམ་ལས་ནུབ་ཀྱི་རྩ་བསྐྱེད། བཅུ་གཅིག་པ་ལ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པས་སྲན་མ་ལྔ་ཆའི་ནང་དུ་བྱང་གི་རྩ་བསྐྱེད། བཅུ་གཉིས་པ་ལ་ཆུ་དང་སས་བསྡུས་ཤིང་བརྟན་པར་བྱས་ཏེ་སྲན་མའི་རྡོག་པོ་ཙམ་ལ་ནུར་ནུར་པོའི་མིག་ཆུང་གཉིས་དང་འབྱུང་བ་བཞིའི་རྩ་རེ་ཐག་བརྒྱངས་པ་ལྟ་བུ་བཞི་ཆགས། བཅུ་གསུམ་པ་ལ་མེ་དང་རླུང་གིས་སྨིན་པར་བྱས། བཅུ་བཞི་པ་ལ་ནམ་མཁས་གོ་ཕྱེ་བས་ལུས་ཀྱི་དབུས་ལྟེ་བའི་རྩ་མདུད་ལས་རྩ་བཞི་རེ་ཐག་བརྒྱངས་པ་ལྟར་ཆགས་པའི་དབུས་ཀྱི་སྒྲོན་མའི་སྤྱན་དང་འབྱུང་བའི་སྤྱན་གྱི་མིག་ཆུང་གཉིས་པོ་དེ་སྔར་བས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱས་སོ། །མིག་ཆུང་གི་ནང་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་བརྟག་པར་དཀའ་བ་ཞིག་ཀྱང་

p. 208

གནས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་འབྱུང་བ་བཞི་ཆར་གྱི་བྱེད་ལས་འཁྲུགས་པས་ཡང་བཤིག་ནས་ཟླ་བ་ཕྱེད་པའི་ནུབ་མོ་སྔ་མ་བཞིན་བསྡུས་ཏེ་སྲན་མ་ཉིས་འགྱུར་ཙམ་དུ་བྱས་པ་ལས་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ཅིང་དཀྲུགས་པས་དྲོད་ཀྱི་དངས་མ་ཤིན་ཏུ་སྲབ་པ་སྦྲང་བུའི་གཤོག་པ་ལ་བརྒྱར་གཤགས་པ་ཙམ་ཞིག་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་ནང་དུ་ཆགས་པས་ཤེས་པའི་དངས་མ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་གནས་སོ། །དེ་ནས་ཞག་གཉིས་སུ་ལས་བྱེད་ཅིང་དཀྲུགས་པས་ཁ་དོག་གསལ་བར་བྱས། དེ་ནས་ཡང་ཞག་གཉིས་སུ་བསྐྱོད་ཅིང་དཀྲུགས་པས་ཤེས་པའི་རྟེན་རྣམས་བསྡུས། དེ་ནས་ཞག་གཉིས་སུ་ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ཅིང་དཀྲུགས་པ་ལས་ལྟར་ལྟར་པོའི་གཞི་མཐེ་བོང་ཙམ་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཡང་བཤིག་ནས་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་ལ་ཆུས་བསྡུས་ཤིང་བརླན་པར་བྱས་པ་ལས་ཤར་གྱི་རྩ་ནང་དུ་ཐིག་ལེ་ཕྲ་མོ་ཞིག་བསྐྱེད། དེ་ནས་རྩ་གསུམ་པ་ལ་ཐིག་ལེའི་ནང་དུ་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་གནས་པར་བྱས། རྩ་བཞི་པ་ལ་ལྷོའི་རྩ་ནང་དུ་ཤའི་དངས་མ་ཁ་དོག་དཀར་བའི་ནང་དུ་ཡིད་དང་སེམས་ཀྱི་རྟེན་ཐིག་ལེ་ཕྲ་མོར་གནས་པར་བྱས། རྩ་ལྔ་བ་ལ་ཡང་ཆུས་བསྡུས་ཤིང་བརླན་པ་ལས་བྱང་གི་རྩའི་ནང་དུ་དབུགས་ཀྱི་དངས་མ་གསེར་ས་འོག་ཏུ་བཅུག་པའི་རླངས་པ་ཙམ་ཁ་དོག་སྔོ་ཞིང་དམར་བ་ཆགས་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་དང་རིག་པའི་རྩལ་གསལ་བར་རང་ཤེས་དང་བཅས་པ་བརྟེན་ནས་གནས་སོ། །རྩ་དྲུག་པ་ལ་ཆུས་བསྡུས་ཤིང་བརླན་པར་བྱས་པ་ལས་རྟེན་དེ་དག་རེ་རེའིི་ནང་གི་ནུབ་ན་ཤེས་པ་དང་བློ་དང་དྲན་པའི་རྟེན་གསལ་བར་བྱས། ཤར་ན་མ་རིག་པ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་གསལ་བར་བྱས། ལྷོ་ན་འགྱུ་བ་དང་ཡིད་ཀྱི་རྟེན་གསལ་བར་བྱས། བྱང་དུ་སེམས་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསལ་བར་བྱས་སོ། །དེ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞིའི་ལས་སོ། །དོན་དམ་གྱི་འབྱུང་བས་སྒྲོན་མ་བཞི་བསྟེན་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །རྩ་བདུན་པ་ལ་གཉིས་གཉིས་འདུས་པ་དང་། རྩ་བརྒྱད་པ་ལ་བཞི་ཆར་གྱི་བྱེད་པའི་

p. 209

ལས་ཀྱིས་གོར་གོར་པོའི་གཞིར་སྨིན་པ་སྟེ་འབྱུང་བ་བཞི་ཆར་གྱི་ལས་འཁྲུགས་པས་བཤིག་ནས་རྩ་དགུ་པའི་ནུབ་མོ་ཆུས་བསྡུས། སས་བརྟན། མེས་སྨིན། རླུང་གིས་འཕེལ་བའི་ལས་བྱས་པ་ལས་འཁོར་ལོ་བཞི་ལ་དབང་པོ་ལྔའི་རྟེན་གྱི་རྩ་ཆགས་ཏེ། སྐྱེད་བྱེད་དང་པོའི་འཁོར་ལོ་རྩ་འདབ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་འབྱུང་བའི་སྤྱན་དང་སྒྲོན་མའི་སྤྱན་གཉིས་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད། དེ་ནས་ཞག་གཅིག་ཏུ་གོང་ལྟར་བྱས་པས་དྲན་པ་འདུས་པའི་འཁོར་ལོ་རྩ་བ་བརྒྱད་ལས་གྱེས་པའི་རྩ་འདབ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སྤྱན་གཉིས་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད། དེ་ནས་ཞག་གཉིས་སུ་གོང་ལྟར་བྱས་པས་རོ་རྣམས་འདུས་པར་རྩ་འདབ་བཅུ་དྲུག་སྤྱན་གཉིས་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད། དེ་ནས་གོང་ལྟར་ཞག་གཉིས་བྱས་པས་རྩེ་མོ་རྣམ་བཀོད་དུ་རྩ་འདབ་སུམ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་སྤྱན་གཉིས་དང་བཅས་པ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་འབྱུང་བའི་ལས་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པས་མཁྲང་འགྱུར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་རབ་ཏུ་སྲ་བ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་འཁོར་ལོ་བཞིའི་དབུས་སུ་རོ་རྐྱང་དང་ཀུན་འདར་མ་གསུམ་ཀ་བའི་ཚུལ་དུ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཡང་མཁྲང་འགྱུར་ཡང་ཆུའི་བརླན་གྱིས་བཤིག་སས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། རླུང་གིས་སོ་སོར་ཕྱེ་ཞིང་གཏོར། མེས་སྨིན་པར་བྱས་པ་ལས་ཞག་བཞི་ནས་དབང་པོ་རྣམས་བསྐྱེད། དེ་ནས་ཞག་གཅིག་ཏུ་མེས་བསྲེགས་ཏེ་སྟོངས་པར་བྱས། རླུང་གིས་སོ་སོར་ཕྱེ། སས་གཅིག་ཏུ་མནན་པར་བྱས། ཆུས་འཕེལ་བའི་ལས་བྱས་པས་ལུས་སྤྱི་བསྐྱེད། དེ་ནས་ཞག་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་ཁྱབ་འཇུག་ཉ་ལྟ་བུ་མའི་ཕྱག་གང་པ་ཞིག་ཏུ་བྱས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་འབྱུང་བའི་ལས་ཐ་དད་པས་ཞག་གཉིས་སུ་ཆུས་གོང་མ་དེ་བཤིག་ནས་ཡང་བསྡུས་པས་གཟུགས་སུ་གྲུབ་པར་བྱས། ཞག་གཅིག་ཏུ་སས་བཟུང་བས་དབང་པོ་དང་དོན་སྣོད་རྣམས་ཐ་དད་དུ་བྱས། དེ་ནས་ཞག་གཅིག་ཏུ་མེས་སྨིན་པར་བྱས་པས་དབང་པོ་

p. 210

རྣམས་ཀྱི་སྒོ་གསལ་བར་དོད། དེ་ནས་རླུང་གིས་ཞག་གཅིག་ཏུ་ཕྱེ་བས་མིག་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་འབྱུང་བའི་ལས་དངོས་སུ་མེད་ཤུགས་ལས་བྱས་པས་ལུས་བསྐྱེད་པ་ནི། ཆུས་བརླན་པའི་ལས་བྱས་པས་ཆེར་འཕེལ་བ་ལ་ཞག་གཅིག །སས་སྲ་ཞིང་བརྟན་པས་གཟུགས་སུ་གྲུབ་པར་བྱས་པ་ལ་གཅིག་སྟེ་ཞག་དྲུག །དེ་ནས་ཞག་གཅིག་ཏུ་མེ་དང་རླུང་གིས་ཕྱེ་ཞིང་སྨིན་པས་དབྱིབས་དེ་རུས་སྦལ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་དང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་སྤྱི་གསལ་བ་ལ་ཡན་ལག་མེད་པ་མ་དེའི་མཁྱིད་གང་པར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་ཞག་གཅིག་ཏུ་མེས་ཚ་ཞིང་སྲེག་པའི་ལས་བྱས་པས་ཡན་ལག་བསྐྱེད། དེ་ནས་ཞག་གཉིས་སུ་རླུང་གིས་ཡང་ཞིང་བསྐྱོད་པའི་ལས་བྱས་པས་རླུང་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཚུད། འདིའི་དུས་སུ་འབྱུང་བ་ལྔའི་ཆོས་སུ་སྨིན་ནོ། །དེ་ནས་ཡང་ཞག་གཉིས་སུ་ཆུས་གྲང་བའི་ལས་བྱས་པས་ནད་འདུ་བ་བཞིར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་བྱས། དེ་ནས་ཞག་གཉིས་སུ་སས་ལྕི་ཞིང་འཐས་པའི་ལས་བྱས་པས་ཤ་ཁྲག་དངོས་སུ་གྲུབ་ནས་ཁྱབ་འཇུག་སྦལ་བ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་རྫོགས་པ་མ་དེའི་མཐོ་གང་དུ་བྱས་སོ། །འདི་མན་ཆད་དུ་འབྱུང་བ་ཚོགས་པའི་ལས་བྱེད་པས་མ་ནིང་གི་འབྱུང་ལས་ཞེས་བྱ་སྟེ་གཅིག་ཁོ་ནར་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་ན་འབྱུང་བ་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ལས་གཙོ་བོའོ། །དེ་ནས་མེས་ཚ་བར་བྱས་པས་དབང་པོ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་བྱས། རླུང་གིས་ཕྱེ་བས་ཡན་ལག་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་སོ་སོ་ན་གསལ་ཞིང་དོད་པར་བྱས། ཆུས་གཤེར་བ་ལས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱས། སས་བརྟན་པ་ལས་རྫོགས་ཤིང་བསྐྱེད་པ་དང་འཕེལ་བའི་གཞི་འཛིན་པར་བྱས་ཏེ་ཞག་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུའི་བར་དུ་མའི་མངལ་དུ་ལུས་ཆགས་ཤིང་རྣམ་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། དེ་ཕན་ཆད་ལུས་བསྐྱེད་པའི་ལས་ཏེ་མས་ཟས་སྐོམ་འཐུངས་ཟོས་བྱས་པའི་དངས་མ་བུའི་ལྟེ་བ་ན་མར་སོང་བས་རྒྱུ་བྱས་ཏེ་བུའི་ལུས་ཀྱི་པགས་པ་དང་སྐྲ་དང་བ་སྤུ་རྣམས་ཆགས་ཏེ། ཟླ་བ་གཅིག་དང་ཞག་ཉེར་དྲུག་ན་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་རླུང་དང་ཉོན་མོངས་

p. 211

པ་བག་ལ་ཉལ་ལངས་པས་འགུལ་ཞིང་འཕྲིག་པ་འབྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ཞག་གི་འབྱུང་བའི་ཆ་དབྱེ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟར་བདུན་ཚན་བདུན་དུ་ལུས་ཆགས་དུས་སྤྱིར་འབྱུང་བ་བཞི་ག་ལ་བརྟེན་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་གང་གཙོ་བ་དང་རྒྱུ་མཚན་ངེས་པ་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། དང་པོ་མེར་མེར་པོ་ཞག་བདུན་དུ་གྲུབ་པ་ནི་སས་ཟུག་པའི་ལས་ཀྱིས་བྱུང་ལ། དེ་སླར་བཤིག་པ་ནི་རླུང་ཟུག་པས་བྱས་སོ། །དེ་ནས་ནུར་ནུར་པོ་བདུན་ནི་སས་བྱེར་བའི་ལས་ཡིན་ནོ། །ཤའི་རྒྱུ་སས་བྱས་པས་ཉོན་མོངས་པ་གཏི་མུག་གནས་པའི་རྐྱེན་དུ་བྱུང་བའོ། །དེ་ནས་རླུང་བྱེར་བས་བཤིག་པ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུའོ། །དེ་ནས་ཡང་ཆུ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པས་ལྟར་ལྟར་པོར་བྱས་པ་ནི་སས་སྙོམས་པའི་ལས་དེ་ཤའི་རྐྱེན་དུ་བྱས་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་དུ་བྱས་སོ། །དེ་ནས་རླུང་སྙོམས་པས་བཤིག་པ་ནི་ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ནས་ཡང་ཆུས་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་ཞག་བཅོ་ལྔ་ནས་ཉེར་གཅིག་གི་བར་དུ་ཆུས་ཟུག་པ་དང་བྱེར་བའི་ལས་སུ་བྱས་པས་ཁྲག་གི་རྒྱུ་ལས་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་རྐྱེན་ནོ། །མེ་ཟུག་པས་བཤིག་པ་ནི་འདོད་ཡོན་འབྱུང་བའི་རྒྱུའོ། །ཞག་ཉེར་གཅིག་ནས་ཉེར་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་སྨིན་པས་ན་ཆུས་སྙོམས་པ་དང་། མེས་ཟུག་པའི་ལས་ཀྱིས་དྲོད་བརླན་གཉིས་འདུས་པ་ལས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་རྒྱུའོ། །དེ་ནི་གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ལས་སོ། །མེ་བྱེར་བ་དང་སྙོམས་པའི་བཤིག་པ་ནི་མི་དགེ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་བྱས་པ་ལས་གྱུར་པའོ། །ཉེར་དགུ་ནས་སོ་ལྔའི་བར་དུ་སྨིན་པར་བྱས་པ་ནི་མེ་བྱེར་བ་དང་སྙོམས་པའི་ལས་ཏེ་ཞེ་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ལས་སོ། །ས་ཟུག་པས་བཤིག་པ་ནི་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་སུ་སྟོན་པའི་རྒྱུའོ། །སོ་དྲུག་ནས་ཞེ་གཉིས་ཀྱི་བར་རླུང་ཟུག་པ་དང་བྱེར་བའི་ལས་ཡིན་ཏེ་ཞེ་སྡང་གིས་བསྐྱེད་པའོ། །ས་བྱེར་བས་བཤིག་པ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་

p. 212

ལས་སོག་པའི་རྒྱུའོ། །ཞེ་གསུམ་ནས་ཞེ་དགུའི་བར་ཆུ་སྙོམས་པའི་ལས་ཏེ་གཏི་མུག་དང་འདོད་ཆགས་གཉིས་ལྷན་དུ་བྱས་པའོ། །སའི་སྙོམས་པས་ཆ་ཤས་གསལ་བར་ཕྱེ་བ་ནི་རྟོག་པ་དུ་མས་ཉེ་བར་བསྡུས་པའོ། །དེ་ལྟར་བདུན་ཚན་བདུན་དུ་ཆགས་པའི་ལས་ནི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བདུན་བག་ཆགས་ལུས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་ལ་བརྟེན་པར་བྱས་པའོ། །ཞག་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུར་ངེས་པ་ནི་བར་མ་དོ་ལ་ཞག་ཞེ་དགུ་གནས་པས་ལས་དང་བག་ཆགས་ཉེར་འཇོག་ཏུ་བྱུང་བའོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་རང་སོའི་འབྱུང་བ་བཞིས་ལུས་སྨིན་པར་བྱས་པ་ནི། ས་ལས་ཤ་དངོས་སུ་གྲུབ་པར་བྱས། ཆུ་ལས་ཁྲག་དངོས་སུ་གྲུབ་པར་བྱས། མེ་ལས་དྲོད་དངོས་སུ་གྲུབ་པར་བྱས། རླུང་ལས་དབུགས་དངོས་སུ་གྲུབ་པར་བྱས་སོ། །དེ་ཡང་ཤ་ལས་གཏི་མུག །ཁྲག་ལས་འདོད་ཆགས། དྲོད་ལས་ཞེ་སྡང་། དབུགས་ལས་རྣམ་རྟོག་དུ་མ་འབྱུང་བའི་རྟ་བྱེད་པའོ། །འདོད་ཆགས་ལས་ལུས་དངོས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པ་ནི་ཐོག་མ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་སློང་བྱས་པ་ལས་འབྱུང་། ཞེ་སྡང་གིས་སྨིན་པར་བྱས་པ་ནི་ཐོག་མ་ཞེ་སྡང་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲའི་བརྗོད་པ་ཐ་དད་ལས་འབྱུང་བའོ། །གཏི་མུག་ལས་ཡིད་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨིན་པ་ནི་ཐོག་མ་གཞི་མ་རིག་པའི་འཁྲུལ་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་གསུམ་ཡང་དབུགས་ཀྱི་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་འགྲོ་བས་ན་དུག་གསུམ་ཐ་དད་པའི་རྟོག་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཡང་གཏི་མུག་གི་སྨིན་སོ་གཉིད་པ་འབྱུང་ལ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྨིན་སོ་དགོད་པའི་གད་མོར་འབྱུང་། ཞེ་སྡང་གི་སྨིན་སོ་རྨི་ལམ་སྣ་ཚོགས་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་ཤ་གཏི་མུག་གིས་བསྐྱེད་པའི་རྟགས་སུ་འགྲོ་བ་ཤ་གང་ཆེ་བ་གཉིད་ཆེ། ཞེ་སྡང་གིས་དྲོད་བསྐྱེད་པའི་རྟགས་སུ་ཕྱིའི་ནམ་ཟླ་དྲོད་ཕེབས་པའི་དུས་སུ་རྨི་ལམ་མང་ངོ་། །ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པའི་རྟགས་སུ་ལུས་དྲོད་ཆེ་ཞིང་ངག་སྨྲ་བ་ལ་བརྩོན་པའོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཁྲག་བསྐྱེད་པའི་རྟགས་སུ་ཁྲག་གི་འགྱུ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དགོད་པ་འབྱུང་། འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་བརླན་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །

p. 213

དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞིས་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཤ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་མཆེད། ཁྲག་ལ་བརྟེན་ནས་འདུ་ཤེས། དྲོད་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་ཤེས། དབུགས་ནང་དུ་རྔུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདུ་བྱེད། རླུང་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོར་མཆེད་དོ། །དེ་ཡང་ཤ་ལ་བརྟེན་ནས་རྩ་བསྐྱེད། རྩས་རླུང་བསྐྱེད། རླུང་གིས་ལུས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གཉིས་ཀ་བསྐྱེད། ལས་རླུང་གིས་འཁོར་བ་སྡུད། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདས་པ་སྡུད་དོ། །དེ་ཡང་ཁྲག་ལ་བརྟེན་ནས་ཆུ་སེར་བསྐྱེད། དེས་ཐིག་ལེ་བསྐྱེད། ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྨིན་སོ་དབང་པོ་ལྔ་འབྱུང་། དབང་པོའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ། རྐྱེན་ཡུལ་ལྔ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟའི་རྟོག་ཚོགས་འདུས་པ་ལས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྒྱུར་འབྱུང་བའོ། །དེ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འབྱུང་བཞིའི་འཕེལ་བ་བརྩིས་པའོ། །དེ་ལ་བརྟེན་པ་དོན་དམ་པའི་འབྱུང་བ་བཞི་ནི། ཁ་དོག་དཀར་པོ་རབ་ཏུ་མཆེད་པ་ལས་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མའི་རྒྱུ་བྱས། ཆུའི་རླུང་གི་རྩ་ལས་བྱུང་། དམར་པོ་རབ་ཏུ་དམར་བ་ལས་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མའི་རྒྱུ་བྱས། མེའི་རྩ་ལས་བྱུང་། སེར་བ་རབ་ཏུ་སེར་བ་ལས་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མའི་རྒྱུ་བྱས། སའི་རྩ་ལས་བྱུང་། ཁ་དོག་རབ་ཏུ་ལྗང་བ་ལས་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མའི་རྒྱུ་བྱས། ལམ་རླུང་གི་རྩ་ནས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གིས་རིག་པ་བསྐྱེད། རྒྱང་ཞགས་ཀྱིས་འོད་བསྐྱེད། ཐིག་ལེས་སྐུ་བསྐྱེད། དབྱིངས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་དོ། །རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མས་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་ལ། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མས་ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མས་རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མས་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་མཐོང་བའི་རྟེན་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་གྱི་འབྱུང་བ་བཞིའི་སྨིན་སོས་ལུས་

p. 214

ཆགས་པ་དང་བསྐྱེད་པའི་ལས་བྱེད་དུས་དང་པོ་ལུས་ཀྱི་གཞི་ལྟེ་བ་ལས་རྩ་མདུད་བསྐྱེད། དེ་ལས་དྲན་པ། དེ་ལས་རོ་རྣམས། དེ་ལས་རྩེ་མོ་རྣམ་བཀོད་རྣམས་སུ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དངས་མ་ལྔ་རྫོགས་པར་བསྐྱེད་ནས་ཟླ་བ་རིལ་པོ་དགུ་དང་ངོ་བཅུ་ན་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མངལ་ནས་འཐོན་ཏེ་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དང་འདོད་ཡོན་སོ་སོ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་བརྟེན་པ་རྩ་ཐིག་རླུང་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་རྩ། གཡོ་བ་རླུང་། བཀོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཀྱང་བཞི་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་འདུ། དེ་ཡང་འཁོར་ལོ་བཞིར་འདུ། དེ་ཡང་གཙོ་མོ་གསུམ་དུ་འདུ་སྟེ། རྩ་གནས་འཁོར་ལོ་ལས། ལུས་ཀྱི་རྩ་མདུད་རྩ་ཡི་འཁོར་ལོ་བཞི། །འཁོར་ལོ་དྲ་བ་བཞིན་དུ་མང་འབྲེལ་ཡང་། །མཆོག་ཏུ་དྲང་བ་ལུས་ཀྱི་ཀ་བའི་ཚུལ། །སྐུ་གསུམ་བསྐྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྩ་གསུམ་གནས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུད་སོ་སོའི་བཞེད་པ་མང་ཡང་འདིར་ལས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གཉིས་སུ་བཤད་དེ། དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་དར་ལ་བབ་པ་ཞིག་ལ་ཉིན་ཞག་ཕྲུགས་གཅིག་ལ་རླུང་ཉི་ཁྲི་ཅིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་རྒྱུ་ལ། རྒན་པ་ལ་དྲུག་ཅུ་ཆད། གཞོན་པ་རྣམས་ལ་ལྷག་པ་ནི་འབྱུང་བའི་ནུས་པ་མ་སྨིན་པ་དང་། དར་ལ་བབ་པ་དང་། སྟོངས་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། དར་མའི་དབང་དུ་བྱས་ན་འགྱུ་བའི་རླུང་དྲུག་ཅུའི་མཚམས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་རླུང་རེ་རེ་རྒྱུ་ལ། བརྒྱ་ཉི་ཤུའི་ཆ་ལ་རགས་པའི་རླུང་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཆ་གསུམ་ལ་ལས་རླུང་སྦོམ་པ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའོ། །དེའི་སུམ་ཆ་གཅིག་ནི་མཉམ་གནས་ཀྱི་རླུང་སྟེ། བརྒྱ་ཉི་ཤུའོ། །འགྱུ་བ་ཉི་ཤུ་ཉི་ཤུའི་བར་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་རེ་རེའོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཐལ་འགྱུར་ལས། རླུང་ནི་ཞག་གི་རིམ་པ་ཡིས། །ཉི་ཁྲི་དང་ནི་ཆིག་སྟོང་དང་། །དྲུག་བརྒྱ་རུ་ནི་བརྩིས་པ་ཡིས། །ཞག་གཅིག་ལ་ནི་རླུང་རྫོགས་སོ། །ཇི་ལྟར་སོ་སོའི་བྱེ་

p. 215

བྲག་གིས། །ཆུང་བ་རྣམས་ལ་དྲུག་ཅུ་ལྷག །རྒས་པ་དག་ལ་ཆད་པ་ནི། །འབྱུང་བ་སྣོད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་སོ། །འགྱུ་བའི་རླུང་ནི་དྲུག་ཅུ་ལ། །ཕྲ་འགྱུར་ཆོས་ཉིད་རྩིས་ཀྱིས་བཟུང་། །དེ་ཕྲག་གཉིས་ལ་རགས་པ་སྟེ། །དེ་བསྡོམས་གསུམ་ལ་སྦོམ་པོ་ཉིད། །དེ་ལས་གསུམ་བྲི་མཉམ་པའོ། །མདོར་ན་འགྱུ་བ་ཉི་ཤུའི་བར། །ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་རེ་རེའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་དགེ་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་དང་ལྔ་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་རྒྱུ་ལ། མི་དགེ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་རླུང་སུམ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་རྒྱུ་ཞིང་། ལྷག་མ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་ལྔ་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ནི་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་རླུང་འགྱུ་བ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ངོས་བཟུང་། ཉོན་མོངས་པའི་རླུང་བཀགལུང་མ་བསྟན་གྱི་རླུང་རང་བཞག་ལ་འགག་པས་ལམ་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གྱེན་དུ་རྒྱུ་བ་ནི་ཁ་སྣའི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་ལ། ཐུར་སེལ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྨད་ནས་འོག་སྒོར་རྒྱུ་བས་དྲི་ཆེན་དང་དྲི་ཆུ་འཕེན་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་བྱེད་ལས་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །གྱེན་ལ་རྒྱུ་དང་ཐུར་དུ་སེལ། །ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་གདངས་བསྐྱེད་པའི་ཆ་དང་སྦྱར་ན་རོ་རྐྱང་དབུ་མ་ཤེལ་བུག་ཅན་དང་བཞི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་འོད་གསལ་གྱི་ཐིག་ལེ་ཟེར་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྐྱེན་འབྱུང་བ་བཞིའི་རླུང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་གདངས་ལ་འཇུག་པས་ཕྱེ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་དག་པའི་རླུང་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔར་གྱི་ལས་རླུང་ལས་ཕྱེ་བ་རྣམས་ནི་ཤེས་པའི་རྟ་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་བཞག་ལ། འདི་ནི་སྟོང་གཟུགས་འོད་གསལ་བསྐྱེད་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པས་རླུང་འཛིན་པའི་ཁོངས་སུ་སྔར་གྱི་དེ་ལ་འདོད་ཀྱི། འདི་དག་པར་བྱེེད་འཛིན་པར་མི་འདོད་པས་དོན་གྱི་རླུང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཙམ་ལས་དངོས་སུ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྩ་བཞི་ནས། །གཡོ་དང་འགུལ་དང་འཕྲིག་པ་དང་། །ཡང་ཞིང་བསྐྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ། །ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ལ་འཁོར། །དངས་མ་ཤེས་པའི་བཅུད་རྣམས་ནི། །མེ་སྟག་ཡར་

p. 216

བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ལྔ་བཞི་ལས་ཀྱི་རླུང་དང་བཅས། །ཤེས་པ་གསལ་གསལ་རིག་རིག་པོ། །ཤེས་རབ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ། །རོ་མ་བརྐྱང་མ་ཀུན་འདར་མ། །ཤེལ་བུག་ཁོག་པ་སྟོང་པའི་ནང་། །གསལ་བར་རང་ཤེས་ཆེན་པོར་བཞུགས། །ཞེས་དང་། གསལ་དང་མི་གསལ་རྩལ་རྣམས་ནི། །རླུང་གི་གཡོ་འགུལ་ཉིད་ལས་བྱུང་། །ལུས་ཀྱི་རྩ་ནང་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་བཀོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ནི། འཁོར་ལོ་བཞིའི་དབུས་རྩའི་གཙོ་མོ་གསུམ་ནས་ཐིག་ལེ་འབྱུང་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གཡས། དོན་དམ་གྱི་ཐིག་ལེ་གཡོན། དབུ་མ་ནས་རང་བཞིན་གྱི་ཐིག་ལེ་རྒྱུ་སྟེ། རྩ་གནས་འཁོར་ལོ་ལས། རིག་པ་ཐིག་ལེའི་ཚུལ་དུ་རྒྱུ། །ཐིག་ལེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ན། །སྐུ་གསུམ་ཉིད་ནི་བསྐྱེད་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་རྒྱུ་ཡི་ཐིག་ལེ་ནི། །སྤྲུལ་སྐུ་སྒྲུབ་པའི་ས་བོན་ནོ། །ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་ཐིག་ལེ་ནི། །ཕུང་པོའི་རྟེན་ཏེ་རྩ་ནང་རྒྱུ། །གནས་པས་ཕུང་པོའི་གཟི་མདངས་བསྐྱེད། །ཕོ་ནི་གཡས་རྩ་མོ་གཡོན་རྒྱུ། །དོན་དམ་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ནི། །ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ཞིག་གསལ་བར་ཡང་། །རང་གསལ་སྤྲོས་བྲལ་ཟླུམ་པོར་གནས། །ཟག་མེད་རྟག་ཆད་མཐའ་ལས་འདས། །རླུང་གིས་བསྐྱེད་དེ་འགྱུ་བར་རིག །ཕྲ་ཞིང་འབྱུང་བས་རྟོགས་པར་དཀའ། །ཕོ་ནི་གཡོན་ལ་མོ་ནི་གཡས། །རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག །གཞི་གནས་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལྟ་བུ། །ཡེ་ཤེས་འོད་དང་སྐུ་དང་རིག །དེ་ཉིད་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། །སྟོང་པ་ཟང་ཐལ་གསལ་བ་དང་། །རིག་པ་ཟང་ཐལ་གསུམ་དུ་ནི། །དབུས་ཀྱི་རྩ་ནས་རྒྱུ་བའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་བྱེད་ལས་ནི་ཀུན་རྫོབ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞིའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་བཞི་རྐྱེན་ཤ་ཁྲག་དྲོད་དབུགས་སོ། །བྱེད་ལས་ལུས་བསྐྱེད་པ་འཕེལ་བ་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཚེས་གཅིག་ལ་རྐང་མཐིལ་ནས་ཡར་འཕེལ་བས་ཟས་སྐོམ་

p. 217

གྱི་དངས་མས་ལྟེ་བར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པའི་ལས་བྱེད་པ་ནི། ཚེས་གཅིག་ལ་ལྟེ་བར། བརྒྱད་ལ་སྙིང་གར། བཅུ་གཉིས་ལ་མགྲིན་པར། བཅོ་ལྔ་ལ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་རྒྱས་པས་ཚོགས་ཅི་བསགས་འཕེལ་ཆེ་ཞིང་ཁམས་རྒྱས་པས་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་མེ་བཙའ་དང་གཏར་ག་མི་བྱ་སྟེ་ཉམས་ཤིང་རྒུད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱས་པའི་རྟེན་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སྤང་དུ་མི་རུང་ངོ་། །སྐྱེ་མཆེད་དང་དབང་པོ་རྒྱས་པས་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་སྐྲ་མཐེབ་གང་བ་ཞིག་བཞར་ལ། ཏིལ་མར། གླ་རྩི། ཙནྡན་དཀར་དམར་རྣམས་བསྲེས་པས་བསྐུ་མཉེ་བྱས་ན་ལུས་ཀྱི་ཁམས་དངས་མ་རྒྱས་ཤིང་འབྱུང་བ་མི་འཁྲུགས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོ་ལྔ་ནས་ཟས་ཟོས་པའི་སྙིགས་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མར་འཕེལ་ཏེ། ཚེས་བཅུ་དགུ་ལ་མགྲིན་པར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས། ཉེར་གཉིས་ལ་སྙིང་གར་རྒྱས། གནམ་སྟོང་ལ་རྐང་མཐིལ་དུ་རྒྱས་པས། འབྲུ་མར་སྣ་ཚོགས་པ་དང་ཞིམ་ཚོ་དང་ཛཱ་ཏིའི་ཕྱེ་མ་བསྲེས་པའི་བསྐུ་མཉེ་བྱས་ཏེ་ཉི་མ་ལ་བསྲོས་པས་ཁམས་རྒྱས་ཏེ་དགེ་སྦྱོར་ངང་གིས་འགྲུབ། ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་པའི་བསམ་གཏན་འཕེལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེས་འབྱུང་བ་བཞི་དར་གུད་ཀྱི་ལས་བྱེད་དོ། །དོན་དམ་གྱི་ཐིག་ལེས་རྒྱུ་ཡེ་ཤེས། རྐྱེན་འོད་དང་ཁ་དོག །བྱེད་ལས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སྨིན་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཙིཏྟར་སྐུར་སྨིན་པར་བྱེད། རྩ་རྣམས་སུ་ཐིག་ལེར་སྨིན་པར་བྱེད། མིག་ཏུ་སྒྲོན་མ་བཞིར་སྨིན་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའོ། །རང་བཞིན་གྱི་ཐིག་ལེ་ནི་མཉམ་གཞག་གི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ། དེ་ལ་ཉམས་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐིག་ལེ། སྣང་བའི་དུས་ན་དབྱིངས་ཀྱི་ཐིག་ལེ། དེ་ལས་འཕེལ་བ་འབྱུང་བའི་དུས་ན་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐིག་ལེ། དེ་ཉིད་རྫོགས་

p. 218

པའི་དུས་ན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཐིག་ལེ། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ཤར་བའི་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ཐིག་ལེའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་ལས། ཙིཏྟའི་ནང་ན་སྐུར་གནས་ཏེ། །གདངས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས། །སོ་སོའི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །ཟེར་གྱི་སྐུ་ནི་དྲུག་གིས་ཀྱང་། །རང་བཞིན་སྣང་བའི་ཆོས་ཉིད་སྡུད། །དག་པའི་སྐུ་ནི་རྣམ་གསུམ་གྱིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་ས་མཚམས་འཛིན། །རྣམ་པའི་སྐུ་ནི་བརྒྱད་ཀྱིས་ཀྱང་། །ས་ལམ་རྫོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད། །རྩ་ཡི་ནང་ན་ཐིག་ལེ་སྟེ། །འཇུག་པའི་ཐིག་ལེ་རྣམ་གསུམ་གྱིས། །འཁོར་འདས་འབྲེལ་བའི་ས་བོན་འདེབས། །སྐྱེ་བའི་ཐིག་ལེ་ལྔ་ཡིས་ཀྱང་། །རྣལ་འབྱོར་ཉམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས། །བཀོད་པའི་ཐིག་ལེ་དྲུག་གིས་ནི། །ཆོས་ཉིད་དུ་མ་གཅིག་ཏུ་སྡུད། །དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ཁྱབ་བྱེད་འབྱུང་བའི་ཚང་ཚུལ་ལ། རླུང་ལྔ་ལས་ཕྱེ་བ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་བྱེད་པར་ཁྱབ་ཅིང་ལུས་ལ་ཚང་། མེ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་བྱེད་པར་ལུས་ལ་ཚང་། ས་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་པར་ལུས་ལ་ཚང་། ཆུ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་བྱེད་པར་ཚང་། ནམ་མཁའ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་བྱེད་པར་ཚང་བའོ། །དེ་ལ་ས་ལྔའི་གནས་ཚུལ་ནི། ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི་ས་རིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས། མི་འགྱུར་བ་རྡོ་རྗེའི་ས་སྒྲོན་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ས་ཐིག་ལེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས། སྣང་བ་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས། སྒྲུབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ས་ཤེས་རབ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་སོ། །ཆུ་ལྔ་ལས། འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆུ་རྩ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས། ཞི་བ་གསལ་དག་གི་ཆུ་རུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས། ཡོན་ཏན་རྒྱས་པའི་ཆུ་ཁྲག་ཐམས་ཅད་ལ་གནས། ཆགས་པ་མེད་པའི་

p. 219

ཆུ་ཆུ་སེར་ཐམས་ཅད་ལ་གནས། འཛིན་མེད་རྫོགས་པའི་ཆུ་མིག་གི་ནང་ན་གནས་སོ། །མེ་ལྔ་ལས། ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་མེ་གློ་བ་ན་གནས། ཕྱི་ནང་ཀུན་གསལ་གྱི་མེ་མིག་གཉིས་དང་ཡན་ལག་ལ་གནས། ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་མཉམ་པའི་མེ་ཤ་ལྤགས་བར་ན་གནས། ཕྱི་ནང་གི་བྱ་བ་རྟོག་པའི་མེ་རྐང་མཐིལ་གཉིས་ན་གནས། ཕྱི་ནང་གི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་མེ་ལག་མཐིལ་གཉིས་ན་གནས་སོ། །རླུང་ལྔ་ལས། སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་སྲོག་རྩ་ན་གནས། བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པའི་རླུང་སྨིན་ཕྲག་ན་གནས། མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པའི་རླུང་ཕོ་བ་ན་གནས། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ལུས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་གནས། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བསྐལ་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་སྙིང་དང་སྙིང་ཤུན་གྱི་བར་ན་གནས་སོ། །ནམ་མཁའ་ལྔ་ལས། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ནམ་མཁའ་རིག་པ་དངོས་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གནས། ཡུལ་མེད་གསལ་དངས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་འོད་ལྔ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གནས། མ་འདྲེས་དག་པའི་ནམ་མཁའ་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གནས། དོན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་རྟགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གནས། དག་པའི་ཞིང་དུ་སྒྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གནས་སོ། །རླུང་ལྔ་ལ་ལྔ་ཚན་དུ་ཕྱེ་ན། སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་ལ། རྩ་བ་འཛིན་པའི་སྲོག་རླུང་གིས་རིག་པའི་མདངས་བསྐྱེད། སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་སྲོག་རླུང་གིས་ཐིག་ལེའི་མདངས་བསྐྱེད། རྣམ་པར་ཕྲ་བའི་སྲོག་རླུང་གིས་འོད་ཀྱི་མདངས་བསྐྱེད། མི་གཙང་བའི་སྲོག་རླུང་གིས་སེམས་དང་མ་རིག་པའི་མདངས་བསྐྱེད། རྣམ་པར་འདར་བྱེད་ཀྱི་སྲོག་རླུང་གིས་ཡིད་ཀྱི་མདངས་བསྐྱེད་དོ། །མེ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་རླུང་ལའང་། དངས་སྙིགས་འབྱེད་པའི་རླུང་སྲོག་དང་གཉིས་སུ་མེད། དྲོད་བསྐྱེད་པའི་རླུང་རིག་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད། གསལ་འགྱུར་གྱི་རླུང་སྒྲོན་མ་དང་གཉིས་སུ་མེད། རྣམ་པར་

p. 220

སྡུད་པའི་རླུང་ཐིག་ལེ་དང་གཉིས་སུ་མེད། རྣམ་པར་གཟེངས་བསྟོད་པའི་རླུང་ཤེས་རབ་དང་གཉིས་སུ་མེད་དོ། །བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པའི་རླུང་ལའང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རླུང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ་བྱེད། རྣམ་པར་ཡིད་འབྱུང་བའི་རླུང་གིས་སྣང་བའི་ཡུལ་བྱེད། རྣམ་པར་མདངས་དང་ལྡན་པའི་རླུང་གིས་སྒྲོན་མའི་ཡུལ་བྱེད། རྣམ་པར་སླེག་པའི་རླུང་གིས་མ་རིག་པའི་ཡུལ་བྱེད། རྣམ་པར་རྒོད་པའི་རླུང་གིས་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ལའང་། གཞི་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཡེ་ཤེས་ལ་སྣང་། འཕྲལ་དུ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་སྒྲོན་མ་ལ་སྣང་། དངང་ཞིང་སྐྲག་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་། དྲན་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་བསམ་པ་ལ་སྣང་། འཛིན་པས་ཡུལ་ཀུན་ཁྱབ་པའི་རླུང་སེམས་ལ་སྣང་ངོ་། །སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བསྐལ་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་ལའང་། རྣམ་པར་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཕུང་པོ་ལ་ཁྱབ། རྣམ་པར་སྒྲོལ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཁྱབ། རྣམ་པར་ཟློག་བྱེད་ཀྱི་རླུང་བར་མ་དོ་ལ་ཁྱབ། རྣམ་པར་མྱུར་བྱེད་ཀྱི་རླུང་རྟོག་པ་ལ་ཁྱབ། སྐད་ཅིག་མའི་རླུང་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་ལ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་རང་ཤར་ལས། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་ནི་རང་གི་ལུས་ལ་ཚང་ངོ་། །དེ་ཡང་རླུང་རྣམ་པ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་བྱེད་དོ། །མེ་རྣམ་པ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་བྱེད་དོ། །ས་རྣམ་པ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་བྱེད་དོ། །ཆུ་རྣམ་པ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་བྱེད་དོ། །ནམ་མཁའ་རྣམ་པ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་བྱེད་དོ། །རླུང་རྣམ་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་འཛིན་གྱི་རླུང་དང་། བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པའི་རླུང་དང་། མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པའི་རླུང་དང་། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བསྐལ་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་དང་ལྔའོ། །རླུང་དེ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་མགོ་མཇུག་ལ་གནས་པའོ། །མེ་ལ་ལྔ་སྟེ། ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་མེ་དང་། ཕྱི་ནང་ཀུན་གསལ་གྱི་མེ་དང་། ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་མཉམ་

p. 221

པའི་མེ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་བྱ་བ་རྟོག་པའི་མེ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་མེ་དང་ལྔའོ། །ས་ལའང་ལྔ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི་ས་དང་། མི་འགྱུར་བ་རྡོ་རྗེའི་ས་དང་། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ས་དང་། སྣང་བ་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ས་དང་། སྒྲུབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ས་དང་ལྔའོ། །ཆུ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི། འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆུ་དང་། ཞི་བ་གསལ་དག་གི་ཆུ་དང་། ཡོན་ཏན་འབྱུང་བ་རྒྱས་པའི་ཆུ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཆུ་དང་། འཛིན་མེད་རྫོགས་པའི་ཆུ་དང་ལྔའོ། །ནམ་མཁའ་ལྔ་ནི། སྤྱི་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ནམ་མཁའ་དང་། ཡུལ་མེད་གསལ་དངས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དང་། མ་འདྲེས་དག་པའི་ནམ་མཁའ་དང་། དོན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དང་། དག་པའི་ཞིང་དུ་སྒྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དང་ལྔའོ། །དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་ལྔ་ཉིད་རང་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་སོ། །དེ་ཡང་བཤད་ལུགས་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ། །སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་ལ་ཡང་ལྔ་སྟེ། རྩ་བ་འཛིན་པའི་སྲོག་དང་། སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་སྲོག་དང་། རྣམ་པར་ཕྲ་བའི་སྲོག་དང་། མི་གཙང་བའི་སྲོག་དང་། རྣམ་པར་འདར་བྱེད་ཀྱི་སྲོག་དང་ལྔའོ། །མེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པའི་རླུང་ལའང་ལྔ་སྟེ། དངས་སྙིགས་འབྱེད་པའི་རླུང་དང་། དྲོད་བསྐྱེད་པའི་རླུང་དང་། གསལ་འགྱུར་གྱི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་སྡུད་པའི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་གཟེངས་བསྟོད་པའི་རླུང་དང་ལྔའོ། །བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པའི་རླུང་ལའང་ལྔ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་ཡིད་འབྱུང་བའི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་མདངས་དང་ལྡན་པའི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་སླེག་པའི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་རྒོད་པའི་རླུང་དང་ལྔའོ། །རྣམ་པར་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ལའང་ལྔ་སྟེ། གཞི་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། འཕྲལ་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། དངང་ཞིང་སྐྲག་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། དྲན་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། འཛིན་པས་ཡུལ་ཀུན་ཁྱབ་པའི་རླུང་

p. 222

དང་ལྔའོ། །སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བསྐལ་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་ལའང་ལྔ་སྟེ། རྣམ་པར་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་སྒྲོལ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་ཟློག་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་མྱུར་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། སྐད་ཅིག་མའི་རླུང་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་སྲིད་པར་འཁྲུལ་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་གཉིས་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་གསུམ་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོས་ཁྱབ་ཚུལ་བསྟན་པ།

p. 223

དེ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོས་ཇི་ལྟར་ཁྱབ་ཅིང་གནས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཁྱབ་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ཁྱབ་ཆོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལའང་ཁྱབ་ཆོས་དངོས་དང་། དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྤང་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་གི་རྒྱུད་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཏིལ་འབྲུ་ལ་མར་གྱིས་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་གནས་སོ་ཞེས་པ་དང་། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ཏིལ་འབྲུའམ་ནི་ཡུངས་འབྲུ་ལ། །མར་ཉིད་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་བཞིན། །སེམས་ཅན་ལུས་ལྟར་སྣང་བ་ལ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་བོན་ནི། །མཐུན་པའི་འོད་དང་བཅས་པར་སྣང་། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ལུས་ལ་གནས། །ཏིལ་འབྲུ་ལ་ནི་མར་བཞིན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་ནི། །ཡེ་ཤེས་བརླན་གྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་ནི། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་རྒྱུད་ལ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཚུལ་དུ་གནས། །ཞེས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་མདོ་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་ལས། ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་གནས། །རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་སྤངས། །དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་པོ། །ལུས་གནས་ལུས་ལས་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བུད་མེད་དབུལ་མོ་ཞིག་གི་

p. 224

ཁང་བའི་ནང་ན་གསེར་གྱི་གཏེར་ཡོད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོད་པར་མི་ཤེས་པ་ལས། ཕྱིས་སྐྱེས་བུ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞིག་གིས་བུད་མེད་དབུལ་མོ་ལ་འདི་སྐད་དུ། བུད་མེད་ཁྱོད་ཁོ་བོའི་ཕྱག་བདར་སར་གླ་ཟ་བར་ནུས་སམ། བུད་མེད་དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་མོས་མི་ནུས་སོ། །ཇི་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་མོའི་བུས་གསེར་གྱི་གཏེར་ཞིག་སྦས་པ་བསྟན་པར་ནུས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ལས་བྱའོ། །སྐྱེས་བུ་དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཁྱོད་ཀྱི་བུས་སྦས་པའི་གསེར་གྱི་གཏེར་ཁོ་བོས་ཤེས་ཀྱི་བསྟན་ཏོ། །བུད་མེད་དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་མོའི་ཁྱིམ་གང་གི་ཆེ་ཕྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཤེས་ན་ཇི་ག་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་སམ། སྐྱེས་བུ་དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོས་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །བུད་མེད་དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་མོ་དེ་མཐོང་བར་འདོད་ཀྱི་སྟོན་ཅིག །དེ་ནས་སྐྱེས་བུ་དེས་མོའི་ཁོང་པར་ཞུགས་ནས་གསེར་གྱི་གཏེར་བྲུས་ཏེ་བུད་མེད་ལ་བསྟན་ཏོ། །བུད་མེད་དེས་གཏེར་མཐོང་ནས་ཤིན་ཏུ་དགའ་མགུ་སྟེ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་ནས་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་བསྟི་སྟང་དུ་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་མཐོང་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་བུད་མེད་དབུལ་མོས་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་བསྒྲིབས་ཏེ་མི་མཐོང་བ་བསྟན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་བུད་མེད་དབུལ་མོས་གཏེར་མི་མཐོང་བ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དག་མཐོང་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཅིང་ཕྱོགས་སོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་

p. 225

པའི་དཔེའོ། །བུད་མེད་དབུལ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཚད་མེད་པའི་དཔེའོ། །གསེར་གྱི་གཏེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དཔེའོ་ཞེས་པ་དང་། ཡང་གྱད་ཀྱི་ནོར་བུའི་དཔེ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་གསུངས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཡང་། ཇི་ལྟར་སྨན་པ་མཁས་པས་གྱད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ནོར་བུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ནས། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །རྒྱུད་བླ་མ་ལས་ཀྱང་། རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་ཕྱིར་དང་། །རིགས་ཡོད་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་ཀུན། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་དང་། བརྟག་གཉིས་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །འོན་ཀྱང་གློ་བུར་དྲི་མས་བསྒྲིབས། །དེ་བསལ་ན་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས། མཁས་པ་ཐམས་ཅད་བསྟན་བཅོས་འཆད་པ་ཡིས། །ལུས་ལ་སངས་རྒྱས་ཡོད་པ་མ་རྟོགས་སོ། །ཞེས་པ་དང་། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཇི་ལྟར་མི་དབུལ་ཁྱིམ་ནང་ས་འོག་ན། །མི་ཟད་པ་ཡི་གཏེར་ནི་ཡོད་གྱུར་ལ། །མི་དེས་དེ་མ་ཤེས་ཤིང་གཏེར་དེས་ཀྱང་། །དེ་ལ་ང་འདིར་ཡོད་ཅེས་མི་སྨྲ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཡིད་ཀྱི་ནང་ཆུད་རིན་ཆེན་གཏེར། །དྲི་མེད་བསལ་དང་བཞག་མེད་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་། །མ་རྟོགས་པ་ན་དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། །རྣམ་མང་རྒྱུན་དུ་སྐྱེ་དགུ་འདིས་མྱོང་ངོ་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དཔེ་དགུ་དོན་དགུ་དང་། ཕལ་བོ་ཆེ་ལས། སྟོང་གསུམ་དར་ཡུག་ཆེན་པོའི་དཔེ་ལ་སོགས་པ་དུ་མས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཁམས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྤང་བ་ལ་གསུམ་

p. 226

སྟེ། ཐེ་ཚོམ་དགོད། དེ་སྤང་། ངེས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྲུན། ད་ལྟ་ཡང་དག་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་མ་མཇལ། ངེས་པ་དོན་གྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་མ་ཐོས་པ་རྣམས་ན་རེ། སེམས་ཉིད་སྟོང་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་སྙིང་པོ་ཟེར་གྱི། མཚན་དཔེ་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་ཡོད་པ་ག་ལ་སྲིད། གནས་ལུགས་བདག་མེད་པ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལྟ་བུར་ཡུམ་བར་མ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་བསྟན་པའི་མདོ་རྣམས་དྲང་དོན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་མུ་སྟེགས་པའི་བདག་རྟག་པ་དང་ཁྱད་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ངེས་པ་དོན་གྱི་ཆོས་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་སྣང་ངོ་། །གཉིས་པ་ནི། ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པས་རེ་ཞིག་ལུང་ཉིད་ཚད་མར་བྱས་ཏེ་སྤང་བ་ནི། ཅི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་ལས་གནས་འདིི་ནི་ཐ་མ་དོན་དམ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་གསུངས་པ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་ཤེས། སྟོང་ཉིད་རྐྱང་པ་དོན་དམ་ཡིན་ན། འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་ཐ་དད་དུ་བསྟན་པའང་ཇི་ལྟར་འཐད་དེ། སྟོང་ཉིད་དྲང་དོན་དུ་གསུངས་ཀྱི། དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཀྱིས་སྐྲག་པ་དང་། ལས་དང་པོ་པས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དགག་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས། བུད་མེད་བུ་ཁ་མྱགས་གསོ་བའི་དཔེ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་གསུངས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པའི་ནན་ཏན་བྱེད་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་སེམས་མེད་དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླའོ། །དེ་ལའང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པའི་ངན་པར་བལྟ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པའི་ཆོས་ལས་འདས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་དག་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་

p. 227

མེད་པའི་ཆོས་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལུས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་བུད་མེད་དེས་བུའི་ཕྱིར་མཁྲིས་པས་ནུ་མ་ལ་བསྐུས་པ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་བུད་མེད་དེས་ནུ་མ་ཕྱིར་བསྐྲུས་ནས་བུ་བོས་ཏེ་ནུ་ཞོ་བླུད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ། ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པའང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་སློང་ཁྱོད་ཀྱང་མ་སྐྲག་པར། ཇི་ལྟར་བུ་དེ་ལ་མས་བོས་ཏེ་ནུ་ཞོ་བགས་ཀྱིས་འཐུངས་པ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་ཁྱོད་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་མེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། སྔོན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་བརྗོད་པ་ལས། ངས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་དྲང་བའི་ཕྱིར་བཤད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཉག་གཅིག་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མུ་སྟེགས་ཀྱི་བདག་བརྟག་པ་དང་མི་མཚུངས་ཏེ་སྙིང་པོ་ནི་ཡེ་ནས་འོད་གསལ་ཞིང་ལུས་ལ་གནས་ཀྱང་རྟག་མི་རྟག་ལས་འདས་པས་རྟག་པ་ཁོ་ནར་མི་འདོད་པ་དང་། འོད་གསལ་བ་དེ་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་མཐོང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་ལྐོག་གྱུར་ཏུ་མི་འདོད་པ་དང་། ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་མཐའ་བྲལ་ཡིན་པས་མཐེ་བོང་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རང་མཚན་དང་ཆོས་མི་སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་མེད་པས་ལུས་ཆེ་ཆུང་ལ་སྙིང་པོ་ཆེ་ཆུང་དང་བཟང་ངན་དུ་མི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་། །མུ་སྟེགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང་ཀུན་ཏུ་མི་མཚུངས་ཀྱང་མིང་ཙམ་མམ་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་ལས་འདྲའོ་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་པས་ཁྱོད་ཅག་བློ་གྲོས་བླུན་པོར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་མཐོང་བ་ནི། སྔོན་རྒྱལ་པོའི་རལ་གྲི་སྟོར་བ་ལས་དབུལ་པོ་ཞིག་གིས་རྨི་ལམ་དུ་རལ་གྲི་རྨིས་པ་བླ་རྡོལ་དུ་

p. 228

ཤར་བ་ལ་རལ་གྲི་བརྩད་པས་མིང་ཙམ་ལས་དོན་མ་མཐོང་བས་རལ་གྲི་མ་མཐོང་བར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་འདྲ་སྟེ། ཡང་མདོ་དེ་ཉིད་ལས་བུས་པ་གླེན་པ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་མི་དབུལ་པོ་གཞན་གྱི་ཁྱིམ་ན་གཉིད་ལོག་པ་ལས་རལ་གྲི་རལ་གྲི་ཞེས་བླ་བརྡོལ་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་སོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་དྲིས་ན། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་བདག་ཅེས་བྱ་བ་མཚན་ཉིད་མཐེ་བོང་ཙམ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཁྲེའི་འབྲུ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཏིལ་གྱི་འབྲུ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་སེམས་ལ་གནས་ཏེ་ཉི་མ་ལྟ་བུར་འབར་ཞིང་གསལ་ལོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་ཡང་། ཇི་ལྟར་བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རལ་གྲི་བཟང་པོ་དེ་མི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་བུས་པ་གླེན་པ་དག་གིས་མི་ཤེས་པས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱེ་བྲག་ཕྱེ་སྟེ་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ནི། རལ་གྲིའི་དབྱིབས་ཅི་འདྲ་ཞེས་དྲིས་ན་རྭ་རུ་འདྲའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བུས་པ་མ་རབས་དག་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ངན་པར་ལྟ་བ་བསྐྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ངན་པར་ལྟ་བ་བཅད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདག་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་དག་བློན་པོ་རྣམས་ལ་ངའི་མཛོད་ན་དེ་འདྲ་བའི་རལ་གྲི་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདག་ཅེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་རལ་གྲི་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་དག་པ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ངེས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་

p. 229

བཤེས་གཉེན་གྱིས་མ་བསྟན་ན་མཐོང་དུ་མི་རུང་བའི་དོན་བླ་མ་དམ་པ་ལས་རྙེད་པས་ཀྱང་སྤྲོ་བར་རིགས་པ། ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་རྟོགས་དཀའ་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་ན་ཚུར་རོལ་མཐོང་བས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་གསང་བ་རྡོ་རྗེའི་གནས་ཡིན་པས་ཀྱང་སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་པ། ཡང་དག་པའི་བླ་མས་བསྟན་ན་དངོས་སུ་མཐོང་ལ་རང་བཞིན་དུ་བར་དོར་རང་སྣང་མངོན་དུ་འཆར་བས་ཀྱང་སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་པར་རིག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་མ་བྱས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་འཕགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་གང་ཟག་དམུས་ལོང་ཞིག་མིག་གསོ་བའི་ཕྱིར་སྨན་པ་མཁས་པ་དག་གི་གན་དུ་སོང་པ་ལས་སྨན་པས་གསེར་གྱི་གྲི་ཐོགས་ཏེ་མིག་གི་རབ་རིབ་ཀྱི་སྤྲིས་མ་བཅད་ནས་མཛུབ་མོ་གཅིག་བསྒྲེངས་ཏེ་བསྟན་ན་ལོང་བ་དེས་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མཛུབ་མོ་གཉིས་སམ་གསུམ་བསྟན་ན་གདོད་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཐོང་ཞེས་ཟེར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདི་མ་གསུངས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནས་ས་བཅུའི་བར་དུ་གནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་བ་ནི་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ནས་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་དེ་ལྟར་མཐོང་བར་གྱུར་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲའོ། །ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་འཁོར་བར་འཁོར་ཏེ་བདག་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་ལ་གནས་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསལ་བར་མི་མཐོང་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། སེང་གེ་

p. 230

རྩལ་རྫོགས་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་ལུས་ལ། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་གནས། །རྒྱ་ཆེ་སྣང་བར་མ་ནུས་ཏེ། །དཔེར་ན་མངལ་དང་སྒོ་ངའི་རྒྱ། །མངོན་དུ་མི་འབྱུང་བསྒྲིབས་གྱུར་ཀྱང་། །རང་རྩལ་རྫོགས་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན། །རྣམ་དག་ལུས་འདི་བོར་མ་ཐག །རང་སྣང་ཡུལ་དང་འཕྲད་པར་འགྱུར། །ཡེ་ནས་གནས་པའི་རང་རིག་ཉིད། །ངོ་བོ་རྟོག་མེད་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་ལ། །སངས་རྒྱས་བདེན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་ཁྱབ་ཆོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་དྲུག་སྟེ། སྙིིང་པོའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ལ་སྐུ་ལྔ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་། འོད་ལྔ་དང་། རིགས་ཀྱི་ཆོས་ལྔ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ལྔ་དང་། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེའི་ཆོས་ལྔ་ཡེ་ནས་གནས་པའི་རྟགས་སུ་མ་དག་པའི་སྣང་བ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། འབྱུང་བ་ལྔ་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་། འདོད་ཡོན་ལྔ་དང་། སྒོ་གསུམ་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ལྔར་གནས་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ལྟར་སྙིང་པོ་དེ་ཉིད་ལ། །སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ནི། །འོད་ལྔ་ཁ་དོག་རྣམ་པ་ལྔ། །ཆོས་ལྔ་ཡེ་ཤེས་རླུང་ལྔ་ཉིད། །ངོ་བོ་ལྔ་དང་རང་བཞིན་ལྔ། །ཐུགས་རྗེ་ལྔ་ཡིས་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །ཅེས་སོ། །དང་པོ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་ལྔར་གནས་པ་ནི། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་ཡེ་གདངས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་སྣང་བར་མཛད་པས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐུར་བྱུང་། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་བསྐྱོད་ཅིང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་མི་བསྐྱོད་པའི་སྐུར་བྱུང་། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འོད་གསལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡེ་ནས་ཡོད་པས་ཉམས་སུ་བླང་དུས་གོང་འཕེལ་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་སྐུར་བྱུང་། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རང་འོད་མཐའ་ཡས་པས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྐུར་བྱུང་། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་པས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ངེས་པ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་སྐུར་བྱུང་བའོ། །

p. 231

དེ་ལྟར་རིག་པ་ལ་སྐུ་ལྔ་ཡེ་ནས་ཡོད་པས་ད་ལྟ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཤར་བ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་སངས་རྒྱས་སྐུ། །ཞེས་པ་དང་། གསང་སྙིང་ལས། རྡོ་རྗེ་ཕུང་པོའི་ཡན་ལག་རྣམས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔ་རུ་གྲགས། །ཞེས་པ་དང་། བདུད་རྩི་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་ལས། གཟུགས་ཕུང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ། །ཚོར་བ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ནོ། །འདུ་ཤེས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཉིད། །འདུ་བྱེད་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་སྟེ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་བསྐྱོད་པ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔར་ཡང་ཡེ་ནས་གནས་ཏེ། རིག་པ་ཉིད་ལ་ཆོས་སྤྱི་དང་རང་གི་གཟུགས་བརྙན་གསལ་བས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས། རིག་པ་ཉིད་བཟང་ངན་དང་ཆེ་ཆུང་ལ་སོགས་མེད་པས་ནམ་མཁའ་དང་ནོར་བུ་ལྟར་མཉམ་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། རིག་པ་ལ་ཆོས་རྣམས་དང་དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་མ་འདྲེས་པར་གསལ་བས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས། རིག་པ་ཉིད་ཐོགས་རྡུགས་མེད་པར་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས། རིག་པ་ཉིད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡེ་ནས་རིག་པ་ལ་ཡོད་པས་ད་ལྟ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔར་ཤར་བ་སྟེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། ཉོན་མོངས་ལྔ་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྔ། །ཞེས་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། བདག་རྟོགས་བཅིངས་པའི་ཉོན་མོངས་ལྔ། །ཡེ་ནས་རིག་པ་རང་ཤར་བས། །ཡེ་ཤེས་ཡིན་པ་ཞལ་མ་འཚོ། །ཞེས་པ་དང་། བདེ་ཆེན་སྒེག་པ་མཱ་མ་ཀཱིའི་རྒྱུད་ལས། གཏི་མུག་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ཞེ་སྡང་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཆེ། །ང་རྒྱལ་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཀུན་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལ། །ཕྲག་དོག་བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་འོད་ལྔ་ནི། རིག་པ་ལ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གང་གིས་ཀྱང་མ་གོས་པར་དཀར་པོ་ལྟར་ཡང་བྱུང་། ཡོན་ཏན་ཡེ་ནས་རྫོགས་པས་སེར་པོ་དང་། མ་བཙལ་བཞག་པའི་དབང་བཞི་རང་ལ་རྫོགས་པས་དམར་

p. 232

པོ་དང་། གཡོ་རྩོལ་ལས་འདས་པས་ལྗང་གུ་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པས་མཐིང་ག་ལྟར་བྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་འོད་ལྔ་ཡོད་པས་ད་ལྟ་འབྱུང་བ་ལྔར་ཤར་བ་སྟེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། མཐིང་ག་དཀར་པོ་སེར་ལེ་བརྒན། །ལྗང་གུ་ལྔ་ལ་བདག་བཟུང་བས། །ནམ་མཁའ་ཆུ་བོ་ས་དང་མེ། །རླུང་ལྔའི་འབྱུང་བ་རང་ཤར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡུམ་ལྔའི་དག་པར་སྦྱར་ཏེ། གསང་སྙིང་ལས། ས་ཆུ་སྤྱན་དང་མཱ་མ་ཀཱི། །མེ་རླུང་གོས་དཀར་སྒྲོལ་མ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ། །སྲིད་གསུམ་མ་ལུས་ཆོས་སོ་ཅོག །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་སངས་རྒྱས་ཞིང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས། །བཙལ་ཡང་རྒྱལ་བས་མི་རྙེད་དོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་རིགས་ལྔ་ནི། སྔར་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་རིག་པ་ཉིད་གཟིགས་པས་སངས་རྒྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སོ། །རིག་པ་ཉིད་འགྲོ་བ་གང་དུ་སྐྱེས་པའི་དུས་ནའང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སོ། །རིག་པ་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པས་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་སོ། །འཁོར་བར་གནས་ཀྱང་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པས་པདྨའི་རིགས་སོ། །རིག་པ་ལ་ཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པས་ལས་ཀྱི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་རིགས་ལྔར་ཡེ་ནས་ཡོད་པས་ད་ལྟ་དབང་པོ་ལྔ་མཚོན་བྱེད་དུ་ཤར་བ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་མེ་ལོང་ལས། མིག་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སུ་བཤད། །རྣ་བ་དོན་ཡོད་ལས་ཀྱི་རིགས། །སྣ་ནི་པདྨའི་རིགས་ཆེན་པོ། །དེ་བཞིན་ལྕེ་ནི་རིན་ཆེན་རིགས། །ལུས་ནི་བདེ་གཤེགས་རིགས་སུ་བཤད། །ཅེས་སོ། །ལྔ་པ་རླུང་ལྔ་ནི། ཡུལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་འདོད་ཡོན་ལྔར་སྦྱར་བ་སྟེ། རྒྱས་པར་སྔར་བསྟན་ལ་ཅུང་ཟད་བཤད་ན་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲོད་འབེབས་པའི་ཕྱིར་མེ་དང་མཉམ་པའི་རླུང་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་འདས་ཀྱི་སྲོག་འཛིན་པས་སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་ངོ་། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ལྔ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས་བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པའི་རླུང་ངོ་། །ཡང་དག་པའི་སར་སྐྱེལ་བས་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ངོ་། །

p. 233

འཁོར་བ་མྱང་འདས་སུ་སྒྲོལ་བས་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བསྐལ་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་ངོ་། །དེ་སྐད་དུའང་རང་ཤར་ལས། དེ་ལྟར་རླུང་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་གནས་པའོ། །ཞེས་དང་། ཡང་དག་པའི་ས་ལ་སྐྱོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཞེས་བྱའོ། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྲོག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ལྔ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པའི་རླུང་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་དབྱིངས་སུ་སྒྲོལ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བསྐལ་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པའི་རླུང་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེའི་ཆོས་ལྔ་ནི། དེ་དག་གི་དོན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་གསུམ་དུ་བསྡུ་བ་སྟེ། ངོ་བོ་ལྔ་ནི་འཆར་གཞི་ལྔའི་སྐུ་དང་སྦྱོར་ལ། རང་བཞིན་ལྔ་ནི་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་སྦྱོར་ཞིང་ཐུགས་རྗེ་ལྔ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་སྦྱོར་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ། རྐྱེན་ཡུལ་དང་འཕྲད་པའི་ཐུགས་རྗེ། བསྐུལ་ཞིང་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་ཐུགས་རྗེ། མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ། གདུལ་བྱ་མི་འགྱུར་གྱི་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྔར་འཆར་བ་ནི་ད་ལྟ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཆར་གཞིའི་ཆ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཆ་ལས་བྱུང་བའོ། །རིག་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ལྔར་ཡང་གནས་ཏེ། འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་གནས་པས་སྣང་བ་དང་ཤེས་པའི་ཆོས་ཐ་དད་དུ་འབྱེད། སྡུད་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་རང་ལ་རྫོགས། སྣང་ཤེས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཏུ་བྱུང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ལ་བརྟེན་ནས་རིག་པ་མཁའ་ལ་བསྐྱོད་པས་སྐྱོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་གནས། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀའི་སྲོག་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའོ། །དེ་ཡང་རིག་པ་ཉིད་སྐུ་དང་འོད་དང་ཡེ་ཤེས་དང་སུམ་བརྩེགས་སུ་གནས་ཏེ། ངོ་བོ་སྐུར་གནས་པས་ཤེས་བྱ་རང་གསལ་དུ་འཆར། རང་བཞིན་འོད་དུ་གནས་པས་འོད་གསལ་ཀློང་

p. 234

དུ་རྒྱས། ཐུགས་རྗེ་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་པས་མཛད་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་འཆར་བའོ། །ད་ལྟ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞིག་ལ་བརྩི་ན་མཉམ་གཞག་གི་དུས་སུ་ཆོས་སྐུ། མཉམ་རྗེས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་དུས་ན་ལོངས་སྐུ། རྗེས་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། རིག་པ་རྟོག་མེད་གནས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །རིག་པ་འགག་མེད་གསལ་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །རིག་པ་ཅིར་ཡང་སྣང་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ལུགས་གསུམ་ལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡེ་ནས་རང་ཚང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ནི། །ཡེ་རྫོགས་རང་གི་ལུས་ལ་གནས། །ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རྟོག་བཅས་འཁྲུལ་པའི་ལུས་འདི་ལ། །དྲི་མེད་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །མ་བཙལ་བཞག་པའི་ཚུལ་དུ་གནས། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་གནས་ལུགས་རྒྱས་པར་དག་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་ན། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ནི། །རང་གི་སྣང་བ་ཆེན་པོར་བཤད། །དེ་ཡང་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་མོ། །ངག་ནི་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན། །ཡིད་ནི་མ་འོངས་སངས་རྒྱས་ཡིན། །ལུས་ནི་ད་ལྟའི་སངས་རྒྱས་སོ། །སངས་རྒྱས་རྣམ་གསུམ་དེ་ལྟར་གནས། །ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང་། །སྟོན་པ་གནས་དང་འཁོར་དང་དུས། །ཆོས་སྐུ་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུ་དང་། །འདུལ་བ་མདོ་སྡེ་མངོན་པ་དང་། །ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཞེས་པ་དང་། འདས་པ་དཀར་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །ལུས་དང་སེམས་ལ་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །ཞེས་དང་། དེ་ཉིད་རྫོགས་ཕྱིར་གཞན་ནས་ནི། །བཙལ་བས་རྙེད་པའི་གནས་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཆ་མཐུན་གྱི་དག་པ་དང་སྦྱར་ན་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཚང་བར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་ཉི་ཟླ་དང་། །སྐྱེས་པ་དང་ནི་བུད་མེད་གཟུགས། །

p. 235

གཟའ་དང་སྐར་མ་སྤྲིན་དང་ནི། །ཤིང་དང་རི་དང་བྲག་རྣམས་དང་། །རྩ་བ་སྡོང་བུ་ཡལ་ག་དང་། །འདབ་མ་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་དང་། །དྲི་དང་རོ་དང་སྒྲ་དང་རེག །རོལ་མོ་རྣམས་དང་འཕེན་གདུགས་དང་། །རྒྱལ་མཚན་དང་ནི་བླ་བྲེ་ཡང་། །དེ་དག་འཁོར་དེ་སྣང་བའི་ཆོས། །རྣལ་འབྱོར་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལ་ཚང་། །ས་ནི་ཤ་སྟེ་དངོས་པོ་ཉིད། །ཆུ་ནི་ཁྲག་སྟེ་སྡུད་པ་ཉིད། །མེ་ནི་དྲོད་དེ་ལུས་ཀུན་སྨིན། །རླུང་ནི་དབུགས་ཏེ་ལུས་ཟུངས་འཛིན། །ནམ་མཁའ་སེམས་ཏེ་ལུས་མདངས་འཛིན། །ཉི་ཟླ་མིག་སྟེ་གསལ་བར་བྱེད། །སྐྱེས་པ་དག་ནི་སྐྱེ་བ་ཉིད། །བུད་མེད་དག་ནི་འཆི་བར་སྣང་། །གཟའ་ནི་ཁ་ལ་སྐར་མ་སོ། །སྤྲིན་ནི་སྐྲ་ལ་ཤིང་ནི་རྩ། །རི་ནི་ལུས་ལ་བྲག་ནི་རུས། །རྩ་བ་སྙིང་ལ་སྡོང་པོ་རྐང་། །ཡལ་ག་དག་ནི་ཡན་ལག་ལ། །མེ་ཏོག་ཉིད་ནི་དབང་པོ་ལྔ། །འབྲས་བུ་ལུས་སུ་གྲུབ་པའོ། །དྲི་ནི་བ་སྤུ་རོ་ནི་པགས། །སྒྲ་ནི་སྐད་ལ་རེག་ནི་ནང་། །རོལ་མོ་ནང་ཁྲོལ་འཕན་ནི་ཆུ། །གདུགས་ནི་རྐང་པ་རྒྱལ་མཚན་མིང་། །བླ་བྲེ་དག་ནི་རླངས་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་ལུས་ལ་དེ་དག་རྫོགས། །རིག་པ་ཉིད་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འབྱུང་བ་ལྔ་ནི་འོད་ལྔ་སྟེ། །ཉི་མ་ཟླ་བ་ཤེས་རབ་ཐབས། །སྐྱེས་པ་གཞི་ལ་བུད་མེད་ལམ། །གཟའ་ནི་རྟགས་ཚད་སྐར་མ་ཆོས། །སྤྲིན་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །ཤིང་ནི་ཐུགས་རྗེ་རྒྱས་པའི་ལམ། །རི་ནི་ལྟ་བ་འགྱུར་བ་མེད། །བྲག་ནི་ཆོས་སྐུ་སྐྱེ་འཇིག་བྲལ། །རྩ་བ་ཆོས་ཀུན་རྒྱུ་གཅིག་ལ། །ཡལ་ག་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ཉིད། །སྡོང་པོ་སྟོང་པར་རོ་གཅིག་སྟེ། །འདབ་མ་ཁྱབ་བྱེད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །མེ་ཏོག་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མ་ཉིད། །འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་རང་རྫོགས་སོ། །སྒྲ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡུལ་གྱི་སྒྲ། །དྲི་ནི་སངས་རྒྱས་གསུང་དུ་གྲག །རོ་ནི་ཉམས་མྱོང་བདེ་བའི་རོ། །རེག་ནི་བསམ་གཏན་ཆེན་པོའི་གོས། །རོལ་མོ་འོད་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས། །འཕན་ནི་ཁ་དོག་གསལ་བའི་མདངས། །གདུགས་ནི་སྐྱོབ་པ་ཤེས་རབ་གདངས། །བླ་རེ་མན་ངག་ཆེ་བའི་གནད། །རྒྱལ་མཚན་

p. 236

རྟོགས་པ་མངོན་སངས་རྒྱས། །སེམས་ཉིད་ངོ་ལ་ཆོས་རྣམས་ནི། །ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཚུལ་དུ་གནས། །དེ་ཕྱིར་བློ་དང་དངོས་པོ་ཡི། །ཆོས་ནི་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཙམ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་གཞི་རིག་པ་ལ་མ་ཚང་ན་ཉེར་ལེན་ལུས་སེམས་ལ་མི་ཚང་། དེ་ལ་མ་ཚང་ན་སེམས་ལ་སྣང་བའི་ཕྱི་ཡུལ་ལ་མི་ཚང་སྟེ། མོ་གཤམ་ལ་བུ་མེད་པས་བཞིན་མེད་ལ། བཞིན་མེད་པས་མེ་ལོང་དུ་མི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །སྣང་བ་ལ་སྣང་བ་ལུས་སེམས་ལ་ཚང་བ་ལས་བྱུང་ལ་དེ་རིག་པ་ལ་ཚང་བས་བྱུང་སྟེ། ལྷ་སྦྱིན་ལ་མགོ་ཡོད་པས་བཞིན་ཡོད་ལ་དེ་ཡོད་པས་མེ་ལོང་ནང་དུ་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་བྱེད་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ང་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཇི་ལྟར་ཤར་བ་ང་ཡི་ངོ་བོ་ཡིན། །ང་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཡི་ཆོས་རྣམས་ནི། །སྣང་ཞིང་སྲིད་པས་བསྡུས་པ་འདི་ན་མེད། །ཅེས་པ་དང་། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། དཔེར་ན་བཞིན་དང་མེ་ལོང་བཞིན། །གང་སྣང་དེ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་། །ཞེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཞིང་ཁམས་མ་ལུས་པར། །སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་ཡངས་པ་ཆེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོས་ཁྱབ་ཚུལ་བསྟན་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་གསུམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་བཞི་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་བསྟན་པ།

p. 237

དེ་ནས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། བཞུགས་གནས་དངོས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། གསང་མཆོག་རྒྱལ་པོའི་གནད་ངེས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལའང་གནས་ས། གནས་ལུགས། མཚོན་དཔེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་དངོས་ནི་སྙིང་ག་རིན་པོ་ཆེ་དཔལ་གྱི་བེའུ་ན་གནས་ལ། དེའི་གདངས་ནི་དུང་ཁང་བྷནྡྷ་འབར་བའི་གཞལ་ཡས་དང་། ལྟ་བྱེད་མིག་གི་གཞལ་ཡས་དང་། འགྱུ་བྱེད་རྩའི་གཞལ་ཡས་ན་གནས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་སུ། །རིན་ཆེན་འདུས་པ་ཟུར་བརྒྱད་སྒོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་སྐུ་ལྔ་སྟེ། །རླུང་དང་ཤེས་པའི་རྩལ་

p. 238

ཡང་ལྔ། །ཐམས་ཅད་ལྔ་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང་། སྤྱི་དང་ཙིཏྟ་རྩ་ནང་ན། །མ་བཅོས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་གནས། །ཞེས་པ་དང་། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། རིན་ཆེན་ཟུར་བརྒྱད་གཞལ་ཡས་དང་། །འགྱུ་བྱེད་རྩ་ཡི་གཞལ་ཡས་དང་། །དུང་ཁང་བྷནྡྷའི་གཞལ་ཡས་དང་། །ལྟ་བྱེད་མིག་གི་གཞལ་ཡས་དང་། །གཞལ་ཡས་ཆེན་པོ་དེ་བཞི་ན། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་གསང་ཆེན་གནས། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རང་རིག་ནི། །སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་གནས་པའོ། །ཞེས་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཨེ་མའོ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་གནས། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་དང་། །རིན་ཆེན་རྩ་ཡི་གཞལ་ཡས་དང་། །རྣམ་དག་དུང་ཁང་གཞལ་ཡས་དང་། །བྲི་གུ་ཏ་ཡི་གཞལ་ཡས་སོ། །གཞལ་ཡས་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ན། །རིག་པའི་ངོ་བོ་རྩལ་ལྟར་གནས། །དེ་ཡང་བཤད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ལ་ལ་དག་ན་སྐུ་རུ་གནས། །ལ་ལ་དག་ན་ཐིག་ལེ་སྟེ། །གཅིག་ན་འོད་ཟེར་ཚུལ་དུ་གནས། །ཀུན་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་གནས། །དེས་ནི་གནས་པའི་མདོ་ཉིད་བསྟན། །ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་ནི། །ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་ན་མ་བསྐྱེད་རྫོགས། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་སྐུ་གཅིག་ནི། །ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དུ་གནས། །ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་སེམས་གཅིག་པུ། །རང་བཞིན་གཉུག་མ་རང་ལ་གནས། །རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ། །རྒྱུན་ནི་འཆད་པ་མེད་པར་གནས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ནི་གྲངས་མང་བས། །ཆ་ཤས་སྐུ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཡོད་པ་གཅིག་ལས་མེད་པ་ལ། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་ལ་སྣང་། །ཞེས་པ་དང་། ངོ་སྤྲོད་སྤྲས་པ་ལས། དོན་ནི་རང་གི་ལུས་དཀྱིལ་ན། །སྙིང་ནང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་གནས། །ཞེས་

p. 239

པ་དང་། འཇམ་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལས། འོད་བཟང་འབར་བ་དཔལ་བེའུ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གནས་ལུགས་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་སྐུར་གནས། རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེར་གནས། ཐུགས་རྗེ་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མར་གནས་སོ། །དང་པོ་ནི་སྙིང་ག་ན་ཞི་བའི་སྐུ་དང་དེའི་གདངས་ཀྱི་རྩལ་ལས་དུང་ཁང་ན་ཁྲོ་བོའི་སྐུར་གནས་ཏེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ཨེ་མ་རིག་པའི་གནས་ལུགས་ནི། །རང་རང་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་ན་གནས། །ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་པའི། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཚུལ་དུ་གནས། །ཡབ་ཀྱི་ཆ་འཛིན་ཐབས་ཀྱི་སྐུ། །ཡུམ་གྱི་ཆ་འཛིན་ཤེས་རབ་སྐུ། །འོད་དང་འོད་ཟེར་ཚུལ་དུ་གནས། །དབྱིངས་དང་རིག་པས་རབ་བརྒྱན་ཏེ། །ལྷུན་རྫོགས་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོར་གནས། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་སྤྱི་ལ། །ཆོས་ཉིད་རླུང་གི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ། །ཕྲ་དང་ཡང་དང་འགྱུ་དང་འབྱེད། །ཙིཏྟའི་གནས་ན་སྐུར་གནས་ཏེ། །གདངས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས། །སོ་སོའི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །ཞེས་པ་དང་། རྩལ་རྫོགས་ལས། ཀུན་གཞི་ཆོས་འབྱུང་ཆེན་པོའི་མཛོད། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གོང་བུར་གནས། །སྣང་བ་འཛིན་མེད་ཡུལ་གྱི་མཛོད། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་གནས། །གསང་འདུས་རིན་ཆེན་ཟུར་བརྒྱད་མཛོད། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡབ་ཡུམ་ཚུལ། །སྲོག་འདུས་རིན་ཆེན་ཟུར་བཞིའི་མཛོད། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེར་གནས། །དོན་འཁྱིལ་བྷནྡྷའི་གཞལ་ཡས་མཛོད། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁྲོ་སྐུར་གནས། །འགག་མེད་གསལ་བའི་སྒོ་གཉིས་མཛོད། །དབྱིངས་དང་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་གནས། །སྟོང་པ་མཚན་བྲལ་ནམ་མཁའི་མཛོད། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་འོད་དུ་གནས། །དེ་ནི་གསང་བའི་མཛོད་དུ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེར་གནས་པ་ནི། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ཐིག་ལེའི་བཞུགས་ཚུལ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །རྩ་རྣམས་ནང་ན་ཐིག་ལེ་སྐུ་ལྟར་གནས། །ཆེ་བའི་ཚད་

p. 240

ནི་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །ཆུང་བའི་ཚད་ནི་རྟ་རྔ་བཅུ་གཤགས་ཙམ། །གསལ་བའི་ཚད་ནི་ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ། །དེ་ཡང་གསལ་འཚེར་གཟི་བརྗིད་ལྡན། །འགྲོ་དང་འོང་དང་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཐུགས་རྗེ་སྒྲོན་མར་གནས་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་སྒྲོན་མ་རྣམ་པ་བཞི། །འགག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་མཚོན་དཔེ་ནི། ངོ་བོ་སྐུར་གནས་པ་བུམ་པའི་སྐུ་ལྟ་བུ། རང་བཞིན་འོད་དུ་གནས་པ་བུམ་ནང་གི་མར་མེ་ལྟ་བུ། ཐུགས་རྗེ་འོད་ཟེར་དུ་གནས་པ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་ན། །ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆ། །སྟོང་གསལ་འདུས་པ་སྐུ་ཡི་གདངས། །ཞལ་ཕྱག་རྫོགས་པ་བུམ་སྐུའི་ཚུལ། །ལྷུན་གྲུབ་འོད་ཀྱི་གོང་བུར་གནས། །ཐུགས་རྗེ་ཁ་དོག་སོ་སོར་གསལ། །ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་གྱི་འོད་ཀྱི་དཔེ་ནི། རྩལ་རྫོགས་ལས། ནང་གསལ་བུམ་པའི་མར་མེ་བཞིན། །ཞེས་པ་དང་། ཐུགས་རྗེའི་དཔེ་ཡང་དེ་ལས། སྒྲོན་མའི་འོད་ཟེར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ། །སྒྲོན་མའི་འོད་ཟེར་སྟོང་ལ་ཐུག་པ་མེད། །ཅེས་དང་། བི་མ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྐུ་ནི་ནང་གསལ་བུམ་སྐུ་ལྟར། །འོད་ནི་བུམ་པའི་མར་མེ་བཞིན། །ཡེ་ཤེས་རྨ་བྱའི་སྒོ་ང་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྐུ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་སྤྱན་ཕུལ་ཐག་ཙམ་དུ་བཤད་པ་ནི་སྐད་རྙིང་སྟེ་འཚམས་པར་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ལ་ལ་ནས་ཡེ་ཤེས་འཕོ་བར་བཤད་པ་ནི་རླུང་གི་སྤོར་ཤབ་ཡིན་ནོ། །འཕོས་ན་ལུས་སེམས་འདྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་གསང་མཆོག་རྒྱལ་པོའི་གནད་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུའི་གནད་དང་། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནད་དོ། །དང་པོ་ལ་རྣམ་དབྱེ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ཁྱད་པར་སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཀུན་གཞི་འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པས་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་རྫིང་དང་འདྲ་ལ། ཆོས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྩ་བ་ཡིན་པས་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཟག་

p. 241

པ་ཟད་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཀུན་གཞི་ཉིད་ནི་བསགས་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཟག་པ་ཟད། །ཅེས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བཅས་ཀུན་གཞི་ལ། །བག་ཆགས་གསོག་ཕྱིར་རྫིང་དང་འདྲ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བག་ཆགས་བྲལ། །ཡིད་དང་སེམས་སོགས་འདུས་པ་ལས། །ལུས་ཅན་ཀུན་གཞི་དུ་མར་སྣང་། །ཆོས་སྐུ་ཡིད་སོགས་བྲལ་བས་ན། །དུ་མ་གཟུགས་སྣང་ཡིད་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་གསལ་བའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུའི་དཔེ་རྒྱ་མཚོ་དང་གྲུའི་ཚུལ་དུ་ལམ་འབྱུང་ཞེས་པས། གཞི་གནས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་རྒྱ་མཚོ་དངས་པ་ལྟ་བུའི་ངང་ན། ཀུན་གཞི་གྲུ་ལྟ་བུ་སྟེ་སེམས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་པ་དུ་མའི་མི་དང་ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་དུ་མས་བཀང་ནས་རིག་པ་ཆོས་སྐུའི་ངང་ལས་ལམ་བྱུང་བའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་ཡང་མདོ་རྒྱུད་ཁ་ཅིག་ཏུ་གཞིའི་ཆ་ལ་ཀུན་གཞིར་མིང་བཏགས་པ་དགོངས་པ་མ་ལོན་པ་ཁ་ཅིག་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ཡོད་དེ་ཤིན་ཏུ་ནོར་ས་ཁམ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་སྐྱོན་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཀུན་གཞི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྐུ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་ཐལ་བ་དང་། ཀུན་གཞི་གནས་འགྱུར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྐུ་ཡང་གནས་འགྱུར་དགོས་པར་ཐལ་བ་དང་། ཀུན་གཞི་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ལྟོས་པས་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྐུ་ཡང་རེས་འགའ་བར་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མང་ངོ་། །རང་ཤར་ལས་ཀྱང་དེ་གཉིས་གཅིག་པ་ལ་འགལ་བ་སྡུད་པའི་རིག་པ་དྲི་ལན་རྒལ་རྩོད་དང་བཅས་པར་གསུངས་པ་ནི། ལ་ལ་ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་འདོད། །དེ་ལ་ལན་བཏབ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་གཞིའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟར་ཡིན། །དེ་ནས་དེ་ཡི་ལན་སྨྲས་པ། །ཐམས་ཅད་རྫོགས་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་ཡིན། །དེ་ནས་དྲིས་པའི་ཚིག་གིས་བཟློག །སངས་རྒྱས་འགྱུར་བ་ཡོད་པར་རིགས། །ཀུན་གཞི་སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་

p. 242

སེམས་ཅན་རིགས། །ཅི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །ཡང་ན་རེས་འཇོག་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཅི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་ཕྱིར། །རེས་འགའ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་འགྱུར། །རེས་འགའ་སེམས་ཅན་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཅི་ཕྱིར་རེས་འཇོག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་དང་། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས་ཀྱང་། ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་འདོད་པ་ང་ལས་གོལ་བ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་གཞི་ཐ་དད་ལ་ལྟོས་ནས་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་ཤར་ལས། སེམས་ཅན་གཞི་དང་སངས་རྒྱས་གཞི། །ཁྱད་པར་གཅིག་གིས་ཕྱེ་བར་ངེས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་པར་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་གཞིའི་ཁྱད་པར་དང་། ཆོས་སྐུའི་ཁྱད་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ཀུན་གཞིའི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། བྱེད་ལས། སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི་སེམས་སེམས་བྱུང་གིས་ཉེ་བར་བསྡུས་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། མ་རིག་པའི་ས་པ་ལུང་མ་བསྟན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངོ་བོ་བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སྣོད། །ཅེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཀུན་གཞི་རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་ལས། །སྣ་ཚོགས་པ་ཡི་ཤེས་པས་བསླད། །ཀུན་གཞི་མ་རིག་དངོས་པོ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། བག་ཆགས་དུ་མའི་གཞི་ཡིན་པས་ཀུན་གཞི་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངེས་ཚིག་ཀུན་ནི་འདུས་པ་ལ། །གཞི་ནི་ཚོགས་ཤིང་སོག་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཡེ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ནི་རིག་པའི་སྟེང་ན་ཡེ་ཐོག་དང་པོའི་དུས་ནས་གསེར་དང་གཡའ་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཆ་རིག་པ་ལ་ལྟོས་པའི་མ་རིག་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་ཆོས་ཀུན་གྱི་དང་པོའི་གཞི་དང་། སྦྱོར་བ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ལས་ཀྱི་ཆའི་གཞི་དེ་འཁོར་འདས་སུ་ལས་དང་སོ་སོས་སྦྱོར་ཞིང་འཕེན་པའི་རྩ་བའི་རྟེན་ཅན་ལུང་མ་བསྟན་པ་དང་། བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་འཁོར་བར་བསྐྱེད་པའི་ཆའི་ལས་སྣ་ཚོགས་པ་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཆ་ལུང་མ་བསྟན་པ་དང་། བག་ཆགས་

p. 243

ལུས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ཤས་སུ་སྣང་བ་རགས་པའི་ལུས་དང་། དངས་པ་འོད་ཀྱི་ལུས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལྟར་སྣང་བའི་ལུས་གསུམ་དུ་སོ་སོར་སྣང་བའི་གཞི་མ་རིག་པའི་རྟེན་གྱི་ཆ་ཅན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱེ་ན་ལུས་དང་སྦྱོར་བ་དང་། །སྣ་ཚོགས་པ་དང་ཡེ་གཞིའོ། །ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་རིག་པ་དངོས་དྲི་བཅས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཀུན་གཞིར་བཏགས་པ་འདུག་སྟེ། ཆོས་དང་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པས་བག་ཆགས་ལ་ཁོ་ནར་འཇོག་པ་འདི་འཐད་དོ། །འདི་དག་ཀྱང་ངོ་བོ་མ་རིག་པའི་ཤེས་པ་ལུང་མ་བསྟན་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་པར་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ཡང་ལུས་སུ་བག་ཆགས་པའི་གཞི་ཀུན་གཞིར་བྱུང་བས་ད་ལྟ་ལུས་སུ་སྣང་བའི་གནད་དེ་ཡིན་ལ། སེམས་སུ་བག་ཆགས་པའི་གཞིར་བྱུང་བས་ད་ལྟ་རྣམ་ཤེས་དུ་མའི་ཚོགས་པ་སེམས་བྱུང་དང་བཅས་པར་བྱུང་ལ། བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་གཞིར་བྱུང་བས་ད་ལྟ་སྣང་བ་ཐ་དད་དུ་ཤར་མདངས་སྣང་དུ་བྱུང་ལ། ཡེའི་གཞིར་བྱུང་བས་ད་ལྟ་གང་ལའང་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་བྱུང་བའོ། །ཀུན་གཞི་བཞི་པོ་འདི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཆ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པས་ས་འོག་གི་ས་བོན་དང་འདྲ་བར་དངོས་སུ་བལྟར་མེད་ལ། མངོན་གྱུར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཙམ་དུ་ཡོད་ཅིང་ལུས་སེམས་སྣང་ཆའི་མ་རིག་པ་བཞི་པོ་མྱུ་གུ་དང་འདྲ་བར་དངོས་སུ་བལྟར་ཡོད་པའི་གནད་དེ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་འདུ་བ་ནི། ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཆས་བཞག་ལ། དབྱེ་བ་བཞི་ནི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ལ་ལྟོས་ནས་བཞག་གོ། བྱེད་ལས་ནི་བག་ཆགས་སྔ་ཕྱིའི་རྟེན་བྱེད། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་བྱེད། ལུས་དང་ཚོགས་པ་དུ་མའི་འཆར་གཞི་བྱེད། ལུས་སེམས་དང་འཁོར་འདས་སོ་སོ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཆ་བྱེད་དེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཀུན་གཞི་ཉིད་ནི་བསགས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། བག་ཆགས་སྔ་ཕྱིའི་ཉིང་མཚམས་དང་། རྣམ་སྨིན་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྟོབས་དཀར་ནག་སོ་སོ་བའི་རྟེན་བྱེད་པས་ཀུན་ཞེས་བྱ་ལ། ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚོགས་

p. 244

པའི་གནས་ཡིན་པས་གཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལ་ཀུན་གཞི་རེ་ཞིག་བཤད། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ཀུན་གྱི་གཞི། །ཞེས་པ་དང་། རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་པར། ཀུན་གཞི་ཀུན་གྱི་གཞི་ཡིན་ཏེ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་མའང་ཡིན། །ཞེས་སོ། །འཁོར་བའི་གཞིར་འཐད་ཀྱི་རྣམ་བྱང་གི་གཞི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱིར་གཞི་ལ་དངོས་ཀྱི་གཞི་ཟེར་ལས་ཉི་མ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་གཞི་དགེ་བས་མཐོ་རིས་ཀྱི་གཞི་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ལས། འདི་སྦྱོར་བའི་གཞི་ལ་མིང་དུ་བཏགས་པ་སྟེ། མྱང་འདས་ལ་སྦྱོར་བའི་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་སྒོ་གསུམ་གྱིས་བསགས་པའི་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་ན་ཡོད་པའི་ཆ་ལས་སོ། །ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་ལས་དེ་མྱང་འདས་ཀྱི་ཆ་ལ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་སེལ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ལ་མྱང་འདས་ཀྱི་རྒྱུར་བཏགས་ཀྱི་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་འདོད་དེ། མྱང་འདས་ཀྱི་ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་གསར་དུ་བྱེད་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་དང་། །མཁྱེན་དང་བརྩེ་དང་ནུས་པར་ལྡན། །དོན་གཉིས་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞིའི་གནས་དང་ཆོས་སྐུ་གཉིས་ཤེས་པའི་སྟེང་ན་འདྲ་གཞི་གཅིག་པ་ལ་འཁྲུལ་ནས། རིག་པ་དྲི་བཅས། ཀུན་གཞི་དྲི་མེད་ཆོས་སྐུའོ་ཞེས་འདོད་པ་ནི་འདྲེས་པས་མ་ཕྱེད་བ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་སོང་བའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་མ་ཤེས་པས། ཚིག་གིས་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་ཕན་མེད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དེའི་ཕྱིར་ན་ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུ་མ་ཕྱེད་ན་གཟུགས་གཉིས་ལ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་སྟེ་དོན་སོ་སོར་སྣང་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སོ། །འདི་གཉིས་ནི་ནོར་ས་ཆེ་བས་ཁྱད་ཕྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ཆོས་སྐུའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། བྱེད་ལས། སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྔ་ལས། ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་ནི་འཁོར་བས་མ་གོས་པའི་རིག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་

p. 245

སྤྲོས་བྲལ་ཏེ། །རང་གར་འཛིན་པའི་མཚན་མ་མེད། །ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་དབྱེར་མེད་ལ། །ཞེས་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཟག་པ་ཟད། །སྟོང་ཞིང་གསལ་ལ་གསལ་ཞིང་ཁྱབ། །བསམ་པས་མ་སྤགས་དྲན་པ་སངས། །སྤྲོས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཁྱབ་ཅིང་སྟོང་། །རང་གར་མཚོན་པ་ཀུན་དང་བྲལ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངེས་ཚིག་ཆོས་ནི་ཡང་དག་ལམ། སྐུ་ནི་དེ་ལས་གྲུབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དབྱེ་བ་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྲུལ་སྐུ། །གསུམ་གྱིས་ཕྱེ་བས་ཁྱད་པར་འཇུག །ཅེས་སོ། །བྱེད་ལས་ནི། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རོལ་པས་དྲི་མ་མེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། འགག་མེད་ཞེན་མེད་ཆགས་པ་མེད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་སྤྱོད་པའོ། །ལྷན་ནེ་ལྷང་ངེ་ཡེངས་པ་མེད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་སྒོམ་པ་ཡིན། །བལྟར་མེད་བལྟས་ཟིན་ལྟ་བ་རྫོགས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ལྟ་བ་ཡིན། །བྱས་མེད་བྱུང་མེད་འབྱུང་བ་མེད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་འབྲས་བུ་ཡིན། །བསྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབས་ཟིན་སྒྲུབ་པ་རྫོགས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཕྲིན་ལས་ཡིན། །གཅིག་བྱུང་གཉིས་བྱུང་ཐམས་ཅད་བྱུང་། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སྟོང་པ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་མེད་པའི་སྐུ་ལ་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་རྫོགས་པས་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། མི་འཇིགས་སྟོབས་དང་གསལ་བ་དང་། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ངེས་ཚིག་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སྐབས་འདིའི་ཆོས་སྐུ་ནི་གཞི་གནས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་འདོད་དེ། རང་ཤར་ལས། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནད་ལ་གཉིས་ཏེ།

p. 246

ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། སོ་སོའི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཁྱད་པར་དངོས། མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན། ཤེས་པར་གདམས་ཚུལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ། སོ་སོའི་གནས་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ཁྱད་པར་ནི་སེམས་གང་ཡིན་འཁོར་བའི་ཆོས་ཏེ་ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མར་སྐྱེས་པའི་སྐྱོན་དེ་རིག་པ་ལ་ལྡན་དུས་སེམས་ཅན་ཞེས་བཏགས་ཤིང་། སེམས་དེས་འགྲོ་དྲུག་སོ་སོར་འཁྲུལ་བར་བྱེད་ལ། རིག་པ་དེ་སེམས་དང་བྲལ་དུས་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཏེ་ལས་དང་བག་ཆགས་བསྲེགས་པས་མེ་དང་འདྲ་ཞིང་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སྟོང་གསལ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སེམས་ནི་བག་ཆགས་ཀུན་གྱི་གཞི། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཡིན། །གཟུང་བ་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་སེམས། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །སེམས་དེ་བྲལ་ན་སངས་རྒྱས་པ། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་དག །འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་སེམས་དེས་འགྲོ། །དེ་མིན་འགྲོ་བར་ནུས་མིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་འགྲོ་རྣམས་འཁྲུལ་འཁོར་བཞིན། །ཐུགས་ནི་བསྐྱོད་པ་ཀུན་བྲལ་བ། །བེམས་པོ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་ཤིང་རེག་ལ་གསལ་བྱེད་སྣང་། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་བསྲེགས་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་མེ་བཞིན་ཟ། །ནམ་མཁའ་ཉིད་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། །སྟོང་གསལ་རིག་བཅས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་སྣང་བར་སྟོན། །འབྱེད་མེད་ཐུགས་རྗེ་རང་ཤར་བས། །ཁྱབ་ཅིང་ཀུན་འབྲེལ་ཆོས་ཀུན་རྫོགས། །དྲན་པ་ཉིད་ནི་དྲན་མེད་པས། །ཡེ་ཤེས་དྲན་གཞི་ཉིད་དང་བྲལ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མ་ཕྱེད་ན་སྣང་བ་ཡུལ་གྱི་རྩ་བ་མི་ཆོད་པས་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་འཁྲུལ་སྣང་འཁོར་བ་ལས་མི་ཐར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེ་ན། །སྣང་བ་ཡུལ་གྱི་རྩ་བ་མི་ཆོད་པས། །སྐྱོན་བྲལ་

p. 247

ཆོས་ཉིད་དོན་གྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་འཁྲུལ་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ། །ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་འཁྲུལ་སྣང་འཁོར་བའི་ཆོས་ཏེ་བསྡུ་ན་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་དང་ཆོས་ཏེ་དྲུག་གོ། འདི་དག་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལས་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། གང་ལ་སྣང་ན་འཁྲུལ་བའི་སེམས་ལ་སྣང་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དང་། འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞིང་སྣང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་ནི། འདི་ལ་སེམས་རང་ངོ་ཤེས་ན་ཡེ་ཤེས་ཡིན། ད་ལྟའི་སྣང་བ་འདི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་གསལ་ཡིན་བྱ་བ་དང་། སེམས་རྟོགས་ན་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ཞེས་བཤད་པའི་ཚིག་ལ་འཁྲུལ་ནས་སེམས་མི་རྟོག་པའི་ཆ་རྐྱང་བ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་འདོད་པ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། འདི་ཡང་ནོར་ས་ཤིན་ཏུ་ཁམ་ཆེ་བས་གསལ་བའི་སྐྱོན་མཐའ་ཡས་ཀྱང་རེ་ཞིག་ཆེ་ལོང་བརྗོད་ན། སེམས་འཛིན་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེར་ཐལ་བ་དང་། སེམས་དྲི་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེར་ཐལ་བ་དང་སེམས་སྤང་བྱ་འཁོར་བའི་ཆོས་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེར་ཐལ་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པའི། །སྒྲོ་བཏགས་རྣམ་པ་ཅན་རྟོག་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཡང་སྣང་བ་འདི་འཁྲུལ་བར་སྣང་བས་འོད་གསལ་འཁྲུལ་སྣང་དུ་ཐལ་པ་དང་། སྣང་བ་སེམས་ཅན་ཕལ་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འོད་གསལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པར་ཐལ་ཏེ། འདོད་ན་ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་པ་བཞིན་དུ་གྲོལ་བར་ཐལ་བ་དང་། སྣང་བ་དང་སེམས་ལ་སྐྱེ་ཤི་འཕོ་འགྱུར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དང་དེའི་སྣང་བ་ཡང་དེར་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་མང་པོ་དམིགས་པས། རྨོངས་པ་གཏི་མུག་ལས་ཀྱང་ཆེས་གཏི་མུག་པ་དག་གི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གདམས་ནས། སེམས་ལ་གཞི་བྱས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདོད་ན་རྒྱུ་འབྲས་སམ་གཞི་འབྲས་འཛོལ་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་

p. 248

རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ལ་ལ་དག་གི་འདོད་པ་ནི། །སེམས་ལ་འབྲས་བུ་འཚོལ་བར་འདོད། །དེ་ལས་བཟློག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཇི་ཙམ་ལགས། །དྲི་ལན་རྒྱས་པར་བཏབ་པ་ནི། །སེམས་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འོ་ན་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅི། །དྲི་ལན་རྒྱས་པར་བཏབ་པ་ནི། །ཆོས་ཉིད་གཟུང་འཛིན་ག་ལ་ཡོད། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་བཞིན། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་བཟློག་པའི་ཚིག་སྨྲས་པ། །སེམས་ལ་གཟུང་འཛིན་ཡོད་དམ་མེད། །དྲི་ལན་རྒྱས་པར་བཏབ་པ་ནི། །སེམས་ལ་གཟུང་དང་འཛིན་ཡོད་ཀྱང་། །ཆོས་ཉིད་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་བཟློག་པ་ཡང་སྨྲས་པ། །གོང་གི་དམ་བཅའ་ཉམས་པར་འགྱུར། །སེམས་དང་ཆོས་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ལ་གཟུང་འཛིན་བྱུང་གྱུར་ན། །སངས་རྒྱས་འབད་པས་རྙེད་པར་འགྱུར། །སེམས་ལ་གཟུང་འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དྲི་ལན་བཟློག་སྟེ་སྨྲས་པ་ནི། །གལ་ཏེ་སེམས་མེད་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཁྱོད་ཀྱིས་རྙེད་དམ་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་ལ་དྲིས་ལན་རྒྱས་བཏབ་པ། །སེམས་ལ་འབྲས་བུ་མི་འཚོལ་ཏེ། །སེམས་ལ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སེམས་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟེན་དང་རྒྱུར་མི་རུང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཡེ་ནས་ཡོད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཧ་ཅང་མི་རུང་སྟེ། ཉི་མ་དང་སྤྲིན་ཕུང་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་སེམས་ལ་འབྲས་བུ་མི་འདོད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་སྟོང་གསལ་དག་པ་ལས་འདོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། སེམས་ལ་འབྲས་བུ་མི་འདོད་དེ། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་དང་། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། སྣང་བ་ཆོས་སྐུར་འདོད་པ་ང་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡིན། །ཅིར་སྣང་སེམས་སུ་འདོད་པ་ང་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་སེམས་སུ་འདོད་པ་ང་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེའང་དིང་སང་རྨོངས་པ་ཕལ་པ་དག་གིས་སྣང་བ་རང་གི་སེམས་ཡིན། སྣང་བ་ཆོས་

p. 249

སྐུ་ཡིན། ཡེ་ཤེས་སེམས་ཡིན་ཟེར་ཏེ། མགོ་འཕོང་ཡིན། མེ་ཆུ་ཡིན། མུན་པ་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་ཅི་རུང་རུང་སྨྲ་བའི་སྨྱོན་པ་རྣམས་དང་ཁྱད་མེད་པ་ལས། དེ་དག་ལས་རློམ་སེམས་སླར་ཆེ་བས་གཏི་མུག་པར་མཐོང་སྟེ། སྣང་བ་སེམས་ཡིན་ན་སེམས་ལ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་ཡོད་པར་ཐལ་ལ། ཁྱོད་མེད་དུས་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་འདིར་ཡོད་པར་ཐལ། སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་གཅིག་སྐྱེ་བས་ཀུན་སྐྱེ་ལ་གཅིག་ཤི་བས་ཀུན་འཆི་བར་ཐལ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་བྱེ་བས་བུམ་པ་གཅིག་མཐོང་དུས་རིལ་སེམས་གཅིག་ཡིན་པ་བཞིན་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་སེམས་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བས་འཁོར་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཐལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་མཐོང་དུས། སངས་རྒྱས་དེ་འཁྲུལ་པར་ཐལ་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དེ་སངས་རྒྱས་སུ་ཐལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དེའི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་སྐད་ཅིག་ལ་འགྱུ་བ་ལང་མ་ལིང་དུ་བྱེད་པ་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཡང་སྐད་ཅིག་ལ་ལང་མ་ལིང་དུ་འགྱུར་བར་ཐལ་བ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་། །སྣང་བ་ཆོས་སྐུ་ཡིན་ན། སྣང་བ་འདི་སྣང་མི་སྣང་ལས་འདས་པར་ཐལ་ཏེ། ཆོས་སྐུ་སྣང་མི་སྣང་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་སྐུ་འཁྲུལ་སྣང་དུ་ཐལ་བ་དང་། ཆོས་སྐུ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པར་ཐལ་བ་དང་། སྣང་བ་འདི་འཁྲུལ་སྣང་དང་དངོས་མཚན་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། སྣང་བ་འདི་འཁྲུལ་ངོར་སྣང་མི་སྲིད་པར་ཐལ་ཏེ། ཆོས་སྐུ་འཁྲུལ་ངོར་སྣང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས། འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཆོས་ཉིད་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་ཤེས་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་པས་གསལ་ལོ། །ཡེ་ཤེས་སེམས་ཡིན་པ་བཀག་ཟིན་ཏོ། །མདོར་

p. 250

ན་དེ་སྐད་སྨྲ་ན་བ་ལང་གི་ཁྱུར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཞག་སྟེ། ལུང་རིགས་ཀྱིས་བཟློག་རིན་མི་ཆོག་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་རྣམ་ངེས་སུ། ལོག་པའི་ལམ་ལ་མཐའ་མེད་ཕྱིར། །དེ་དག་འདིར་ནི་སྤྲོ་བྱ་མིན། །ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཤེས་པར་གདམས་ཚུལ་ནི། དེ་བས་སྐྱེས་བུ་བློ་གྲོས་ཅན་དག་གིས་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སེམས་ནི་འདུས་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །དྲི་མ་ཉིད་དང་ཡང་སྦགས་པ། །ཀུན་གཞི་སྡུད་པའི་སེམས་ལ་སོགས། །དྲི་མའི་གྲངས་སུ་གྱུར་པས་ན། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ་ནི། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གཉིས་ལས། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བར་འཇོག་པ་ཁམས་གསུམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་རྟོག་ལ། །ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ཡེ་ཤེས་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་གནས་ལ་གཉིས་ལས། སེམས་ཀྱི་གནས་ཀུན་གཞི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ཆོས་སྐུ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། སེམས་ཀྱི་གནས་ནི་ཀུན་གཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་གཞི་ནི་བསམ་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་སྡུད་ཅིང་སེམས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དྲན་རྟོག་ཐམས་ཅད་མི་མངའ་ཞིང་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་སྤྲིན་དང་འདྲ་བ་ཡེ་ཤེས་ལ་སྒྲིབ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་དང་འདྲ་བ་གཉིས་གཅིག་པའི་ས་མེད་དེ། བསྒྲིབ་བྱ་དང་སྒྲིབ་བྱེད་ཐ་དད་དུ་གནས་པ་ལས་སེམས་དང་སེམས་ལ་སྣང་བ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་དུས་ཕྱི་སྣང་བའི་ཡུལ་དང་དེ་འཛིན་པའི་སེམས་གློ་བུར་བ་གཞི་མེད་དུ་རྟོགས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་དུས་རིག་པ་ཆོས་སྐུའི་

p. 251

དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱེད་པར་བྱ་སྟེ། མ་ཕྱེད་ན་ཡེ་ཤེས་སེམས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་ནས་སྦྱོར་བའི་རང་ངོ་ལ་སྣང་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཕྱེད་ན་ཉི་མ་སྤྲིན་ཕུང་གིས་བསྒྲིབས་པ་དང་འདྲ་སྟེ་ཕྱིར་སྣང་བའི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ལ་མཁས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་བདག་མེད་དུ་རྟོགས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའོ་ཞེས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་གནས་རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཐུན་མོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་གནས་ངེས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་འགྲོ་དྲུག་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་རང་ག་མ་གཟུང་འཛིན་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་སྣང་བ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དྲན་བསམ་རང་རྒྱུད་དུ་འཆར་བ་ན། ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་རྟོག་ལ། །ངོ་བོ་འཇུག་ཅིང་ཁྱབ་པ་ལ། །དྲན་བསམ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་མའོ། །ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སེམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་བག་ཆགས་སྡུད་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། མདོར་ན་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སེམས་ཏེ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་རང་ག་མའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་སོ། །དེའང་སྣང་མི་སྣང་དུ་སེམས་འཛིན་པས་སྣང་བ་ལ་སེམས་སུ་མིང་བཏགས་སོ། །སྣང་བ་སེམས་སུ་མི་འདོད་པ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ངེས་ཚིག་ནི་ཡུལ་ལ་སེམས་པས་ན་སེམས་ཏེ། རྟོག་བཅས་རགས་པའི་ཡུལ་ལ་སེམས་པ་དང་། རྟོག་མེད་ཕྲ་བའི་ཡུལ་ཅི་ཡང་མི་འཛིན་པ་ཙམ་གྱི་ངང་ཡུལ་དེར་སེམས་སེ་འཇོག་པས་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངེས་ཚིག་

p. 252

བསམ་པས་དྲན་ཡུལ་བསྐྱེད། །གང་ལ་སེམས་དང་གང་གིས་སེམས། །གང་སེམས་པ་དང་གང་ཕྱིར་སེམས། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། རང་ངོ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་དང་། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་པར་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་དག་པ་དང་། མ་དག་པའི་སེམས་གཉིས་ལས། དག་པ་ནི་འཁྲུལ་རྟོག་རགས་པས་མ་བསྐྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོག་མེད་རང་ས་ན་གནས་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་བཞི་དང་། འདོད་པའི་ཞི་གནས་རྩེ་གཅིག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་དགུའོ། །མ་དག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། རོ་མྱོང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རྗེས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱེ་བ་དག་དང་མ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་པར་དབྱེ་བ་ལ་བརྒྱད་དེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སེམས་གསལ་ལ་རྟོག་མེད་ལུང་མ་བསྟན་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལྟ་བུ་དང་། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་གཟུགས་སྣང་ལ་མི་རྟོག་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རང་རང་གི་ཡུལ་སྣང་ལ་མི་རྟོག་པ་མེ་ལོང་དུ་གཟུགས་བརྙན་ཤར་ཟིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཡིད་རང་ཡུལ་ཆོས་དུ་མ་ལ་རྟོག་པའི་ཆ་ལས་མངོན་གྱུར་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་དབང་ཤེས་དང་འཛིན་སྟངས་སུ་འཇུག་གམ་དོན་སྤྱི་རྟོག་པའི་ཡུལ་མེད་པ་གསལ་སྣང་རྡོ་རྗེ་གདན་ལྟ་བུར་རྟོག་དུས་ན་དང་པོར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་བཟུང་བར་སྐྱེས་པ་དེ་ཡིད་ཤེས། དེའི་རྗེས་ལ་ཆགས་སྡང་བར་མ་གང་རུང་དུ་སྤྱོད་པར་སྐྱེས་པ་དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་སྟེ་ཉོན་ཡིད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་དག་གི་ཆ་ཤས་དབྱེ་བ་དང་ལུང་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མང་བས་ཡི་གེས་འཇིགས་ནས་མ་སྤྲོས་སོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་གནས་ངེས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ངོ་བོ། གནས། ལམ། བྱེད་ལས། འབྲས་བུའོ། །སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་ཁམས་གསུམ་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྟེ། སེམས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒོ་ལྔའི་

p. 253

རྣམ་ཤེས་ཏེ། དེ་གསུམ་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཤེས་པ་རང་མ་རིག་པ་དུག་ལྔའི་རྩ་བ་ཅན་ནོ། །གནས་ནི་གློ་བ་ནས་སྙིང་དུ་འབྲེལ་བའི་རྩ་སོག་མའི་སྦུ་གུ་ཙམ་ན་གནས་ཏེ། གློ་བ་ནས་སྙིང་གི་འགྱུ་ཆ་ལྟ་བུ་ལ་སྙིང་གནས་རིག་པའི་ཆའི་རང་གདངས་མིག་ལྟ་བུ་བར་དེར་འདྲེས་པས་མི་བཀྲ་དགུ་བཀྲའི་སེམས་ཞེས་གློ་བུར་དུ་རྐྱེན་གྱི་ཆ་ལས་བྱུང་བའོ། །ལམ་ནི་དེ་ནས་སྒལ་ཚིགས་འདབ་ན་ཡར་རྩ་གཅིག་རྩེ་ཆུང་ནས་ཁ་སྣར་འབྲེལ་བས་ན་ཡར་རྒྱུ་བའོ། །བྱེད་ལས་ལས་ཐ་དད་པས་སོག་པར་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་དུ་སྨིན་པའོ། །དེའང་མ་དག་སུམ་བརྩེགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྙིང་དང་གློ་བའི་བར་གྱི་རྩ་འདབ་དབུགས་ཀྱི་རྟ་ལ་རིག་པའི་གདངས་ཏེ། ངོ་བོ་མ་རིག་པ། རྣམ་པ་སེམས། རྟོག་པ་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ། སུམ་ལྡན་གྱི་ཚོགས་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། མ་དག་པ་ཡི་གནས་ལུགས་ནི། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་རྒྱུད་ལ། །མ་དག་སུམ་བརྩེགས་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྙིང་དང་གློ་བའི་བར་དུ་ཡང་། །བརྩེགས་མ་གསུམ་དུ་གནས་པའོ། །དེ་ནས་རྩ་ནས་འགྱུ་བའོ། །སྲོག་པ་རྩ་ནས་ལམ་འབྱུང་ངོ་། །སྒོ་ནི་ཁ་དང་སྣ་ནས་འབྱུང་། །དེ་ལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའོ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས། །སྣ་ཚོགས་དུ་མར་འབྱུང་བའོ། །ཞེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། སྐྱེ་འགྲོ་སྲོག་གིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤས་ཆེར་གནས་སོ། །དེ་ཡང་རྟེན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྙིང་དང་གློ་བའི་བར་ན་གནས་སོ། །དེ་ཡང་མ་རིག་པ་རྐྱང་པར་མེད་དེ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པས་བརྒྱན་ནས་གནས་སོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་རྟོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་སོ། །དེ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ལས་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་འཁོར་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལས་དུག་ལྔ་

p. 254

ཁོང་ཁྲོ་དང་དྲུག་བྱུང་ངོ་། །དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་རྣམས་ལམ་གང་ནས་འབྱུང་ཞེ་ན། གློ་བ་དང་སྙིང་དུ་འབྲེལ་བའི་བར་ན་སྲོག་རྩ་དམར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སོག་སྦུབས་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་ཡར་རྒྱུ་སྟེ་དེ་ཡང་སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་འདབ་ན་ཡར་རྒྱུའོ། །དེ་ཡང་རྩེ་ཆུང་གཡོན་པ་དང་འབྲེལ་ལོ། །དེ་ནས་དབུགས་ཀྱི་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་རྒྱུའོ། །དེ་ཡང་ཁ་དང་སྣ་ནས་རྒྱུའོ། །དེ་ལས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་གསང་ཆེན་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ལ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་འོད་གསལ་བའི་རིག་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡེ་ཤེས་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ངོ་བོ་རང་གསལ་སྙིང་པོའི་དོན། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི་ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཤེས་པ་དམ་པ་ཡིན་པས་ན་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ངེས་ཚིག་ཡེ་ནས་གནས་པའི་དོན། །ད་ལྟ་ཤེས་པས་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས། ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་གསུམ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དབྱེ་བ་དག་ནི་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །གཞི་གནས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། །མཚན་ཉིད་འཛིན་དང་ཡུལ་ཁྱབ་བོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་དབྱིངས། མེ་ལོང་། མཉམ་ཉིད། སོར་རྟོག །བྱ་བ་གྲུབ་པ་དང་ལྔ། ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པ་གཉིས་ཏེ་སྔར་བཤད་པ་དང་ཕྱིས་འོག་ཏུ་རྒྱས་པར་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་གསང་ཆེན་ངེས་པའི་གནས་ལ་བརྒྱད་དེ། ངོ་བོ། རྟེན། གནས། ཕོ་བྲང་། ལམ། སྣང་བ།

p. 255

བྱེད་ལས། འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་གཞི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དེའོ། །རྟེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །གནས་ནི་ཙིཏྟ་རིན་པོ་ཆེའོ། །ཕོ་བྲང་ནི་འོད་ལྔ་ཀུན་འདུས་ཀྱི་གཞལ་མེད་ཁང་ངོ་། །ལམ་ནི་རོ་རྐྱང་ཀུན་འདར་མ་ཤེལ་བུག་ཅན་བཞི་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་ལམ་སྙིང་ནས་རྒྱང་ཞགས་སུ་འབྲེལ་པའི་རྩ་དར་དཀར་གྱི་སྣལ་མ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་བ་ནི་སྒྲོན་མ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་སྒྲོན་མའི་ངོ་བོ་ཡི་གེ་ན་རོ་ལྟ་བུ་སྣང་བ་མཐིང་ག་ནས་རྣམ་པར་མཆེད་པས་ནམ་མཁའ་གང་བའོ། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མའི་ངོ་བོ་རྨ་བྱའི་མདོངས་ལྟ་བུ་སྣང་བ་རང་གསལ་ཟླུམ་པོ་མུ་ཁྱུད་ལྔའི་ར་བ་དང་བཅས་པའོ། །བྱེད་ལས་ནི་འཁོར་བ་མྱང་འདས་སུ་སྒྲོལ་ཞིང་རིག་པ་སྐུར་སྨིན་པས་ཆོས་ཉིད་གདོད་མའི་ས་ཟིན་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རང་ཤར་ལས། ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་ཉོན་ཅིག །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དཔེས་མཚོན་པར་བྱའོ། །དེའང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་རྟེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནོ། །དཔེར་ན་ཁྲ་ཚང་ན་ཉལ་བ་ལྟ་བུའོ། །གནས་ནི་སྙིང་ག་ན་གནས་ཏེ་དཔེར་ན་བུམ་པའི་སྐུ་ལྟ་བུའོ། །ལམ་ནི་རྩ་བཞི་ནས་འབྱུང་སྟེ་དཔེར་ན་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་བརྒྱུས་པ་ལྟ་བུའོ། །འཁྱིལ་ནི་དུང་ཁང་དཀར་པོའི་ནང་ན་འཁྱིལ་ཏེ་དཔེར་ན་བུམ་ནང་དུ་མར་མེ་བཏང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོ་ནི་མིག་ནས་འབྱུང་སྟེ་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ནི་དཔེར་ན་རྨ་བྱའི་མདོངས་ལྟ་བུའོ། །དབྱིངས་རིག་པའི་སྒྲོན་མ་ནི་དཔེར་ན་ཡི་གེ་ན་རོ་ལྟ་བུའོ། །ཡུལ་ནི་ནམ་མཁའ་སྟོང་པའོ། །དུས་ནི་བར་དོའི་སྟོང་པའོ། །དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུའོ། །འགྲོ་ས་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ལུས་ཏེ་དཔེར་ན་ཁ་བྲག་གི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །གྲོལ་ས་ནི་ཀ་དག་གི་སྣང་བ་སྟེ་དཔེར་ན་བུམ་པའི་སྐུ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་

p. 256

གི་རྒྱུད་ལས། ཨ་ཧོ་ཀློང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཉོན་ཅིག །འཇིག་རྟེན་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཏིལ་འབྲུ་ལ་མར་གྱིས་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་གནས་སོ། །དེ་ཡང་རྟེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནོ། །གནས་ནི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་གའུ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དཔེར་ན་བསེའི་གའུ་ཁ་སྦྱར་བ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ནང་ན་འོད་ཁ་དོག་ལྔའི་དཀྱིལ་ན་ཞི་བའི་སྐུ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་འོད་ཁྱིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་སོ། །དེ་ནི་རིག་པའི་གནས་སོ། །དཔེར་ན་བུམ་པའི་སྐུ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གནས་ཀླད་པ་དུང་ཁང་ན་གནས་སོ། །དེ་ཡང་ཁྲོ་བོའི་སྐུ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་སྤྱན་ཕུལ་ཐག་ཙམ་དུ་གནས་སོ། །དེ་ཡང་འོད་ཟེར་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་སོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ནི་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་ལྟར་གསལ་ལ་དངས་པའམ་དཔེར་ན་ཉའི་མིག་བཞིན་དུ་འོད་ཟེར་དུ་གནས་སོ། །དེ་ཡང་རིག་པའི་འབྲེལ་ས་ནི་སྙིང་གི་རྩེ་མོ་ནས་ཡར་རྩ་དར་དཀར་གྱི་སྣལ་མ་ཙམ་སྒལ་ཚིགས་འདབ་ན་ཡར་ཡོད་དེ། དེ་ནས་ལམ་བྱུང་ནས་མགོའི་ནང་དུ་འཇུག་གོ། རྩ་དེ་ཡང་རྩེ་ཆུང་གཡོན་ནས་འཐོན་ནས་ཀླད་པར་འབྲེལ་ལོ། །དེ་ཡང་རྣ་བའི་འདབ་གཡས་གཡོན་ནས་འཐོན་ནས་མིག་དང་འབྲེལ་ལོ། །དེ་ལས་མིག་ནམ་མཁའ་ལ་བཟློག་སྟེ་རྩ་གཅུན་ནས་བལྟས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་སྣང་གིས་ནམ་མཁའ་གང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །འདིར་འོད་རྩ་བལྟེམས་པས་འོད་སྣང་འཆར་བའི་གནད་ནི་དེ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་སྟངས་གཟིགས་སྟངས་ལྡན་པ་ཡིས། །རྩེ་ཆུང་གཡོན་འདབ་འོད་རྩ་བལྟེམ། །སྣང་བས་ནམ་མཁའ་གང་བ་འཆར། །ཡང་ཟབ་གདམས་པའི་ཟབ་རྒྱའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྐུ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་སྤྱན་ཕུལ་ཐག་ཙམ་བཤད་པ་འདི་ལ་ཁ་ཅིག་སྐུ་བས་སྤྱན་ཆེ་སྟེ་རྩ་བ་ཕྲ་ཡང་རྩེ་མོ་ཡངས་པར་ཡོད་ཅེས་ཟེར་བ་ནི་བསམ་མནོ་མ་བཏང་བར་ཅི་རུང་རུང་བླ་རྡོལ་དུ་སྨྲ་བའི་ཚིག་སྟེ། སྐུ་དེ་ཉིད་ལ་སྤྱན་ཡོད་ན་སྐུ་ལས་ཆེ་བ་མི་སྲིད་ཅིང་དེ་ལས་ཕྱིར་འཕྲོས་ཏེ་ཡོད་ན་སྐུ་དང་མི་འབྲེལ་བའམ་

p. 257

སྤྱན་ལུག་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །དེས་ན་འཚམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་སྐད་རྙིང་པ་ལ་ཕུལ་ཐག་ཙམ་ཞེས་ཟེར་ཏེ་ཚིག་དེ་ཙམ་ལས་ཡུངས་འབྲུ་ལ་འཚམས་པའི་སྤྱན་དེ་སྐྲ་རྩེ་བས་ཀྱང་ཆུང་དགོས་པས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཆུ་བུར་གྱི་མིག་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བལྟར་མི་རུང་བའོ། །འདི་ལ་མི་ཤེས་པ་དང་འཁྲུལ་པའི་གནད་མེད་ཀྱང་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བ་རྣམས་ཚིག་ལ་འཁྲུལ་ནས་ཡི་གེའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཆད་པའི་དོགས་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་འདིར་གསལ་བོར་བཤད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་གསང་བ་རྒྱལ་པོའི་གནས་འདི་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྙིང་ཏིག་གི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་མ་སྦས་པར་བཤད་དེ་ཕྱི་རབས་ཀྱི་སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ཐར་པའི་ལམ་བཟང་སྣང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་དབྱེ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོ་ཅག་མང་དུ་ཐོས་པ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྙེད་པ་དག་གིས་ཕན་གནས་འདི་ལྟ་བུའི་རྟོགས་དཀའ་བ་ཀུན་ལ་སྣང་བར་བྱེད་པས་ན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་བསྟན་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་བཞི་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་ལྔ་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ།

p. 258

དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་གང་ལས་འཆར་བའི་ལམ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལམ་ཉིད་ནི། །རང་གི་རྩ་ཡི་འཁོར་ལོ་ལ། །སྐུ་གསུམ་རང་རྫོགས་གནས་པ་སྟེ། །རོ་མ་རྐྱང་མ་ཀུན་འདར་མ། །རྩ་གསུམ་དག་གིས་ལུས་བཟུང་སྟེ། །དབུས་མས་འཁོར་ལོ་བཞི་རྟེན་བྱེད། །འདི་དག་གཡས་གཡོན་དབུས་གནས་པས། །ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་དབྱེ་བ་ཡིས། །ལུས་དང་ཡན་ལག་བསྐྱེད་པ་དང་། །སྒྲོན་མ་ཉིད་ཀྱང་སྨིན་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ངོས་གཟུང་། རྩའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད། ཐིག་ལེའི་བཀོད་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡེ་ཤེས་དངོས་སྙིང་ག་ན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་

p. 259

འཁོར་བུམ་ནང་གི་མར་མེ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཟེར་འཕྲོ་བ་ལ་ལུས་ནང་གི་རྩ་ཆེན་བཞི་ནས་རྩ་བྲན་གྱི་ནང་དུ་འོད་གསལ་གྱི་ཐིག་ལེ་སྣང་བ་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རང་ངོའི་རྟེན་དུ་གནས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རོ་མ་རྐྱང་མ་ཀུན་འདར་མ། །ཀ་ཏི་ཤེལ་གྱི་སྦུ་གུ་ཅན། །མེ་ལོང་མཉམ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག །བྱ་གྲུབ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཐིག་ལེ་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུ་བ། །རང་རྩལ་རྫོགས་པའི་རྟེན་གནས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ནང་གདངས་རྩ་ནང་ནས་འཕྲོ་བ་ལྟར་དེ་ལས་ཕྱིར་སྣང་སྒྲོན་མའི་རང་གདངས་འཆར་ཏེ། སྙིང་གའི་འོད་གསལ་ལས་འོད་རྩའི་སྒོ་བཞི་ཡོད་དེ། ཀ་ཏི་གསེར་གྱི་རྩ་ཆེན། ཤེལ་བུག་ཅན། དར་དཀར་སྣལ་མ། སྟོང་པ་རང་གྲོལ་ལོ། །དེ་ཡང་གསེར་གྱི་རྩ་ཆེན་ནས་འོད་གསལ་འཆར་བར་བྱེད་པ་དང་། ཤེལ་གྱི་སྦུག་མར་ནང་དུ་ནུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དར་དཀར་སྣལ་མ་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་ནས་ཕྱིར་ཡུལ་འཆར་བ་དང་། སྟོང་པ་རང་གྲོལ་ནས་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཀ་ཏི་གསེར་གྱི་རྩ་ཆེན་ནི་སྙིང་ག་ནས་རང་བྱུང་ངོ་བོ་རྩའི་འོད་གདངས་མཚོན་ལ། ཤེལ་སྦུག་ཅན་ནི་སྲོག་རྩར་ཡེ་ཤེས་གྱི་གདངས་གསལ་ཞིང་། དར་དཀར་སྣལ་མ་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་བ་ནི་ཆུན་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ཕྱིར་སྣང་བའི་བྱེད་པ་གཅིག་པས་གཅིག་ཏུ་བཤད་ཀྱང་དར་དཀར་སྣལ་མ་དང་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་ཞེས་མིང་གཉིས་སུ་བགྲངས་སོ། །མིག་གཡས་སུ་འོད་རྩ་ཟུག་པ་དེ་དར་དཀར་སྣལ་མ། གཡོན་དུ་ཟུག་པ་དེ་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་ལོ། །དེར་མ་ཟད་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་གྱི་ནང་རྩ་འགྲེང་བུ་གཅིག་ལ་བཞིར་གྱེས་པས་འཁོར་ལོ་བཞིའི་དབུས་སུ་འོད་རྩའི་གདངས་སོ་སོར་ཁྱབ་པས་ལ་ལར་སྟོང་པ་རང་གྲོལ་མེད་པས་འདི་བཤད་དོ། །སྟོང་པ་རང་གྲོལ་ནི་དབུ་མའི་ནང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་ཟུག་པས་རིག་པ་རྟོག་མེད་ཀྱི་སྐུ་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་རུང་དུ་འཆར་བའི་ལམ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་འོད་རྩ་ལྔ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་སྦྱར་བ་ཡིན་ལ་བཞིར་བྱས་དུས་སྒྲོན་མ་བཞི་དང་སྦྱོར་ཏེ། སྙིང་

p. 260

ནས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་བརྒྱུད་དེ་སྒལ་ཚིགས་ནས་རྩེ་ཆུང་གཡས་དང་དུང་ཁང་ནས་རྒྱང་ཞགས་སུ་བརྒྱུད་པར་འོད་རྩ་དངས་པ་ལས་སྒྲོན་མ་བཞི་ཆར་རང་གདངས་ནམ་མཁའ་ལ་འཆར་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་ནི། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་རྒྱུད་ལ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཚུལ་དུ་གནས། །དེ་ཡང་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་དུ་གནས། །ཡུངས་འབྲུའམ་ནི་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ། །མ་བསྐྱེད་རྫོགས་པའི་ཚུལ་དུ་གནས། །ཙིཏྟ་སྒོ་བཞི་མ་འགགས་གསལ། །རྣམ་པར་འཆར་བར་བྱེད་པ་དང་། །རྣམ་པར་ནུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། །སྐད་ཅིག་འཆར་བར་བྱེད་པ་དང་། །སྐད་ཅིག་ནུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་མཚན་བརྗོད་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཀ་ཏི་གསེར་གྱི་རྩ་ཆེན་ཏེ། །ཤེལ་གྱི་སྦུ་གུ་ཁོག་པ་སྟོང་། །དར་དཀར་སྣལ་མ་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ། །སྟོང་པར་རང་གྲོལ་རྩ་ཆེན་པོ། །དེ་ཡང་སྒོ་བཞིར་རང་སྣང་རྩ། །དེ་ནས་ལམ་བྱུང་དྷཱུ་ཏཱིར་ཐིམ། །དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་ནས་འོད་འཕྲོས་ཏེ། །སྒལ་ཚིགས་གཡས་ནས་ལམ་བྱུང་ནས། །རྩེ་ཆུང་གཡས་ནས་དུང་ཁང་ཐིམ། །དེ་ནས་འོད་འཕྲོས་སྒྲོན་མ་བཞི། །མ་འགགས་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ། །སང་ངེ་སལ་ལེ་འོད་ཀྱི་སྐུ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གནས། །སྒྲོན་མ་རྣམ་བཞི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང་། །རིག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་དང་། །ཤེས་རབ་རང་བྱུང་སྒྲོན་མ་དང་། །རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་རྣམས། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་རྩའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། རོ་མ། རྐྱང་མ། ཀུན་འདར་མ། འོད་རྩ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་དང་བཞི་ལས། རོ་མ་ཞེས་པ་ཀུན་གྱི་རོ་ལེན་པར་བྱེད་པས་ལན་ཚྭ་དང་འདྲ་སྟེ་ཐིག་ལེའི་བདེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པས་རོ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལས་བྱུང་བས་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཅན་འདོད་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས་འཚང་རྒྱ་བར་བྱེད་པའོ། །

p. 261

ཡང་ན་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱ་བྱེད་ཉུང་བ་སྟེ་ཐིག་ལེའི་འཕྲུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ་བརྗོད་པར་དཀའ་བས་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་རྒྱུ་བས་ན་ཐིག་ལེའི་རོ་མཆོག་ཏུ་བདེ་བས་གང་བའོ། །དེ་ཡང་རོ་མའི་འདབ་མར་རོ་རྣམས་འདུས་སར་རླུང་གིས་བསྐུལ་བས་ཟས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བར་བྱེད་ལ། རྩའི་རོ་དངས་མའི་བདེ་བས་ལུས་སེམས་རྒྱས་ཤིང་མ་དེས་ཁྱབ་པར་བྱེད། གནས་པར་བྱེད། རྟེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རོ་མས་རོ་རྣམས་འཁོར་ལོ་ལ། །རླུང་གིས་བསྐུལ་ཞིང་ཐིག་ལེས་འཕེན། །རོ་ནི་རྩ་ལ་བརྟེན་པ་ཡི། །བདེ་བས་ལུས་སེམས་རྒྱས་པར་བྱེད། །མས་ནི་དངས་མ་སྡུད་པ་དང་། །གོང་འོག་གནད་ཀྱི་གཞི་མ་བྱེད། །འདི་ལ་བསྐྱིལ་ཞིང་བརྟེན་པ་གནད། །འདི་ཡི་ཡན་ལག་དྲུག་པོ་ལ། །གཏར་ཞིང་བསྲེགས་ན་ཡེ་ཤེས་འགག །དྲོད་འཐོབ་འདོད་ན་མཉེ་བ་གནད། །རླུང་དང་ཐིག་ལེ་དགུག་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །རྐྱང་མ་ནི། རྐྱང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འཁྱོག་པ་དང་ཡལ་ག་མེད་པ་སྟེ་རང་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པའི་ཐིག་ལེ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུ་ལས་དོན་དམ་པའི་འབྱུང་བ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འབྱུང་བ་སྨིན་པ་དང་འབྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་རྐྱང་པ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་ཙམ་དུ་གནས་པ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་གྱི་གཞི་ཡིན་པས་མ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་བརྟེན་པས་འབད་མེད་དུ་འཚང་རྒྱ་བ་སྟེ། ཉག་གཅིག་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཆ་རྐྱེན་ནོ། །འདི་ལ་ཐིག་ལེ་གདབ་པ་དང་། གསེང་ཞིང་མཉེ་བ་གནད་དུ་དབྱུང་བའོ། །དེའང་དེ་ཉིད་ལས། རྐྱང་མས་སྐྱེད་བྱེད་འཁོར་ལོ་ལ། །རླུང་གིས་འཕེན་སྡུད་ཐིག་ལེ་སྡུད། །རྐྱང་ཞེས་བྱ་བ་ཟླ་མེད་པས། །ཉག་གཅིག་དགོངས་པ་སྟོན་པར་བྱེད། །མས་ནི་སྙིགས་མ་སེལ་བར་བྱེད། །ངོ་བོའི་གཟི་མདངས་སྐྱེད་བྱེད་པའོ། །འདི་ལ་གསེང་ཞིང་མཉེ་བ་གནད། །འདི་ལ་ཡལ་ག་མི་སྣང་བས། །སྨིན་སོ་བཞི་ལ་ཐིག་ལེ་གདབ། །

p. 262

ཟས་ལ་དབང་ཐོབ་འདོད་པས་ནི། །རླུང་ནི་བསྟིམ་ཞིང་ཆུ་མི་འདོར། །དམ་ཚིག་གིས་ནི་རབ་བརྟག་གོ། ཞེས་སོ། །ཀུན་འདར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འདུས་པ་སྟེ། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཐིག་ལེ་དང་རྩའི་བདེ་བ་དང་རླུང་གི་བདེ་བ་ཀུན་སྐྱེ་བས་ན་ཀུན་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་སྤྱི་ལ་ཁྱབ་ཆེ་བས་ན་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དྲན་པ་དང་རྩེ་མོ་རྣམས་བཀོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་སུ་གཙོ་བོར་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་འཇུག་ཅིང་སྐུ་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་སྟོན་ལ། ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པས་གསེང་བ་དང་འདྲིལ་བ་གནད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཀུན་འདར་མས་ནི་དྲན་པ་དང་། །རྩེ་མོའི་འཁོར་ལོ་སྡུད་པས་སྨིན། །ལས་རླུང་བཟློག་ཅིང་ཡེ་ཤེས་འཛིན། །ཀུན་ནི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡོན་ཏན་སྟེར། །འདར་བས་ལོངས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །མས་ནི་ཆོས་སྐུ་དངོས་སུ་སྟོན། །འདི་ཡི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ། །གསེང་ཞིང་འདྲིལ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །ཚེ་ཉིད་སྤེལ་ན་བུག་པ་བསྟེན། །ཐིག་ལེ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རོ་མ་ནི་རྐྱང་མའི་གཡོན་ནས་འཁྲིལ་ནས་གཡས་སུ་རྒྱུ་ལ། རྐྱང་མ་ནི་སྙིང་གི་རྩེ་མོའི་གཡོན་ནས་འཐོན་ཏེ་མགྲིན་པ་རྩའི་དྲ་བ་ལས་འཐོན་ནས་ཐོད་པའི་ནང་ན་ཚུར་ཞུགས་ཏེ་མིག་གཡོན་པ་ན་སྒོ་དོད་པའོ། །རོ་མ་ནི་མིག་གཡས་པའོ། །ཀུན་འདར་མ་ནི་དབུས་དྲང་པོར་གནས་ཏེ་རྩེ་མོ་གསུམ་དུ་གྱེས་ནས་སྒོ་དབུས་མ་སྤྱི་བོ་ཚངས་པའི་བུ་ག་ལ་སྣང་བར་བྱེད་ལ། དེ་ནས་རིག་པ་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ་འཆར་རོ། །མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རིག་པ་རྟོག་མེད་ལུ་གུ་རྒྱུད། །བདེ་ཆེན་ཚངས་པའི་སྒོ་ནས་སྣང་། །ཞེས་སོ། །རྩེ་མོ་གཡས་པ་རྣ་བ་གཡས་པ་ལ་སྣང་བས་ལས་ཀྱི་རླུང་འགྱུ་སྟེ། འདི་ལ་ཡལ་ག་ཕྲ་མོ་གཉིས་སྣ་བུག་གཉིས་ལ་ཟུག་པས་ལས་རླུང་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་འགྱུ་བའོ། །རྣ་བ་གཡོན་པ་ལ་ཟུག་པ་དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་འཆར་བར་བྱེད་པའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། རྣ་བ་གཡས་པས་ལས་རླུང་སྟོན། །གཡོན་པས་སྒྲ་ཉམས་

p. 263

ཡེ་ཤེས་ཉིད། །ཅེས་སོ། །གཡོན་རྩ་ན་རང་བཞིན་གྱི་ཐིག་ལེ་གཡས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེའོ། །དེ་ཡང་གཡས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་སྨིན་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་དང་འབྱུང་བ་འཕེལ་བ་དང་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་མདུད་པ་ཕྲ་མོ་བཞི་ཡོད་དེ་ལྟེ་བ་དང་། དྲན་པ་དང་རོ་རྣམས་དང་རྩེ་མོ་བཞིན་དང་པོ་རྒྱུས་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བསྐྱེད་པས་རྩའི་ནང་དུ་ཕའི་རྒྱུ་ཐིག་ལེ་དཀར་པོ་ཡུངས་འབྲུ་ལ་བཅུར་བགོས་པའི་ཆ་ཙམ་ཞིག་གནས་སོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ཡར་འཕེལ་དུ་བསྐྱེད་པས་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །དྲན་པ་ན་མའི་རྒྱུ་ཐིག་ལེ་དམར་པོ་ཡུངས་འབྲུའི་བཅུ་ཆ་ཙམ་གནས་པས་དྲན་བསམ་སྣ་ཚོགས་པ་འགྱུ་བའི་རྟེན་དུ་གནས་པས་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་རོ་རྣམས་ན་རླུང་གི་ཐིག་ལེ་ཡུངས་འབྲུའི་བཅུ་ཆ་ཙམ་དུ་གནས་ཏེ་དེས་ནི་དངས་སྙིགས་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ། སྙིགས་མས་དྲི་ཆེན་དང་དྲི་ཆུ་ལ་སོགས་ཕྱིར་འདོར་བར་བྱེད་ལ། དངས་མས་ལུས་ཀྱི་བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་རོ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །རྩེ་མོ་ན་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཡུངས་འབྲུའི་བཅུ་ཆ་ཙམ་དུ་གནས་པས་ན་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྟེན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་འཕོས་པ་ན་ལུས་སེམས་གཉིས་འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་ལས་ཁྲག་ཏུ་སྨིན་ལ། ཁྲག་ལས་ཤ་ཤ་ལས་ཆུ་བ། ཆུ་བ་ལས་ཆུ་སེར། ཆུ་སེར་ལས་ཚིལ། ཚིལ་ལས་རྐང་། རྐང་ལས་རྐང་མར། རྐང་མར་ལས་རྒྱུངས་པ། དེ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེར་སྨིན་པའོ། །རྐྱང་མའི་མདུད་པ་བཞི་ནི། སྐྱེད་བྱེད་ན་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མའི་ས་བོན་ཐིག་ལེ་རབ་ཏུ་ཆུང་བ་གཉིས་གནས། དྲན་པ་ན་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མའི་རྟེན་མེའི་ཐིག་ལེ་རབ་ཏུ་འཕྲོ་བར་གནས་སོ། །རོ་རྣམས་ན་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་རྟེན་འོད་ལྔའི་ཐིག་ལེ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་མུ་ཁྱུད་དང་བཅས་པར་གནས་

p. 264

སོ། །རྩེ་མོ་ན་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་རྟེན་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སོ་སོའི་ཚོན་གང་དུ་གནས་སོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་འཆར་རོ། །དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བཞིན་དུ་འཚང་རྒྱའོ། །དེས་ན་རང་བཞིན་གྱི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྒོ་དག་པ་ལས་སྒྲོན་མ་བཞི་དང་མ་དག་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིར་འགྱུར་ལ། དབུས་མ་ཀུན་འདར་མ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་འདུས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རླུང་གི་འཕེན་སྡུད་ཀྱིས་འདར་ཞིང་འཁོར་འདས་ཀྱི་གཞིར་བྱུང་བས་མ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ནས་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་འགྱུ་སྟེ། འདིའི་མདུད་པ་བཞིན་སྐྱེད་བྱེད་ན་སྐུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་འོད་ཀྱི་ཞལ་ཕྱག་ཏུ་གསལ་བར་གནས་སོ། །དྲན་པ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་གཞལ་ཡས་ཁང་སྒོ་བཞི་རྟ་བབས་བཞི་དང་ལྷ་སོ་སོའི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་དུ་གསལ་བ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་རང་གང་ལ་བབས་པའི་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རྫོགས་པར་གནས་སོ། །འདིའི་གནད་མེ་ཏོག་ཕོག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་མཚོན་པས་རང་གི་རིགས་ངེས་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྩེ་མོ་ན་འོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གནས་སོ། །དེ་ཡང་དབུས་མ་ནས་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་མེད་པར་སྟོང་པ་ཟང་ཐལ་བས་རླུང་གི་ལས། གཡས་ནས་ཆུ་དང་ཁྲག་དང་བྱང་སེམས་རྒྱུ་བས་ཐིག་ལེའི་ལས། གཡོན་ནས་འབྱུང་བའི་དངས་མ་དང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་བས་རྩ་རང་གི་ལས་སོ། །གསུམ་པ་འོད་རྩ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ནི་སྙིང་གའི་འོད་གསལ་ལས་སྒོ་བཞིར་གྱེས་པས་རྩ་བཞི་སྟེ། ཀ་ཏི་གསེར་གྱི་རྩ་ཆེན་ནས་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་འབྱུང་བའི་རྟེན་བྱེད། དར་དཀར་སྣལ་མ་ནས་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་རྟེན་བྱེད། ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་ནས་རང་འཆར་བའི་རྟེན་བྱེད། ཤེལ་བུག་ཅན་ནས་རང་སྣང་བའི་རྟེན་བྱེད་དོ། །སྟོང་པ་རང་གྲོལ་ནི་ཚངས་བུག་ལ་ཟུག་པ་སྟེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་སྐུའི་རྟེན་བྱེད་པ་དང་བསྡོམས་ན་ནང་རྩ་ལྔ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་འོད་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་དུ་བཞིར་བྱེད་པས་སྒྲོན་མ་བཞི་འཕེལ་སྟོན་པ་ནི། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། སེམས་

p. 265

ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ། །ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་ལས། །རྩ་ནི་སྟོང་ཕྲག་གྲངས་མང་ཡང་། །ཁྱད་པར་ཆེན་པོའི་རྩ་བཞི་ལས། །ཀ་ཏི་གསེར་གྱི་རྩ་ཆེན་དང་། །དར་དཀར་སྣལ་མ་ལྟ་བུ་དང་། །ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་དང་ཤེལ་བུག་ཅན། །འདི་བཞིའི་ནང་དུ་ཁྱད་པར་དུ། །གནས་ཤིང་རླུང་གི་རྟ་ལ་ཞོན། །འབྱུང་དང་འཇུག་དང་རང་ཤར་དང་། །སྣང་བ་ཡི་ནི་བདག་ཉིད་དུ། །ཞེས་སོ། །འོད་རྩ་འདི་དག་ལ་དོན་དམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རྩ་ཞེས་བཤད་དོ། །དོན་གསུམ་པ་ཐིག་ལེའི་བཀོད་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དབྱིངས་སྤྱིར་བསྟན། གནས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། འོད་གསལ་དག་པའི་ཐིག་ལེས་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི་སྤྱིར་རྩ་གསུམ་འཁོར་ལོ་བཞིའི་ནང་ཐམས་ཅད་ན་འོད་དང་ཟེར་གྱིས་ཁྱབ་ལ། ཁྱད་པར་དུ་རོ་མ་ན་ཀུན་རྫོབ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཟག་བཅས་བདེ་བའི་རང་བཞིན་དང་། རྐྱང་མ་ན་དོན་དམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཤེས་རབ་ཟག་པ་མེད་པ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་དང་། ཀུན་འདར་མ་ན་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་འོད་གསལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེའི་རང་བཞིན་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རྩ་རྣམས་ནང་ན་ཐིག་ལེ་སྟེ། །ཕྲ་དང་འཁྱུག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། །འོད་ཟེར་ཉིད་ཀྱིས་མཛེས་པའོ། །དེ་ཡང་ཆ་ནི་གསུམ་པ་སྟེ། །གཡས་དང་གཡོན་དང་དབུས་མའོ། །གཡས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཐིག་ལེ་སྟེ། །བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡན་ལག་ཅན། །བདེ་བ་འདུས་པའི་འབྱུང་གནས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་ཆེན་ཡིན། །ཐབས་ཀྱི་མཚོན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་ཆོས་སྐུའི་རང་བཞིན་ཅན། །སྟོང་གསལ་ཐིག་ལེ་གཅིག་ཏུ་གནས། །དབུས་ན་གནས་ཤིང་རང་བཞིན་གསལ། །སྤྲོ་བསྡུ་སྨྲ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས། །བག་ཆགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྲལ། །ཡོད་མེད་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་བསལ། །རྟག་ཆད་མུ་ལ་གནས་པ་མེད། །རྣམ་པར་རྟོག་མེད་ལྷུན་གྱིས་

p. 266

གྲུབ། །བརྗོད་པ་མེད་ཅིང་ངང་གིས་སྟོང་། །དོན་དམ་དངོས་པོའི་ཐིག་ལེའོ། །གཡོན་པ་རང་བཞིན་ཐིག་ལེ་གནས། །བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་གཉིས་ཁྱབ་སྟེ། །རབ་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པར། ཁ་སྦྱོར་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ། །བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ལམ། །གསང་སྔགས་ཀུན་བདག་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན། །འཁོར་བ་བསྐྱོད་པའི་ཐབས་ཆེན་པོ། །གསང་བའི་ཡེ་གདངས་འབར་བའི་འོད། །དེ་ནི་བདེ་ཆེན་ངོ་བོའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཙིཏྟ་ན། །རྣམ་དག་སྐུ་ཡི་ཐིག་ལེ་གནས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དྷཱུ་ཏཱི་ན། །སྟོང་ཉིད་རྟགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གནས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཤེལ་དཀར་ན། །སྟོང་གསལ་འབར་བའི་ཐིག་ལེ་གནས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དར་དཀར་ན། །ལམ་གྱི་ཐིག་ལེ་བཟང་པོ་གནས། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྟོང་ལམ་ན། །འོད་གསལ་གཉིས་མེད་ཐིག་ལེ་གནས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡུལ་ཉིད་ན། །སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་ཐིག་ལེ་གནས། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །དབྱེར་མེད་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་འོད་གསལ་དག་པའི་ཐིག་ལེས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། འོད་རྩ་བཞི་ནས་རྒྱུ་བའི་ཐིག་ལེ་སྟེ་ཀ་ཏི་གསེར་གྱི་རྩ་ཆེན་ན་གཞིའི་ཐིག་ལེ་བཟང་པོ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་སྙིང་ག་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་སོ། །དར་དཀར་སྣལ་མ་ན་ལམ་གྱི་ཐིག་ལེ་བཟང་པོ་སྒྲོན་མ་བཞི་དང་བཅས་པ་ཆུའི་སྒྲོན་མ་སྟེ་གཡས་ནའོ། །ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་ན་བཟང་པོའི་རྩེ་མོའི་ཐིག་ལེ་ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་གཡོན་ནའོ། །ཤེལ་བུག་ཅན་ན་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྣང་བའི་རྟེན་ནང་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཆར་གཞིར་གནས་སོ། །སྟོང་པ་རང་གྲོལ་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ་གནས་པ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། གཞི་ཡི་ཐིག་ལེ་བཟང་པོ་དང་། །ལམ་གྱི་ཐིག་ལེ་དེ་

p. 267

བཞིན་བཟང་། །བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྩེ་མོ་དང་། །བཟང་པོའི་རྒྱན་དང་ལྡན་པར་ཡང་། །རྩ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ནང་ན་གནས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་ནས། ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཕྲན་ཚེགས་དང་སེམས་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལམ་དུ་བྱེད་ལ། དོན་དམ་འོད་གསལ་གྱི་ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་ནས་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཆོས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རང་བབས་ཀྱི་བསམ་གཏན་མངོན་དུ་བྱེད་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པས་དོན་དམ་གྱི་ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་ནས་འོད་གསལ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་འདིར་འཇུག་པའི་སྐལ་བ་ནི་ཡོད། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལ་ཞེན་ཆེ་བ་དག་འཇུག་པའི་ཆ་ཙམ་དུ་སྐལ་ཆད་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཙམ་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་དང་རིག་མ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ལ། ཕྱིས་དོན་དམ་གྱི་ཐིག་ལེ་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་གསུངས་ཏེ། དེའི་རིམ་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐིག་ལེ་ཆོས་ཉིད་བསྟེན་འདོད་པས། །དོན་དམ་དང་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལས། །རེ་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཐིག་ལེ་ལ། །བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་འདོད་པ་ཡིས། །རིག་མ་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པ་ནི། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་ཚངས་པ་དང་། །གལ་ཏེ་རིགས་ངན་མུ་སྟེགས་སམ། །མཚན་ཉིད་རྫོགས་པ་དག་མཐོང་ན། །འགུགས་པའི་སྦྱོར་བ་ངེས་བརྩམས་ནས། །བསྟེན་བྱ་ཉིད་དང་རྩ་རྣམས་དང་། །དམིགས་བྱ་དག་གིས་ལུས་རྫོགས་བྱ། །དེ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཐིག་ལེ་ཉིད། །དབབ་ཅིང་གཟུང་དང་བཟློག་པ་དང་། །རྩ་ལ་དགྲམ་ཞིང་རླུང་ལ་བསྲེ། །སྟོང་ཉིད་བསྟེན་བྱ་བློ་རྗེས་བཅད། །ལུས་དང་སེམས་གཉིས་གོ་བཟློག་བྱ། །དོན་དམ་ཐིག་ལེ་བརྟེན་པ་ཡིས། །ཆོས་སྐུ་སྟོང་པའི་ཡུལ་རྣམས་རྙེད། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ཉིད། །ལྟེམས་ཏེ་རིག་པའི་རྩལ་རྣམས་སྦྱང་། །ཉིན་མཚན་མེད་པར་གོམས་སྤྱོད་ན། །འདི་ཉིད་རྩོལ་བྲལ་མངོན་དུ་སྣང་། །དེ་ནི་འབྱོངས་པའི་ཚད་

p. 268

ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གཉིས་ལས། ཀུན་རྫོབ་ནི་ལམ་འདིར་འཇུག་པའི་ཐབས་ཡིད་ཆེས་སུ་འཇུག་པ་ཙམ་ལས་ལམ་དངོས་མ་ཡིན་པས་འདིར་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་ལུགས་རྣམས་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་གོ། དོན་དམ་གྱི་ཐིག་ལེ་འདི་ལམ་དངོས་ཡིན་པས་རྒྱས་པར་སྟོན་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་སྒྲོན་མ་ལྟེམས་པ་ཡུལ་གྱི་སྐབས་སུ་སྟོན་པས་དེར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འདི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ཏེ་དེང་སང་ཁ་ཅིག་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གྱི་ཐིག་ལེ་གཉིས་ཀ་འདིའི་ལམ་དུ་འདོད་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཁ་ཟིན་བྱེད་པ་ནི་འདིའི་ཕྱོགས་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ལ་སྦྱོང་བྱེད་ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་དམིགས་པའི་ཆིངས་ལ་སོགས་པ་རྩོལ་བཅས་དུ་མ་དང་། སྦྱངས་འབྲས་རགས་པའི་ལུས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བདེ་སྟོང་དུ་འདོད་ལ། འདིར་གོ་བཟློག་སྟེ་ལུས་ལྟ་སྟངས་ལས་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དང་འོད་ལུས་འདོད་པ་ཁྱད་པར་ཆེའོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་ལྔ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་དྲུག་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོའི་གནད་བསྟན་པའི་རིམ་པ།

p. 269

དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་སྒོ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་དོན་གཉིས་ཏེ། སྒོ་དངོས་ངོས་གཟུང་བ་དང་། དེ་ལས་འཆར་བ་སྒྲོན་མ་བཞིའི་གནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཕྱིར་གསལ་དུ་འཆར་བའི་སྒོ་དངོས་ནི་མིག་གཉིས་ཏེ། དེ་ཡང་འབྱུང་བ་བཞིའི་དངས་མ་ལྟེ་བའི་རྩ་མདུད་དུ་སྤྱན་གཉིས་ཆགས་པ་ལ་རྩ་གསུམ་གྱིས་སྤྲེལ་ཏེ་ལྟེ་བ་ནས་སྙིང་གར་འབྲེལ། དེ་ནས་མགྲིན་པར་འབྲེལ། དེ་ནས་ཀླད་པ་དུང་ཁང་དུ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བའི་རྩ་བཞི་ལས་དབང་པོའི་ཡུལ་འཆར་བར་བྱེད་པའི་རྩ་རྩ་བ་གཅིག་ལ་རྩེ་མོ་ལྔར་གྱེས་ནས་སྒོ་ལྔ་སོ་སོའི་རྟེན་བྱེད་པ་ལས། ཁྱད་པར་གཟུགས་མཐོང་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་རྩ་སྐྱོན་ཡོན་དབང་པོ་དངས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་རྩེ་ཆེ་ལ་རྩ་བ་ཕྲ་བ་བ་མེན་གྱི་རྭ་ལྟ་བུའི་རྩ་གཉིས་མིག་གཉིས་ཀྱི་ཨ་འབྲས་ཀྱི་དངས་མ་ལ་ཟུག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་སྣང་མཐོང་བ་ལ་མཐོང་ཆ་གཉིས་ཏེ། མ་དག་པ་འཁོར་བའི་ཆ་འཁྲུལ་སྣང་ས་

p. 270

རྡོ་རི་བྲག་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང་། དག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆ་སྟོང་གཟུགས་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་བས་ན། གཉིས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་འཁོར་འདས་སྟོན། །ཞེས་བྱའོ། །མཐོང་ཆ་གཉིས་ལའང་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་འོད་རྩའི་ཆ་དེས་འོད་སྣང་མཐོང་བས་རྒྱང་ཞགས་དག་པ་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་ལ། དབང་པོ་རྟེན་གྱི་ཆ་དེས་འཁྲུལ་སྣང་མཐོང་བས་རྒྱང་ཞགས་མ་དག་པ་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་དེ་གཉིས་བསྡོམས་པ་ལ་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བཞག་ཀྱང་ཆ་གཉིས་སུ་གནས་ལ། ཤིན་ཏུ་བཏགས་ན་འོད་རྩ་དངས་པའི་སྣ་དེ་ཉིད་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ཡིན་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་མཐོང་བ་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། ལམ་སྣང་མཐོང་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་གནད་ཆེ་བར་ཡོད་པས་རྟོག་དཔྱོད་ཞིབ་ཏུ་ཐོང་མཛོད། སྔ་རབས་པ་དག་མིག་དངོས་ལ་འདོད་ཀྱང་འོད་རྩའི་ཆ་ཟུག་པ་དེ་མ་ཕྱེད་པར་སྣང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་དར་དཀར་དང་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་གྱི་རྩ་སྣ་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ལས་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ཡི་གེ་ན་རོ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྱི་བོ་ཚངས་པའི་བུ་ག་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ་དང་། དེ་དག་གི་རྩལ་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་རྩལ་དུ་མ་དང་འོད་རྩའི་གདངས་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བ་གསེར་གྱི་སྐུད་པ་ལྟ་བུར་འཆར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་སྒོ་ཉིད་ནི། །ལུས་བཅུད་དངས་མ་ཀུན་འདུས་པའི། ཙཀྵུ་ཞེས་པའི་སྒོ་ནས་འཐོན། །གཉིས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་སྣང་བ་མཐོང་། །བསྐྱེད་ཅིང་རྩ་འབྲེལ་འབྱུང་བའོ། །རྩེ་མོ་ལས་ནི་གཅིག་གྱུར་པས། །དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་འཆར་བྱེད་པའི། །གཅིག་ལ་ཡལ་ག་ལྔ་ཡོད་པ། །སོ་སོའི་དབང་པོའི་སྒོ་ལ་སྣང་། །ཁྱད་པར་སྐྱོན་ཡོན་དངས་འབྱེད་པ། །བ་མེན་རྭ་འདྲ་འཁྱིལ་བ་ལས། །ཨ་འབྲས་ཞེས་པ་དཀར་ནག་ཕྱེད། །རིག་ཅིང་གཟུགས་རྣམས་འཛིན་པ་དང་། །ཤེས་པའི་རང་རྩལ་རྫོགས་པར་སྟོན། །འདི་ལས་ཡེ་ཤེས་དངོས་འབྱུང་སྟེ། །མངོན་གསུམ་པ་དང་རང་གནད་ཀྱི། །ཆོས་ཉིད་

p. 271

དག་པའི་རང་སྣང་ཡུལ། །རྟོག་བཅས་འགག་པར་གནས་པའོ། །དེ་ཡི་འབྱུང་བྱེད་ཅི་ཞེ་ན། །དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་འབྱུང་བ་ལས། །སྒྲོན་མ་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་ཏེ། །སྨིན་ཅིང་འཇུག་ལ་ཁྱབ་སྟོང་པས། །ཆོས་ཉིད་རང་སྣང་སྡུད་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། ཀླད་པ་དུང་ཁང་དཀར་པོ་ནས། །གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་གསུམ་ཡོད་པའི། །རྩ་ནི་བ་མེན་རྭ་ཡི་དབྱིབས། །དབང་པོའི་དངས་མ་ཀུན་འདུས་ནས། །དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་འཆར་བྱེད་པའི། །རྩ་ཡི་ནང་ན་འདི་ཉིད་གནས། །ཐོག་མ་རང་གི་ལུས་བསྐྱེད་པའི། །མ་ཡི་མངལ་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེ། །ལུས་ཀུན་གྱི་ནི་དངས་མ་རུ། །ལྟེ་བའི་རྩ་མདུད་ཆེན་པོ་ལས། །དབུས་ཀྱི་གྲུ་གསུམ་ཉིད་དུ་ཡང་། །ཕ་མའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དངས་མ་ལས། །མིག་གི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཆགས། །དེ་ཡང་ཕ་མའི་ཆ་ཉིད་ལས། །དཀར་ནག་འདྲེས་པ་ཉིད་དུའོ། །འཆར་བའི་སྒོ་ནི་མིག་གཉིས་དང་། །ཞེས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་དེ་ལས་འཆར་བ་སྒྲོན་མ་བཞིའི་གནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འཆར་གཞི་སྒྲོན་མ་བཞི་མིག་གཉིས་ལས་ཇི་ལྟར་འཆར་བའི་འབྲེལ་དགོད་པས་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། འཆར་བྱེད་སྒྲོན་མ་དངོས་སོ་སོར་བསྟན་པས་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མིག་གཡས་ནས་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་དང་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་གཉིས་ཏེ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐབས་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དུ་འཆར་ལ། མིག་གཡོན་ནས་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང་དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་སྒྲོན་མ་གཉིས་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་རབ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དུ་འཆར་ཞིང་། དེའི་དབུས་ཚངས་པའི་བུ་ག་ནས་རིག་པ་རྟོག་མེད་ཀྱི་སྐུ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཐིག་ལེ་བརྩེགས་མར་སྣང་བ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། འགྲོ་བའི་ལམ་ནི་མཐོང་བྱེད་སྒོ། །དེ་ཉིད་གཡས་གཉིས་གཡོན་གཉིས་དབུས། །སྒྲོན་མ་འབར་བའི་ཚུལ་དུ་གནས། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་

p. 272

དང་། །དག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་དང་། །ཤེས་རབ་རང་བྱུང་ཉིད་དང་ནི། །རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་ནི། །མཐོང་བྱེད་ཡུལ་ལ་སྣང་བའོ། །རིག་པ་རྟོག་མེད་ལུ་གུ་རྒྱུད། །བདེ་ཆེན་ཚངས་པའི་སྒོ་ནས་སྣང་། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། དངས་མ་འདུས་པའི་མིག་གཉིས་ནས། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ལས། །ཇི་ལྟ་མཁྱེན་པའི་ཐིག་ལེ་དང་། །དག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མར་སྣང་། །ཇི་སྙེད་པས་ནི་རྒྱང་ཞགས་དང་། །ཤེས་རབ་སྒྲོན་མར་སྨིན་པ་ཡི། །འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལས་དང་ཡང་། །དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་ལ་བསླབ་པས་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་དབྱེ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་སྒྲོན་མ་བཞི་སྟེ། རང་ཤར་ལས། སྒྲོན་མ་རྣམ་བཞི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང་། །རིག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་དང་། །ཤེས་རབ་རང་བྱུང་སྒྲོན་མ་དང་། །རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་རྣམས། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སྣང་བའོ། །ཞེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། འདི་ཀུན་སྒྲོན་མ་རྣམ་བཞི་ཡིས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྣང་བ་འཛིན། །རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་ཡིས། །གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྡུད། །ཤེས་རབ་རང་བྱུང་སྒྲོན་མ་ཡིས། །ཐེག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ཡིས། །འཁོར་འདས་བསྲེ་བའི་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད། །དག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ཡིས། །རྣལ་འབྱོར་ཉམས་ཀྱི་ས་བོན་འདེབས། །འདི་ཀུན་ཁྱད་པར་སྣང་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། རྒྱང་ཞགས་ཆུ། ཐིག་ལེ་སྟོང་པ། དབྱིངས་རྣམ་དག །ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། རྟེན། བཞུགས་ཚུལ། གནས། ཡུལ། དཔེ། གནད་དང་བཅུ་ལས། དང་པོ་ངོ་བོ་ནི། རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མའི་ངོ་བོས་སྣང་

p. 273

བ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་པས་འཁོར་འདས་མཐུན་པར་ལྟ་བ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་ཡིས། །ངོ་བོ་སྣང་བ་གཉིས་ཀ་སྡུད། །མཐོང་བྱེད་འཛིན་ཆ་མ་འགགས་ཕྱིར། །གཉིས་ཀའི་ཆ་འཛིན་ལྟ་བས་ན། །འཁོར་འདས་མཐུན་པའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རྒྱང་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྟ་ཕོ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཞོན་ནས་རྒྱུ། །ཡུལ་རྣམས་ཀུན་ལ་འཇུག་ཅིང་སྡུད། །ཞགས་པས་བཟུང་བའི་ཡུལ་ཉིད་ནི། །འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཟུང་། །ཆུས་ནི་དངས་སྙིགས་འབྱེད་པར་བྱེད། །དེ་ཡང་གཉིས་ན་ཆ་མཉམ་སྟེ། །མདོར་ན་དབང་པོའི་དངས་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་། སྔ་མ་ལས། ངེས་པའི་ཚིག་ནི་འདི་ལྟ་བུ། །རྒྱང་ནི་རིང་བའི་རྒྱུད་འཛིན་པས། །གཟུགས་སུ་སྣང་བ་འཛིན་པ་དང་། །ཁ་དོག་ལ་སོགས་སྡུད་པ་དང་། །རིག་པའི་སྐུ་ཡང་རྒྱང་རིང་ནས། །མཐོང་བྱེད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་། །འཁོར་བ་རྟོགས་པའི་ཆ་ནས་ནི། །རྒྱང་དུ་འཕེན་པས་རྒྱང་ཞེས་བྱ། །དེ་བཞིན་མ་རྟོགས་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་། །མྱང་འདས་འཕེན་པས་རྒྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་འཁོར་བའི་སྣང་ཆ་ནས། །གཟུགས་དང་འདོད་ཡོན་ལྔ་རྣམས་ནི། །འདི་ཡིས་འཆིང་བས་ཞགས་པ་ཡིན། །དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་སྣང་བ་ཡིས། །དྲན་བསམ་བདག་ཏུ་འདིས་འཛིན་པས། །ཞགས་པ་ཞེས་ནི་རྒྱང་ནས་འཛིན། །དེ་བཞིན་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་བྲལ་ལ། །རིག་པ་བདག་མེད་སྐུར་སྣང་བ། །སྣང་བ་ཡེངས་སུ་མི་འཇུག་པར། །འདི་ཡིས་འཛིན་པས་ཞགས་ཞེས་བྱ། །ཆུ་ནི་སྣང་བ་དེ་དག་ལ། །ཞེན་པ་རང་སར་ལོག་ནས་ནི། །ཀུན་ལ་ཆགས་པའི་སེམས་མེད་པར། །སྣང་བ་རང་སར་བཞག་པས་ནི། །བདག་འཛིན་བྲལ་བས་ཆུ་ཞེས་བྱ། །སྒྲོན་ནི་རང་གི་སྣང་བ་ཀུན། །གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ཡི། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གསལ་

p. 274

བས་སྒྲོན། །འབྱུང་བ་རགས་པའི་སྣང་བ་ཀུན། །རང་ཤེས་སྤྱོད་པ་འགག་མེད་ཅིང་། །དབང་པོའི་རང་སྒོར་གསལ་བས་སྒྲོན། །རིག་པ་ཕྱི་ཡི་དབྱིངས་བཞག་པས། །ནང་དབྱིངས་རང་སར་དག་སྟེ་སྣང་། །ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་འདིས་བསྐྱེད་པས། །དབྱིངས་རིག་འདྲེས་པས་མ་ཡང་ཡིན། །དབང་པོ་ཀུན་གྱི་དངས་མ་ཡི། །འཆར་བྱེད་སྒོ་ནི་མིག་ཡིན་པས། ཀུན་གྱི་གཞི་འཛིན་མ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་ནི། གཟུགས་སྣང་འཛིན་རུང་དུ་སྐྱེས་པ་གང་ཞིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བས་འཁྲུལ་སྣང་འགགས་བྱེད་དུ་གནས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྒྱང་ཞགས་སྒྲོན་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཁྱབ་པས་འཇུག་ལ་འཇུག་པས་ཁྱབ། །འབྱུང་བ་བཞི་དག་བྱེད་པར་གནས། །འཛིན་འཇུག་མཆེད་དང་བྱེད་པའོ། །ཞེས་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། འདི་ཡི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ། །འཆར་བྱེད་འགག་པ་མེད་པ་ཡི། །དབང་པོའི་དངས་མ་མིག་གི་སྒོར། །བསྐྱེད་པས་པད་མའི་སྤྱན་དུ་གནས། །རང་གི་མཚན་ཉིད་དབང་པོ་འཛིན། །འབྱུང་བ་ལས་ནི་འཕེན་པ་དང་། །སྡུད་དང་འཛིན་དང་མཆེད་པར་སྣང་། །ཡེ་ཤེས་ལས་ནི་ལྟ་བ་དང་། །གནས་དང་གོང་མ་འཛིན་པའོ། །དབང་པོས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དང་། །ཡུལ་མེད་རྣམས་ནི་རང་འཛིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འབྱུང་བའི་དངས་མ་འདུས་པའི་རྒྱང་ཞགས་དབང་རྟེན་དངས་པ་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་དང་། དབང་པོ་འདུས་པའི་རྒྱང་ཞགས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་གཟུགས་ལ་འཛིན་ནུས་སུ་སྐྱེས་པ་མིག་གི་དབང་པོ་དང་། ཡེ་ཤེས་འདུས་པའི་རྒྱང་ཞགས་འོད་རྩ་དངས་པའི་རྩ་སྣ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་བྱེད་དུ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བའི་དངས་མ་རང་འདུས་པའི། །རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་དང་། །ཡེ་ཤེས་འདུས་པའི་རྒྱང་ཞགས་དང་། །དབང་པོ་འདུས་

p. 275

པའི་རྒྱང་ཞགས་སོ། །ཞེས་སོ། །རྟེན་ནི་རང་གནས་མིག་ལ་བརྟེན་ལ་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་ཆ་དེ་སྣང་ཡུལ་དེ་ལ་བརྟེན་པས་དག་མ་དག་གཉིས་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྒྱང་ཞགས་རྟེན་ནི་སྣང་བ་ལ། །དག་དང་མ་དག་བྱེ་བྲག་གིས། །ལས་དང་ཚོགས་པ་དག་དང་ནི། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་བརྟེན། །ཞེས་སོ། །བཞུགས་ཚུལ་ནི་སྣང་བ་འཛིན་བྱེད་དུ་རང་གསལ་འགག་མེད་ཆེན་པོར་བཞུགས་ཏེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། གནས་དང་གོང་མ་འཛིན་པར་བཞུགས། །ཞེས་སོ། །གནས་ནི་དེ་ཉིད་ལས། འདི་ཡི་གནས་ནི་མིག་ཡིན་ཏེ། །མཐོང་བྱེད་འགག་པ་མེད་པ་ཡིས། །ཡུལ་རྣམས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཡུལ་ནི་སྣང་ཡུལ་འཁྲུལ་པ་དེའི་དོན་རང་མཚན་གྱི་ཆ་སྟེ་དངས་མ་འདུས་པའི་ཡུལ་ལོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཞེས་མིང་གི་ཆ་དེ་དབང་པོའི་རྒྱང་ཞགས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །འོད་སྣང་སྟོང་གཟུགས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱང་ཞགས་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྒྱང་ཞགས་ཡུལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས། །སྡུད་ཅིང་འཛིན་ལ་འཕེན་པར་བྱེད། །གནད་ཀྱིས་བཅིངས་དང་ཞགས་པ་དང་། །དབང་པོ་སྒྱུར་དང་རྩ་བ་བཅད། །འདྲེན་ཅིང་གཟུགས་ལ་བསླབ་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །མཚོན་དཔེ་ནི་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དཔེར་ན་འཛིན་བྱེད་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟར། །ཞེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། དཔེར་ན་འཛིན་བྱེད་ལྕགས་ཀྱུ་ཡིས། །གང་སྣང་སྣ་ནས་འཛིན་པ་བཞིན། །འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡི། །སྣ་གཉིས་འདི་ཡིས་འཛིན་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གནད་ནི། སྤྱིར་སྣང་ཡུལ་གཏད་དུས་རིག་པ་དལ་བ་རླུང་དལ་བ་ཡུལ་མི་རྟོག་པ་གསུམ་ཡིན་ལ། འདིར་མིག་མི་འགུལ་བ་གཙོ་བས་ལྟ་སྟངས་དང་སྦྱར་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒྲོན་མའི་གནད་ནི་ངས་

p. 276

བཤད་ཀྱི། །ལྷ་བུ་སྐལ་ལྡན་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག །ཡུལ་དང་རིག་པ་རླུང་དག་གིས། །ཆོས་ཉིད་ལམ་དུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པས་ཆོས་ཉིད་དག །འདི་ཡང་སྒྲོན་མའི་གནད་ཡིན་ནོ། །རྒྱང་ཞགས་འགུལ་བ་མེད་པ་གནད། །འདི་དུས་ལྟ་སྟངས་གསུམ་དང་སྦྱར། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལའང་། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། རྟེན། གནས། ཡུལ། སྒོ། རང་བཞིན། ཚད། དངོས། དཔེ། གནད་དང་བཅུ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་རང་གསལ་ཀ་དག་སྟོང་པའི་རང་གདངས་སུ་གནས་ཏེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཡིད་ཆེས་པས། །འདི་ཉིད་སུ་ཡིས་ཤེས་པ་དེ། །ཐིག་ལེའི་སྐུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དེ། །གོམས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐོབ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ནི། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲ་སྤྲོས་དང་བྲལ། །སྟོང་པའི་མུ་བྲལ་རང་གསལ་ཆེ། །རང་བཞིན་རང་གསལ་མཉམ་པ་ཉིད། །མི་རྟོག་སྤྲོས་བྲལ་ཟླུམ་པོར་གནས། །མ་བསྐུར་རང་དབང་བཞི་རྫོགས་ཕྱིར། །དམར་པོ་རང་གསལ་ཡེ་ནས་དངས། །དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཀ་དག་པས། །བདག་འཆིང་ཉོན་མོངས་རྣམས་དང་བྲལ། །རང་གིས་རང་གསལ་ངོ་བོ་སྟོང་། །འདི་ནི་དེ་ཡི་ངོ་བོར་འདོད། །ཅེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཐིག་ནི་འགྱུར་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །ལེ་ནི་ཁྱབ་ཅིང་ཡུལ་ལ་སྣང་། །སྟོང་པ་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། །སྒྲོན་མས་མུན་སེལ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས། ཐིག་ནི་མི་འགྱུར་དྲང་པོ་ལ། །ཡེ་ནས་བཅོས་པ་ཉིད་དང་བྲལ། །ལེ་ནི་གདལ་བ་ཆེན་པོ་ལ། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །སྟོང་པ་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ནི། །ཡུལ་ལ་ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་བཀག །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཡི། །གསལ་བར་རང་ཞེན་བློ་

p. 277

མི་སྣང་། །སྒྲོན་མས་འོད་ལྔ་སྣང་བར་ནི། །བྱས་ཏེ་རང་ངོ་གསལ་རིག་བཅས། །འདི་རྣམས་ངེས་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་ནི་ཚོན་གང་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གང་ཞིག་རང་གསལ་ཟླུམ་ཞིང་ཟུག་རྔུ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཟླུམ་ཞིང་རང་བཞིན་ཀུན་གསལ་བ། །དམར་དངས་ཁ་དོག་གསལ་བའི་འོད། །སྤྲོས་དང་བཅས་ཏེ་མཆེད་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་གསལ་བས་ཁྱབ། །རང་ངོ་ལུས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་ཟད། །ཅེས་སོ། །དབྱེ་བ་ནི་ལྔ་སྟེ། གཞི་གནས་རིག་པའི་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་སྙིང་ག་ན་གནས། ལུས་གནས་རྩའི་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་རྩ་རྣམས་ན་གནས། ཀུན་རྫོབ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་རོ་མ་ན་གནས། དོན་དམ་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་རྐྱང་མ་ན་གནས། རང་བྱུང་འབྲས་བུའི་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་མིག་ན་གནས་པའོ། །འདི་དག་ཀྱང་རང་ངོ་ཡེ་ནས་སྟོང་པས་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དབྱེ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་མོད། དོན་ལ་མིག་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། དབྱེ་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ལྔ། །གཞི་གནས་རང་གི་ཐིག་ལེ་ཡིས། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས། །ལུས་གནས་རྩ་ཡི་ཐིག་ལེ་ཡིས། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས། །ཀུན་རྫོབ་རྒྱུ་ཡི་ཐིག་ལེ་ཡིས། །ཕུང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཏེ། །ཕུང་པོ་ཁམས་སོགས་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས། །དོན་དམ་སྤྲོས་མེད་ཐིག་ལེ་ཡིས། །དབྱིངས་དང་རིག་པ་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས། །རང་བྱུང་འབྲས་བུའི་ཐིག་ལེ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་རྣམས། །རྩོལ་སྒྲུབ་བྲལ་བའི་དབྱིངས་སུ་བཟླུམས། །ཞེས་སོ། །རྟེན་ནི། ངོ་བོ་འོད་རྩ་གཉིས་ལ་བརྟེན། །སྣང་བ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་བརྟེན། །རྣམ་པ་ཐིག་ལེ་གསལ་བ་ལ་བརྟེན། འགྲོ་འོང་རང་གནས་

p. 278

རླུང་ལ་བརྟེན། །ཡུལ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ་བརྟེན། གནས་མིག་གི་དབུས་ན་བརྟེན། སྐྱེ་མཆེད་ངེས་པ་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་བརྟེན་པ་ནི། །རྣམ་ཤེས་ཉིད་དང་བར་སྣང་དང་། །རྩ་དང་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་དང་། །ཡེ་ཤེས་དག་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཞེས་སོ། །གནས་ནི། ངོ་བོའི་གནས་སྙིང་ག །གདངས་ཀྱི་གནས་མིག་གཉིས་ཏེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ། །ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་ལས། །ཞེས་སོ། །ཡུལ་ནི། འོད་ལྔར་གསལ་བ་དང་། དེ་ལས་མཆེད་པའི་ཕྱེད་སྐུ་དང་། སྐུ་རྐྱང་དང་། ཡབ་ཡུམ་དང་། ཚོམ་བུ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་དྲུག་དང་ལོངས་སྐུ་ལས་སྤྲུལ་སྐུ་དེ་ལས་ཟེར་གྱི་སྐུ་འཕྲོ་བས་གསུམ་དང་། ཞི་ཁྲོ་གཉིས་དང་། ཐུབ་པ་དྲུག་གི་རྣམ་པར་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དག་པས་གསལ་བ་དང་། མེ་དག་པས་དྲོ་བ་དང་། ཆུ་དག་པས་བསིལ་བ་དང་། ས་དག་པས་ཡང་བ་དང་། རླུང་དག་པས་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། དེ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐིག་ལེའི་ཡུལ་ནི་ཁ་དོག་སྟེ། །ལྔ་དང་དྲུག་དང་གསུམ་གཅིག་དྲུག །གསལ་དང་དྲོ་དང་བསིལ་བ་དང་། །ཡང་ཞིང་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་འཛིན། །དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་འབྱུང་བའོ། །ཞེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་གསལ་བར་ཡང་། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་རང་ལོག་པའི། །མྱོང་བྱེད་གསལ་བའི་སྣང་བར་ནི། །ཡེ་གདངས་ལྔ་དང་བཅས་པར་ཡང་། །རང་བཞིན་བབས་ཀྱིས་གནས་པ་ལ། །གསལ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡང་། །དངོས་པོ་ལས་ནི་ལོགས་པར་བཞུགས། །ཞེས་སོ། །སྒོ་ནི་དེ་ཉིད་ལས། རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྒྲིབས་སེམས་ཅན་མིག །ཙཀྵུ་ཞེས་པའི་སྒོ་ནས་ནི། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིན་དུ་ཡང་། །

p. 279

རང་གི་འོད་དང་ཟེར་ཉིད་དུ། །རང་ཆས་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་སྣང་། །ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་ནི། ཀ་དག་གི་རང་སྣང་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པར་རང་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཐོག་མའི་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ལ། །རང་བཞིན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་བུ། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་རང་གསལ་བར། །ཡེ་ཉིད་ནས་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཚད་ནི། ཉམས་སུ་བླངས་དུས་ནམ་མཁར་སྣང་ལ་གོམས་པའི་ཚད་དེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། ཐིག་ལེ་སྤྲོ་དང་བསྡུ་མེད་པར། །བར་སྣང་ཉིད་དུ་སུས་ཟིན་པ། །དེ་ཡི་ཚད་དུ་དེ་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་སོ། །དངོས་ནི། མིག་བཙིར་དུས་སྣང་བའི་འོད་དམར་སེར་ཚོན་གང་བ་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་འགྲོ་དྲུག་སོ་སོའི་སྣང་ཚུལ་ནི། ལྷ་ལ་ཕྱིར་སྣང་དུ་བལྟར་ཡོད་པ་ལས་འདོད་ལྷ་རྣམས་ལ་རང་མཐོ་གང་། གཟུགས་ཁམས་པ་རྣམས་ལ་རང་ཁྲུ་གང་། ལྷ་མིན་རྣམས་ལ་རིགས་གཉིས་ལས་ལྷའི་རིགས་ཅན་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཕྱག་གང་། གཞན་རྣམས་ལ་ཕྲ་མོ་སོར་བཞི་པ་མི་རྣམས་ལ་མཐེབ་གང་། དུད་འགྲོ་རྣམས་ལ་རང་གནས་ཙམ་ལས་བལྟར་མེད་དོ། །ཡི་དགས་རྣམས་ལ་རང་ངོ་ཕྲ་ཞིང་འཕྲིག་པ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ། དམྱལ་བ་རྣམས་ལ་རང་གནས་རྟ་རྔའམ་ཏིལ་ཉག་ཡང་ཆུང་ཙམ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། མ་རྟོགས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །མི་ལ་མཚོན་དུ་ཡོད་པའོ། །ལྷ་རྣམས་ལ་ནི་བལྟར་ཡོད་པའོ། །ལྷ་མ་ཡིན་ལ་ཕྲ་བར་ཡོད། །བྱོལ་སོང་རང་གནས་ཙམ་དུ་ཡོད། །ཡི་དགས་རྣམས་ལ་འཕྲིག་པར་ཡོད། །དམྱལ་བའི་ཡུལ་ལ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ། །ཞེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། འོད་ལྔ་འདུས་པའི་ཐིག་ལེ་ནི། །ལྷ་རྣམས་ལ་ནི་རང་མཐོ་གང་། །ཟླུམ་པོ་རང་གསལ་ཆེན་པོར་ཡོད། །ལྷ་མིན་རང་གི་ཕྱག་གང་ངོ་། །མི་རྣམས་རང་གི་མཐེབ་གང་ལ། །ཟླུམ་པོ་ཟག་པ་མེད་པར་ཡོད། །བྱོལ་སོང་ལ་ནི་ཕྱིར་མི་སྣང་། །ཡི་དགས་རང་ངོ་ཕྲ་བར་ཡོད། །དམྱལ་བ་

p. 280

རྣམས་ལ་རང་གསལ་ཙམ། །ལྷ་ལ་དཀར་པོ་ཤས་ཆེར་སྣང་། །ལྷ་མིན་དེ་བཞིན་ལྗང་གུ་ཆེ། །མི་ལ་དམར་གསལ་རང་ཆགས་བྲལ། །བྱོལ་སོང་ཉིད་ལ་མཐིང་ཤས་ཆེ། །ཡི་དགས་སེར་པོ་དེ་བཞིན་ནོ། །དམྱལ་བ་རྣམས་ལ་ཁ་དོག་ལྔ། །རང་གསལ་ཤེས་པའི་ཆར་གནས་པ། །སྒྲོན་མ་དངོས་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། དགའ་ལྡན་རྣམས་ལ་ཁྲུ་གང་གནས། །རྩོད་ལྡན་རྣམས་ལ་སོར་བཞི་གནས། །ཆ་མཉམ་ལྡན་ལ་ཚོན་གང་ངོ་། །ཉིས་ལྡན་རྣམས་ལ་རང་གསལ་ཙམ། །བཀྲེས་ལྡན་རྣམས་ལ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་། །སྡུག་བསྔལ་ལྡན་ལ་རྟ་རྔ་ཙམ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་གནས་པར་བཤད། །ཅེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སར་གནས་ལ་མདའ་གང་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་རྣམས་ལ་འདོམ་གང་དང་བཅས་པའོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ལྷ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་རང་སྣང་ཡུལ་ལ་སྣང་ལ་མི་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ལ་མ་བསྟན་ན་མི་མཐོང་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་དཔག་ཏུ་མེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མདའ་གང་ངོ་། །སྦྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་འདོམ་གང་གནས། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །སྤྲུལ་བའི་སྐུ་དང་ལྷ་རྣམས་ལ། །མངོན་སུམ་ཡུལ་ལ་སྣང་བའོ། །དེ་རྣམས་མན་ཆད་ཡུལ་ལྔ་ལ། །མ་བསྟན་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །དཔེ་ནི་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དཔེར་ན་རྨ་བྱའི་མདོངས་ལྟ་བུ། །ཞེས་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། དཔེར་ན་རྨ་བྱའི་མདོངས་དང་མཚུངས། །དེ་བཞིན་ཕྲ་བའི་མིག་དང་ནི། །ཡང་ན་དེ་བཞིན་ཉ་ཡི་མིག །དེ་བཞིན་སྲོག་ཆགས་རྐུན་མོའི་མིག །འདི་རྣམས་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གནད་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས།

p. 281

ཐིག་ལེའི་སྒྲོན་མ་བལྟེམ་པ་གནད། །རྩ་དང་མཐེབ་མཛུབ་མ་བྲལ་བས། །ཡེ་ཤེས་གོང་དུ་འཕེལ་བའོ། །ཞེས་པ་དང་། སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས། རང་གི་མཐེབ་དང་མཛུབ་མོ་ཡིས། །ཙཀྵུའི་ཕུག་དང་འགྲམ་བཙིར་ན། །མངོན་དུ་སྣང་སྟེ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། རྟེན། རང་བཞིན། ཡུལ། དགོས་པ། ཚད། གནས། སྒོ། དངོས། དཔེ། གནད་དང་བཅུ་བཞི་ལས། ངོ་བོ་ནི་ངེས་པའི་ཡུལ་བྱེད་པ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། རྣམ་དག་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མས་ནི། །རིག་པ་ཡི་ནི་ངོ་བོ་སྡུད། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ར་བར་སྣང་། །འདི་ལ་སུས་གོམས་དོན་དེ་ཉིད། །མཐིང་ག་མི་འགྱུར་རང་གསལ་བ། །མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ནི་ར་བར་གནས། །རང་གསལ་ཕྱི་ཡི་ཡུལ་དུ་སྣང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་བཅོས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི་དེ་ཉིད་ལས། རྣམ་པ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ལ། །དག་པ་དྲི་མའི་གྲངས་མཐའ་ཟད། །དབྱིངས་ཀྱི་རིག་པའི་རང་ཡུལ་བྱེད། །རྡོ་རྗེ་ཉིད་ནི་ལུ་གུ་རྒྱུད། །འདི་ཉིད་ནང་དུ་གཞུག་པར་བྱ། །རང་གི་ངོ་བོ་རྟོག་མེད་དུ། །ནང་གི་དབྱིངས་ཀྱི་གོ་རར་ཡང་། །མ་བཟུང་མི་གནས་ཚུལ་གྱིས་ནི། །འབྲེལ་བ་མེད་པར་རྒྱུན་དུ་སྣང་། །སྒྲོན་གྱི་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད། །ནམ་མཁའ་ཉིད་ལ་ཅེར་སྟོན་ཏེ། །རང་བཞིན་མེད་པར་སྣང་བར་བྱེད། །མས་ནི་དེ་ཡི་དོན་འཛིན་པས། །རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ཏུ། །ཡེ་ནས་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་གནས། །ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དབྱིངས་ནི་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་མ་ཆད། །ཆོས་ཉིད་ཡུལ་ལ་རྣམ་དག་པས། །གཉིས་ཀའི་ཟུར་ནས་འཆར་བར་བྱེད། ཁྱབ་ཆེན་མཐིང་ག་འགྱུར་བ་མེད། །སྣང་བ་དག་པའི་རྐྱེན་འཕྲད་ན། ཁ་དོག་ལྔ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་ནི་མཐིང་ག་ཁྱབ་ཆེན་དང་ལྔ་ལྡན་འོད་དུ་སྣང་བ་གང་ཞིག་རིག་པའི་ཡུལ་གྱི་ཆར་གནས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས།

p. 282

དབྱིངས་ཉིད་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །མཐིང་ག་རང་རྫོགས་གཉིས་ཀྱི་ཆ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རྫོགས་པ་ཡི། །ཟུར་གཉིས་ཆ་ལས་སྐུ་གཉིས་འཛིན། །རབ་ཏུ་སྣང་བ་མཆེད་པར་བྱེད། །འདི་དག་རྣམས་ཀྱང་རང་ཤེས་རྫོགས། ཁྱབ་བདག་སེམས་དཔའི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ནི་སྲང་ནས་འདྲེན། །དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པའི་གཟུགས་དང་མཚུངས། །ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་གཟི་མདངས་སྟོན། །འོད་ཀྱི་གཏིང་མདངས་བཀྲག་ཀྱང་སྟོན། །སྐུ་དང་ཐིག་ལེ་འདུན་སའོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པའི་སྐུ། །འདི་ཉིད་སུས་མཐོང་སངས་རྒྱས་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་ཟད་སར་རང་བཞིན་གྲོལ། །གཟུང་འཛིན་ཕྲང་ལས་བརྒལ་ནས་ནི། །འཁོར་འདས་རྡོས་ཐག་ཆོད་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། བརྗོད་ཅིང་སྣང་ཚིག་གཉིས་མེད་པས། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་དབྱིངས་སུ་ཡང་། །རང་གདལ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་གནས། །ཕྱི་ནང་མེད་པར་ཟང་ཐལ་བས། །མ་བསྒྲིབས་དྲི་མ་མེད་པར་ནི། །ཡེ་ནས་ཀ་དག་ཆེན་པོར་སྣང་། །རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་ནི། །མཚན་ཉིད་དུ་ནི་ཡེ་ནས་བཞུགས། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། གཞིའི་དབྱིངས་རང་གི་སྙིང་ག་ན་འོད་ལྔ་ལྷུན་གྲུབ། ལམ་གྱི་དབྱིངས་མིག་གི་འོད་རྩའི་རང་འོད་སྣང་བ། ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་དབྱིངས་མཐིང་ག་དང་ལྔ་ལྡན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། །གཞི་ལ་གནས་པའི་དབྱིངས་ཀྱིས་ནི། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་རུ་འཛིན། །ལམ་ལ་སྣང་བའི་དབྱིངས་ཀྱིས་ནི། །རིག་པའི་ཐིག་ལེའི་དངས་མ་སྡུས། །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་དབྱིངས་ཀྱིས་ནི། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དེ་བཙོན་དུ་འཛིན། །འདི་ཀུན་དེ་ཡི་དབྱེ་བའོ། །ཞེས་སོ། །རྟེན་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། རྣམ་དག་དབྱིངས་ཀྱི་རྟེན་པ་ཡི། །སྨིན་མཚམས་ཉིད་དང་ནམ་མཁའ་དང་། །འོད་དང་ཐིག་ལེ་དག་དང་ཡང་། །སྣ་ཚོགས་སྐུ་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་ནི་དབྱིངས་

p. 283

སྣང་ལ་གཏད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཉམ་གནས་ཀྱི་དབྱིངས་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ལ་ངང་གིས་བློ་གནས་པ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། རང་བཞིན་སྣང་བ་མ་འགགས་པས། །བློ་དངོས་དྲན་པ་ཀུན་ཟད་དེ། །སྣང་བ་རང་དག་དབྱིངས་སུ་ནི། །རྟོག་པ་མེད་པའི་རིག་པར་ཡང་། །མི་གཡོ་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་པས། །ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡང་། །ཡེ་ནས་རྣམ་པར་ཟད་པར་ནི། །རང་བཞིན་རྣམ་དག་དབྱིངས་སུ་གནས། །ཞེས་སོ། །ཡུལ་ནི་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ་འོད་ལྔ་རང་གསལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་སྟོང་པ་དང་། །གསལ་དང་སྒྲིབ་བྲལ་གདངས་འབྱིན་པ། །ཁྱབ་ཅིང་ཡངས་ལ་གཅིག་འདུས་པའོ། །བག་རྡུལ་དེངས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །མཉམ་རྫོགས་ཆོས་ཉིད་དག་པའོ། །གསལ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་གདངས། །འོད་གསལ་དག་པའི་ཡུལ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། སྔ་མ་ལས། འདི་མེད་རིག་པའི་ཡུལ་མེད་པས། །སྣང་བ་འགག་པ་མེད་པ་ཡི། །ཆར་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མའོ། །ཞེས་སོ། །དགོངས་པ་ནི་སྔ་མ་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་རིག་པའི་རང་ཡུལ་བྱེད། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ནི་སྲང་ནས་འདྲེན། །ཞེས་སོ། །ཚད་ནི་དབྱིངས་སྨིན་མཚམས་ལས་སོར་བཞིའི་ཡར་མཚམས་སུ་སྣང་དུས་དང་པོ་མཐིང་ག་ལས་ཁ་དོག་ལྔར་མཆེད་པ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། མཐིང་ག་མི་འགྱུར་སྣང་བ་ལས། ཁ་དོག་གསལ་བའི་འོད་ལྔར་ཡང་། །འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་འགྱུར་ཞིང་། །རང་གི་མདུན་གྱི་ཡར་མཚམས་སུ། །སོར་བཞི་འམ་ནི་མཐོ་གང་ལས། །འཕགས་ཏེ་ལུས་དང་བྲལ་བ་ནི། །དེ་ཡི་ཚད་དུ་དེ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །འདིའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཕྱེད་པས་ཕྱིས་འཁོར་བར་མི་འཇུག་པའི་ཚད་ཐོབ་སྟེ། རང་བྱུང་བསྟན་པའི་རྒྱུད་ལས། ཡར་མཚམས་ལས་ནི་སོར་བཞི་ལས། །བྲལ་བའི་སྐྱེས་བུ་སྐལ་བཟང་བ། །འཁོར་བར་འཇུག་པ་ག་ལ་སྲིད། །

p. 284

ཅེས་སོ། །གནས་ནི་གསུམ་སྟེ། ཕྱིའི་ཡུལ་གནས་ནམ་མཁའ། བར་གྱི་འཆར་གནས་མིག་ཟུར། ནང་གི་གཞི་གནས་ཙིཏྟའོ། །སྔ་མ་ལས། མིག་ནི་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་མེད་ལ། །གནས་པ་རང་གི་རིག་པ་ཉིད། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྣང་བ་སྟེ། །སྤྲིན་བྲལ་མཁའ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད། །རང་ཤེས་ནང་དུ་གསལ་བའི་ཚེ། །ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་དུ་གནས་པ་ཡིན། །ཕྱིར་འཕྲོས་སྤྲིན་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལའོ། །ཞེས་སོ། །སྒོ་ནི་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། འདི་ཡི་འཆར་སྒོ་མ ིག་ནས་ཀྱང་། །འགྱུར་མེད་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང་། །ཞེས་སོ། །དངོས་ནི་ཡར་མཚམས་སུ་དང་པོ་མཐིང་ག་ཁྱབ་པ་ཆེན་པོའི་འོད་ལས་རྣམ་ལྔ་རང་གསལ་འཇའ་འོད་ཀྱི་ནང་ན་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ར་བས་བསྐོར་བའི་ཐིག་ལེ་པད་འདབ་དང་བཅས་པ་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་ར་བ་ཞེས་བྱ་བའམ་འཇའ་འོད་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ། མཐིང་ག་ནི་དབྱིངས་རང་ངོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་དག་པ་ལ། །གསལ་བྱེད་འབར་བའི་འོད་ཟེར་ལྔ། །མི་འགྱུར་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དུ་ཡང་། །མཐིང་གའི་རང་གདངས་ཆེན་པོར་གནས། །འཆར་བྱེད་སྣང་བ་མ་འགགས་པས། །ཕྱི་ཡི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་སྣང་། །ཞེས་པ་དང་། སྲིད་པ་ཡི་ནི་ཡར་མཚམས་ནས། །འདི་ཉིད་གཉིས་འཇུག་ཟེར་ལས་ནི། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རང་བཞིན་ལས། །གཉིས་ནི་འཁྲིལ་ཏེ་གཅིག་པར་ཡང་། །སོར་གཅིག་གིས་ནི་མ་རེག་པར། །ཉིན་དུས་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ལྡན་པས། །སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ་མཚན་མོ་ཡང་། །མཐིང་ག་རང་ངོ་ཉིད་དང་འབྱར། །དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་ཁྱིམ། །འགྱུར་མེད་ཡེ་གདངས་ཆེན་པོར་ནི། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །སུས་ཀྱང་བྱས་པ་མེད་པར་ནི། །ཡེ་ནས་གཉིས་མེད་མཉམ་པར་གནས། །འདི་ནི་ཁྱབ་ཆེ་ཕྲ་བ་ལས། །རང་གི་ཤེས་པའི་ཆར་ཤར་ནས། །མངོན་སུམ་ཉིད་དེ་རབ་ཏུ་གསང་། །གསང་བ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ལ། །གང་དུ་སྤྱོད་པར་

p. 285

འདོད་པ་དེ། །ཡེ་སངས་ཉིད་ལས་ཡང་སངས་རྒྱས། །ཞེས་སོ། །དཔེ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་ལྟར། །དག་པས་ཉོན་མོངས་དྲི་མ་ཟད། །ཅེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། དཔེར་ན་ཡི་གེ་ན་རོ་བཞིན། །གཉིས་ཀྱི་ཟུང་སྟེ་སྡོམ་པས་གཅིག །ནག་པོ་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པ་མིན། །དེ་ལ་གོམས་པའི་གདེང་རྙེད་ནས། །བར་སྣང་འཇའ་ཚོན་ཇི་བཞིན་དུ། །ཁ་དོག་མ་འདྲེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །དེ་ནས་ཡང་ནི་གོམས་སྟོབས་ཀྱིས། །དེ་ཡི་རྟགས་དང་ལྡན་པ་ལ། །བར་སྣང་ཁམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གནད་ནི་དང་པོ་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་ཕྱེ་བས་དབྱིངས་སྣང་ངོ་སྤྲད་དེ་སྣ་རྩེར་མིག་གཏད་པས་འཇའ་འོད་དུ་སྣང་དུས་མིག་ཟུར་གཉིས་ལ་དལ་བུས་འཁྲིད་དེ་ནམ་མཁར་བལྟ་ཞིང་ཉི་མའི་ཟུར་ནས་ཁྲིད་པས་གང་གཏད་ཀྱི་སར་སྣང་བ་སྟེ། ཟླ་བ་དང་མར་མེའི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་ལ་གཏད་པས་སྣང་སྟེ་རིམ་གྱིས་མཆེད་ནས་འཁྲུལ་སྣང་འོད་གསལ་དུ་འཆར་བ་ནི་གོམས་པའི་ཚད་ཀྱིས་མཐོང་བ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། འཁོར་འདས་རུ་ཤན་ཕྱེད་པ་ནི། །ལུས་ངག་རྣམས་ནི་རྣལ་དུ་དབབ། །དེ་ནས་དབྱིངས་རིག་སྣང་བ་བརྟག །འདི་ལ་གོམས་པའི་ཚད་རྙེད་ན། །ཕྱི་རོལ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ནི། །གོང་ནས་གོང་དུ་ཡང་འཕེལ་པར། །རིམ་གྱིས་རང་བཞིན་གོམས་ཆེན་ཐོབ། །འདི་ལ་བརྟན་པའི་ཚད་རྙེད་ན། །ཆོས་རྣམས་ཟད་སར་འགྱུར་བ་ནི། །དེ་ཉིད་གོམས་པར་བྱ་བ་ཡིན། །ཡན་ལག་ཏུ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ནི་འཁྲིད་པ་སྟེ། །ཉི་ལ་བསླབ་ཐབས་རྣལ་འབྱོར་པས། །ལེགས་པར་སྦྱར་ཏེ་འཁྲིད་པར་བྱ། །ཟླ་བ་དག་ལའང་བསླབ་པར་བྱ། །འདི་ལྟར་རྒྱུན་དུ་སུས་བྱས་པ། །འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་རྒྱུན་ཆད་དེ། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་འོད། །ས་རྡོ་རི་བྲག་བག་སྟོངས་ནས། །གྲུ་ཆད་ལས་ནི་ཡུལ་གྲུ་ཙམ། །འཁྲིད་ལ་མཁས་

p. 286

པས་སྣང་བར་འགྱུར། །འདི་དུས་ཐབས་ཀྱིས་བཅོས་པ་གནད། །རྫོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པའོ། །འདི་ལྟར་གོམས་པས་ཆོས་ཉིད་སྟོབས། །ལུས་འབྱུང་རང་སོར་རྫོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ལུས་འབྱུང་རྒྱུན་ཆད་པས། །ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར། །འདི་ལ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱའོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལའང་། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། རྟེན། སྒོ། ཡུལ། གནས། ཚད། དཔེ། གནད་དང་བཅུ་གཅིག་ལས། ངོ་བོ་ནི། སྒྲོན་མ་གཞན་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ཡོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་སྒྲོན་མ་ནི། །འདི་ལྟར་སྒྲོན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཤེས་བྱེད་ཚུལ་དུ་གནས་པས་ན། །ཀུན་གྱི་ཆ་ལ་འདི་ཉིད་པས། །འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་པས་ནི། །འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་གནས། །ཆ་ཕྲ་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོར་ནི། །ཡེ་ཐོག་ཉིད་ནས་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི་དེ་ཉིད་ལས། ཤེས་པ་དངོས་དང་དངོས་མེད་པའི། །སྣང་བ་ཀུན་ལ་རབ་ཞུགས་ནས། །སྤྱི་ཡི་དོན་རྣམས་ཤེས་པ་དང་། །མ་བཙལ་བཞག་པའི་གདེང་རྙེད་དེ། །རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཚད་རྣམས་ཤེས། །རང་བཞིན་དག་པའི་ཆོས་སྐུ་ནི། །སུས་མ་རྙེད་པར་རང་རིག་པས། །ཀུན་ལས་ཁྱད་འཕགས་རབ་ཏུ་སྣང་། །གཞན་གྱིས་སྤྱོད་པའི་གནས་མེད་པས། །རང་ཤར་ཡེ་ནས་དག་པའི་ཡུལ། །གཞན་གྱི་ཡུལ་མིན་རང་ཤེས་བྱ། །བྱིས་པས་འདི་དོན་རྙེད་པ་མེད། །སུ་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཡེ་ནས་རང་སྣང་འབྱུང་ཞེས་བྱ། །སྒྲོན་ནི་ཆོས་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀུན། །གཉིས་སུ་མེད་པར་སྣང་བར་བྱེད། །མས་ནི་རང་ངོ་ཁྱབ་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཤེས་པས་ཆོས་རྣམས་ཅིག་ཅར་རྟོགས། །རབ་ནི་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་གྱུར། །རང་ནི་གཞན་ལྟོས་ཆོས་དང་བྲལ། །བྱུང་བས་མ་བཀག་ལྷུག་པར་སྣང་། །གཡོན་ནས་

p. 287

འཆར་བྱེད་སྒོ་མ་འགགས། །ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་ནི་སྤྲོས་བྲལ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གང་ཞིག་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་རང་དང་སྤྱིའི་ཆོས་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པས་ཤེས་བྱ་ཤེས་ཤིང་སྤང་བྱ་སྤོང་བ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། སྣང་དང་མི་སྣང་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རང་བཞིན་མེད་པར་སུས་ཤེས་པ། །འདི་ནི་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་རབ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། །མཁས་པ་ཚིག་འཇུག་གཞི་མ་སྡུད། །ཉོན་མོངས་ལས་དང་བག་ཆགས་སྲེག །སྨིན་བྱེད་འཁོར་འདས་སྲོག་གཅོད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་བ་ནི་ལྔ་སྟེ། གཞི་གནས་རང་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་ལ། སྣང་བ་ཅེར་འཛིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དབྱིངས་རིག་ཐད་ཀར་རྟོགས་པ། དྲན་པ་འགག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཉམ་གཞག་ཏུ་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ། སོ་སོར་རྟོོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ། འཇུག་བྱེད་རྣམས་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་མཚམས་ཕྱེེད་པ་སྟེ། སྔ་མ་ལས། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། །གཞི་གནས་རང་བྱུང་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །ལུས་སོགས་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་རྣམས་བྱེད། །སྣང་བ་ཅེར་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །དབྱིངས་དང་རིག་པའི་དྲན་པ་འཛིན། །དྲན་པ་འགག་མེད་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་ཡུལ་རྣམས་སྡུད། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འབྱེད། །འཇུག་བྱེད་རྣམ་གསུམ་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །རང་བཞིན་བར་དོར་གཏན་ལ་འབེབས། །ཞེས་སོ། །རྟེན་ནི་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་བྱེད་དུ་བརྟེན་ལ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྡན་པ་དང་། ལྡན་ཆོས་སུ་ངོ་བོ་གཅིག་པར་བརྟེན་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་བརྟེན་པ་ནི། །ཚིག་དང་ཡིན་མིན་རྟོག་པ་དང་། །གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་ལྟ་

p. 288

སྒོམ་དང་། །ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་བརྟེན་པའོ། །ཞེས་སོ། །སྒོ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། འཆར་བྱེད་སྒོ་ནི་དབང་པོ་ལྔ། ཁྱད་པར་སྣ་ནས་འཆར་བར་བྱེད། །དེ་རྟགས་མཚན་མོའི་དུས་ཉིད་དུ། །གློ་དང་སྤྲིད་པ་དྲག་པོ་དང་། །ཤིན་ཏུ་གློ་དྲག་བུས་པའི་ཚེ། །དམར་ལ་དངས་པའི་འོད་ཟེར་ནི། །མེ་སྟག་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འཕྲོ། །དེ་ཡི་ཚད་དང་རྟགས་དེ་ཡིས། །འཆར་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་ངོས་ཟིན། །ཞེས་སོ། །ཤེས་རབ་དངོས་ནི་ཤེས་པས་ཡུལ་རིག་ཀྱང་རྟོག་པར་མ་སྐྱེས་པའི་གསལ་བ་དེ་ལ་ངོས་བཟུང་ནས་སྒོ་དབང་པོ་ལྔ་ལ་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དངས་པ་ལྔ་འབྱུང་བ་ལ་བྱའོ། །དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དེ་ཉིད་སེམས་ཡིན་ཀྱང་དེའི་ནང་ན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་གསལ་རིག་རྟོག་མེད་གང་ལའང་མི་འཛིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ངོས་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་ཤེས་པའི་རང་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ཡོད་པ་དེ་འདིར་ངོས་གཟུང་གི། རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ལ་མི་འདོད་པས་གནད་འདི་གལ་ཆེ་བར་ཡོད་དོ། །ཡུལ་ནི་རང་ངོའི་ཡུལ་རིག་པ་འཇུག་ཡུལ་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡིིན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་རབ་ཡུལ་ནི་ཚིག་དང་དོན། །ཚིག་དོན་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ཡི། །མཚོན་པས་ཤེས་དང་བརྗོད་པས་སོ། །མཚོན་པ་དཔེ་དང་བརྡ་མཚོན་དང་། །ཚིག་གིས་མཚོན་པ་མཐའ་མར་བརྗོད། །བརྗོད་པས་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་དང་། །ངོ་སྤྲད་པ་དང་འཁྲིད་པ་དང་། །ལ་བཟླ་ཤན་འབྱེད་དག་གིས་སོ། །ཞེས་སོ། །གནས་ནི་ངོ་བོ་སྙིང་གའི་འོད་རྩ་བཞི་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་རྩལ་ཟེར་གདངས་ཀྱི་མ་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་གནས་པས་ལུས་ལ་ཁྱབ་སྟེ། གང་དུ་རེག་ཀྱང་ཤེས་པས་ཚོར་བ་དེས་ཤེས་ལ་རླུང་གི་རྟ་ལ་ཞོན་པས་རང་རྩལ་རྩ་འདབ་འགར་འཐུམས་དུས་ཤེས་པ་རྨུགས་ཤིང་མི་གསལ་ལ་རྩ་ཟང་ཐལ་དུ་རང་རྩལ་ཚུད་དུས་ཤེས་པ་གསལ་ལ་ངར་ཆེ་བ་སྟེ། མདོར་ན་ངོ་བོ་སྙིང་དང་རྩལ་རྩ་རྣམས་ན་རླུང་གི་རྟ་

p. 289

ལ་ཞོན་ནས་རྒྱུ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྩ་བཞི་ན། །འགྱུ་དང་འགུལ་དང་འཕྲིག་པ་དང་། །ཡང་ཞིང་བསྐྱོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ། །ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་འཁོར། །དངས་མ་ཤེས་པའི་བཅུད་རྣམས་ནི། །མེ་སྟག་ཡར་བའི་མཚན་ཉིད་དུ། །ལྔ་བཞི་ལས་ཀྱི་རླུང་དང་བཅས། །ཤེས་པ་གསལ་གསལ་རིག་རིག་པོ། །ཤེས་རབ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ། །རོ་མ་རྐྱང་མ་ཀུན་འདར་མ། །ཤེལ་བུག་ཁོག་པ་སྟོང་པའི་ནང་། །གསལ་བ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོར་བཞུགས། །མིང་གཞི་འདུས་པའི་ཡེ་གདངས་སུ། །ཐམས་ཅད་འབྱེད་པའི་ངོ་བོར་ནི། །ཡེ་ནས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ལ་གནས། །སྐབས་སུ་རླུང་གིས་རང་གཟུང་བས། །ཤེས་པ་དྲན་མེད་རྨུགས་པར་ཡང་། །ཤེས་རབ་རྩལ་རྣམས་རྒྱས་འཐུམས་པས། །གསལ་བའི་ཆ་མེད་རྨུགས་པར་འགྱུར། །རླུང་གིས་ཤེས་རབ་རྩལ་བསྐྱེད་ཚེ། །སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་། །ཡིད་ལ་དྲན་ཞིང་གསལ་བར་འཆར། །གསལ་དང་མི་གསལ་རྩལ་རྣམས་ནི། །རླུང་གི་གཡོ་འགུལ་ཉིད་ལས་འབྱུང་། །ལུས་དཀྱིལ་རྩ་ནང་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཚད་ནི་ཤེས་རབ་ལྔ་པོ་དེས་རང་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་ལ་ཞུགས་པས་གདེང་ཚད་དུ་ལོངས་པའི་ཚད་དུ་ཕྱིན་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིདལས། གཞི་གནས་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་ཚད། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་ཉམས་སྐྱེས་ན། །ཤེས་པ་བརྟན་པའི་གདེང་རྙེད་ཡིན། །དེ་ཉིད་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར། །རྟག་ཏུ་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་ན། །འདི་ནི་གཞི་གནས་ཤེས་རབ་ཡིན། །འདི་ཡིས་ལུས་ཀྱང་ཡང་བ་དང་། །ཤེས་པ་རྣམས་ནི་གསལ་བའོ། །སྣང་བ་ཅེར་འཛིན་ཤེས་རབ་ཚད། །ཅོག་གཞག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྟགས། །ལུས་དཀྱིལ་ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་འོད། །རྩོལ་བ་མེད་པར་ཕྱིར་ཤར་ནས། །འདི་ལ་ཤེས་པ་རང་ས་ཟིན། །ལུས་ཀྱང་ས་ལ་རེག་པ་མེད། །འདི་ཡིས་ཤེས་

p. 290

པ་གར་གཏད་པའི། །བེམས་པོ་རྣམས་ཀྱང་འགུལ་བར་ནུས། །རང་རྩལ་འབྱོངས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་འགག་མེད་ཤེས་རབ་ཚད། །ཤེས་པ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་མེད། །གཅིག་པུར་འདུག་པར་དགའ་བ་དང་། །དབེན་པའི་ས་ལ་རྟག་ཏུ་དད། །མི་དང་འགྲོགས་སྙིང་མི་འདོད་པར། །ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་འགྱུར་བ་མེད། །གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་གཏམ་ལ་ཡང་། །གཉིས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་དང་བྲལ། །ལྟ་བ་མི་འགྱུར་གདེང་ཉིད་དུ། །ནམ་མཁའ་དག་ལ་འགྲོ་བ་སྙམ། །སེམས་དེ་གར་གཏད་ས་དེར་འགག །ཕ་རོལ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང་། །འདི་ལ་བསྒྱུར་དུ་ག་ལ་ནུས། །བག་མེད་ཤེས་པ་བདེ་ཡངས་པ། །འདི་ཉིད་སྐྱེས་པའི་མི་དེ་ནི། །དྲན་པ་འགག་མེད་ཤེས་རབ་ཟིན། །སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཚད། །ཀུན་གཞི་དང་ནི་ཆོས་སྐུ་ཡང་། །འདི་ལྟར་ཕྱི་བཏགས་འདི་ལྟ་བུ། །ལུས་ལ་ཞེན་པའི་བློ་བྲལ་ནས། །རིག་པ་གར་གཏད་སར་གནས་ཏེ། །ལུས་ནི་བེམས་པོ་བཞིན་དུ་འགྱུར། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱེད་པ་ནི། །འགྱུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ཡང་འགག །འབྱུང་བ་དངས་སྙིགས་སུས་ཕྱེད་པ། །རགས་པའི་སྣང་བ་རང་འགགས་ཏེ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་བདེ་བར་སྤྱོད། །དེ་བཞིན་འཁོར་འདས་སུས་ཕྱེད་པ། །འཁྲུལ་པའི་བློ་རྣམས་སྐྱེ་མི་སྲིད། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་ཀྱང་ཕན་གནོད་བྲལ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་རང་ཤེས་ཀྱིས། །འཁོར་འདས་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ནི། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །འཇུག་བྱེད་རྣམ་གསུམ་ཤེས་རབ་ཚད། །ཆོས་ཀུན་ཚིག་གཅིག་སྨོས་པ་ན། །དེ་ཡི་གཞུང་ཀུན་ཤེས་པར་ནི། །ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཚད་དུ་ཕྱིན། །ཤེས་པས་གང་ལ་བསམ་པ་ཡི། །བཟུང་དེ་རྒྱུད་ལ་བདེ་ཤར་ནས། །བསམ་པ་ཡང་ནི་དེ་བཞིན་འབྱོངས། །གང་བྱུང་རྐྱེན་གྱིས་མི་གནོད་པར། །འཁྲུལ་རྟོག་ཞེན་པ་རང་འགགས་ནས། །འདིས་ནི་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་

p. 291

རྙེད། །ཅེས་སོ། །དཔེར་ན་སྣང་བར་བྱེད་པས་སྒྲོན་མེ་དང་འདྲ་ལ། མཆེད་ཅིང་སྤྲོ་ཐུབ་པས་སྤྲ་བ་ལ་མེ་སྟག་མཆེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དཔེར་ན་སྲེག་བྱེད་སྒྲོན་མེ་ལྟར། །ཤེས་པས་ཆོས་རྣམས་ཅིག་ཅར་རྟོགས། །ཞེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། དཔེར་ན་སྤྲ་བ་རླན་མེད་ལ། །མེ་སྟག་ཕྲ་བ་ཉིད་ཕྲད་ཀྱང་། །ཕྲ་བ་ཀུན་མཆེད་མེས་བསྲེགས་བཞིན། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་བག་ཆགས་བསྲེག །འདི་ཀུན་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་གོང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་རྩལ་མེ་སྟག་ལྟ་བུ་དང་འབྲེལ་བ་བསྒྲུབས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྒྲོན་མ་བཞིའི་གནད་འདི་གལ་པོ་ཆེའོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོའི་གནད་བསྟན་པའི་རིམ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་དྲུག་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་བདུན་པ། ཡུལ་གྱི་གནད་བསྟན་པ།

p. 292

དེ་ནས་གང་ལ་འཆར་བ་ཡུལ་གྱི་གནད་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་གནད་སྤྱིར་བསྟན་པ། སྒྲོན་མའི་གནད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། དབྱིངས་རིག་གི་གནས་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཕྱིའི་ཡུལ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་དང་། ནང་གི་ཡུལ་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མ་གཉིས་ནི། རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་འཆར་བའི་ཡུལ་དུ་གསལ་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱིངས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་དུ་སྟེ། །ཕྱི་ནི་སྤྲིན་བྲལ་མཁའ་ལ་འཛིན། །ནང་དབྱིངས་སྒྲོན་མ་ལམ་དུའོ། །ཞེས་སོ། །ཕྱིའི་ཡུལ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ་རིག་པ་གཏད་པས་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཉམས་སྟོང་གསལ་རྣམ་དག་ཏུ་འཆར་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཤད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། འདི་ཉིད་ཡུལ་གནད་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྤྲིན་བྲལ་ཕྱི་ཡུལ་སྟོང་པ་ལ། །རྣལ་འབྱོར་ནམ་མཁའི་བྱ་ལམ་གནས། །འདི་དང་མ་བྲལ་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། སྡུད་པ་ལས། དོན་དེ་གང་ཡིན་ནམ་མཁའ་དག་ལ་བལྟ་བར་གྱིས། །ཞེས་པ་དང་། ཡུམ་བར་མ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་

p. 293

རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པར་འདོད་པས་ནམ་མཁའ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ཆེ་ལས། རྣལ་འབྱོར་ནམ་མཁའི་བྱ་ལམ་གནས། །ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་སྐྱེ་མེད་ཅིང་། །སྐྱེ་མེད་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། །ནམ་མཁའ་སྔོ་བསངས་རྫི་མེད་ལ། །འོད་དང་ཁ་དོག་དབྱིངས་ཉིད་དང་། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་རང་སྣང་གསལ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱིའི་ནམ་མཁའ་ལ་ནང་དབྱིངས་སྣང་བ་ནི་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔ་མ་ལས། ཕྱི་དང་ནང་ཀུན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །རྣམ་པར་དག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གཉིས་མེད་དེ། །ལས་ཀྱིས་བཅོས་སུ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་དབྱིངས་སྣང་། དབྱིངས་ཀྱི་ར་བར་རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་འགུལ་འཕྲིག་མེད་པར་བཞག་ནས་བལྟ་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ཀྱི་གཏད་སོའི་འབེན་མངོན་སུམ་རང་ངོ་ལ་བལྟ་བ་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མངོན་སུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །ཡུལ་མེད་རྣམ་པར་དག་པའི་ནམ་མཁའ་མཐོང་། །ཞེས་སོ། །ཐབས་གང་གིས་མཐོང་ན་ལྟ་སྟངས་དང་གཟིགས་སྟངས་ཤེས་པས་མཐོང་བ་སྟེ་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །དོན་གཉིས་པ་སྒྲོན་མའི་གནད་ལ་གསུམ་སྟེ། སྔོན་འགྲོ། དངོས་གཞི། རྗེས་སོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་འཁོར་བའི་བྱ་བ་སྤངས་ལ་དབེན་པར་གནས་པ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་བར་ལ་ཕྱིའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་ནས་མཚམས་དམ་པར་བཅད་དེ་བླ་མ་དང་མཁའ་འགྲོ་མཆོད་ནས་རྒྱ་མཚོ་ཨར་གཏད་ཀྱི་མུན་ཁྲིད་ལ་འཇུག་པས། སྒོམ་ཁང་མུན་པས་བརྒྱན་པར་གཅིག་པུར་མི་གཡོ་བ་གསུམ་གྱིས་གནས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒྲོན་མ་ལྟེམས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དད་ལྡན་འཁོར་བའི་

p. 294

ཡིད་བྲལ་བས། །བླ་མ་མཆོད་དང་གཏོར་མ་བྱ། །འཁོར་བའི་འབྲེལ་བ་ཀུན་སྤངས་ལ། །དབེན་པའི་ཕྱོགས་སམ་དུར་ཁྲོད་དུ། །གྲོགས་སྤངས་གཅིག་པུར་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དངོས་གཞི་ལ་རྩོལ་མེད་དང་། རྩོལ་བཅས་གཉིས་རྩོལ་མེད་ལའང་རང་གདངས་ནམ་མཁའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། རང་གནད་རྒྱ་མཚོའི་རྣལ་འབྱོར་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ལྟ་སྟངས་དང་གཟིགས་སྟངས་གསུམ་བསྟུན་ཏེ་སྨིན་མཚམས་ནས་སོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་མིག་མི་འགུལ་སེམས་མ་ཡེངས་རླུང་རབ་ཏུ་དལ་བ་གསུམ་གནད་དུ་བསྟུན་པ་སྟེ། སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། མཚན་དུས་རང་གི་གནས་ཁང་དུ། །ཉིན་མོ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་བལྟ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་དུ་བ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲིན་དཀར་པོ་ལང་ལོང་ལྟ་བུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། སྐར་མ་ལྟ་བུ་དང་། མེ་སྟག་ལྟ་བུ་དང་། མར་མེ་ལྟ་བུ་དང་། མཐིང་ག་ཁྱབ་པ་ཆེན་པོའི་འོད་རེ་ཁཱ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་ན་རོ་ལྟ་བུ་མཐོང་སྟེ། འོད་ཟེར་དང་ཐིག་ལེ་དང་དབྱིངས་རིག་གི་སྟོང་གཟུགས་ཚད་མེད་པ་འཆར་རོ། །རྒྱ་མཚོའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་ལྟ་སྟངས་དང་གཟིགས་སྟངས་རླུང་གནད་གསུམ་བསྟུན་ལ་མཐེབ་མཛུབ་གསུམ་གྱིས་མི་བྱ་བར་གཉིས་ཀྱིས་ཙཀྵུའི་འབྲས་བུ་ལྟེམས་པས་དང་པོ་དམར་ངམ་པ་དང་ལྗང་སེར་དང་མཐིང་གའི་སྣང་བ་ལ་འོད་ཙེར་ཙེར་ཡོད་པ་སྙམ་བྱེད་པ་དང་། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དངོས་དམར་སེར་དུ་འཆར་དུས་དར་ཅིག་བལྟེམས་ལ་ཤེས་པ་སྣང་བ་དེར་བལྟ་བ་མ་ཡེངས་པས་མཐེབ་མཛུབ་བཏང་ནས་རྒྱ་མཚོ་དངས་སུ་བཅུག་ལ་བལྟའོ། །ཡང་སྣང་བ་དེ་ཀུན་མི་གསལ་བར་སོང་དུས་ལྟེམ་ཞིང་ཡང་དངས་སུ་བཅུག་པས་ཞག་གསུམ་བཞི་ན་མ་ལྟེམས་ཀྱང་སྣང་ནས་དེ་ཉིད་ལ་དངས་བཅུག་ནས་བསྒོམས་པ་གཅིག་པུས་ཆོག་གོ། སྣང་བ་ནི་རྩ་བཟང་བ་རྣམས་ལ་འོད་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་། དབྱིངས་སྣང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་ལ། ངན་པ་

p. 295

རྣམས་ལ་འཕེལ་སྣང་ཅུང་ཟད་ཉུང་སྟེ། དོན་ལ་ཤེས་པ་སྟོང་གསལ་གྱི་ངང་ལ་བསྒོམས་པས་འཆར་སྣང་མང་ཉུང་འདྲའོ། །དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དབྱིངས་རིག་གི་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ། །མ་ངེས་པའི་སྟོང་གཟུགས་ལ་ཚད་མེད་དོ། །ལྷའི་སྐུ་སྣ་ཚོགས་དང་། འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སྣང་བ་དང་། ཡུལ་ཐག་རིང་པོའི་ལྗོངས་དང་། རྒྱ་མཚོའི་གླིང་དང་། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དང་། རི་མོ་དང་། མཆོད་རྟེན་དང་། པདྨ་དང་། འདྲེ་དང་། རོ་དང་། རི་བོ་བརྩེགས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་འཆར་བ་ནི་རྩ་འདབ་མ་དག་པ་རྣམས་སུ་ནང་གི་རླུང་འདུས་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་ལྟ་སྟངས་བསྒྱུར་བས་རང་ལོག་ལ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འོད་རྩ་དངས་པས་ཕྱི་རོལ་རྒྱང་རིང་པོ་དང་ལུས་ཀྱི་ནང་ཟང་ཐལ་དུ་མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་ཁང་ལ་ཟང་ཐལ་དུ་ཕྱིར་འཐོན་པ་འབྱུང་སྟེ། དབུ་མའི་འོད་རྩར་རླུང་ཟིན་པའི་གནད་ལས་འབྱུང་བ་ཙམ་ལས་བཟང་ངན་འདྲ་སྟེ་རློམ་སེམས་དང་འཛིན་པ་མེད་པར་བྱའོ། །གནད་དེ་དག་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། གསུམ་པོ་ལྟེམས་པ་མ་ཡིན་པར། །རང་གི་མཐེབ་དང་མཛུབ་མོ་ཡིས། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་བལྟེམ། །བལྟེམས་པ་དེ་ལས་གང་བྱུང་བ། །ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་སྣང་བའོ། །ཞེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། རང་གི་མཐེབ་དང་མཛུབ་མོ་ཡིས། །ཙཀྵུའི་ཕུག་དང་འགྲམ་བཙིར་ན། །མངོན་དུ་སྣང་དེ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས། །དེ་ནི་རྩོལ་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྩོལ་བཅས་ཀྱི་གནད་ནི། རྒྱང་ཞགས་བལྟེམས་པ་དང་འོད་རྩ་ཆུང་དུ་ལྟེམས་པ་གཉིས་འཇུག་པ་གཅིག་དུས་གཅིག་ལ་བྱས་པས་སྣང་བ་འོད་གསལ་དུ་མཆེད་པ་དང་། ཤེས་པ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕེབས་པ་དུས་མཉམ་དུ་འགྱུར་སྟེ། དེ་ལས། རྩོལ་བ་ཅན་དེ་ཡང་འདི་ལྟར། །རང་གི་མཇིང་པའི་ཕྱི་རོལ་རྩ། །འཕྲིག་ཅིང་འཕར་བ་དྲག་པ་ལ། །སོར་དང་མཛུབ་ཀྱིས་ཡང་བཙིར་ནས། །མིག་གི་འདུག་སྟངས་

p. 296

མཁས་པས་བཅའ། །འོད་ནི་མདའ་གང་ཚུན་ཆད་གསལ། །དེ་ལ་མཆེད་པའི་དུས་རྣམས་བཟུང་། །འདི་ཡི་ཐབས་ཀྱི་མན་ངག་ཏུ། །འདི་ཀུན་དེ་ཡི་དེར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རྗེས་སྣང་བའི་འཆར་ཚུལ་ལ་སྣང་བ་དང་པོར་མཐོང་བའི་ཉམས་དང་། གོང་དུ་མཆེད་པ་རྫོགས་པའི་ཉམས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟར་བལྟེམས་པའི་སྣང་བ་ནི། །དང་པོ་དམར་པོ་དག་པ་ཡིས། །དབང་རྫོགས་ཟླུམ་པོ་རང་གསལ་རྫོགས། །མཛུབ་གཉིས་དག་ལས་གསུམ་དུ་འགྱུར། །དེ་ནས་ཡང་ཡང་བལྟེམས་པ་ཡིས། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་ཁ་དོག་ནི། །དཀར་དམར་ལྗང་གུ་མཐིང་སེར་གྱི། །ཡུལ་ལ་སྣང་སྟེ་རྩོལ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་འཕེལ་བའི་ཉམས། །ཁ་དོག་དང་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་ཡང་། །ཕྱི་དང་ནང་ཀུན་གསལ་བར་ཁྱབ། །གོང་ནས་གོང་དུ་ངེས་པར་འཕེལ། །འདི་དུས་ལུས་ངག་བདེ་བའི་རྟགས། །སྣང་བའི་ཚད་དང་རིམ་པས་སྦྱར། །ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པའི་སྣང་བ་དང་། །ཆོས་ཉིད་དག་པའི་སྣང་བ་ལས། །སྣང་གསུམ་རྫོགས་ནས་ཟད་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། གོམས་པ་ཡི་ནི་གནད་ཀྱིས་ནི། །དམར་པོའི་ཤས་མེད་ལྔ་ལྡན་པར། །གྱུར་ཏེ་ནམ་མཁའ་སྣང་བའི་མི། །འདིས་ནི་རིག་པའི་རང་དབང་ཐོབ། །ཅེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ནས་རྩོལ་བྲལ་ཕྱིར་སྣང་སྟེ། །རླུང་གི་ཆ་ཡི་འགྲོ་འོང་དང་། །མེ་ལོང་དག་གི་དབྱིབས་ཙམ་ཡང་། །གཉིས་དང་གསུམ་གྱི་ཆར་སྣང་ངོ་། །དེ་ཉིད་རྟག་ཏུ་གོམས་པ་ལས། །ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་འོད་ཀྱི་ཡང་། །རེ་ལྡེ་ཙམ་ལས་གྲུ་ཆད་སྣང་། །ཡུལ་གྲུ་ཙམ་ལས་མཐོང་ཚད་དོ། །དེ་ལ་གོམས་པའི་ཚད་རྙེད་ནས། །ཐིག་ལེའི་ནང་དུ་སྐུ་དང་བཅས། །ཕྱེད་སྐུ་

p. 297

དག་ཏུ་ཡུན་འགའ་གནས། །དེ་ལས་ལྔ་ལྔ་ཟུང་དུ་བཅས། །རབ་ཏུ་གསལ་བའི་ཐིག་ལེས་འབྲེལ། །ཡབ་ཡུམ་སྐུ་ཡི་སྣང་བ་ཅན། །འཁྲུལ་སྣང་ཟད་ནས་ཞིང་ཁམས་སོ། །འདི་དུས་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ཚད། །སོ་སོའི་སྣང་བ་མཐོང་དུས་ཀྱི། །རང་ལ་སྨིན་པས་རྟགས་རྫོགས་ཏེ། །ཟད་པའི་ཚད་རྣམས་མངོན་པར་སྣང་། །འདི་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་ཆུང་གིས། །ཞག་དང་ཟླ་བ་ལོ་རྣམས་ཀྱིས། །སོ་སོའི་དུས་ལ་ངེས་པར་འགྲུབ། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་དུས་དག་ལ། །སོ་སོའི་ཚད་ལ་ཕེབས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་རབ་རྣམས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དངོས་གཞི་ལ་ཞུགས་ནས་ལེ་ལོ་མེད་པར་ཉིན་མཚན་དུ་བསྒོམས་ན་རབ་ལོ་གསུམ་དང་ཟླ་བ་གཅིག །འབྲིང་རྣམས་ལོ་བཞི་དང་ཟླ་བ་ལྔ་ཞག་དྲུག །ཐ་མ་རྣམས་ལོ་བདུན་དང་ཟླ་བ་བཅུ་བཞི་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀ་དག་གི་ས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་རྟགས་ཚད་ཀྱི་ཡི་གེ་ལས་གསུངས་སོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་དབྱིངས་རིག་གི་གནད་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དབྱིངས་རིག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྤྱིར་བསྟན། ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། གནད་གསུམ་ངེས་པས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་སྤྱིར་བསྟན། རྣམ་དབྱེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། རྟོགས་པར་གདམས་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལའང་ངོ་བོ་དངོས་དང་། ཁྱད་པར་བསྟན་པ་གཉིས། ངོ་བོ་ལ་གཉིས་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་མཐིང་ག་ལས་ཁ་དོག་ལྔར་མཆེད་པའི་འོད་གདངས་ཡིན་ལ། རིག་པའི་ངོ་བོ་དངོས་ནང་ན་ཡོད་ཀྱང་གདངས་ཕྱིར་གསལ་བས་རིག་པ་ཞེས་བཏགས་ཏེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྣང་བ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དཔེར་ན་གསེར་གྱི་ལུ་གུ་རྒྱུད། །བཟོ་བོ་མཁས་པས་བརྒྱུས་པ་ལྟར། །རིག་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཤིང་རིག །རྟོག་མེད་འཁོར་བས་གོས་པ་མེད། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ནི་འབྲེལ་ཆགས་སོ། །ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་

p. 298

སྒྲོན་མ་ནི། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རང་ཆས་ཏེ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འཆར། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང་། །རིག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མའོ། །འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་འཆར། །ཞེས་སོ། །ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ལ། བརྟེན་པ། མཚན་ཉིད། གནས། དུས། རྟོགས་པ་དང་ལྔ་ལས། རྟེན་དངོས་ནི་ཙིཏྟ་ན་གཞི་འཛིན་པའི་རིག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མར་མེའི་འོད་མར་མེ་ལ་བརྟེན་པ་ལྟར་རིག་པ་དངོས་ཀྱི་འོད་ཁྱིམ་དང་གདངས་སུ་གནས་ཏེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། རང་གི་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི། །ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་རང་རྫོགས་ན། །ཡེ་ནས་གནས་པའི་རྫོགས་ཆེན་དོན། །གསང་དོན་རྫོགས་པ་རིག་པའི་ཀློང་། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང་། །རང་བྱུང་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་གཉིས། །སྟོང་དང་མི་སྟོང་མཐའ་ལས་འདས། །རྩོལ་བ་མེད་པར་མངོན་གནས་པའི། །སྣང་བ་རྫོགས་ཕྱིར་རང་གནས་པ། །ཞེས་པ་དང་། དབྱིངས་དང་རིག་པས་རབ་བརྒྱན་ཏེ། །ལྷུན་རྫོགས་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོར་གནས། །ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་ལས། དབྱིངས་དེས་རིག་པའི་རང་ཡུལ་བྱེད་པའི་འོད་གདངས་དོན་དམ་གྱི་འབྱུང་ལྔར་གནས་ཤིང་རིག་པ་དེ་རླུང་གི་འགྲོ་འོང་དུ་ཡོད་པ་དབྱིངས་ཀྱི་ར་བར་གཏོད་པ་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རིག་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྲ་བ་ཉིད་དང་འཕྲོ་བ་དང་། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་འགུལ་བའོ། །དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཡངས་དང་ལྷུན་སྟུག་སྟོང་མཐའ་ཡས། །གསལ་དང་དྲོ་དང་བསིལ་བ་དང་། །ཡང་ཞིང་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་འཛིན། །ཁྱབ་དང་མུ་ཁྱུད་ར་བའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱིངས་སྣང་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་གདངས་ཡིན་ལ་དེའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཡང་དེ་ལས། ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འབྱུང་དང་བྱུང་དང་རང་གསལ་དང་། །ཡེ་དང་ཤེས་དང་རྟོགས་པའོ། །གསལ་དང་འཚེར་

p. 299

དང་འབྱམས་ཡས་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལས་སྐུའི་སྣང་བ་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ལ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྩལ་རྫོགས་ལས། སྐུ་ཡི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འགྱུར་བ་མེད་དང་གསལ་བ་དང་། །སྟོང་པ་དང་ནི་རྟོག་བྲལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །གནས་ནི་མིག་གཉིས་ཏེ། མིག་ཟུར་ཉིད་ནས་དབྱིངས་འབྱུང་བས། །ཞེས་པས་སོ། །དུས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་ཚེ་འདིར་འཆར་ལ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བར་དོར་འཆར་རོ། །རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གསལ་སྣང་དུ་རྟོགས་ལ། སེམས་ཅན་ལ་མཐོང་ཡུལ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པའི་མིང་བརྗོད་དེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྣང་བ་བཤད། །སྣང་བ་དེ་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། །གནས་དང་དུས་དང་རྟོགས་པའོ། །གནས་ནི་བྲི་གུ་ཏ་ན་གནས། །དུས་ནི་བར་མ་དོ་ན་འཆར། །ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མར་རྟོོགས། །དེ་ཡང་མཐོང་བའི་དུས་སུ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྣམ་དབྱེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། གཞི། ལམ། འབྲས་བུའི་དབྱིངས་རིག་གསུམ་ལས། གཞིའི་དབྱིངས་རིག་ལའང་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་གཞི་རིག་པ་ཀ་དག་གི་སྣང་བ་ཡིན་ལ། རྟོགས་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་གཞི་ནི་དེའི་སྣང་བ་ནང་དབྱིངས་ད་ལྟ་སྙིང་ག་ན་འོད་གདངས་སུ་གསལ་བའོ། །ལམ་གྱི་དབྱིངས་རིག་ནི་མངོན་སུམ་ཡུལ་ལ་ཤར་དུས་འོད་ཀྱི་མུ་ཁྱུད་ནི་དབྱིངས་ལ། རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་སྐུ་ལྔའི་ཐིག་ལེས་འབྲེལ་བ་རིག་པའོ། །འབྲས་བུ་ལའང་དབྱིངས་འོད་ལྔའི་ཞིང་སྣང་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པར་སྣང་སྟེ། རིག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟོག་པས་སྐུར་སྨིན་ཏེ་ཞི་ཁྲོའི་ཚོམ་བུ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསལ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་དབྱིངས་ར་བ་ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་རིག་པ་སྐུ་རྣམས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ནི་དབྱིངས་རིག་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་ཁ་དོག་གི་ཆ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཟེར་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་བྲེ་བྲག་ཡིན་ནོ། །སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། དེ་ཡང་དབྱིངས་

p. 300

དང་རིག་པ་བཤད། །དེ་ཡི་བཤད་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །གཞི་ལ་གནས་པའི་དབྱིངས་རིག་དང་། །ལམ་ལ་སྣང་བའི་དབྱིངས་རིག་དང་། །མཐའ་ལ་སྐྱོལ་བའི་དབྱིངས་རིག་གོ། གཞི་ཡི་དབྱིངས་རིག་རྣམ་གཉིས་ནི། །རྟོགས་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་གཞི་དང་ནི། །བྱ་བ་རྫོགས་པའི་གཞི་རུ་བཤད། །རྟོགས་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་གཞི་ཡི་དུས། །བག་ཆགས་ཕུང་པོ་འདི་ལ་བཤད། །བྱ་བ་རྫོགས་པའི་གཞི་གནས་ནི། །ཆོས་ཉིད་ཀ་དག་སྣང་བར་བཤད། །རྟོགས་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་གཞི་བཤད་པ། །དབྱིངས་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ལ། །རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་གསལ། །ལམ་ལ་སྣང་བའི་དབྱིངས་རིག་ནི། །དབྱིངས་ནི་འོད་ཀྱི་མུ་ཁྱུད་ལ། །རིག་པ་སྐུ་ལྔའི་སྣང་བར་བཤད། །མཐའ་ལ་སྐྱོལ་བའི་དབྱིངས་རིག་ནི། །དབྱིངས་ནི་རང་བཞིན་སྣང་བ་ལ། །རིག་པ་སྐུ་དང་ངོ་བོར་བསྟན། །དེ་ཕྱིར་དབྱིངས་དང་རིག་པ་བཤད། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གནས། །དབྱིངས་དང་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་གསུམ། །འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་གནས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རྟོགས་པར་གདམས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མ་རྟོགས་པའི་སྐྱོན་ལ་བསམས་ནས་རྟོགས་དགོས་པར་བསྟན་པ་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པས་རྟོགས་དགོས་པར་བསྟན་པ། ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པས་རྟོགས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིན་ཆེན་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། དབྱིངས་རིག་གཉིས་མེད་མ་ཤེས་པར། །མི་རྟོག་ལྟེངས་པོ་སུས་བསྒོམས་པ། །རི་བོ་རྐེད་པར་གཅོད་དང་འདྲ། །ཞེས་པས་ངལ་བ་དོན་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། རྩལ་རྫོགས་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པའི་དོན་ཉིད་ནི། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་ཀུན་གྱི་དངོས། །ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་གཟུང་འཛིན་བྲལ། །དབྱིངས་དང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན། །འདི་ཡི་ངང་དུ་ཐམས་ཅད་འདུས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རིག་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་སྐུ་དྲི་མེད་ཀ་དག་ཡིན་པས་ལྟ་སྒོམ་

p. 301

ཉམས་ལེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཀྱང་བྱང་ན་གཡག་ཡོད་དུ་སོང་བས་ཉམས་སུ་མ་བླངས་ན་ཕན་མེད། རྡོས་བཅས་ཀྱི་ལུས་དང་འཁྲུལ་རྟོག་གི་སེམས་དག་ལ་དབྱིངས་རིག་གི་མན་ངག་གནད་དུ་བསྣུན་དགོས་པས་ན་དབྱིངས་རིག་ཤེས་དགོས་ཏེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཨེ་མ་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྣང་བ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་སྟེ་རགས་པའི་འབྱུང་བ་ལྔས་བསྒྲིབས་པས་ལུས་མེད་པ་ལ་སྣང་བ་མ་ནུས་སོ། །རིག་པ་རང་སྣང་གི་ངོ་བོ་ལྷུན་བརྗིད་དེ་ཕྲ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་བསྒྲིབས་པས་རྟག་མ་ཐུབ་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་བཀོད་པའི་སྣང་བ་གསལ་དངས་ཏེ་སྣ་ཚོགས་དུ་མའི་སྤྱོད་པས་བསྒྲིབས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་རིག་པའི་ངོ་བོ་བཟུང་བར་དཀའ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་དལ་བས་འགྲུབ། རིག་པའི་དབྱིངས་མི་འགྱུར་བར་གནས་ཀྱང་རིིག་པའི་སྟོབས་རྐྱེན་ཟད་པས་འགྲུབ། རིག་པའི་རང་བཞིན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གདམས་ངག་ལ་ཐུག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་རིག་འབྲེལ་པའི་གནད་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། སོ་སོའི་གནད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཐབས་ཀྱིས་རང་ངོ་སྤྲད་པ། དེའི་ངང་ལ་བསྐྱང་བ། གྲོལ་ཚད་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལ་སྤྱི་ཡི་མཐོང་བ་ནི། །གོམས་དང་གནད་ཀྱིས་མཐོང་བ་སྟེ། །གོམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ན། །བརྩམས་ཏེ་ལུས་ངག་གནད་གཟིར་བས། །རང་སྣང་དག་པའི་གཟུགས་མཐོང་ནས། །འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། ལྟ་བའི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་། སྒོམ་པའི་ངང་ལ་རང་བབས་སུ་བསྐྱང་། སྤྱོད་པ་འབྲལ་མེད་དུ་སྤྱད་པ་དང་གསུམ་ལས། ལྟ་བ་ནི་དབྱིངས་སྣང་འོད་དང་རིག་སྣང་ལུ་གུ་རྒྱུད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། འོད་དང་ཁ་དོག་དབྱིབས་ཉིད་དང་། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་རང་སྣང་སྟོན། །ཞེས་སོ། །སྒོམ་པ་ནི། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དབྱིངས་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་དུས་ན་དབྱིངས་དང་རིག་པ་ཚད་ལ་དབབ་པ་

p. 302

དང་། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་མཐའ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་། རང་གསལ་བློ་ལ་གོམས་པ་ཡིས། །ནང་གསལ་འགྱུ་ཡིད་ཕྱིར་མི་འཆོར། །དངོས་པོའི་རྗེས་སུ་སེམས་མི་འབྲང་། །ཞེས་སོ། །སྤྱོད་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྤྱོད་པའི་སྦྱངས་ས་དབྱིངས་རིག་ལ། །གཟེར་གསུམ་ལྡན་པས་འབྲལ་མེད་པར། །རྟག་ཏུ་འདྲིས་ནས་སྤྱོད་པ་སྟེ། །ཆོས་ཀུན་བྱ་བ་བྲལ་བ་དང་། །འཁོར་འདས་འབྲེལ་པ་ཆད་པའི་དུས། །རྟོག་བཅས་འཁྲུལ་པ་འགགས་པ་སྟེ། །འཁོར་བའི་གཡང་ས་རྒྱུན་ཆད་པས། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པའོ། །ཞེས་སོ། །རང་གནད་ནི་དེ་ཉིད་ལས། རིག་པའི་གནད་ནི་དབྱུང་བ་དང་། །བསྐྱིལ་ཞིང་མཁའ་ལ་གཏོད་པའོ། །དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ནི་བསྡུ་བ་དང་། །དགུག་དང་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སྦྱར། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་གྲོལ་ཚད་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། གནས་སྐབས་སྣང་ལ་འཕེལ་བས་རིག་པ་སྐུར་སྨིན་པ་དང་། མཐར་ཐུག་ཟད་པ་ལ་སྤྱོད་པས་སྣང་དབྱིངས་ཀ་དག་ལ་རིག་པས་རང་ས་ཟིན་པས་མཐའ་ལ་སྐྱོལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ལ། །ཐིག་ལེ་སྐུ་དང་འཁྲུལ་སྣང་དག །རང་བཞིན་ཉིད་དང་ངོ་བོ་ཉིད། །གཉིས་མེད་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་སྣང་། །འདི་དུས་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །བྱ་བྲལ་ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང་། འབྲས་བུ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཀྱང་། །ཆོས་རྣམས་ཟད་སར་ཕྱིན་པ་དང་། །རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡང་འཇིག །འདི་དུས་བླ་མའི་མན་ངག་ནུབ། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་མཐའ་སྟོངས་པས། །ཆོས་སུ་སྣང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་པས། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །མདོར་ན་གང་ཡང་གནས་པ་མེད། །སོང་བ་མེད་པས་འོང་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སོ་སོའི་གནད་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ནི། སྒྲོན་མ་སྣང་

p. 303

བྱེད་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ནི་ཙིཏྟ་སྟེ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་སྙིང་ལ་གནས། །དབྱིངས་ཀྱི་ལམ་ནི་རླུང་ཡིན་པས། །ཤེས་པའི་དངས་མ་འོད་དུ་གསལ། །དབྱིངས་ཀྱི་སྒོ་ནི་མཛོད་སྤུ་བས། །མཐིང་ག་ཁྱབ་ཆེན་ཤེས་པའི་གྲོགས། །དབྱིངས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་མིག་ཡིན་པས། །མཐོང་བྱེད་ཟུར་ལ་རྒྱུན་དུ་གནས། །དབྱིངས་ཀྱི་ཟད་པ་ནམ་མཁའ་སྟེ། །རིས་མེད་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པར་གདལ། །དབྱིངས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལུས་ཡིན་པས། །མཐོང་བྱེད་འཁྲུལ་སྣང་འདི་གཅོད་དོ། །དབྱིངས་ཀྱི་གོལ་ས་འོད་ཡིན་པས། །གསེར་སྒྲོག་ཐག་སྒྲོག་འཆིང་བར་མཉམ། །དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོག་ནི་འབྱུང་བ་ལྔ། །ཟད་པས་འཁྲུལ་པའི་ཞེན་ཡུལ་འགག །དེ་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ནི། །དབྱིངས་དང་རིག་པ་ཕུངས་པས་དཔུངས། །ཞེས་སོ། །རིག་པའི་གནས་ནི་དུང་ཡིག་ཅན་ལས། རིག་པའི་གནས་ནི་སྙིང་ཡིན་པས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་སྙིང་གར་གནས། །རིག་པའི་ལམ་ནི་རྩ་ཡིན་པས། །ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་རྩ་ནས་འགྱུ། །རིག་པའི་སྒོ་ནི་མིག་ཡིན་པས། །ལྟ་བ་ཁྱབ་ཆེན་མིག་ནས་འཆར། །རིག་པའི་ཡུལ་ནི་མཁའ་ཡིན་པས། །གཟུང་དཀའ་ཁྱབ་གདལ་ནམ་མཁར་ཟིན། །རིག་པའི་རྡོས་ནི་འཁོར་བ་སྟེ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། །རིག་པའི་གྲོགས་ནི་མྱང་འདས་ཏེ། །གནད་གཟིར་རིག་ངོ་སྟོང་གསལ་མཐོང་། །རིག་པའི་གོལ་ས་སྐུ་གསུམ་སྟེ། །ཞེན་འདོད་མཐར་ནི་ལྷུང་བར་འགྱུར། །རིག་པའི་སྒྲིབ་པ་ལྟ་སྒོམ་སྟེ། །བྱས་པ་རྣམས་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ། །རིག་པའི་འཁྲུལ་ས་འོད་ཡིན་ཏེ། །གཞན་འབྱུང་འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་ཅན། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྐུ་གསུམ་ལམ་སྣང་དུ་འཆར་བ་ལ་འབྲས་བུར་ཞེན་ནས་དགའ་བྲོད་དུ་སོང་བས་ལྷུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །རིག་པ་ཀ་དག་ཟང་མ་འདི་རྗེན་པར་ངོས་མ་ཟིན་ན་ལྟ་སྒོམ་ཐམས་ཅད་ཡིད་དཔྱོད་སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པར་སོང་བས་གཉེན་པོ་དུག་ཏུ་སོང་བ་བཤལ་སྨན་བརྫིངས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་

p. 304

ཡིན་ནོ། །འོད་ལ་ཞེན་པ་ཨ་འཐས་ན་ས་རྡོ་ལ་ཞེན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དང་པོ་ཡང་འོད་ལ་བཟུང་བས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་གོལ་ས་ཅིག་ཡིན་ནོ། །གནད་འདི་ཀུན་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བར་ཡོད་པས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་གནད་གསུམ་ངེས་པས་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། གནད་མ་ཤེས་ན་སྐྱོན་ཡོད་པས་ཤེས་པར་གདམས་པ་དང་གནད་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི་སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། ལུས་ཀྱི་གནད་ཉིད་མ་ཤེས་ན། །དཀོར་མཛོད་སྒོ་མོ་དམ་དགྲིགས་ལྟར། །ཕྱི་ནས་ནོར་རྙེད་མ་ཡིན་ནོ། །བསྐྱེད་པ་ཡི་ནི་རིམ་པ་ཡི། །དོན་ཉིད་དང་ནི་ཁྱད་མེད་ལྟར། །དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ཉིད་མི་ཤེས་ན། །བྱ་ལམ་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཚོལ་འདྲ། །རིག་པའི་གནད་དེ་མ་ཤེས་ན། །ནམ་མཁའ་སྤར་གྱིས་འདེབས་དང་འདྲ། །གནད་གསུམ་མན་ངག་མ་ཤེས་པར། །བསྒོམ་པར་འདོད་པའི་སྒོམ་ཆེན་དེ། །སྤྱད་དབང་མེད་པའི་ནོར་བསྲུང་འདྲ། །དེ་ཕྱིར་གནད་གསུམ་འབྲེལ་པ་གཅེས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལུས་ལ་གནས་པས་དང་པོ་ལུས་གནད་འདུག་སྟངས་ལས་མི་འདའ་བ་གཅེས། ཡུལ་གྱི་གནད་ནམ་མཁའ་ཡིན་པས་མཛོད་སྤུའི་ནམ་མཁའ་ལས་མི་འགྱུར་བར་བལྟ་བ་གཅེས། རིག་པའི་གནད་ལུ་གུ་རྒྱུད་དབྱིངས་ཀྱི་ར་བར་བཅུག་ནས་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པ་ལ་མིག་མི་འགུལ་ཞིང་རླུང་རབ་ཏུ་དལ་བ་གཅེས་པ་སྟེ། དུང་ཡིག་ཅན་ལས། རིག་པ་རྟེན་ས་ལུས་ཡིན་ཏེ། །ལུས་ཤིག་མེད་ན་མེད་པ་སྟེ། །ཡོད་ན་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པར་ངེས། །དེ་ལྟར་ལུས་ལ་ཡོད་པ་དེ། །ཆོས་ཅན་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས། །སྤྱི་བོའི་གཙུག་ནས་རྐང་མཐིལ་བར། །བརྟག་དཔྱད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །དཔྱད་པས་དེ་ཉིད་རྙེད་པ་མིན། །མོ་དང་པྲ་ལ་སོགས་པ་ཡི། །རྩིས་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །བལྟས་ཤིང་དཔྱད་ཀྱང་རྙེད་པ་མིན། །འོ་ན་གཏན་མེད་ཡིན་ཞེ་ན། །གཏན་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ལུས་ངག་

p. 305

ལྟེམས་ན་མངོན་དུ་སྣང་། །དཔེར་ན་ལུས་ལ་ཁྲག་ཁྱབ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་གླེན་པ་འགའ་ཞིག་གིས། །གང་གང་ལུས་ལ་ཁྲག་བཙལ་བས། །གཅིག་ཀྱང་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ལུས་ལ་ཁྲག་མེད་དམ། །ལུས་ལ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཐམས་ཅད་ཁྱབ་ཅིང་ཁྲག་ལ་བརྟེན། །སྐྱེས་བུ་ཐབས་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །རྩ་ལ་གཏར་ན་ཁྲག་འབྱུང་ལྟར། །ལུས་གནད་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡུལ་གྱི་གནད་ནི་ནམ་མཁའ་སྟེ། །འདི་ཉིད་མི་ཤེས་ཁ་ཅིག་གིས། །ཉིན་དང་མཚན་མོ་མེད་པ་རུ། །ནམ་མཁའ་ཉིད་ལ་བལྟ་བྱས་ཀྱང་། །འདི་ཉིད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ཉིད་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་དོན་ཤེས་འགྱུར། །རིག་པའི་གནད་ནི་ཉིན་མཚན་དུ། །རྟག་ཏུ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་བྱ། །གཞན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་། །ཡེངས་ཤིང་འབྲལ་བར་མི་བྱའོ། །འོ་ན་གནད་གསུམ་ཡེ་ཤེས་དེ། །འདི་ཉིད་མ་གཏོགས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས། །མཐོང་བ་དག་ནི་མེད་དམ་ཅི། །གཞན་ལྟ་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །འདི་ཉིད་མ་བསྟན་བར་དུ་ནི། །ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་མཐོང་བ་མིན། །དམ་པའི་གདམས་ངག་འདི་བསྟན་ན། །བ་རྣམས་ལུས་ལ་འོ་མས་ཁྱབ། །མཁས་པས་ནུ་མ་ནས་འཐེན་ན། །འོ་མ་དག་ནི་འབྱུང་བ་བཞིན། །མངོན་དུ་གསལ་ཏེ་ལུས་གནད་ཀྱིས། །རྟག་ཏུ་གོམས་དང་ཁྱད་མེད་མཐོང་། །བཤན་པ་སྨད་འཚོང་སྡིག་ཅན་ལ། །འདི་ཉིད་བསྟན་པས་གྲོལ་ཐོབ་འགྱུར། །ཉན་ཐོས་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། །བྱང་སེམས་སྒྲིབ་པ་བྲལ་བས་ཀྱང་། །འདི་ཉིད་གནད་གསུམ་གདེང་མེད་ན། །རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་ཡང་མཐོང་མི་འགྱུར། །གཞན་དག་གིས་ནི་སྨོས་ཅི་དགོས། །དེས་ན་གོམས་དང་ཐབས་ཉིད་གཅེས། །ཞེས་སོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་ཡུལ་གྱི་གནད་བསྟན་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་བདུན་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་བརྒྱད་པ། ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ།

p. 306

དེ་ནས་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གང་གིས་ཉམས་སུ་བླང་བ་གང་ཟག་གི་རིམ་པ། ཇི་ལྟར་སྨིན་པ་དབང་གི་རིམ་པ། ཡོངས་སུ་གྲོལ་བྱེད་གདམས་པའི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ལའང་གསུམ་སྟེ། སྟོན་བྱེད་བླ་མའི་རང་བཞིན། བསྟན་བྱ་སློབ་མའི་རང་བཞིན། ཐུན་མོང་དུ་བསྟེན་ཚུལ་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ལ་བླང་དོར་གཉིས་ལས། ཡང་དག་པའི་བླ་མ་ལ་བརྟེན་པར་གདམས་པ་ལས་དེའི་མཚན་ཉིད་ངོས་གཟུང་བ་ནི། སྤྱིར་ཐེག་པ་མཐའ་དག་གི་གནས་ལ་མཁས་ཤིང་ཐུགས་རྗེའི་རླབས་ཆེ་བ། གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་ལ་མཁས་ཤིང་དབང་གི་ཆུ་བོ་རྫོགས་པ། དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ལ་གནས་ཤིང་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞི་ལ་རྟགས་ཐོན་པ། བྱེ་བྲག་ཏུ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་དབང་འབྱོར་བས་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ལ་དབང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་རྟོགས་ཤིང་ལྟ་བ་ལ་མཁས་པས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཐོབ་པ། གོམས་ཤིང་སྒོམ་པ་ལ་མཁས་པས་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འདའ་བ། གཉིས་མེད་སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་པས་གཟུང་འཛིན་དང་རྣམ་རྟོག་བགས་ཀྱིས་ཆུང་ཞིང་བླང་དོར་མེད་པ། མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུ་ལ་མཁས་པས་གྲོལ་ཚད་གསུམ་གང་རུང་ཡོད་ཅིང་རེ་དོགས་དང་འབད་རྩོལ་ཞིག་པས་ཁོང་ཡངས་ཤིང་བློ་བདེ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། མཚན་ཉིད་རྫོགས་པའི་བླ་མ་ནི། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་བཞིན། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གཞི་འཛིན་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། རྡོ་རྗེའི་དོན་ལྡན་སློབ་དཔོན་ནི། །ངང་རྒྱུད་བཟང་ཞིང་སློབ་ལ་མཁས། །དབང་ཐོབ་གསང་སྔགས་དོན་ལ་སྦྱོར། །ཕྱི་ནང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས། །ཡི་དམ་ལྷ་དང་འདུ་འབྲལ་མེད། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཡེང་བ་མེད། །རྫོགས་

p. 307

ཆེན་མན་ངག་དོན་ལྡན་པའི། །གསང་སྔགས་གསང་བའི་རྒྱུད་ལ་མཁས། །ཕྱི་ནང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད། །ལྟ་བའི་དོན་ལས་མི་འདའ་ཞིང་། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་བྱ་བ་བཏང་། །ཡོན་ཏན་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ལྟར། །ཟད་མེད་གཏེར་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། ཡངས་ཤིང་རྒྱུད་དང་གྲུབ་མཐའ་དག་ལ་མཁས། །ངང་རྒྱུད་བཟང་ཞིང་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་མཁས། །གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེ་ཨཱ་ལི་ཀཱ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་རང་ཤར་ལས། སློབ་དཔོན་ལ་ཡང་དོན་བཞི་སྟེ། །སྤྱི་དང་འདྲེན་དང་དམ་ཚིག་དབང་། །མན་ངག་ལུང་གི་སློབ་དཔོན་ནོ། །ཞེས་བཞིར་བཤད་ཀྱང་སྐབས་འདིར་གཉིས་སུ་བསྡུ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྩ་བ་ཡན་ལག་བླ་མ་གཉིས། །ཞེས་པ་དང་། དབང་བསྐུར། རྒྱུད་བཤད། མན་ངག་ཕོག་ན་རྩ་བའི་བླ་མ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་དག་གང་རུང་རེའམ་གཉིས་ལྡན་ལྟ་བུ་ནི་ཡན་ལག་གི་བླ་མ་ཞེས་བྱའོ། །རྩ་བའི་བླ་མ་གཉིས་ཡོད་ནའང་ད་ལྟ་དེའི་མན་ངག་གང་ལ་རང་སྤྱོད་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་གཉན་པས་གཞི་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དོར་བྱའི་བླ་མ་ནི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་དང་མི་ལྡན་ཞིང་སྡོམ་པ་དང་དམ་ཚིག་འཆལ་བ། མི་ཤེས་ལ་ང་རྒྱལ་ཆེ་བ། ཚེ་འདིའི་བྱ་བ་དང་སོ་ཚིགས་སློབ་ཅིང་རང་གི་སར་བཅིངས་ནས་སློབ་མ་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཟུམ་ཐར་བའི་ལམ་སྟོར་བར་བྱེད་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། མི་ཤེས་ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་དང་། །བླུན་རྨོངས་ཚིག་ཕྱིར་འབྲེང་བ་དང་། །གསང་སྔགས་དོན་ལ་མི་དགོངས་དང་། །གཞན་གྱི་ཞེ་གཅོད་ཁེངས་ཚིག་དང་། །ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དང་། །དབང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞལ་མ་མཐོང་། །དམ་ཚིག་འཆལ་བར་གྱུར་པ་དང་། །དྲིས་པ་དག་ལ་ལན་མི་ཐེབས། །ཐོས་ཆུང་ང་རྒྱལ་ཆེ་བ་སྟེ། །སློབ་དཔོན་མ་བརྟགས་སློབ་མའི་བདུད། །གསང་སྔགས་སྟོན་པའི་སློབ་དཔོན་

p. 308

མིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་སྟོན་མི་ནུས། །དེ་དང་འགྲོགས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། སློབ་དཔོན་ཚད་མར་མ་གྱུར་སྤྲེའུ་འདྲའི་ལུང་། །ལོག་པའི་ལམ་ཞུགས་གསང་སྔགས་འཆོལ་བར་སྤྱོད། །དེ་ནི་ལོག་འདྲེན་ཡིན་པས་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་སྣོད་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་སྣོད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བླང་དོར་གཉིས་ལས། དབང་དང་གདམས་པ་ཐུན་མོང་པའི་གནས་སྟོན་པའི་སྣོད་བཟང་པོ་ནི། རང་ཤར་ལས། དད་པའི་སྟོབས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ། །ཤེས་རབ་ཆེ་ཞིང་འཛིན་ཆགས་མེད། །ཕུ་དུད་ཆེ་ཞིང་གསང་སྔགས་སྤྱོད། །རྟོག་མེད་སེམས་ལ་གཡེང་བ་མེད། །དམ་ཚིག་ལྡན་ཞིང་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན། །བྲེང་ངེ་དུང་ངེ་བརྩེ་གདུང་ཅན། །ལྷང་ངེ་ལྷན་ནེ་སྒོམ་ལ་སྤྱོད། །སློབ་དཔོན་གསུང་པ་ཇི་བཞིན་སྤྱོད། །དམ་ཚིག་འཆལ་བར་མི་གཏོང་ཞིང་། །སྤྱོད་ལམ་གཞན་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད། །གུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་གདུང་ཞིང་། །ཚིག་གཅིག་བསྟན་པའང་རྗེས་སུ་འཛིན། །རང་གི་དོན་ལ་དེ་བཞིན་སྤྱོད། །གསང་བ་གཉེར་གཏད་ཐུབ་པར་བྱེད། །རྡོ་རྗེའི་དོན་ལས་མི་འདའ་ཞིང་། །ཐོས་པ་ཆེ་བའི་གང་ཟག་བསྟེན། །རང་གི་དོན་ལས་འདའ་བ་མེད། །དྲེགས་པའི་ཚིག་མེད་འཇམ་པོར་སྨྲ། །ཕ་རོལ་སེམས་དང་མཐུན་པར་འཇུག །སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ཚུལ་དུ་བྱེད། །དེ་ནི་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་དེ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྣོད་དུ་གསུངས། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། དད་དང་ཤེས་རབ་ལྡན་པ་དང་། །མོས་ཤིང་འཁྲུལ་ནོར་མེད་པ་དང་། །བརྗོད་བྱ་རྣམས་ལ་འཁྲུལ་ནོར་མེད། །དབང་པོ་གསལ་བས་བླ་མ་བསྟེན། །ཞེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས།

p. 309

ང་རྒྱལ་དྲེགས་མེད་ངང་གིས་ཤེས་པ་དལ། །བཀའ་དྲིན་མི་གསོད་གསང་སྔགས་དོན་ལ་སྦྱོར། །ངེས་པར་དད་ལྡན་གཏོང་ཕོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །རྡོ་རྗེའི་དོན་ལྡན་གསང་སྔགས་སྣོད་དུ་གསུངས། །ཞེས་སོ། །དོར་བྱའི་སློབ་མ་ནི། རང་ཤར་ལས། བཀུར་སྟི་ཕུ་དུད་མི་བྱེད་ཅིང་། །གསང་སྔགས་འཆོལ་བར་སྤྱོད་པ་དང་། །རིགས་རྒྱུད་མེད་ཅིང་ངང་རྒྱུད་མེད། །ཤེས་རབ་ཆུང་བར་གྱུར་པ་དང་། །བཀའ་དྲིན་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དང་། །རང་གི་རིགས་རྒྱུད་བརྗོད་པ་དང་། །ལུས་ལ་རྒྱན་བཟང་འདོགས་པ་དང་། །དོན་མེད་འཆལ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། །སློབ་མ་མ་བརྟགས་སློབ་དཔོན་དགྲ། །ཉམས་སུ་མི་ལེན་གང་ཟག་ལ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མི་བཤད། །ཅེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། མི་ཤེས་ང་རྒྱལ་ཆེ་ཞིང་བླུན་རྨོངས་གཅམ་བུ་ཅན། །ང་རྒྱལ་དྲེགས་ཚིག་སྨྲ་ཞིང་མཆེད་ལ་རས་ཆོད་བྱེད། །ངོ་ཚ་མེད་ཅིང་ཁྲེལ་མེད་བག་འཛེམ་མེད། །གསང་སྔགས་སྣོད་མིན་གང་ཟག་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཐུན་མོང་དུ་བསྟེན་ཚུལ་ངེས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། བསྲུང་རྒྱུ་གཅིག་པས་ཕན་ཚུན་བརྩེ་གདུང་ལ་གནས་པ། སྣོད་བརྟགས་ནས་གསང་བའི་དོན་གདམས་པ། བླ་མ་བསྟེན་ཚུལ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པའོ། །དང་པོ་ལ་བསྲུང་རྒྱུ་གཅིག་པ་དང་། བརྩེ་གདུང་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་དཔོན་སློབ་གཉིས་ཀས་བསྲུང་དགོས་པར་གཅིག་པས་ཕན་ཚུན་མ་གུས་པ་དང་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤང་དགོས་ཏེ། དམ་ཚིག་འདོམས་པའི་སྟོན་པ་སློབ་དཔོན་ཡིན་ལ་སྣོད་སློབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་ཤར་ལས། སློབ་དཔོན་དང་ནི་སློབ་མ་གཉིས། །བསྲུང་བའི་རྒྱུ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་གྲགས། །བསྲུང་བའི་རྒྱུ་ནི་སློབ་དཔོན་ཏེ། །སྲུང་བར་བྱེད་པ་སློབ་མའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་པ་རྗེས་འཇུག་གོ། ཞེས་སོ། །དེས་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྩེ་གདུང་བསྐྱེད་དགོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས།

p. 310

ཐུགས་རྗེའི་འབྲེལ་ཐག་མ་ཆད་ཅིང་། །བརྩེ་གདུང་རྒྱུན་ཐག་མ་ཆད་པ། །སློབ་དཔོན་སློབ་མའི་འབྲེལ་བའོ། །ཞེས་སོ། །སློབ་དཔོན་དེས་ཐུགས་རྗེས་གཟིགས་པ་དང་སློབ་མ་དེས་བརྩེ་གདུང་བསྐྱེད་པ་གཉིས་འབྲེལ་བ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བྱའོ། །གཉིས་པ་སྣོད་བརྟག་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན། །སྣོད་ངན་ཕལ་དུ་བླུགས་མི་བྱ། །དད་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཡི་བཅུད། །སྣོད་ངན་དག་ཏུ་བླུགས་གྱུར་ན། །བཅུད་མེད་གཉིས་ཀ་ཕུང་བར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་བློ་དམན་རྣམས་ལ་གསང་། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་བླ་མ་བསྟེན་ཚུལ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་ལ་བསྟེན་ཚུལ་དང་། ཕན་ཡོན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྩ་བ་ཡན་ལག་བླ་མ་གཉིས། །སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ལ། །རྒྱལ་སྲིད་དང་ནི་རང་གི་ལུས། །འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན། །ལུས་ངག་སྤྱོད་པ་མཉེས་པ་ཡིས། །བླ་མ་སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་བསྟེན། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། དེ་ལྡན་མན་ངག་སློབ་དཔོན་ལ། །རང་ལུས་དང་ནི་རིན་ཆེན་རྫས། །ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་དག་གིས་བསྟེན། །ཞེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེ་ཨཱ་ལི་ཀཱ། །ལུས་ཡོན་ཕུལ་ལ་རབ་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །ཕན་ཡོན་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། བསྟེན་པ་དེ་ལས་ཡོན་ཏན་ནི། །དཔག་བསམ་ཤིང་དང་ཡིད་བཞིན་ནོར། །འདོད་འཇོའི་བ་དང་འདྲ་བ་ཡི། །ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐོབ། །དེ་ལ་དམིགས་ཏེ་བླ་མ་བསྟེན། །འཁོར་བའི་གཡུལ་ལས་བཟློག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་སྣོད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་སྣོད་སྤྱིར་བསྟན་པ། གང་གིས་འཛིན་པའི་སྣོད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། བསྟན་པ་འཛིན་པའི་སྣོད་བླ་ན་མེད་

p. 311

པར་བསྔགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ནི། །ཀུན་ལ་བསྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། །གསང་བ་ཐུབ་པ་འགའ་ལ་བསྟན། །གསང་སྔགས་གསང་བའི་དམ་པ་ནི། །བསྟན་པའི་རིགས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །གསང་བའི་གཉེར་གཏད་ཐུབ་པར་བྱེད། །གསང་བའི་དོན་ལ་འགྲུས་པ་དང་། །ཤེས་རབ་བློ་རྩལ་ཆེ་བ་དང་། །དམ་ཚིག་སྡོམ་པ་ལྡན་ལ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བ་སྒོམ་པ་འཛིན་པ་ནི། །དང་པོ་བར་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་། །གཏོང་བར་ནུས་ཤིང་བླ་མར་གུས། །བརྟུལ་ཞུགས་ལྡན་ལ་སྡིག་ལ་འཛེམ། །འགྱུར་མེད་རབ་ཏུ་བརྟན་པོས་འཛིན། །ཡང་ན་ངང་རིང་ཤུགས་དལ་བ། །ལྷུག་པ་གླེན་པའི་ལྷོད་ཡོད་པ། །རྟོག་པ་ཆུང་ཞིང་རང་བཞིན་དལ། །ལུས་ངག་བྱ་བ་བྲལ་བ་དང་། །ཤེས་རབ་ལྡན་པས་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། རྒྱལ་རིགས་དང་ནི་བྲམ་ཟེའི་རིགས། །དེ་བཞིན་རྗེའུ་རིགས་ཆེན་པོ་དང་། །ཁྱད་པར་ཆེན་པོའི་མི་རྣམས་ལ། །གསང་སྔགས་ངེས་དོན་བསྟན་པར་གསུངས། །ཡང་ན་རིས་མེད་ཁ་དོག་བརྟགས། །ཕོ་མོ་གཉིས་ནི་གང་ཡང་རུང་། །ཁ་དོག་འདི་དང་ལྡན་པར་ནི། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྣོད་དུ་གསུངས། །ཡན་ལག་རགས་ཤིང་ཁ་དོག་ནག །སོ་ཉིད་ཐགས་བཟང་དཀར་ལ་འགྲིག །མིག་རྩ་ཡིད་ཙམ་དམར་བ་དང་། །སྐྲ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡང་། །གཡས་སུ་འཁྱིལ་ཞིང་ཁམ་ནག་མདོག །ལུས་ལ་བཀུར་སྟི་ཆུང་བ་དང་། །ཕྱི་ཡི་སྤྱོད་ལམ་ཐ་མལ་མདོག །ཚིག་རྣམས་ཤུགས་འབྱུང་སྨྲ་བ་དང་། །ཡང་ན་ཚིག་གི་རྣམ་པ་ཀུན། །གཅིག་གིས་གང་ལྟར་སྨྲས་པ་ལྟར། །སྐྱེས་བུ་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་སྨྲ། །རྫོགས་ཆེན་གདམས་ངག་བསྟན་པར་གསུངས། །དེ་རྣམས་གཅིག་ལ་ཚང་གྱུར་ན། །ཤན་པའི་རིགས་སམ་སྨད་འཚོང་

p. 312

རིགས། །ཕྱག་བདར་ཁྲོད་པའི་རིགས་ཀྱང་རུང་། །རིགས་ངན་གང་དག་སུ་ཡིན་ཀྱང་། །གསང་བའི་མན་ངག་བཅུད་འདི་གཏད། །རྒྱུ་ཆུང་ཡོ་བྱད་མེད་པ་ན། །རང་གིས་ཡོ་བྱད་སྦྱར་ནས་ཀྱང་། །ལྷག་མ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་སྦྱིན། །གསང་བའི་བཅུད་གསུམ་མན་ངག་འདི། །རིགས་དང་ཁ་དོག་བརྟག་ཐབས་དང་། །ང་ནི་མྱ་ངན་འདས་འོག་ཏུ། །གསང་བའི་མན་ངག་ཡང་བཅུད་འདི། །ངེས་པའི་རྒྱལ་པོ་འདི་ལྟར་བསྟན། །དེ་རྣམས་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ། །གོང་གི་གདམས་ངག་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་སྨིན་པ་དབང་གི་རིམ་པ་ལ་བཞི་སྟེ། དབང་བསྐུར་བའི་ཕན་ཡོན། མ་བསྐུར་བའི་ཉེས་དམིགས། ཇི་ལྟར་བསྐུར་བའི་དབང་། གྲོགས་དམ་ཚིག་གི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཡོན་ཏན་བྱེ་བྲག་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ལ། །ཐོགས་རྡུགས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། །རང་སྣང་གྲོགས་སུ་བསྟེན་པ་དང་། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། དབང་རྫོགས་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་པ་དང་། དབང་མཆོག་ཐོབ་ན་གསང་སྔགས་མ་བསྒྲུབས་འགྲུབ། །ཅེས་པ་དང་། གཉིས་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དབང་མ་ཐོབ་པའི་སྐྱོན་ནི་འདི་ལྟ་བུ། བར་མ་དོ་ལ་བྲེད་པ་དང་། དངངས་པ་དང་། རྡུགས་པ་དང་། ཐོགས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ཤོར་བ་ཡང་འབྱུང་ངོ་། །བག་ཆགས་ཀྱི་ལུས་མ་བོར་བར་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཀུར་བའི་འོས་སུ་མི་མཐོང་བ་དང་། བསོད་ནམས་ཆུང་བ་དང་། ཚེ་ཐུང་བ་དང་། འཚོ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཉུང་བ་དང་། ཁ་ཉེན་པ་དང་། བར་ཆོད་མང་པོ་འབྱུང་ངོ་། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་ནི་གསང་སྔགས་སྤྱོད་པའི་དབང་མ་ཐོབ་པའི་སྐྱོན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། དབང་

p. 313

མཆོག་མ་ཐོབ་རྣལ་འབྱོར་ནི། །མཉན་པ་ལག་སྐྱ་མེད་པ་བཞིན། །ཕ་རོལ་སྒྲོལ་བར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དབང་དངོས་ལ་བཞི་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབང་བསྐུར་བ་ཡི་ཆོ་ག་བཤད། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །ཡང་གསང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡི། །སྡེབས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་དག་གིས། །འགྲོ་བའི་ལུས་ངག་ཡིད་སེམས་བཞི། །རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དབང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་ཀྱང་། །སྐལ་བ་ལྡན་པ་སྨིན་པར་བྱ། །སྤྲོས་བཅས་ཉིད་དང་སྤྲོས་མེད་དང་། །ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད། །དབྱེ་བ་བཞི་ཡི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །དད་ལྡན་རང་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱེད། །ཅེས་པས། དེ་ལས་དང་པོར་སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་དབང་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐུར་བའི་རིམ་པ་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་། །བསྙེན་པ་སྒྲུབ་པ་ཉེ་བར་བསྙེན། །མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་བླ་མས་བྱ། །གཞན་ཡང་ས་ཡི་ཆོ་ག་དང་། །སྟ་གོན་ཐིག་དང་ཚོན་བཀྱེ་བ། །རྒྱུད་ལ་འབྱོངས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིན། །དེ་ནས་དབང་བསྐུར་ཆོ་ག་ཡང་། །ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། །རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་རྫོགས་བྱས་ནས། །རྫོགས་ཆེན་རིག་པའི་རྩལ་དབང་བསྐུར། །དེ་དག་སོ་སོའི་དགོས་པ་དང་། །འཇུག་ཅིང་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་བཤད། །ཅེས་སོ། །དེ་ནས་མཎྜལ་དང་བུམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་གསང་དབང་བསྐུར་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྤྲོས་མེད་དད་ལྡན་འཇུག་སྨིན་ཕྱིར། །སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དབང་མཆོག་ནི། །མཎྜལ་བུམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །ཚིགས་སུ་བཅད་པས་དབང་སྦྱིན་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དབང་བརྡ་དང་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐུར་བ་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ། །འཁོར་འདས་རུ་ཤན་གོང་བཞིན་དབྱེ། །དེ་ཚེ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ལས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཡང་། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ངེས་

p. 314

པར་བརྟག །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་མ་དག་ན། །རང་རང་མཐུན་པའི་དགེ་བས་སྦྱང་། །དབང་ནི་བརྡ་ལ་བརྟེན་པ་ཡི། །རང་རིག་གསལ་བའི་རང་ངོ་སྤྲད། །བརྡ་གྲོལ་མན་ངག་མཁས་པས་སྦྱར། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་རབ་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དབང་ལྟ་སྟངས་དང་གཟིགས་སྟངས་ལ་བརྟེན་ནས་རིག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་དབང་བསྐུར་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རབ་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ། །སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒོ་ཕྱེ་ལ། །ལུས་ཀྱི་འདུག་སྟངས་ངེས་པར་བརྩམ། །དེ་ལ་གོམས་ཏེ་གཟིགས་སྟངས་སྦྱར། །མངོན་སུམ་རིག་པ་ལུང་གི་བརྡའོ། །ཞེས་སོ། །དབང་འདི་དག་ལོས་བར་དུ་བཅད་ན་ཤིན་ཏུ་ལེགས་ལ། ཟླ་བ་དང་ཞག་གིས་བར་དུ་བཅད་ནས་བསྐུར་ཀྱང་འགལ་བ་ནི་མེད་དེ། དང་པོའི་སྒོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྐལ་ལྡན་ཡིན་ངེས་ལ་ཞག་གཅིག་གམ་བཞི་ལ་རྫོགས་པར་བསྐུར་ཡང་འགལ་བ་མེད་ལ་ཕལ་པ་ལ་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པས་བར་དུ་བཅད་དགོས་ཏེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ཀྱིས་མན་ངག་དུམ་བུའི་ལུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྣོད་དྲོད་ཚད་བརྟགས་རྣམས་ལ་རྟོག་ཅིང་རིམ་པས་དབང་ཁྲིད་མན་ངག་དང་བཅས་པ་ཐེབས་པར་འདེབས་དགོས་པ་དང་བཀའ་སྲུངས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གཉན་ཆེས་པས་བཀའ་ཆད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ལ་དགའ་སྟོན་ཡོན་དང་བཅས་པས་བླ་མ་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་མཉེས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། ཕྲ་ཊཱི་ཀ་ལས། སྟོན་མོ་མེད་ན་དོན་མི་འགྲུབ། །དགའ་སྟོན་ཆེན་པོའི་མཆོད་པ་ཡིས། །བླ་མ་དང་ནི་བླ་མའི་འཁོར། །དེ་བཞིན་རང་གི་རྡོ་རྗེའིསྤུན། །གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་དག་གམ། །ཡང་ན་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་ལ། །ཚོགས་ནི་དགའ་སྟོན་སུས་བྱས་པ། །སྟོན་མོ་ཡོན་དང་བཅས་པ་ཡིས། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་མགུ་བྱས་ན། །ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་དང་། །ཉེས་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ་

p. 315

བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་གྲོགས་དམ་ཚིག་གི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ལ་དྲུག་སྟེ། དམ་ཚིག་གི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །ཕན་ཡོན། ཉེས་དམིགས། དབྱེ་བ། བསྲུང་ཐབས་སོ། །དང་པོ་ནི། དབང་ལས་བྱུང་བའི་སྐབས་ཀྱི་སྤང་བླང་རྣམས། དམིགས་ངེས་པས་སྤང་བྱ་སྤོང་ཞིང་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་དམ་འཆའ་བའི་སྡོམ་པས་རྒྱུད་སྡོམ་པ་སྟེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། ངོ་བོ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། དམ་པ་གཉེན་པོ་དེས་རྒྱུད་སྡོམ་པ་ཡིན་ལ། ཚིག་པ་སྡོམ་པ་དེས་ཉེས་ལྟུང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དམ་ཚིག་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས། དམ་པ་བཅིངས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་སྲེག་པས་ཚིག་ཅེས་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །དམ་ཚིག་ལེགས་པར་བསྲུངས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། དམ་ཚིག་ལ་ནི་གང་གནས་པ། །བསམ་པ་ཐམས་ཅད་མཐར་ཕྱིན་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཉམས་པའི་ཉེས་པ་ནི། ཚད་མེད་དེ་རེ་ཞིག་བསྡུ་ན་གཉིས་ལས། ཐུན་མོང་དུ་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཉམས་ན་དམྱལ་བར་ངེས་པར་འགྲོ། །ཞེས་པ་དང་། དམ་ཚིག་ཉམས་པའི་སྔ་ལྟས་སུ། །མི་བདེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་། །ཡམས་དང་འཚེ་བའི་ནད་རྣམས་དང་། །རིམས་ནད་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གདོན་དང་ལོག་འདྲེན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །བསད་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ། །མིག་གིས་གཟུགས་མི་མཐོང་བར་འགྱུར། །རྣ་བ་འོན་ཞིང་ལས་མི་འགྲུབ། །མཛེ་དང་ཤུ་བའི་ནད་རྣམས་འབྱུང་། །ཆོམ་རྐུན་རྒྱལ་པོའི་ཆད་པ་འབྱུང་། །གཞན་ལ་མེད་པའི་རིམས་ནད་འབྱུང་། །བུ་དང་ཆུང་མ་འཆི་བར་སྟོན། །ཡུལ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དགྲར་ལྡང་ཞིང་། །བྱས་པ་དོན་མེད་ཆེན་པོར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཁྱད་པར་དམིགས་སུ་བཀར་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། བླ་མ་

p. 316

སྨད་པ། སྤུན་སྲིང་སྨད་པ། གསང་སྒོ་འཆོལ་བའོ། །དང་པོ་ནི་བླ་མ་ལ་དམ་ཉམས་ན་ཉེས་པ་ཚད་མེད་དེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། སློབ་དཔོན་དག་ལ་སྨོད་པ་ནི། །དཔེར་ན་མུན་ཁུང་སྒྲོན་བསད་ན། །མཐོང་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་བཞིན། །མནར་མེད་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་དུ། །སྡུག་བསྔལ་ཉམ་ཐག་ཡུན་རིང་གནས། །བསྐལ་པ་མང་པོར་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་མཆོག་ཏུ་གཉན་པའི་ཕྱིར་ཡེ་མ་ཉམས་པ་དགོས་ཏེ། ལན་ཅིག་དམ་དེ་ཉམས་ན་བསྐང་དང་འགྱོད་ཚངས་ཅི་བྱས་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་སྲབ་ཏུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ལས་དམ་ཚིག་སོར་མི་ཚུད་པས་འོ་བརྒྱལ་ཡང་དམྱལ་བར་ལན་ཅིག་འགྲོ་དགོས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། ཉམས་ན་མེ་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཚིག་པར་བྱེད། །གསང་སྔགས་དོན་སྟོན་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལ། །རིན་ཆེན་གསེར་ནི་རང་ལུས་ཙམ་ཕུལ་ཡང་། །དམ་ཚིག་ཉམས་གྱུར་མི་སྐོང་ཚིག་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །མཆེད་ལ་བཞི་སྟེ། སྤྱིའི་མཆེད་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་སོ་ཅོག་གི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཉེ་བའི་མཆེད་སྔགས་ལ་ཞུགས་པ་དང་དེའི་ནང་ནས་ཆོས་རྒྱུད་གཅིག་པ་རྣམས་སོ། །འདྲེས་པའི་མཆེད་བླ་མ་གཅིག་པའི་སློབ་མ་རྣམས་སོ། །ཤིན་ཏུ་འདྲེས་པའི་མཆེད་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་དང་མར་མེ་གཅིག་ལ་བལྟ་ཞིང་བུམ་པ་གཅིག་ལ་དབང་གྲལ་གཅིག་ཏུ་དབང་དང་གདམས་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཞུས་པའི་སྤུན་སྲིང་རྣམས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། རྡོ་རྗེའི་སྤུན་ལ་དོན་བཞིས་བསྟན། །སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་འདྲེས་པ་དང་། །དཀྱིལ་འཁོར་བུམ་པ་འདྲེས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མཆེད་ལ་དམ་ཚིག་ཉམས་ན་ཉེས་པ་ཚད་མེད་དེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། རྡོ་རྗེའི་མཆེད་དང་ལྕམ་དྲལ་ནི། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འགྲོགས་པའི་སྤུན། །ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སྨོན་ལམ་མཐུས། །རྡོ་རྗེའི་དམ་ཚིག་ལུ་གུ་རྒྱུད། །རྟག་ཏུ་དེ་དང་མི་འབྲལ་བས། །དེ་ལ་བཟློག་ཅིང་འཁུ་བ་

p. 317

ནི། །རང་ལ་རང་གིས་མཚོན་བཏབ་ན། །རང་སྲོག་ཚེ་རབས་ལྔ་བརྒྱའི་བར། །རང་གིས་གཅོད་ཅིང་ཕུང་བར་འགྱུར། །ཚེ་འདིར་མི་བདེ་སྣ་ཚོགས་པ། །མི་འདོད་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དག་ཏུ་ཡང་། །ངན་སོང་གསུམ་དང་མི་ཁོམ་པའི། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུད་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཡུན་རིང་དག་ཏུ་མི་ཐར་ཞིང་། །ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གསང་སྒོ་འཆོལ་བའི་ཉེས་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་གསང་ཆེན་འདི། །བློ་དམན་རྣམས་ལ་བསྒྲགས་གྱུར་ན། །དཔེར་ན་གཙུབ་ཤིང་མེ་གཙུབས་ན། །གཙུབ་ཤིང་ཉིད་ཀྱང་འཚིག་པར་འགྱུར། །གཞན་ཡང་མཚན་མར་གྱུར་པ་སྲེག །གསང་སྔགས་ངེས་དོན་མེ་དང་འདྲ། །སྐལ་བ་ཆུང་ཞིང་ཤེས་རབ་དམན། །བློ་ངན་རྒྱུ་འབྲས་རྨོངས་པ་རྣམས། །རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་སྐུར་འདེབས་ན། །ངན་སོང་གསུམ་དུ་འཕང་བར་འགྱུར། །ངེས་དོན་མ་རྟོགས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་། །གསང་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་། །སྨྲ་བྱེད་ལྕེ་ལ་ཞིང་རྨོ་ཞིང་། །སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ངེས་པའི་དོན་འདི་གསང་། །རླུང་ཕྱོགས་ཙམ་དུའང་བསྒྲག་མི་བྱ། །ཡུན་རིང་དག་ཏུ་མི་ཐར་བའི། །སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་མྱོང་། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་དབྱེ་བ་ནི། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་ཀྱང་སྐབས་འདིར་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་དེ། རྩ་བ། ཡན་ལག །གསང་བ་རྒྱལ་པོའི་དམ་ཚིག་གོ། དང་པོ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། དབང་རྟེན་པ་ཡི་དམ་ཚིག་ལ། །བྱེ་བྲག་བརྗོད་དུ་མི་ལང་ཡང་། །མདོར་བསྡུས་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས། །རྣལ་འབྱོར་ལུས་ངག་ཡིད་ལ་སྦྱར། །ཞེས་སོ། །སྐུའི་དམ་ཚིག་ཏུ་ལུས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་རྣམས་བསྲུང་ཞིང་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། ལུས་ལྷར་དམིགས་ཤིང་ཁྱད་པར་དུ་ལྟ་སྟངས་གསུམ་ལས་མི་གཡོ་བར་བྱའོ། །གསུང་གི་དམ་ཚིག་ཏུ་ངག་གིས་མི་དགེ་བ་རྣམས་བསྲུང་ཞིང་དགེ་བ་ལ་སྦྱར་ཏེ་སྔགས་

p. 318

བཟླས་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་སྨྲ་བ་གཅད་པར་བྱའོ། །ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཏུ་ཡིད་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་རྣམས་བསྲུང་ཞིང་དགེ་བ་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་དོན་སྒོམ་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཅི་ལའང་མི་རྟོག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ལ་རྣམ་གྲངས་མང་ཡང་འདིར་བརྒྱད་དུ་འདོད་དེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ལ་རྟག་ཏུ་མཆོད་ཅིང་བཀུར་སྟི་རྒྱུན་མི་བཅད་པ། རྡོ་རྗེའི་སློབ་དཔོན་མི་སྨད་པ། རྡོ་རྗེའི་མཆེད་ལ་མི་ཁྲོ་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཚེ་བ་སྤང་ཞིང་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ། མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤང་བ། དགེ་བ་བཅུ་ལ་སྤྱོད་པ། ཕ་མ་ལ་བཀུར་སྟི་རྗེས་སུ་མ་གནང་བར་གསང་བ་བསྒྲག་པ་ལས་བསྲུང་བའོ། །ཇི་སྐད་དུའང་རྩལ་རྫོགས་ལས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་སྤང་མི་བྱ། །དགེ་སྤྱད་མི་དགེ་སྤྱད་མི་བྱ། །རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སྨད་མི་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། དམིགས་པ་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་མཆེད། །བསྲུང་བའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ། །ཞེས་པ་དང་། སྔ་མ་ལས། རང་རིག་བསྐྱེད་པའི་སློབ་དཔོན་ལ། །ཤིན་ཏུ་གཙོ་བོས་བླང་བར་བྱ། །ལུས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕ་མ་ལ། །བཀུར་སྟི་རིམ་གྲོ་རྒྱུན་མི་བཅད། །རྡོ་རྗེའི་མཆེད་དང་ལྕམ་དྲལ་ནི། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འགྲོགས་པའི་སྤུན། །ཞེས་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་རིགས་དྲུག་སེམས་ཅན་ལ། །སྙིང་རྗེའི་རྒྱུན་ཐག་མི་གཅད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། གཞན་ཡང་དམ་ཚིག་སྡོམ་པ་བཤད། །བླ་མ་སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་རྟེན། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཡི་དམ་ལྷ། །རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ལ། །ཚོགས་དང་མཆོད་པ་རྒྱུན་མི་གཅད། །བླ་མ་མཚན་ཉིད་ལྡན་མཐོང་ན། །བསྟོད་དང་མཆོད་པ་རྫོགས་པར་བྱ། །བུད་མེད་མི་སྨད་ཁྲོ་མི་བྱ། །ཕུང་པོ་མི་སྨད་ཡི་དམ་བསྟེན། །དཀྱིལ་འཁོར་དང་ནི་སྔགས་དང་ལྷ། །ཕྱག་རྒྱ་བསྟེན་པ་ཡང་དག་ཉིད། །དད་ཅན་ཚོགས་གཉིས་མི་བཅག་ལ། །དགེ་ལྡན་

p. 319

སེམས་ནི་མི་དཀྲུག་སྟེ། །སྡོམ་ལྡན་དམ་ཚིག་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། ཕྲ་མོ་བཅོ་ལྔ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་ནི་འདིར་བསྲུང་བྱའི་ཡན་ལག་ཏུ་ངེས་པའོ། །ཕྲ་མོ་བཅོ་ལྔ་ཡང་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་བརྒྱད་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཡང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་བླ་མ་དང་མཆེད་རྣམས་ནི་ངོ་བོར་བསྟན་ལ། ལྷ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཕུང་པོ་དང་མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དུ་འདུས་ཤིང་བུད་མེད་ནི་མཁའ་འགྲོར་འདུས་ལ། ཕྱག་རྒྱ་ཡང་དེར་འདུས་ཤིང་ཚོགས་མི་བཅག་པ་ནི་དགེ་བཅུར་འདུས་ལ། སེམས་མི་དཀྲུག་པ་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤོང་བར་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རྒྱལ་པོའི་དམ་ཚིག་ནི། འཁྲུལ་སྣང་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་སྣོད་བཅུད་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ངང་ལས་མི་འདའ་བ་དང་། ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་དང་དབང་པོས་བསྡུས་པ་ལ་བླང་དོར་དང་འཛིན་ཞེན་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ངང་དུ་ཕྱལ་བར་བཞག་པ་ལས་མི་འདའ་བ་དང་། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རྟོགས་པའི་ངང་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་། ཆོས་སོ་ཅོག་རྩ་བ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུའི་ངང་ལས་འབྱུང་། ངང་ལ་སྣང་། ངང་དུ་གྲོལ་བ་ལས་གཞན་མེད་པར་ཐག་བཅད་པ་སྟེ་དམ་ཚིག་གི་ཆིངས་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཡན་ལག་ཏུ། །དམ་ཚིག་རྣམ་གཉིས་བསྲུང་བར་བྱ། །འདི་ཀུན་སྔོན་དུ་བྱས་པ་ཡིས། །ཐེག་མཆོག་རྒྱལ་པོའི་ནང་དུ་འཇུག །ཅེས་པ་དང་། ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཏུ་མེད་པ་དང་ཕྱལ་བ། ཐོད་རྒལ་གྱི་དམ་ཚིག་ཏུ་ལྷུན་གྲུབ་དང་གཅིག་པུ་སྟེ། སོ་སོར་དབྱེ་བ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་དུས་བསྲུང་བའི་མཚམས་

p. 320

འདས་པའི། །མེད་དང་གཅིག་པུ་ཕྱལ་བ་ཡི། །དེ་ཡི་གྲོགས་སུ་དེ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་དང་། རྩལ་རྫོགས་ལས། ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །མེད་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་སྤྱོད། །གཅིག་པུ་ཉིད་ལ་གཅིག་པུ་ཉིད། །ཕྱལ་བ་ཉིད་ལ་ཕྱལ་བ་ཡས། །ལྷུན་གྲུབ་ཉིད་ལ་ལྷུན་གྲུབ་སྟེ། །དམ་ཚིག་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ། །གུད་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རང་གི་སྣང་བའི་དོན་རྟོགས་ན། །དམ་ཚིག་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་བསྲུང་ཐབས་ལ་གཉིས་ཏེ། གཏན་ནས་མི་ཉམས་པར་བསྲུང་བ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་དང་། ཉམས་ན་ཕྱིར་བཅོས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་རིན་ཆེན་བུམ་བཟང་གི་ལུགས་སོ། །དང་པོ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཏེ་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བ། ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ཆེ་བ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དག་པས་སྤང་བླང་ངེས་པའི་མཚམས་ལས་མི་འདའ་བར་རབ་ཏུ་བརྟན་པོས་བསྲུང་བ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། དམ་ཚིག་ལ་ནི་ཇི་བཞིན་གནས། །བསྐལ་པ་ཞིག་ཀྱང་མི་གཏོང་ན། །དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་བསྲུང་ཐབས་སོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སྐྱེས་བུ་བར་མ་ཁ་ཅིག་གི་ལུགས་ཏེ། ཉམས་པའི་ཉེས་པས་འཇིགས། བསྲུང་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་བྲོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱིར་བཅོས་པས་སོར་ཆུད་པར་བྱེད་པའོ། །དེའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་རྫ་བེའུ་ཆག་པ་ལྟར་གསོར་མི་རུང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་རྫ་སྣོད་དངོས་ཆག་པ་ལྟར་སྦྱར་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་ལས། གསང་སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པ། རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ཞོམ་པ་བསྲང་དུ་ཡོད་པ་ལྟར་བསྐངས་པས་སོས་པ་ནི་ཆེས་འཕགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྡོམ་རྒྱུན་གཅིག་པོ་དེ་ལ་བརྩི་བ་ཡིན་གྱི། ཕྱིས་ལེན་དགོས་ན་མ་སོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་ནས་ལེན་དགོས་པར་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔགས་ནི་གསོ་བ་ཙམ་ལས་གཞི་ནས་བཅོས་དགོས་པ་མ་ཡིན་པས་འབད་ན་ཚེ་གཅིག་གིས་

p. 321

གྲོལ་བའི་གནད་དེ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྒྲིབ་པ་དེས་གྲོལ་དུ་མི་སྟེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྦྱང་བའི་ཐབས་ནི། རང་ཤར་ལས། སློབ་དཔོན་དམ་ཚིག་ལས་ཉམས་ན། །ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེན་བྱ། །རྡོ་རྗེའི་མཆེད་ལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང་། དེ་ཡང་སྦྱང་ཐབས་འདི་ལྟ་སྟེ། །མར་མེ་བརྒྱ་རྩའི་ཆོ་ག་དང་། །སྤོང་སྐོང་བརྒྱ་རྩ་འདོན་པ་དང་། །བཤགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་མཉེས་པའི་རྫས་ཀྱི་མཆོད། །འབྱོར་ཚོགས་ཅི་ཡོད་འཕགས་པ་མཆོད། །ཅེས་སོ། །དེའང་སློབ་མའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། སློབ་དཔོན་གྱི་ཉམས་ན་བཅོས་ཐབས་མེད་དེ་བཤགས་པའི་རྟེན་དེ་ཉིད་ཉམས་པའི་ཕྱིར་དཔོན་སློབ་གཉིས་ཀ་ལ་གནོད་ལ། སློབ་མའི་ཉམས་ན་བཅོས་ཐབས་ཡོད་དེ་སློབ་དཔོན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཤགས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། སློབ་དཔོན་ལ་མི་གནོད་དེ་རྟེན་གོང་འོག་གི་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་རང་ཤར་ལས། དཔོན་གྱིས་ཉམས་ན་སྦྱང་ཐབས་མེད། །གཉིས་ཀ་ངུ་འབོད་ཆེན་པོར་སྐྱེ། །སློབ་མས་ཉམས་ན་སྦྱང་ཐབས་ཡོད། །གསུང་རབ་རྒྱ་ཆེན་བཀླག་པ་དང་། །ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེན་བསྐོར། །འཁོར་གསུམ་ཡོངས་དག་བྱ་བར་གསུངས། །ཞེས་སོ། །བཤགས་པས་འདག་པར་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་བཤགས་པ་བྱས་གྱུར་ན། །བསམ་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྐོང་བར་འགྱུར། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། སྔ་ལྟས་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་དང་། །གོང་དུ་བསྟན་པའི་བཤགས་པ་བྱ། །བྱས་ན་ཟློག་པའི་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཐུན་མོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། རྡོ་རྗེའི་སློབ་དཔོན་ལ་སློབ་མས་ཉམས་པ་དེ་ནི་བཤགས་པ་ལས་བསྲབས་པ་ཙམ་ལས་གཟུགས་བརྙན་ཅིས་ཀྱང་མྱོང་དགོས་པར་བཤད་དེ། དམ་ཚིག་གསང་བ་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས། རྡོ་རྗེ་སློབ་

p. 322

དཔོན་སྨོད་པའི་མི། །བཤགས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་ལྷག་མ་ཡིས། །ངན་སོང་གནས་སུ་འཚེད་པར་འགྱུར། །དེ་བས་འབད་དེ་བསྲུང་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སྤྱིར་སྡོམ་ཁྲིམས་ཡོན་ཏན་གྱི་གཞིར་བཤད་པས་མ་ཉམས་ཤིང་གཙང་བ་དགོས་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཁྲིམས་ནི་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་ས་བཞིན་དུ། །ཡོན་ཏན་གཞི་རྟེན་ལེགས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་བཤད་ལ། ཁྱད་པར་དུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གཞི་དམ་ཚིག་གཙང་མ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་རྣམ་དག་བསྲུང་བ་འདི་གལ་ཆེ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་དམ་ཚིག་ནི། །དཔེར་ན་ས་གཞི་ལྟ་བུའོ། །ཐམས་ཅད་འབྱུང་བྱེད་གཞི་མ་མཆོག །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་དབང་དང་དམ་ཚིག་གི་རྣམ་གཞག་འདི་དག་གསང་བ་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུད་གང་ལས་ཤེ་ན། རྫོགས་པ་རང་བྱུང་དང་། སྙིང་གི་མེ་ལོང་དང་། རྩལ་རྫོགས་དང་། རང་ཤར་རྣམས་ལས་བསྐྱར་རྒྱུ་དང་བསྲུང་རྒྱུ་ཡོད་པར་གསུངས། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས་ཡོད་མེད་ཕྱེད་མར་གསུངས། ཐལ་འགྱུར་དང་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་དང་རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་ལས་མེད་པར་གསུངས་ཟེར་ཡང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། བཞི་ཀ་དག་བསྟན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་བརྡ་མཚོན་པ་གཙོ་བོར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བྱེད་གདམས་པའི་རིམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དོན་གྱི་འབྲེལ་དགོད་པ། ཉམས་སུ་བླང་ཚུལ་ངེས་པ། གདམས་པ་དངོས་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིག་པ་རང་གྲོལ་ལས། དབང་བསྐུར་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་ནས་ནི། །གདམས་ངག་རྒྱས་པར་གདབ་པར་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། དེ་ལྟར་དབང་རྣམས་རྫོགས་ནས་ནི། །གོང་དུ་བསྟན་པའི་གདམས་ངག་གདབ། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་དབང་མ་ཐོབ་པར་གསང་སྔགས་ཀྱི་གདམས་པ་བསྟན་དུ་མི་རུང་སྟེ། སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལ་གསང་བ་བསྟན་པའི་ཉེས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་།

p. 323

གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་སྔོན་དུ་སྨིན་དགོས་པ་ལས། མ་སྨིན་པ་དེ་གྲོལ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲས་མ་སྨིན་པ་རྩ་འུས་བརྟོལ་ཀྱང་མི་ཕན་གྱི་སྟེང་དུ་སླར་གནོད་པ་བཞིན་ནོ། །སྤྱིར་གསང་སྔགས་གང་ཉམས་སུ་ལེན་ཀྱང་སྔོན་དུ་དབང་འགྲོ་དགོས་ལ། ཁྱད་པར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ལ་དབང་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དབང་རྫོགས་པ་འདི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ནོ། །དབང་མ་སྐུར་བར་འདིའི་གདམས་པ་བཤད་པས་གསང་སྒོ་འཆོལ་ནས་སྔར་ཡང་ཁ་ཅིག་ལ་བཀའ་ཆད་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་དུ་མ་ཡོད་པས་ཕྱི་རབས་སུ་དེ་ལྟར་མི་བྱ་བར་སྔོན་དུ་དབང་བསྐུར་བ་ལ་གཅེས་སྤྲས་སུ་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྲང་པོའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་དང་། རི་དགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི་མི་ངོ་མི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་ཐ་མལ་པ་ལྟར་བརྫུས་ནས་འཚོ་བ་དང་གོས་སློང་མོ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཅི་ཤེས་ཆ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །འདིའི་དུས་སུ་རང་གི་ཡོན་ཏན་གཞན་ལ་མི་ངོམ་པ་ནི་ཞེ་འདོད་མེད་པའི་རྟགས་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་ཆོས་དང་བླ་མ་དང་ངོ་མཚར་གྱི་གྲུབ་རྟགས་སོགས་མི་འདྲི་ཞིང་མཐོང་ཡང་ཡིད་མི་སྨོན་པ་ནི་རང་གི་མན་ངག་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །རི་དགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ནི་དུར་ཁྲོད་དམ་རི་ངོགས་སམ་ལུང་སྟོང་དུ་སོང་ནས་བྱ་བ་གསུམ་བཏང་ལ་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་བྱ་བ་བྲེལ་དོ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་བཏང་ལ་དལ་བར་བསྡད་པས་རྩ་དལ། རྩ་དལ་བས་རླུང་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་དལ་བས་རྣམ་རྟོག་ངང་གིས་འགག་པའོ། །ངག་གི་བྱ་བ་སྨྲ་བརྗོད་བྲལ་ཏེ་མི་སྨྲ་བར་འདུག་པས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའོ། །སེམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་བའི་རྗེས་སུ་སེམས་མི་གཏོང་བར་ངང་གིས་རྟོག་མེད་དུ་གཞག་པའོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཐལ་འགྱུར་ལས། དད་ལྡན་འཁོར་བའི་ཡིད་བྲལ་བས། །བླ་མ་མཆོད་དང་གཏོང་བ་བྱ། །འཁོར་བའི་འབྲེལ་པ་ཀུན་སྤངས་ནས། །གྲོགས་སྤངས་གཅིག་པུར་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །

p. 324

གསུམ་པ་གདམས་པ་དངོས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་དོན་གཉིས་ཏེ། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་བ་དང་། རིག་པ་རང་སྣང་བའི་བློ་ཅན་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་བའོ། །དང་པོ་ནི་དེའང་རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། འདི་དག་བློ་རིམ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས། །དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་བླང་། །དམིགས་པ་ཡུལ་ཅན་བློ་རྣམས་ལ། །སྒོམ་དང་བསྒོམ་བྱའི་ཆོས་ཀུན་བསྟན། །རིག་པ་རང་སྣང་བློ་ཅན་ལ། །ལྟ་བའི་ཐབས་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་ངེས་པའི་དོན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་དབྱེ་ངེས་པའི་གནས་སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། དེ་རིམ་བྱེ་བྲག་འདི་ལྟ་བུ། །ཁྲིག་ཆགས་ཉིད་དུ་ཉམས་སུ་བླངས། །བདག་པོ་བཞི་ཡི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཞི་ཡང་བཟུང་། །དེ་ཡི་ཡུལ་རིག་རྣམ་བཞི་ཡིས། །འདི་ལྟར་སྣང་བའི་སྐྱེ་རྒྱུན་གཅོད། །གཞག་ཐབས་མན་ངག་རྣམ་བཞི་ཡིས། །རིག་པ་རྟེན་མེད་གནས་སུ་གཞག །དེ་དོན་དགོངས་པ་རྣམ་བཞི་ཡིས། །སྣང་སྲིད་ཆོས་རྣམས་གདར་ཤ་གཅད། །དུས་ཚོད་གང་ཟག་རྣམ་བཞི་ཡིས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་རང་བྱིན་ལ། །དག་ལུགས་གྲོལ་བའི་གནད་བཞི་ཡིས། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ལ་རང་དབང་བསྒྱུར། །དེ་ཡིས་རང་གི་ཚད་འབེབས་པའི། །དཔེ་བཞི་ཡིད་ཆེས་རང་ངོ་བསྟན། །འདི་ལ་གོམས་པར་སུས་བྱས་པ། །ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀུན་ཕུགས་སུ་ཟིན། །གསང་ཆེན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ། །ཅེས་རྣམ་གྲངས་ཉི་ཤུས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་དག་གི་ངོར་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་བཞིར་བསྡུས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་སྟེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། སྤྱོོད་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་། །སྒོམ་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་། །ལྟ་བ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་། །འབྲས་བུ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པས། སྤྱོད་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། སྒོམ་

p. 325

པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ལྟ་བ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། འབྲས་བུ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རྣལ་འབྱོར་དོན་ལ་སུ་སྦྱོར་བ། །སྤྱོད་པ་འདི་རྣམས་གོམས་པར་བྱ། །བུང་བ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རོ་མྱང་བྱ། །རི་དགས་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འཁྲུལ་བའི་རྐྱེན་གྱུར་ཡུལ་རྣམས་སྤང་། །ལྐུགས་པ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འཁྲུལ་པའི་ངག་རྣམས་རྣམ་པར་སྤང་། །ཐི་བྱ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །གསང་བའི་སྔགས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅད། །སྨྱོན་པ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །གཅིག་ཏུ་གནས་པས་ཡུལ་རྣམས་སྤང་། །སེང་གེ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འཇིགས་པའི་སེམས་སྤང་དུར་ཁྲོད་རྒྱུ། །ཁྱི་ཕག་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །གཙང་དང་སྨེ་བའི་གཙང་རྟོག་སྤང་། །ལྡོམ་བུ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །དྲན་བསམ་ཐོག་བབས་ཉིད་དུ་གཅད། །བུ་ཆུང་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འཁྲུལ་པའི་ཞེན་པ་རྒྱུན་རིང་སྤང་། །རྔ་བོང་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་མཐུན་པའི་ཚིག་གིས་དྲང་། །གླང་ཆེན་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འཁོར་བའི་གཡུལ་རྣམས་གཏིང་ནས་བཟློག །རི་དགས་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །བུ་དང་དགྲ་ཡི་འདུ་ཤེས་སྤང་། །རྒྱ་མོ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འདོད་པ་ཆོག་ཤེས་དུས་ཚོད་གཅད། །དྲེའུ་མོ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འཁོར་བའི་ས་བོན་སྤེལ་མི་བྱ། །བྲམ་ཟེ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །གཞན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཟས་རྣམས་སྤང་། །དཔའ་བོ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འཁོར་འདས་རྣམས་ཀྱི་རུ་ཤན་དབྱེ། །ཆུ་མིག་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །དྲན་པའི་རྟེན་ཉིད་རང་སར་བཞག །ནམ་མཁའ་མདུང་བསྐོར་སྤྱོད་པ་ཡིས། །དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཟང་ཐལ་སྤྱད། །བར་སྣང་རླུང་འདྲའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་སྤང་། །བྱ་ཁྱུང་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །

p. 326

གཡང་ས་རྣམས་ནི་རླབས་ཀྱིས་གཅད། །རི་བོ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འགྱུར་མེད་རང་དག་སྟེང་དུ་སྤྱད། །ཐེག་ཆེན་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །སྣང་བ་ཕྱིར་མི་ཟློག་པར་སྤྱད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལས་སྐབས་འདིར་བདུན་ལ་བསླབ་པ་ལས། དང་པོ་སྒོ་མོ་ཀུན་ནས་བསྟུན་པ་བུང་བ་ཚང་འཚོལ་བ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ནི། ཐོས་པས་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འབྱེད། བསམ་པས་ཉོན་མོངས་པ་མགོ་གནོན། སྒོམ་པས་རྩ་བ་ནས་ཡུལ་འབྱིན་པ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཤེས་རབ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕྱིའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅད་པ་དང་། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནང་གི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་པ་དང་། སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གསང་བའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅད་པ་དང་ཞེས་སོ། །དེའི་གྲོགས་སུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཐི་བྱ་ཚང་དུ་འཇུག་པའི་སྔོན་དུ་མིའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས་འཛལ་འཛོལ་མེད་པར་འོང་བ་ལྟར་སྔོན་ཐོས་པས་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས་དེ་ནས་རང་ཉིད་གང་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ལ་ཉམས་ལེན་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འཇུག་པའོ། །དེའི་གྲོགས་སུ་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་རི་དགས་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ནི། རི་དགས་རྨས་པ་དེ་རྨ་ཡོད་པའི་གནོང་གིས་མི་ལ་བྲོས་ཏེ་ཅི་ནས་ཀྱང་ལུང་ཕུག་གམ་རི་རྩེ་ལ་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའང་འཁོར་བ་སྤོང་བའི་གནོང་གིས་མི་ལ་འཇིགས་པར་བྱས་ནས་མི་མི་རྒྱུ་བའི་དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པར་གནས་པར་བྱའོ། །དེའི་གྲོགས་སུ་ལྐུགས་པ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ནི། ངག་སྨྲ་བ་བཅད་དེ་སུ་དང་ཡང་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དྲན་པ་རེངས་པ་དང་། སྨྱོན་པ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ནི། དེའི་ཚེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་གཏམ་རང་རྡོལ་དུ་འབྱུང་ལ་སྨྱོན་པ་དང་འདྲའོ། །འདིའི་དུས་སུ་གཙང་སྨེ་མེད་པ་ཁྱི་ཕག་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་འབྱུང་སྟེ། ཟས་བཟང་ངན་མེད་པར་འབྱོལ་ཉོག་ཏུ་སྤྱོད་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་དྲུག་རྫོགས་པ་ལས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་སེང་གེ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་འབྱུང་སྟེ། སེང་གེ་གང་ལའང་

p. 327

འཇིགས་པ་དང་བག་ཚ་བ་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་ཡང་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་དང་བྲལ་ནས་འདི་ཉིད་དུ་དབང་བསྒྱུར་ནུས་པ་དག་འབྱུང་ངོ་། །དེ་དག་གི་སྤྱོད་པ་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་སྣང་བ་དབང་བསྒྱུར་གྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་གྱིས་མ་དད་པ་བསྒྱུར་ནུས་པ་དང་། བསད་པ་གསོ་ནུས་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་འགྲུབ་ཅིང་ཤེས་པ་ཆོས་ཉིད་དུ་ཤར་བས་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གང་ལའང་དབང་བསྒྱུར་ནུས་པ་དག་འབྱུང་ངོ་། །འདིའི་མན་ངག་ཏུ་སྣང་བ་ཅེར་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་ལ་བསླབ་པས་གཟུགས་བརྙན་ཡོངས་སུ་དག་སྟེ། གང་སྣང་གི་སྟེང་དུ་ཅེར་གཞག་ཅེར་གྲོལ་དུ་སོང་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །འདིའི་དུས་ན་དགོངས་པ་ནི་སྣང་སྲིད་གཞི་བཞེངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསླབ་པ་མེད་ཀྱང་བློ་ཐོག་ཏུ་ཕུངས་ཀྱིས་ཤར་བའོ། །དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་སུ་ཤར་བ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བ་ཐ་དད་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཏུ་གྲོལ་བས་ཉོན་མོངས་པས་མི་གནོད་པ་སྣམ་བུ་ཚོས་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ནི། །རིགས་དང་རིགས་ཀྱི་བདག་པོར་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒོམ་དགོས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ན་གང་ཟག་གཅིག་གི་ལམ་ཚང་ལ་མ་ནོར་བའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་སྒོམ་ཐུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལའང་ལྔ་སྟེ། སྒོམ་པ་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དུས་སུ་གནད་སྣང་སྲིད་གཞི་བཞེངས་ཀྱི་དགོངས་པ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་པ་རྒྱས་གདབ། དེའི་ཚེ་ཆོས་ལ་གནས་པའི་དུས་སུའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན། གསང་སྔགས་ཟབ་མོའི་སྒོམ་པ། ལྷ་དང་མིའི་སེམས་འཛིན། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་

p. 328

བབས་ལས་བྱུང་བ་ཡིས། །བསམ་གཏན་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ། །རྩ་དང་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་དང་། །ལུས་གནད་མིག་དང་སྟོང་པ་ནི། །སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་འདོད་པ་ཡིན། །ཡི་གེ་འོད་དང་ཁ་དོག་དང་། །རྣམ་པར་འཕྲུལ་བའི་སྤྲོ་བསྡུ་ནི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བཤད་པ་ལ། །མ་བཅོས་རང་གཞག་གནས་ལུགས་ཏེ། །ཇི་ལྟར་དེ་ལས་འགྱུར་མེད་པ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། སྒོམ་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྒོམ་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་དང་། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ལྷ་དང་མི་ཡི་སེམས་འཛིན་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་དང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་ལ་སྤྱིའི་དོན་གསུམ་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡང་ནི་སྒོམ་པའི་སྲོག་ཤིང་བཤད། །སེམས་ཀྱི་ལུང་གིས་ངེས་སྦྱར་ཏེ། །གཞན་ཡང་སྒོམ་པའི་གནད་རྣམས་ལ། །སྔོན་འགྲོ་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་། །རྗེས་འགྲོ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ལུས་སྦྱང་སེམས་ཉིད་གདུལ་བ་དང་། །ངག་གི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་དང་། །སེམས་ཉིད་ལམ་དུ་གཞུག་པའོ། །རླུང་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལུས་སེམས་དབྲལ། ཁམས་གསུམ་འབྲོས་ཁུང་གཅད་པའི་ཕྱིར། །ལུས་ངག་ཞེན་པ་གཏིང་ནས་བཟློག །འགྲོ་དྲུག་གཡང་ས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། །ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་གནད་རྣམས་གཟིར། །སེམས་ཉིད་ཆོས་དང་བསྲེ་བའི་ཕྱིར། །རླུང་དང་ཤེས་པ་གྱེན་ལ་དྲང་། །འཁྲུལ་སྣང་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་རླུང་ལ་གོམས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ལ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ། རྣམ་གྲངས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་དུང་ཡིག་ཅན་ལས། བྱང་ཆུབ་

p. 329

སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ནི། །བསམ་པའི་ཞེན་པ་འགོག་པ་སྟེ། །ལུས་ཀྱི་གནད་ནི་སྐྱིལ་ཀྲུང་ལ། །སྒལ་པའི་ཚིགས་ནི་བསྲང་བྱས་ནས། །ལག་པ་མཉམ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅའ། །མགྲིན་པ་ཡིད་ཙམ་དགུག་པའོ། །མིག་ནི་སྣ་ཡི་རྩེ་ལ་དབབ། །རིག་པའི་གནད་ནི་མདའ་གང་དུ། །འདི་དག་མིག་གིས་མི་བལྟ་བར། །དབུགས་ནི་ནང་དུ་འཐེམ་པ་ལ། །ཕར་ལ་མཆོག་ཏུ་རིང་བར་བཏང་། །ཡིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་མཉམ་པར་གཞག །ཅེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ནི། །སེམས་ཀྱི་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའོ། །གོམས་ནས་ཀློང་དུ་གྱུར་པ་དང་། །ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྤོང་བའོ། །ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད། །རྣམ་རྟོག་ངང་གིས་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནི་སེམས་རྣམ་ཤེས་བག་ལ་ཡེང་བའི་དུས་ན་ཡོད་དེ། མདའ་སྲོང་གི་མིག་རི་བོང་གི་མིག་ཁྲ་ཚང་ན་ཉལ་བའི་མིག་ལ་རྣམ་ཤེས་ཡེང་དུས་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ས་ལ་གནས་པའི་བསམ་གཏན་ནི་ས་བཅུ་སོ་སོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དམིགས་པ་རྒྱུན་བརྟེན་གྱི་བསམ་གཏན་ནི་བཅོས་མའི་བསམ་གཏན་ཏེ་བསམ་གཏན་གྱི་ཐུན་བཞི་ལ་བསླབ་པའི་རིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་ནི། །རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱིས། །མ་བཅོས་ལུས་ངག་རྣལ་དུ་འབེབས། །དམིགས་པ་རྒྱུན་བསྟེན་བསམ་གཏན་གྱིས། །འཕྲལ་བྱུང་ཉོན་མོངས་མགོ་རྣམས་གནོན། །ས་ལ་གནས་པའི་བསམ་གཏན་གྱིས། །རང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་འདིར་དམིགས་པ་རྒྱུན་བསྟེན་གྱི་བསམ་གཏན་བཤད་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། འཕྲལ་དུ་ཟས་དང་གོས་གནོད་ལ་ཕུགས་

p. 330

སུ་རྨི་ལམ་དང་བག་ཆགས་གནོད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་འཁོར་བའི་ལས་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་བསམ་གཏན་གྱི་ཐུན་བཞི་ལ་བསླབ་སྟེ། ཟས་ཀྱི་ཞེན་པ་བཅད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཐུན། གོས་ཀྱི་ཞེན་པ་བཅད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཐུན། རྨི་ལམ་གྱི་ཞེན་པ་བཅད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཐུན། བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་བཅད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཐུན་ལ་བསླབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། བཅུད་ལེན་སྣ་ཚོགས་དང་། རླུང་ཟས་སུ་ཟ་བ་དང་། བདུད་རྩི་དྲི་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བཅུད་ཀྱི་ལེན་པ་འདི་ལྟ་བུ། །རྒྱུད་གཞན་ཀུན་ཏུ་མ་བསྟན་པའི། །ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་བཤད། །ལྷ་བདག་སེམས་དཔའ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག །རིན་པོ་ཆེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིས། །ཚེ་ནི་ཉི་ཟླ་དག་དང་མཉམ། །སྣ་ཚོགས་རྡོ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །མཚོན་གྱིས་ལུས་ལ་ཚུགས་པ་མིན། །སྔོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །སྐྲ་དཀར་གཉེར་མ་མེད་པར་འགྱུར། །རྩི་སྦྱོར་དག་གི་བཅུད་ལེན་གྱིས། །གཟི་བརྗིད་ལྡན་ཞིང་གཞོན་པར་འགྱུར། །ཤ་ལ་བརྟེན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ལུས་ཟུངས་ལྡན་ཞིང་སྟོབས་བསྐྱེད་འགྱུར། །གཞན་ཡང་རླུང་ལ་བརྟེན་པ་ཡི། །ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་བཅུད་ལེན་བཤད། །འབྱུང་བ་རྒྱུན་གཅོད་ཅེས་བྱ་བ། །སྟེང་དང་འོག་གི་རླུང་གི་ཤེས། །མཁས་པས་རླུང་ནི་གནས་སུ་སྦ། །ཡང་ནི་རླུང་གི་འགྱུར་རྩིས་ཀྱིས། །ཟས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དག་ཏུ་འགྱུར། །འབྱུང་བ་དག་ལ་བརྟེན་པ་ཡི། །དེ་ལྟར་བཅུད་ཀྱི་ལེན་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡང་ནི་ལུས་འབྱུང་རྒྱུན་གཅོད་པའི། །བཅུད་ལེན་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་བཤད། །དྲི་ཆེན་རྒྱུན་དུ་སྐོར་ཟློག་པས། །ཐ་མལ་ལུས་ཀྱི་ཟག་པ་འཛད། །ཡང་ན་བཅུད་ཕྱུང་མར་ཁུ་ནི། །ཚད་དང་ལྡན་པར་བསྟེན་པ་ཡིས། །འབྱུང་བས་རྒྱུན་རྣམས་ཆད་པར་འགྱུར། །ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། །ལུས་ལ་

p. 331

སྲོག་ཆགས་མི་གནས་དང་། །བཤང་གཅི་ལ་སོགས་མེད་པ་རྣམས། །ཕྱི་ནང་རླུང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གོས་ཀྱི་ཞེན་པ་བཅད་པ་ལའང་། རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་གཉིས་ལས། རྟེན་འབྲེལ་ནི་ཤ་སྦྱོར་དང་། སྔོ་སྦྱོར་དང་རྩི་སྦྱོར་ལ་སོགས་པའོ། །རླུང་ནི་ལུས་ཙོག་པུར་འདུག་ལ་རླུང་ནང་དུ་གཏིགས་ཏེ། ཕོ་བ་དགང་ཞིང་ཕྱིར་དལ་བས་བཏང་ལ་མེའི་དམིགས་པ་དང་བསྟུན་པས་ཕྱི་ལུས་ལ་དྲོད་སྐྱེ་བས་གོས་མི་དགོས། ནང་དུ་སེམས་ལ་དྲོད་སྐྱེ་བས་རྣམ་རྟོག་བགས་ཀྱིས་མེད་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། གོས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། །རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོས་བཅའ། །རླུང་ནི་འཕེན་ཅིང་སྡུད་པ་ལས། །འགྲོ་འོང་བསྐྱིལ་བའི་གནད་ཀྱི་ཡང་། །དམིགས་པ་སོ་སོའི་འབྱུང་བ་དང་། །རྣལ་འབྱོར་ལུས་དང་མཐུན་པས་དབྱེ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །གཉིས་དང་དྲུག་དང་བདུན་གསུམ་ལ། །རིལ་བུ་ཕྱེ་མ་ལེགས་སྦྱར་བ། །ལྟོར་གཏང་བྱུག་པའི་མཐའ་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་གི་ཚེ་འབྱུང་བ་བཞིའི་བཅུད་ལེན་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་རིན་པོ་ཆེ་དངུལ་ཆུའི་སྦྱོར་བ་ལྟ་བུ་དང་། འབྱུང་བ་བཞིའི་རླུང་དང་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་པས་ཟས་གོས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་ལ། །རོ་སྙོམས་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་གནད་བསྟུན་ཏེ། །ལུས་དང་བསྲེས་ཏེ་རླུང་གིས་སྦར། །རང་ལུས་སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ཡིས། །བསྒྱུར་ཞིང་དེ་ཉིད་སྤྱོད་པ་ལ། །གནད་འདུས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱ། །དེ་ཉིད་གོམས་པ་ཚད་ཕྱིན་པས། །བཞི་པོའི་ནུས་པ་ངོ་མཉམ་ནས། །བདེ་བར་སྤྱོད་ཅིང་འཇིགས་བྲལ་ཏེ། །འདིས་ཀྱང་ཟས་གོས་གཉིས་འགྲུབ་ནས། །ཚེ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །གནད་འདུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། སྔོན་དུ་སའི་བཅུད་ལེན་དབང་པོ་

p. 332

ལག་པ། ཆུའི་དངུལ་ཆུ། མེའི་ཉེ་ཤིང་པ། རླུང་གི་ཨ་ག་རུ་བཞི་སྦྱར་བའི་རིལ་བུ་སྲན་མ་ཙམ་རེ་རེ་ཐོ་རངས་ཟ་ཞིང་རླུང་བཟུང་ནས་ལྟེ་བར་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་གསུམ། སྙིང་གར་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཟླུམ་པོ། མགྲིན་པར་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་བཞི། སྤྱི་བོར་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གཞུ་ལྟ་བུའི་ཁོང་གསེང་ནས་ཧཾ་ཐུར་དུ་ལྟ་བ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཐིགས་པ་བབས་པས་མགྲིན་པ་སྙིང་ག་ལྟེ་བ་གསུམ་ཁྱབ་པས་དྲོད་གཡོས། བདེ་བ་ཕབ་སྟེ་འབར་འཛག་གི་བདེ་དྲོད་ལ་སེམས་བཟུང་བས་ཟས་གོས་གཉིས་ཀའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་མཆོག་གྲུབ་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཤྲཱི་སིངྷས་གསུངས་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཀྱང་གྲུབ་བོ། །རྨི་ལམ་གྱི་ཞེན་པ་བཅད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཐུན་ལ་བསླབ་པ་ལ། བརྟག་པ་དང་། སྒོམ་པའི་མན་ངག་གཉིས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྨི་ལམ་གནད་ཀྱི་ལམ་ཁྱེར་ནི། །སྔོན་དུ་བྱ་དང་གནད་ལ་དབབ། །སྔོན་དུ་ལུས་ངག་སེམས་སྦྱངས་ཏེ། །འབྱོངས་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །བརྟག་དང་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་དང་། །བག་ཆགས་གསུམ་པོ་ངོས་གཟུང་བྱ། །དེ་ནས་གནད་ལ་འབེབས་དུས་སུ། །སྦྱང་དང་བསྒྱུར་དང་བཅད་པ་དང་། །དཀྲུག་དང་གཅུད་དང་གནད་ལ་བོར། །བསྐྱིལ་བཟློག་ལས་ཀྱི་གནད་བྱས་པས། །ལས་ཀྱི་རྨི་ལམ་མཐའ་ཟད་དེ། །བག་ཆགས་འཁྲུལ་པ་དྲུངས་ནས་ཐོན། །འདི་དུས་རང་གི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས། །རབ་ལ་ཆད་དང་འབྲིང་ལ་ཤེས། །ཐ་མ་འགྱུར་བར་ངེས་པ་སྟེ། །འདི་དག་རྨི་ལམ་ཐོག་མ་མང་། །ཐ་མ་མི་གསལ་དེ་ནས་འགྱུར། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་ཚད་ལ་ཕེབས། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་ཉམས་སུ་བླང་བའི་གནད་ངེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་བྱ་བ་དང་། དངོས་གཞི་གཉིས་ལས། དང་པོ་བརྟག་པ་སྟེ། འདི་ལ་བརྟག་པ། ཟིལ་གནོན། བག་ཆགས་ངོས་གཟུང་བའི་གནད་དང་གསུམ་ལས། བརྟག་པ་ནི་ཉི་མ་

p. 333

འགའ་དལ་བར་བྱས་ལ་བསྐུ་མཉེ་བྱས་ཤིང་ནུབ་མོ་གཞོགས་གཡས་ཕབ་ལ་ཉལ་བའི་རྨི་ལམ་ལ་བརྟག་གོ། དེེ་ཡང་ཡལ་ཡུལ་ལས་ངོས་མ་ཟིན་ན་ཟིལ་གནོན་ནི་མགྲིན་པར་ཨཱཿདམར་པོ་ལ་སེམས་བསྡུས་ཏེ་མ་ཡེངས་པར་ཉལ་བས་གསལ་ལ་ངོས་ཟིན་པ་སླའོ། །བག་ཆགས་ངོས་གཟུང་བ་ནི། དེ་ཡང་སྔར་ཞེན་པའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཤས་ཆེར་རྨི་ན་སྔར་ཞེན་གྱི་བག་ཆགས་ཚན་ཆེ་བ་ཡིན་པས་བསྒྱུར་དཀའ་སླ་འབྲིང་པོ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟའི་ཤས་ཆེར་རྨི་ན་ཤིན་ཏུ་སླ་བས་འདི་ལ་ཉི་མ་གསུམ་བཞི་བསྒོམས་པས་འབྱོངས་སོ། །སྔར་མ་ཕྱིན་པའི་ཡུལ་དང་འཕྲད་མ་མྱོང་བའི་མི་དང་འཕྲད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཀ་ཆལ་ཆོལ་དུ་རྨི་ན་བག་ཆགས་གསུམ་འདུས་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་གཅད་པར་དཀའོ། །དངོས་གཞི་སྒོམ་པ་ལ། རྨི་ལམ་སྦྱང་བ། བསྒྱུར་བ། བཅད་པ། དཀྲུག་པ། གཅུད་པ། གནད་ལ་འབོར་བ། བསྐྱིལ་བ། བཟློག་པ་དང་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་སྦྱང་བ་ནི། ཉིན་དུས་རྨི་ལམ་གྱི་འདུན་པ་རྩེ་གཅིག་ལས་མ་ཡེངས་པས་གང་སྣང་རྨི་ལམ་དུ་སྦྱངས་པས་རྨི་ལམ་དུ་རྨི་ལམ་ཟིན་ནས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དུ་སྦྱང་བ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །བསྒྱུར་བ་ནི་ཉིན་དུས་མེ་ལོང་དུ་གཟུགས་བརྙན་ཐ་དད་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་ནས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལྷའི་སྐུར་བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་དུས་རྨི་ལམ་དུའང་སྣང་བ་དེ་དག་ལས་རྟ་གླང་པོར་བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་ལྷའི་སྐུར་བསྒྱུར་བར་བྱའོ། །བཅད་པ་ནི་བདེན་ཞེན་བཅད་པ་སྟེ། ཉིན་དུས་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལའང་བདེན་པར་མི་བཟུང་། རྨི་ལམ་དུ་རྨི་ལམ་ཟིན་ནས་སྦྱང་བསྒྱུར་ནུས་པ་ལའང་དགའ་བྲོད་མི་བྱ་བར་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་ཡིན། གཏད་མེད་ཡིན་སྙམ་དུ་གང་ལའང་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་འཕྲལ་བྱུང་དུ་གཅོད་པའོ། །དཀྲུག་པ་ནི་རྩལ་སྦྱོང་བ་སྟེ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་ཤར་གྱི་སྣང་བ་ནུབ་ཏུ་བསྒྱུར་ཞིང་ནུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཤར། དགའ་བ་མི་

p. 334

དགའ་བ། མི་རྟོག་པ་རྟོག་པ། རྟོག་པ་མི་རྟོག་པར་དཀྲུག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཅུད་པ་ནི་བརྟན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དུས་ཀྱི་ཉམས་ལ་བལྟ་ཞིང་ངང་དེ་མ་ཤོར་བར་ནང་དུ་ངོས་བཟུང་ནས་བསྒོམ་པའོ། །གནད་ལ་བོར་བ་ནི་རྟོགས་པའི་དོན་དང་བསྲེ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་རིས་མེད་དུ་ཤ་ར་ར་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དང་ཉིན་དུས་ཐམས་ཅད་ཡེངས་མེད་དུ་སྦྱང་བའོ། །བསྐྱིལ་བ་ནི་ངང་ལ་སྒོམ་པ་སྟེ་རྨི་ལམ་བདེན་མེད་ཤར་གྲོལ་དུ་སྦྱངས་པའི་ངང་དེ་ལ་ཡུན་རིང་ཏུ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྐྱིལ་ནས་བསྒོམ་པའོ། །བཟློག་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དུ་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཉིན་སྣང་དང་། རྨི་ལམ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཐམས་ཅད་ཅོག་གིས་བཞག་སྟེ། གང་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་སྟོང་ཉིད་ཀ་དག་གི་ནམ་མཁའ་ཡངས་པར་རང་སངས་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡལ་དུ་འཇུག་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པ་ན་དང་པོ་བརྩོན་འགྲུས་རབ་ལ་བརྗེད་ངས་འབྲིང་ལ་གསལ། ཐ་མ་དགའ་སྤྲོ་དང་བཅས་པ་ལས། མཐར་གྱིས་རྨི་ལམ་རྒྱུན་ཆད་དེ། རྨི་ལམ་འོད་གསལ་དུ་གྲོལ་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་འབྱུང་ངོ་། །འདིའི་དུས་སུ་ལུས་ལ་གྲིབ་མ་མེད་པ་དང་རྡུལ་ཕྲན་སིལ་བུར་རང་གིས་མཐོང་བས་གྲིབ་མའི་སྣང་བ་ལྟར་བདེན་མེད་དུ་འཆར་ཞིང་། བར་དོ་རང་ཆོད་ལ་སོང་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒྱུ་ལུས་རྨི་ལམ་དག་ཏུ་སྦྱང་། །དེ་ཉིད་འབྱོངས་པའི་ལུས་ཉིད་ཀྱང་། །གྲིབ་མའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར། །དེ་ནས་བར་མ་དོ་ཡི་ལུས། །འདི་དག་རང་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །འདིའི་སྐབས་སུ་གཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་འོད་གསལ་སྦྱང་བའང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ན། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་དང་། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་པས། འདི་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་འོད་གསལ་སྤྱིར་སྒོམ་པ་ནི་ཉིན་དུས་ལུས་

p. 335

གནད་དང་རླུང་གནད་བསྟུན་ནས་ཤེས་པ་དངས་གསལ་ཕྱེད་པར་ས་ལེ་རྒྱ་བསྐྱེད་ནས་བསྒོམ་ཞིང་མཚན་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས་གཉིད་དུ་འགྲོ་ཁའི་ཤེས་པ་རྟོག་མེད་ཀྱི་འོད་གསལ་ངོས་བཟུང་བའི་ངང་ལ་ཉལ་བས་རྨི་ལམ་གང་ཡང་མེད་པར་ངང་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ཤིང་ཉེ་འཁོར་གྱི་སྣང་བའང་མཐོང་ལ་རྟོག་དཔྱོད་གང་ཡང་མི་འགྱུར་བར་གནས་ཏེ། གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་སྣང་བ་སོ་སོ་ན་གསལ་བར་ངེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་སང་རྒྱུ་འབྱུང་བའོ། །འདིའི་དུས་ན་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་ཐིག་ལེ་དང་ཟེར་དང་མར་མེ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་ཡང་གསལ་བར་མཐོང་སྟེ་སྣང་བའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་ནི་སྟོང་པའི་འོད་གསལ་ཏེ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་གསུམ་དུ་གནས་སོ། །འོད་གསལ་གནད་དང་སྦྱར་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྒོམ་པ་ལ་བཞི་སྟེ། སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ། ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ། ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ། ཉིན་པར་སྣང་བ་རྒྱ་ཡིས་གདབ་པའོ། །དང་པོ་ནི་དུང་ཁང་ན་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ལ་སེམས་གཏད་དེ་སྒོམ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྙིང་གར་ཨཿདཀར་པོ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་སྙིང་ནང་གི་ཨཿའཕངས་ཏེ་ལིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་གཏོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི་ལུས་གནད་སེམས་དང་བཅས་པ་སྔ་མ་བཞིན་བསྟུན་ནས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་པར་བསྒོམ་ཞིང་རྗེས་ལ་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཉིན་དུས་སྣང་བ་རྒྱས་འདེབས་སོ། །མཚན་དུས་རང་གི་གནས་ཁང་དུ། །དུས་བཞི་མཉམ་པའི་ཚད་གཟུང་ཕྱིར། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་རང་བསྡུས་ནས། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ལ། །རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པ་སེམས་ཞུགས་ཏེ། །ཐིག་ལེ་ཉིད་ནི་འཕེལ་བ་ན། །ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་འཕེལ་བར་གཏད། །དེ་བཞིན་ཐིག་ལེ་ཕྲར་གྱུར་ཚེ། །

p. 336

ཐིག་ལེ་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཕྲ་ལ། །ཤེས་པའང་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཕྲར་གཞག །གཉིད་དང་རྨི་ལམ་གནད་ཀྱིས་ནི། །སྔར་ཞེན་བག་ཆགས་རྩད་ནས་དབྱུང་། །ཞེས་སོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་བཅད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཐུན་ནི། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སེམས་ལས་མི་བྱ། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་ཤེས་པ་ལ་གཉེན་པོའི་གོས་མི་བསྐོན་པར་རྗེན་ཡེ་རེ་རེ་རང་ས་ན་གྲོལ་བ་ངོས་བཟུང་སྟེ། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ་བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུ། འགྱུ་བ་འགྱུ་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུ། སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ལན་ཚྭ་ཆུར་ཐིམ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཟུང་། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་རང་སོ་ལ་བཞག་ནས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ན་གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དྲན་པ་རང་ཟད་ཀྱི་ཐབས་ཀྱིས་འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་བསྲེ་བ་སྟེ། འདས་པའི་དྲན་པ་རྣམས་བར་མཚམས་གཅད་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དྲན་པ་ཉིད་མགོ་མནན་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དྲན་པ་རྣམས་རང་ཡུལ་དུ་བཏང་བ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པར་ཉིད་དུ་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་འདས་པའི་སེམས་ལ་ཕུགས་མི་གཏད། མ་འོངས་པའི་སེམས་ལ་རྒྱབ་མི་གཏད། ད་ལྟར་གྱི་སེམས་ལ་བློ་མི་གཏད་པ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་ནོ། །འདས་པའི་མ་རིག་པ་ལ་གཟེགས་མ་བསྐུར། མ་འོངས་པའི་མ་རིག་པ་ལ་ཡབ་མ་བོར། ད་ལྟར་གྱི་མ་རིག་པ་ལ་ཕང་དུ་མ་བསླངས་ན་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་ནོ། །འདས་པའི་ཞེ་སྡང་ལ་ཞེ་མི་ཆགས། མ་འོངས་པའི་ཞེ་སྡང་

p. 337

ལ་ལྕགས་ཀྱུས་མ་བཟུང་། ད་ལྟར་གྱི་ཞེ་སྡང་ལ་ངར་མ་བླུད་ན་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདས་པའི་གཏི་མུག་གི་སྤྲིན་མ་བསྡུས། མ་འོངས་པའི་གཏི་མུག་གི་ས་མ་བཅད། ད་ལྟར་གྱི་གཏི་མུག་གི་ཆར་མ་བབས་ན་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ལན་མ་བཏབ། མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཁུ་མ་བཏབ། ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་ཐོག་མ་གཏོད་པ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདས་པའི་འདོད་ཆགས་ཉིད་སུན་ཕྱུང་། མ་འོངས་པའི་འདོད་ཆགས་རྣམས་ཞེ་བཅད། ད་ལྟར་གྱི་འདོད་ཆགས་ཡུལ་ཕྱུང་བ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་ནོ། །འདས་པའི་ཕྲག་དོག་ལ་དམ་དུ་མ་བཟུང་། མ་འོངས་པའི་ཕྲག་དོག་ལ་སེམས་མ་བསྡུས། ད་ལྟར་གྱི་ཕྲག་དོག་ལ་སེམས་མ་བཅུག་པ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྟེ། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོན་ཏན་དུ་སྣང་བ་ལ་བྱའོ། །གཉིས་པ་གསང་སྔགས་ཟབ་མོའི་སྒོམ་པ་ལ། རྩ་དང་། རླུང་དང་། ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་གསུམ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྩ་ཡི་གནས་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས། །དེ་ལ་ངེས་པར་གནད་བསྡུས་ན། །བརྒྱ་དང་བཅོ་ལྔ་ལས་ཀུན་བྱེད། །རབ་ཏུ་འགྱུར་བ་རྩ་ཡི་གནད། །དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཆོས་ཉིད་སྦྱོར། །མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྩ། །བཞི་ཡིས་འགྲོ་བའི་སྣང་བ་ལྟོས། །གཞི་ཡི་གནས་དང་འགྲོ་བའི་ལམ། །སྨིན་པའི་སྒོ་དང་འབྱེད་པའི་ལས། །དུས་དང་དེ་ཡི་སྣང་ཚད་དོ། །དེ་ཡི་གནས་ཀྱི་མན་ངག་ནི། །གནས་དང་སྤོ་དང་འགྲོ་ལམ་སྟེ། །སྨིན་པའི་ས་དང་ཐིག་ལེ་སྦྱར། །དེ་ལྟར་སུ་ཡིས་བྱས་པ་ཡིས། །རྣམ་རྟོག་འགགས་ལ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེའོ། །ཞེས་པ་དང་།

p. 338

རླུང་གི་དགོས་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །འཇིག་རྟེན་ལུས་རྫོགས་སྐྱེད་པ་དང་། །འདས་པ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། །ཐིག་ལེ་ཉིད་ལ་གོམས་པ་དང་། །ལུས་ནི་སྟོང་དང་གསལ་བས་ཁྱབ། །སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་འགག་པ་དང་། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང་། །ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་ཟད་པ་དང་། །རླུང་དང་སེམས་སུ་འདྲེས་པ་སྟེ། །དེས་ན་རླུང་གིས་ལས་ཀུན་བྱེད། །ཅེས་པ་དང་། རེ་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཐིག་ལེ་ལ། །བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་འདོད་པ་ཡིས། །རིག་མ་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པ་ནི། །དགུག་པའི་སྦྱོར་བ་ངེས་བརྩམས་ནས། །བརྟེན་བྱ་ཉིད་དང་རྩ་རྣམས་དང་། །དམིགས་བྱ་དག་གིས་ལུས་རྫོགས་བྱ། །དེ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཐིག་ལེ་ཉིད། །དབབ་ཅིང་བཟུང་དང་བཟློག་པ་དང་། །རྩ་ལ་གདབ་ཅིང་རླུང་ལ་བསྲེ། །སྟོང་ཉིད་བྱ་ཞིང་བློ་རྗེས་བཅད། །ལུས་དང་སེམས་གཉིས་གོ་བཟློག་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ནི་རེ་ཞིག་ལག་ཁྲིད་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལྷ་དང་མིའི་སེམས་འཛིན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། ལྷ་དང་མི་ཡི་སེམས་འཛིན་གྱིས། །སྣ་ཚོགས་མཚན་མ་འཛིན་པ་ནི། །ལུས་ཀྱི་གནད་ནི་སྐྱིལ་ཀྲུང་ལ། །དབུགས་ཀྱི་གནད་ནི་ནང་དུ་རྔུབ། །རིག་པའི་གནད་ནི་སྣ་རྩེའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ལྷ་དང་མི་ཡི་སེམས་འཛིན་ནི། ཁ་སྣའི་དབུགས་ནི་བསྡམས་བྱས་ནས། །རྟོག་མེད་ཡིད་ལ་འགྱུས་པ་ནི། །ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་ངོ་བོ་སྟེ། །འཕྲལ་གྱི་རྣམ་རྟོག་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དམིགས་རྟེན་རགས་པ་དང་། ཕྲ་བ་ལ་བསླབ་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཚོགས་དྲུག་སོ་སོའི་ཡུལ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་སྟེ། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་ཆོས་ནི་རྣམ་རྟོག་གང་ཤར་འཆར་དུ་བཅུག་ནས་དེའི་ངང་ལ་མ་ཡེངས་པར་ངོ་ལ་ཅེ་རེ་རེ་དྲན་རྟོགས་སྔ་

p. 339

ཕྱིའི་བར་དེ་ངོས་བཟུང་ནས་སྒོམ་པ་སྟེ། ཚོགས་དྲུག་གི་ཡུལ་གང་ཤར་དེའི་སྟེང་དུ་ཤེས་པ་ཙེ་ནེ་འཛིན་པ་ཡང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གནད་འདིའོ། །དམིགས་རྟེན་ཉིད་དང་བསམ་གནས་སོ། །དམིགས་རྟེན་སྒྲ་དྲི་རོ་དང་རེག །འདོད་པ་ལྔ་ཡི་གནས་སྦྱངས་ཏེ། །གཟུགས་ནི་ཁ་དོག་དབྱིབས་རྣམས་དང་། །བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་ཐ་དད་དང་། །མིག་འཕྲུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །སྒྲ་ནི་པི་ཝང་བུང་ལྡིར་དང་། །རྒྱུད་མངས་རྫ་རྔ་གླིང་བུ་དང་། །ཕེག་དང་ཧར་ལ་སོགས་པའོ། །དྲི་ནི་ངད་ལྡན་སྦྱར་མ་དང་། །ཡིད་མཐུན་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོས་བྱ། །རོ་ནི་བུ་རམ་དྲུག་ལྡན་དང་། །རྒུན་ཆང་སྦྱར་མ་སྣ་ཚོགས་བསྒྱུར། །རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་སྦྱོར་བས་སོ། །རེག་ནི་མཁས་པས་ཁྲི་སྟེང་སྦྱོར། །གཞུ་བསྣོལ་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། །ཤིང་གི་ལོ་མ་འགའ་ཞིག་གིས། །རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་ལ། །འབྲལ་མེད་སེམས་ཀྱི་གནས་པའོ། །སེམས་ནི་བཟུང་དང་གནས་པ་དང་། །རྩ་བ་བཅད་དང་དངོས་པོ་དེད། །ཡུལ་དང་ཤེས་པའི་བར་ནས་བཙལ། །ཡེངས་ལ་བོར་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཕྲ་བ་ལ་བསླབ་པ་ནི། ཚོགས་དྲུག་གི་བྱེ་བྲག་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ལ་བསླབ་པ་སྟེ། འདི་ལ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཡི་གེ་ཨ་ལ་སེམས་གཏད་པས། །དངོས་པོའི་ཞེན་པ་རང་སར་བཟློག །བསྐྱེད་པའི་ལྷ་ལ་སེམས་གཏད་པས། །ལུས་ཀྱི་དྲི་མ་དག་པར་བྱེད། །ངག་གི་རྡོ་རྗེའི་གླུ་ཡིས་ནི། །དེ་ཡི་ཡིད་ནི་ཚིམ་པར་བྱེད། །ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལ་སེམས་གཏད་པས། །དེ་ཡི་ངག་གི་དྲི་མ་འདག །རཾ་ལ་སེམས་ནི་སུས་འཛིན་པ། །དེ་ཡི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྦྱོང་། །ཡི་གེ་ཧ་ལ་སུ་གནས་པ། །གཏི་མུག་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད། །གང་ཞིག་ཕཊ་ལ་སེམས་གནས་པ། །དེ་ཡིས་ལུས་ངག་གནོད་པ་སྤོང་། །སྨིན་མཚམས་ཐིག་ལེ་གང་སྒོམ་པ། །འདིས་

p. 340

ནི་རླུང་ལ་གོམས་པར་འགྱུར། །དབྱུ་གུའི་རྒྱུ་ལ་སེམས་འཛིན་པ། །དེས་ནི་དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་ཁེགས། །སྣ་རྩེར་ཡི་ནི་སུ་སྒོམ་པ། །འབྱུང་བ་ཡས་པ་རང་སར་བསྡུ། །ལུས་རྟེན་རང་འོད་གང་སྒོམ་པ། །འདིས་ནི་བར་དོའི་ས་ལ་གོམས། །ནམ་མཁར་སེམས་ནི་སུས་འཕངས་པ། །འདིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གོམས། །གང་གིས་རྣ་བར་སེམས་བཟུང་བ། །འདིས་ནི་སྒྲ་རྣམས་ཅི་དགར་སྤྱོད། །གང་གིས་སྙིང་གར་སེམས་འཛིན་པ། །འདིས་ནི་བསམ་པ་རང་སར་དག །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སུ་གནས་པ། །འདིས་ནི་དངོས་པོའི་ཞེན་པ་འགག །སྟོང་ཉིད་ཧད་པོར་སུ་སྒོམ་པ། །དྲན་པ་རྣམས་ནི་ཅིག་ཅར་སྟོངས། །མི་རྟོགས་སེམས་ལ་གང་སྦྱོར་བ། །འདིས་ནི་འཁོར་བའི་ཞེན་པ་བཟློག །འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་སེམས་བཟུང་ན། །དེས་ནི་ལུས་ཀྱི་སེམས་རྣམས་འབྱུང་། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་གང་སྒོམ་པ། །འདིས་ནི་མཚན་མའི་ཞེན་པ་འགག །གཉིས་འཇུག་བདེ་བ་སུ་སྒོམ་པ། །འདིས་ནི་འདོད་ཡོན་ལམ་དུ་བྱེད། །བར་སྣང་ལམ་དུ་སུ་བྱེད་པ། །འདིས་ནི་སེམས་ལ་དབང་ཡང་ཐོབ། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་གི་གནས་དང་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གནད་ངེས་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་འཛིན་བསླབ་རིམ་ཉེར་གཅིག་གིས། །དང་པོ་གནས་སུ་གཞུག་པ་དང་། །གཉིས་པ་ལུས་སེམས་དབྲལ་བ་དང་། །གསུམ་པ་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བའོ། །འདི་དུས་ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་གནད། །རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པས་རྣལ་དབབ་བྱ། །འགྱུ་བྱེད་རླུང་གི་རྟ་དང་ཡང་། །བསྲེ་ཞིང་འཕེན་ཅིང་སྡུད་པ་ཡི། །གནད་རྣམས་མཁས་པས་བསྟེན་བྱས་ན། །སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་རྒྱུན་ཆད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། དེ་དག་ལས་འདིར་བདུན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་སྔོན་དུ་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱས་ལ་དེ་ནས་དབེན་པར་སྟན་བདེ་བ་ལ་འདུག་སྟེ། སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས་ནས་མཚན་

p. 341

མ་ཨཱཿདཀར་ལ་སེམས་གཟུང་བ་ནི། རང་གི་སྣ་རྩེར་ཨཱཿདཀར་པོ་ཞིག་བསམས་ལ་རླུང་ཕར་སོང་དུས་ཨཱཿདེ་ཡང་ཕྱིར་རྒྱངས་ཀྱིས་སོང་། ནང་དུ་འཇུག་དུས་ཨཱཿདེ་ཚུར་ལ་དཀར་ཧྲིལ་ལི་ལི་སྣ་རྩེར་བྱུང་བ་ལ་སེམས་མ་ཡེངས་པར་ཡུན་བསྲིངས་ལ་བསྒོམ་མོ། །དེའང་ལུས་ཚ་བ་ཤེས་ཆེ་ན་ཨཱཿདེ་གྲང་རེག་ཏུ་བསམ་མོ། །གྲང་བ་ཆེ་ན་ཚ་རེག་ཏུ་བསམ་མོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་སྐྱེ་མེད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་མ་མོས་ན་བར་ཆད་སེལ་བའི་ཡི་གེ་ཕཊ་དྲག་པོ་ལ་སེམས་གཟུང་བ་ནི། ལུས་གོང་ལྟར་བྱས་ལ་དར་ཅིག་ཤེས་པ་ཡེང་དུ་བཅུག་ནས་ཕཊ་དྲག་པོ་ཞིག་བརྗོད་པས་ཤེས་པ་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པ་ཞིག་འཆར་བ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ངོས་གཟུང་ལ་ཉིན་མཚན་དུ་བསླབས་པས་རང་བཞིན་དག་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་མ་མོས་ན་ཁྲོ་བོ་དགྱེས་པའི་གད་མོ་ལ་སེམས་བཟུང་སྟེ་ལུས་གོང་ལྟར་གློད་ལ་ཧ་དྲག་ལ་ཐུང་བར་བརྗོད་པས་གསལ་ལ་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེའོ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པས་སེམས་འཁྲུག་པ་དང་ལུས་སེམས་མི་བདེ་བར་གང་བྱུང་ཡང་ཐབས་འདིས་སེལ་ལོ། །འདིའི་དུས་སུ་ཆོས་ཉིད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་མ་མོས་ན་ལྷ་མ་ཡིན་རྩོད་པ་འགྱེད་པ་ལ་སེམས་གཟུང་བ་ནི། རི་རྩེའམ་བྲག་གམ་ཁང་པའི་ཡང་ཐོག་ཏུ་འདུག་སྟེ་ཙོག་པུར་བསྡད་ནས་དང་པོར་མགོ་དལ་བུས་བསྒྲིལ། དེ་ནས་ཁམས་ཀྱིས་ཐུབ་ཐང་དུ་བསྒྲིལ། ལུས་བྱིང་ཡང་བསྐྱོད་ཅིང་ཉི་མ་གསུམ་བཞིར་སྦྱངས་པས་ཇི་ཞིག་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་དག་དམར་ཁྲག་ཁྲུག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ནས་སེར་ལྷང་ལྷང་དུ་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ནས་སྔོ་གྱ་གྱུར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ནས་སྐྱ་ཐལ་ཐིལ་དུ་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ནས་སྐྱེ་སང་སེང་དུ་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འགགས་པས་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་མཐོང་སྣང་རང་སར་གྲོལ་བའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མི་སྐྱེ་མི་སྲིད་དོ། །འདིའི་དུས་ན་རླུང་ལ་ཤིས་པའི་ཁ་ཟས་བསྟེན་ཅིང་ལྟེ་བར་

p. 342

རཾ་ལ་ཤེས་པ་གཏད་དོ། །དེ་ལ་མ་མོས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཧཱུྃ་གིས་དེད་པ་ལ་སེམས་བཟུང་སྟེ་ཧཱུྃ་རིང་པོ་དབྱངས་དང་བཅས་པ་རླུང་དང་བསྲེས་ཤིང་སྐབས་སུ་ཐུང་བ་ཡང་བྱས་པས་སེམས་གང་ལའང་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཆར་ཏེ་རྣམ་རྟོག་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་མ་མོས་ན་སྟོང་ཉིད་རིམ་གྱིས་པ་ལ་སེམས་གཟུང་བ་ནི། རང་གི་ཤེས་རབ་གྱིས་ལུས་འདི་སོ་སོར་གསིལ་ལ་མིང་དུ་མ་ལ་སོགས་པས་གཞིག་སྟེ། མགོ་གཅིག་པུ་ལའང་པགས་པ་དང་སྐྲ་དང་ཤ་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་ལ་སོགས་པའང་རྡུལ་ཕྲན་དུ་ཕྱེ་ཞིང་བརྟགས་པས་མགོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ། ཐམས་ཅད་གཞིག་པས་གང་ཡང་མ་རྙེད་པར་ཧད་དེ་ཕྱམ་མེ་ལུས་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉམས་སྐྱེས་པའི་ངང་དེར་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་མ་མོས་ན་སྟོང་ཉིད་ཅིག་ཅར་བ་ལ་སེམས་གཟུང་བ་ནི། མིག་སྔར་གང་སྣང་དེ་སྟོངས་སང་སང་སོང་བ་ལ་ཤེས་པ་གཏད་པས་དེ་འབྱོངས་ནས་དང་པོ་སྣང་། གཉིས་པ་སྟོང་། གསུམ་པ་ལ་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་བློ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་སྐབས་སུ་ལུས་ཀྱི་བསྒུལ་བསྐྱོད་མ་ཞིག་པ་གནད་ཡིན་ནོ། །ངག་གི་དུས་སུ་ཤེས་པ་རྣ་བར་གཞུག་ཅིང་ངག་གི་བརྗོད་པ་མ་ཉམས་པ་གལ་ཆེའོ། །སེམས་ཀྱིི་བསམ་གཏན་གྱི་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་གཏད་ས་དམིགས་རྟེན་ལས་མ་ཡེངས་ཤིང་རླུང་དལ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་གློ་བུར་དུ་སྐྱེ་བའི་གནད་ཟབ་མོ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་དང་། དབྱེ་བའོ། །ངོ་བོ་ནི། ཐུན་མཚམས་ལས་འདས་པའི་སྒོམ་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན། མ་བཅོས་པར་རང་གར་བཞག་པས་གཉེན་པོ་མེད་པར་བྱུང་ཚོར་

p. 343

འགག་པ་དང་། མ་བསྒོམས་པར་རང་བཞིན་བབས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྒོམ་པ་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་མྱང་འདས་ཀྱི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆའོ། །འདི་དུས་ན་སྒོམ་ཉམས་ལ་ཉིན་གསལ་རྒྱུ་མེད་མཚན་མི་གསལ་རྒྱུ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ལ་བྱའོ། །དེས་མན་ངག་ཏུ་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི་མིག་མི་འཛུམས་མི་འགུལ་བར་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མིག་ཆུའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པས་རྒྱ་མཚོ་དེ་དངས་པར་བཞག་པས་ཅོག་གཞག་གོ། གང་བསྒོམ་ཡང་མིག་རང་སོར་བཞག་སྟེ་མ་བསྒོམས་ན་མི་སྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕྱིན་ཆད་མིག་མི་འཛུམས་པར་བལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་བཀྲ་ས་ལེ་སྣང་ཡང་རྒྱ་མཚོ་ལ་གོས་པ་མེད་པས་སྣང་ཡུལ་དུ་སྣང་ཡང་བཟུང་དུ་མེད་པ་ལྟར་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་རྣམས་མིག་སྔར་རང་ས་ན་སྣང་ཡང་ཤེས་པ་སྣང་ཐོག་ཏུ་མ་ཤོར། སྣང་བས་ཤེས་པ་མ་འཕྲོགས་པར་རང་ས་ན་གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་འཕྲོ་བ་དང་གཡོ་རྩོལ་མེད་པར་གནས་པ་ནི་སྣང་སྟོང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་དངོས་དང་བྲལ། །བཅོས་མེད་རང་གསལ་རང་

p. 344

གི་ཏིང་འཛིན་གསལ། །འཛིན་རྟོག་མེད་པའི་ངང་དུ་ཐམས་ཅད་འུབ། །ཅེས་སོ། །གོལ་ས་སྤང་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །རིས་ཅན་གསལ་བ་མ་ཡིན་དང་། །གུད་བཅད་སྟོང་པར་མ་སོང་དང་། །བདེ་བ་རྒྱུན་ཆད་མ་ཡིན་དང་། །བཏང་སྙོམས་ལྟེངས་པོར་མ་སོང་དང་། །དྲན་རིག་གསལ་བ་ངལ་སོ་དང་། །སྦྱངས་པ་ལོག་ཆར་མ་སོང་དང་། །འཛིན་ཆ་ནང་དུ་འགྱུ་བདེ་དང་། །རྣམ་པ་གསལ་བའི་འཛིན་ཆ་དང་། །ཁ་དོག་ཡིག་འབྲུ་སྒྱུར་བྱེད་རྣམས། །དེ་རྣམས་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །མ་གོལ་གནས་པའི་སྒོམ་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་བཅད་པར་གསལ་ལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་ལས་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་ཚུད་ནས་མཉམ་རྗེས་འདྲེས་པ་ལ་སྣང་སྲིད་གཞི་བཞེངས་ཀྱི་དགོངས་པ་དེ་དང་། འདིར་གཞི་བཞག་ཏུ་སོང་བས་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ལ་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཆོད་ནས་གང་སྣང་གང་ཤར་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་ལྷན་ལྷན་གནས་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱིང་རྒོད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་ནི། །ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཞེས་སོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྒྱས་བཏབ་པས་ཉོན་མོངས་རང་དག་པའི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས་སྣང་བཏགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་རོལ་པར་ཤར་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། འདུ་ཤེས་སྣང་

p. 345

བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདིའི་དུས་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་ཆོས་ལ་གནས་པའི་དུས་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསླབ་པ་མེད་པར་རང་གི་བློ་ཐོག་ན་གནས་ཏེ། དེ་ཉིད་མ་ཕྱེ་མི་འབྱེད་རང་སར་གནས་པ་ལ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལའང་། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག །དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། ཉོན་མོངས་རང་གནས་རྣམ་དག །གང་ཟག་ཆོས་བོར་བའི་དུས་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ལྟ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་ལྟ་བ་དང་རང་གི་ལྟ་བའོ། །སྤྱིའི་ནི་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རིམ་བརྒྱད་སོ་སོའི་འདོད་ལུགས་ལ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བྱ་བྲལ་ཀློང་ཆེན་གྱི་ལྟ་བ་སྟེ། སྤྱིའི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཅི་སྣང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་གྲོལ་ནས་སྣང་སྟོང་མཐའ་བྲལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་རང་ཤར་བ་སྟེ། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལ། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་གཉིས་མེད་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་ཏེ། རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་ཆེན་པོར་མཐོང་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་ཀ་དག་མཐའ་བྲལ་དྲི་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །

p. 346

སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ལྟ་བའི་ངོ་བོ་མཐོང་དུས་ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གི་སྟེང་དུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་ནས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ལ། །ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གི་འགྱུ་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་བཟློག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། རབ་འདི་ཉིད་ལ་འཚང་རྒྱ། འབྲིང་བར་དོར་འཚང་རྒྱ། ཐ་མའང་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པར་འཚང་རྒྱ་བ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོར་ནི་རང་རྒྱུད་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི་དཔེར་ན་དབུས་ཀྱི་རི་བོ་མཆོག་རབ་ཀྱི་སྟེང་ནས་གླིང་བཞི་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་ལྟར། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བས་ཀྱང་བལྟས་ན་ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུའི་དོན་ཐམས་ཅད་རང་ལུགས་སུ་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཞིང་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མི་མཐོང་བའོ། །མི་འགྱུར་བའི་ངོས་ནས་ཀྱང་རི་བོ་ཅོག་གཞག་སྟེ། གང་སྣང་གང་ཤར་དེ་ཉིད་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཅོག་གཞག་ཏུ་བཞག་པས་ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་རྫོགས་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །དེའང་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་དུ་ཤར་ཏེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་བལྟས་ན་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་པར་རྟོགས་

p. 347

པས་འགྲོ་དྲུག་རང་ས་ནས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་གནས་སུ་དག་སྟེ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའི་རྣམ་པའམ་ཆུའི་རྙོག་རང་སར་དེངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གནད་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདིའི་དུས་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་ཆོས་བོར་བ་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ནི་ཆེད་དུ་ཡིད་ལ་བྱ་རྒྱུའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པས་སོ། །བཞི་པ་འབྲས་བུ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལའང་། འབྲས་བུ། ཐབས། དགོངས་པ། དག་ལུགས། གང་ཟག་དང་ལྔ་ལས། འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའང་འདིའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོས་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ནི་དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་རིག་པ་ཉིད་རང་ས་ཟིན་པའོ། །དམངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱལ་པོས་འབངས་ལ་དམག་དྲངས་ཏེ་ཆམ་ལ་ཕབ་ནས་དེ་ནས་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལྟར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བཀའ་བློན་གཅེས་པ་དེ་བཙོན་དུ་བཟུང་ན་རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་ཉན་དགོས་པ་ལྟར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དཔེ་དེ་དག་གིས་རིག་པ་གཅིག་པ་མི་འགྱུར་བར་བསྟན་པའོ། །འབྲས་བུ་དེ་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབད་པས་བྱས་པའམ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དག་པའི་དོན་མངོན་དུ་གྱུར་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་

p. 348

ཡིན་ནོ། །དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། རིག་པ་ཉིད་གང་སྣང་དེའི་སྟེང་དུ་བཞག་པས་སྣང་འཛིན་རང་སར་གྲོལ། གང་ཤར་གྱི་སྟེང་དུ་བཞག་པས་འཛིན་པ་རང་སར་གྲོལ་ཏེ། གཟུང་འཛིན་རང་གྲོལ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱའོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཡུལ་རྐྱེན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་དག་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་གི་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཞེས་སོ། །འདིའི་དུས་སུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་དྲི་མ་སྒོ་གསུམ་ལ་མངོན་གྱུར་དུ་མི་གནས་པས་སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཞེས་སོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་ལྟར་རང་སངས་རང་གྲོལ་ལ་སོང་སྟེ། ཤར་བ་དང་གྲོལ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་རང་དག་གི་གནས་ལུགས་སུ་ཤར་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཚོགས་དྲུག་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྟོག་ཚོགས་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་དག །སྒྲ་ཚིག་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐ་སྙད་མིང་རྣམས་རྣམ་པར་དག །རང་སར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བཞིའི་རྐྱེན་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུང་འཛིན་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། བཅིངས་པའི་བདག་འཛིན་རྣམ་པར་དག །ཅེས་སོ། །འདིའི་དུས་ན་གང་ཟག་དེ་

p. 349

ལ་ཆོས་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་འདས་སྐྱོན་ཡོན་གྱི་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་དག་ནི་དམིགས་པའི་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏེ། དོན་གྱི་སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུའོ། །ད་ནི་རིག་པ་རང་སྣང་གི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་ལས་འཕགས་ཚུལ། གདམས་པ་དངོས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཐུན་མོང་ལས་གནད་བདུན་གྱིས་འཕགས་ཏེ། རིག་པ་ཅེར་མཐོང་དུ་རྟོག་པས་དབང་པོ་ལ་རྣོ་རྟུལ་མེད་པའི་གནད། ཆོས་ཉིད་དབང་པོས་མཐོང་བས་ཤེས་རབ་ལ་ཆེ་ཆུང་མེད་པའི་གནད། གནས་ལུགས་རང་ངོ་རྟོགས་པས་ཚིག་གི་ཆོས་ཉིད་མི་མཐོང་བའི་གནད། བླང་དོར་འབད་རྩོལ་མེད་པས་ན་སོ་ལ་རྒན་གཞོན་མེད་པའི་གནད། རང་རིག་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་གནད། ཆོས་ཉིད་བསམ་རྫོགས་ལས་འདས་པས་ལྟ་སྒོམ་གཞི་ལམ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་གནད། འབྲས་བུ་ཀ་དག་ཡིན་པས་སྐུ་གསུམ་ལམ་སྣང་དུ་ཤར་ཏེ་ཁམས་གསུམ་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་གནད་དོ། །དང་པོ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གནད་ཀྱིས་ཀྱང་། །ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་པར་རྟོགས། །སྙིང་ཏིག་ངེས་པར་བསྡུས་པ་ཡིས། །དབང་པོ་རྣམས་ལ་རྣོ་རྟུལ་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གི་མཐའ་ཟད་པས། །ཤེས་རབ་མ་ཡིན་དབང་པོ་མཐོང་། །ཚིག་གིས་ཆོས་ཉིད་མི་མཐོང་བས། །ཐུན་མོང་ཐེག་པས་དོན་མི་འགྲུབ། །སྐུ་གསུམ་ལམ་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །འདི་མཐོང་ཁམས་གསུམ་བཟློག་པ་མིན། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པར་རོ་གཅིག་པས། །གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་ལྟོས་མིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མན་ངག་གི་འབྲེལ་དགོད་པ་དང་། འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་མན་ངག་ཉིད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཁྲེགས་ཆོད་དང་ཐོད་རྒལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ངོ་སྤྲོད་སྤྲས་པའི་རྒྱུད་ལས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་ཚད་འཛིན་པ། ཁྲེགས་ཆོད་ཐོད་རྒལ་མཚམས་སུ་བརྟག །ཅེས་པ་དང་། རྫོགས་པ་རང་བྱུང་ལས། ཁྲེགས་ཆོད་ཐོད་རྒལ་རང་བཞག་གོ། ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཁྲེགས་ཆོད་ནི་ལམ་འབད་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བ་སྣང་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རིག་པ་རྗེན་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལེ་ལོ་ཅན་མ་བསྒོམས་

p. 350

པར་འཚང་རྒྱ་བ་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་གནད་ཡིན་ལ། ཐོད་རྒལ་ནི་འབད་བཅས་སུ་གྲོལ་བ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་རྡོས་བཅས་འོད་ལུས་སུ་དག་ནས་འཚང་རྒྱ་བ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། གང་ཟག་བློ་ཡི་བྱེ་བྲག་གིས། །རིམ་པ་ཇི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ། །འབད་རྩོལ་མེད་པས་རང་གྲོལ་ཉིད། །འབད་བྱས་ཉམས་སུ་བླང་བྱའོ། །འབད་མེད་རྣམས་ནི་རང་དག་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་མན་ངག་ཉིད་བཤད་པ་ལ། ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་འདེབས་ལུགས་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་འདིར་རྒྱ་ནག་པོའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཤྲཱི་སིངྷའི་རྗེས་སུ་འབྲེངས་ནས་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་ཟད་ཀ་དག་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ། བྱ་བྲལ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་འགག་བསྡམ་པ། ཡོངས་གྲོལ་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་ཆིངས་སུ་བཅིང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་མཉམ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཀློང་དུ་ཡེ་ནས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཟིན་པས་ད་འབད་རྩོལ་དང་བྱ་རྩོལ་གང་ཡང་མི་བྱ་བར་ཐག་བཅད་དེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་ཡུལ་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་བདེན་པས་སྟོང་པ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་ལ། དེའང་སྒྱུ་མ་མཐའ་བྲལ་གཞི་མེད་སྣང་བ་ཙམ་ལས་ཡོད་མ་མྱོང་། མེད་མ་མྱོང་། བདེན་མ་མྱོང་། རྫུན་མ་མྱོང་། གཞི་མེད་ཕྱལ་བ་ཡེ་སངས་སུ་གནས་པས་བླང་དོར་དམིགས་ཆོས་སུ་མ་གྲུབ། ནང་རང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་སུ་སྣང་བའང་སྐྱེ་འགག་གནས་པའི་ཡུལ་དུ་མ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་གི་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ། སེམས་འདི་ལ་བལྟ་བ་དང་སྒོམ་རྒྱུའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པས་སྤྱད་རྒྱུ་དང་ཐོབ་རྒྱུའི་ཆོས་མི་དམིགས། རང་བཞིན་གྱི་རིག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་སྤང་བླང་གཉེན་པོའི་གཟེབ་ཀྱིས་འཆིང་མི་དགོས་པས། ད་རང་སངས། རང་དག་ཕྱལ་བ། རང་ཡན། བར་མེད། ཡེ་སངས། བློས་བྱས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པར་

p. 351

འུབ་ཆུབ་པས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་ཆེན་པོར་ལ་ཟློས་ཏེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་གྱི་དགོངས་པར་ཡེ་སངས་རྒྱས་པས་མཁའ་གསལ་ཀློང་ཡངས་ཀྱི་དོན་ལས་མ་གཡོས་ཏེ། སྣང་བཏགས་ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་རིག་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པས་འབྱུང་བཞིའི་ཆོ་འཕྲུལ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་པ་ལྟར་ཡེ་ནས་ལ་ཟློས་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྟོང་པ་ཡུལ་གྱི་སྤྲོས་པ་མེད། །གསལ་བ་ཡོད་མེད་མཐའ་ལས་འདས། །མཚོན་ཚིག་དུ་མའི་སྤྲོས་དང་བྲལ། །སྔགས་ལས་མ་བསྐྱེད་ཡེ་རྫོགས་ཉིད། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཡོངས་སུ་བྲལ། །ལྟ་སྒོམ་དྲི་མ་ཀུན་དང་བྲལ། མཐའ་མེད་དབུས་སུ་དམིགས་པ་མེད། །རྣམ་པ་མེད་ཅིང་ཡུལ་རྣམས་མེད། །ལྷ་མེད་སྔགས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་མེད་བཏགས་པ་ཀུན་ལས་འདས། །དགྲ་མེད་བཤེས་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན། །ལུས་མེད་དབང་པོར་སྣང་བ་མེད། །ཆོས་འདི་བསམས་པས་མི་སྣང་སྟེ། །གང་མེད་གང་དུ་འཛིན་པ་མེད། །ང་མེད་ང་ཡི་འཁོར་ཡང་མེད། །དབྱིངས་མེད་རིག་པའི་སྐུ་ཡང་མེད། །དགེ་མེད་སྡིག་པའི་རྣམ་སྨིན་མེད། །སྲོག་མེད་བཅད་པའི་སེམས་པ་མེད། །ཚོགས་མེད་བསག་པའི་ཡུལ་ཡང་མེད། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །གནས་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །ཐབས་མེད་ཉན་པའི་འཁོར་ཡང་མེད། །ཡུལ་མེད་དུས་གསུམ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །དུས་གསུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་མིན། །དེ་ཕྱིར་ཅི་ཡང་མེད་པར་ནི། །ཆོས་རྣམས་མ་ཕྱེ་མི་འབྱེད་སྣང་། །ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། དགོངས་པ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ནི། །རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་མཐའ་ལས་འདས། །ཡིན་མིན་བློ་ཡི་བྱ་བ་ཐོང་། །སྣང་དང་མི་སྣང་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་། །བྱ་བྱེད་མཐར་ལྷུང་ཆོས་དང་བྲལ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས། །སྟོང་དང་མི་སྟོང་མཐའ་ལས་འདས། །བཏགས་པ་

p. 352

གཉིས་སྣང་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །ཀུན་བཟང་སེང་གེའི་ངང་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། སེམས་ཅན་མེད་པས་སངས་རྒྱས་མིང་ཡང་མེད། །འཛིན་པ་མེད་པས་སེམས་ཅན་ཡུལ་ཡང་མེད། །རྟོག་པ་མེད་པས་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་མེད། །ཞེན་པ་མེད་པས་རྣམ་རྟོག་ཡུལ་ཡང་མེད། །ཆགས་པ་མེད་པས་བག་ཆགས་སེམས་ཀྱང་མེད། །འདས་པ་མེད་པས་མ་འོངས་མིང་ཡང་མེད། །ད་ལྟ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་མིང་ཡང་མེད། །དོན་དམ་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་མིང་ཡང་མེད། །རིག་པ་མེད་པས་མ་རིག་མིང་ཡང་མེད། །སངས་རྒྱས་མེད་པས་སེམས་ཅན་མིང་ཡང་མེད། །སྟོན་པ་མེད་པས་སྟོན་བྱེད་མིང་ཡང་མེད། །ཅེས་སོ། །འདི་ལྟར་སྣང་བ་དང་སེམས་པའང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་ཤར་བ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་མེད་པས་སྣང་སེམས་ལ་བླང་དོར་དང་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་འཁྲུལ་སྣང་ང་ཡི་སེམས། །ཐམས་ཅད་གནས་པ་འཁྲུལ་སྣང་ང་ཡི་ཐུགས། །ཐམས་ཅད་སྣང་བ་འཁྲུལ་སྣང་ང་ཡི་སྐུ། །ཐམས་ཅད་འགག་པ་འཁྲུལ་སྣང་ང་ཡི་གསུང་། །མཐོང་བ་མ་འགགས་ང་ཡི་གཟུགས་ལྟར་སྣང་། །ཐོས་པ་མ་འགགས་ང་ཡི་སྒྲ་ལྟར་གྲག །སྣོམ་བྱེད་མ་འགགས་ང་ཡི་དྲི་ལྟར་ཚོར། །མྱོང་བྱེད་མ་འགགས་ང་ཡི་རོ་ལྟར་བདའ། །ཚོར་བྱེད་མ་འགགས་ང་ཡི་ཡིད་ལྟར་མགྱོགས། །གསང་བའི་ཉོན་མོངས་ང་ཡི་ཆོ་འཕྲུལ་ཏེ། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ང་ཡི་དུར་ས་ཡིན། །ཀུན་བྱེད་ང་ནི་སྣང་བ་རང་གསལ་ཆེ། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། སྣང་སྲིད་མ་བཅོས་ཆོས་སྐུའི་ངང་། །ཡེ་ཤེས་མ་བཅོས་ཐུགས་ལ་རོལ། །འབྱུང་བ་མ་བཅོས་ལོངས་སྐུའི་ངང་། །ཁ་དོག་མ་བཅོས་དབྱིངས་ལ་རོལ། །སེམས་ཅན་མ་བཅོས་སྤྲུལ་སྐུའི་ངང་། །ཐུགས་རྗེ་མ་བཅོས་འགག་མེད་ཀློང་། །ཀུན་གཞི་མ་བཅོས་

p. 353

བདེ་ཆེན་ངང་། །རིག་པ་མ་བཅོས་ནམ་མཁའི་ཀློང་། །ཡེ་ཤེས་མ་བཅོས་རྣམ་དག་པ། །གཉིས་མེད་མ་བཅོས་སྟོང་པའི་ངང་། །རང་བྱུང་མ་བཅོས་རིག་པའི་ཀློང་། །སེམས་ཉིད་མ་བཅོས་རིག་པའི་ངང་། །ཡིད་རྣམས་མ་བཅོས་ཡེ་ཤེས་འོད། །འགྱུ་བྱེད་མ་བཅོས་རང་བཞིན་འོད། །སེམས་ཅན་མ་བཅོས་སངས་རྒྱས་དངོས། །མ་རིག་མ་བཅོས་རིག་པ་དངོས། །དུག་ལྔ་མ་བཅོས་ཡེ་ཤེས་ལྔ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་གསལ་སྣང་རིག་པའི་ངང་ལས་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་མེད་པའང་ཡེ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་དོན་ལ་ཐུག་པས་ཡེ་སངས་ཡེ་གྲོལ་ཡེ་ཕྱིན་ཙམ་གྱི་རོལ་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱང་རུ་ནས་བཟློག །དཔྱོད་པས་མ་ཕྱེ་ཡུལ་དུ་མེད། །རྩ་བ་ལྔ་དང་ཡེ་ཤེས་སྐུ། །དྲན་བྱེད་ཡེ་སངས་རང་རིག་དག །ཀུན་གྱི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་སྣང་། །ཀུན་གཞི་ལུས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལ། །སྟོང་རིག་གསལ་བའི་བཞིན་བསྟན་པས། །གཞན་འབྱུང་འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་བསྐྱལ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་རྒྱུ་མེད་པས། །འཁྲུལ་པའི་ལུས་ནི་སྔོན་སངས་རྒྱས། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཉིད་ཡེ་དངས་པས། །སྣང་བ་འོད་གསལ་ཉིད་དུ་གྲོལ། །དབང་པོ་ལྔ་ཉིད་ཅེར་བཞག་པས། །འཛིན་པའི་ཡུལ་ལྔ་རང་སར་གྲོལ། །ཉོན་མོངས་ལྔ་ཉིད་རང་ཡིན་པས། །ཁམས་གསུམ་ཉིད་ནི་གཞི་ལ་བསྐྱལ། །མ་རིག་པ་ཉིད་རང་བྱུང་བས། །འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡེ་ནས་སངས། །ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་རང་ཤར་བས། །བརྒྱུད་པའི་སྐྱེ་བ་རྩད་ནས་བཅད། །ཡིད་བཞིན་དགོངས་པར་ཡེ་གནས་པས། །འགྱུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རང་གཞག་ཡིན། །དབུགས་ནི་ཡེ་ནས་རྒྱུན་ཆད་པས། །སྐྱེ་ཤི་གདོད་ནས་ཡོད་པ་མིན། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡེ་རྫོགས་པས། །ཞེན་པའི་མཐའ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀློང་། །ཡན་ལག་མ་བསྐྱོད་ཡེ་ཕྱིན་པས། །འགྲོ་བའི་ལམ་ཉིད་ཡེ་ནས་བགྲོད། །སྨྲས་པའི་ངག་ནི་བརྗོད་མེད་པས། །ཡེ་ནས་སྨྲ་བསམ་ཡུལ་

p. 354

ལས་འདས། །བསམ་པའི་འཕྲོ་འདུ་ཡེ་སྟོང་པས། །ཡེ་ནས་བསམ་གཏན་ཆེན་པོར་གནས། །བྱས་དང་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཐོག་མ་ཉིད་ནས་བྱ་བྱེད་བྲལ། །གཞི་ནས་གཞན་བྱུང་ཆོས་མེད་པས། །གདོད་ནས་རང་བྱུང་ཉག་གཅིག་གོ། གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་ཟད་པས། །ཐིག་ལེ་ཟླ་དང་བྲལ་བ་ཉིད། །མུན་པ་གདོད་ནས་རྣམ་དག་པས། །རིག་པ་ཡེ་ནས་འོད་གསལ་ཉིད། །འཁོར་བ་ཆོས་ཉིད་འགགས་ཟིན་པས། །ཡེ་ནས་ལྷུན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་པ། །མཚན་མའི་དངོས་པོ་སྟོང་སངས་པས། །བདག་འཛིན་བློ་ནི་ཡེ་ནས་ཟད། །ཅེས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཡེ་ནས་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་དུ་དག་ཟིན་ཏེ། རང་ཤར་ལས། དོན་ནི་སྐྱེ་མེད་རང་གསལ་ཉིད། །དེ་ལ་གཉེན་པོས་གཞིག་ཏུ་མེད། །དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་མེད། །ང་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད། །བཟང་དང་ངན་པའི་རྣམ་རྟོག་མེད། །ཡིན་དང་མིན་པའི་མཐའ་ལས་འདས། །རྟོག་དང་མི་རྟོག་ཆོས་ལས་འདས། །རྟག་དང་ཆད་པར་གཉིས་དང་བྲལ། །གོལ་དང་སྒྲིབ་པའི་ཆོས་ལས་འདས། །རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་གཉིས་སུ་མེད། །དག་དང་མ་དག་མཐའ་ལས་འདས། །སེམས་དང་ཡིད་དང་ཆོས་ལས་འདས། །ཤེས་དང་མ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད། །མ་རིག་འཁྲུལ་པའི་སེམས་ལས་འདས། །སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་ཚིག་དང་བྲལ། །གཟུང་འཛིན་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད། །རྟོག་པ་ལམ་གྱི་དྲི་མ་བསལ། །དངོས་པོར་འཛིན་པའི་ཆོས་དང་བྲལ། །ས་དང་ལམ་ལ་སྦྱང་དུ་མེད། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་དབུལ་མི་དགོས། །དགེ་བ་བཅུ་ཡིས་བསྐྱབ་ཏུ་མེད། །སྡིག་པས་དེ་ལ་གོས་མི་འགྱུར། །འཁོར་བ་ངན་སོང་ག་ལ་ཡོད། །མྱ་ངན་འདས་པའི་ཆོས་མེད་ཅིང་། །བདག་དང་གཞན་ཅེས་གྲུབ་པ་མེད། །ལོག་དང་མ་ལོག་ག་ལ་ཡོད། །

p. 355

ཡོད་དང་མེད་པའི་མཐའ་ལས་འདས། །ཁ་དོག་མེད་ཅིང་དབྱིབས་མེད་པ། །དཔེ་མེད་མཚོན་མེད་བསྟན་དུ་མེད། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་ཆོས་མེད་ཅིང་། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །ཅེས་དང་། ཁྱུང་ཆེན་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལས། རྒྱུ་རྐྱེན་བྲལ་བའི་རང་སྣང་སྒྲིབ་མེད་ཉིད། །རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པའི། །ཡེ་རྫོགས་སྙིང་པོ་ལྷུན་གྲུབ་ཡུལ་ལ་རོལ། །སྒྱུ་མའི་ཆུ་དེ་གཟུགས་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །སྙིང་པོ་བརྒྱ་དང་རྟག་ཆད་ཡིད་ཟད་དེ། །སྒྲིབ་བྲལ་ཅོག་གཞག་བསླད་པ་མེད་པ་ཉིད། །མཐོང་མེད་མཚུངས་པ་མེད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་དངོས། །འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ལ་གཟུང་བའི་ལྟོས་བྲལ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སྣང་ཤེས་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རོལ་པ་ཡེ་སྟོང་རྩ་བ་དང་བྲལ་བར་ཐག་ཆོད་པར་མ་ཟད་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཆོས་སྐུར་སངས་རྒྱས་པས་རང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་ཤར་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་སྣང་བ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་མཆོག་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རོལ་པར་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྣང་བ་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་འདི། །ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་སྔར་མ་མཐོང་། །རྟོག་བཅས་འཁྲུལ་པ་གཞི་མེད་པས། །ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོར་རྟོགས། །འཁྲུལ་པའི་རང་རྟོག་རྒྱུན་ཆད་དོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་མེད་སྣང་བ་འདི། །ཡེ་ནས་གྲོལ་བའི་གནད་ལས་ཤར། །འགྲོ་བའི་ཕུང་པོ་སངས་རྒྱས་སྐུ། །ཡེ་ནས་ཡིན་པར་སུས་མ་རིག །ཕུང་པོ་སངས་རྒྱས་མངའ་བདག་ཏུ། །རྩ་གནས་ཡི་གེར་གྲུབ་ལས་བྱུང་། །ཆུ་བུར་མིག་ལ་ཡེ་ཤེས་ནི། །རང་སྣང་ཡིན་པར་སུས་མ་མཐོང་། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཡེ་ཟིན། སངས་ཡེ་རྒྱས། འཁོར་བ་ཡེ་གྲོལ། མྱང་འདས་ཡེ་ཐོག་ཏུ་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡི། །དེ་ཀུན་བློ་ཡི་དཀྱིལ་དུ་ཚུད། །མི་སྣང་ཡུལ་མེད་རྟོག་པ་ཡང་། །མ་བཅད་རང་ས་ཉིད་

p. 356

དུ་ཆོད། །འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་བརྩད། །མ་བརྟགས་ཡེ་ནས་ཆོད་ནས་འདུག །གོང་དུ་འདི་ཀུན་སུས་མ་ཚོར། །རགས་པའི་འབྱུང་བ་འདི་ཀུན་ཡང་། །ཐོག་མ་ཉིད་ནས་རང་དེངས་པར། །འགྲོ་བའི་གནས་མེད་རང་སོང་བས། །རང་ལུས་ཡེ་ནས་མེད་པར་ནི། །སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདིར་ཡང་རིག །འདི་ཀུན་དུས་མེད་ཡང་འདུས་པས། །གཅིག་དང་གཉིས་དང་དྲུག་གསུམ་གྱི། །སྣང་མེད་སྣང་དང་ཡང་ཕྱེད་སྣང་། །མི་སྣང་མཛད་པའི་རང་སྒྲར་ཡང་། །ས་འཛིན་ས་ལ་གནས་པར་ནི། །ཡེ་ནས་འདུག་པ་སུས་མ་ཚོར། །བགྲོད་དུ་ཡེ་ནས་མེད་པ་ཡི། །ལམ་ནི་ཡེ་ནས་ཉེ་བར་ནི། །འདི་ཡང་རང་ལ་ཡེ་འདུག་པ། །སྔར་མ་མཐོང་སྟེ་རང་རིག་རྟུལ། །མི་གནས་བསམ་གཏན་དགོངས་པ་ན། །སྒོམ་པ་མེད་པར་ཡེ་འདུག་པ། །འདི་ཡང་གང་གིས་སྔར་མ་རིག །བདག་དང་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་ནི། །དང་པོ་ཉིད་ནས་ཆོས་ཉིད་ལ། །འདི་ཀུན་རང་གིས་རང་སྣང་བར། །ཡེ་ནས་སྣང་བ་སྔར་མ་རིག །བདག་རྟོག་བཅིངས་པའི་ཉོན་མོངས་ལྔ། །ཡེ་ནས་རིག་པ་རང་ཤར་བར། །ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཞལ་མ་འཚོ། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་བཞི། །ཡེ་ནས་རང་གི་ཡུལ་ཡིན་པར། །སུས་མ་མཐོང་བ་མིག་རེ་རྟུལ། །ཡང་གསང་བཏུས་པའི་མན་ངག་བཅུད། །བར་མཚམས་མེད་པར་རང་གྲག་པ། །གང་གིས་འདི་ཉིད་མ་ཐོས་པ། །རྣ་བའི་དབང་པོ་མེད་དམ་ཅི། །རང་གནས་དབྱིངས་དང་རིག་པའི་དྲི། །བྲལ་བའི་སྐབས་མེད་རང་འཁོར་བར། །ཚོར་མ་མྱོང་བ་སྣ་འགགས་སམ། །བཅུད་གསུམ་མན་ངག་གཅིག་དྲིལ་བ། །ཡེ་ནས་ལུས་སེམས་བཅུད་ཡིན་པ། །འདི་ཉིད་མ་མྱོང་ལྕེ་ཆད་དམ། །སྣང་བ་རང་དག་ཁ་དོག་རྒྱན། །རང་གི་ལུས་དང་འབྲལ་མེད་པར། །ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་ནི། །ཉིན་དང་མཚན་མོ་མེད་འདུག་པ། །སུས་ཀྱང་མ་རེག་ལུས་བེམས་སམ། །སྡུག་བསྔལ་

p. 357

ཚལ་འདེབས་བདེ་བའི་ཆོས། །བརྗོད་པ་མེད་པར་རང་གནས་པ། །སུས་མ་ཤེས་པ་བློ་རེ་རྟུལ། །འཁོར་བའི་བག་ཆགས་ཡང་བརྩེགས་པ། །ཡེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་འདུག་པ། །གང་གིས་མ་མཐོང་སྙིང་རྗེའི་གནས། །དབང་པོ་བདག་རྟོག་ཡུལ་ཤར་ནས། །དྲན་བསམ་འགྱུ་བ་སྣ་ཚོགས་རྣམས། །ཡེ་ནས་ལོངས་སྐུར་རང་ཤར་བ། །འདི་ཀུན་མ་དྲན་བརྗེད་རེ་ངས། །བྱ་བྱེད་སྤྱོད་པ་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་། །སྐྱེ་བོ་འདུ་བའི་ཅ་ཅོ་ཀུན། །ཡེ་ནས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་པར། །སུས་མ་ཤེས་པར་ཡོངས་རེ་རྟུལ། །ཇི་ལྟར་བསམ་དང་དྲན་འགྱུས་པ། །ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་བར་མེད་པར། །རྟག་ཏུ་རང་གི་ཡིད་འཕྲོག་པ། །རྩོལ་མེད་རང་གཞག་སྒོམ་པར་ནི། །ཉམས་སུ་མ་ཆུད་སེམས་རེ་ཡེངས། །སྣོད་བཅུད་ཡོད་ཐོས་སྣང་བ་འདི། །བརྟགས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡང་། །གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ལྟ་བར་ནི། །ཡེ་ནས་འདུག་པ་མ་མཐོང་བ། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་འགགས་སམ། །ཞེས་པ་དང་། གཞི་རྩ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །མ་བཙལ་བཞག་པས་ངོ་མཚར་ཆེ། །འགྲོ་དང་འོང་བའི་རིག་པ་ལ། །ཐུག་པ་མེད་པ་ངོ་མཚར་ཆེ། །ཡེ་གནས་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ལ། །གཉེན་པོ་མེད་པ་ངོ་མཚར་ཆེ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྡོ་རྗེའི་གད་མོ་བཅུ་གཉིས་དང་ངོ་མཚར་གྱི་གསང་ཚིག་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་ཆོས་ཟད་ཀ་དག་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བར་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཀྱེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ལྟ་བ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་དང་། དགེ་སྡིག་དང་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པ་ངོ་མཚར། གཞི་མ་བསྐྱོད་པས་ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་ཅི་བྱས་ཀྱང་ཕན་གནོད་དང་བྲལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ་ལྟོས་དང་། སྣང་བ་འདི་སྤུ་མ་བརྗེས་མདོག་མ་བསྒྱུར་བ་ངོ་མཚར། བདེ་སྡུག་ཇི་ལྟར་བསམས་ཀྱང་དོན་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་འབྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་དང་། དྲན་བསམ་གྱི་སྤྱོད་པ་སྣ་

p. 358

ཚོགས་ཅི་བྱས་ཀྱང་རོལ་པར་ཤར་ཏེ་ངོ་མཚར། ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ཀློང་དུ་འགག་མེད་གྲོལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ཡེ་ནས་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ངོ་མཚར། སྐྱེས་བུས་མཚོན་རྣོན་པོ་ཐོགས་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་བསྒྲལ་ཀྱང་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཕན་གནོད་དང་བྲལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རང་གི་ཤེས་པ་སྟོང་པ་ཀུན་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་དང་། གང་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་གི་གྲོགས་སུ་འཆར་བ་ངོ་མཚར། ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་གི་གཞི་ལས་གཡོས་པ་མེད་པ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་རིག་པ་སྟོང་པ་ཀུན་གྲོལ་གྱི་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་དང་། རང་གི་གཉེན་པོར་རང་ཆེ་བ་ངོ་མཚར། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རང་གིས་རང་གྲོལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རིག་པ་སྟོང་པ་ཀུན་དག་གི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་དང་། འབད་རྩོལ་མེད་པར་འབྲས་བུ་རང་རྙེད་པ་ངོ་མཚར། གཅིག་ཟིན་པས་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་དུ་དག་པ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྐུ་གསུམ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་བཞག་གི་ཚད་ལ་ལྟོས་དང་། འགྲོ་དྲུག་སྐུ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་ངོ་མཚར། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྒོམ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མ་བྱས་པར་དུས་གཅིག་ལ་འཚང་རྒྱ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྐུ་གསུམ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་དང་། དུས་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ངོ་མཚར། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་མ་སྤྱད་པར་ཚོགས་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་རྫོགས་པ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རིག་པ་ཅེར་གཞག་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་མཉམ་ལ་ལྟོས་དང་། བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རྒྱན་དུ་ཤར་བ་ངོ་མཚར། སྤོང་ལེན་ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་གྲོལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཡེ་སྟོང་ཆེན་པོ་ལ་ལྟོས་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པར་འདུག་པ་ངོ་མཚར། བྱ་བྱེད་བསྒོམས་པས་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་མི་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་དངོས་ཅན་ལ་ལྟོས་དང་། མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཐེག་པ་

p. 359

ངོ་མཚར། སྐྱེས་པས་སྐྱེ་མེད་ཐོབ་པ་ཧ་ཧ་ཞེས་སོ། །འདི་དག་གཤིས་ཀྱི་འདུག་ཚུལ་དང་། རང་ངོ་རྗེན་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཀློང་དུ་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པར་བྱའོ། །ངོ་མཚར་གྱི་གསང་ཚིག་བདུན་ནི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཨེ་མ་ཧོ། གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག །རང་གི་རིག་པ་ཉིད་སྐྱེ་ཤི་དང་བྲལ་བའི་གནད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་བྱེ་བའི་སྲོག་གཅད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་རྟག་ཏུ་སྤྱད་པའི་གང་ཟག་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཉིད་ལ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པར་བསྒོམས་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་སྐད་ཅིག་ཙམ་མ་བྱས་པའི་གང་ཟག་གཉིས་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རིག་པ་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་པའི་གནད་ཀྱིས། འདུས་བྱས་ཀྱི་དགེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱས་པའི་དད་པ་ཅན་དང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པའི་མི་གཉིས་ཚོགས་རྫོགས་པའི་སྒོ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་སྣ་ཚོགས་ལུས་ངག་ལ་བྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་དང་ཐོས་བསམ་ལ་བློ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་སྦྱངས་པའི་གང་ཟག་གཉིས་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཉིད་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་དམྱལ་བ་ཚ་གྲང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྐྱེས་བུ་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་མྱོང་བའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་རྟོགས་པའི་སྒོ་ཐོབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རིག་པ་ལས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཆོད་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་བདག་རྟག་པར་ལྟ་བ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་

p. 360

སྐུ་རང་ལ་ཡོད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་དུ་མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་དང་གསོལ་བ་སྣ་ཚོགས་བཏབ་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་ལས་སུ་བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བར་འདུག་པ་གཉིས་ལ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་དེའི་ཕྱིར་ན་རང་བྱུང་ཆེན་པོའི་ཚིག་འདི་དག་ལ་སྤྱོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་ཉམས་སུ་ལོན་པའི་གདེང་རྙེད་ནས་སྣང་བ་དང་སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མེད་དུ་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །འདི་དག་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་རིག་པ་མངོན་སུམ་རྗེན་པའི་སྒོ་མཐོང་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ངོ་བོ་ལ་སྦྱར་ནས་བཤད་དེ། གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གནད་རླབས་པོ་ཆེ་ལ་ལ་བཟླ་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་བྱ་བྲལ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་འགག་བསྡམ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་སྐུ་ངོས་གཟུང་བ་དང་། ངང་དེར་འགག་བསྡམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཚོགས་དྲུག་གི་ཡུལ་ལ་ཕར་འཆར་རམ་རང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནང་དུ་གནས་པའམ་གང་ཡིན་ཀྱང་རིག་པའི་ཆ་ལ་རང་གསལ་རྗེན་པ་གསལ་རིག་ཏུ་ལྷག་གེ་བ། ངན་རྟོག་ཏུ་ཤར་ཡང་རང་སངས་སུ་རྗེན་ནེ། བཟང་རྟོག་ཏུ་ཤར་ཡང་མཐའ་གྲོལ་དུ་སངས་སེ། རང་ས་ན་གནས་ཀྱང་བར་མེད་དུ་ཧ་རེ་བ་ཡུལ་གྱིས་མ་བསྒྱུར། འཛིན་པས་མ་བསླད། སྤང་གཉེན་མ་ཞུགས་པར་ས་ལེ་སང་ངེ་བའི་རིག་ཆ་དེ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པའི་ཆོས་སྐུར་ངོས་བཟུང་སྟེ། ཤེས་རིག་མ་ཡིན་ན་ཕར་ཞོག །ཡིན་ན་ངོ་བོ་དེ་ཆོས་སྐུར་མ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པས་ངོ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ཁྱུང་ཆེན་ལས། མ་བསྒོམས་བཞག་པ་དེ་ཉིད་རང་རིག་པ། །སྒྲ་དང་བློ་བྲལ་ཀུན་གྱི་ཕ་རོལ་ཞིང་། །དམིགས་བཅས་རང་སོ་ཉིད་དེ་བཅོས་ཅི་དགོས། །གནས་པས་འགག་ལ་འགྱུས་པས་རང་སར་དག །མེད་མཐོང་མ་སྤངས་དེ་ལ་སངས་པ་མེད། །ས་མེད་འདི་ཉིད་གནས་དེ་གང་གི་ཡུལ། །འཇུག་སྟེ་གང་གི་ཕ་རོལ་སོང་མེད་པའོ། །རང་བཞིན་ཡོད་མེད་བརྟག་དཀའི་སེམས་ལ་རེག་ནུས་ཤིང་། །མ་བསམས་

p. 361

འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །བྱ་བྲལ་གླེན་པའི་ཤུགས་འཆང་བློ་བདེ་བ། །སྤྲོས་མེད་ནམ་མཁའི་ཡིད་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བྱོས། །ཞེས་སོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ཡེ་སངས་རྗེན་པར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡིན་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་སྐུར་རང་མལ་དུ་རང་ངོ་ཤེས་པས་དབྱིངས་རིག་མ་བུ་འདྲེས་པར་བརྗོད་ཀྱང་དོན་ལ་རང་གནས་ཆོས་ཟད་ཀྱི་དགོངས་པ་ངོས་ཟིན་པས་འཁོར་བ་ཆོས་སྐུར་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་ངོ་བོ་ལ་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་དྲི་མ་བསལ་བ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རང་བཞིན་དག་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །དྲི་མ་མེད་པས་ཕྲ་རགས་ལོག །གཟུགས་འཛིན་མེད་པས་འཁྲུལ་པ་ལོག །འགྱུ་བ་མེད་པས་ལས་རླུང་ལོག །ཟང་ཐལ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ལོག །རང་གྲོལ་ཡིན་པས་སྣང་བ་ལོག །གསལ་བ་ཡིན་ཕྱིར་སྟོང་པ་ལོག །ཡེ་ནས་རྫོགས་པས་བསྐྱེད་རིམ་ལོག །རྩོལ་བ་མེད་པས་སྤྱོད་པ་ལོག །མ་བཙལ་བཞག་པས་སྒོམ་པ་ལོག །མངོན་དུ་སྣང་བས་ལྟ་བ་ལོག །སྒྲ་ཚིག་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལོག །ཡོད་མ་མྱོང་བས་ཞེན་པ་ལོག །མེད་མ་མྱོང་བས་གཞན་ལྟོས་ལོག །གཟུང་དུ་མེད་པས་བློ་རྒྱ་ལོག །ཉག་གཅིག་ཡིན་པས་གྲངས་མཐའ་ལོག །ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པས་གཞན་བྱུང་འགགས། །རང་ཤར་ཡིན་པས་མུན་པ་སངས། །སྙིང་པོ་ཡིན་པས་ཆོས་སྐུར་ཁྱབ། །གསལ་བར་སྣང་བས་ལོངས་སྐུར་རྒྱས། །མ་བུ་ཕྲད་པས་སྤྲུལ་སྐུར་བྱུང་། །རྟོགས་སུ་ཡོད་པས་ཐབས་སུ་བྱུང་། །བསམ་འདས་ཡིན་པས་དྲན་པ་སངས། །རྟག་ཆད་མེད་པས་གྲུབ་མཐའ་རྫོགས། །བཅུད་དུ་འདྲིལ་བས་རིག་པར་གསལ། །རང་གྲོལ་ཡིན་པས་ཅོག་གཞག་ཡིན། །དེ་ཉིད་ལོག་པའི་རིག་པ་ནི། །རང་ལས་འབྱུང་བས་གྲོལ་ཞེས་བྱ། །གནས་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅེས་བྱ། །མཚན་མ་མེད་པས་སྟོང་ཞེས་བྱ། །ནུབ་པ་མེད་པས་ཤར་ཞེས་བྱ། །རྡོས་བཅས་མེད་པས་

p. 362

ཟང་ཐལ་པོ་། །གྲོལ་བར་གནས་པས་ལོག་ཅེས་བྱ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བས་གདངས་ཞེས་བྱ། །གཉིས་སུ་མེད་པས་གཅིག་པུ་ཉིད། །ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པས་རྒྱུ་ཞེས་བྱ། །མ་ལུས་རྫོགས་པས་འབྲས་བུ་ཉིད། །དམིགས་པ་དག་པས་ལམ་ཞེས་བྱ། །འཁྲུལ་པ་ཟད་པས་ལུང་ཡང་ཡིན། །རང་ལ་གནས་པས་རྒྱུད་ཅེས་བྱ། །མཚོན་དུ་ཡོད་པས་མན་ངག་ཡིན། །གྲངས་ལས་འདས་པས་རྩིས་ཞེས་བྱ། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་སེམས་ཉིད་ནི། །དགོས་འདོད་སྐོང་བས་ནོར་བུ་འདྲ། །དགོས་པ་ཚང་བས་བང་མཛོད་བཞིན། །གང་བསྟན་སྣང་བས་མེ་ལོང་འདྲ། །དྲི་མེད་གསལ་བས་ཤེལ་གོང་འདྲ། །སྣ་ཚོགས་ཟ་འོག་གུར་ཁྱིམ་འདྲ། །སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་ཁྱུང་ཆེན་འདྲ། །ལྟ་བའི་རྩལ་རྫོགས་སེང་གེ་འདྲ། །གཏིང་རྫོགས་ཁྱབ་པས་རྒྱ་མཚོ་འདྲ། །ནང་བྱུང་གྲོལ་གཞི་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ངང་དེར་འགག་བསྡམ་པ་ནི། རིག་པ་རྗེན་པ་དེ་འཆར་རམ་གནས་ཀྱང་ཅོག་གཞག་བཅོས་བསླད་མེད་པར་རང་སོར་གློད་ནས་དངས་ཕྱིན་པར་གསལ་ངར་དང་བཅས་པ་སྟེ་རྗེན་ཡེར་རེ་རེ་ངོས་བཟུང་དུས་རིག་པ་རྗེན་པ་དེ་དུས་གསུམ་འབྲེལ་ཐག་ཆད་པའི་སྟེང་དུ་ཕོག་པས་ཆོས་སྐུ་རང་མལ་ན་རང་བཞིན་བར་མེད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་བཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། སྣང་མེད་སྟོང་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ། །མ་བཟུང་མ་བཏང་མ་བསླད་རང་སོ་སྟེ། །གཅིག་གིས་གསུམ་ལ་སུ་ཡིས་ཕོག་པ་ཉིད། །རྫུན་མིན་བདེན་མིན་གནས་ཐབས་ལྷང་ངེ་བའོ། །ཞེས་སོ། །འདིའི་དུས་སུ་རྟོག་པར་སྣང་ཡང་རང་ངོ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་རྗེན་ལ་བུད་ཟིན་ཏེ། གཟུང་འཛིན་དང་དུས་གསུམ་གྱི་འབྲེལ་ཐག་ཆད་པའི་རིག་པ་རང་ས་ན་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ངོ་བོ་ནི། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་སྟེ། །འདས་པའི་ཡུལ་དང་མ་འོངས་ཡུལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་བཅད་པའོ། །

p. 363

ཞེས་སོ། །ཤེས་པ་ལ་རྐྱེན་དྲག་པོས་བསླང་སྟེ་དུག་ལྔ་ལྟ་བུར་རམ་རམ་སྐྱེས་དུས་ཐད་ཀ་ན་རིག་པ་མ་གཏོགས་པ་མེད་པས་ངོས་རྗེན་པར་བཟུང་དུས་ཡེ་ཤེས་ལྷག་པར་གསལ་ལ་ཤེས་པའི་སྟེང་དུ་དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བ་དང་བར་མ་དང་བཟང་རྟོག་ངན་རྟོག་ཅི་ཤར་ཡང་རིག་པ་མ་གཏོགས་པ་མི་འཆར་བས་ངོས་ཟིན་དུས་ཆོས་སྐུ་རྗེན་པར་འཆར་ཏེ། རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་ལས། གཟུགས་སྐུ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཚེ། །ང་ཡི་སྐུ་ཡི་རོལ་པ་ཡིན། །འདི་ལ་ཡ་ང་མེད་པའི་མི། །ང་ཡི་སྐུ་ལ་འདི་ཡིས་རེག །གཏི་མུག་ཞེ་སྡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི། །ཞེན་པ་དྲག་པོ་ནམ་སྐྱེས་ན། །ང་ཡི་རིག་པ་རྟོག་མེད་ཡིན། །འདི་ཉིད་རང་གིས་རང་གྲོལ་བ། །ང་ཡི་མིག་ལ་འདི་ཉིད་མཐོང་། །ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཕྱིར་སྣང་ཚེ། །ང་ཡི་སྒྲིབ་པ་རང་དག་ཕྱིར། །འདི་ལ་རྗེས་སུ་གཅོད་མེད་ན། །ང་ཡི་སྒྲ་རྣམས་འདི་ཡིས་ཐོས། །བསམ་པའི་རྟོག་ཚོགས་འདུས་པའི་ཚེ། །ང་ཡི་ཏིང་འཛིན་མི་རྟོག་བཟང་། །འདི་ལ་ཞེན་པའི་བློ་མེད་ན། །ང་ཡི་དྲི་རྣམས་འདི་ཡིས་ཚོར། །རགས་པའི་གཟུགས་ལ་བློ་ཞུགས་ཚེ། །ང་ཡི་ཉམས་མྱོང་ཤར་བས་ཡིན། །འདི་ལ་གཅིག་དང་གཉིས་ཟད་ནས། །འདིས་ནི་ང་ཡི་རོ་རྣམས་མྱོང་། །འདི་ལྟར་སྣང་ཚད་ཐོས་ཚད་ཀུན། །ཀུན་བཟང་ང་ཡི་རོལ་པར་བཤད། །རོལ་པའི་འཆར་བྱེད་མ་འགགས་པས། །ང་ཡི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་འབྱུང་། །ཡོན་ཏན་སྣང་བྱེད་འདི་ཙམ་པས། །ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཟད་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་སྐུ་གསུམ་ཕྱག་རྒྱའི་ཞིང་། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་ཀྱི་རིག་པའི་ངང་དེ་ཉིད་ཆོས་སྐུ་རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བ་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་

p. 364

འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཞེས་སོ། །འདི་ལ་རིག་པ་འཕྲོ་འདུ་མེད་པར་གནས་པའི་དུས་ན་གནས་ཆའི་མི་རྟོག་པ་དེ་སྒོམ་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན། འདིའི་དུས་ཀྱི་རིག་གེ་སིང་ངེ་བའི་གསལ་དངས་ཀྱི་རིག་པ་རྗེན་པ་དེ་མ་ཡེངས་པར་ཕྱལ་ལེ་སྐྱོང་བའོ། །ཡང་རིག་པ་ཡུལ་ལ་འཆར་དུས་གང་ཤར་ལ་ལྟ་བ་དེ་སྒོམ་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན། དེའི་དུས་ཀྱི་རིག་པ་གསལ་རྗེན་རྗེན་པའི་ཆ་དེ་མ་ཡེངས་པར་སྐྱོང་བའོ། །གནད་འདི་མ་གོ་ན་གནས་པ་དང་འཆར་བ་གཉིས་ལ་ལྟ་བ་དེ་སྒོམ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་སྙམ་ནས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་གནས་པ་ཙམ་བསམ་གཏན་གྱི་ལྷ་དང་འདྲ་ལ། འཆར་བ་ཙམ་ཐ་མལ་གྱི་རྟོག་པ་དང་འདྲ་བས་དེ་ལ་བསྒོམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་རེ་སྐན་ནོ། །འདིར་གང་གི་དུས་ཡིན་ཀྱང་རིག་པའི་ཆ་རྗེན་པ་ཟང་ཐལ་ཤེལ་གོང་འདྲ་བ་དེ་ཀློང་དུ་མ་གྱུར་རིང་ལ་སྐྱོང་། གྱུར་ནས་དེའི་ངང་ལ་མི་འབྲལ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲེགས་གཅོད་ཀྱི་དོན་གོ་རིག་པ་རྗེན་ལ་ཕུད་ནས་སལ་སལ་སྐྱོང་བ་དེ་ལ་ཟེར་བས་གནད་འདི་ཁོ་ན་གལ་ཆེ་བར་ཡོད་པས་ངོ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། སེམས་འཛིན་ལྟ་སྒོམ་མེད་ན་ཆོས་སྐུ་དངོས་པོ་ཡིན། །ལྟ་བའི་རྩལ་གསུམ་འབྱོངས་ན་སྣང་བ་ཆོས་སྐུའི་ཀློང་། །བྱ་བྱེད་གཡེང་བ་མེད་ན་ཆོས་ཉིད་བདེ་བའི་

p. 365

ས། །གཅིག་པུ་དལ་བར་འདུག་ན་རྩལ་གསུམ་རང་ལས་འབྱུང་། །ཐད་ཀ་གྲོགས་སུ་ཤེས་ན་ཅོག་གཞག་གཅིག་གི་ངང་། །དེ་དང་རྒྱུན་དུ་གནས་ན་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཀུན་ལ་ཡང་དག་གནས། །གསང་བའི་སྔགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ཡོངས་གྲོལ་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་ཆིངས་སུ་བཅིང་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་གྲོལ་གྱི་གནས་ལུགས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ངོ་བོ་དང་། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། ངོ་བོ་ནི་རིག་པ་རྗེན་པའ ི་དོན་དེ་ངོས་བཟུང་ལ། གནས་ན་གནས་ཐོག་ཏུ་ཕྱམ་གདལ། འཆར་ན་འཆར་ཐོག་ཏུ་དངས་ཕྱེ་ནས་བཞག་པས་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་ཟང་ཐལ་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དགོངས་པ་གཅིག་ལས་གཡོས་པ་མེད། །སྣང་བ་སྣང་བའི་ཐོག་གསལ་བས། །བཞིན་དང་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལས། །གྲོལ་བ་དེ་དང་དེ་ཉིད་གྲོལ། །ཤེས་པ་འགྱུ་བ་སྟོང་ཡལ་བས། །མཐོང་ཞེས་རིག་པ་ཐ་དད་མིན། །དེ་ཉིད་རང་གི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ། །གཅིག་ཤེས་པས་ནི་ཀུན་གྲོལ་ཕྱིར། །གཉིས་དང་གསུམ་གྱི་གྲངས་མཐའ་ཟད། །རྟོག་ཅིང་འཛིན་པའི་ཡུལ་མི་སྣང་། །འགྱུ་དང་འཛིན་པ་ཡེ་ནས་སྟོང་། །སྟོང་པའི་དགོངས་པ་གསལ་རྫོགས་པས། །དུ་མའི་གྲངས་མཐའ་ཟད་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཁྱུང་ཆེན་ལས། ཆོས་ཀུན་སྤྲོས་དང་བྲལ་ཞིང་རྙོག་མེད་པས། །བྱས་མེད་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་འདི་རབ་ཏུ་ཆེ། །རྒྱུ་འགགས་རྐྱེན་ཡལ་འབྲས་བུ་ཟད་པའི་གནད། །གང་ལ་མ་བརྟེན་གཅིག་གྲོལ་ཀློང་ཉིད་དོ། །སྤྱོད་བྲལ་སྒོམ་དག་བལྟ་རུ་མེད་པའི་དོན། །མ་བཅོས་སྣང་བ་རང་སར་བཞག་པས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ལས་གཞན་དུ་སྤོ་ལག་དང་བཅས་བཅོས་མེད་པར་བཞག་པ་ཙམ་གྱིས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལྟ་སྒོམ་ཟད་སར་སྐྱོལ་བའི་དགོངས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་དག་པ་ཡི་འཁྲུལ་པ་ལ། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་མ་བཅོས་པར། །ཅོག་གིས་བཞག་པ་གནད་ཡིན་ལ། །དེ་ལས་བསྒྱུར་བ་མན་ངག་གོ། གཟུང་བ་མེད་པའི་སྣང་

p. 366

བ་ལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཤར་བ། །དཔྱོད་པ་མེད་པའི་མིག་གིས་མཐོང་། །ཆོས་ཉིད་མེད་པའི་ལམ་ནས་དྲངས། །ལྟ་སྒོམ་མེད་པའི་གཞི་ལ་བསྐྱལ། །བྱས་མེད་རྩོལ་བྲལ་འབྲས་བུར་སྨིན། །འདི་ལ་སྣང་མཐའ་མི་གནས་སོ། །ཞེས་སོ། །སྣང་ཐོག་ཏུ་བཞག་དུས་བསྒྱུར་བ་ནི་འདིའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་སྟེ། གཟུགས་སྣང་གི་སྟེང་དུ་ཤེས་པ་ཤར་དུས་དེ་ཀ་ལ་གཏད་ན་ཡང་ན་ཞི་གནས་ལྟེངས་སོ། །ཡང་ན་རྟོགས་པ་འཕྲོ་རྒོད་གང་རུང་ཞིག་ལས་མི་འདའ་བས་འདིར་དེ་དུས་ཀྱི་རིག་པ་རྗེན་པ་དེ་ངོས་བཟུང་ནས་དེའི་ངང་དུ་བསྒྱུར་བའོ། །གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ནི། གྲོལ་ལུགས་བཞི་གནད་བཞི་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་རིག་རྟོག་པ་ཀུན་བྲལ་བས། །གྲོལ་ལུགས་བཞི་དང་བཅས་པའོ། །གནད་བཞི་གྲོལ་བའི་གདེང་གིས་ནི། །འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པའ་ིགནས། །མ་བྱུང་བྱས་པ་མེད་པས་ན། །གཞི་དང་རྩ་བ་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རང་སེམས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། །གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་མེད། །གང་གིས་བཅིངས་བཀྲོལ་མེད་པའི་སེམས། །གཞི་ནས་རྫོགས་པས་འགྲོ་འོང་མེད། །བརྟགས་པས་མ་རྙེད་རྒྱུ་མཚན་མེད། །གཞི་རྩ་མེད་པས་སྟེང་གསལ་གནས། །རང་གསལ་གནས་པའི་སེམས་དེ་ནི། །གནད་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ཕྱོགས་རིས་མེད། །དུས་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ལྟོས་གཞི་མེད། །འབད་མེད་གྲོལ་བས་བརྩོན་འགྲུས་མེད། །གདེང་གིས་གྲོལ་བས་འབད་རྩོལ་མེད། །དེ་ལ་གདེང་གིས་གྲོལ་བ་བཤད། །ཡེ་ནས་གྲོལ་བས་བསྐྱར་གཞི་མེད། །རང་གིས་གྲོལ་བས་གཉེན་པོ་མེད། །ཅེར་གྱིས་གྲོལ་བས་མཐོང་སར་ཡལ། །ཡོངས་སུ་གྲོལ་བས་འབད་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་རིག་པ་རྗེན་པར་མཐོང་བའི་གནད་ཀྱིས་གྲོལ་བ་དང་། སྔ་ཕྱི་རིས་མེད་གཅིག་པར་དུས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་དང་། རང་གཞག་འབད་རྩོལ་མེད་པར་གྲོལ་བ་གསུམ་ནི་མཐའ་གྲོལ་གྱི་དོན་

p. 367

ཡིན་ལ། གདེང་གིས་གྲོལ་བ་བཞི་དང་བཅས་ན་ལྔར་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། །རིག་པ་རྗེན་པ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལ་གྲོལ་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་དེ་དོན་ལ་བཅིངས་པ་མེད་པས་གྲོལ་བ་མཚན་ཉིད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། རང་སྣང་དོན་དེ་གང་ལ་བཞིན་གསལ་བ། །བསྒྱུར་བ་མེད་ཅིང་མ་རྙོག་སུས་མ་འཕྲོགས། །ཡེ་ཤེས་དངོས་ཏེ་གཅིག་དང་ཐ་དད་མེད། །གཞི་མེད་ལམ་ཟད་འབྲས་བུ་ཡོད་མ་མྱོང་། །མཐོང་ཐོས་ལྟར་སྣང་གཅིག་གིས་གང་གྲོལ་བ། །མ་བཙལ་སུས་མི་རྙེད་པ་ཀུན་གྱི་སྙིང་ལ་གནས། །ཡེ་ནས་ཡོད་ཅིང་བལྟས་ཤིང་མཐོང་ལས་འདས། །དེ་ཉིད་རང་དེ་མ་བཅོས་ཐོག་མའི་ངང་། །རྒྱུ་སྟོང་རྐྱེན་ཡལ་ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས། །བྱ་བྱེད་སྤྱོད་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ལས་འདས། །རིག་པས་བྱུང་དང་སོ་སོས་གོང་བསྒྱུར་བ། །གནས་ཐབས་ཉིད་དེ་དེ་ལས་བཅོས་མི་དགོས། །རྩོལ་མེད་བཙལ་མི་དགོས་ཏེ་བྱུང་ཁུངས་ཀུན་གྱི་དངོས། །རང་དག་དྲི་མའི་ཆོས་ནི་བཅས་ཤིང་བྱེད། །འབད་འགགས་རྩོལ་བ་བྲལ་བར་ངས་རིག་སྟེ། །ལྷག་པར་གྲོལ་དང་མ་གྲོལ་འདུག་གམ་ཅི། །གང་ལ་སྲིད་དེ་ཡེ་ཤེས་ཁྱབ་གདལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་ཡུལ་དང་ཤེས་པར་འཆིང་བའི་རྒྱ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་པ་རང་ཡན་དུ་བཞག་པས་གྲོལ་བ་འདི་ནི་གནད་གཞན་ལས་འཕགས་ཏེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གང་གིས་མ་བསླད་རང་རིག་གྲོལ་བའི་གནད། །ལུས་དང་སེམས་དང་ཉོན་མོངས་རང་གི་ཆོས། །མི་ཤེས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་སྣང་ཡང་། །མ་བཞག་མ་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་རང་རིག་པ། །ཡེ་ནས་རང་གྲོལ་སུས་ཀྱང་བཀྲོལ་བ་མེད། །མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་འབད་ཅི་དགོས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད། དཔེ་དོན་ངེས་པས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རིག་པ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པའི་

p. 368

ཆོས་སྐུ་ནི་ལྡོག་ཆོས་ལྔ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོངས་གྲོལ་གྱི་ཆིངས་ལྔར་བཤད་དེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། འགག་པ་མེད་པའི་རིག་པ་ལ། །འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ལྡོག་པ་མེད། །ཡེ་གྲོལ་ཡིན་པས་གཏན་ནས་འཕགས། །རང་གྲོལ་ཡིན་པས་ཡུལ་རྐྱེན་ཟད། །ཅེར་གྲོལ་ཡིན་པས་སྣང་བ་དག །མཐའ་གྲོལ་ཡིན་པས་མུ་བཞི་འགགས། །གཅིག་གྲོལ་ཡིན་པས་དུ་མ་སྟོངས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡེ་གྲོལ། རང་གྲོལ། ཅེར་གྲོལ། མཐའ་གྲོལ། གཅིག་གྲོལ་གྱི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལ་བསྐྱར་གཞི་མེད་པའི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟ་སྒོམ་འབད་རྩོལ་ལ་རག་མ་ལུས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཡེ་ནི་ཁྱབ་པ་སྤྱིར་བཏང་བས་བྱས་པ་དང་རྩོལ་བ་མེད་པའི་དོན་ཏེ། གང་ནས་ཀྱང་མ་བྱུང་། གང་དུའང་མ་སོང་། གར་ཡང་གནས་པ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །གྲོལ་ནི་བཀྲོལ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས། ལྟ་སྒོམ་གྱིས་འབད་མི་དགོས། གྲོལ་ཞེས་རང་ལུགས་སུ་གནས་པ་ལས། བཅས་བཅོས་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པས་ལུས་ངག་ཡིད་རང་ལུགས་ལ་ལྷོད་ཆགས་ཤིང་སེམས་ཉིད་རྣལ་དུ་ཕེབས་པ་ལ་གྲོལ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་གཏན་དུ་དེ་ལྟར་གནས་པས་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་པ་ལས་འཕགས་སོ། །དེས་ན་གྲོལ་བའི་དཔེ་ནི་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་འབྲུར་ཡེ་ནས་སྨིན་པ་ལ་ད་སྨིན་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ན་གསེར་ཡེ་ནས་སེར་པོ་ཡིན་པ་ལ་ད་སེར་པོར་འགྲོ་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡེ་གྲོལ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡེ་གྲོལ་གྱི་གོ་བ། འཇོག་པའི་འཐད་པ། གྲོལ་ལུགས་སོ། །ཡེ་གྲོལ་གྱི་གོ་བ་ནི་གློ་བུར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐོག་མ་ནས་གྲོལ་ཟིན་པས་ད་བསྐྱར་ནས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་གནད་ནི་རིག་པ་ཉིད་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཡེ་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ་ལ་གསུམ། རིགས་པའི་འཐད་པ། ལུང་གིས་འཐད་པ། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་པའོ། །རིགས་པས་འཐད་པ་ནི་ཡེ་ཉིད་ནས་རིག་པ་ཉིད་གྲོལ་བའི་གནད་ནི། རིག་པ་ལ་གཞི་མེད་

p. 369

པས་ལྡོགས་མེད་པ་དང་། རྩ་བ་མེད་པས་བྱུང་ས་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པས་སྒྲ་སྤྱིས་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡེ་གྲོལ་ཡིན་པའི་རྟགས་སུ་སྒོམ་སྒྲུབ་གང་གིས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་མཐོང་བ་མེད། དེའང་རྒྱུ་འབྲས་རྗེས་མེད་ཀྱི་རིག་པས་འཐད་དེ། རིག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་འབྲས་བུ་མེད་དེ། ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །ལུང་གིས་འཐད་པ་ནི། བརྩོན་པ་དོན་ལྡན་ལས། ཡེ་ནས་གྲོལ་བའི་སེམས་ཉིད་ནི། །ཕྱི་ནས་གྲོལ་རྐྱེན་ག་ལ་སྲིད། །ཅེས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་པ་ནི། གཏད་ཡལ་རང་གཞག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འགྲུབ་སྟེ། གཏད་ས་ཡེ་ནས་གྲོལ་བས་དེ་ཉིད་རང་སར་གྲོལ་ཏེ། ཡེ་ཉིད་ནས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་སེམས་ལ་བྱུང་ས་མེད་པ་དང་། གནས་ས་མེད་པ་དང་། འགྲོ་ས་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་ཤེས་སོ། །གྲོལ་ལུགས་ནི། སེམས་སྟོང་པ་ཡིན་པས་གྲོལ་བྱ་བའམ། མ་གྲོལ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་གདགས་སུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་གྲོལ་ཟིན་པའི་རྟགས་སུ་ད་དེ་ནས་བསྐྱར་ནས་གྲོལ་མི་དགོས་པ་ནི་སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པས་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་དེ་ལ་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གྲོལ་ལ་གཉེན་པོ་མེད་པའི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་མའི་གདམས་ངག་ལ་རག་མ་ལུས་པར་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟར་སྣང་གྲག་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱུང་ཡང་རང་ལས་བྱུང་ཞིང་གྲོལ་ཡང་རང་གྲོལ་བས་སོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་དང་སྤྲིན་ནམ་རྒྱ་མཚོ་དང་རླབས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པར་ཡུལ་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོམ་པ་དང་ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་སྐྱོན་ཅན་ལྟ་བུ་མིན་པས་ན་དོན་གྱི་གྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཟད་པ་ལ་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ལ་གསུམ་སྟེ་རང་གྲོལ་གྱི་གོ་བ། རང་གྲོལ་གྱི་འཐད་པ། རང་གྲོལ་ལུགས་སོ། །རང་གྲོལ་གྱི་གོ་བ་ནི་གཉེན་པོ་མེད་པའི་དོན་ཏེ་སྣང་བ་ཉིད་སྣང་བ་ནས་རང་གྲོལ་བས་སྣང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡང་མེད། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ལས་ལོགས་སུ་མེད་པའོ། །

p. 370

དཔེར་ན་ཆང་ནད་ཅན་ཆང་གིས་འཇོམས་པ་དང་། དུག་གིས་དུག་འཇོམས་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱིས་ལྕགས་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར། ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ན་རང་གྲོལ་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རིགས་པས་འཐད། ལུང་གིས་འཐད། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་པའོ། །རིགས་པས་འཐད་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་འཐད་དེ། གྲོལ་བ་ཐམས་ཅད་རང་གྲོལ་ཡིན་པས་གཞན་གྱིས་བཀྲོལ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་འཐད་ལ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་ཡིན་ན། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་གཟུགས་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་མི་འཐད་པ་བཞིན་དང་། ཤེས་པ་དེ་ཉིད་གཞན་དང་རྫས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོའི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་བཞིན་རང་གྲོལ་བར་རིགས་སོ། །ལུང་གིས་འཐད་པ་ནི་སེམས་སྡེ་ལས། གྲོལ་བ་རང་བྱུང་གཞན་ལས་མིན། །ཞེས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་པ་ནི། རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ལ་རྩོད་གཞི་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འགྲུབ་ཅིང་འཐད་དོ། །འདི་ལྟར་སྣང་བ་རང་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོ་གཞན་ལ་རག་ལུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་ལུགས་ནི། རང་གིས་རང་གྲོལ་བ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། གཞུང་གཞན་ནས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཅན་འདོད་ཆགས་ལ་ལམ་དུ་བྱས་པས་གྲོལ་བར་བཤད་པ་དང་། སྣང་བ་སྣང་བ་རང་གི་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ་ཉིད་སྣང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གྲོལ་རྒྱུའམ་གྲོལ་རྐྱེན་གཞན་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་གནས་པའི་རྟེན་མེད་པས་གཞི་རྩ་མེད་པ། གཞི་རྩ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་ཉིད་རང་ལས་མ་གཏོགས་པ་ལྡོག་པའི་ས་མེད་པས། གྲོལ་ས་མེད་པས་སྐྱེ་མ་མྱོང་བའོ། །གང་ནས་བྱུང་བའི་ས་མེད་དེ། དེ་ཉིད་རང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་སུ་མེད་པས་རང་གྲོལ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་སུས་ཀྱང་མ་བཀྲོལ་བར་གྲོལ་བ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཅེར་གྲོལ་མཐོང་ཡལ་གྱི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་ལུང་

p. 371

ལ་རག་མ་ལུས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཅེར་གྱིས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་ནི་མ་བུ་འཕྲད་པས་གྲོལ་བ་ཡིན་པས། སྣང་བ་དེ་ཉིད་བློས་མ་བསྒྱུར། སྣང་བས་མ་དཔྱད་པར་བཞག་པས་རང་དག་ཏུ་གྲོལ་བའོ། །ཅེར་གྲོལ་མཐོང་ཡལ་ལ་བཞི་སྟེ། ཅེར་གྲོལ་གྱི་གོ་བ། ཅེར་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ། གྲོལ་ལུགས། དཔེའོ། །ཅེར་གྲོལ་གྱི་གོ་བ་ནི། ཅེར་གྱིས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་གྲོལ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་རང་ལ་མཐོང་ངམ་ཐོས་སམ་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་རྩིས་ཐེབས་སོ། ཅེར་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ་ལ་གསུམ། རིགས་པ། ལུང་། གཏན་ཚིགས་སོ། །རིགས་པ་ནི་གཏད་ཡལ་གང་དུའང་མ་དམིགས་པས་འཐད་དེ། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ཏུ་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་པ་འགྱུ་ཐོག་ཏུ་འགྱུ་བ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བ་སྟེ། སྟོང་བ་རང་སོའི་གནད་ཀྱིས་གཟུགས་ཅེར་གྱིས་མཐོང་བས་གཟུགས་སོ་སྙམ་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་གྲོལ་བར་ཅིས་ཤེས་ན། གཟུགས་སུ་མཐོང་བས་གཟུགས་མ་ཡིན་པའི་སྤྲོས་པ་ཆོད། དེ་ལ་ཅེར་གྱིས་བཞག་པས་དེ་ཉིད་གྲོལ་ཏེ་གཞན་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བས་སོ། །ལུང་གིས་འཐད་པ་ནི། གསེར་གྱི་སྙིང་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཅེར་གྲོལ་ཆེན་པོའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གཉིས་ཀ་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ནི་ཕྱོགས་བྲལ་རང་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་སྣང་བ་ཅེར་གྲོལ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཅེར་གཞག་པས་གཞག་སར་གྲོལ་ལ། གྲོལ་སར་ཡལ་བའ་ིཕྱིར་རོ། །གྲོལ་ལུགས་ནི། ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་ལ་བསླབས་པས་དུམ་བུ་ཅེར་སར་གྲོལ་ཏེ། གང་དུའང་སོང་བ་མེད་པ་དང་། གང་ནས་ཀྱང་འོང་བ་མེད་པ་དང་གང་དུའང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། གར་ཡང་གནས་པ་ལས་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཅན་སྤྱི་ལ་བསླབས་པས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཅེར་གྲོལ་དུ་སོང་བའོ། །དཔེ་ནི་གཟུ་བོའི་བློ་ཅན་

p. 372

ལྷ་ཁང་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། མཐོང་ལ་རིས་མེད་པའོ། །བཞི་པ་མཐའ་གྲོལ་ལྟོས་པ་དང་བྲལ་བའི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟོས་པ་གང་ལའང་མི་འཆའ་བའི་གནད་ནི། གཅིག་གི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་པས་གཉིས་སུ་མི་གནས་ལ། གཉིས་ལས་གྲོལ་བས་གཅིག་ཏུའང་མི་གནས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀ་དང་། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མུ་བཞི་འགགས་པ་ལ་གྲོལ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱའོ། །མཐའ་གྲོལ་ལྟོས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཐའ་གྲོལ་གྱི་གོ་བ། མཐའ་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ། གྲོལ་ལུགས་སོ། །མཐའ་གྲོལ་གྱི་གོ་བ་ནི། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། སྣང་བ་དང་། སྟོང་པའི་མཐའ་གང་ལའང་ལྟོས་པ་མི་འཆའ་བར། དོན་གྱི་འདི་ཡིན་འདི་མིན་གྱི་རྩིས་གདབ་ལས་འདས་པའོ། །མཐའ་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རིགས་པ། ལུང་། གཏན་ཚིགས་སོ། །རིགས་པ་ནི་ལྟོས་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་འཐད་དེ། གང་ལ་ཡང་མ་ལྟོས་པ་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་མཐའ་གང་ལའང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་མཐའ་བྲལ་དབུས་མ་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལུང་གིས་འཐད་པ་ནི། རྩལ་ཆེན་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་ལུང་ལས། མཐའ་དང་བྲལ་བས་གྲོལ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ནི་གཅིག་ཤེས་པས་ཀུན་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་དེ། གཅིག་མཐའ་དང་བྲལ་བར་ཤེས་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བཏགས་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་གང་ལའང་འཆའ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་ལུགས་ནི། ཡོད་མཐའ་ལ་མི་གནས་པས་མེད་མཐའ་ལས་གྲོལ་ལ། མེད་མཐའ་ལ་མི་གནས་པས་ཡོད་མཐའ་ལས་གྲོལ་ལ། ཡོད་མེད་གཉིས་ལ་མི་གནས་པས་གཉིས་ཀ་ལས་གྲོལ། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པས་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། །ལྔ་པ་གཅིག་གྲོལ་ལ་ཟླ་མེད་པའི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས་པར་བསྟན་པ་ནི། གཅིག་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་

p. 373

བྲལ་བ་ཉིད་དེ། དེའི་ངང་དུ་གྲོལ་བ་ཡིན་པས་དུ་མ་གྲངས་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་སྟོངས་པའོ། །གཅིག་གྲོལ་ལ་ཟླ་མེད་པའི་གནད་ལས་བཞི་སྟེ། གཅིག་གྲོལ་གྱི་གོ་བ། གཅིག་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ། གཅིག་གྲོལ་ལུགས། དཔེའོ། །གཅིག་གྲོལ་གྱི་གོ་བ་ནི། གྲོལ་བ་དེའང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལ་གཅིག་ཏུ་གྲོལ་བ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་རིག་པ་ལ་ཡེ་ནས་གྲོལ་མ་གྲོལ་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པའོ། །གཅིག་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ་ལ་གསུམ། རིགས་པ། ལུང་། གཏན་ཚིགས་སོ། །རིགས་པས་འཐད་པ་ནི་གྲོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལས་གཞན་མེད་པས་གྲོལ་ཞེས་བྱ་སྟེ་གཅིག་པུ་ནི་རིག་པ་ཉིད་དོ། །དེའང་རང་རིག་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་སུ་མེད་པས་སོ། །ལུང་གིས་འཐད་པ་ནི། གསེར་གྱི་སྙིང་པོ་ལས། གཅིག་པུ་གྲོལ་བའི་སེམས་ཉིད་ནི། །དུ་མ་རོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་པ་ནི། གཅིག་ཤེས་ཀུན་གྲོལ་གྱིས་འཐད་དེ། གཅིག་རིག་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཀུན་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་ལུགས་ནི། ཆོས་ཉིད་དུ་ངོ་ཤེས་པས་སྣང་ཤེས་ཀུན་གྲོལ་བའོ། །དཔེ་ནི་དཔེར་ན་ཚྭ་གཅིག་གི་རོ་གཏན་ལ་ཕེབས་ན་ཚྭ་ཀུན་གྱི་རོ་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ལྟར་དུ་མ་རོ་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་གྲོལ་ལུགས་ལྔ་པོ་དེ་གང་ཟག་གཅིག་ལ་བརྩི་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ་སོ་གང་ལ་གང་མོས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དཔེ་དོན་ངེས་པས་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བ། དཔེ་ངེས་པ། དོན་རྫོགས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་གྲོལ་ལུགས་ལྔ་པོ་དེ་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བ་ནི་རང་གྲོལ་ལ་རྐྱེན་རྣམས་རྐྱེན་གྱིས་རང་གྲོལ་བས་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་དང་སྒོམ་པ་དང་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟོས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཡེ་གྲོལ་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཡུལ་གྱིས་གྲོལ་བས་གཟུང་འཛིན་ཟུང་འཇུག་གི་ལྟོས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཅེས་གྲོལ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་རྒྱུས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་

p. 374

གཉིས་ལ་མི་ལྟོས་པ་དང་། མཐའ་གྲོལ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚིག་ལ་མ་ལྟོས་པའོ། །གཅིག་གྲོལ་ལ་སེམས་ཉིད་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བས་མཚོན་བྱེད་བློ་ལ་མི་ལྟོས་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རྐྱེན་རྣམས་རྐྱེན་གྱིས་གྲོལ་བས་ན། །དམིགས་པའི་ཆོས་ལ་ང་མི་ལྟོས། །ཡུལ་རྣམས་ཡུལ་གྱིས་གྲོལ་བ་ལ། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་ལ་ང་མི་ལྟོས། །རྒྱུ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིས་གྲོལ་བ་ལ། །འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་ང་མི་ལྟོས། །ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ལ། །ཐ་སྙད་ཚིག་ལ་ང་མི་ལྟོས། །སེམས་ཉིད་སེམས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ལ། །མཚོན་བྱེད་བློ་ལ་ང་མི་ལྟོས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དཔེ་ངེས་པ་ལ། རང་གྲོལ་རིག་པ་ཀ་དག་གིས་ཀ་དག་གྲོལ་བ་དྲི་མས་དྲི་མ་འཁྲུད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཡེ་གྲོལ་དུག་གིས་དུག་འཇོམས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཅེར་གྲོལ་ལྕགས་ཀྱིས་ལྕགས་གཅོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཅིག་གྲོལ་རྡོས་རྡོ་གཅོག་པ་ལྟ་བུ་དང་། མཐའ་གྲོལ་ཤིང་གི་མེས་ཤིང་བསྲེགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། དྲི་མས་དྲི་མ་འཁྲུད་པ་བཞིན། །དེ་བཞིན་དག་པས་དག་པ་གྲོལ། །དུག་གིས་དུག་རྣམས་འཇོམས་པ་དང་། །ལྕགས་ཀྱིས་ལྕགས་རྣམས་གཅོད་པ་དང་། །རྡོ་ཡིས་རྡོ་རྣམས་གཅོག་པ་དང་། །ཤིང་གིས་ཤིང་རྣམས་བསྲེགས་པ་ལྟར། །རང་རང་དགྲ་ནི་རང་གིས་བྱེད། །རིགས་མི་མཐུན་པས་གྲོལ་བ་མིན། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དོན་གྱི་རྫོགས་ལུགས་ལ་ཡེ་གྲོལ་ལ་སྣང་བ་དང་གཞི་དང་ཡུལ་རྣམས་ཡེ་ནས་རྫོགས་པ་དང་། རང་གྲོལ་ལ་འཁྲུལ་གཞི་དང་ལམ་དང་ཤེས་བྱ་རང་སར་རྫོགས་པ་དང་། གཅིག་གྲོལ་ལ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམས་རང་སར་རྫོགས་པ་དང་། མཐའ་གྲོལ་ལ་འཁོར་འདས་དང་རྒྱུད་ལུང་དང་དུས་གཅིག་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བ་རྫོགས་པ་དང་། ཅེར་གྲོལ་ལ་གདམས་ངག་དང་བསམ་གཏན་དང་འབྲས་བུ་དང་ཆོས་དབྱིངས་རང་ངོར་རྫོགས་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ཕྱིར་

p. 375

གཞི་གནས་རིག་པ་ལ། །རང་ཤར་ཡིན་ཕྱིར་སྣང་བ་རྫོགས། །རང་བྱུང་ཡིན་ཕྱིར་གཞི་ཉིད་རྫོགས། །རང་སྣང་ཡིན་ཕྱིར་ཡུལ་ཡང་རྫོགས། །རང་གྲོལ་ཡིན་ཕྱིར་འཁྲུལ་གཞི་རྫོགས། །རང་དག་ཡིན་ཕྱིར་ལམ་ཀུན་རྫོགས། །རང་རིག་ཡིན་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་རྫོགས། །རང་ཁྱབ་ཡིན་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རང་ས་ཡིན་ཕྱིར་རྒྱུ་རྐྱེན་རྫོགས། །རང་རྟོགས་ཡིན་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་རྫོགས། །རང་ལོག་ཡིན་ཕྱིར་འཁོར་འདས་རྫོགས། །རང་གནས་ཡིན་ཕྱིར་རྒྱུད་ལུང་རྫོགས། །རང་རྫོགས་ཡིན་ཕྱིར་དུས་གཅིག་རྫོགས། །རང་ཤེས་ཡིན་ཕྱིར་གདམས་ངག་རྫོགས། །རང་གཞག་ཡིན་ཕྱིར་བསམ་གཏན་རྫོགས། །རང་བྱས་ཡིན་ཕྱིར་དབྱིངས་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ལ་བཟླ་བ། འགག་བསྡམ་པ། ཆིངས་སུ་བཅིངས་པ་གསུམ་པོ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་གནད་རབ་ཏུ་ཟབ་པས་ན་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་ཕྱི་རབས་ཀྱི་དོན་དུ་གསུངས་ཏེ། མདོར་དྲིལ་ན། ཁྱུང་ཆེན་ལས། གཞི་གནས་འདོད་པ་མི་སྲིད་སེམས་འདི་ལ། །རྣམ་སྨིན་བག་ཆགས་གཞི་མེད་སུ་ཡི་རྟེན། །ནམ་མཁར་མེ་ཏོག་སྐྱེ་བའི་གནས་མེད་རྟེན་བྲལ་ལྟར། །ལུས་ལ་སེམས་ཀྱི་གནས་མེད་བག་ཆགས་རྟེན་མི་སྲིད། །དེ་ལྟར་ཅི་བྱས་སེམས་ཀྱི་གྲོགས་ཏེ་གང་གིས་ཕན་གནོད་བྲལ། །བར་སྣང་རྫས་སོགས་བརྟེན་པར་མི་ནུས་བཞིན། །ཡེ་ནས་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་སེམས། །འཁོར་བ་ངན་སོང་སུ་ལ་གྲུབ་སྣང་བ། །མི་བདེན་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན། །རྫུན་སྣང་བདེན་པའི་འབྲས་བུ་འདི་ལ་མི་སྲིད་དོ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་མེད་ཕྱིར་མ་རིག་ལ་སོགས་ཉོན་མོངས་སུ་ལ་སྲིད། །ཅེས་ལ་བཟླ་བ་དང་། བདེ་འདོད་སེམས་ལ་གནོད་པའི་ཆོས་སྤངས་ཏེ། །རང་གཞག་ལྟོས་བྲལ་འཁོར་འདས་བྱ་བ་བྲལ། །རང་ཡིན་གཞན་མིན་སྣང་ཤེས་ཆོ་འཕྲུལ་ཀྱང་། །འགྱུས་མཐོང་འཛིན་དང་གཞན་པའི་གེགས་བསལ་བས། །ཅོག་གཞག་ཚིག་ཏུ་སྤྲོ་བའི་མཐའ་འགགས་ཏེ། །ཡིད་དང་སེམས་ཀྱི་ཆོ་

p. 376

འཕྲུལ་ཅི་སྣང་འགག །ཆོས་བྲལ་ཡིད་དང་བྱེད་པའི་བར་དུ་བསྡམ། །ཞེས་འགག་བསྡམ་པ་དང་། མ་བཅོས་འཁོར་འདས་བྱ་བྱེད་ནམ་བྲལ་ན། །རྫོགས་ཆེན་ཉིད་དེ་གཞན་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །སེམས་ལ་བལྟར་མེད་རྒྱུ་མཚན་སུས་མཐོང་མེད། །དེ་ཕྱིར་སྡིག་བྲལ་དགེ་བས་འདི་ལ་ཅི། །རང་ལུགས་བྱུང་ཁུངས་ཐོག་མ་ཉིད་དང་སྦྱར། །སྒྲིན་པོའི་གཟེབ་སྐྱུར་ཁམས་གསུམ་ལས་མི་འདའ། །མ་བཅོས་གླེན་སྣང་སུ་ལ་ལྷོད་ཡོད་པ། །འདི་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་མི་གནས་སོ། །ཞེས་ཆིངས་སུ་བཅིངས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གིས་ལེ་ལོ་ཅན་གཞི་ཐོག་ནས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་མན་ངག་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་ལམ་ཐོག་ནས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཐོད་རྒལ་གྱི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཁྲེགས་ཆོད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཐོད་རྒལ་ཉིད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཁྱད་པར་བདུན་གྱིས་འཕགས་ཏེ། ཉམས་ལེན་ལག་ལེན་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྱད་པར། ལུས་གནད་རྩའི་ཁྱད་པར། སྣང་བྱེད་སྒོའི་ཁྱད་པར། མཐོང་བ་དབང་པོའི་ཁྱད་པར། རང་གནད་མངོན་སུམ་གྱི་ཁྱད་པར། སྣང་བ་འོད་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཉམས་སྣང་གོང་འཕེལ་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱིའི་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ་ནང་གི་དབྱིངས་རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དངོས་སུ་ཅེར་མཐོང་དུ་སྟོན་པའི་ལག་ཁྲིད་ཟམ་མ་ཆད་པས་ཡིད་དཔྱོད་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས་ཏེ། གདམས་པའི་ངོ་བོ་ལ་བར་དུ་བསྲེ་བསླད་དང་རྟོག་བཟོས་ཟབ་མི་ཟབ་བྱར་མེད་པས་ཆེས་འཕགས་ཏེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། རིག་པའི་རང་བཞིན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གདམས་ངག་ལ་ཐུག་གོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁྲེགས་ཆོད་ལ་རིག་པ་ལུས་ལ་གནས་ཀྱང་དེའི་གནད་མེད་པ་ལས། འདིར་གནད་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡུལ་གནད་དབང་ལ་དབང་གནད་སེམས། །སེམས་གནད་མིག་ལ་མིག་གནད་རྩ། །

p. 377

དེས་ན་ལུས་ཀྱི་འདུག་སྟངས་ལས། །བག་ཆགས་ལུས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆོད་དང་། །སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རིག་པ་མི་རྟོག་པར་གནས་པ་ལ་ཁྲེགས་ཆོད་དུ་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་རྟོག་བཅས་ཀྱི་གདངས་ལས་ཡེ་ཤེས་འཚོལ་བ་ལས་འདིར་རིག་པ་རྟོག་མེད་འོད་གསལ་གྱི་གདངས་མིག་ནས་འཆར་བ་ངོས་འཛིན་པས་ཀྱང་འཕགས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡེ་ཤེས་གནད་ནི་མིག་ནས་འབྱུང་། །མིག་གི་གཟིགས་སྟངས་ཤེས་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །མཐོང་བ་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་ནི། ཁྲེགས་ཆོད་དུ་ཡུལ་སྣང་ཚོགས་དྲུག་གི་སྣང་བ་འཛིན་པའི་དབང་པོས་མཐོང་བས་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལས་འདིར་འོད་རྩ་དངས་པའི་དབང་པོས་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཅེར་མཐོང་དུ་མཐོང་དུས་རྟོག་པ་དུས་གཅིག་ལ་འགག་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་ཆ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་བ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་ཅེར་མཐོང་བས། །རྣམ་རྟོག་འགྱུ་བའི་དྲན་པ་འགགས། །བྱ་ལམ་ནམ་མཁར་འགྲོ་བ་བཞིན། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་འགྲོ་ས་མེད། །གཞན་མེད་རིག་སྣང་རྣམ་དག་པས། །འཁྲུལ་པར་སྣང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཟད། །ཅེས་སོ། །རང་གནད་མངོན་སུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཁྲེགས་ཆོད་དུ་ཡེ་ཤེས་དངོས་སུ་བལྟར་མེད་ལ། འདིར་དངོས་སུ་མཐོང་བས་ཕྱིས་མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུནགཅོད་པའི་ཆེ་བས་འཕགས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ཁྱད་པར་གྱིས། །དབང་པོ་རྣོ་དང་རྟུལ་མེད་པར། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ལས། །གཞན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང་། མངོན་སུམ་རྙེད་པའི་སྐལ་ལྡན་ལ། །ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་མིང་མེད་པས། །སྲིད་གསུམ་གདར་ཤ་ཆོད་པའོ། །ཞེས་སོ། །སྣང་བ་འོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཁྲེགས་ཆོད་དུ་འཁྲུལ་སྣང་ལས་མི་སྣང་ལ། འཁྲུལ་སྣང་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ནི་འཁྲུལ་ཤེས་སུ་འགྱུར་བས་དོན་ལ་གཟུང་འཛིན་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་སྣང་ཆའི་ཕྱེད་པ་ལས། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་

p. 378

ཤར། །གཟུང་བ་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་སེམས། །ཡུལ་སེམས་འདུས་པས་དུག་གསུམ་མོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་ནི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འབྱུང་བ་དག་པས་འཁྲུལ་སྣང་མི་སྣང་བར་རང་འོད་སྣང་བས་འཕགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། འབྱུང་བ་དག་པའི་ཆ་ལས་ནི། །ལས་སུ་མེད་ལ་ཚིག་རྫོགས་པའི། །ཉི་མ་ལ་ནི་འོད་བཞིན་དུ། །རང་ཆས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་གཞི་རིག་པ་ལ་རང་འོད་ཡོད་པས་རང་སྣང་ལམ་འོད་དུ་འཆར་ལ། དེ་ཉིད་ལམ་དུ་བྱས་པས་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལས་ཀ་དག་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གྲོལ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཡང་གཞི་ལ་རྫོགས་པའི་གནད། །རང་བཞིན་མ་བཅོས་མངོན་དུ་སྣང་། །ལམ་ནི་སྒྲོན་མས་མཚམས་སྦྱར་ནས། །མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་སྣང་བའོ། །འབྲས་བུ་གང་དུ་བཟློག་པ་མེད། །འདོད་དང་རེ་དོགས་ཡུལ་ལས་འདས། །རང་སྣང་ཀ་ནས་དག་པར་རྫོགས། །ཤེས་འཛིན་རྟོག་པ་ཀུན་ཟད་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཉམས་སྣང་གོང་འཕེལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཁྲེགས་གཅོད་དུ་ཤེས་པ་གཅོད་ཁམས་བརྟན་དུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ལས་ནང་ཤེས་པའི་ཉམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་མ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དང་། ཕྱི་སྣང་བའི་ཉམས་འོད་དང་སྐུ་ལ་སོགས་པ་མེད་ལ། འདིར་ཉམས་སྣང་ཁྱད་པར་ཅན་གོང་ནས་གོང་དུ་འཆར་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་པའི་ཉམས་ཟད་སྣང་བ་སྟེ། །འཕེལ་སྟོན་ཟླ་བ་ཡར་ངོ་བཞིན། །སྣང་བ་རེ་ལ་ཉམས་རེ་འོ། །དྲོད་དང་ཚད་དང་རྟགས་ལས་ནི། །བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་རྟོག་མཐའ་ཟད། །ཅེས་སོ། །འོད་གསལ་གྱི་སྣང་ཉམས་འདི་ལ་བསོད་ནམས་ཆུང་ངུ་ཁ་ཅིག་ལྷ་ཁང་གི་རི་མོ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཆོས་སྤངས་པས་མནར་མེད་ལས་གཏན་དུ་མི་ཐར་བའི་ལས་ཅན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་འཁྲུལ་སྣང་། ཁྱོད་ཀྱི་ངན་རྟོག་དང་འཁྲུལ་སྣང་རང་ག་མ་ལ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་བདུད་ཀྱི་གསང་ཚིག་སྟེ། ཆོས་འདི་པར་ཞུགས་པ་དག་གིས་སྨད་པའི་གནས་

p. 379

སོ། །འདི་ནི་ཡང་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟེ་མཐོང་བ་ཙམ་ཡང་འགྲོ་དྲུག་གི་སྐྱེ་སྒོ་གཅོད་པ། ཉམས་སུ་ལེན་དུས་སྒོ་ལྔའི་འཁྲུལ་སྣང་འགག་པ་། དབང་པོ་ལྔའི་གནས་གྱུར་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དུའང་། ཡིད་དང་འཛིན་དང་རྣམ་པར་རྟོག །གྱུར་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་དང་། །ཞིང་དང་ཡེ་ཤེས་ལས་དག་ལ། །དབང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་གནས། །ཞེས་བཤད་པ་དང་མཚུངས་ལ། ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འཕེལ་སྣང་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྣང་ཚུལ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་དག་པའི་རང་བཞིན་ཅན། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རང་དག་དང་། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་ཞེན་དག་པ་དང་། །འབྱུང་བའི་རགས་པ་དག་པ་དང་། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་འཕེལ་སྣང་སྟོན། །དེ་ལ་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་ཚིག་དང་། ཤེས་རབ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དབང་པོས་མཐོང་བ་དང་། དབང་པོ་ལ་རྣོ་རྟུལ་མེད་པ་དང་། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་པ་དང་། སྐུ་གསུམ་ལམ་དུ་སྣང་བས་འཕགས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་བལྟ། །ཚིག་གིས་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་ཏེ། །གནད་གསུམ་མཐོང་བའི་ངོ་གང་ལ། །ཚིག་གསུམ་གནད་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། །དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་མེད་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་དག་པས་ན། །ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་རིས་མེད་པས། །དགེ་སྡིག་གཉིས་ཀ་རྣམ་པར་སེལ། །རང་རིག་མངོན་སུམ་མཐོང་མེད་པས། །རིམ་དགུའི་འདོད་པས་གྲོལ་བ་མིན། །ཆོས་ཉིད་ཟད་པ་མཐར་ཕྱིན་པས། །སྐུ་གསུམ་ལམ་གྱི་སྣང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཐོད་རྒལ་ཉིད་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གདམས་ངག་སྤྱིའི་རྣམ་པར་གཞག་པ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། དངོས་གཞི་གནད་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་

p. 380

ཀྱི་གདམས་ངག་གི་འདེབས་ལུགས་གསུམ་དུ་བཞེད་དེ། ཁྲིད་ཀྱི་ལུགས་སུ་གདབ་པ། ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་ལུགས་སུ་གདབ་པ། འགྲོན་པོ་ལ་བརྒལ་ལ་ཚང་སྤྲུགས་སུ་གདབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔོན་འགྲོ་གསུམ་གང་རུང་སྔོན་དུ་སོང་ནས་དངོས་གཞི་ངོ་སྤྲད་དེ་རྗེས་རྒྱབ་ཆོས་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའོ། །དེའང་སྐྱེས་བུ་སྤྲོས་པ་ཅན་ཐུན་མོང་གི་དྲོད་རྟགས་ལ་དགའ་བས་སྐུ་གསུམ་གྱི་སྣ་ཁྲིད་པ་འབྱུང་བཞིའི་སྒྲ་དོན་ལ་སྔོན་དུ་སྦྱངས་ནས་དངོས་གཞི་ངོ་སྤྲོད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཅན་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་དགའ་བས་རིག་པའི་སྣ་ཁྲིད་པ་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་འབྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྔོན་དུ་སྦྱངས་ནས་དངོས་གཞི་ངོ་སྤྲོད་པའོ། །ལེ་ལོ་ཅན་རྟོག་དཔྱོད་ལ་དགའ་བས་སེམས་ཀྱི་སྣ་ཁྲིད་པ་ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་སྔོན་དུ་སྦྱངས་ནས་དངོས་གཞི་ངོ་སྤྲད་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་ལུགས་སུ་གདབ་པ་ནི་ལས་འཕྲོ་སད་པ་ཁ་ཅིག་ལ་སྙེ་མ་མགུལ་པ་ནས་འཆང་བ་ལྟར་དབང་གི་རྗེས་ལ་ངོ་སྤྲད་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའོ། །ཚང་སྤྲུགས་སུ་གདབ་པ་ནི། ལས་ཅན་འཆི་ཁ་མ་ཁ་ཅིག་ལ་རང་འོད་སྒྲོན་མ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་སུམ་ངོ་སྤྲད་དེ་ཆོས་ཉིད་བར་དོའི་གདམས་ངག་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་ཚོང་པ་ལྟ་བུའི་ལམ་ཞུགས་ལ་སྦྱར་བ་ནི་གདམས་ངག་གི་ཕྱོགས་མ་མཐོང་བས་དོན་མ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་སྐབས་འདིར་ཁྲིད་ཀྱི་ལུགས་སུ་གདབ་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ཚང་བས། དེ་ལ་ཐོག་མར་སྔོན་འགྲོ་གཅེས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་སྔོན་འགྲོའི་འབྲེལ་དགོད་པ་དང་། སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་དཔེར་ན། འཇིགས་བཅས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ལ་འཇིགས་པའི་བསྐུངས་ཉུལ་ནས་འགྲོན་པོ་བདེ་བར་འགྲོ་བ་ལྟར། སྔོན་འགྲོས་སྒོ་གསུམ་གཏན་ལ་ཕབ་པས་དངོས་གཞི་གེགས་དང་བར་ཆད་མེད་པར་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། འཇིགས་བཅས་ཀྱི་སོ་མཁར་ལ་སྔོན་དུ་བཙན་ཆ་བྱས་པས་དངོས་གཞི་ནང་མི་བདེ་བར་བསྡད་པས་ཆོག་པ་ལྟར། སྔོན་འགྲོས་རེ་དོགས་དང་སྤང་བླང་

p. 381

ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་བཅད་ནས་དངོས་གཞིའི་དུས་སུ་བྱ་རྩོལ་དང་རེ་དོགས་མེད་པར་བཞག་པས་ཆོག་པ་དང་། སོ་ནམ་གྱི་སྔོན་དུ་དེའི་ཆས་རྣམས་བསགས་པས་དངོས་གཞི་མྱུ་གུ་ནས་སྟོན་ཐོག་གི་བར་འབྱུང་བ་ལྟར། སྔོན་འགྲོས་གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་ཐག་བཅད་ནས་དངོས་གཞིའི་དུས་སུ་སྣང་བ་བཞི་ཚད་དུ་ཕྱིན་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་འབྲས་བུ་རང་ཆས་སུ་ཐོབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་སྔོན་འགྲོ་དངོས་ལ་གསུམ་སྟེ། སྐུ་གསུམ་གྱི་སྣ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་འབྱུང་བ་བཞིའི་སྒྲ་དོན་ལ་བསླབ་པ་དང་། རིག་པའི་སྣ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་འབྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྣ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་ལ་བསླབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྐུ་གསུམ་བསླབ་པའི་རིམ་པ་ཉིད། །འབྱུང་བའི་འདོད་ཡོན་གཙོར་བྱས་ཏེ། །མཆོག་ཏུ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི། སྒྲ་ལ་བསླབས་པས་ངེས་པར་འགྲུབ། །ཆུ་ཡི་སྒྲ་ནི་བཤང་བ་ལ། །མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་སྒྲ་དབྱངས་འཛིན། །འདི་ལ་རྟག་ཏུ་གོམས་སྤྱོད་ན། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་ངེས་པར་འགྲུབ། །ས་ཡི་སྒྲ་ནི་བསིལ་ཞིང་ལྕི། །ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་སྒྲ་སྐད་ལྡན། །འདི་ལ་རྟག་ཏུ་སྙོམས་སྤྱོད་ན། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་ངེས་པར་འགྲུབ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་ངེས་འགྲུབ་པ། །མེ་ཡི་སྒྲ་ནི་རིང་བྱེད་བསླབ། །ཁྱབ་འཇུག་ཆེན་པོའི་སྒྲ་དབྱངས་སྟོན། །འདི་ལ་ཉན་པར་སུ་སྤྱོད་པ། །ཆོས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ངེས་པར་འཐོབ། །རླུང་གི་སྒྲ་ནི་བསིལ་ཞིང་དྲག །མཁའ་ལྡིང་རྒྱལ་པོ་སྦྱོར་བའི་གསུང་། །འདི་ནི་རྟག་ཏུ་ཟློས་ཤེས་ན། །སྐུ་གསུམ་ཐུན་མོང་བསླབ་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། ཡང་ནི་དབེན་པ་དེ་ཉིད་དུ། །བུད་ཤིང་སོགས་ལ་མེ་བུས་ལ། །དེ་ལས་འདོམ་དོའི་ས་ཚོད་དུ། །བདེ་བའི་སྟན་ལ་འདུག་ནས་ནི། །ལུས་ཀྱི་གནད་ནི་བྱོལ་སོང་བཞིན། །རིག་པ་མེ་ཡི་དཀྱིལ་དུ་འཕང་། །སེང་གེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བལྟ། །དེ་ནས་འབྱུང་བ་མེ་ཡི་

p. 382

སྒྲ། །ཆགས་ཆེན་བཤང་དང་བསླབ་པ་དང་། །འུར་དང་ཚག་དང་འཚེག་པ་དང་། །རང་གི་ཤེས་པའི་ཉམས་དང་སྦྱར། །ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་སྐལ་ལྡན་པར། །འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །རྣལ་འབྱོར་མངོན་ཤེས་ལྡན་པར་འགྱུར། །ཆུ་ཡི་སྒྲ་སྤྱོད་རྣལ་འབྱོར་པས། །སྔོན་འགྲོ་གོང་བཞིན་བྱས་ནས་ནི། །སྟོན་སེར་ལོ་ཏོག་སྨིན་དུས་སུ། །ལུང་སྟོང་ཐུར་ཟུག་ཆུ་དྲག་འབབ། །དབའ་རླབས་ཤིན་ཏུ་དྲག་པ་རུ། །ལུས་ཀྱི་གནད་ནི་ཙོག་པུ་ལ། །རིག་པའི་གནད་ནི་ཆུ་དཀྱིལ་ལོ། །གླང་ཆེན་མིག་གིས་གཞུང་ལ་བལྟ། །ཁམས་ཀྱི་དང་པོ་མ་ཐུབ་ན། །སྒྲ་མེད་ས་རུ་མགོ་གཏུམས་ཏེ། །ཐང་རེ་ཐང་རེ་ཉན་བྱའོ། །ཟླ་བ་གསུམ་ནི་བསྒོམས་བྱས་ན། །རང་རིག་གདེང་ཆེན་འགྲུབ་པའོ། །ཤེས་པ་རྣ་བར་གཏད་བྱས་ནས། །སྒྲ་ལ་རྟག་ཏུ་ཉན་བྱས་ན། །སྐྱེ་མེད་མཆོག་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །རྣལ་འབྱོར་སྣ་ཚོགས་ཆོས་ཤེས་འགྱུར། །བྱིང་བ་གསེང་བའི་ཆོ་གའོ། །རླུང་གི་སྒྲ་རྣམས་ཤེས་འདོད་པས། །སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གོང་བཞིན་ཏེ། །ལུང་གསུམ་མདོའམ་རི་རྩེ་རུ། །དབེན་ཁང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐར་ཁུང་ཅན། །ལེགས་པར་བརྩིགས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་ནི། །རླུང་གི་ཕྱོགས་དག་གང་ཡིན་པར། །རྣ་བར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཏད། །དེ་ཉིད་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡིས། །ཟླ་བ་གཅིག་གིས་སྐལ་ལྡན་པར། །འགྲུབ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །རྣལ་འབྱོར་ཉམས་མྱོང་མཆོག་ཐོབ་བོ། །ས་ཡི་སྒྲ་ནི་ལྕི་མཉམ་སྟེ། །སྒོ་ནི་རིམ་པ་མང་བྱས་ལ། །རྒྱུན་དུ་ལག་པའི་འདུ་བྱེད་སྒོམ། །ཟླ་དྲུག་བསྒོམས་པས་འབྱུང་བ་ལ། །དབང་བསྒྱུར་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ། །ནམ་མཁའི་སྒྲ་ནི་རི་རྩེ་ལ། །རྣལ་འབྱོར་སྐལ་ལྡན་ཉིད་ཕྱིན་ལ། །ལུས་ཀྱི་གནད་ནི་གན་རྐྱལ་ལ། །རིག་པ་མཁའ་ལྡིང་གནམ་ལ་འཕང་། །དབུགས་ནི་ཡང་ཡང་ཕྱིར་དབྱུང་སྟེ། །རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་ན། །ལོ་གསུམ་གྱིས་ནི་ནམ་མཁའ་ལ། །བྱ་བཞིན་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །རྟག་ཏུ་འདི་དག་ཉིད་བསྒོམས་ན། །འཇིག་

p. 383

རྟེན་ཕན་པ་འགྲུབ་པ་དང་། །ཕྱག་རྒྱ་མཆོག་གི་ས་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། གསང་བ་སྤྱོད་པ་ས་བོན་གྱི་རྒྱུད་ལས། ཨེ་མ་ཧོ། འདི་ལྟར་འབྱུང་འདོད་སྐྱེས་བུ་གང་། །ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་འདི་ལྟ་བུ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ལ་ནི། །འདི་ལྟར་དེ་ཡི་སྔོན་དུ་སྦྱང་། །སེམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཅི་སྦྱངས་པ། །འདིས་ནི་མི་རྟོག་སེམས་ལ་འབྱོར། །ཇི་ལྟར་སྒྲ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་པས། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་བཞིའི། །སྒྲ་དོན་རྣམས་ལ་གོམས་པ་ཡིས། །རིགས་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་རང་སྐད་ཀྱི། །མངོན་ཤེས་འཆར་བ་འདིས་འགྲུབ་བོ། །ཞག་རིམ་དུས་ནི་རྣམ་དྲུག་གིས། །འདི་ཡི་སྐད་ཀུན་རང་དུས་ཤེས། །འགྲུས་པ་མེད་པར་སུས་ཤེས་པ། །མ་འོངས་ད་ལྟར་འདས་པ་ཡི། །སེམས་རྒྱུན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར། །གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་སྤྲུལ་པ་པོས། །འདི་ལ་སྔོན་དུ་མ་སྦྱངས་ན། །སྤྲུལ་པའི་ས་བོན་འཇོག་པར་ནི། །ནུས་པ་ཉིད་ནི་མི་ཐོབ་བོ། །དེས་ན་འབྱུང་བའི་སྒྲ་ལ་བསླབ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རིག་པའི་སྣ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་འབྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལུས་རུ་ཤན་ཕྱེ་ལ་ནུབ་མོ་རྣལ་དུ་དབབ། དེ་ནས་ངག་རུ་ཤན་ཕྱེ་ལ་རྣལ་དུ་དབབ། དེ་ནས་སེམས་རུ་ཤན་ཕྱེ་ལ་རྣལ་དུ་དབབ་བོ། །དགོས་པའང་གཉིས་གཉིས་ཏེ་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །རང་བྱུང་བསྟན་པའི་རྒྱུད་ལས། འདི་ལྟར་ཡང་གསང་དོན་ཉིད་ལ། །འཇུག་པར་འདོད་པའི་སྐལ་བ་རབ། །སྔོན་དུ་ལུས་ངག་ཡིད་རྣམས་ཀྱི། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་རྣམས་ཀྱིས། །སྔོན་དུ་སྤྱོད་པ་བརྩམ་པར་བྱ། །ལུས་ནི་རྒྱུག་དང་ཉལ་བ་དང་། །ལངས་དང་ཡན་ལག་བསྐྱོད་པ་དང་། །བསྐོར་བ་དང་ནི་ཕྱག་བྱ་དང་། །ཡན་ལག་བསྐོར་དང་མགོ་བསྒྲིལ་དང་། །ཇི་ལྟར་དྲན་པའི་ལས་རྣམས་དང་། །གར་དང་ཕྱག་རྒྱ་བསྒྱུར་བ་དང་། །ཇི་ལྟར་དམིགས་པའི་ལས་རྣམས་བྱ། །འདི་ལྟར་སུ་ཡིས་བྱས་པའི་མི། །ལུས་ཀྱི་མངོན་ཞེན་རང་ཆོད་ནས། །ལུས་ཀུན་རུ་ཤན་ཕྱེད་པར་ནི། །

p. 384

འདི་ཡིས་འགྱུར་རོ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །དེ་འདས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་བརྩམ། །སྔགས་དང་ཁ་ཏོན་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ། །ཡོད་དང་མེད་དང་སྣང་བ་དང་། །ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་ནི་སྣ་ཚོགས་བརྗོད། །བྱོལ་སོང་སྣ་ཚོགས་བརྡ་སྐད་དང་། །སྐད་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ། །འདི་ལྟར་སུ་ཡིས་བྱས་པའི་མི། །ངག་གི་མངོན་ཞེན་རང་ཆོད་ནས། །འཁོར་འདས་རུ་ཤན་འདིས་ཕྱེད་དོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ནི་འོག་ཏུ་ཡང་། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བརྩམ་པར་བྱ། །དགའ་དང་མི་དགའ་བདེ་དང་སྡུག །རྟག་དང་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་བསམ་པ་དང་། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ལ་སོགས་དང་། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དང་། །དགེ་དང་མི་དགེ་ལ་སོགས་པའི། །བསམ་དཔྱོད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱ། །འདི་ལྟར་སུ་ཡིས་བྱས་པའི་མི། །སེམས་ཀྱི་མངོན་ཞེན་རང་ཆོད་ནས། །འཁོར་འདས་རུ་ཤན་ཕྱེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡི། །འཁོར་འདས་རུ་ཤན་མ་ཕྱེ་ན། །ཁམས་གསུམ་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ཡང་། །འབྲེལ་པ་ཆོད་པར་མི་འགྱུར་བས། །འཁོར་འདས་རུ་ཤན་ཕྱེ་བ་བཤད། །འདི་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། །ལུས་ནི་འགྲོ་དང་འདུག་པ་དང་། །གཅུད་ཅིང་འཁྲུལ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་དང་། །ཡན་ལག་འཕེན་ཅིང་སྡུད་པ་དང་། །བྱ་བྱེད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟེན། །དྲན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྔོན་བླངས་ཏེ། །འགྲོ་དྲུག་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས། །སེམས་ཀྱིས་བླངས་ཏེ་ལུས་ཀྱིས་བྱ། །དེ་ལྟར་སུ་ཡིས་སྤྱོད་ནུས་པ། །ཇི་ལྟར་བརྩམས་པས་ཕྱིས་རྒྱུན་ཆད། །འདི་ལ་དགོས་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཐུན་མོང་མཆོག་གི་དབྱེ་བ་བརྟག །དེ་ལྟར་རྟགས་དང་ཚད་ཕེབས་ནས། །རྣལ་འབྱོར་དག་པའི་ངག་སྤྱོད་བརྩམ། །བརྗོད་པ་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཕྱིར། །སྒྲ་སྐད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ། །ཅི་སྨྲས་བཟློག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་། །དྲི་ཟ་གྲུལ་བུམ་ཁྱབ་འཇུག་གི། སྐད་ནི་བཟང་ངན་བྱེ་བྲག་བརྗོད། །མདོར་ན་འགྲོ་

p. 385

བ་དྲུག་གི་སྐད། །སེམས་ཀྱི་དྲན་བསམ་ངག་གིས་བརྗོད། །འདིར་ཡང་དགོས་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །མཆོག་དང་ཐུན་མོང་མཐའ་ཡས་དབྱེ། །དེ་ལྟར་ཚད་ལ་ཕེབས་ནས་ཀྱང་། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་སེམས་སྤྱོད་བྱ། །འདས་དང་མ་འོངས་ད་ལྟར་གྱི། །དྲན་བསམ་འཕྲོ་འདུའི་ངོ་བོ་བསྟན། །དགའ་དང་མི་དགའ་བཟང་ངན་སེམས། །ཡོད་མེད་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ། །ཕྱི་རུ་བརྟགས་ཏེ་ནང་དུ་བསམ། །ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་དྲན་པ་ཉིད། །ཕྱི་ནས་སྐྱེ་རྒྱུན་ཆད་པར་ངེས། །འདི་ཡི་དགོས་པ་གོང་གིས་དབྱེ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་རྫོགས་བྱས་ནས། །མངོན་སུམ་གནད་ལ་རྟག་ཏུ་དགར། །དེ་རྫོགས་ཁམས་གསུམ་འཇུག་པ་མིན། །རབ་ཏུ་གསངས་ཏེ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་སེམས་ཀྱི་སྣ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ལ་ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་ལ། སྔོན་འགྲོ་དངོས་དང་རྣལ་དུ་དབབ་པ་གཉིས་ལས། སྔོན་འགྲོ་དངོས་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིས། །སོ་སོའི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་འགག་པས། །རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བྱས་ཏེ། །ལུས་སྦྱངས་སེམས་ལ་ཕན་པའོ། །ངག་ནི་ཧཱུྃ་ཞེས་གནས་པ་ལས། །རྒྱས་གདབ་པ་དང་རྩལ་སྦྱང་ཉིད། །གཉེན་བཙལ་ལམ་དུ་གཞུག་པ་ཡིས། །དེ་ལྟར་ངག་སྦྱངས་སེམས་ལ་ཕན། །སེམས་ནི་ཐོག་མ་བྱུང་ས་དང་། །བར་དུ་གནས་དང་ཐ་མ་འགྲོ། །དེ་ལྟར་གསུམ་ལ་བརྟག་དཔྱད་ན། །སེམས་སྦྱངས་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས། །ཞེས་སོ། །རྣལ་དབབ་ནི་དེ་ཉིད་ལས། རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པས་རྣལ་དབབ་བྱ། །ཞེས་སོ། །སྔོན་འགྲོ་དེ་དག་གི་དགོས་པ་ནི། ཐུན་མོང་དུ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བར་ཆད་ཞི་ཞིང་སྡིག་སྒྲིབ་འབྱང་ལ། མཆོག་གི་དགོས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཀློང་དུ་གྲོལ་བ་སྟེ། འདི་ལ་དགོས་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཐུན་མོང་མཆོག་གི་དབྱེ་བ་བརྟག །ཅེས་སོ། །རྣལ་དབབ་གསུམ་གྱི་དགོས་པ་ནི། ལུས་རྣལ་དུ་ཕབ་པས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་བྱང་སེམས་རྒྱས། ངག་རྣལ་དུ་ཕབ་པས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ལ་གནས་ཤིང་ཚིག་གི་རྟོག་

p. 386

དཔྱོད་ཟད་པར་འགྱུར། སེམས་རྣལ་དུ་ཕབ་པས་བསམ་པའི་ཞེན་ཡུལ་གྲོལ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་དག་གིས་སྔོན་འགྲོ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དོན་གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ལ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་གནད་ཀྱི་གདམས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཆེན་པོ་བཞི་སྟེ། སྔོན་དུ་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གནད་ཇི་ལྟར་གཟིར་བ། གནད་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་རང་ཐོག་ཏུ་དབབ་པ། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་སྣང་བ་བཞི་ཇི་ལྟར་འཆར་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་གྲོགས་སམ་རྒྱབ་རྟེན་ནམ་མཐའ་རྟེན་དུ་མན་ངག་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རང་བྱུང་བསྟན་པའི་རྒྱུད་ལས། དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བྱས་ནས། །མངོན་སུམ་དོན་ལ་བལྟ་བའི་ཕྱིར། །ལུས་ངག་ཡིད་ནི་རབ་ཏུ་གཅུན། །ལུས་ནི་སེང་གེ་ལྟ་བུ་དང་། །དྲང་སྲོང་དང་ནི་གླང་ཆེན་ཚུལ། །འདི་ལས་གཡོ་བར་མ་བྱས་ན། །སངས་རྒྱས་སུམ་སྟོང་ཉིད་དང་ཡང་། །སྐལ་བ་དག་ནི་མཉམ་པ་ཡིན། །ངག་ནི་ཇི་ལྟར་ལྐུགས་པ་བཞིན། །སུ་དང་བརྡ་ཙམ་ཉིད་མི་བྱ། །འདི་ལྟར་སུ་ཡིས་བྱས་པའི་མི། །སེམས་ཀྱི་འཕྲོ་འདུ་རང་ཆོད་དོ། །འདི་ལྟར་ལུས་ངག་སུས་གཅུན་པ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ། །འདི་ཡིས་གོམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། མངོན་སུམ་གནད་ནི་ལུས་ངག་སེམས། །སོ་སོའི་གནད་རྣམས་ངེས་པར་བསྟུན། །དེ་ཡང་ལུས་ནི་སྐུ་གསུམ་ལས། །རྒྱུན་དུ་འདའ་བར་མི་བྱའོ། །ངག་ནི་བསླབ་དང་གནས་པ་དང་། །ལ་བཟླ་བརྟན་པར་བྱ་བའོ། །སེམས་ནི་དབྱིངས་ལ་གཏད་པས་འགྲུབ། །ཅེས་པས། ལུས་ཀྱི་གནད་འདུག་སྟངས་གསུམ་ལས་མི་གཡོ་བ། ངག་གི་གནད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལས་མི་གཡོ་བ། སེམས་ཀྱི་གནད་ཕྱིའི་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་སྟོང་པའི་དཀྱིལ་དུ་བལྟ་བ་ལས་མ་ཡེངས་ཤིང་རྟོག་པ་མེད་པའི་ངང་ལས་མི་གཡོ་བ་གསུམ་མཆོག་ཏུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་གནད་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་

p. 387

ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་རང་ཐོག་ཏུ་དབབ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གནད་གསུམ་གྱིས་རང་ཐོག་ཏུ་དབབ་པ། མངོན་སུམ་གྱིས་རང་ངོ་སྤྲད་པ། ཉམས་ལེན་གྱིས་གནད་དུ་བསྣུན་པའོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་སྲས་གཅིག་ལས། དེ་ལྟར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡི། །གནད་ཀུན་རབ་ཏུ་གཟིར་བ་ཡིས། །རིག་པ་ཉིད་དང་མངོན་སུམ་དུ། །བླ་མའི་ལུང་ལས་ཤེས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། གནད་གསུམ་མན་ངག་འབྲལ་མི་བྱ། །དེ་ཡང་སྒོ་དང་ཡུལ་ཉིད་དང་། །རླུང་དང་རིག་པའི་གནད་ཉིད་བསྟེན། །སྒོ་ནི་སྐུ་གསུམ་མིག་གིས་བལྟ། །ཡུལ་ནི་སྒྲིབ་བྱེད་བྲལ་བའོ། །རླུང་རིག་དལ་བས་ཡེ་ཤེས་འགྲུབ། །ཅེས་པས། སྒོའི་གནད། ཡུལ་གྱི་གནད། རླུང་རིག་གི་གནད་དང་གསུམ་ལས། སྒོའི་གནད་གཟིགས་སྟངས་གསུམ་ལས་མི་འགུལ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རྒྱང་ཞགས་འགུལ་བ་མེད་པ་གནད། །འདི་དུས་ལྟ་སྟངས་གསུམ་དང་སྦྱར། །ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སྒོ་ནི་དེ་ཉིད་མི་འགུལ་དང་། །གསལ་བྱེད་རྣམ་གཉིས་མི་འགུལ་བ། །ཞེས་སོ། །དེའང་མིག་གཉིས་མི་འགུལ་བས་འོད་རྩ་མི་འགུལ། དེས་རྟོག་པ་རྒྱུན་ཆད་པའོ། །ཡུལ་གྱི་གནད་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་མིག་གཏད་དེ་ཤེས་པ་མ་ཡེངས་པར་བལྟ་བ་ནི་དབྱིངས་དང་རིག་པའི་ལྟ་སྟངས་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་ནམ་མཁའ་ནི་དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་སྒྲོན་མ་འཆར་བའི་གཞི་ཡིན་པས་དེར་བལྟ་བ་ལ་དབྱིངས་ཀྱི་ལྟ་སྟངས་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་པ་ནི་རིག་པའི་རྩལ་ཡིན་པས་དེ་མ་ཡེངས་ན་གདངས་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་བས་རིག་པའི་ལྟ་སྟངས་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་ཕྱིའི་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ལ་གཏད་པས་ནང་གི་དབྱིངས་སྒྲོན་མ་སྡོད་ལ། དེ་བསྡད་པས་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལུ་གུ་རྒྱུད་སྡོད་ཅིང་། དེ་བསྡད་པས་དེ་ལས་ཤར་བའི་སྣང་བ་ཀུན་སྡོད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གསང་བ་སྤྱོད་པ་ས་བོན་གྱི་རྒྱུད་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པའི་ལྟ་སྟངས་ནི། །སྒྲིབ་བྱེད་བྲལ་བའི་

p. 388

ནམ་མཁའ་བལྟ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱིངས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་དུ་སྟེ། །ཕྱི་ནི་སྤྲིན་བྲལ་མཁའ་ལ་འཛིན། །ནང་དབྱིངས་སྒྲོན་མ་དག་ཏུའོ། །ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཡུལ་གྱི་གནད་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ། །དག་པའི་དབྱིངས་ནི་སྡོད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་རིག་པའི་ངོ་བོ་སྡོད། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྡོད་པའོ། །ཞེས་སོ། །རླུང་རིག་གི་གནད་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རླུང་རིག་དལ་བས་ཡེ་ཤེས་འགྲུབ། །ཅེས་པས། རླུང་ཅི་ནས་ཀྱང་དལ་བས་ཕྱིར་རྒྱང་རིང་དུ་འཕང་བ་ནི་འདིའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་རླུང་ནི་སེམས་ཀྱི་རྟ་ཡིན་པས་ཕྱིར་འཕངས་དུས་རྟ་ཕར་ཆད། མི་ཚུར་ཆད་ནས་གདངས་སྙིང་གར་ཐིམ་པས་རིག་པ་ཀ་དག་རང་ངོ་ལ་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པ་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པར་རང་བབས་ལ་གནས་པའི་གནད་དེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རླུང་ནི་ཅི་ནས་དལ་བྱ་སྟེ། །རབ་ཏུ་འཕངས་པ་ལས་བྱུང་བ། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་དོ། །ཁམས་གསུམ་དུ་ཡང་ལྡོག་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །རིག་པའི་གནད་ནི་མིག་མི་འགུལ་སེམས་མ་ཡེངས་པ་ལས་དབྱིངས་སྣང་ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་བཅས་པ་ཤར་དུས་དབྱིངས་ཀྱི་ར་བར་ལུ་གུ་རྒྱུད་འགུལ་འཕྲིག་མེད་པར་འཛིན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་སྲས་གཅིག་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་ནང་དུ་ལུ་གུ་རྒྱུད། །རྣམ་པར་བཞག་ཅིང་འབྲལ་མི་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་ངོ་རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད། །འགྲོ་འོང་བྲལ་ཏེ་མཁའ་ལའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་མངོན་སུམ་ཀྱིས་རང་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། གནད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་རང་སྣང་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དེ་ནི་ཐོག་མའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དམ་པ་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཡེ་ནས་རང་ལ་ཡོད་པའི་རང་གདངས་དེ་རིང་མཐོང་བས་ཐོག་མའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་ངོ་རང་གིས་མཐོང་བ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་ཅིག །རང་གི་རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་ཡེ་ནས་གནས་པའི་སྣང་བ་དེ་རིང་ཉིད་དུ་མཐོང་བའོ་ཞེས་བཤད་དེ། རང་བྱུང་བསྟན་པའི་རྒྱུད་

p. 389

ལས། འདི་ལྟར་སུ་ཡིས་མཐོང་བའི་མི། །ཐོག་མའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་། །བསྐལ་བ་ཉིད་ནི་མཉམ་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་དག་པས། །མ་འཁྲུལ་པ་ཡིས་སངས་རྒྱས་སོ། །ཞེས་དང་། མངོན་སུམ་རྙེད་པའི་སྐལ་ལྡན་ལ། །ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པས། །སྲིད་གསུམ་གདར་ཤ་ཆོད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ལུ་གུ་རྒྱུད་ནི་དངོས་འོད་རྩའི་གདངས་དང་ཆ་ཤས་ཐིག་ལེ་དང་འོད་ལྔ་ཀུན་ལ་བཤད་དེ། ལུ་གུ་རྒྱུད་ནི་གྲངས་མང་བས། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྣང་དུས་ཀྱི་འོད་སྣང་སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་ཐམས་ཅད་ཁམས་བདེ་བཤེགས་སྙིང་པོའི་རང་གདངས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་ཤེལ་གྱི་གདངས་ཕྱིར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །འགུལ་བ་དང་འཕྲིག་པ་དང་འགྲོ་འོང་དང་འཕེལ་འགྲིབ་དང་ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་སྣང་ནུས་པའི་ཆ་རྣམས་ནི་རྐྱེན་རླུང་ལྔའི་བྱེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟེར་ཤེལ་ལ་ཕོག་པའི་ཆས་འོད་འཆར་བའི་རྐྱེན་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ལྟ་སྟངས་གཟིགས་སྟངས་ཀྱིས་གཅུན་པས་གཡོ་བྱེད་ལས་ཀྱི་རླུང་ནང་དུ་འཇུག་དུས་སེམས་སེམས་བྱུང་རྟོག་པའི་འཕྲོ་འདུ་ཆད་པ་དང་འོད་སྣང་འགུལ་འཕྲིག་མེད་པར་སྡོད་པ་ནི་གནས་གཅིག་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྟ་དང་འོད་སྣང་འཆར་བའི་རྐྱེན་གཉིས་རླུང་གཅིག་པུ་དེས་བྱེད་པ་ལས། དེ་རང་གནས་སུ་དུས་དེར་འཆིང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་ཟད་པའི་དུས་སུ་རླུང་ལྔ་ནང་དབྱིངས་སུ་དག་པས་དེས་རྒྱུ་རྐྱེན་བྱས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་རྟོག་ཏུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་གཟིགས་སྣང་འོད་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནང་དབྱིངས་ཀ་དག་གི་ས་ལ་རང་ཐིམ་སྟེ། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་འཆར་སྒོ་དབྱིངས་སུ་ཡལ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་གཏིང་གསལ་ཕྲ་བའི་ཆ་ཙམ་དུ་གནས་པ་ལས་དངོས་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་ཆོས་སྐུ་སྣང་མེད་རོ་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་རླུང་ལྔ་གཡོ་ཟོལ་ཟད་པས་དབྱིངས་ནས་ནམ་ཡང་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་གཞི་ཉིད་འབྲས་བུ་སྨིན་

p. 390

པས་རང་ས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོད་རྒལ་གྱི་སྣང་བ་དང་པོར་འཆར་དགོས། སྒོམ་དུས་མ་ཞེན་དགོས། ཕྱིས་ཟད་དགོས་ཏེ་རིག་པ་རླུང་དང་སྦྲགས་ནས་རང་ས་ཟིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རླུང་གི་ཆ་དག་དགོས། རིག་གདངས་ཀྱི་ཆ་འཕེལ་བ་ལས་སླར་ནང་དབྱིངས་སུ་ཟད་དགོས། འདིའི་དགོངས་པ་རྟོགས་དཀའ་བའི་གནས་ཏེ་ཁོ་བོས་ཀྱང་རིང་མོ་ཞིག་ན་བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཉམས་ལེན་གྱིས་གནད་དུ་བསྣུན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་བླང་བ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ལའང་རང་ངོ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་ངོས་གཟུང་། གང་གི་ལྟ་བ་ཅན་གྱི་དབྱེ་བ་བཤད། རང་སྣང་དེ་ལྟ་བ་ལ་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི་མེ་ལོང་དུ་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་ལྟར་ཀ་དག་གི་རིག་པ་སྟོང་གསལ་ལྷག་མཐོང་གི་རང་གདངས་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྣང་བ་སྟེ། ཉི་མ་དང་ཟེར་ལྟར་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དངོས་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་དང་དེ་ལས་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པས་ན་རྒྱུ་མིང་འབྲས་བུ་ལ་བཏགས་པ་སྟེ། རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རང་སྣང་རིག་པའི་དངོས་པོ་དེ། །ཡེ་ཤེས་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་གནས། །ཞེས་པ་དང་། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། དེ་ཡང་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ། །མངོན་དུ་སྣང་ཞིང་གཟུང་བར་དཀའ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ལ། །ཞེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ངོ་བོ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལྟར་འབྱུང་། །ཕྲ་དང་འཁྱུག་དང་འགྱུ་བའོ། །ཞེས་དང་། རང་ཤར་ལས། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་འོད་ཀྱི་སྐུ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་རབ་ཏུ་གསལ། །དེ་ཡང་འགྲོ་དང་འོང་བ་དང་། །འགུལ་བ་དང་ནི་འཕྲིག་པ་དང་། །ཞེས་སོ། །དེའང་རིག་པ་རླུང་གི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོལ་བའི་རྟགས་སུ་འགྲོ་འོང་དུ་ཡོད་ལ། ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོལ་བའི་རྟགས་སུ་བར་གྱི་འཁྱོག་མཚམས་ན་ཐིག་ལེ་ཕྲ་མོ་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཡོད་ཅིང་། རྩའི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོལ་བའི་རྟགས་སུ་

p. 391

ཕྲ་ཞིང་འཁྱོག་པའི་བྲེང་ཡོད་པའོ། །དེ་གསུམ་ནི་རིག་པ་དངོས་མ་མཐོང་བ་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་བཙན་པའི་གནད་ཀྱིས་གྲོལ་བའོ། །རིག་པ་དེ་ཡང་མཐོང་བས་མི་ཆོག་པར་གོམས་དགོས་པའི་རྟགས་སུ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དེ་ཡང་གཅིག་ལ་གཅིག་འབྲེལ་དུ་ཡོད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྤྱན་གཉིས་ཀྱིས་གོམས་པའི་ཚད་ངོས་གཟུང་། གསུམ་གྱིས་རང་སྣང་ལ་གོམས་པ་དངོས་བསྟན། ལྔར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཆ་ཤས་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ནི་རང་སྣང་ལྷག་མཐོང་གི་རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་ན་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་ཚིག་ལ་རྟོག་པའི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད། གཉིས་པ་ལ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས། གསུམ་པ་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །ཆུ་བུར་གྱི་མིག་གིས་མཐོང་ན་སྣང་བ་བཞི་མཐར་ཕྱིན་དགོས་སོ། །དེའང་ཆུ་བུར་གྱི་མིག་གིས་མཐོང་བའི་ཚེ་ཕྲ་བ་དང་། འཁྱུག་པ་དང་། འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། བྱེ་བ་དང་། འདུ་བར་སྣང་སྟེ། སཱུཪྻ་དང་། ཙནྡྲ་དང་། ཨཱ་ལོ་ཀེ་གསུམ་ལ་བསླབས་པས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནི་རིག་འཛིན་གྱི་ས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་ལ། ཆུ་བུར་གྱི་མིག་ནི་མི་རྣམས་ལ་ཡོད། སྤྱན་གསུམ་ནི་གཟིགས་སྟངས་གསུམ་ལ་ཡོད་དེ། དེའང་ཆོས་སྐུ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱན་ཡོད་པས་གྱེན་ལ་གཟིགས་པ། ལོངས་སྐུ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་ཡོད་པས་ཟུར་ལ་གཟིགས་པ། སྤྲུལ་སྐུ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ཡོད་པས་ཐུར་ལ་གཟིགས་པ་ནི་རིམ་པ་ལྟར། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་མཐོང་བས་འདི་ཉིད་ལ་ཐག་ཆོད། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་གསལ་དུ་མཐོང་བས་མཁྱེན་པ་རྒྱས། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲ་ཚིག་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ལ་རག་མ་ལུས་པའི་བྱིན་རླབས་འདི་ཉིད་ལས་འབྱུང་ངོ་། །སྤྱན་གསུམ་དུ་བལྟ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གྱེན་ལ་ཟློག་པས་བག་ཆགས་ཐུར་ལ་སེལ་བའི་གནད། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟུར་ལ་མཉམ་པོར་བལྟས་པས་

p. 392

འཁོར་འདས་ངོ་མཉམ་དུ་བསྲེ་བའི་གནད། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕབ་ནས་བལྟས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དངོས་སུ་འབེབས་པའི་གནད་དོ། །ལྔར་དབྱེ་བ་ནི་ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ཡང་དག་པའི་རིག་པ་སྤྱན་ལྔའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་ན་རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ་ལ་ལྟོས་ཤིག །དེའང་རིག་པའི་སྐུ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་ཞིང་མངོན་སུམ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པས་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བྱེད་མ་འགགས་པའོ། །དེའི་དོན་ལ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་ཤིང་ཤར་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཐམས་ཅད་སྡུད་ཅེས་པའོ། །དེའི་དོན་མ་འགགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྤྱན་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པའོ། །དེ་ཡང་མི་གནས་པར་རིག་པའི་སྐུ་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སྤྱན་ལྔའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཐུག་གོ་ཞེས་སོ། །ས་མཚམས་ནི། སྤྱན་ལྔ་ཙམ་ཞིག་ཚད་ཕེབས་ནས་དངོས་གཞི་ཟད་སར་ཕྱིན་པ་གཅིག་པུ་ཐོབ་ལ། སྤྱན་ལྔ་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཡོད་དེ། དེའང་ཆོས་སྐུ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྤྱན། ལོངས་སྐུ་ལ་ཞིང་སྣང་གཟིགས་པས་ཤའི་སྤྱན་དུ་མིང་བཏགས་པ་དེ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་ལྷག་མ་གསུམ་མོ། །དེ་དག་ཀྱང་འཇམ་དཔལ་ལས། སྤྱན་ལྔ་ཆགས་པ་མེད་པ་འཆང་། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་སྣང་དེ་བལྟ་བ་ལ་གདམས་པ་ནི། ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་འདོད་པས་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་གོམས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། སྐྱེ་ཤི་མེད་པའི་སྲོག་འཛིན་པར་འདོད་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ལྟ་སྟངས་ལ་ཐུག་གོ། འགག་པ་མེད་པར་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཐུག་གོ། དམིགས་པ་མེད་པར་མཚན་མའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་

p. 393

གྱིས་གནོན་པར་འདོད་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་ཤིག །དུ་མ་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་བལྟ་བར་འདོད་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ཤིག །དྲན་པ་མེད་པར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བལྟ་བར་འདོད་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་དངོས་ལ་ལྟོས་ཤིག །ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འདོད་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་རླུང་འགྱུ་བ་ལ་ལྟོས་ཤིག །གནས་པ་སྐུ་ལ་བལྟ་བར་འདོད་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་རང་སྣང་ལ་ལྟོས་ཤིག །མཚན་མའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་སྣང་དུ་བལྟ་བར་འདོད་ན་ཆོས་ཉིད་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་ལྟོས་ཤིག །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་བལྟ་བར་འདོད་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ་ལ་ལྟོས་ཤིག །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་འདོད་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་མ་བྲལ་ཞིག །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འདོད་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུའི་འདུག་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ཤིག །གསང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པར་འདོད་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ཟེར་ལ་ལྟོས་ཤིག །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་འདོད་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ་ལ་མ་ཡེངས་ཤིག །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་འཛིན་པར་འདོད་ན་དབྱིངས་དང་རིག་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱིས་ཤིག །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་གདུང་འཛིན་པར་འདོད་ན་རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ་དང་མ་འབྲལ་ཞིག །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་དུ་འཆར་བར་འདོད་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པར་གྱིས་ཤིག །ཨེ་མ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངའ་བདག་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་ཐུག་གོ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བའི་འགྲོས་ནི་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ཐུག་གོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་བླང་བ་དངོས་ལ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་རྟོགས་དཀའ་བའི་རིག་པ་དབྱིངས་རིག་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་ཉམས་སུ་བླང་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན། གཞག་ཐབས་བཞིས་ཉམས་སུ་བླང་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། རྣལ་འབྱོར་བཞིས་གནད་ངེས་པ་རང་ཐོག་ཏུ་དབབ་པའོ། །

p. 394

དང་པོ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཐོག་མའི་སངས་རྒྱས་འོད་མི་འགྱུར་བའི་མཆོད་རྟེན་དེས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་རང་ངོ་མ་ཤེས་པ་རྣམས་འཁོར་བ་ན་འཁྱམ་ཞིང་དེར་ཡང་རང་རང་གི་རིག་པ་ལ་བདེ་བར་ནི་འདོད། སྡུག་བསྔལ་ནི་མི་འདོད་པས་འཕྲལ་བདེའི་སྣང་བ་ཟས་སྐོམ་དང་གནས་དང་ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེན་ཅིང་སྤྱོད་པ་ནི་མཆོད་འོས་སུ་མཐོང་ཡང་མཆོད་མ་ཤེས་པས་དངོས་གྲུབ་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། རང་ངོ་ཤེས་པ་རྣམས་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མའི་བུ་མོ་དང་། རིག་པའི་ཁྱེའུ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་རྟོགས་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་པས་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་འཚང་རྒྱ་ལ། ད་ལྟ་དང་སླད་མའང་སངས་རྒྱས་འདོད་པས་ཀྱང་དེ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གདམས་ཏེ། བཀྲ་ཤིས་མཛེས་ལྡན་དཔལ་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། ཨེ་མ་ཧོ། སྔོན་བྱུང་གི་དུས་ན་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅིག་ལ་སྣང་བ་ཆེན་པོ་བརྒྱ་སྟོང་དང་ལྡན་པའི་མཆོད་རྟེན་ཤིན་ཏུ་བརྩེགས་ལེགས་ལ། མཐོ་བ་ལ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་སླེབ་པ། རྒྱ་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནམ་མཁའི་མཐས་ཀླས་པའི་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ། རྩ་བ་ན་རཀ་ཆེན་པོའི་དམྱལ་བར་ཟུག་པ། ཆུང་བའི་ཚད་ནི་ཏིལ་འབྲུ་བརྒྱར་བགོས་པ་ཙམ། ཡངས་པའི་ཚད་ནི་ནམ་མཁས་གང་ཁྱབ་པ་ཙམ། གསལ་བའི་ཚད་ནི་ཉི་ཟླ་སྤྲིན་གྱིས་མ་བསྒྲིབས་པ་ལྟ་བུ། ཐོགས་པ་མེད་པ་རླུང་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་འོས་སུ་མཐོང་སྟེ། ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་ཆེར་བྱས་པས་གང་ལའང་དངོས་གྲུབ་མ་བྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་རང་གི་བུ་མོ་དང་། གསལ་བ་རང་གི་ཁྱེའུ་གཉིས་འདུས་ནས་མཆོད་པའི་ལས་གཅིག་གིས་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ཉི་ཟླ་དང་མར་མེའི་སྣང་བ་ལ་གཏད་པའི་ཟུར་ནས་གཡས་གཡོན་དང་སྟེང་འོག་ཐམས་ཅད་དུ་འཁྲིད་ཅིང་བལྟ་ལ། རིག་པའི་གནས་དེའི་ནང་དུ་ལུ་གུ་རྒྱུད་མ་འགུལ་བར་འཇོག་པའོ། །དེ་ཉིད་

p. 395

གོམས་པ་ལས་ཕྱིར་སྣང་བ་འོད་གསལ་དུ་ཤར་བས་སྐུ་དང་ཐིག་ལེ་ཟེར་དུ་སྣང་དུས་ནང་དུ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་འཛིན་པ་སངས་པས་ཆོས་ཉིད་ཀ་དག་རང་ངོ་གསལ་བ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཡིད་ནི་འགྱུར་མེད་རང་སར་གནས། །སེམས་ནི་འགྱུར་མེད་རང་སངས་པ། །རིག་པ་མི་འགྱུར་སྐུ་གསུམ་གསལ། །ཡིད་སེམས་དལ་བས་དྲན་རྒྱུན་འགགས། །ལུས་ངག་དལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བྲལ། །རིག་པ་དལ་བས་སྐུ་ལྔ་ཤར། །རིག་པ་ཤར་བས་འབྱུང་རྐྱེན་འགགས། །འོད་གསལ་ཤར་བས་ཕྲ་རགས་འགགས། །དབྱིངས་རིག་ཤར་བས་ལུས་སེམས་འགགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བཞག་ཐབས་བཞིས་ཉམས་སུ་བླང་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་ཚུལ་གྱི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། དེའང་རིགས་ཀྱི་བུ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ལས་འདས་ཏེ་ནགས་ཀྱི་ཀློང་ཆེན་པོ་ལ་དགོན་པར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག །ཕྱི་ནང་གི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བར་བྱས་ཏེ་ལྟ་བའི་ཁྱེར་སོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་མ་བྲལ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེན་པ་དང་མི་འབྲལ་བས་བར་དོ་མེད་པར་སྐད་གཅིག་མ་ལ་འཚང་རྒྱའོ། །དེའི་ཐུགས་རྗེའི་སྒོ་མ་འགགས་པར་སྤྲུལ་པ་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་བཅུར་འགྱེད་དོ། །དེའང་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ལྟ་བ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་དགོངས་པ་དང་། རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་དང་། སྣང་བ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་བསྟན་པའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ལྟ་བ་ནི་དབྱིངས་རིག་གི་ངང་ལ་ཐག་ཆོད་ཀྱི་དགོངས་པ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་གསལ་ལེ་ཧྲིག་གེ་བཞག་པ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རི་བོ་ཅོག་གཞག་ལྟ་བ་གསང་བ་ཉིད། །ཐེ་ཚོམ་མ་ཡིན་འགྱུར་བ་ངང་གིས་མེད། །ནམ་མཁའ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་རྣམ་པར་གསལ། །དོན་གྱི་ངོ་བོ་རིག་པ་དེ་ཉིད་ལ། །བྱས་པ་མ་ཡིན་བྱེད་མཁན་ག་ལ་ཡོད། །བཅོས་པ་མ་ཡིན་བཅོས་པའི་བདག་པོ་མེད། །ལྟ་བ་མ་

p. 396

ཡིན་ལྟ་བྱེད་ཆོས་དང་བྲལ། །མཐོང་བ་མ་ཡིན་མཐོང་བྱེད་རྣམ་པར་གསལ། །སྣང་བྱེད་མ་ཡིན་སྣང་བའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ། །དྲི་མ་མ་ཡིན་ཐོགས་མེད་ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱས། །རྩོལ་བ་མ་ཡིན་རྩོལ་སྒྲུབ་ཆོས་དང་བྲལ། །གཅིག་པུ་མ་ཡིན་དུ་མའི་ཆོས་དང་བྲལ། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་ཕྱི་ནང་མེད་པར་གསལ། །ལྟ་བྱེད་མ་ཡིན་རྟག་ཆད་གཉིས་ལས་འདས། །དེ་ལ་ལྟ་བ་མེད་པས་བལྟ་རུ་མེད། །དོན་ལས་མི་འདའ་ལྟ་བ་ངང་གིས་མེད། །དེ་ཡོད་མ་ཡིན་དེ་ཡི་ངང་ལ་གནས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་དགོངས་པ་ནི། མིག་ཆུའི་རྒྱ་མཚོར་སྟོང་གཟུགས་གཟའ་སྐར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བའི་ཚེ་དགག་སྒྲུབ་ཆགས་ཞེན་དུ་འཛིན་པའི་དབའ་རླབས་མེད་པར་ཤེས་པ་དངས་སང་ངེ་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་རྒྱ་མཚོར་ནུབ་པ་མེད་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་དགོངས་པ་ནི། སྣང་བ་མ་ཡིན་སྣང་བར་བྱེད་པ་མིན། །སྟོང་པ་མ་ཡིན་སྟོང་པར་ཡོད་མ་ཡིན། །གསལ་བ་མ་ཡིན་གསལ་བ་ཆེན་པོའི་ཡུལ། །བྱིང་བ་མ་ཡིན་རྒོད་པ་ངང་གིས་མེད། །མ་གཡོས་མི་གཡོ་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །མ་བསྐྱོད་མི་བསྐྱོད་བསྐྱོད་པ་ཀུན་ལས་འདས། །བྱས་པས་མ་བྱུང་བཞག་ཐབས་ཆེན་པོར་ལྟོས། །སྤྲོ་བསྡུ་མ་བྱེད་ཅོག་གཞག་གཅིག་གི་ངང་། །གནས་པ་མ་ཡིན་དེ་ལས་འདའ་བ་མེད། །གསང་བའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལ། །ཡེ་ནས་ལྷུན་འབྱམས་མ་བསྐྱོད་དབྱིངས་སུ་ཞོག །གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ན། །ནུབ་པ་མེད་པའི་རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོར་ལྟོས། །སྟོང་པའི་སེམས་མེད་མ་བཅོས་ཆེན་པོའི་སྐུ། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱེད་པ་ཀུན་ལས་རྒྱལ། །ཡེ་ནས་མ་བྱུང་མ་བཅོས་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་

p. 397

ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་རབ་སྤངས་པ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །གང་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་དུ་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པས། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི། མིག་ཡིད་ཙམ་མནན་ནས་ཟུར་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་སྣང་ཤར་བར་ལུ་གུ་རྒྱུད་བཙོན་དུ་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རིག་པ་ཅོག་གཞག་མན་ངག་ཉིད། །འདི་ནི་གསང་བའི་མཐར་ཐུག་སྟེ། །མིག་ནི་རབ་ཏུ་མནན་བྱས་ཏེ། །དེ་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་བརྟག །མིག་ཟུར་གཉིས་ལས་དབྱིངས་བྱུང་བས། །འོད་ནི་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་བ་འབྱུང་། །དེ་ལས་ངོ་བོ་ལུ་གུ་རྒྱུད། །ཕྲ་དང་འཁྱུག་དང་འགྱུ་བའོ། །མིག་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་བརྟག །སངས་རྒྱས་སྐུ་ཡི་ཐིག་ལེར་འཆར། །དེ་ཉིད་དགོངས་པའི་དྲོད་རྙེད་ནས། །རིག་པ་སྐུ་ནི་ལུ་གུ་རྒྱུད། །སྐུ་དང་བཅས་པར་སྣང་བའོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་སྣང་བ་ཅེར་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཡེ་ཤེས་རང་ངོའི་གདངས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་འོད་ལྔ་སྟེ། ཟ་འོག་རིས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའི་ངང་དེར་རིག་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད། བྱིང་རྨུགས་མེད། འཕྲོ་རྒོད་དུ་མ་ཤོར། གང་ལའང་མི་འཛིན། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་ཡོད་ལ་འཛིན་པ་མ་ཞུགས་པར་བཞག་པ་སྟེ། གསང་བ་ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། སྣང་བ་ཅེར་བཞག་རིག་པའི་ཐབས་ཆེན་ནི། །སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཀུན་གྱི་གཞི་མ་ཡིན། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་སངས་རྒྱས་ལམ་ལྟར་སྣང་། །ཆེན་པོ་ལྔ་ཉིད་མ་ཡི་སྣང་བར་གསལ། །མ་ཡེངས་ངང་དུ་འཛིན་མེད་ཆེན་པོར་ཞོག །གསང་སྔགས་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལྔ། །ཆེན་པོ་ལྔ་ཡིས་མ་བསྐྱོད་དབྱིངས་སུ་ཞོག །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རིག་པ་ཅེར་བཞག་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྟོན། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་ཅེར་སྣང་བས། །གསང་

p. 398

བའི་བཞག་ཐབས་ཅེར་བཞག་ཆེན་པོའི་ངང་། །སྐུ་ཡི་སྣང་བ་འབྱུང་ལྔ་མ་སྤངས་པ། །ཡེངས་པ་མ་ཡིན་ངང་གི་དོན་ལ་ཞོག །ཅེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་རིག་ལ་ཆགས་ཞེན་མེད་པར་ལྟ་བ་གཅིག་གི་ངང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་རྣལ་འབྱོར་བཞིས་གནད་ངེས་པ་རང་ཐོག་ཏུ་དབབ་པ་ལ། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་བཞི་ལས། དང་པོ་ལྟ་བ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ནི། རྒྱ་མཚོ་དངས་པ་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བས་ཟང་ཐལ་དུ་མཐོང་དུས་དེ་ལ་བལྟ་ཡང་ནང་གི་ཤེས་པ་སྙེམས་བྱེད་དང་བྲལ་བ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་ཡེ་རེ་བཞག་པ་སྟེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ལྟ་བ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །དེ་ཡི་དོན་ལ་འགྱུར་མེད་བལྟ། །དེ་ཡང་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ། །མངོན་དུ་སྣང་ཞིང་གཟུང་བར་དཀའ། །རིག་པ་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ལ། །འགག་མེད་ཟང་ཐལ་གནས་པའི་དཔེ། །དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་དངས་པ་ལ། །གཟའ་དང་སྐར་མ་ཤར་བ་བཞིན། །བག་ལ་ཉལ་བའི་དུས་མིན་པར། །སྣ་ཚོགས་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོར་གནས། །ལྟ་བ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །དེ་ཡི་དོན་ལ་མ་ཡེངས་ན། །བག་ལ་ཉལ་དང་མ་ཉལ་མེད། །ཅེས་སོ། །སྒོམ་པ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ནི། ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་འགུལ་འཕྲིག་མེད་པར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རང་རིག་སྒོམ་པའི་རྒྱུན་མེད་ཀྱང་། །སྒོམ་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་འབྱུང་། །དུས་དང་དུས་མིན་ཐམས་ཅད་དུ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་མ་བྲལ་ན། །སྒོམ་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། སྒོམ་པའི་སྐྱེལ་སོ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །སྤྱོད་པ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ནི། ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་བལྟ་དུས་གཉིས་སྣང་བློའི་ཞེན་པ་ལས་འདས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། སྤྱོད་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ། །དུས་བཞི་ཉིད་དུ་མ་བྲལ་ན། །སྤྱོད་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། སྤྱོད་པ་ཆེན་པོ་དེ་དང་མ་བྲལ་ན། །རྣམ་གསུམ་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡིན་པར་གསུངས། །

p. 399

ཞེས་སོ། །འབྲས་བུ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ནི་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་བལྟ་དུས་དེར་རེ་དོགས་གང་ཡང་མེད་པར་ལྷུན་གྲུབ་རང་ཆས་སུ་རྟོགས་པས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་འབྲས་བུ་བྱར་མེད་ཆེན་པོའི་ཀློང་། །དེ་ལས་མ་འདས་ཆོས་ཉིད་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་གི་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་གོལ་མ་གོལ་མེད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་ལེན་དུས་ཤེས་མ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་ལས་གོལ་མ་གོལ་དུ་བྱུང་བས་གོལ་ས་བཅད་པ་བསྟན་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་གསུམ་ལས། ལྟ་བ་ལ་སྟོང་པ་ཅང་མེད་དུ་བལྟས་ན་ཆད་པ། ཅང་མེད་ཧད་པོར་བསྒོམས་ན་གཟུགས་མེད་དུ་གོལ། སྣང་བ་འོད་ལ་དགའ་བྲོད་དུ་འཛིན་པར་སོང་ན་རྟག་པ། གསལ་བ་རིགས་ཆད་དུ་བསྒོམས་ན་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞིར་གོལ། སྟོང་གཟུགས་ལ་དག་གྲོལ་གྱི་དངོས་པོ་མཚན་མར་འཛིན་ན་གཟུང་འཛིན། དེའི་ངང་ལ་བསྒོམས་ན་འདོད་པར་གོལ་བ་སྟེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ལྟ་བ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །གོལ་ས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བལྟས་པ་ན། །གཟུགས་མེད་སྐྱེ་མཆེད་མུ་བཞིར་གོལ། །དངོས་པོ་ཉིད་དུ་བལྟས་པ་ན། །གཟུགས་ཁམས་གནས་རིགས་བཅུ་བདུན་དང་། །བེམས་པོ་ཉིད་དུ་གོལ་བར་འགྱུར། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ། །རྟག་པ་ཉིད་དུ་རབ་བལྟས་ནས། །ཆགས་པ་ཆེན་པོས་བཅིངས་གྱུར་ན། །འགྲོ་དྲུག་གནས་སུ་གོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་འོད་སྣང་ལ་མཐར་འཛིན་དང་ཞེན་ཆགས་མེད་པས་གོལ་ས་ཤུགས་ལ་ཆོད་པའོ། །སྒོམ་པའི་གོལ་ས་ལའང་། རྟོག་མེད་ལྟེངས་པོར་སོང་ན་ཞི་གནས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གོལ་བས་རིག་པའི་གསལ་རིག་རྗེན་རྗེན་ངོས་འཛིན་པ་གཅེས་སོ། །རྣམ་པ་གསལ་བ་རིས་ཅན་གུད་དུ་བཅད་ནས་བསྒོམས་ན་མཐར་འཛིན་ཕྱོགས་ལྷུང་དུ་གོལ་བས་མཐར་འཛིན་གྱི་འཁྲིས་མེད་པར་བྱའོ། །བྱུང་ཚོར་བཀག་པའི་སྟོང་པ་བསྒོམས་ན་སྟོང་ཆས་མུ་མེད་དུ་གོལ་བས་འཆར་བ་མི་དགག །རྗེས་མཐུད་མ་བྱུང་

p. 400

གང་ཤར་ཐད་ཀར་ཁད་ཁད་འགྲོ་བ་ངོས་ཟིན་པ་གཅེས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །གོལ་ས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། །བཏང་སྙོམས་བདག་མེད་བསྒོམ་བྱས་ན། །ལྟེངས་ནས་མུན་སྣང་ཉིད་དུ་གོལ། །ཏིང་འཛིན་ཡིག་འབྲུ་བསྒོམ་བྱས་ན། །ཆགས་པས་འཁོར་བའི་གནས་སུ་གོལ། །མི་རྟོག་སྟོང་པར་བསྒོམ་བྱས་ན། །ཆགས་པ་མུ་མེད་ཉིད་དུ་གོལ། །ཞེས་སོ། །སྤྱོད་པ་ལའང་ཞེན་མེད་གཞི་གྲོལ་དུ་མ་སོང་བར་གང་སྣང་ལ་སྤྱད་ན་སྨྱོན་པ་དང་འདྲ་བས་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་གོལ་ཏེ་ཤར་སྣང་ཐད་ཀར་གྲོལ་བ་གཅེས་སོ། །ཚིག་ལ་ཞེན་ནས་སྤྱོད་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བར་གོལ་བས་ལྟ་སྒོམ་གྲུབ་མཐས་མ་བཅིངས་པ་གཅེས་སོ། །སྣང་བ་ལ་བུ་ཆུང་ལྟར་མིང་དོན་འཛིན་པ་མེད་ཀྱང་ཞེན་ཡུལ་དུ་སྤྱད་རྒྱུར་བྱུང་ན་ལུང་མ་བསྟན་གཏི་མུག་ཏུ་གོལ་བས་སྣང་ཤེས་རང་ས་ན་ཆོད་པའི་རྟོགས་པས་རང་ངོ་ཤེས་པ་གཅེས་སོ། །ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། སྤྱོད་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །གོལ་ས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། །འདི་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལ། །སྨྱོན་པ་ལྟ་བུར་སྤྱོད་བྱས་ན། །ལྷ་མ་ཡིན་དུ་གོལ་བར་འགྱུར། །དོན་མེད་ཚིག་རེངས་སྤྱད་བྱས་ན། །འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བར་གོལ་བར་འགྱུར། །ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་ལ། །བུ་ཆུང་ལྟ་བུར་སྤྱད་བྱས་ན། །ལུང་མ་བསྟན་པའི་གནས་སུ་གོལ། །ཞེས་སོ། །སྤྱིར་བློ་དམན་པ་དང་རྩལ་ཞེན་པ་ལ་གོལ་ས་ཡོད་ཀྱང་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་རེ་དོགས་ཀྱི་གཟེབ་མི་འཆིང་བ་འབྲས་བུ་རྒྱུན་བྱེད་རྩལ་ཅན་རྣམས་ལ་གོལ་ས་མེད་དེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གོལ་བའི་རྒྱུ་ནི་བསམ་ཡས་ཀྱང་། །གོལ་ས་ཆེན་པོ་དེ་ལ་མེད། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་གོལ་ས་མེད། །ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་གོལ་བར་སྣང་། །དོན་ལ་གོལ་ས་གཅིག་ཀྱང་མེད། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བཏགས་པ་ཡང་། །གོལ་ས་བཅད་ཕྱིར་གསུངས་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་སྣང་བ་བཞི་ཇི་ལྟར་འཆར་བ་

p. 401

ལ་བཞི་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལས་སྣང་བ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། །ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་སྣང་བ་ཡིས། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ཚིག་ལས་འདས། །གོང་གི་འཕེལ་བའི་ཉམས་སྣང་གིས། །འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ནུབ་པར་བྱེད། །རིག་པ་ཚད་ཕེབས་སྣང་བ་ཡིས། །སྐུ་གསུམ་རྟོགས་པའི་ལམ་སྣང་འདས། །ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ཡིས། །ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ཐག་གཅོད། །ཅེས་སོ། །དང་པོ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་ལ་ཆོས་ནི་གཤིས་དོན་དམ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འཕོ་འགྱུར་དང་བཅོས་བསླད་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །མངོན་ནི་རང་གདངས་དབང་པོས་བལྟར་ཡོད་པའོ། །སུམ་ནི་སྒོ་དང་ཡུལ་དང་རླུང་གི་གནད་གསུམ་ལས་ཕྱིར་ཅེར་མཐོང་དུ་སྟོན་པའོ། །སྣང་བ་ནི་དབྱིངས་རིག་གི་འཕེལ་ལས་ཐིག་ལེ་སུམ་སྦྲེལ་དུ་སྣང་བ་ཚུན་ཆད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་སྣང་བ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་ལས་ངེས་འཐོན་ནས། །སྤྲིན་མེད་པ་ཡི་མཁའ་ལ་གསལ། །ཞེས་སོ། །ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བ་ལ། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཉམས་ཞེས་པ་ལ་ཤེས་ཉམས་དང་སྣང་ཉམས་གཉིས་ལས། ཤེས་ཉམས་ལ་ཤེས་པ་དགའ་བདེའི་ཉམས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་འཕེལ་འགྲིབ་དང་། ཤེས་པ་མཐར་གྱུར་གྱི་ཉམས་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲིན་ལྟ་བུ་དང་། རྨུག་ཟིལ་ལྟ་བུ་དང་། དུ་བ་ལྟ་བུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། སྐར་མ་ལྟ་བུ་དང་། ཟླ་འོད་ལྟ་བུ་དང་། མར་མེ་ལྟ་བུ་སྟེ་མི་བརྟན་ཞིང་འགྱུར་བའི་ཉམས་སོ། །འདིར་ནི་སྣང་བའི་ཉམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕེལ་སྟོན་ཟླ་བ་ཡར་ངོ་བཞིན། །སྣང་བ་རེ་ལ་ཉམས་རེའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གོང་འཕེལ་ནི་རྒྱ་ཇེ་ཆེར་སོང་བའོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་གོང་འཕེལ་ནི། །ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་ཕྱིར་ཕྱུང་ནས། །གྱེན་འགྲེང་བ་དང་རྩིབས་ཤར་དང་། །ཐིག་ལེ་སྣ་

p. 402

ཚོགས་སྐུ་ཉིད་དུ། །རགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་གསལ། །ཞེས་པས། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ཁ་དོག་གི་སྣང་བ་དང་། དབྱིངས་ཀྱི་སྣང་བ་གཉིས་ལས། ཁ་དོག་གི་སྣང་བ་འཆར་བ་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་རྣམ་པར་དག་པས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་དཀར་པོའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་འཆར་བ་དང་། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་པའི་གདངས་དཀར་ལ་འཚེར་བ་འཆར་བའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་མཐིང་གའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་འཆར་རོ། །རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་གདངས་མཐིང་ག་གནག་པར་འཆར་བའོ། །རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་སེར་པོའི་སྣམ་བུ་དང་། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་གདངས་རབ་ཏུ་སེར་བ་གསེར་ཞུན་ལྟ་བུར་འཆར་བའོ། །པདྨའི་རིགས་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁ་དོག་དམར་པོའི་སྣམ་བུ་དང་། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་གདངས་དམར་བ་ལས་རབ་ཏུ་དམར་བ་བྱི་རུའི་མདོག་ལྟ་བུར་འཆར་རོ། །ལས་ཀྱི་རིགས་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་ལྗང་གུའི་སྣམ་བུར་འཆར་རོ། །དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་གདངས་རབ་ཏུ་ལྗང་གུ་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལའི་རྣམ་པ་ལྟར་འཆར་བའོ། །དེ་དག་གི་ཕྱི་རིམ་མཐིང་ག་རྡོ་རྗེའི་ར་བས་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལས་སྣང་བའི་འཕེལ་ནི་སོ་སོས་གཙོ་བྱས་པའི་ཁ་དོག་ལྔ་ལྔར་གསལ་བ་ནི་རིགས་དང་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་གྱེན་འགྲེང་དུ་སྣང་བ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་ཀྱི་འཕེལ་འབྱུང་བའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྩིབས་ཤར་དུ་འབྱུང་བ་ནི་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཟད་དུ་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་གྲུ་ཆད་དུ་སྣང་བ་ནི་འབྱུང་བའི་འཕྲོ་བ་འགག་པའི་དུས་སོ། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་རེ་ལྡེའི་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་སོ་སོར་གསལ་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་

p. 403

ཤེས་ཡུལ་གྲུ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ནི་རྟོག་པ་རགས་པ་འགགས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །འདིའི་དུས་ན་དུག་ལྔ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་བཅིངས་པ་ལས་གྲོལ་ཏེ། བག་ལ་ཉལ་ཙམ་ལས་མེད་པས་འཁོར་བའི་བྱེད་ལས་ལས་འདས་པའོ། །དེ་དག་ལམ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རབ་རྣམས་ལ་བར་ཞག་ལྔ་ལྔའོ། །འབྲིང་རྣམས་ལ་བདུན་བདུན། ཐ་མ་རྣམས་ལ་ཉེར་གཅིག་ཉེར་གཅིག་ན་གོང་མའི་སྣང་བ་འགགས་ནས་ཡང་འོག་མའི་སྣང་བ་དེ་དག་རྣམ་པར་སྣང་བའོ། །ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བར་འདིར་ནི་ཐང་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་དག་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་དེ་དག་ནུབ་ནས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་དབྱིབས་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་ཏེ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་དབྱིབས་མིག་ཚགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཁ་དོག་རབ་ཏུ་སྤེལ་ལེགས་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་གོམས་པ་ལས་མིག་མངས་རིས་སུ་འཆར་ཏེ། འདི་ནི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཚད་དུ་ཕྱིན་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་དྲ་བ་ཕྱེད་པར་འཆར་ཏེ། དེ་ནི་རླུང་གི་སྦྱངས་པ་དག་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལས་དྲ་བར་སྣང་བ་ནི་སྔོན་འགྲོ་དག་ཅིང་ཚར་ཆོད་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ནས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་མེ་ཏོག་གི་ཚོམ་བུར་འཆར་བ་ནི་གཟིགས་སྟངས་མ་འགུལ་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལས་པདྨ་སྟོང་ལྡན་དུ་འཆར་བ་ནི་སྔོན་འགྲོ་འབྱོངས་པ་ལས་སོ། །དེ་ནས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་མཚོན་བྱ་ལྟ་བུར་འཆར་བ་ནི་རང་བཞིན་མ་བཅོས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལས་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ནི་ཕྱག་མཚན་སྨིན་པའི་དག་བྱེད་དེ་སྔོན་འགྲོ་ལས་སོ། །དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཁར་ཐབ་ཏུ་འཆར་བ་ནི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། རིག་པ་མིག་ནས་དྲངས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལས་ཟ་འོག་གི་གུར་ཁྱིམ་ལྟ་བུ་ནི་འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བ་མཚོན་པ་སྟེ་སྔོན་འགྲོ་དག་པར་བྱས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །འདིའི་དུས་སུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ལས་འདས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདག་

p. 404

སོམ་ཉི་ལས་འདས་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་བྱིན་རླབས་ཏེ། འབྱུང་བ་ལྔའི་ཆིངས་ལས་གྲོལ་དུ་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་རྣམས་ལ་ཞག་གསུམ་གསུམ་དང་། འབྲིང་རྣམས་ལ་བདུན་བདུན། ཐ་མ་རྣམས་ལ་བཅུ་བཞི་བཅུ་བཞི་ན་གཅིག་སྐྱེ་གཅིག་འགག་པའོ། །དེ་ཕན་ཆད་ནི་ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བ་སྟེ། འདི་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་དུས་ན་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པར་བསླང་བ་དེ་དག་འགག་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྣང་བ་ལའང་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་རིག་པ་ཞེས་པ་ལ། གཞི་འཛིན་པའི་རིག་པ་སྙིང་ག་ན་གནས་པ་དང་། གཞི་གནས་ཀྱི་རིག་པ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་། ཡུལ་སྣང་གི་རིག་པ་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བ་དང་བཞི་ལས། འདིར་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དོ། །ཚད་ནི་སྐུར་ཤར་བ་སྟེ། སེམས་དཔའ་རང་རྐྱང་དང་། ཡབ་ཡུམ་དང་། ཚོམ་བུ་དང་། གཙོ་འཁོར་དང་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པའོ། །ཕེབས་པ་ནི་སྣང་བ་དེ་ཀུན་རང་ས་ན་རྫོགས་པ་སྟེ། དབང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ཚན་གྱི་ཆོས་དག་བྱ་དུ་མ་དག་པར་བྱེད་པའོ། །སྣང་བ་ནི་འོད་དང་ཟེར་དང་སྐུའི་རྣམ་པའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། རིག་པ་ཚད་ཕེབས་སྣང་བ་ནི། །ལོངས་སྐུའི་མཚན་དཔེ་གསལ་བར་ནི། །མ་ངེས་ཁ་དོག་འཇའ་ཚོན་ལས། །རིགས་ལྔ་ཡབ་དང་ཡུམ་དུ་སྣང་། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་ཤར་བས་སྐུ་གསུམ་ལམ་དུ་སྣང་བས་འབྲས་བུ་རང་རྒྱུད་པར་ཞེན་པའི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རིག་པ་ཚད་ཕེབས་སྣང་བ་ཡིས། །སྐུ་གསུམ་རྟོགས་པའི་ལམ་སྣང་འདས། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འཆར་ཚུལ་གྱི་སྣང་བ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ཚད་ཕེབས་ཀྱི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་དེ་ནས་རིག་པ་རང་གི་

p. 405

ངོ་བོ་སྟོང་པར་འཆར་ཏེ། འོད་དེ་དག་ཐིག་ལེར་འཆར་བ་ནི་ལུ་གུ་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ནས་ཐིག་ལེ་ཉིས་འབྲེལ་དུ་སྣང་བ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ནས་ཐིག་ལེ་ལྔ་སྦྲེལ་དུ་སྣང་དུས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་བྱན་ཚུད་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ནས་ཐིག་ལེ་རེ་རེའི་ནང་དུ་སྐུ་ཕྱེད་མ་རེ་རེ་སྣང་བ་ནི་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་སྦྱང་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ནས་སྐུ་རང་རྐྱང་པ་རེ་རེ་སྣང་བ་ནི་སྤྲུལ་སྐུའི་སྣང་བ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ནས་སྐུ་དེ་དག་ཡབ་ཡུམ་ལྔ་ལྔར་གྱུར་པ་ནི་ལོངས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཚད་དུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་སོ་སོའི་ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བཅས་པར་སྣང་བ་དང་། དེ་ཉིད་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ར་བ་དང་། སོ་སོའི་གཙོ་ལ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་ནི་ཆོས་སྐུའི་སྦྱང་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཚད་དུ་ཕྱིན་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །འདི་ནི་རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟེ། སྔོན་འགྲོའི་དུས་ན་ལུས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་དེ་དག་གིས་འབྲེལ་ཆོད་དེ་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་རྟགས་སོ། །གཉིས་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ཚད་ཕེབས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན། ལུས་ཚད་ཕེབས། སེམས་ཚད་ཕེབས། འབྲེལ་བ་ཆོད་པའི་ཚད་ཕེབས། ཟད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་རང་དེངས་པའི་ཚད་ཕེབས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་སྣང་བའི་འཁྲུལ་པ་སོ་སོར་འགག་སྟེ་འོད་དུ་སྣང་ཞིང་ཤེས་པ་ཅི་ལའང་ཚུད་པས་བེམས་པོ་འགུལ་བ་དང་ལུས་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དུ་མཐོང་བ་དང་ཅིར་སྣང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་གསལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟར་ཕེབས་ནས་རྫོགས་པའི་ཚད། །ཐད་ཀའི་དངོས་སྣང་རྫོགས་པ་དང་། །ས་རྡོའི་སྣང་བ་ཞུ་བ་དང་། །རང་ཤེས་ཅི་ལའང་ཚུད་པ་དང་། །དེ་ཚུད་བེམས་པོ་འགུལ་བ་དང་། །རླུང་གི་འགྱུ་བའི་ཚད་ཟིན་དང་། །ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཅིར་སྣང་གཟུགས་སྐུར་རྫོགས་པ་དང། །དེ་ལས་ཡབ་ཡུམ་འཁྲིལ་བ་དང་། །ལྔ་ལྔ་ཡབ་དང་ཡུམ་སྦྱོར་དང་། །ཀུན་ཀྱང་མུ་ཁྱུད་ཟླུམ་པོ་ལ། །རྣལ་འབྱོར་ལུས་

p. 406

ཀྱི་འོད་གསལ་ཞིང་། །འགྲོ་དང་འོང་དང་འདུག་པར་སྣང་། །ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཚད་ཕེབས་སོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་བར་སྣང་འོད་ཀྱི་སྐར་ཁུང་ནས་འོད་ཟེར་བྱུང་བ་རང་གི་ལུས་ནང་སྙིང་དབུས་ཡི་གེ་ཨའི་རྣམ་པ་ལ་ཟུག་ནས་འབྲེལ་བར་སྣང་ཞིང་། མཛོད་སྤུ་ནས་འོད་ཟེར་འདོམ་གང་གསལ་བ་ལས་ཐོར་ཚུགས་ནས་ཡེ་ཤེས་རླུང་གི་ཐིག་ལེའི་སྐུ་བརྩེགས་མ་འདེགས་པ་ནི་ཚངས་བུག་གི་འོད་རྩའི་གདངས་ལས་སྟེང་དུ་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་བ་མཚོན་པའོ། །ལག་པའི་སོར་མོ་འོད་ལྔས་འཁྲིགས་ཤིང་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུའི་སྒོ་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་ནའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ལོངས་སྐུའི་སྙིང་པོ་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པར་རང་གསལ་བ་ནི་འོད་རྩ་ཕྲ་མོ་རྣམས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་གསལ་བ་མཐོང་བའོ། །དུང་ཁང་དུ་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་བའི་གདངས་ལས་སྟེང་གཞི་ཐམས་ཅད་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་ཞིང་། ཐད་སོ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསལ་བས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བར་རྫོགས་པའོ། །འདིའི་དུས་སུ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་རྫོགས་པར་འཆར་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚད་ཕེབས་ལུས་ཀྱང་འདི་ལྟར་འགྱུར། །སོ་སོའི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་བྲལ་ནས། །བར་སྣང་འོད་ཀྱི་སྐར་ཁུང་སྣང་། །དེ་ནས་འོད་ཟེར་ལྕགས་ཀྱུའི་དབྱིབས། །ཕྲ་ཞིང་འཁྲིལ་བས་སྣང་བ་འཛིན། །ལུས་ཀྱི་རྡོས་པ་རང་འགགས་ནས། །ཟང་ཐལ་དྲི་མེད་འོད་ཀྱི་ལུས། །དབུས་ན་ཨ་ཡི་མཚན་མ་དང་། །མཛོད་སྤུ་འོད་ཟེར་འདོམ་གང་ཚད། །ཐོར་ཚུགས་རླུང་གིས་འདེགས་པར་སྣང་། །ཞི་སྐུ་ལག་པའི་སོར་མོ་ལས། །འོད་ཀྱི་འཕྲེང་བས་རྣམ་པར་འཁྲིགས། །སྒྲ་མེད་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྟེ། །མགོ་བོ་ཐོད་པའི་གཞལ་ཡས་ལས། །ཧེ་རུ་ཀ་རྣམས་མངོན་པར་འབྱུང་། །འདི་དུས་རང་ལུས་ཚད་ལ་ཕེབས། །ཟང་ཐལ་སྐུ་གསུམ་གཅིག་དྲིལ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་སེམས་ཚད་ལ་ཕེབས་པ་ནི། ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པའི་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་

p. 407

ནུབ་ནས་མི་རྟོག་པའི་སེམས་རང་རིག་པ་གསལ་བས་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་། སྒྲིབ་པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱན་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་དག་པ་ཚད་མེད་པ་མཐོང་བའི་སྤྱན་ཏེ་སྣང་བའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྟོང་པའི་སེམས་དག་པས་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་མངའ་དབང་འབྱོར་བ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། འདི་དུས་སེམས་ནི་གསལ་བ་དང་། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་རྣམས་དང་། །རིང་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་ཤེས་འགྱུར། །ཚད་མེད་སངས་རྒྱས་ཞིང་ཁམས་དང་། །དེ་བཞིན་སྐུ་ཡང་སེམས་ལ་སྣང་། །སྟོང་པའི་སེམས་ལ་དྲི་མ་ཟད། །རང་བཞིན་མི་གཡོ་སྟོང་གསལ་བརྙེས། །མ་འདྲེས་མཉམ་རྫོགས་དབྱིངས་ལ་ཁྱབ། །སྣང་བའི་གསལ་བས་དུ་མ་བྲལ། །ཆ་ཤས་མེད་པས་སྤྲོས་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། ལུས་སེམས་འབྲེལ་བ་ཆོད་པའི་ཚད་ནི་ལུས་རྡོས་པ་དག་པས་རྩ་རླུང་དག །དེ་དག་པས་གློ་བུར་དུ་འདུས་པའི་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་པས་འབྲེལ་ཆོད་པའོ། །ཕྲ་བའི་རིག་པའི་ཆ་ལ་བག་ལ་ཉལ་བ་ཙམ་གྱི་སེམས་དེ་ཉིད་སྐར་མདའ་འཕྲོ་བ་ལྟར་སྐད་ཅིག་རེ་ཤར་ཡང་དབྱིངས་སུ་ཡལ་བས་ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་ལས་རྒྱུན་ཆད་དེ། འདིར་འཁོར་བ་བསྐྱེད་ཅིང་འཇུག་པའི་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་ཚོགས་པ་མངོན་གྱུར་ལོག་ནས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་བག་ལ་ཉལ་ཙམ་ཡོད་པའི་ཆ་ལས་སྐར་མདའ་རྒྱུག་པའི་ཆ་ཙམ་དུ་བྱུང་སྟེ། སྣང་ཆ་གཉིས་པོ་དེ་འཛིན་པའི་དུས་སོ། །ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟར་སྣང་བའི་དུས་རྣམས་སུ། །ལུས་སེམས་འབྲེལ་བ་ཆོད་པ་ནི། །ཟག་བཅས་ཟད་པའི་ལུས་ལ་ཡང་། །ཕྱིར་འབྱུང་མཚན་ཉིད་གསལ་བའི་སེམས། །སྐར་མདའ་འཕྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་། །ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་གསལ་བར་མཐོང་། །དེ་ཉིད་ཐོག་མའི་དུས་རྣམས་སུ། །

p. 408

རླུང་དང་འཕྲལ་བ་དག་ལས་ཀྱང་། །འབད་ཅིང་དག་པ་རླུང་གི་ལས། །ལུས་ལས་ཕྱི་རོལ་འཕགས་ལས་བྱུང་། །མཐོང་བྱེད་གསུམ་གྱི་ཆ་ལས་ཀྱང་། །ལུས་ནི་འོད་གསལ་དག་པ་ལ། །རླུང་ནི་མེ་སྟག་འཕྲོ་བ་བཞིན། །གཅིག་ཏུ་མི་གནས་རང་གསལ་གཞི། །སྣང་ཆ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་། །འདིས་ནི་ལུས་སེམས་འབྲེལ་བཅད་ནས། །ཁམས་གསུམ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རིག་པ་ལ་ཕྲ་བའི་རླུང་མེ་སྟག་ཏུ་འཕྲོ་བ་ལྟ་བུ་དེས་སེམས་ཕྲ་བ་དེའི་རྟ་བྱས་ནས་འཁོར་བའི་སྣང་ཆ་མཐོང་བ་མ་འགགས་པའི་རྟེན་བྱེད་ལ། རིག་པ་དངོས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་ཡོད་པའི་ཆས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐོང་ཆ་མ་འགགས་པས་སྣང་བ་གཉིས་འཛིན་པ་སྟེ། རྒྱང་ཞགས་ཀྱི་གཉིས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་དང་གཅིག་པར་སྣང་ངོ་། །དེའང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ཡོད་པའི་ཆ་ལས་ཤར་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་འབྲས་བུ་རང་དེངས་ཀྱི་ཚད་ལ་འབྲས་བུ་དངོས་དང་ཆ་འདྲ་བས་འབྲས་བུ་ཞེས་བརྗོད་དེ། སྟོན་སོར་ལོ་ཐོག་རྒྱས་པ་དེ། ནས་དངོས་སུ་ད་དུང་མ་གྲུབ་ཀྱང་ནས་སུ་ལེགས་པར་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ། །དེའང་ལུས་འོད་དུ་གྲོལ་དུས་སྣང་བ་ཞིང་ཁམས་སུ་རྒྱས་པས་སྐུ་གསུམ་རང་སྣང་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ། །རིག་པ་ནི་གཞི་གནས་ཀྱི་རིག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ་ལམ་སྲོལ་དུ་ཚུད་པས་སྐུར་སྣང་བའོ། །ལམ་ཟད་དུ་ཉེ་བ་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཚད་ནི་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པའོ། །ཕེབས་པ་ནི་དེ་ལས་འདས་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་སྣང་བའོ། །དེ་དག་ནི་ཟླ་བ་ཉ་གང་བའི་རྣམ་པ་དང་འདྲ་སྟེ་ཡར་གྱི་འཕེལ་ཟད་པས་རང་ངོ་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ནི་དེ་ལས་ཟླ་བ་མར་འགྲིབ་པ་ལྟར་སྐུ་ཡལ་ནས་ཐིག་ལེ་ལ་ཐུག་པ་ལ་སོགས་དང་པོའི་ས་ལ་ངེས་པར་སྣང་བ་སྟེ། འདི་ལ་ཟད་པའི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ། འཐད་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགོད་པ། ཐོབ་པས་

p. 409

མཇུག་བསྡུ་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཟླ་བ་མར་བྲི་ནས་གནམ་སྟོང་ལ་ཅི་ཡང་མེད་དུས་ཟླ་བའི་སྣང་བ་བྲི་བར་སྣང་ཡང་དང་པོ་ལས་ཆེར་སོང་བ་དང་ཆུང་ཏུ་སོང་བ་མེད་པ་ལྟར་རིག་པའི་སྣང་བ་ཡར་འཕེལ་དུས་ཆེར་མ་སོང་། མར་ཟད་དུས་ཆུང་དུ་མ་སོང་སྟེ་གདངས་དབྱིངས་སུ་རང་ཐིམ་ལ་སོང་བ་ནི་ཤེལ་འོད་ནང་དུ་བསྡུས་པའི་ཆ་ཙམ་སྟེ། གང་བ་མེད་ཅིང་བྲི་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་ཕྱིར་སྣང་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས་སྣང་བ་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་ཐིམ་ནས་ཆོས་ཉིད་གང་དུའང་བསམ་བརྗོད་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་བ་མེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཟད་ཅེས་བྱ། སྟོང་ཞེས་བྱ། མེད་ཅེས་བྱ། ཐ་སྙད་ལས་འདས་པའི་ཚིག་གོ། ཚུལ་འདི་མདོ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། འོད་དང་པདྨོ་ལྟ་བུ་དང་། །རི་མོ་ནམ་མཁའ་འཇའ་འདྲ་མཐོང་། །མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་འདི་དག་ནི། །མུ་སྟེགས་ཅན་ལམ་ཁྲིད་པར་བྱེད། །ཉན་ཐོས་དག་དང་རང་རྒྱལ་གྱི། །སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡང་ལྷུང་བྱེད་པས། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྣམས་སྤངས་ཤིང་། །སྣང་བ་མེད་པར་གྱུར་པ་ན། །དེ་ཚེ་སངས་རྒྱས་ལྷ་ཡི་ཕྱག །ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་ནས་ཕྱུང་ནས་ནི། །དེ་ཡི་མགོ་ལ་ཉུག་བྱས་མཛད། །ཡང་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ལྟས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་སྟོང་གཟུགས་འཁྲུལ་སྣང་དུ་འདོད་པ་དང་། ཁ་ཅིག་དོན་དམ་དུ་འདོད་པ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་རང་གདངས་ཡིན་པས་མ་འཁྲུལ་ལོ། །རིག་གདངས་ཕྱིར་ཤར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པས་དོན་དམ་དངོས་སུ་མི་འཐད་དེ། སྙིང་པོའི་རང་གདངས་ཡིན་པས་ཕྱིར་སྣང་ཟད་དགོས་པའི་གནད་ནི་རིག་པ་གཡོ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་བྲལ་ནས་ངོ་བོ་ནང་དབྱིངས་སུ་བཙན་ས་ཟིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་དོན་ལ་རིག་པ་ཤེལ་གོང་ལྟར་གནས་ཏེ། དང་པོ་གཞི་དུས་ཀྱི་རིག་པ་ཤེལ་རང་ངོ་ན་ཡོད་པ་ལྟར་ལྷུན་གྲུབ་གཏིང་གསལ་གྱི་ཆར་གནས་པ་དེ་རླུང་གིས་གཡོས་པས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་གདངས་ཕྱིར་གསལ་དུ་ཤར་བ་ཉི་མའི་རྐྱེན་གྱིས་འོད་ལྔ་ཤར་བ་ལྟ་བུ་ལས་སླར་

p. 410

ནང་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས་ཉི་ཟེར་མེད་པས་འོད་ཆ་ཤེལ་གོང་དུ་ཡལ་བ་ལྟར་རིག་པ་རླུང་དང་བྲལ་བ་གདངས་རིག་པ་དབྱིངས་སུ་ལོག་སྟེ་ངོ་བོ་ལ་བཙན་ས་ཟིན་པའི་དུས་སོ། །དེའང་ནང་དབྱིངས་དང་པོའི་རིག་པ་ལས་རླུང་གཡོས་ཏེ་རབ་གདངས་སུ་ཤར་དུས་སུ་རླུང་དེས་ཕྱིར་འབྱུང་ལྔ་ཡུལ་ལྔར་སྣང་བའི་རྒྱུ་བྱས་པས་ལུས་དང་ཡུལ་དུ་རང་སྣང་། ནང་དུ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་རྟ་བྱས་པས་རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་དང་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་གི་རྣམ་པར་ཤར་ཏེ་གཟུང་འཛིན་ལས་ཀྱི་ཁ་བརྒྱུད། གསང་བར་འོད་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་བསྐྱོད་པས་གཞི་སྣང་སྙིང་པོའི་འོད་གསལ་སྣང་བའི་རྐྱེན་བྱས་པའི་ཕྱིར་ན། རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀུན་བྱེད། །ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལུས་ངག་གི་གནད་གཅུན་པས་རླུང་རང་སར་དག་ནས་ཕྱི་འབྱུང་ཡུལ་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆ་དང་། ནང་འཁྲུལ་རྟོག་སེམས་སེམས་བྱུང་རང་འགགས་ཏེ། གསང་བ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་གོང་དུ་འཕེལ་བས་རླུང་གི་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་དག་དུས་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཟད་སར་ཐུག་ནས་ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཆོས་སྐུར་གྲོལ་ཏེ། གཟུགས་སྣང་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་རྣམས་ཆོས་སྐུའི་ཀློང་དུ་ཐིམ་པས་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་འདས་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པས་བཟང་ངན་གྱི་འཁྲུལ་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་དྲི་མ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དག་པར་སྦྱོང་བ་ལས་གཞན་མེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་དང་ད་ལྟ་འབྱུང་བ་ལ་ལྟོས་ན་རྡུལ་ཆ་ཙམ་མེད་པའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ཡིས། །ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ཐག་གཅོད། །ཅེས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ནི། །ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟོངས་ནས་ནི། །ལུས་ཟད་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡང་ཟད། །རྟོགས་ཚོགས་འཁྲུལ་པ་ལས་གྲོལ་ནས། །བརྗོད་གཞིའི་ཚིག་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སྣང་བ་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ཞིང་ཟད་ནས་དང་པོའི་ས་ལ་ཐུག་

p. 411

པ་ནི། དང་པོ་ནི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་ཆགས་ལུགས་ཞིག་པ་དང་། ནང་བཅུད་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཡར་སྐྱེ་བ་དང་མར་འགྲིབ་པ་ཟད་པའ་ིརྟགས་སོ། །དེ་དག་མ་ཟད་ན་བདག་ཁམས་གསུམ་ལས་མི་གྲོལ་བས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཟད་པས་རྟེན་པའི་ས་མེད་བཟློག་པའི་གནས་མེད་པའི་གནད་ཀྱང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཟད་པས་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་ཆད་དེ་རིག་པ་ཉིད་འཆི་བ་དང་བྲལ་བའོ། །དེས་ན་སྣང་བ་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དེ། འདི་ཡིན་འདི་མིན་ཞེས་བརྗོད་པར་དཀའ་བས་ཆོས་ཉིད་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དོན་གྱི་འབྲས་བུའོ། །འབྲས་བུ་ནི་གང་ཟག་གིས་འདི་ཡིན་འདི་མིན་བརྗོད་པར་དཀའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཉིད་ནི། །རྟོགས་པ་རགས་པའི་ཁུངས་འགགས་ནས། །དྲན་པ་རང་དག་རྒྱུད་ལ་ཡང་། །རྟེན་འབྲེལ་རླུང་ཉིད་རང་དག་པས། །རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཀ་ནས་དག་པའི་རང་བཞིན་ལ། །གཅིག་དང་དུ་མའི་གྲངས་ཟད་དེ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་དང་། །ཆོས་རྣམས་ཟད་པའི་སར་ཕྱིན་པ། །འབྲས་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །འདིའི་དུས་ན་ཆོས་ཙམ་དུ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པས་ན་ཆོས་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཟད་ལུགས་ནི་གཉིས་ལས། རིམ་གྱིས་ཟད་པ་ནི་སྣང་བ་བཞི་ཚད་དུ་ཕྱིན་པའི་དུས་སོ། །ཅིག་ཅར་དུ་ཟད་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་མཐོང་ནས་གོམས་པར་བྱས་པས་ཉམས་གོང་འཕེལ་དང་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྣང་བ་མ་སྐྱེས་པར་ཟད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ནི་བློ་མཆོག་ཅིག་ཅར་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ལྟར་ཡང་ཟད་པའི་དུས་འདིར་རྡོས་བཅས་དེངས་པ། ཉོན་མོངས་དེངས་པ། སྣང་བ་དེངས་པ་གསུམ་འབྱུང་བ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ངང་གིས་གནས་པས་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རང་སར་དེངས་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི། །འབྱུང་བ་དེངས་པས་རྡོས་པ་འགག །རྡུལ་དང་ཕྲ་རབ་མཐར་འགགས་ནས། །ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་གནས་པ་མིན། །ཉོན་མོངས་དེངས་པས་འཁྲུལ་པ་

p. 412

དེངས། །རྟོག་བྲལ་ཞེན་པ་མི་གནས་པས། །བག་ལ་ཉལ་དང་ཀུན་ནས་ལྡང་། །རྡུལ་ཆ་ཙམ་ཡང་མི་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྲ་རགས་དེངས་པ་ཡིས། །ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་མཐར་གྱིས་ཕྲ། །འབྱུང་བ་བཞི་ཡི་ལུས་ཟད་ནས། །ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་སྐུའོ། །རྟོག་མེད་ཏིང་འཛིན་རང་གནས་ཏེ། །བཅོས་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པས་ན། །ཆོས་ཞེས་ཚིག་ཏུ་མི་གནས་སོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཐོབ་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཟད་པའི་དུས་ན་ཐོབ་པ་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་འཕོ་བ་ཆེན་པོར་བཞེངས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ཅིང་ཁྱད་པར་དུ་མི་ལུས་ཐོབ་པའི་སེམས་ཅན་སུམ་སྟོང་ལྷག་མེད་དུ་གྲོལ་བར་མཛད་པ་དང་། འཇུག་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་གདོད་མའི་ཀ་དག་ཏུ་སྐད་ཅིག་ལ་འཇུག་པ་ན་བུན་ནམ་མཁར་ཡལ་བ་ལྟར་དབྱིངས་སུ་འཇུག་པའོ། །འཕོ་བའི་སྐུར་བཞེངས་ལུགས་ནི་སྣང་བ་རིམ་གྱིས་ཟད་དུས་ལག་པའི་སོར་མོ་ལྔ་སྐབས་སུ་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་ན་བཀྲམ་བཀྲམ་སྣང་བ་ལ་ཤེས་པ་གཏད་པས་སྣང་བ་དེ་ལས་ལོག་ནས་འགྲོ་དྲུག་གི་སྣང་བ་ཆུ་ཟླ་དང་རྨི་ལམ་ལྟར་མཐོང་དུས་རང་གི་ལུས་ཀྱང་ཆུའི་ཟླ་བ་ཙམ་དུ་ཟང་ཐལ་བར་རང་སྣང་དུ་མཐོང་ལ། གཞན་གྱིས་དེ་སྔའི་ལུས་དེར་མཐོང་ལ། སྤྲུལ་པ་དང་དངོས་སུ་སྣང་བས་རིགས་དྲུག་སོ་སོའི་གནས་སུ་དོན་མཛད་ཅིང་མིའི་སྐྱེ་དགུ་སྨོན་ལམ་མཐུན་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ལྷག་མེད་དུ་གྲོལ་བར་མཛད་ནས་སླར་ཆོས་ཉིད་ཀ་དག་གི་སར་གཤེགས་པ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བི་མ་ལ་ལྟ་བུའོ། །འཇུག་པ་ནི་སྐུ་དེས་དུས་དེར་དོན་རླབས་པོ་ཆེ་མི་མཛད་ན་སེམས་ཅན་སུམ་སྟོང་ལྷག་མེད་དུ་རང་དང་མཉམ་དུ་གྲོལ་ནས་ཀ་དག་གི་ས་ལ་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་གཤེགས་ནས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་དོན་མཛད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རང་བྱུང་བསྟན་པའི་རྒྱུད་ལས། ནང་ལུས་ཟད་པའི་སར་ཕྱིན་ཚེ། །སོར་མོ་ལ་སོགས་དེ་བཞིན་སྣང་། །འདིར་གཏད་འབྱུང་

p. 413

བ་རང་དེངས་སོ། །སྐྱེ་དང་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཆོས་ཀུན་ཟད་པའི་རང་ས་ལ། །ཅི་ཡང་འཛིན་པ་མེད་པར་ནི། །གནས་པ་ཡིན་ནོ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །འདི་ནི་འཇུག་པའི་ཤུགས་ཀྱི་དབང་། །སྐྱེ་བའི་རང་དབང་སུས་ཐོབ་པ། །དེ་ཡང་དེ་ལ་གཏད་ནས་ནི། །ཡང་དུས་འདི་ལྟར་བྱས་པ་ན། །སྣང་བའི་རང་སྒྲ་སིལ་སྐད་དེ། །སྔོན་དུ་ལོག་སྟེ་འཁྲུལ་པར་སྣང་། །འདིས་ནི་སེམས་ཅན་དོན་ཀུན་མཛད། །རིག་པ་མཉམ་པར་གཅིག་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་ཕྲག་གསུམ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི། །འཕོ་བ་ཆེན་པོ་འདིས་འགྲུབ་བོ། །དེ་བཞིན་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གྱིས། །ལུས་ནི་འདི་ཡི་འགྲུབ་པ་ཡིན། །འདི་ཀུན་ལུས་ཟད་ཚད་ལས་གྲོལ། །འདི་ཀུན་འབྲས་བུ་ངེས་པ་ཡི། །ས་མཆོག་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་བཞི་ཚད་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་འཚང་རྒྱ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟར་ལུས་འབྱུང་རྒྱུན་ཆད་ནས། །ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་འཚང་རྒྱའོ། །ཞེས་པ་དང་། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། འདིས་ནི་སྣང་བ་འདི་ཉིད་ལས། འབྱུང་བ་རང་སར་དེངས་ནས་ནི། །འབྲས་བུ་ཐོབ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པས་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པའི་དུས་སོ། །བཞི་པ་མཐའ་རྟེན་གྱི་མན་ངག་ནི། སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་དུས་ཀྱི་གྲོགས་སམ་རྒྱབ་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། དེའང་ཆོས་ཚན་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དགུར་གནས་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལ་མཐའ་རྟེན་ཡིད་ཆེས་བྱ། །མི་འགུལ་གསུམ་ལ་གཞི་བཅས་པས། །རླུང་སེམས་གནད་ལ་ཕེབས་པའོ། །སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་ཚད་བཟུང་བས། །རྨི་ལམ་ལྡོག་དང་ལུས་ངག་ཡིད། །རྟགས་

p. 414

དང་ཚད་དང་ངེས་འབྱུང་བའོ། །ཐོབ་པ་གསུམ་གྱིས་གཟེར་བཏབ་པས། །ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་མི་འགུལ་བ་གསུམ་ལ་གཞི་བཅས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཐིངས་བའི་ཕྱིར་འདིའི་གནད་བཤད་དེ། ལུས་ཀྱི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་གྱིས་གནད་གཟིར་བ། ངག་གི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་གྱིས་ལམ་གསལ་བ། སེམས་ཀྱི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་གྱིས་འབྲས་བུ་བཅུད་དུ་སྨིན་པའོ། །དང་པོ་ལུས་ཀྱི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་ལའང་གསུམ་སྟེ། ཁྱབ་པ་བཞུགས་སྟངས་ཀྱི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་གྱིས་རླུང་འགྲོ་འོང་དགག་པ། འཆར་བྱེད་གཟིགས་སྟངས་ཀྱི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་གྱིས་སྣང་བའི་འཕེལ་བཟུང་བ། གཅུད་པ་སེམས་ཀྱི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཆམ་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་རྣམ་དབྱེ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ལུས་ཀྱི་གནད་ནི་འདི་གསུམ་སྟེ། །སེང་གེའི་ཚུལ་དང་གླང་ཆེན་ཚུལ། །དྲང་སྲོང་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་འདུག་སྟངས་གསུམ་ལས། ཆོས་སྐུའི་འདུག་སྟངས་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་སེང་གེ་ཡིས། །འཁྲུལ་པའི་འཇིགས་པ་ཀུན་བྲལ་ནས། །རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པས། བཞུགས་སྟངས་དེ་ཇི་ལྟར་བཅའ་བ་ནི་དཔེར་ན་སེང་གེ་འགྱིང་བ་འདྲ་སྟེ། རྐང་མཐིལ་གཉིས་ས་ལ་ཕབ་པ་ནི་འབྱུང་བ་སྙོམས་པ་དྲོད་ཀྱི་གནད། ལུས་འགྱིང་ཚུགས་སུ་འདུག་པས་ལས་རླུང་གནོན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་འཕེལ་བའི་གནད། ལག་སོར་བསྒོངས་ཏེ་ས་ལ་ཕབ་པས་འཕྲོ་བ་ལས་གྱི་རླུང་ལྡོག་པའི་གནད། རོ་སྟོད་གསེང་ལ་བོར་བས་ཉམས་སྣང་མྱུར་དུ་འཆར་བའི་གནད། རྩལ་མཇིང་པ་ལ་བོར་བས་དབྱིངས་རིག་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་གནད་དོ། །གནད་གཅུན་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་གསེར་གྱི་མཁའ་ལྡིང་ལས། གང་གིས་ཆོས་སྐུར་བཞུགས་པའི་ཚུལ། །

p. 415

གང་ཟག་གང་གིས་ལུས་ཀྱི་གནད། །དེ་དང་མཐུན་པར་སུས་ཤེས་པ། །འདིས་ནི་ཆོས་སྐུ་བདེ་ཆེན་ལ། །རྣལ་འབྱོར་དག་ཏུ་བྱེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །ལོངས་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་ནི། །རྣལ་འབྱོར་ཉལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། །ཆོས་ཉིད་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱད་ན། །པད་མའི་སྤྱན་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པས་ཇི་ལྟར་བཅའ་བ་ནི། ཁ་སྦུབ་ཏུ་ཉལ་བས་ཚོགས་པའི་ཆོས་བཅར་ལ་གནོན་པའི་གནད། པུས་བྲང་སྦྱར་བས་འབྱུང་བའི་དྲོད་འབེབས་པའི་གནད། རྐང་པའི་སོར་མོ་ཕྱིར་འཕུལ་བས་གཡོ་བ་ལས་ཀྱི་རླུང་འཛིན་པའི་གནད། ལག་པའི་གྲུ་མོ་ས་ལ་བཙུགས་པས་དབྱིངས་ལ་རིག་པ་འདྲེན་པའི་གནད། མཇིང་པ་གྱེན་ལ་བཏེག་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་མི་འབྲལ་བའི་གནད་དོ། །ཡོན་ཏན་ནི། གསེར་གྱི་མཁའ་ལྡིང་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །ལོངས་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་བསྟུན་བྱས་པས། །འདི་ནི་སྐུ་གསུམ་ཞིང་ལ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྤྲུལ་པ་སྐུ་ཡི་བཞུགས་སྟངས་ནི། །དྲང་སྲོང་ཙོག་པུ་ལ་བརྟེན་ནས། །ཆོས་ཉིད་སྣང་བ་རང་སྤྲུལ་པས། །ཆོས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པས། དཔེར་ན་དྲང་སྲོང་ཙོག་པུ་དང་འདྲ་སྟེ། རྐང་པའི་ལོང་བུ་གཉིས་གཤིབས་པས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འབྱུང་བའི་གནད། རྐང་མཐིལ་གཉིས་ས་ལ་ཕབ་པས་ཉོན་མོངས་དང་ལས་རླུང་གཉིས་གནོན་པའི་གནད། པུས་བྲང་སྦྱར་བས་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་སྙོམས་པའི་གནད། ལུས་སྤྱི་དྲང་པོར་འདུག་པས་རྩ་མི་འཆུས་པའི་གནད། ལག་པ་གཉིས་བསྣོལ་བས་དབྱིངས་རིག་འདྲེས་པའི་གནད། མཇིང་པ་ཐད་ཀར་བསྲངས་བས་སྒྲོན་མ་བཞི་རང་ཡུལ་ལ་འཕུལ་བའི་གནད་དོ། །ཡོན་ཏན་ནི་གསེར་གྱི་མཁའ་ལྡིང་ལས། ལུས་ཀྱི་ཚོགས་པ་དག་བྱེད་པ། །སྤྲུལ་པ་སྐུ་ཡི་བཞུགས་སྟངས་ཉིད། །སུ་

p. 416

ཡིས་ཤེས་པ་དེ་གནད་བསྟུན། །དེ་ཉིད་ལས་གྲོལ་འཚང་རྒྱའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་གྲང་ཤས་ཆེ་བས་སྤྲུལ་སྐུ་དང་བསྟུན་ན་གྲང་དྲོ་སྙོམས་ལ། ཚ་བ་ཆེ་བས་ཆོས་སྐུ། སྙོམས་པས་གླང་པོ་དང་བསྟུན་པར་བྱའོ། །འཆར་བྱེད་གཟིགས་སྟངས་ཀྱི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་ནི། སྤྲུལ་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་སུ་བལྟས་པས་རིག་པ་ཐུགས་རྗེའི་སྣང་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད། དེ་ཡང་མིག་དལ་བ་ལ་བརྟེན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འབྲལ་མི་སྲིད། ཡིད་ཙམ་ཐུར་ལ་ཕབ་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ལ་གནས། མཉམ་པར་བལྟས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་དོ། །ལོངས་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་སུ་བལྟས་པས་རིག་པ་རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་མངོན་དུ་མཐོང་སྟེ། དེའང་ལུས་མ་གཅུས་པར་མིག་གཉིས་གཡས་གཡོན་དུ་ཟུར་གྱིས་མཉམ་པར་བལྟས་པས་འཁྲུལ་སྣང་དུས་གཅིག་ལ་འགག །གཡས་ཟུར་གྱིས་རིག་པ་རང་སྣང་། གཡོན་ཟུར་གྱིས་དབྱིངས་སྣང་རང་ཤར། ཡིད་ཙམ་མནན་པས་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲོ་འོང་ཆོད་པའོ། །ཆོས་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་སུ་བལྟས་པས་རིག་པའི་ངོ་བོ་མཐོང་སྟེ། དེའང་མིག་གཉིས་མཉམ་པར་ཡིད་ཙམ་གྱེན་ལ་བཟློག་པས་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་གནས་རྒྱུན་གཅོད། སྨིན་མཚམས་སུ་གཅུད་པས་རིག་པ་ལ་འཁྱོར་ས་མེད། ནམ་མཁའི་མཐོངས་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་འབྲལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ལ་མིག་ཧ་ཅང་མ་བསྒྲིམས་པར་ཁོང་དལ་ལ་གློད་པ་གཅེས་སོ། །གཅུད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གཅུད་པས་འགྲོ་དྲུག་གི་འཁྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་རྒྱུན་ཆད། སོར་མོའི་ཚིགས་རྣམས་བསྐུམས་པས་ལུས་གཡོ་རྩོལ་ལ་དགའ་བའི་བྱ་བ་འཇིག །སྐབས་སུ་མཇིང་པའི་རྩ་ལྟེམས་པས་འོད་སྣང་རང་ལུགས་སུ་འཆར། ལུས་ཀྱི་གཅུད་པ་སོར་བཞག་པས་ཁམས་གསུམ་མིང་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་

p. 417

པ་ངག་གི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་ནི། གཞན་དང་ངག་མ་འདྲེས་པས་འགྲོ་དྲུག་ཕལ་བའི་ངག་སྟོངས་པར་བྱེད། ཚིག་གི་འགྲོ་ལྡོག་བཅད་པས་ཚིག་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འཆར་བར་བྱེད། རང་གི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་བཀག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངང་ལ་གནས་པའོ། །འདི་དག་གི་སྔོན་དུ་ངག་བསླབ་པ་རྒྱུས་མེད་པའི་སར་སྨྱོན་པའི་ཚིག་ལྟར་ཅི་དྲན་སྔ་ཕྱི་ཐམས་ཅད་བསླངས་ནས་བརྗོད་པས་དུབ་སྟེ་ཅི་ཡང་ཟེར་སྙིང་མི་འདོད་པ་ན་མི་སྨྲ་བའི་ངང་ལ་ངག་གནས་པར་བྱ་ཞིང་སྐབས་སུ་སྨྲ་སྙིང་མི་འདོད་ཀྱང་ལུང་སྟོང་ལ་སོགས་པ་མི་མེད་པར་དུབ་པ་ཙམ་བརྗོད་ནས་མི་སྨྲ་བའི་ངང་ལ་བསླབ་བོ། །དེ་ནས་གཞན་དང་གླེང་བ་སྤངས་ཏེ་མདོ་ཁ་ཏོན་སྔགས་བཟླས་པ་ཙམ་ལས་མི་བྱ་བ་ནི་བརྟན་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ནས་དེ་དག་ཀྱང་བཀག་ནས་ཅི་ཡང་མི་སྨྲ་བར་ལ་བཟླ་བ་ནི། གསང་བ་སྒྲ་རྒྱུད་ལས། ངག་ནི་བསླབ་དང་གནས་པ་དང་། །ལ་བཟླ་བརྟེན་པར་བྱ་བའོ། །ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་སེམས་ཀྱི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་ནི་གཏད་པའི་འབེམ་དང་མ་བྲལ་བས་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས། རིག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་གོ་རར་བཅུག་པས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་འཁྱོར་ས་མེད། རྟག་ཏུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་དང་མ་བྲལ་བས་སྣང་བ་བཞི་ཚད་དུ་ཕྱིན་པར་ངེས་སོ། །དེའང་འགྱུ་བས་རྟོག་ལ་རྟོག་པས་འཁོར་བའི་ལས་སོག་པ་ལས། འགྱུ་བའི་རྟེན་རྩ་རླུང་གནད་དུ་གཅུན་པས་རྟོག་པ་རྒྱུན་ཆད་པའི་རང་གནད་གལ་པོ་ཆེའོ། །གཉིས་པ་སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་ཚད་གཟུང་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། རླུང་གི་སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཚད་གཟུང་བ་དང་། སྣང་བའི་སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་མི་ལྡོག་པར་ཡིད་ཆེས་པའོ། །དང་པོ་གསུམ་ནི་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་མི་གནས་པར་སྡོད་པས་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་བ་འཕེལ་མི་སྲིད། ཡན་ལག་གི་འཕེན་སྡུད་སྡོད་པས་འཁྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་རྒྱུན་ཆད། བྱ་བ་གཞི་ལ་ཕབ་སྟེ་

p. 418

རྩོལ་མེད་དུ་སྡོད་པས་བསགས་པ་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་དང་བྲལ་བའོ། །རླུང་གི་སྡོད་པ་གསུམ་ནི་རླུང་ཕྱིར་མི་འགྲོ་བར་སྡོད་པས་སྣང་རྐྱེན་ཐ་དད་པས་སྡོད་ས་མེད། རླུང་ནང་དུ་མི་འགེངས་པར་སྡོད་པས་རྣམ་རྟོག་ཐ་དད་པའི་རྟེན་མེད། རླུང་ཕྱི་ནང་དུ་འགྲོ་འོང་མེད་པར་སྡོད་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་གཞི་སྟོངས་པའོ། །སྣང་བའི་སྡོད་པ་གསུམ་ནི་འོད་ལ་འཕྲིག་ས་མེད་པར་སྡོད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ངོ་ཤེས། རིག་པ་ལ་འཕྲིག་ས་མེད་པར་སྡོད་པས་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་མཐའ་ཟད། སྐུ་ལ་འདར་ས་མེད་པར་སྡོད་པས་ལུས་ཀྱི་ཟག་པ་རྣམས་རང་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་དག་གི་དུས་ན་རྟགས་ལུས་ངག་ལ་འཆར་བ་དང་། ཚད་རྨི་ལམ་གྱིས་གཟུང་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་བའི་དུས་ན་ལུས་རུས་སྦལ་འཁར་གཞོང་དུ་བཅུག་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྩ་དལ་བར་གནས་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བ་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། བུམ་པའི་དབང་གིས་ལུས་དག་པས་སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་ལུགས་སུ་ཤར་བའོ། །ངག་ལྐུགས་པའི་རྣམ་པ་ལྟར་སོང་བ་ནི་རྩ་ནང་དུ་རྣམ་ཤེས་ཚུད་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བརྗོད་གཞི་རང་སར་དག་པ་ངག་གི་བརྡ་ལ་ཞུགས་པས་སྤྲོས་པ་ཕྱིར་བཅད་ནས་ཡེ་ཤེས་ནང་དུ་གསལ་བའོ། །སེམས་མཁའ་འགྲོ་རྙི་ལ་ཟིན་པ་ལྟར་སོང་བ་ནི་རིག་པ་འོད་གསལ་དང་འདྲེས་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་བ་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཞུགས་པས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་གནས་པའོ། །ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་བའི་དུས་ན་ལུས་སྐྱེས་བུ་ནད་ཀྱིས་གདུངས་པ་ལྟར་ངོ་ཚ་དང་མཛེས་སྒེག་མེད་པ་ནི་རླུང་དབུ་མར་ཐོབ་པ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། འདི་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པའི་དོན་ལུས་སྤྱི་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། གསང་དབང་གི་ལས་དག་པས་

p. 419

སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དབང་ལས་ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་ལུགས་སུ་ཤར་བའོ། །ངག་སྨྱོན་པ་རང་ཚིག་རྡོལ་བ་ལྟར་སོང་བ་ནི་བརྗོད་ཚིག་རང་ངོར་དག་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཚིག་ལས་འདས་པའི་དོན་ངག་གི་གདངས་ལ་ཞུགས་པས་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དོན་ནང་དུ་ཆོད་པའོ། །སེམས་སྐྱེས་བུ་རྩ ི་དུག་གིས་ལན་བདུན་ཐེབས་པ་ལྟར་དྲན་པ་གཏད་ཡལ་འཛིན་མེད་དུ་སོང་བ་ནི་སེམས་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ཀློང་དུ་གྲོལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མ་སྐྱེས་རང་གྲོལ་གྱི་རྟོགས་པ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་ས་ལ་ཞུགས་པས་སྤྲོས་པ་ཡེ་ནས་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་སྐྱེས་པའོ། །རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བའི་དུས་ན་ལུས་གླང་པོ་ཆེ་འདམ་དུ་བྱིང་བ་ལྟར་སོང་བ་ནི་སེམས་རྩ་རླུང་ལ་ཐེབས་པ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། འདི་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་མེད་པའི་དོན་སྙིང་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས་ལས་དག་པས་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་དུ་ཤར་བའོ། །ངག་གྲུལ་བུམ་གྱི་ཕྲུ་གུ་བྲག་བར་ནས་འཐོན་པའི་དབྱངས་ལྟར་སོང་བ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་སྙིང་རྗེ་འདུས་པ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྨྲ་བསམ་ལས་འདས་པའི་དོན་ངག་གི་སྒྱུར་བྱེད་ལ་ཞུགས་པས་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དོན་ནང་དུ་ཆད་པའོ། །སེམས་རིམས་ནད་བྱང་བས་སླར་མི་ལྡོག་པ་ལྟར་སོང་བ་ནི་འདས་པའི་ཆོས་ལ་ད་ལྟ་རྗེས་སུ་མི་བསྙག་པས་དུས་གསུམ་འབྲེལ་ཐག་ཆད་པ། སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་རླུང་གིས་ཟིན་པ་སྟེ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་བསྐྱལ་གཞི་མེད་པ་སེམས་ཀྱི་གནས་པ་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་རང་གྲོལ་ལ་དབང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་མཐོང་བའི་དུས་ན་ལུས་མཁའ་འགྲོ་རྙི་ལས་བཏོན་པ་ལྟར་སོང་བ་ནི་སེམས་འོད་གསལ་གྱི་དྲ་བར་ཚུད་པ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། འདི་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རང་གྲོལ་ལུགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་ཞུགས་པས་ཉམ་ང་དང་

p. 420

བག་ཚ་དང་རེ་དོགས་དང་དགའ་འཇིགས་མེད་པ་སྟེ། ཚིག་དབང་གིས་ལུས་ཀྱི་ལས་དག་པས་རབ་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་དུ་ཤར་བའོ། །ངག་བྲག་ཅའི་རྣམ་པ་ལྟར་བརྗོད་འཛིན་མེད་པར་སོང་བ་ནི་རྩ་གནས་ཀྱི་ཡི་གེ་རླུང་གི་ཐིག་ལེར་ཚུད་པ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ངག་གི་གྲག་པ་ལ་ཞུགས་ཏེ། རབ་ཏུ་སྤྲོས་མེད་སྨྲ་བྱའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའོ། །སེམས་སྐྱེས་བུའི་སྙིང་ལ་མདས་ཟིན་པ་སྐད་ཅིག་ལ་འཆི་བ་ལྟར་རང་ཡལ་སྐར་མདའ་འཕྲོ་བ་ཙམ་དུ་སོང་བ་ནི་གོམས་པ་ཀློང་དུ་གྱུར་པ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྐད་ཅིག་མ་མྱུར་བྱེད་ཀྱི་ཚད་སེམས་ཀྱི་འགྲོ་ས་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རང་དབང་འབྱོར་བའི་དུས་སོ། །གཉིས་པ་ཚད་རྨི་ལམ་གྱིས་གཟུང་བ་ནི། དེ་དག་གི་དུས་སུ་བརྩོན་འགྲུས་རབ་ཚེ་འདིར་འཚང་རྒྱ་བ་རྣམས་ལ་རྨི་ལམ་རྒྱུན་ཆད་པ་ནི་གོམས་པ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བས་ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱིས་མ་གོས་ཤིང་ཕན་གནོད་མེད་པའི་རྟགས་སོ། །འབྲིང་བར་དོར་འཚང་རྒྱ་བ་རྣམས་ལ་རྨི་ལམ་ལ་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་པ་ནི་གོམས་པ་ངེས་པ་ལས་འབྱུང་བས་བག་ཆགས་བཟང་ངན་གྱི་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་དབུགས་ཕྱུང་ནས་འཚང་རྒྱ་བ་རྣམས་ལ་བག་ཆགས་ངན་པའི་རྨི་ལམ་རྣམས་འགགས་ཏེ། དཀར་ཕྱོགས་བཟང་པོ་ཤ་སྟག་ཏུ་རྨི་བ་ནི་ངན་པ་བཟང་པོར་འགྱུར་བ་སྟེ། གོམས་པ་ཙམ་ལས་འབྱུང་བས་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐའ་སྟོངས་པའོ། །གསང་བ་སྒྲ་རྒྱུད་ལས། རབ་ལ་ཆད་དང་འབྲིང་གིས་ཤེས། །ཐ་མ་འགྱུར་བར་ངེས་པ་སྟེ། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ཐོབ་པ་གསུམ་གྱིས་གཟེར་གདབ་པ་ནི། སྐྱེ་བ་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པས་གཞན་དོན་དངོས་སུ་བྱེད། འཇུག་པ་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པས་ཟག་བཅས་མི་སྣང་བར་འཚང་རྒྱ། རླུང་སེམས་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པས་ཁམས་

p. 421

གསུམ་དུ་ལྡོག་མི་སྲིད་པ་སྟེ། གསང་བ་སྒྲ་རྒྱུད་ལས། ཐོབ་པ་གསུམ་གྱིས་གཟེར་བཏབ་པས། །ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་བཞི་མཐའ་རྟེན་དང་བཅས་པའི་སྐབས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར་ལ་ས་ལམ་གྱི་རྫོགས་ཚུལ་ངེས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་རྒྱུའི་ས་བཅུའི་དོན་ཚང་བར་རྫོགས་ཚུལ་དང་། ནང་འབྲས་བུ་སྣང་བའི་ས་བཅུ་དྲུག་གི་རྫོགས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི་རང་ཤར་ལས། ས་ཞེས་བྱ་བ་གུད་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་གཅིག་ལ་ས་རྣམས་རྫོགས་ནས་ཡོད་དོ། །དེའང་ངོ་སྤྲོད་བསྟན་པའི་གང་ཟག་དེ་དང་པོར་བདེན་པ་མཐོང་བའི་དུས་ན་དེ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེས་པ་ནི་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ལ་རང་གི་སྣང་བ་ཡིན་པར་ངོ་ཤེས་པ་ནི་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་གོམས་པ་ནི་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པའི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་གོམས་ནས་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེར་མཐོང་བ་ནི་ས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བའི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དེ་ལ་གོམས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྦྱངས་ནས་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ནི་ལྔ་པ་སྦྱང་དཀའ་བའི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ནས་འོད་ལས་ཐལ་བའི་སྐུ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ནས་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རིང་དུ་སོང་བ་ནི་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བའི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ནས་སྣང་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་གཡོ་བ་ནི་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བའི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་དགུ་པ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་རང་གི་ཤེས་པ་ཟིན་ནས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་ཤར་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲིན་ལྟ་བུར་མཐོང་ནས་གོམས་པ་ས་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལྟ་བུའི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ནི་གང་ཟག་བདེན་པ་མཐོང་བས་སྦུབས་འདི་ཉིད་མ་བོར་བར་ས་ནོན་པའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་སྣང་བ་བཞིའི་རིམ་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་མཆེད་པ་མིག །ཉེ་བར་

p. 422

མཆེད་པ་མིག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། ཐོབ་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་མཐོང་བ། དེ་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་དེ་ལ་གོམས་པ་རྙེད་པའོ། །ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བ་མཆེད་པ་འོད། ཉེ་བར་མཆེད་པ་ཐིག་ལེ། ཐོབ་པ་ཁ་དོག་ལྔར་གསལ་བ། ཉེ་བར་ཐོབ་པ་འགུལ་བ་དང་འཕྲིག་པའི་ཟེར་སྣ་ཚོགས་སུ་འབར་བའོ། །རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྣང་བ་མཆེད་པ་སྐུ་རྐྱང་པ། ཉེ་བར་མཆེད་པ་ཡབ་ཡུམ་ཟུང་འབྲེལ། ཐོབ་པ་ཚོམ་བུ་ལྔ་ལྔར་སྣང་བ། ཉེ་བར་ཐོབ་པ་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་མཆེད་པ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་མི་གནས་པ། ཉེ་བར་མཆེད་པ་སྟོང་པ་གཏད་ས་མེད་པ། ཐོབ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ། ཉེ་བར་ཐོབ་པ་བལྟར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ས་བཅུ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས་ཆོས་སྐུ་ཀ་དག་གི་སར་གཤེགས་པ་ནི་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ས་སྟེ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པའི་རིམ་པ་རྣམས་སོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་བརྒྱད་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་དགུ་པ། རྟགས་ཚད་ངེས་པའི་རིམ་པ།

p. 423

དེ་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་པ་དག་གི་རྟགས་ཚད་ངེས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེར་ཀློང་དུ་གྱུར་པས་གདེང་བཞི་སྟེ། དམྱལ་བ་ཚ་གྲང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལའང་བག་ཚ་བ་མེད་པའི་གདེང་། འཁོར་བའི་བདེ་སྡུག་ལ་འཁོར་གྱི་དོགས་པ་མེད་པའི་གདེང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ས་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་གདེང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་དགའ་བྲོད་མེད་པའི་གདེང་ངོ་། །དང་པོ་ནི། ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཚེ་ཚད་ལ་སོགས་པ་ཐོས་ཀྱང་དེ་ལ་ཉམ་ང་བ་དང་བག་ཚ་བ་མེད་པ་ནི་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་པའི་རིག་པ་ལ་བདེ་སྡུག་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པར་ཐག་ཆོད་པས་འཁོར་བ་མིང་ཙམ་དུའང་རིག་པའི་སྟེང་དུ་མི་འདུག་པར་ཡིད་ཆེས་ཏེ། ད་བསྐྱར་ནས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་མི་སྲིད་པར་བློ་བདེ་བའོ། །གཉིས་པ་

p. 424

ནི་འཁོར་བ་མིང་ཙམ་དུ་མེད་པས་རིག་པ་རྗེན་པར་བུད་དེ་ལས་དང་རྣམ་སྨིན་ལས་བཟློག་པས་འཁོར་བར་ལྷུང་གི་དོགས་པ་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་གྲོལ་གྲོལ་པོ་བདེ་བདེ་པོའི་མྱང་འདས་སུ་མི་འདུག་པར་རྟོགས་པས། དེ་ཐོབ་ཏུ་རེ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །བཞི་པ་ནི། རིག་པ་ཉིད་ལས་ལོགས་སུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པས་གཞན་དུ་བགྲོད་ཅིང་ཐོབ་བྱའི་ཡོན་ཏན་ལ་དགའ་བྲོད་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་གདེང་བཞི་ཡང་རང་གི་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡེ་ནས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་ཆེན་པོའི་དོན་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཡོད་དེ། འཁོར་འདས་ལ་ཟློས། ཆོས་ཉིད་ཟད་སར་ཕྱིན། རང་ས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གྱུར་དུས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རིན་ཆེན་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། མི་འགྱུར་ལྟ་བའི་གདེང་ཆེན་བཞིས། །མི་ལྡོག་ཡེ་ཤེས་ཚད་ཀྱང་གཟུང་། །ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཚད་ནི་གདེང་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཉམས་ལེན་ངེས་པ་སྤྱིའི་རྟགས་ཚད། གདམས་ངག་ངེས་པ་དུས་ཀྱི་རྟགས་ཚད། དུས་གསུམ་ངེས་པ་གྲངས་ཀྱི་རྟགས་ཚད་དོ། །དང་པོ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས། །རྟགས་དང་མཚན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ལུས་ནི་ཡང་ཞིང་ཟང་ཐལ་སྣང་། །ས་ལ་རེག་མེད་ཐོགས་མེད་དང་། །ངག་གི་ནུས་རྫོགས་གཏམ་ཟུངས་ཟད། །སེམས་ནི་འཕོ་བར་ནུས་པའོ། །མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་དང་ལྕེ། །ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཀུན་ཟད་དེ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཚད། །ཅེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་མཐོང་བའི་ཚད། །འདི་ཡིས་ཡང་དག་གཟུང་བར་བྱ། །གཅིག་པུར་བསྡད་ན་བདེ་བ་ཐོབ། །རང་སྣང་གྲོགས་སུ་འཆར་བའི་ཕྱིར། །ཕ་རོལ་སེམས་དང་མཐུན་པ་ཡིན། །རང་གི་དེ་དང་མི་འབྲལ་ཕྱིར། །ཆགས་དང་

p. 425

ཞེན་པ་མེད་པར་འགྱུར། །རང་གི་ས་ལ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། །གང་ལ་ཞེ་འདོད་བྱེད་མི་འགྱུར། །རང་གི་དོན་ཉིད་རྙེད་པའི་ཕྱིར། །ཤིང་བལ་འདབ་མ་ལྟ་བུར་ཡང་། །འབུ་དང་སྲིན་བུ་དེངས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་ལས། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་རབ་རྣམས་གྲོལ་བའི་རྟགས་ཚད་དང་། བར་དོར་གྲོལ་བའི་རྟགས་ཚད་དང་། རང་བཞིན་སྤྲུལ་པར་དབུག་འབྱིན་པའི་རྟགས་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ནས། ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་བསྟན་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་འདི་བཞིན་དུ་ལུང་སྟོན་ཅིག །སྐྱེས་བུ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སྔ་ལྟས་འདི་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། གཅིག་པུར་བསྡད་ན་ཉམས་དགའ་བ་དང་། ལུས་ཤིང་བལ་གྱི་འདབ་མ་བཞིན་དུ་ཡང་བ་དང་། མི་དང་འགྲོགས་སྙིང་མི་འདོད་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་བ་སྙམ་བྱེད་པ་དང་། སྣང་བ་འདི་འགགས་ན་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། སྣང་བ་འདི་གང་ལའང་ཡིད་མི་འཇུག་པ་དང་། ཤེས་པ་མ་བྱིང་བར་གསལ་བ་དང་། ཤེས་པ་ངང་གིས་དལ་བ་དང་། འགྲོགས་ན་བདེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་གང་གིས་ཀྱང་ལྡང་མི་ནུས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ལངས་ཀྱང་རྟག་པར་མི་འཛིན་པ་དང་། གཟུགས་སྡུག་པ་ལ་ཆགས་པ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། གཟུགས་མི་སྡུག་པ་ལ་ཞེ་མི་སྡང་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ནུས་པས་ཟས་དང་སྐོམ་གྱི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེ་བ་དང་། མི་དང་འགྲོགས་ན་ཡང་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སྔ་ལྟས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་སངས་རྒྱས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སྐྱེ་བུ་དེ་ལ་འོད་དང་སྒྲ་དང་གདུང་དང་ས་གཡོ་བ་ལ་

p. 426

སོགས་པ་འབྱུང་བའོ། །འོད་ལ་གཉིས་ཏེ། འོད་ཁྱིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་བ་དང་། འོད་གྱེན་ལ་འགྲེང་སྟེ་སྐས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་བའོ། །འོད་ཁྱིམ་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཞག་ལྔ་ནས་བརྟན་པ་ཐོབ་སྟེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །འོད་སྐས་ལྟར་འབྱུང་བ་ནི་ཞག་བདུན་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །སྒྲ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། འུར་གྱིས་བྱུང་ན་ཞག་བདུན་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །ཐུག་གིས་བྱུང་ན་ཞག་བཅུ་བཞི་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །གདུང་ལའང་ལྔ་སྟེ། ཁ་དོག་མཐིང་ག་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །ཁ་དོག་དཀར་པོ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཞིང་ཁམས་སུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །ཁ་དོག་སེར་པོ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱིའོ། །དམར་པོ་ནི་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱིའོ། །ལྗང་གུ་ནི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་འོ། །ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་ན་སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ས་ལ་ཕྱིན་པའོ། །སྐུ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ཞི་བ་དང་ཁྲོ་བོའི་སྐུའོ། །ཞི་བའི་སྐུ་བྱུང་ན་སྣང་བ་འདི་འགགས་མ་ཐག་ཏུ་བརྟན་པ་ཐོབ་སྟེ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འབྱིན་མི་ནུས་སོ། །ཁྲོ་བོའི་སྐུ་བྱུང་ན་དེ་ཉིད་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འབྱིན་ནུས་སོ། །རྟགས་དེ་རྣམས་མ་བྱུང་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་ཏེ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མི་འབྱུང་མི་སྲིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོད་དང་། སྒྲ་དང་། གདུང་དང་། སྐུ་དང་། ཐ་ན་རིང་བསྲེལ་ཡན་ཆད་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྙེད་པའི་ཚད་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཟུང་ཞིག །དེའང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང་། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འོད་དུ་འཆར་བ་དང་། འོད་ལ་སྐུའི་ཚོམ་བུ་མ་འགགས་པར་མཐོང་བ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པར་ལུས་བདེ་བ་དང་། ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། ཤེས་པ་ངང་གིས་དལ་བ་དང་། ཤེས་པ་མ་ཡེངས་པ་

p. 427

དང་། ཤེས་པ་གཞན་ལ་མི་འཇུག་པ་དང་། ཤེས་པ་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཤེས་པ་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཤེས་པ་མ་འགག་པར་གསལ་བ་དང་། ཤེས་པ་མི་རྟོག་པར་འཆར་བ་དང་། ཤེས་པ་འཛིན་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་བ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ལ་འཛིན་པ་ཆུང་བ་དང་། ལུས་ལ་ཆགས་པ་དང་ཞེན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་རྟགས་དེ་རྣམས་དང་ལྡན་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཐོགས་རྡུགས་མེད་པར་འགྲོའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྟིང་ལའང་འོད་དང་། སྒྲ་དང་། གདུང་དང་། རིང་བསྲེལ་དང་། ས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་ཕྱག་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་གྲོགས་བྱེད་ཅིང་རྟག་ཏུ་དེ་དང་མི་འབྲལ་ལོ། །འོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གང་ན་འདུག་པ་དེ་མཐོང་ནས་དེ་ལ་འཛིན་པ་མ་སྐྱེས་པ་རང་གིས་རང་ཡིན་པར་ཤེས་པའོ། །མི་དང་འགྲོགས་སྙིང་མི་འདོད་པ་ནི་རང་གི་སྣང་བ་ཤར་བའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །རི་ཕུག་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྙེད་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་འབྲེལ་བ་ནི་སྣང་བ་ཕྱོགས་གཅིག་མཐོང་བའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མེད་པར་འདི་ལྟར་བྱུང་ན་ཁ་ཚིག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་གཏིང་མ་རྟོགས་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །སྨྱོན་པ་ལྟ་བུར་བྱུང་ན་བར་ཆོད་ཀྱི་བདུད་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཏང་ལ་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །དྲན་པ་ཉམས་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་ན་སྣང་བ་མ་མཐོང་བའི་རྟགས་ཡིན་པས་རྩ་གསུམ་བཟློག་པར་བྱའོ། །མཁའ་འགྲོ་མ་དག་ལུང་སྟོན་པ་བྱུང་ན་ཉམས་ལྟ་བ་ཡིན་པས་དགོངས་པ་ལ་གཏད་དོ། །རྟགས་ཀྱི་རིམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱུང་ན་དགོངས་པ་ཚད་དུ་ཕྱིན་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་གདམས་ངག་ངེས་པ་དུས་ཀྱི་རྟགས་ཚད་ལ་གསུམ་སྟེ། ཤར་དུས་ངེས་པ་སྤྱིའི་རྟགས་ཚད། ཤར་སྣང་ངེས་པ་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཚད། རྗེས་སུ་གདམས་པ་གནད་ཀྱི་རྟགས་ཚད་དོ། །

p. 428

དང་པོ་ནི་སྐྱེས་བུ་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་གྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ཉམས་སུ་བླང་དུས་སྣང་བ་མི་འདྲ་བ་དང་ཤེས་པའི་ཉམས་སྣ་ཚོགས་པ་འཆར་བས་དེ་དག་གི་དུས་རྟགས་ཚད་ངེས་པའི་བྱེ་བྲག་མ་ཕྱེད་ན་བདུད་དང་གོལ་སྒྲིབ་ཀྱི་འཕྲང་ལས་མི་སྒྲོལ་བས། ཡང་དག་པའི་རྟགས་ཚད་དུས་གསུམ་གདམས་པ་འདི་གཅེས་སོ། །གང་ཞེ་ན་རང་ཤར་ལས། རྒྱུད་ལ་ཤེས་རབ་ཤར་བའི་དུས་སུ་སྐུ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོབས་སུ་གྱུར་པའི་དུས་སུ་སྒྲོན་མ་རྣམ་པར་དག་པ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །སྟོབས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །རིག་པའི་སྐུ་མཐོང་བའི་དུས་སུ་ཞེན་འདོད་མེད་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་བདུད་ཀྱིས་བསླུ་བ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །ཉམ་ང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཀློང་རྡོལ་བའི་དུས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་འཇུག་ཕྱོགས་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །སྟོང་པ་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པའི་དུས་ན་འོད་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །སྒྲོན་མ་ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་དུས་སུ་དབྱིངས་དང་ཡུལ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཉོན་ཅིག །སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པའི་ཚད་ནི་ང་ཉིད་བདག་ཏུ་རྟོག་པའི་བློ་དང་བྲལ་ནས་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་གཡོ་བའི་ཤེས་རབ། མ་བསྒྲིམས་པའི་བསམ་གཏན། གནས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། རྟོག་པ་མེད་པའི་ལྟ་བའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལའང་མི་གནས་པར་གྱུར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྙེད་པའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་རིག་ངེས་པ་སྤྱིའི་རྟགས་ཚད་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་གཡོ་བ་བྱེ་བྲག་གི་རྟགས་ཚད་དོ། །དང་པོ་ལའང་འཆར་ཚུལ་ངེས་པའི་ངོ་བོ། ཉམས་ལེན་ངེས་པའི་རིམ་པ། སྣང་ཚུལ་ངེས་པའི་གདམས་ངག་གོ། དང་པོ་ནི་སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མཐའ་ནི། །མཐར་ཐུག་རིག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན། །དེ་ཡང་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །རང་སྣང་རིག་པའི་དངོས་པོ་དེ། །ཡེ་ཤེས་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་གནས། །དཔེར་ན་འདབ་

p. 429

ཆགས་འཕུར་སྐྱེན་བཞིན། །སྐད་ཅིག་ཙམ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ། །དེ་ལ་རྩི་ཡིས་ཐེབས་གྱུར་ན། །རི་དགས་མགྱོགས་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར། །དེ་ནས་དོན་ལ་མ་ཡེངས་ན། །བུང་བ་བཅུད་ལ་འཁོར་བ་ཙམ། །དེ་ནས་རང་སྣང་བལྟས་གྱུར་ན། །དཔེར་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་གནས། །དེ་ནས་དོན་ལ་མ་ཡེངས་ན། །འགུལ་ལམ་འཕྲིག་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར། །དེ་ནས་དོན་ལ་མ་ཡེངས་ན། །ལྟེམ་བཞིན་པ་དང་མེར་པར་འགྱུར། །དེ་ནས་ཤིན་ཏུ་བལྟས་གྱུར་ན། །འགྲོ་འོང་མ་ཡིན་འོད་སྣང་མཐོང་། །དེ་ཡི་དོན་ལ་བརྟན་གྱུར་ན། །ཐིག་ལེ་སྟོང་བའི་སྒྲོན་མ་མཐོང་། །དེ་ལ་ཡང་དག་བརྟན་གྱུར་ན། །ཐིག་ལེ་སྐུ་དང་བཅས་པ་མཐོང་། །དེ་ཡི་དོན་ལ་མ་ཡེངས་ན། །འཁྲུལ་སྣང་ལོངས་སྐུར་མཐོང་བར་འགྱུར། །སྐུ་ཡི་སྣང་བ་དེ་རྣམས་ཀུན། །སྒྱུ་མ་འཇའ་ཚོན་ཇི་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་བརྟན་གྱུར་ན། །ཉིན་མོ་མཚན་མོ་མེད་པ་ནི། །དཔེར་ན་ཅེ་སྤྱང་མོ་ཡི་མིག །ཉིན་དང་མཚན་མོ་མེད་པ་ལྟར། །རང་སྣང་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་བཞིན་ནོ། །སྐུ་ཡི་སྣང་བ་དེ་དག་ཀུན། །ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །དཔེར་ན་ན་ཆུང་གཞོན་པ་ཡིས། །མེ་ལོང་མཚན་ཉིད་གསལ་བ་ལ། །རང་གི་བཞིན་སྣང་མཐོང་བ་ལྟར། །ཆོས་ཉིད་ཡུལ་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ། །རིག་པའི་སྣང་བ་སྐུ་རུ་ཤར། །རང་གི་གནས་ལུགས་མཐོང་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རིག་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས། དང་པོ་མཐོང་བའི་ཚད། བར་དུ་གོམས་པའི་ཚད། མཐར་བརྟན་པའི་ཚད་གསུམ་འབྱུང་སྟེ། སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། ཉམས་བླངས་ཚད་ནི་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །མཐོང་བའི་ཚད་དང་གོམས་པའི་ཚད། །བརྟན་པའི་ཚད་དང་གསུམ་དུ་བསྟན། །མཐོང་བའི་ཚད་ནི་འོད་ཡིན་ཏེ། །མི་འགྱུར་མཐིང་ག་དབྱིངས་ཀྱི་ཚད། །ཟླུམ་ཁྲིགས་གསལ་བ་སྒྲོན་མའི་ཚད། །ཕྲ་ལ་འགྱུ་བ་རིག་པའི་ཚད། །མཐོང་བའི་ཚད་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །གོམས་པའི་ཚད་ནི་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །མཐིང་ག་ལས་མཆེད་

p. 430

ཁ་དོག་ལྔ། །ཁྲུ་གང་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ནི། །དང་པོར་གོམས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་རབ་འདྲིས་ན། །རེ་ལྡེའི་རྣམ་པ་ཙམ་འཆར་བས། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་གོམས་པའི་ཚད། །དེ་ནས་ཡུལ་གྲུ་ཙམ་དུ་སྟེ། །དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་གོམས་པ་ན། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འོད་སྣང་དུ། །ཤར་བས་གོམས་པའི་ཚད་ཟིན་པའོ། །ཟླུམ་ཁྲིགས་ལས་ནི་ཟ་འོག་རིས། །རང་གི་སྣ་རྩེ་ལ་ཤར་ན། །དང་པོ་གོམས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་གོང་དུ་སྨིན་མའི་མཚམས། །མེ་ལོང་ཙམ་དུ་གསལ་གྱུར་ན། །བར་དུ་གོམས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཐིག་ལེ་རུ། །ཤར་ནས་ཀྲིག་གེ་གནས་པ་ན། །མཆོག་དུ་གོམས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཡང་ནས་ཡང་བལྟས་ན། །བུང་བ་བཅུད་ལ་འཁོར་བ་ཙམ། །བལྟས་པའི་ས་དེར་སྡོད་གྱུར་ན། །མཆོག་ཏུ་གོམས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་གོམས་པའི་ཚད། །འགུལ་དང་འཕྲིག་པ་མེད་པ་དང་། །ཉིན་དང་མཚན་མོ་མི་སྣང་དང་། །རབ་ཏུ་གོམས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །རང་རྐྱང་སྐུར་སྣང་ལུ་གུ་རྒྱུད། །ཚིགས་དང་འདྲ་བའི་བར་དག་ཏུ། །ཐིག་ལེ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ནང་དུ་། །སྐུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲར་ཤར་དང་། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྐུར་ཤར་ན། །རིག་པ་བརྟན་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་སྣང་བ་དང་། །འབྱུང་བཞིའི་སྣང་བ་འགགས་གྱུར་ནས། ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་འོད་སྣང་གིས། །གང་དུ་བལྟས་པ་དེར་སྣང་ན། །དབྱིངས་ནི་བརྟན་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །རང་ལུས་འོད་ཀྱི་སྟེང་དག་ཏུ། །འཁར་གཞོང་བརྩེགས་པ་ལྟ་བུ་ཡི། །ཐིག་ལེ་བརྩེགས་མ་གྱེན་ཤར་ན། །སྒྲོན་མ་བརྟན་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་སྣང་ཚུལ་ངེས་པའི་གདམས་ངག་ནི་དབྱིངས་རིག་གི་སྣང་བ་དེ་ཀུན་གྱི་དུས་ན་རབ་ཏུ་གཅེས་ཏེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སྣང་བ་དུམ་བུ་དུམ་བུའི་ཚེ། །མཁས་པས་རབ་ཏུ་བརྟག་པར་བྱ། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་དང་འགྱུ་བའི་ཚེ། །གོམས་པས་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱ། །འཕྲིག་དང་ཕྲ་དང་འགྱུ་བའི་

p. 431

ཚེ། །མཐོང་བ་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ། །ཟླུམ་དང་ཕྲ་དང་འཁྲིལ་བའི་ཚེ། །མཁས་པས་ཡེང་མེད་ཏིང་འཛིན་བརྟན། །ལྟེམ་དང་མེར་དང་སྐུར་སྣང་ཚེ། །གོམས་པས་སྣང་བ་མཆེད་པ་བཟུང་། །ཡང་དག་ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི་ཚེ། །མཁས་པས་སྣང་བ་བསྡུ་བར་བཤད། །ཆགས་དང་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཚེ། །མཁས་པས་གཟུང་ཐབས་ཤེས་པར་བྱ། །གསང་སྔགས་གོམས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་གཡོ་བ་བྱེ་བྲག་གི་རྟགས་ཚད་ལ་གཉིས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྒོམ་ཚུལ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། སོ་སོའི་རྟགས་ཚད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་དབྱིངས་རིག་གནད་དུ་གཟིར་བའི་དུས་ན་མཆོག་ཏུ་གཅེས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྒྲོམ་ནས་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ང་ལ་ཏིང་འཛིན་གསུམ་ཡོད་དེ། །རང་གནས་ཅོག་གཞག་བསམ་གཏན་གྱིས། །དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཉམ་པར་འཇོག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །རང་གནས་ཐད་ཀའི་ཞེན་པ་བཟློག །རྒྱས་འདེབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་སར་འཇོག །ཅེས་སོ། འདི་དག་གི་སྒོམ་ཚུལ་དངོས་ནི་གསུམ་སྟེ། ལུས་ངག་རང་སོར་གློད་ལ་ཤེས་པ་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་མ་ཤོར་བར་རང་བབས་སུ་ལྷོད་ཆགས་པ་ཅོག་བཞག་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྒོ་གསུམ་རང་བབས་ལ་བཞག་དུས་རིག་པ་རྗེན་སངས་སངས་ངོས་འཛིན་པ་ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་དང་། ཡུལ་སྣང་སྒྱུ་མར་བལྟ་ཞིང་རིག་པ་སྟོང་གསལ་དུ་ཤེས་པས་ཉིན་མཚན་དབྱིངས་རིག་གི་དོན་ལ་དུས་བཞི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་རྒྱས་འདེབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཏིང་འཛིན་གསུམ་ལ་འདི་ལྟར་བསླབ། །རང་གནས་ཅོག་གཞག་ཏིང་འཛིན་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་མི་དགག་ཅིང་། །ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་མི་བྱ། །གཉིད་ཀྱང་སྤང་བར་མི་བྱ་སྟེ། །སེམས་ཀྱིས་གུད་

p. 432

དུ་བཅད་པ་མིན། །མདོར་ན་ལུས་ངག་རང་སོ་ལ། །ཡིད་འབྱུང་ཆ་རྣམས་ཕྱིར་མ་ཤོར། །དབང་པོའི་ཡུལ་རྣམས་དྲུག་ལ་ཡང་། །ཤེས་བཞིན་དཔྱོད་པའི་ཡིད་མ་འགྱུས། །རང་སྣང་མི་རྟོག་ཆེན་པོ་ལ། །གསལ་ལ་རྟོག་མེད་ཉམས་སྐྱེས་པའོ། །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ནི། །ལུས་ནི་ཐ་མལ་ལྟ་བུ་ལ། །ངག་ནི་སྨྲ་བརྗོད་ཚིག་དང་བྲལ། །སེམས་ནི་དམ་དུ་མ་བཅིངས་པའོ། །སྣང་བ་རྒྱས་འདེབས་ཏིང་འཛིན་ནི། །ལུས་དང་ཡུལ་དང་རིག་པ་ཡིས། །རང་སྣང་དག་པའི་ཚད་རྣམས་གཟུང་། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ཉམས་དང་རྟགས་ཚད་ངེས་པ་ནི། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཏིང་འཛིན་དང་པོའི་ཅོག་གཞག་གིས། །སྐུ་གསུམ་རིམ་གྱིས་གོམས་པ་ཡིན། །དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ། །དོན་འདིས་མཆོག་ཏུ་ཉེ་བར་འགྱུར། །སྐུ་གསུམ་གོམས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཉམས། །ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ཀུན་རིམ་གྱིས་བློ་ཡུལ་ལོ། །ཐོག་མར་ཏིང་འཛིན་སྤྲུལ་སྐུ་ཐོབ། །དེ་དུས་རང་གི་ཤེས་པ་ལ། །སྔར་མ་མཐོང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །སེམས་ལ་མེད་པར་བློ་ལ་འཆར། །རང་གི་གདམས་པའི་ཐ་སྙད་ཚིག །མ་བཟུང་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་བཀྲ། །སྐྱེས་བུ་སྐལ་དང་ལྡན་པ་ལ། །ཆོས་ཀྱི་རོ་ཡིས་སེམས་རྒྱས་པས། །ལུས་ཀྱང་ཞག་ནི་དྲུག་བདུན་ན། །ཡོད་པ་དག་ནི་མི་ཚོར་ཞིང་། །ས་ཡི་སྟེང་ལས་འཕགས་ནས་ནི། །བར་སྣང་དག་ལ་འགྲོ་བའི་ཉམས། །རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་འབྱུང་། །རིག་པ་བཅོས་མེད་མཁར་བཞག་ན། །རང་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དེ་ལྟར་ཐོབ། །དེ་འདས་རིག་པ་མ་འགྱུར་བས། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཉིད་ཀྱང་། །རང་གི་ཤེས་པའི་རྒྱུན་དུ་ནི། །རང་སྣང་རྩོལ་བ་ཀུན་བྲལ་བར། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ལྟར་འབྱུང་། །སྔར་མ་མཐོང་བའི་འོད་སྣང་ཡང་། །དུམ་བུ་དུམ་བུར་སུས་མཐོང་བ། །འདི་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་

p. 433

སྤྱོད། །སྐལ་ལྡན་རྣལ་འབྱོར་རིགས་ལྡན་དེའི། །ཤེས་པ་རང་གསལ་ཉམས་རེ་གསལ། །དྲན་བསམ་དབང་པོ་མ་འགགས་པར། །ཡིད་རྟོག་གཞན་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་། །རིག་པ་རང་དག་བདེ་བདག་མེད། །རང་གསལ་བློ་ལ་གོམས་པ་ཡིས། །ནང་གསལ་འགྱུ་ཡིད་ཕྱིར་མི་འཆོར། །དངོས་པོའི་རྗེས་སུ་སེམས་མི་འབྲེང་། །འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་བློར་མི་སྣང་། །འདིས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཐོབ། །དེ་ནས་རིག་པ་ནམ་མཁའ་ལ། །ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས། །ཡེང་བ་མེད་པར་མཉམ་གཞག་པས། །ཡང་ནི་ཆོས་སྐུའི་ཏིང་འཛིན་སྣང་། །དེ་དུས་ཤེས་པ་གཏིང་ནས་གསལ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །སྣང་བ་འཕེལ་བའི་ཚད་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་པ་རྣོ་ལ་མྱུར་བ་ཡིས། །སྔར་མ་མཐོང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་། །འདི་ཡིས་དེ་དུས་མི་རྣམས་ནི། །སྐལ་དང་ལྡན་པ་འདིས་ཐོབ་སྟེ། །བརྒྱ་སྟོང་བྱེ་བ་བློ་ལ་སྣང་། །ལུས་ཀྱིས་སྔར་མ་བྱས་པ་ཡི། །ཤེས་པ་མེད་པའི་བཟོ་རྣམས་དང་། །སྒྱུ་རྩལ་རྣམས་དང་ཡི་གེ་དང་། །སྐད་དང་བརྡ་དང་རྟེན་འབྲེལ་ནི། །ཇི་ལྟར་སྔར་མ་མཐོང་བ་ཡི། །འདི་ཀུན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། །ས་དང་ཆུ་དང་མེ་རླུང་གི། སྒྲ་ཡང་འདི་ཡིས་རང་དབང་ཐོབ། །མདོར་ན་མངོན་ཤེས་དྲུག་རྣམས་ཀྱང་། །སྐལ་དང་ལྡན་པ་འདིས་ཐོབ་སྟེ། །རང་དང་ཕ་རོལ་དོན་རྣམས་ནི། །སྐྱེས་བུ་འདི་ཡིས་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཀྱེ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཆེན་པོ། །སྐུ་གསུམ་རང་བྱུང་དགོངས་པ་ནི། །མདོར་ན་འདི་ལྟར་ཉམས་ཚད་རྙེད། །སྤྲུལ་པ་སྐུ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད། །སྔར་མེད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི། །རང་གི་རྒྱུད་ལ་མཆོག་ཏུ་སྐྱེ། །འདི་དུས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ། །གསལ་ལ་མི་རྟོག་ཤེས་པའི་ཉམས། །ལོངས་སྐུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ། །ཟག་མེད་སྟོང་པ་ཐིག་ལེའི་སྐུ། །རྩོལ་བ་མེད་པར་རང་ཤར་ཚེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཏིང་འཛིན་ནི། །རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པ་འདིས་ཐོབ་བོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་ཉམས་དང་

p. 434

རྟགས་ཚད་ནི། སྣང་བ་སྒྱུ་མར་འབྱོངས་པས་གང་ལའང་ཞེན་པ་མེད་པ་དང་། རིག་པ་རྗེན་པར་བུད་པས་རྟོགས་པ་མཆོག་ཏུ་གསལ་བ་དང་། དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་དུ་འདྲེས་པས་མ་བསྒོམས་ཀྱང་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་དང་། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་དུ་ཤར་བས་ཚིག་དོན་གྱི་ཀློང་རྡོལ་བ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ནི། །གང་གིས་འདི་ལ་གོམས་སྤྱོད་ན། །སྣང་བ་ཀུན་ལ་དབང་སྒྱུར་ཐོབ། །དེ་ཉིད་རིམ་པའི་བཅའ་ཐབས་ནི། །རྣམ་པར་སྒོམ་པ་གང་འདོད་པ། །འདི་ཀུན་བློ་ཡི་ཡུལ་དུ་བྱ། །ཡུལ་ལ་རྐྱེན་རྟོག་རང་ཤར་ཚེ། །འདི་ཀུན་རང་བཞིན་མེད་ཤེས་ན། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའམ། །རྨི་ལམ་དང་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར། །མི་རྟོག་གཟུགས་བརྙན་ཆེན་པོའི་ཉམས། །སུ་ཡི་རྒྱུད་ལ་ཤར་བ་དེ། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་ཐོག་བབས་སུ། །སྣང་རྐྱེན་ཡུལ་ལ་མི་འཆར་བར། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་རྒྱས་འདེབས་ཆེན་པོའི་ཉམས་དང་རྟགས་ཚད་ནི་འདུག་སྟངས་དང་གཟིགས་སྟངས་གཅུན་པས་སྣང་བ་འོད་གསལ་དུ་ཤར་བས་ཉིན་མཚན་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པའོ། །དེའི་བསྒོམ་རིམ་རྟགས་ཚད་དང་བཅས་པ་ནི། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྒྱས་འདེབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ནི། །སུ་ཞིག་བསྒོམ་པར་འདོད་པའི་མིས། །མི་འགྱུར་བ་ཡི་གནད་གཟིར་ཕྱིར། །ལུས་ཀྱི་འདུག་སྟངས་གཟིར་བྱས་ནས། །ཤེས་པ་ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་འཕང་། །དེ་བཞིན་མིག་ནི་བར་སྣང་ལ། །གླང་པོ་ཆེ་ཡི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས། །དྲན་མེད་རྒྱས་འདེབས་ཆེན་པོར་བཞག །དེ་ལྟར་རིག་པ་ནམ་མཁར་གཏད། །འདི་དང་འབྲལ་བ་མེད་པར་ནི། །རྣལ་འབྱོར་རྒྱུན་དུ་གང་བསྒོམས་པ། །ཉིན་དུས་སྣང་བ་རྒྱས་འདེབས་སོ། །མཚན་དུས་རང་གི་གནས་ཁང་དུ། །དུས་བཞི་མཉམ་པའི་ཚད་གཟུང་ཕྱིར། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམ་རང་བསྡུས་ནས། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་

p. 435

སྒྲོན་མ་ལ། །རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པས་སེམས་བཞག་པས། །ཐིག་ལེ་ཉིད་ནི་འཕེལ་བ་ན། །ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་འཕེལ་བར་གཏད། །དེ་བཞིན་ཐིག་ལེ་ཕྲར་གྱུར་ཚེ། །ཐིག་ལེ་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཕྲ་ལ། །ཤེས་པའང་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཕྲར་བཞག །གཉིད་དང་རྨི་ལམ་གནད་ཀྱིས་ནི། །སྔར་ཞེན་བག་ཆགས་རྩད་ནས་དབྱུང་། །འདི་ལྟར་མཚན་མོའི་དུས་རྣམས་སུ། །རྣལ་འབྱོར་སྐལ་དང་ལྡན་པར་སྤྱོད། །འདིས་ནི་སྣང་བ་རང་རྒྱས་ཐེབས། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ནི་ཉམས་ལེན་གོམས་པའི་ཚད་དོ། །བརྟན་པ་ལ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚད་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རང་གནས་ཅོག་གཞག་ཏིང་འཛིན་ཚད། །འབྱུང་བའི་དགྲས་མི་གནོད་པས་གཟུང་། །དེ་བཞིན་ཐོག་བབས་ཏིང་འཛིན་ཚད། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ཉོན་མོངས་རྣམས། །རང་གི་རྒྱུད་ལ་གཏན་མི་སྐྱེ། །མི་དགེའི་བསམ་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད། །འདིས་ནི་དེ་ཡི་ཚད་རྣམས་གཟུང་། །རྒྱས་འདེབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཚད། །རགས་པའི་སྣང་བ་འགགས་པས་གཟུང་། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་ནི་གནད་གལ་པོ་ཆེའོ། །གསུམ་པ་རྗེས་སུ་གདམས་པ་གནད་ཀྱི་རྟགས་ཚད་ལ་གཉིས་ཏེ། ངོ་ཤེས་པར་གདམས་པ་དང་། ཚད་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི་རང་ཤར་ལས། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་མེད་པའི་རིག་པ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །ཡིད་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །དབུགས་དང་བྲལ་བའི་སྐུ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་རང་གྲོལ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་འོད་སྣང་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །འབྱུང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་གདངས་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །བག་ཆགས་ལས་འདས་པའི་རིག་པ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །རྒྱུ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །དུས་དང་བྲལ་བའི་རང་གདངས་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །སངས་རྒྱས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །དབང་རང་

p. 436

བྱུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚད་འཆི་བ་མེད་པ་ལ་ཟུང་ཤིག །འགག་པ་མེད་པའི་ཚད་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་ལ་ཟུང་ཤིག །འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཚད་གཏིང་ཟབ་པ་ལ་ཟུངས་ཤིག །ཡངས་པའི་ཚད་མཐའ་དབུས་མེད་པ་ལ་ཟུངས་ཤིག །དགོངས་པའི་ཚད་མ་ཡེངས་པ་ལ་ཟུངས་ཤིག །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚད་བཏང་བཞག་མེད་པ་ལ་ཟུངས་ཤིག །མ་བཅོས་པའི་ཚད་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཟུངས་ཤིག །རྟོགས་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་ཚད་འཆར་ནུབ་མེད་པ་ལ་ཟུངས་ཤིག །གདམས་ངག་ཐེབས་པའི་ཚད་སྣང་བ་ཟད་པ་ལ་ཟུངས་ཤིག་ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དུས་གསུམ་ངེས་པ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་རྟགས་ཚད་ལ་གསུམ་སྟེ། སྔོན་དང་ད་ལྟར་དང་། ཕྱིས་ཀྱི་རྟགས་ཚད་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ལའང་ཚེ་རབས་སྔོན་དུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་སྦྱངས་པའི་རྟགས་ད་ལྟའི་ལུས་ལ་ཡོད་པ། ངག་ལ་སྣང་བ། སེམས་ལ་འཆར་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚེ་སྔོན་རང་གིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་སྦྱངས་པའི་རྟགས་སུ་ད་ལྟ་ལུས་ལ་རྟགས་མཚན་ངོ་མཚར་ཅན་འཆར་བ་ནི། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། བདེ་གཤེགས་སྐུ་ལ་སུས་འབྱོངས་པ། །དེ་ཡིད་བྲལ་བའི་དབྱིངས་སུ་ཡང་། །དུང་ནི་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བའམ། །ཡང་ན་རྩེ་གསུམ་གཉེར་མ་གྱེན། །དེ་བཞིན་ཡང་ན་ཡི་གེ་ཨོཾ། །རི་མོའམ་ནི་ཡང་འབུར་དུ། །སུ་ལ་རྟགས་ནི་བྱུང་བའི་མི། །སྔོན་དུ་སངས་རྒྱས་སྐུ་ལ་སྦྱངས། །འདི་ཉིད་སྦྱངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དེ། །སངས་རྒྱས་སྐུ་དང་དབྱེར་མེད་པར། །ཚེ་རབས་གཉིས་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །འདི་ལ་བར་ཆོད་མ་ཞུགས་པར། །སྒོམ་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་པ་ནི། །འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་གཅེས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསུང་ལ་ནི། །སྔོན་དུ་འབྱོངས་པའི་མི་དེ་ཉིད། །སྐལ་བ་དང་ནི་ལྡན་པ་ལ། །དེ་ཡི་མགྲིན་པའི་གཡས་གཡོན་དུ། །པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པའམ། །ཡང་ན་དུང་ནི་གཡས་སུ་འཁྱིལ། །དེ་བཞིན་དར་ལྕེ་འཕྱར་བ

p. 437

འམ། །ལྕགས་ཀྱུའམ་ནི་རལ་གྲི་དང་། །ཡི་གེ་ཨཱཿཡིས་མཚན་པ་ནི། །རི་མོ་ཉིད་དང་འབུར་དུ་ཡང་། །སུ་ལ་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསུང་ལ་ཡང་། །འདི་ཡིས་སྔོན་དུ་སྦྱངས་པས་ན། །ཚེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གསུང་གཅིག་ཏུ། །ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །འདི་ཡང་བར་ཆོད་མེད་པ་གཅེས། །བར་མ་ཆད་པའི་གསུང་བསྒོམས་ན། །གདོན་མི་ཟ་བར་ཐོབ་པར་ངེས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་ཡང་། །སྔོན་དུ་གོམས་པར་སུས་བྱས་པ། །འདི་ཡི་ལུས་ལ་རྟགས་འདིའོ། །གང་གི་སྙིང་གའི་གནས་སུ་ནི། །རྩེ་གསུམ་རྡོ་རྗེ་གྱེན་འགྲེང་དང་། །དེ་བཞིན་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞི་འམ། །རིམ་པ་གསུམ་པའི་ཤ་མདངས་སམ། །རིན་པོ་ཆེ་ཡི་དབྱིབས་ཉིད་དམ། །ཡི་གེ་ཧཱུཾ་གི་མཚན་མ་ནི། །སུ་ལ་བྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་དེ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་ནི། །འདི་ཡིས་གོམས་སོ་སྐལ་དང་ལྡན། །འདིས་ནི་སྒོམ་ལ་བརྩོན་བྱས་ན། །བར་མ་ཆད་དེ་ཚེ་གསུམ་ན། །སངས་རྒྱས་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །འཚང་རྒྱ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚེ་སྔོན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་སྦྱངས་པའི་རྟགས་ད་ལྟ་ངག་ལ་སྣང་བ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྐུ་ཉིད་ལ། །སྔོན་དུ་སུ་ཡིས་གོམས་པ་དེའི། །སྨྲས་པའི་ཚིག་ནི་བཙན་པ་དང་། །ཚད་རྣམས་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཡང་། །འདི་ཉིད་འགྱུར་ཏེ་སྐལ་དང་ལྡན། །ཉི་མ་ཡི་ནི་དུས་གཅིག་ལ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟོང་ངམ་ནི། །ཡང་ན་བཞི་བརྒྱའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི། །དོན་ནི་བློ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཅི་སྨྲས་གཞན་ལ་ཕན་པའི་མི། །འདིས་ནི་སྔོན་དུ་སྐུ་ལ་ཡང་། །གོམས་པ་ཡིན་ནོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །སྔོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཡང་། །གསུང་ལ་སུ་ཡིས་གོམས་པ་ལ། །སྐད་ནི་ཚངས་པའི་དབྱངས་བཞིན་དུ། །ཀུན་གྱི་རྣ་བར་སྙན་པ་དང་། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟོང་དག་ཀྱང་། །ཉིན་གཅིག་ལ་ནི་བློར་ཟིན་དང་། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་

p. 438

བྲན་བཞིན་དུ། །འདི་ཡི་འཁོར་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། །སྔོན་དུ་སངས་རྒྱས་གསུང་ལ་ཡང་། །འདི་ཡིས་གོམས་སོ་འཁའ་འགྲོ་མ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་ཡང་། །སྔོན་དུ་གོམས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིས། །ཕ་རོལ་ཚིག་གཅིག་སྨྲས་པ་ནི། །དེ་ཡི་དོན་ནི་བདེ་ལུགས་སུ། །ཇི་ལྟར་བཞིན་དུ་གོ་བ་དང་། །རང་གིས་སྨྲས་པའི་ཚིག་རྣམས་ལ། །འགྱུར་བ་མེད་པར་གཞན་རྗེས་འཛིན། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐུགས་ལ་ཡང་། །སྔོན་དུ་གོམས་སོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །དེ་ལྟར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་ཡང་། །སུ་ཡིས་གོམས་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི། །ཚེ་གཅིག་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོབ། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཚེ་སྔོན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་སྦྱངས་པའི་རྟགས་རང་གི་ཡིད་ལ་འཆར་བ་ནི། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། མ་བསླབས་སྒོམ་པ་རང་བབས་དང་། །སེམས་ནི་ངང་གིས་དལ་བ་རྙེད། །འདིས་ནི་སྔོན་དུ་སྐུ་ལ་གོམས། །བསམ་པ་ཆོས་རྣམས་བློར་སྣང་དང་། །སྔར་མ་མཐོང་བའི་ཡུལ་མཐོང་དང་། །སྔར་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག །རང་བཞིན་དུ་ནི་ཤེས་པ་ནི། །འདིས་ནི་སྔོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །གསུང་ལ་གོམས་སོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །རྟག་ཏུ་གཅིག་པུར་འདུག་པ་དང་། །གང་ལ་འཇིགས་པའི་སེམས་མེད་དང་། །རི་དང་ནགས་ཚལ་འགྲིམ་པའི་མི། །འདིས་ནི་སྔོན་ཏུ་ཐུགས་ལ་ཡང་། །གོམས་པ་ཡིན་ནོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །འདི་ལྟར་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེས། །བར་མ་ཆད་པར་བདེན་སྤྱད་ན། །ཚེ་གསུམ་གྱིས་ནི་གདོན་མེད་པར། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་ད་ལྟའི་རྟགས་ངེས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྔོན་འགྲོ་ཚད་དུ་འབྱོངས་པའི་རྟགས་ཚད་བསྟན་པ་དང་། དངོས་གཞིའི་རྟགས་ཚད་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ལ་འབྱུང་བ་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། རུ་ཤན་འབྱེད་པ་གཉིས་ཏེ། ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། གང་གིས་འབྱུང་བའི་སྒྲ་རྣམས་དང་། །རིགས་དྲུག་སྒྲ་ལ་སུས་གོམས་པ། །འདི་ལ་འབྱུང་བས་

p. 439

མི་གནོད་ཅིང་། །དེ་བཞིན་མེ་ཡིས་འཚིག་པ་མེད། །ཆུ་ཡིས་བྱིང་ཞིང་ཁྱེར་བ་མེད། །རྐང་པ་ས་ལ་མ་རེག་པར། །བར་སྣང་ལ་ཡང་འགྲོ་བར་ནུས། །རླུང་གིས་གྲང་ཞིང་གཡོ་བ་མེད། །འདི་ལྟར་སུ་ལ་བྱུང་བ་ནི། །འབྱུང་བཞིའི་སྒྲ་ལ་གོམས་པ་ཡིན། །སེམས་ཅན་སྣང་དང་མི་སྣང་བའི། །སྐད་ནི་གང་གོམས་ཤེས་པ་སྟེ། །རིགས་དྲུག་གཟུགས་སུ་མི་ལྡོག་ཕྱིར། །འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སྐད་རྣམས་ཤེས། །འགྲོ་དྲུག་སེམས་རྒྱུན་རང་ཆོད་ཕྱིར། །དེ་ཀུན་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཤེས། །འཁྲུལ་རྟོག་བསམ་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར། །མདོར་ན་མངོན་ཤེས་དྲུག་འབྱུང་སྟེ། །འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སྣང་བ་ནི། །རང་གི་རང་བཞིན་ལོག་ནས་ནི། །ཕྱིས་ནི་སྐྱེ་བ་བཅད་པའི་དོན། །འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འདིས་ཆོད་པས། །རང་རྟགས་འདི་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །འཁོར་འདས་རུ་ཤན་འབྱེད་པ་ཡི། །སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལུས་ངག་ཡིད། །སྤྱོད་པ་ལ་ནི་གོམས་པ་ལ། །འདི་ལྟར་ལུས་ལ་རྟགས་རྣམས་འབྱུང་། །ལུས་ཀྱི་ཞེན་པ་རང་ལོག་པར། །འཁྲུལ་པའི་ཞེན་པ་རྒྱུན་བཅད་ཕྱིར། །རང་གི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་མེད། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྤྱོད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ས་ལ་འཛུལ་བར་ནུས། །བསམ་དང་མི་བསམ་དོན་རྣམས་ཤེས། །ཁ་ནས་ཆོས་ཀྱང་སྨྲ་བ་འབྱུང་། །འདི་ལྟར་སུ་ལ་བྱུང་བའི་མི། །ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་ནི། །འཁོར་བའི་རྟོག་པའི་འཆིང་བ་ནི། །གང་གིས་བཅིངས་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ། །ཕྱིས་ནི་ལུས་ངག་སེམས་འབྲེལ་ཆོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དངོས་གཞིའི་རྟགས་ལ་གཉིས་ཏེ། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་རྣལ་འབྱོར་བཞིའི་ཚད་དང་། རིག་པ་རང་སྣང་གི་བློ་ཅན་དབྱིངས་རིག་རྟོགས་པའི་ཚད་དོ། །དང་པོ་ནི། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། ལྟ་བ་ལ་ནི་གོམས་པའི་རྟགས། །སྐལ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ། །འདི་བཞིན་དུ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྟོང་པས་ལུས་དང་སེམས་

p. 440

རྒྱས་པས། །མཁའ་འགྲོ་བཞིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ། །རླུང་ལ་རང་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར། །རླུང་བཞིན་སྐད་ཅིག་དྲུག་བརྒྱ་ལ། །འཛམ་བུའི་གླིང་བཞིར་རྒྱུ་བར་ནུས། །རང་སེམས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །གང་ལ་བལྟས་པ་ཞུ་བར་ནུས། །འདིས་ནི་ལྟ་བའི་གདེང་རྙེད་ཡིན། །གང་གིས་སྒོམ་ལ་འབྱོངས་པའི་རྟགས། །ལུས་ལ་འབུ་སྲིན་སྲོག་ཆགས་མེད། །སྙིང་རྗེས་གཞན་དོན་མཐར་ཕྱིན་ཕྱིར། །རྣམ་རྟོག་སེམས་རྒྱུན་སྟོངས་པས་ན། །ལུས་ནི་ཤིང་བལ་བཞིན་དུ་ཡང་། །རིག་པ་འཆི་མེད་དོན་ལྡན་པས། །ལུས་ནི་བཅུ་དྲུག་ལོན་བཞིན་འགྱུར། །ཆོས་ཉིད་བརླན་གྱིས་སེམས་ཁྱབ་ཕྱིར། །ལུས་སོགས་སྐྲ་རྣམས་སྣུམ་བག་ལྡན། །འདི་ལྟར་སེམས་ནི་མི་འཕྲོ་བར། །གང་དུ་བསྡད་པའི་སར་སྡོད་ཅིང་། །འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་མི་ནུས། །འདི་ནི་སྒོམ་པ་རང་རྙེད་ནས། །ཚེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོབ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ཁྲེགས་ཆོད་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚད་དང་། ཐོད་རྒལ་གོམས་པའི་ཚད་དོ། །དང་པོ་ནི་ཁྲེགས་ཆོད་འབྱོངས་དུས་སྣང་བ་དང་། ལུས་ཀུན་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་སིལ་བུར་མཐོང་ནས་འབྱུང་བ་བཞིའི་རྡུལ་ཕྲན་རང་སར་དེངས་ཤིང་སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་ལ་དབང་བསྒྱུར་ནས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གྲོལ་བ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། འདི་ཉིད་རང་གི་བློར་གོ་བས། །མི་སྣང་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡི། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་དག་ནས། །ཐམས་ཅད་ཟང་མ་ཐལ་བྱུང་དུ། །སྟོང་གསལ་ཆེན་པོའི་རིགས་སུ་གྱུར། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་བཞི། །སོ་སོའི་ནུས་པ་མི་སྣང་བར། །ན་བུན་བཞིན་ཏེ་མཁའ་ལ་དེངས། །འཁྲུལ་པའི་ཞེན་པ་སྣ་ཚོགས་ནི། །ཇི་ལྟར་བསམས་ཀྱང་སྐྱེ་མེད་པར། །གཟུང་འཛིན་ཆ་རྣམས་རང་འགགས་ནས། །གང་མི་སྣང་སྟེ་རང་ཟད་དེ། །གསལ་བྱེད་རང་གི་ཉམས་མྱོང་བར། །ལུས་ཅན་ཀུན་ཡང་དེ་བཞིན་སོང་། །ཞེས་སོ། །འདིའི་འཐད་པ་ནི། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་ལས་ཀྱང་རགས་པའི་འབྱུང་བཞི་རྡུལ་ཕྲན་

p. 441

ཆ་མེད་དུ་དོན་ལ་གནས་པར་བཤད་ལ། སྟོང་ཉིད་གོམས་པས་རྡུལ་ཕྲན་མཐོང་བ་དང་། ར་བ་དང་རི་དང་རྩིག་པ་ལ་སོགས་ལ་ཟང་ཐལ་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ནམ་མཁར་འཕགས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་པུར་སྦྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ལ། ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལས་གཞི་མེད་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་བསྟན་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས་འཁྲུལ་པ་འཇིག་པ་ན་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དེངས་པའོ། །ཐོད་རྒལ་དང་མི་མཚུངས་ཏེ། ཐོད་རྒལ་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་དེངས་ན་འོད་དུ་གསལ་བས་སྐྱེ་བ་དང་འཇུག་པ་ལ་དབང་ཞིང་སླར་འཕོ་བའི་སྐུར་བཞེངས་ཐུབ་ལ། ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དུ་ལུས་དེངས། ཆོས་ཉིད་དུ་སེམས་དེངས་ནས་ཀ་དག་གི་སར་གྲོལ་ཏེ་དེས་ན་དོན་མཛད་པའི་ཁྱད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ནས་གནད་འདི་ལྟ་བུ་བཤད་ཀྱང་གསལ་བར་རྟོགས་ནས་གྲུབ་མཐའ་སློང་ཤེས་པ་ནི་དེང་སང་ཁོ་བོ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འདི་གནད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ཐོད་རྒལ་གོམས་པའི་ཚད་ལ་ལྔ་སྟེ། འོད། དབྱིངས། ཐིག་ལེ། སྐུ། རིག་པ། གོམས་པའི་ཚད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་འོད་ལ་གོམས་པའི་རྟགས་ཚད་ནི། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། གང་གི་འོད་ལ་སུ་གོམས་པ། །རང་གིས་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ། །ས་དང་ཆུ་དང་མེ་རླུང་དང་། །འབྱུང་བཞིའི་སྣང་བ་རང་ནུབ་ནས། །རིམ་གྱིས་ཁ་དོག་ལྔ་ལ་སྤྱོད། །འདི་དང་འབྲལ་བ་མེད་པའི་རྟགས། །གཞན་གྱིས་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ། །སྨྱོན་པ་བཞིན་ཏེ་ཐོགས་མེད་པར། །གང་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། །རི་བྲག་རྣམས་ལ་ཟང་ཐལ་དང་། །དེ་བཞིན་ས་གཏིང་འཛུལ་བར་སྣང་། །ཆུ་རྣམས་ལ་ཡང་ཟང་ཐལ་ལོ། །ལུས་ལ་གོས་ཀྱང་མེད་པར་ནི། །གཅེར་བུ་གང་ལ་ཐོགས་མེད་ཅིང་། ཟས་སོགས་འདོད་པ་རང་བྲལ་བས། །འདིས་ནི་སྣང་བ་འདི་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་རང་སར་དེངས་ནས་ནི། །ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར། །འབྲས་

p. 442

བུ་ཐོབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་སྣང་འོད་ཡིན་ཀྱང་དབྱིངས་དངོས་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ར་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་གོམས་པའི་ཚད་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། གང་གི་དབྱིངས་ལ་གོམས་པ་ནི། །དབུགས་ནི་ཕྱི་ནང་རྒྱུ་བ་ཆད། །ནམ་མཁར་བྱ་བཞིན་འགྲོ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་ཆུ་ལ་ཉ་བཞིན་དུ། །སྐལ་དང་ལྡན་པ་འདི་འགྲོ་སྟེ། །སྔར་མ་མཐོང་བའི་ཡུལ་རྣམས་དང་། །གླིང་དང་རི་རབ་བཅས་པ་ཡང་། །འདུག་ས་གཅིག་ནས་མཐོང་བ་དང་། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཞིང་ཁམས་ནི། །སྔ་ན་མཐོང་བ་མེད་པ་རྣམས། །འདི་ཀུན་དུས་གཅིག་མཐོང་བར་འགྱུར། །འདི་ལྟར་རྟགས་དང་གང་ལྡན་པ། །འདི་ནས་ཟླ་བ་བཅུ་དྲུག་ན། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེའི་ཚད་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཐིག་ལེ་ཀློང་དུ་སུས་གྱུར་པ། །འདི་ནི་སྐལ་ལྡན་ཉག་གཅིག་མཐོང་། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ནི། །རྩོལ་བ་མེད་པར་རང་ཤར་ན། །འདི་ཀུན་རང་གི་ཉམས་ཀྱི་རྟགས། །ཚིག་གི་སྤྲོས་པ་རྣམས་ཆོད་དོ། །གཞན་ལ་བློ་ནི་སྐད་ཅིག་ཀྱང་། །འཇུག་པར་མི་འགྱུར་དེ་སྐབས་མེད། །གཏམ་རྒྱུད་བརྗོད་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར། །གཞན་ལ་སྨྲ་བྱེད་བསམ་པ་ཡང་། །སྐྱེས་བུ་འདི་ལ་འབྱུང་མི་སྲིད། །སྒྲ་ཚིག་རྗེས་སུ་ག་ལ་འགྱུར། །འདི་ལྟར་སུ་ལ་སྣང་བ་དེ། །སྤྲོས་མེད་ཉག་གཅིག་དེས་རྩད་ཆོད། །འདི་ལྟར་རྟགས་དང་ལྡན་པ་དེ། །དེ་ནས་ལོ་ནི་གཉིས་ན་ཡང་། །རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་ཤེས་ནས། །དབྱིངས་དང་རིག་པའི་རང་སྣང་དང་། །འབྲལ་བ་མེད་པར་འཇུག་པའོ། །དེ་ཡང་འབྱུང་བ་རང་དངས་སུ། །འགྱུར་བར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་སྐུའི་ཚད་ལ་ཆོས་སྐུ་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སུས་གོམས་པ། །གཞན་གྱིས་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ། །ལུས་ནི་སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བར། །རྣལ་འབྱོར་རང་ནི་གང་གར་རོལ། །མ་བཙལ་བཞག་པའི་བསམ་

p. 443

གཏན་ནི། །རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་། །ཤེས་པ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་ཉམས། །རྣལ་འབྱོར་ཀུན་ཀྱི་སེམས་ལ་སྣང་། །འདི་ལྟར་འབྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་སྣང་བ་མཐོང་། །འདི་མཐོང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྐུ་ཡི་ཀློང་དུ་འདུས་པའོ། །གང་གིས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ལ། །གོམས་ཤིང་གདེང་དུ་གྱུར་པའི་རྟགས། །འདི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མི། །སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་རོལ། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས། །འདི་ལྟར་རྟགས་དང་སུ་ལྡན་པ། །རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པའི་སྐལ་ལྡན་ཏེ། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང་། །རྩོལ་བ་མེད་པར་ཤར་བ་ལ། །སྣང་བ་ཉིད་ཀྱང་སྐུ་རུ་ཡང་། །རིམ་གྱིས་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་ནི། །ལོངས་སྐུའི་རྩ་བ་འདིས་མཐོང་ཡིན། །འདི་ལྟར་རྒྱུད་ལ་གོམས་པ་ཡི། །ངག་ནི་གསལ་ཞིང་སྐད་དང་ལྡན། །བརྫུན་དུ་བརྗོད་པའི་ཚིག་རྣམས་ནི། །འདི་ཡི་ཁ་ནས་ཚིག་མི་འབྱུང་། །དེ་བཞིན་མི་དགེའི་ལས་ཀྱི་ཚིག །གཏན་དུ་སྨྲ་བའི་བརྗོད་མཐའ་འགགས། །དེ་ལྟར་རྟགས་དང་ལྡན་པ་དེས། །འདི་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་ན་ནི། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་འཕུར་བ་དང་། །རི་བྲག་ལ་ཡང་ཟང་ཐལ་དང་། །ས་ཡི་འོག་ཏུ་འཛུལ་བ་དང་། །ཆུ་ལ་བྱིང་བ་མེད་པར་འབྱུང་། །དེ་ལྟར་ལྡན་པའི་སྐལ་ལྡན་གྱིས། །དབྱིངས་རིག་གདེང་དུ་མ་ཚུད་ན། །འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་རང་དེངས་སུ། །འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ནས་སྐྱེ་བ་འཕོས་ནས་ནི། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ནི་བར་དོ་ལ། །སྐད་ཅིག་ལྔ་ལ་གྲོལ་བར་འགྱུར། །གང་དག་སྐྱེས་བུ་སྐལ་དང་ལྡན། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་གོམས་ནས་ནི། །འདི་ཉིད་གདེང་དུ་གྱུར་པའི་མི། །ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་རྟགས་འདི་དག །སུ་ལ་བྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་ནི། །འདི་ཡང་སྐལ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། །སྔོན་དུ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །དོན་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡང་། །ཅིག་ཅར་དུ་ནི་འཆར་བར་ནི། །འདི་ལས་འགྱུར་རོ་

p. 444

མཁའ་འགྲོ་མ། །དེ་བཞིན་སྔོན་དུ་མ་ཐོས་པའི། །ཆོས་ཀྱི་ཚིག་ནི་སྣ་ཚོགས་པ། །རང་བཞིན་དུ་ནི་ཁ་ནས་སྨྲ། །དེ་བཞིན་གསང་སྔགས་གཞན་དག་གི། རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཇི་བཞིན་དུ། །རིམ་པ་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་མཐའ་དག་ལ། །ཚིག་དང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཀུན། །སེམས་ཅན་ཇི་ལྟར་མོས་པ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་དང་ནི་མཐུན་པར་ཡང་། །ཇི་ལྟར་དྲིས་པའི་ལན་དེ་ཡང་། །སྐལ་དང་ལྡན་པ་འདིས་འདོན་པས། །འདི་ནི་སྨྲ་བའི་སེང་གེའོ། །ལུས་ཀྱི་སྟོབས་སུ་སྔོན་པས་ཀྱང། །རྐང་པ་མགྱོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱང་རྙེད། །ལུས་ཀྱི་གཉེར་མ་མེད་པ་དང་། །སྐྲ་དཀར་དག་ཀྱང་ནག་པོར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་བཞིན། །གཞོན་པའི་མདངས་དང་ལྡན་པར་ཡང་། །དཔེར་ན་རྩྭ་ནི་གཞོན་ནུ་ལ། །ཆར་བ་དག་ནི་ཡང་བབ་པས། །སྐྱེད་ནི་རང་སྐྱེད་ལྡན་པར་འགྱུར། །སྔ་ན་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡང་། །འདི་ལ་གཏིང་ནས་སྐྱེ་བ་དང་། །དེ་རྗེས་སེམས་ཅན་དོན་ལ་འཇུག །རང་གི་ལུས་ཀྱིས་ཕན་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་དག་ནི་བྱུང་བ་ན། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཡི། །ལུས་དང་ཡན་ལག་གཏོང་བར་ནུས། །ཕྱི་རོལ་བདོག་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །དེ་བཞིན་རང་གི་བླ་མ་ལ། །གོང་བཞིན་ལུས་སོགས་གཏོང་བར་ནུས། །འདི་ལྟར་སུ་ལ་བྱུང་བའི་མི། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་འདིས་རེག་གོ། དེ་ལྟར་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི། །ཕྱིས་ནི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སུ། །བརྫུས་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་ལུས་བླངས་ནས། །ལོ་ནི་དྲུག་ཁྲི་བརྒྱ་སྟོང་དུ། །སེམས་ནི་གནས་ནས་སེམས་ཅན་དོན། །སྐྱེས་བུ་འདི་ཡིས་བྱེད་པའོ། །དེ་ནས་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ལས། །འཛམ་བུའི་གླིང་སོགས་གླིང་རྣམས་སུ། །སྤྲུལ་པ་བྱེ་བ་དྲུག་ཁྲི་ཡིས། །རང་རང་མཐུན་པའི་ལུས་བླངས་ནས། །སེམས་ཅན་དོན་ཀུན་བྱེད་པར་ནི། །འདི་ཡིས་འགྱུར་རོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །དེ་ནས་ངོ་བོ་ཀ་དག་ལ། །ཉི་མ་ལ་ནི་ཟེར་འདུས་

p. 445

ལྟར། །རང་གི་སྤྲུལ་པར་བཅས་པ་ནི། །རང་གི་ངོ་བོ་རང་ཐིམ་ནས། །དབྱེར་མེད་འབྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་རིག་པའི་ཚད་ལ་གཉིས་ཏེ། རང་གདངས་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་ཕྱིར་གོམས་པའི་ཚད་དང་། རང་ངོ་ཀ་དག་སྐྱོན་མེད་ལ་ནང་དུ་གོམས་པའི་ཚད་དོ། །དང་པོ་ནི། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། རིག་པ་ལ་ནི་སུས་གོམས་པ། །དེ་ཡི་ལུས་ལ་རྒྱ་འདིའོ། །གང་དུ་གཏད་པའི་དངོས་པོ་ལ། །དེར་ནི་རང་ཤེས་འཛུད་པར་ནུས། །གང་དུ་འདུག་པའི་ས་ཉིད་དུ། །ལུས་ཀྱང་དེ་ཡི་རྗེས་སུ་སྟེ། །ཇི་ལྟར་རིག་པ་ཉིད་དང་མཚུངས། །གཞན་གྱི་མ་དད་བསྒྱུར་ནུས་དང་། །བསམ་རྒྱུན་ཞེན་པ་རང་འགགས་དང་། །ནང་གི་རྟགས་དང་རྣམ་པར་ལྡན། །མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་སུས་རིག་པ། །འདི་ནི་འབྱུང་བ་རང་གི་སར། །སྐལ་དང་ལྡན་པ་འདི་དེངས་ནས། །སྐྱེ་མེད་མཆོག་ལ་སྙེགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། གང་གི་སྐྱེ་མེད་སུ་ཡིས་ནི། །རྩད་ནས་ཆོད་པའི་མི་དེ་ལ། །རྟགས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡང་འབྱུང་། །འདི་རྟགས་སུ་ལ་ལྡན་པ་ནི། །ང་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཡིན། །ལུས་ལ་འབུ་སྲིན་ཤིག་ལ་སོགས། །འདི་ཀུན་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་ཆད་དང་། །གང་གི་སྐྲ་དང་སེན་མོ་དང་། །འདི་ཀུན་མི་སྐྱེ་རྒྱུན་ཟད་ན། །འདི་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། །འདི་ལྟར་རྟགས་དང་ལྡན་པ་ནི། །ཟླ་བ་དག་ནི་གསུམ་ན་ཡང་། །འདི་ནི་འབྱུང་བ་རང་དེངས་སུ། །ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར། །རང་ལུས་འོད་ཀྱི་གདངས་དཀྱིལ་དུ། །རིགས་དང་བཅས་ཏེ་འདི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ཕྱིས་ཀྱི་རྟགས་ལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྐལ་ལྡན་གྲོལ་བའི་རྟགས་དང་། སྐལ་མེད་འཁྲུལ་པའི་རྟགས་ཏེ། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་ན། །དེ་ལ་སྐུ་དང་གདུང་དང་ནི། །དེ་བཞིན་འོད་དང་སྒྲ་ཉིད་དང་། །ས་ནི་གཡོ་བར་འགྱུར་

p. 446

བའོ། །ནམ་མཁའ་ཆར་དང་ཁུ་རླངས་དང་། །འདི་ལྟར་རྟགས་ནི་ཕྱིིས་ནས་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་གྲོལ་ཚད་ངེས་པའི་རྟགས་དང་། འགྲོ་དྲུག་སོ་སོར་སྐྱེ་བའི་རྟགས་སོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་སྟེ། སྐུ། གདུང་། འོད། སྒྲ། ས་གཡོ་བའི་རྟགས་ཚད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་སྐུ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རིགས་ལྡན་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ། །དེ་ཡི་ལྷག་མ་ཟག་བཅས་ཀྱི། །ཕུང་པོ་རྟེན་ཡུལ་བསྲེགས་སྦྱངས་པས། །དེ་ལ་སྐུ་ནི་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །ཞི་བའི་སྐུ་དང་ཁྲོ་བོའི་སྐུ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་ཡང་། །སུ་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པ་ལ། །འདི་གཉིས་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་། །གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་བྱུང་བ་ན། །འདི་ནི་བར་དོ་མེད་པར་ཡང་། །ངོ་བོ་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ཡི། །གདེང་དང་ལྡན་པར་འདི་འགྱུར་རོ། །ཞི་བའི་སྐུ་ཡི་རྟགས་བྱུང་ན། །ཞག་ནི་ལྔ་ཡིས་བདེན་མཐོང་སྟེ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཐིམ། །གལ་ཏེ་ཁྲོ་བོའི་སྐུ་བྱུང་ན། །འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་བར་དོ་ཡི། །སྐད་ཅིག་ཉིད་ནི་ཆ་ལྔ་ལ། །གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །ཞེས་སོ། །གདུང་ལ་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཤ་རཱི་རཾ་ནི་བདེ་གཤེགས་གདུང་། །དེ་བཞིན་བ་རཱི་རཾ་ཞེས་ནི། །རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་གདུང་ཡིན་ནོ། །ཆུ་རཱི་རཾ་ནི་རིན་པོ་ཆེ། །བསེ་རཱི་རཾ་ནི་པད་མའོ། །དེ་བཞིན་ཉ་རཱི་རཾ་ཞེས་བྱ། །ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་གདུང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གདུང་རིགས་ལྔ་སྟེ། སོ་སོའི་ཁ་དོག །ཚད། རྒྱུ། གནས། ཡུལ་རྣམས་བསྟན་པ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཤ་རཱི་རཾ་ཞེས་དཀར་ལ་དངས། །སྣུམ་ལ་འདྲིལ་ཏེ་ཁ་དོག་གསལ། །སྲན་མ་ཡི་ནི་རྡོག་འབྲུ་ཙམ། །འདི་ནི་རུས་པའི་དངས་མ་སྟེ། །སྨིན་པས་འདྲིལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཐབས་ལྡན་དེ་ཡི་མགོ་ལས་འབྱུང་། །བ་རཱི་རཾ་ཞེས་སྔོ་ནག་ལ། །ཡུངས་དཀར་གྱི་ནི་འབྲུ་ཙམ་མམ། །

p. 447

ཡང་ན་སྲན་ཆུང་འབྲུ་ཙམ་མོ། །འདི་ནི་དྲོད་ཀྱི་དངས་མ་འདྲིལ། །དེ་ཡི་རྩིབ་མའི་གོ་མཚམས་ནས། །འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །ཆུ་རཱི་རཾ་ནི་ཁ་དོག་སེར། །ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ནི་ཁྲག་ལས་སོ། །དེ་ནི་མཆིན་པའི་སྟེང་ནས་འབྱུང་། །བསེ་རཱི་རཾ་ཞེས་དམར་ལ་དངས། །ཆེ་ཆུང་ཚད་ཀྱང་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ། །འདི་ནི་འབྱུང་བ་འདུས་ལས་འདྲིལ། །སྐལ་དང་ལྡན་པའི་མཁལ་མ་ལས། །འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །ཉ་རཱི་རཾ་ནི་ཨིནྡྲ་སྟེ། །ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་ཁ་དོག་གསལ། །ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དངས་མ་ལས། །འདི་ནི་གློ་བའི་སྟེང་ནས་འབྱུང་། །འདི་ཀུན་སྤྱི་དབྱིབས་ཟླུམ་ལ་འདྲིལ། །ཀུན་གྱི་གཏིང་གསལ་ཁ་དོག་ལྔ། །ཞེས་སོ། །རིང་བསྲེལ་ནི་འདིའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྤྲུལ་པར་དབུགས་འབྱིན་པའི་རྟགས་ཏེ་འབྱུང་བས་འཇིག་ལ། གདུང་མི་འཇིག་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། འདི་དང་ཡང་ནི་འདྲ་བ་ཡི། །རིང་བསྲེལ་ཉིད་ནི་ཕྲ་མོ་སྟེ། །ཏིལ་གྱི་འབྲུ་དང་རྡུལ་ཆ་ཙམ། །འདི་ནི་འབྱུང་བས་བཤིག་པར་ནུས། །འདི་ནི་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་ཁམས་སུའོ། །གདུང་ནི་སུས་ཀྱང་འཇིག་མི་ནུས། །སྲ་མཁྲེགས་འཇིགས་པ་ཀུན་བྲལ་བས། །འདི་ཀུན་འཇིགས་མེད་སངས་རྒྱས་ཐོབ། །ཅེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། སྐུ་དང་གདུང་དང་འོད་རྣམས་ཀྱང་། །མྱ་ངན་འདའ་བ་གང་ཡོད་པ། །དེ་ལ་རྟགས་རྣམས་འབྱུང་བར་བཤད། །ཅེས་སོ། །འོད་ལ་འཁོར་ཡུག་དང་། གྱེན་འགྲེང་དང་། རྩིབས་སྒུགས་གསུམ་སྟེ། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། འོད་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། །མུ་ཁྱུད་འཁོར་ཡུག་བཅས་པར་ནི། །གང་གི་ཤུལ་ལ་བྱུང་བ་ནི། །འདི་ནི་བར་དོ་དང་པོ་ལ། །ངེས་པ་ཡིན་ནོ་འབྲས་བུ་ཐོབ། །གལ་ཏེ་གྱེན་ལ་འགྲེང་བ་ན། །འདིས་ནི་བར་དོ་མི་སྣང་བར། །སྐད་ཅིག་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་སོ། །འོད་ནི་རྩིབས་སུ་སྣང་གྱུར་ན། །འདི་ནི་བར་དོ་ཐ་མ་ལ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཉིད་བརྙེས་སོ། །ཞེས་སོ། །སྒྲ་ལའང་ཕྱོགས་དང་སྐད་ཀྱི་རིམ་པས་དབྱེ་བ་ནི། སྐུ་

p. 448

གདུང་འབར་བ་ལས། གང་དུ་འདས་པའི་གནས་ཁང་གི། །ཤར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ཉེ་བའི་སར། །སྒྲ་ནི་རབ་ཏུ་གྲག་པ་ན། །འདི་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སུ་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ལྷོ་ཡི་ཕྱོགས་སུ་ཡང་། །སྒྲས་ནི་རིན་ཆེན་རིགས་སུ་སྣང་། །ནུབ་ཏུ་པད་མ་དེ་བཞིན་ནོ། །བྱང་དུ་ལས་ཀྱི་རིགས་སུ་འགྱུར། །དེ་བཞིན་སྟེང་དུ་དེ་བཞིན་རིགས། །སྒྲ་ཡི་རང་བཞིན་འདི་ལྟ་བུ། །འུར་ཞིང་ཐུག་པ་བརྩེགས་མ་དང་། །རྒྱུན་རིང་འཇམ་དལ་རིང་བའི་སྒྲ། །ཞི་དང་ཁྲོ་བོའི་ཁྱད་ཀྱིས་སོ། །ད་ལྟར་སྒྲ་དང་ལྡན་གྱུར་ན། །འདིས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཡི། །སྐུ་ཡི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །ས་གཡོ་བའི་རྟགས་ཚད་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ས་ནི་གཡོ་བའི་སྐྱེས་བུ་དེའི། །དབུགས་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་བྱུང་ན། །འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ས་ཐོབ་བོ། །དེ་བཞིན་ཞག་ནི་གསུམ་ན་ཡང་། །དེ་ཉིད་ས་ནི་གཡོས་གྱུར་ན། །འདི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས། །ཞག་ནི་དྲུག་ན་བྱུང་བ་ན། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །ས་ལ་འཇུག་གོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །གལ་ཏེ་ཞག་ནི་དགུ་ན་ཡང་། །ས་ནི་གཡོས་པར་གྱུར་པ་ན། །འདི་ནི་རིག་པ་འཛིན་པ་ཡི། །ས་ལ་ཅི་དགར་སྤྱོད་པར་ནུས། །ས་ནི་གཡོས་པའི་སྐལ་ལྡན་ལ། །སངས་རྒྱས་འབྲས་བུ་མི་སྣང་སྟེ། །དེ་བཞིན་ས་དང་ལམ་རྣམས་ལ། །ཡུན་དུ་སྦྱོང་ཞིང་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་འགྲོ་དྲུག་གི་གནས་སོ་སོར་སྐྱེ་བའི་རྟགས་ལ་དྲུག་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། གང་ཞིག་ཤི་བ་དེ་ཚེ་ན། །ནམ་མཁའ་སྨུག་ནག་མུན་པ་ནག །དེ་བཞིན་ཆར་དང་ཁུ་རླངས་དང་། །རླུང་དང་སེར་བ་བུ་ཡུག་སྟེ། །འདི་ཀུན་སུ་ལ་བྱུང་བ་དེ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྐྱེ་གནས་སུ། །འདི་ལ་བར་མ་དོ་མེད་པར། །འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །ནམ་མཁའ་ན་བུན་ལྟ་བུ་ལ། །འོད་ཟེར་སེར་ལ་ཉི་ཟླ་ཤི། རླུང་དང་སེར་བུ་མེད་པ་ལ། །སེར་གློག་ཉི་མ་མི་སྣང་དང་། །ཆར་བབ་ཤུལ་ལམ་ཡང་ན་ནི། །འདི་ཡི་སྲོད་ལ་བབ་པར་གྱུར། །

p. 449

འདི་ཉིད་སུ་ལ་བྱུང་བ་སྟེ། །ཡི་དགས་ཀྱི་ནི་སྐྱེ་གནས་སུ། །སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །ནམ་མཁའ་རྨུགས་ཤིང་རླུང་ཡང་མེད། །སྤྲིན་ནི་གནག་ལ་གོ་མཚམས་མེད། །ཡང་ན་ན་བུན་སྣང་བ་དང་། །རྨུགས་ཤིང་ཉམས་མི་དགའ་བ་ལ། །ཚེ་ཡི་འདུ་བྱེད་སུ་བྱས་པ། །འདི་ནི་བྱོལ་སོང་གནས་སུའོ། །ཤིན་ཏུ་དྲག་པོའི་རླུང་གིས་འཁྲུགས། །སྤྲིན་ནི་ཁམ་ནག་འཇིག་པའི་གཟུགས། །རབ་ཏུ་འཁྲུགས་ཤིང་འགྲོ་འོང་བཅས། །འབྲུག་དང་གློག་གི་ལྕེ་འབྱིན་དང་། །ཉི་མ་ཟླ་བ་སྣང་མི་ནུས། །འདི་ལྟར་སུ་ལ་བྱུང་བ་སྟེ། །འདི་ནི་ལྷ་མིན་སྐྱེ་གནས་སོ། །ནམ་མཁའ་གསལ་ཞིང་དངས་པ་ལ། །ཉི་མ་ཟླ་བའི་སྣང་བ་གསལ། །རླུང་དང་སེར་བུ་སྣང་མི་ནུས། །འདི་ནི་ལྷ་ཡི་སྐྱེ་གནས་སོ། །ཡང་ནི་ནམ་མཁའ་གསལ་ལ་དངས། །མི་མཇེད་སྤྲིན་ནི་དར་དཀར་བཞིན། །ཤིན་ཏུ་སྲབ་ཅིང་བརྡལ་བར་སྣང་། །ཡང་ན་ཉི་ཟླ་འོད་ཁྱིམ་ཅན། །འདི་ལྟར་སུ་ལ་བྱུང་བ་དེ། །མི་ཡི་སྐྱེ་གནས་འདིས་ཐོབ་བོ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་རྟགས་ཚད་ངེས་པའི་རིམ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་དགུ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་བཅུ་པ། ཉམས་སུ་ལེན་པ་རྒྱལ་པོའི་ཁང་བཟང་།

p. 450

དེ་ནས་བར་དོར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ལ་རང་སྣང་ངེས་པའི་གདམས་ངག་ཇི་ལྟར་གདབ་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། བར་དོ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། དབྱེ་བ། ས་མཚམས། སྣང་ལུགས་སོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱེ་ན་རྣམ་པ་བཞི་དག་ལས། །ཞེས་པས། རང་བཞིན་གྱི་བར་དོ། འཆི་ཀའི་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ། སྲིད་པའི་བར་དོའོ། །ས་མཚམས་ལ་རང་བཞིན་གྱི་བར་དོ་དང་པོ་མའི་མངལ་ནས་འཐོན་ནས་ཐ་མ་འཆི་རྐྱེན་གྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལ་ཐུག་པ་ཚུན་ཆད་དོ། །འཆི་ཀའི་བར་དོ་ནི་འཆི་རྐྱེན་གྱི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་ནས་ནང་དབུགས་ཁྲོག་གི་ཆད་པ་ཚུན་ཆད་དོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་

p. 451

བར་དོ་ནི་དབུགས་ཆད་ནས་སྐད་ཅིག་མ་ལ་འོད་གསལ་ཤར་བ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཐིམ་པ་ཚུན་ཆད་དོ། །སྲིད་པའི་བར་དོ་ནི་ལྷུན་གྲུབ་ཐིམ་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཅན་ཐོགས་མེད་རྒྱུ་བ་ལས་མའི་མངལ་དུ་ཚུད་པ་ཕྱིན་ཆད་དེ། མངལ་དུ་ཚུད་ནས་སྲིད་པ་ཕྱི་མའོ། །སྣང་ལུགས་ལ་བཞི་ལས། རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་བར་དོའི་སྣང་ལུགས་ལའང་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལའང་ཁམས་གསུམ་སྤྱི་བཙན། གནས་རིགས་ཐ་དད། གང་ཟག་སྒོས་བཙན་གསུམ་ལས། སྤྱི་བཙན་ལ་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་དུ་བག་ཆགས་སོ་སོར་གཞག་པའི་དབང་གིས་རྩ་བ་མ་རིག་པ་གཟུང་འཛིན་དུ་སེམས་ལ་སྣང་བ། ཕྱི་ཡུལ་ལྔར་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ། ལུས་སུ་སྣང་བ། བདེ་སྡུག་བར་མ་དགའ་གདུང་དུ་སྣང་བ། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔར་སྣང་བས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁོར་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་སྤྱིའི་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་གནས་རིགས་ཐ་དད་པར་སྣང་ཚུལ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་ཡང་རིས་སུ་བསྡུ་ན་དྲུག་པོ་རྣམས་ཡུལ་དང་། ལུས་དང་། བདེ་སྡུག་ཕལ་ཆེར་ལས་མཐུན་གྱི་ཆ་སོ་སོ་ནས་ཕྱོགས་བསྡེབས་པས་འགྲོ་བ་དྲུག་སྟེ། རང་རང་གི་ལས་མཐུན་པས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གནས་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་མི་དང་ལྷ་མིན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལ་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་མཐུན་པར་ནི་མེད་དེ། ཆུ་གཅིག་པུ་ལའང་ལྷས་བདུད་རྩིར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྲིན་གཅིག་པུ་ལ་ལའང་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ལ་སོགས་པར་རིན་པོ་ཆེ་དང་མེ་ཏོག་གི་ཆར་དུ་འབབ་ལ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་རྒྱལ་ཆེན་བཞིར་བདུད་རྩིའི་ཆར་དང་། མི་ལ་ཆུ་དང་། དུད་འགྲོ་ལ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ལ་བཏུང་དུ་རུང་བ་ཙམ་དང་། ཡི་དགས་ལ་རྣག་ཁྲག་གི་ཆར་དང་། དམྱལ་བ་ལ་མེ་མདག་གི་ཆར་དུ་འབབ་པར་མཐོང་སྟེ། བདེན་གཉིས་ལས། དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །དོན་མ་གྲུབ་པར་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་

p. 452

ན་དོན་གཞན་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པས་ཐ་དད་དུ་སྣང་ལ། དེ་ཡང་སོ་སོའི་ལས་ཐ་དད་ལས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ལྕགས་སྲེག་ས་གཞི་སུ་ཡིས་བྱས། །མེ་ཚོགས་འདི་དག་གང་ལས་བྱུང་། །དེ་འདྲ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །སྡིག་སེམས་ལགས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་ཀྱང་གང་ཟག་སྒོས་བཙན་ལ་སྣང་བ་ནི། གནས་རིགས་སོ་སོ་བ་དེ་དག་གི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་ལ་ལ་བདེ། ལ་ལ་སྡུག །ལ་ལ་བར་མར་གནས་ཏེ། སྣང་ཚུལ་ཡང་ལྷས་བྱིན་གཅིག་ལའང་དགྲ་གཉེན་བར་མ་གསུམ་སོ་སོར་འཛིན་པ་དང་། ལ་ལའི་ཟས་ལ་ལ་ལའི་དུག་ཏུ་སྣང་བ་དང་། ལ་ལའི་སྣང་བ་ལ་ལའི་མུན་པར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ནང་མི་མཐུན་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་རྣམས་ཏེ། འདི་དག་ཀྱང་རང་རང་གི་ལས་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས། ལས་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རི་མོ་མཁན་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་བར་དོ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔས་བཅིངས་པས་སྐུ་ལྔའི་སྣང་བ་རང་འགགས་པ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བཅིངས་པས་འོད་དང་ཁ་དོག་གི་སྣང་བ་རང་འགགས་པ་དང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བཅིངས་པས་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་རང་འགགས་པའོ། །འཆི་ཀ་མའི་བར་དོའི་སྣང་ཚུལ་ནི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་འཁྲུགས་པས་ཕྱི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་། སེམས་བྱུང་ཚོར་གྱི་ལམ་སྟོར་བས་ནང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་། གཟུང་འཛིན་གྱི་མཚོ་རྡོལ་བས་ལུས་སེམས་འབྲེལ་བའི་རྟེན་སྟོར་གྱིས་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ། དོན་ལ་ཤི་ཡིས་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གནས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་བར་དོའི་སྣང་ཚུལ་ནི། ཕུང་པོ་བདག་འཛིན་གྱི་རྟེན་བོར་བས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རང་ཤར། ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པས་རང་བཞིན་

p. 453

བབས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་ངང་གིས་གནས། དབང་པོ་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་སྟོངས་པས་རང་སྣང་དག་པའི་འོད་གསལ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །སྲིད་པ་བར་དོའི་སྣང་ཚུལ་ནི་ཕྱི་ལུས་ཀྱི་སྲིད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཅན་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལྟར་ས་ཟིན་མེད་པ། ནང་སེམས་ཀྱི་སྲིད་པ་སྙེམས་བྱེད་དུ་མ་ལ་འཇུག་ཅིང་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ། ལུས་སེམས་གཉིས་འདུས་ཀྱི་སྲིད་པ་གང་ལའང་ཐོགས་མེད་དུ་རྒྱུ་ཞིང་སྣ་ཚོགས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བར་མ་དོ་ཡི་སྣང་བ་ནི། །རང་བཞིན་གནས་པའི་ཕུང་པོ་དང་། །ཁམས་དང་ཉོན་མོངས་ཡུལ་དུ་སྣང་། །འཆི་ཀའི་བན་བུན་ལང་ལོང་དང་། །ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་བར་དོ་སྐུ་དང་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་འོད་དང་ཁ་དོག་གོ། ཐིག་ལེ་མཆེད་དང་འབྱུང་སྣང་དག །ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་གཞལ་ཡས་སོ། །སྲིད་པའི་སྣང་བ་ཕྱད་ཕྱོད་དང་། །ཡད་ཡུད་རྨི་ལམ་སྣང་བ་ལྟར། །བདེན་སྣང་རྫུན་པ་ཡིད་ཀྱི་ལུས། །དཀར་སླེག་ལ་སོགས་རིགས་དྲུག་འོད། །སོ་སོའི་དམིགས་པའི་ཡུལ་སྣང་བའོ། །ཞེས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་བར་དོ་ལ་ཤེས་བྱའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅད་པ་ཐི་བྱ་ཚང་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག །འཆི་ཀའི་བར་དོ་ལ་མི་གསལ་བ་གསལ་གདབ་པ་སྒེག་མོ་མེ་ལོང་བལྟ་བ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་ལ་རང་སྣང་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་མི་དང་འཕྲད་པའམ་མ་པང་དུ་བུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག །སྲིད་པ་བར་དོ་ལ་ལས་ཀྱི་འཕྲོ་མཐུད་པ་ཡུར་བ་སྐང་ཆག་པ་ལ་ཝ་འཛུགས་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་གོ། དང་པོ་ལའང་དཔེ་དགོད་པ། དོན་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དཔེ་ནི་ཐི་བྱ་ནི་ཚང་དང་པོ་འཆའ་དུས་མི་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་བརྟགས་ཏེ་བཙན་སར་བཅས་ནས་ཕྱིས་ཚང་དུ་ནམ་འཇུག་ཀྱང་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པར་སྐད་ཅིག་ལ་འཇུག་པ་ལྟར། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཡང་ཐོས་བསམ་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པའོ། །གཉིས་པ་

p. 454

ནི་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་དང་པོར་ཐོས་བསམ་གྱིས་བློའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས་སྒོམ་དུས་དོན་ཐོག་དེར་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བས་ཅར་ཕོག་ཏུ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ཡང་དང་པོར་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་ལ་ཐོས་བསམ་གྱིས་བློ་སྦྱངས་པས་བློའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཆོད་པར་བྱེད་པའོ། །སྤྱིར་གང་ཉམས་སུ་བླང་བ་དེ་ཐོས་པས་ཆོག་མོད་ཀྱང་གང་ཟག་སྔོན་ནས་ལས་སད་པའི་རིགས་དང་། སྔོན་བསྐལ་པ་བཟང་དུས་བླ་མ་ཡང་གྲུབ་ཆེན་ཤ་སྟག་བྱོན་དུས་རང་གི་ལས་འཕྲོ་དང་བླ་མའི་ཐུགས་རྗེ་དང་མངོན་པར་མཁྱེན་པས་གནད་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་རང་གང་མོས་ལས་འཕྲོ་ཡོད་པ་གཅིག་པུ་དེས་གྲོལ་བ་ཡིན་ཀྱང་། ད་ལྟའི་དུས་ན་ལས་འཕྲོ་བཟང་པོའང་དཀའ་ལ། རྣམ་རྟོག་གྲངས་མང་པས་སྤྲོས་པ་གཅིག་གིས་ཆོད་པའང་སྲིད་མཐའ་མ་ཁེགས་པ་ཙམ་ལས། ཕལ་བ་ཀུན་ཐོས་བསམ་ཕྱོགས་མེད་དུ་སྦྱོང་དགོས་ཏེ། ད་ལྟའི་སྙིང་ཏིག་འདིའི་བསྟན་པའི་མཐའ་མ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སླེབ་པའི་དུས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་གསང་བ་རྒྱལ་པོ་འདི་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་ཡིན་པས་ཀྱང་ཐོས་བསམ་ཆེ་ལ་ཤེས་རབ་དང་སྐལ་བ་མཆོག་མ་གཏོགས་པས་འདིའི་དོན་རྟོགས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ན་ཐེག་པ་འདིར་འཇུག་པ་ལ་ཐོས་བསམ་ཆེ་བ་ཞིག་བསྟེན་དགོས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་བརྗོད་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི། །རིམ་པ་དགུ་ནི་ཡིད་དཔྱོད་པས། །མངོན་སུམ་གནད་དང་བྲལ་བ་ལ། །མ་འོངས་གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་དང་། །རྟོག་པ་རགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས། །ཚིག་ལ་སྤྱོད་ཕྱིར་སྨིན་པ་མིན། །འདི་ཡི་བསྟན་པའི་ཐ་མ་ལ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཞེས་བྱ། །ཚིག་འདས་སྤྲོས་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཆེ། །གསང་བ་ངེས་པའི་རྒྱུད་འདི་ཡི། །མངོན་སུམ་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིས། །རང་ཤེས་རིག་པ་འདུས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གཅིག་བསྡུས་པའི། །རང་རིག་ངེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི། །མཉམ་ཉིད་འདྲེས་པ་མེད་པར་སྤྱད། །དེ་ནི་ཚིག་འདས་རིམ་པའོ། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་དབང་པོ་ལ་

p. 455

རྣོ་རྟུལ་མེད་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་སྔོན་ལས་སད་པས། ཚེ་འདིར་བླ་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ལ་ཆོས་འདི་ཐོས་ན་སྤྲོས་པ་དུས་གཅིག་ལ་ཆོད་དེ་འདི་བས་འདི་ཟབ་མང་པོ་མི་འཚོལ་བར་ཉམས་ལེན་མདུང་འདྲིལ་དུ་ཐོད་རྒལ་ཁོ་ན་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཟེར་གྱི། ཕལ་པ་སྤྲོས་བཅས་ཚིག་ལ་ཞེན་ནས་ཐོད་རྒལ་མཐོང་ཡང་ངེས་ཤེས་མེད་པ་རྣམས་ལ་སྤྲོས་པའི་ཆོས་དགོས་ལ། དེས་གྲོལ་བ་ལ་ཐོས་པ་དུ་མའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་དགོས་པས་ཐོས་བསམ་གནད་ཆེ་བར་བསྟན་པའོ། །ཧྲིལ་གྱིས་བསྡུ་ན་ད་ལྟའི་དུས་སུ་ཐོད་རྒལ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྐྱེས། ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་དེ་ལ་འཛིན་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པ་འདུག་ན་ལས་ཅན་ཡིན་པས་མང་པོའི་ཁ་ན་མེད་དོ། །ཡིད་ཆེས་པ་འདི་གཅིག་པུས་ལམ་བགྲོད་པས་ཉམས་ལེན་ལ་བརྩོན་པ་གཅིག་པུས་ཆོག་ལ། དེ་མི་འདུག་པ་དང་གཞན་ལ་སྟོན་པའི་བླ་མར་མིང་འདོགས་ན་ངེས་པར་ཐོས་བསམ་རྒྱ་ཆེ་དགོས་ཏེ། རང་གཞན་གྱི་ལམ་མ་ནོར་བ་ཤེས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པར་སློབ་དཔོན་དེ་ལམ་མ་ནོར་བ་དགོས་ཏེ། ནོར་ན་དེས་བསྟན་ཚད་ནོར་བ་ལ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཐོས་བསམ་རྒྱ་ཆེ་བ་གཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཤེས་བྱའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས་ནང་སྒོམ་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་བསྐྱང་ཞིང་གསང་བ་དབྱིངས་རིག་གི་རང་རིག་རྗེན་ལ་ཕུད་ནས་ཆོས་སྐུ་ཅེར་མཐོང་དུ་གོམས་པ་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་སུས་མཐོང་བ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཐིག་ལེའི་སྒྲོན་མ་སུས་མཐོང་བ། །རྩོལ་བཅས་རྣམས་ཀྱི་རེ་གནས་ཐོབ། །ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་སུས་མཐོང་བ། །སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས། །ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་སུས་མཐོང་བ། །དབང་པོ་རྣམས་ལ་དབང་སྒྱུར་ཐོབ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་སུ་གོམས་པ། །རིག་པ་རྣམས་ནི་སྲང་ལ་ཐེབས། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་པས། །འདི་ཉིད་རྣམས་ནི་རང་རིག་པ། །རང་བཞིན་གནས་པའི་བར་མ་དོར། །འདི་རྣམས་

p. 456

གོམས་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི། །འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་རང་དེངས་སུ། །འགྱུར་བར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་འཆི་ཀའི་བར་དོ་ལ་མི་གསལ་བ་གསལ་གདབ་པ་སྒེག་མོ་མེ་ལོང་བལྟ་བ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་པ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་དང་། ཁྱད་པར་མཆོག་གི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་བདུན་ཏེ། འཆི་བར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན། འཆི་བ་བརྟག་པའི་ཐབས། དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཐབས། འཆི་ཀ་མའི་སྣང་བ། རྣལ་འབྱོར་པའི་གདམས་ངག །འགྲོ་དྲུག་ཕལ་པའི་སྐྱེ་རྟགས། དེ་ཉིད་སྦྱོང་བའི་ཆོ་གའོ། །དང་པོ་ནི་སྐྱེས་པ་ཉིད་ནས་འཆི་བར་ངེས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་བརྩོན་དགོས་ཏེ། རིན་ཆེན་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། སྐྱེས་བུ་བརྟན་པའི་ཚེ་སྲོག་ལ། །དུས་བཏབ་མེད་པས་ཡ་རེ་ཆ། །ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ལ། །རྟག་པ་མེད་པས་ཡ་རེ་ཆ། །ཞེས་པ་དང་། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། གང་ཞིག་ལུས་ཅན་སྐྱེས་བུ་རྣམས། །ཚེ་ནི་མི་རྟག་རྨི་ལམ་འདྲ། །རྨི་ལམ་གྱིས་ནི་གྲུབ་པ་མེད། །ཚེ་ནི་མི་རྟག་ཆུ་དྲག་འདྲ། །འབབ་ཆུས་གཅིག་ཏུ་བསྡད་པ་མེད། །ཚེ་ནི་མི་འཛིན་རླུང་དང་འདྲ། །རླུང་གིས་སྐྱེས་བུ་གཟུང་བ་མེད། །ཚེ་ནི་ཡུན་ཐུང་སྤྲུལ་པ་འདྲ། །སྤྲུལ་པས་རྟག་ཏུ་གནས་པ་མེད། །ཚེ་ནི་བདེན་མེད་སྒྱུ་མ་འདྲ། །སྒྱུ་མས་བདེན་པའི་ས་གཟུང་མེད། །ཚེ་ནི་མི་སྡོད་འགྲོན་པོ་འདྲ། །འགྲོན་པོས་རྟག་ཏུ་བསྡད་པ་མེད། །ཚེ་ནི་མ་ངེས་ཆར་སྤྲིན་འདྲ། །སྤྲིན་གྱིས་དུས་ཚོད་བཟུང་བ་མེད། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་ཚེ་ཡི་ཚད། །འདི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ཏེ། །གློ་བུར་བ་དང་ཐོག་བབས་སུ། །དུས་ཚོད་འདི་ལྟར་གཟུང་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །འཆི་བ་བརྟག་པ་ལ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཆི་བའི་རྟགས་ཀྱང་ཉི་ཤུ་གཅིག །དུར་ཁྲོད་དབེན་པའི་ཕྱོགས་སོང་ལ། །བླ་མ་མཆོད་ཅིང་བསྟོད་པ་བྱ། །གཞན་ཡང་བཟའ་དང་བཏུང་བ་ཡིས། །འགྲོ་བ་གཞན་ཡང་མགུ་བྱས་ཏེ། །དེ་ནས་ཕྱི་ནང་

p. 457

གསང་བ་ཡི། །འཆི་བའི་རྟགས་ནི་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །བརྟག་ལུགས་རྒྱས་པར་ནི་མན་ངག་གི་ཡི་གེ་ན་གསལ་ཡང་འདིར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་གསལ་བར་བཤད་ན། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། འཆི་ཀའི་བར་དོ་འདི་ལྟར་བརྟག །དབེན་པའི་ཕྱོགས་སམ་ལུང་སྟོང་དུ། །འཆི་བའི་དུས་ཚོད་གཟུང་བ་གཅེས། །འདི་དག་རྟགས་ནི་སུ་ལ་བྱུང་། །ལུས་ཅན་ཚེ་ཡི་འདུ་བྱེད་བྱེད། །ཡན་ལག་སེན་མོའི་ཁྲག་མེད་ན། །ཟླ་བ་དགུ་ན་གདོན་མི་ཟ། །སྐྱེས་བུའི་མིག་གི་སྤྲིན་ཡལ་ན། །དེ་བཞིན་ཟླ་བ་ལྔ་ནའོ། །འཆི་བདག་གཤིན་རྗེ་ཉིད་ལངས་ན། །ཞག་ནི་ཉི་ཤུ་གཅིག་ན་འཆི། །དེ་ལ་ཅིས་ཀྱང་ཕན་པ་མེད། །རྐང་པའི་ལོང་བུ་ཕྱིར་ཐོན་ན། །དེ་བཞིན་ཟླ་བ་གཅིག་ནའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་ལུས་རྟོག་ན། །སྐྱེས་བུ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ཚེ། །སོ་ཡི་རྩ་བར་དྲག་པ་ཆགས། །ཞག་དགུ་ན་ནི་དེ་ཡང་འཆི། །དེ་བཞིན་སྣ་ཞོམ་ཞག་ལྔ་ན། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་འཆི་བའོ། །ཡན་ལག་ཡང་ཡང་བརྐྱང་བསྐུམ་བྱེད། །དེ་ནི་ཉི་མ་བདུན་ནའོ། །མིག་ནི་འབུར་ཚུགས་བལྟ་བ་ན། །ཞག་གསུམ་དང་ནི་དྲོ་ཁའོ། །མིག་གི་ཚོགས་རྣམས་རབ་འཁྲུལ་ན། །དེ་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ནའོ། །འགྲམ་པ་ཡི་ནི་རྒྱུན་ཆད་ན། །དེ་བཞིན་ཞག་ནི་བཅུ་དགུ་ན། །སྐྱེས་བུ་ཚེ་ཡི་འདུ་བྱེད་བྱེད། །དབུགས་ནི་བརྩེགས་མར་ཡང་རྒོད་ན། །དེ་ཡང་ཟླ་བ་དྲུག་ནའོ། །སྣ་ཡི་མ་སི་ཀ་ཆད་ན། །ཞག་བདུན་ན་ནི་འགུམ་པར་འགྱུར། །མིག་གི་པ་ར་ན་ཆད་ན། །ཞག་ལྔ་དག་ན་དེ་ཡང་འགུམ། །འགྲམ་པ་གཡོན་གྱི་ཤ་ཤོར་ན། །ཞག་གཅིག་ན་ནི་དེ་ཀུན་འགུམ། །སྟེང་འོག་སོ་ནི་འཐམས་གྱུར་ན། །ཞག་གསུམ་གྱིས་ནི་གདོན་མི་ཟ། །ལྕེ་ལ་ནག་པོའི་ཐིག་ལེ་བྱུང་། །ཞག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་དེ་ཡང་འགུམ། །རྣ་བ་མགོ་ལ་འབྱར་གྱུར་ན། །དེ་ནི་དེ་ནུབ་ནམ་ཕྱེད་དོ། །བྲང་གི་ལྷེན་སྣ་ཞོམ་པ་ན། །ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱིས་གདོད་མི་ཟ། །གཉིད་ལོག་རྩ་ནི་མེད་པ་ན། །དེ་ཡང་ཟླ་བ་ཕྱེད་ནའོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་དོན་བྱེད་ན། །ནམ་མཁའི་

p. 458

ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ནི། །མི་རྟག་འགྱུར་ཏེ་ཡལ་བ་ན། །ཟླ་གཅིག་མོད་དེར་འཆི་བ་ཡིན། །ཡན་ལག་བཞི་ཆད་ཟླ་བཞི་ནའོ། །དེ་སྟེང་མགོ་ཆད་ཟླ་གསུམ་ནའོ། །སྟོད་སྨད་བྱེ་ན་ཟླ་གཉིས་ནའོ། །ཐུམ་པོར་འདྲིལ་ན་ཟླ་གཅིག་ནའོ། །དེ་ཡི་དུས་ཚོད་ཤེས་པར་བྱ། །གནམ་ས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ཐག་ནི། །གལ་ཏེ་ཆད་པར་གྱུར་པ་ན། །ཞག་ནི་བཅུ་དགུ་ལས་མི་ཐུབ། །རི་རབ་ཀྱི་ནི་ལོགས་དག་ནས། །སེང་གེ་དཀར་མོ་མི་བབས་ན། །བཅུ་དྲུག་ཞག་ནི་གདོན་མི་ཟ། །གལ་ཏེ་རི་དང་ཐང་མཚམས་སུ། །དཔག་བསམ་ལྗོན་ཤིང་རྐེད་ཆག་ན། །འདི་དག་ཀྱང་ནི་མཁས་པས་བརྟག །རྒྱ་མཚོ་ཆུ་ཡི་སྤྲིན་ཡལ་ན། །འདི་ཡང་རིམ་པ་མཁས་པས་དབྱེ། །ས་ཡི་གྲོང་ཁྱེར་དག་ཏུ་ནི། །དགེ་སྦྱོང་དུ་བ་ཉིད་ཆད་ན། །ཞག་ནི་དགུ་ན་དེ་བཞིན་འགུམ། །རི་རབ་རི་ཡི་རྩེ་མོ་ལ། །མི་འགྱུར་ཉི་མ་ཆུབ་གྱུར་ན། །ཞག་གསུམ་ན་ནི་དེ་ཡང་འཆི། །ཆོ་ག་རྣམས་ནི་རབ་སྤངས་ལ། །རང་རིག་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་བརྟག །རི་རབ་དག་གི་ཁོང་གསེང་ན། །མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་སྒྲ་ཆད་ན། །བཅུ་གསུམ་ཉིད་དམ་ལྔ་ནའོ། །གལ་ཏེ་དཔག་བསམ་ལྗོན་ཤིང་ལས། །འཆི་བདག་གི་ནི་བདུད་ལངས་ན། །ཞག་བདུན་གྱིས་ནི་གདོན་མི་ཟ། །དེ་ནི་ཕན་པར་མི་འགྱུར་གྱི། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པ་གཅེས། །སྟོང་པ་གསལ་བའི་སྙིང་པོ་ཅན། །གསལ་བ་རིག་པའི་སྙིང་པོ་ཅན། །རིག་པ་འོད་ཀྱི་ཁང་པ་ཅན། །སྒྲོན་མ་བཞི་ལ་གོམས་པ་གཅེས། །ཞེས་སོ། །འཆི་བ་བསླུ་བའི་ཆོ་ག་ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། གལ་ཏེ་ངན་ན་བཟློག་པ་ཙམ། །བཟང་བ་བླ་མར་གསོལ་བ་གདབ། །ཅེས་པས། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཟློག་པའི་ཐབས་མན་ངག་ཏུ་བཤད་ལ། རྒྱབ་རྟེན་དུ་ལུང་གིས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་ན། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དེ་ལྟར་ལུས་ལ་རྟགས་བྱུང་ན། །འཆི་བ་བསླུ་བའི་ཆོ་ག་བཤད། །སྐྱེས་བུས་བཟློག་པའི་ལས་བརྩམས་པ། །རང་གི་བླ་མ་དགེ་འདུན་དང་། །ཚོགས་

p. 459

བསགས་ཞིང་ནི་ཁྱད་པར་ལ། །ཡོན་དང་སྟོན་མོས་མཉེས་བྱས་ལ། །ཆོ་ག་འདི་དག་བརྩམ་པར་བྱ། །འབྱུང་བའི་སྒྲ་རྣམས་ཆ་མཉམ་ཕྱིར། །ཏ་ལ་ཡི་ནི་ལོ་མ་ལ། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་འཁོར་ལོ་ནི། །རྩིབས་བཞི་ལྟེ་བ་མུ་ཁྱུད་བཅས། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ཡི། །འཁོར་ལོ་དག་ནི་ལྔ་བྱས་ལ། །ཁ་དོག་དག་ནི་འབྱུང་བས་དབྱེ། །ལྟེ་བ་རྩིབས་དང་ལྔ་རྣམས་ལ། །རང་རང་གི་ནི་ཡི་གེ་ལྔ། །མུ་ཁྱུད་ཨཱ་ལའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར། །དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་རྣམས་བྲིས་ཏེ། །མཆོད་དང་བསྟོད་དང་སྡིག་པ་བཤགས། །སོ་སོའི་ཅི་འདོད་གསོལ་བ་གདབ། །ལྟེ་བར་འབྱུང་བའི་ལྷ་བསམས་ལ། །ཡི་གེའི་གྲངས་ནི་བརྗོད་ལ་བསྟིམ། །དེ་ནས་ཁམ་ཕོར་ཁ་སྦྱོར་དུ། །འཁོར་ལོ་དེ་ཀུན་བཅུག་ནས་ནི། །ཚོན་སྐུད་ལྔ་ཡིས་རྒྱ་གྲམ་བཅིང་། །ཤིང་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་ས། །རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཁ་རླངས་ལ། །དེ་ཀུན་བསྒྲེས་ལ་ངར་ཟན་དང་། །བསྲེས་ལ་གཟུགས་ནི་ཁྲུ་གང་བྱ། །དབང་པོ་ལྔ་ལ་ཡི་གེ་ལྔ། །རྒྱ་ཤོག་བྲིས་ཏེ་ཁོལ་བཏོན་གཞུག །དེས་ནི་འབྱུང་བ་ཉམས་པ་གསོ། །གལ་ཏེ་གདོན་གྱིས་ཟིན་པ་ལ། །ངར་ཟན་སྐྱེས་བུའི་ལོ་སོང་ཚད། །ཁ་དོག་ཉིད་ནི་བསྒྱུར་བྱས་ལ། །རང་གི་དྲི་མའི་གོས་དུམ་དང་། །དེ་བཞིན་འབྱུང་བའི་རྫས་རྣམས་དང་། །ཟན་དང་བསྲེས་ནས་གཟུགས་སུའོ། །བལ་ཚོན་དར་དང་སྒྲོ་རྣམས་ཀྱིས། །གཟུགས་དེ་རྣམས་ནི་བརྒྱན་བྱས་ལ། །དེ་རྣམས་དང་ནི་མཐུན་པ་ཡི། །གཏོར་མ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་གཟུགས་ཐ་མར་ངར་ཟན་ནི། །རྣལ་འབྱོར་ལོ་གྲངས་ཙམ་གྱིས་བསྐོར། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ་ཚིག་འདི་བརྗོད། །ཁྱེར་ཅིག་ཁྱེར་ཅིག་སྟོབས་ལྡན་རྣམས། །སྲེད་དང་ཆགས་དང་ཞེན་པ་དང་། །དྲན་དང་བཟུང་དང་བསམ་དང་རེག །གློད་དང་ཞི་དང་གྲོལ་བར་མཛོད། །ཚིག་ནི་དེ་ཀུན་ལན་གསུམ་བརྗོད། །དེ་ནས་ཆུ་བོའི་གཞུང་ལ་བསྐྱལ། །འཆི་བ་ལས་ནི་ཟློག་པ་ལ། །ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ་ན་ར་སྐན། །ཞེས་སོ། །འཆི་ཀའི་

p. 460

སྣང་བ་ནི་འབྱུང་བ་སོ་སོའི་ཐིམ་ཚུལ་གྱི་རྩ་རླུང་གི་འདུ་བའི་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། སྐྱེས་བུའི་ལུས་ལ་ནད་བཏབ་ནས། །རྟགས་ནི་སུ་ལ་བྱུང་བ་དེ། །ཤི་བའི་དུས་ནི་བཏབ་པ་ཡིན། །ས་ནི་ས་ལ་ཐིམ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་། །སོ་སོ་རང་ལ་ཐིམ་པ་ནི། །སྐྱེས་བུའི་ལུས་ལ་འདི་ལྟར་འོང་། །ས་ནི་རང་ལ་རང་ཐིམ་པས། །ལུས་ནི་ལྕི་ཞིང་ཟས་མི་ལེན། །ལངས་དང་འགྲོ་བའི་སྟོབས་ཀུན་ཟད། །ཆུ་ནི་ཆུ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། །ཁ་ཆུ་སྣ་ཆུ་འཛག་པར་བྱེད། །དེ་བཞིན་མེ་ལ་མེ་ཐིམ་པས། །ཁ་སྣ་དག་ནི་རབ་ཏུ་སྐམ། །ལུས་ཀྱི་མཐའ་ཡི་དྲོད་རྣམས་འཚོར། །དེ་བཞིན་རླུང་ལ་རླུང་ཐིམ་པས། །དབུགས་ནི་ངར་ངར་ཡན་ལག་འཕྲ། །མིག་ཀྱང་གྱེན་ལ་ཟློག་པའོ། །རྟགས་ནི་སུ་ལ་བྱུང་བ་དེ། །འདི་ལ་མི་གནས་ཕ་རོལ་དུ། །ངེས་པ་རུ་ནི་འགྲོ་བས་ན། །ཞེས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པའི་གདམས་ངག་ནི་ཆོས་འདིའི་སྐལ་ལྡན་རྣམས་ལ་དུས་འདིར་གདབ་པར་བྱ་སྟེ། རང་ལ་གསལ་པོ་ཡོད་ན་དེས་ཆོག་པས་སྐབས་འདིར་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། ཡུལ་དང་གནས་ལ་འཇུག་པ་དང་། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པའི་གནད་གཉིས་གང་རུང་ལམ་ཁྱེར་དུ་བྱེད་པའོ། །དང་པོ་ནི་འཕོ་བ་སྟེ་རླུང་ཐ་མ་ཕྱིར་འགྲོ་དུས་སྙིང་ནས་རིག་པ་བླ་མའི་སྐུ་ཚོན་གང་བ་འོད་ཟེར་ལྔ་དང་བཅས་པའམ། ཨཱཿདཀར་པོ་ཞིག་ཏུ་བསམས་ལ་ཚངས་བུག་ནས་ཡར་རྒྱངས་སོང་བར་བསམ་དུས་ཧིཀ་ཉེར་གཅིག་བརྩེགས་མར་བརྗོད་པས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བཞུགས་སྟངས་གསུམ་མམ། སེང་གེ་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པ་མིག་ལ་གཏད་མིག་དབྱིངས་རིག་ལ་གཏད་ནས་ཀ་དག་གི་ངང་ལ་འཕྲོ་འདུ་མེད་པར་བཞག་པས་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་གྲོལ་ལོ། །དབྱིངས་རིག་མི་གསལ་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོའི་འཆར་ལུགས་རྣམས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་མ་ཉམས་པར་བྱས་པས་མི་བརྟན་པོ་ལ་འཕྲིན་བཅོལ་དུས་གྲོང་ཕྱི་ནང་སྟེང་འོག་གང་དུ་ཕྱིན་པ་དེར་འཕྲིན་བཅོལ་བ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་ཤེས་ནས་གྲོལ་

p. 461

བར་ངེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དེ་ཚེ་བླ་མའི་མན་ངག་རྣམས། །རང་གི་རྒྱུད་ལ་འདྲིས་པར་བྱ། །དོན་འདི་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་ཡང་གདབ། །དེ་ཚེ་སྐྱེས་བུ་སྐལ་ལྡན་དེའི། །སྣང་བ་ཉིད་ནི་རང་གསལ་ན། །མི་གནས་ཤེས་པ་རང་སོ་ཞེས། །རླུང་བཞི་རིམ་གྱིས་ཞི་ནས་ཀྱང་། །རླུང་ཆེན་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པའི་ཚེ། །ཡུལ་དང་གནས་ལ་འཇུག་པ་དང་། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འཇུག་ལུགས་བསྟན། །ཡུལ་གནས་དག་ལ་འཇུག་ལུགས་ནི། །གྲོང་འཕོ་གྲོང་འཇུག་གདམས་པ་སྟེ། །རྣམ་ཤེས་རླུང་ལ་ཞོན་ལ་སྦྱང་། །དེ་ཡང་གོང་དུ་འབྱོངས་པ་གཅེས། །རིག་པ་བསྡུ་དང་འཕང་བ་གཅེས། །དེ་ཡང་ཧིཀ་གིས་འཕང་བའོ། །དེ་ཉིད་བླ་མའི་ཞལ་ལ་ཐུག །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འཇུག་ལུགས་ནི། །རིག་པ་འདི་ལྟར་གཏད་པར་བྱ། །ཕུང་པོ་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས། །རིག་པ་ཉིད་ནི་མིག་ལ་གཏད། །ཡིད་ཙམ་བར་སྣང་ལམ་དུ་བྱ། །དབྱིངས་དང་རིག་པ་མ་འགྱུར་ན། །མི་དེ་བར་དོ་མེད་པར་ནི། །འཚང་རྒྱ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཤི་བའི་དབུགས་ཀྱང་དལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དབྱིངས་རིག་མི་གསལ་ན། །ཆོས་ཉིད་བདེ་བའི་བར་མ་དོར། །རིག་པའི་སྣང་བ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །སྔར་བསྟན་འོད་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱ། །དེས་ནི་བདེན་པའི་སྣང་བ་ཐོབ། །ཅེས་སོ། །རང་ལ་གདམས་ངག་དེ་དག་མི་གསལ་ཞིང་གདེང་མེད་ན་བླ་མའམ་མཆེད་གྲོགས་དམ་ཚིག་གཙང་བ་ཞིག་གིས་གསལ་གདབ་སྟེ། མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་བསྟན་ལ་དེའི་ངང་དུ་བལྟར་བཅུག་ལ། ད་ལྟའི་རིག་པ་འདི་ཀ་བར་དོར་འཆར་བ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་ཟེར་བས་རང་སྣང་དུ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཞེས་པ་དང་། ད་ལྟའི་རིག་པ་རྗེན་པ་འདི་ཀ་དག་གི་གྲོལ་ས་ཡིན་པས་འདིའི་ངང་ལ་མ་འགྱུར་བར་ལྟོས་ཤིག་ཅེས་ཁྲེགས་ཆོད་དང་ཐོད་རྒལ་གྱི་དོན་གསལ་གདབ་བོ། །འདེབས་འཕྲོ་ལ་ཤི་ན་ནད་པའི་ཁ་སྣ་དང་རང་གི་ཁ་སྣ་སྤྲད་པའི་དུས་སུ་རླུང་དྲག་པོར་འཕངས་ལ་ཚུར་བརྔུབས་པས་དེའི་རླུང་ཆད་པ་སོས་ཏེ་མིག་ཧྲིག་

p. 462

གིས་བྱུང་དུས་མིག་གིས་དེ་ཉིད་སྒྲོན་མའི་སྣང་བ་ངོ་སྤྲད་པ་ལ་གདམས་ངག་བཏབ་པས་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཁ་ཅིག་དེ་ཉིད་དུ་གྲོལ་ལ། གཞན་དག་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོར་གྲོལ་ཏེ། དེ་ལྟའི་འོད་གསལ་སྐྱེལ་མ་དང་འདྲ་བས་གྲོགས་བྱས། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ་སུན་མ་དང་འདྲ་བས་སྣ་བསུ། དེ་གཉིས་གུང་སྦྱོར་བས་གཞན་དུ་འཁྱོར་ས་མེད་དེ་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉི་མ་ནུབ་པ་དང་ཟླ་བ་ཤར་བ་དུས་མཚུངས་པས་བར་ན་མུན་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། གལ་ཏེ་དེ་དག་མི་གསལ་ན། །རང་གི་བླ་མ་གནས་པ་ན། །གོང་གི་མན་ངག་གསལ་ཡང་གདབ། །བླ་མ་མེད་ན་རྡོ་རྗེ་སྤུན། །ཤེས་པ་གསལ་ཡང་གདབ་པར་བྱ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་ན། །དེ་ཉིད་ཐུགས་རྗེས་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །སྒོ་གསུམ་དག་ནི་སྒོ་སྤྲད་དེ། །དབུགས་ནི་བཏབ་དང་རྔུབ་དང་འཕང་། །ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་གཞུག་པ་ནི། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་སྟོབས་བསྐྱེད་ཕྱིར། །དབུགས་དང་བཅས་ཏེ་མཁས་པས་བྱ། །དེ་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་བྱས་པས། །དེ་ཡི་སྣང་བ་འདི་ལྟ་བུ། །གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་རྙེད་ན། །གདམས་པ་དག་ནི་གདབ་པར་བྱ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པ་གསལ་གྱུར་ན། །དགོངས་པ་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་གཞག །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་རང་དྲུང་ན། །མིག་གི་དེ་ཉིད་བལྟ་རུ་གཞུག །མཉམ་པར་གནས་པའི་སེམས་བྱུང་ན། །མི་རྟོག་ལྡན་པའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ། །ཅེས་སོ། །འགྲོ་དྲུག་ཕལ་བ་ཡིན་ན་སོ་སོའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བའི་རྟགས་ནི། འདིའི་དབང་པོ་ཡང་མཐའ་ནི་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་དུ་དབུགས་འབྱིན་ན་དྲོད་སྤྱི་བོར་འདུ་ལ། གཞན་རྣམས་ལྷའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། འདིའི་དུས་སུ་ལག་པ་གཡས་གཡོབ་པའོ། །དྲོད་རྐང་མཐིལ་དུ་འདུ་ཞིང་རྐང་པ་གཡོན་ས་ལ་རྡེབ། མིག་རབ་རིབ་བྱེད་ན་དམྱལ་བའོ། །དྲོད་མཆན་ཁུང་གཡས་སུ་འདུ། ཁ་ནས་ཚིག་འཆོལ་ན་ལྷ་མིན་ནོ། །དྲོད་ཁར་འདུ་ལུས་ཀྱི་མདོག་སེར་མིག་རབ་རིབ་བྱེད་པ་ཡི་དགས་སོ། །དྲོད་མཚན་མར་འདུ་དུད་འགྲོའི་

p. 463

སྐད་འདོན། དེ་ནས་ཁ་ལྐུགས་སོ་འཐམས་མིག་རབ་རིབ་བྱེད་ན་བྱོལ་སོང་ངོ་། །དྲོད་མིག་ཏུ་འདུ་ཚིག་གསལ་དྲན་པ་མ་ཉམས་ན་མིར་སྐྱེ་བ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་འདི་ལྟ་བུ། །གལ་ཏེ་དྲོད་ནི་གྱེན་ཡལ་ན། །དབུགས་ཆེན་འབྱིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །མིག་ནི་མི་གསལ་རབ་རིབ་ན། །ངན་སོང་གནས་རྣམས་དག་ཏུ་སྐྱེ། །ལག་པ་དག་ནི་གཡས་གཡོབ་ན། །མི་དེ་ལྷ་ཡི་གནས་སུའོ། །ཁ་ནས་ཚིག་ནི་འཆོལ་བ་ན། །ལྷ་མིན་གནས་སུ་དེ་བཞིན་སྐྱེ། །རྐང་པ་གཡོན་པ་ས་ལ་རྡེབ། །དེ་ནི་དམྱལ་བའི་གནས་སུའོ། །ལུས་ཀྱི་མདོག་ནི་སེར་བཀྲག་མེད། །དེ་ནི་ཡི་དགས་ཡུལ་དུའོ། །ཁ་ནས་སེམས་ཅན་སྐད་འདོན་ན། །དེ་ནི་བྱོལ་སོང་གནས་སུ་འོ། །ཡང་ན་ཁ་ལྐུག །ས་སོ་འཐམས་ན། །དེ་བཞིན་བྱོལ་སོང་སྐྱེ་གནས་སོ། །ཚིག་གསལ་དྲན་པ་མ་ཉམས་ན། །དེ་ནི་མི་ཡི་གནས་སུའོ། །ཕྱི་ཡི་རྟགས་ནི་དེ་དག་དང་། །ནང་གི་རྟགས་ནི་འདི་དག་སྦྱར། །སྤྱི་བོར་དྲོད་རྣམས་འདུས་པ་ན། །དེ་ནི་ལྷ་ཡི་གནས་སུའོ། །དེ་བཞིན་རྐང་མཐིལ་དྲོད་འདུས་ན། །དེ་ནི་དམྱལ་བའི་གནས་སུའོ། །མཆན་ཁུང་གཡས་སུ་དྲོད་འདུས་ན། །དེ་ནི་ལྷ་མིན་ཡུལ་དུའོ། །དེ་བཞིན་ཁར་ནི་དྲོད་འདུས་ན། །མི་དེ་ཡི་དགས་གནས་སུ་སྐྱེ། །དེ་བཞིན་མཚན་མར་དྲོད་འདུས་ན། །དེ་ནི་བྱོལ་སོང་སྐྱེ་གནས་སོ། །མིག་ཏུ་དྲོད་རྣམས་འདུས་པ་ན། །མི་ཡི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན། །དེ་དག་རྟགས་དང་སུ་ལྡན་པ། །འདི་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་སྦྱང་བའི་ཆོ་ག་ནི་གསུམ་སྟེ། དབུགས་དང་མ་བྲལ་བ་ལ་སྦྱང་བ། རོ་ལ་སྦྱང་བ། རྗེས་སུ་སྦྱང་བའོ། །དང་པོ་ནི་དེའི་སྙིང་ནང་དུ་ཨཱཿདཀར་པོ་བསམས་ཏེ་རང་གི་ཁ་དེའི་སྤྱི་བོར་གཏད་ནས་དབུགས་ནར་ནར་དྲང་ཞིང་ཨཱཿམི་དེའི་ལོ་གྲངས་རེ་བརྗོད་པས། དེའི་རྣམ་ཤེས་གོང་ནས་གོང་དུ་འདྲོངས་པ་ཡིན་ནོ། །རོ་ལ་སྦྱང་བ་ནི་རོ་དེའི་མདུན་དུ་མཎྜལ་པད་འདབ་བཞི་པའི་དབུས་སུ་བུམ་པ་གཞན་དང་མཐུན་པར་བཅས་ལ། རིགས་ལྔའི་སངས་

p. 464

རྒྱས་བླ་མ་བརྒྱུད་པ་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད་ནས། མཆོད་བསྟོད་བྱས་ལ། ༀ་ཨཱཿཧཱུྃ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་པ་ཅི་འགྲུབ་བཟླས་པའི་མཐར། ཨ་བྷྱ་དྱ་ཏཾ་ཀེཾ་ཞེས་པའང་བརྒྱ་རྩ་རེ་བཟླས་བའི་བུམ་ཆུས་རོ་དེའི་སྤྱི་བོ། མགྲིན་པ། སྙིང་ག །ལྟེ་བ། མཚན་མ། མཆན་ཁུང་རྣམས་སུ་བཀྲུས་ན་གནས་འབྱོངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་ལ་བདུན་ཚིགས་བྱེད་ནའང་བུམ་པ་བཅས་པར་ལྷ་བསྐྱེད་ནས། མཆོད་བསྟོད་བཟླས་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་མིང་བྱང་བཀྲུ་ཞིང་ལམ་བསྟན་པ་དང་ཆོས་བཤད་པ་བྱས་ཏེ་ཐ་མའི་ནུབ་མོ་མིང་བྱང་བསྲེགས་ནས་ལམ་བསྟན་ལ་བསྔོ་བ་དང་སྨོན་ལམ་བྱའོ། །རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། དེ་དག་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །གནས་ནི་རིམ་པར་དྲང་བའི་ཕྱིར། །ཡི་གེ་ཨ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །དབུགས་དང་དེ་ཡི་གྲངས་དང་སྦྱར། །གལ་ཏེ་དེ་བར་མ་ཤི་ན། །སྤྱི་བོར་ཁ་གཏད་དབུགས་ཀྱིས་ནི། །ཤེས་པ་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་དུ་ཡང་། །ཨ་ནི་དམིགས་ཏེ་བསྡུ་བར་བྱ། །དེ་ཉིད་ཤི་བར་གྱུར་པའི་ཚེ། །ཟག་པར་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལ། །བུམ་པ་སྤྱི་བོར་བཞག་ནས་ནི། །ཡི་གེ་ཡི་ནི་འབྲུ་ཉིད་དང་། །ཡེ་ཤེས་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་སྦྱངས་ན། །དམྱལ་བའི་གནས་རྣམས་སྟོངས་ནས་ནི། །དེ་ཡི་རྟགས་སུ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡི་དགས་རྟགས་དང་ལྡན་པ་ལ། །ཡི་གེ་བྷྱ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །དབུགས་དང་བཅས་ཏེ་གྲངས་ནི་བདུན། །ལྕེ་ཡི་སྟེང་དུ་བྷྱ་བཞག་སྟེ། །ཤེས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཡིས་བསྡུ། །དེ་བཞིན་བུམ་པ་ཁ་ཡི་སྟེང་། །ཡེ་ཤེས་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་བཀྲུས་ན། །ཡི་དགས་གནས་རྣམས་སྟོངས་ནས་ནི། །མི་དེ་ཡང་ནི་དེ་བརྟག་གོ། བྱོལ་སོང་རྟགས་དང་སུ་ལྡན་པ། །ཡི་གེ་བྱ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །དེ་ཡི་གནས་རྣམས་སྦྱང་བར་བྱ། །དབུགས་དང་བཅས་ཏེ་ལན་གྲངས་དགུ། །མཚན་མ་རྒྱ་ཡིས་བཏབ་ནས་ནི། །ཤེས་པ་རྣམས་ནི་སྟོང་པར་ངེས། །ཡང་ཡང་རླུང་དང་བཅས་པས་འཕང་། །དེ་བཞིན་བུམ་པ་མཚན་མའི་སྟེང་། །ཡེ་ཤེས་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་བཀྲུས་ན། །བྱོལ་སོང་གནས་རྣམས་སྟོངས་ནས་ནི། །རྟགས་བར་དཔེ་

p. 465

གཅིག་ལ་འདུག །མི་དེ་ཡང་ནི་དེ་བརྟག་གོ། གང་ཞིག་ལྷ་ཡི་རྟགས་བྱུང་ན། །ཡི་གེ་ཏཾ་གི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །དབུགས་དང་བཅས་ཏེ་གྲངས་ནི་ཡང་། །བཅུ་གཅིག་ལྡན་པས་ཤེས་པ་སྦྱངས། །སྤྱི་བོར་ཡི་གེ་ཏཾ་ཞེས་བསམ། །ཤེས་པ་ཟག་མེད་མིག་ཏུ་དྲང་། །དེ་བཞིན་བུམ་པ་སྤྱི་བོའི་སྟེང་། །ཡེ་ཤེས་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་སྦྱངས་ན། །ལྷ་ཡི་གནས་རྣམས་སྟོངས་ནས་ནི། །དེས་ནི་མི་ཡི་སྐྱེ་གནས་ཐོབ། །ལྷ་མིན་རྟགས་དང་སུ་ལྡན་པ། །ཡི་གེ་ཀེཾ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །དབུགས་དང་བཅས་ཏེ་ཉི་ཤུའི་གྲངས། །མཆན་ཁུང་ཉིད་ནི་གཡས་སུ་ཡང་། །ཡི་གེ་ཀེཾ་ནི་མཁས་པས་བཞག །ཤེས་པ་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་སྤྲོ། །དེ་བཞིན་བུམ་པ་མཆན་ཁུང་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་བཀྲུས་ན། །ལྷ་མིན་གནས་རྣམས་སྟོངས་ནས་ནི། །དེ་ཡང་མི་ཡི་སྐྱེ་གནས་ཐོབ། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ཡིས། །རིམ་པའི་གནས་ནས་འཕོས་ནས་ནི། །རིམ་པས་ཚེ་ཚད་ཉུང་གྱུར་ནས། །མི་ཡི་གནས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ། །དེ་ལྟར་ཆོ་ག་ལྡན་པའི་ཚེ། །མི་དེ་དབུགས་དང་མ་བྲལ་ན། །ཡི་གེ་དབུགས་དང་བཅས་པ་ཡིས། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གནས་རྣམས་སྦྱོང་། །གལ་ཏེ་དབུགས་དང་བྲལ་བ་ལ། །ཕུང་པོའི་གནས་སུ་བུམ་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་སྦྱངས་ན། །དེ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟའོ། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་མེད་པ་ན། །དེ་ཉིད་ཤི་ནས་ཞག་གྲངས་ནི། །ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བར་དུ་ཡང་། །བདུན་པའི་ཚེ་ན་ཆོ་ག་འབད། །དམིགས་པའི་ཏིང་འཛིན་ལྡན་པ་གཅེས། །ཡང་ན་བདུན་ཕྲག་བདུན་དུ་བྱ། །དེ་ཚེ་དེ་ལ་ལམ་ཡང་བསྟན། །ཆོས་ནི་སྣ་ཚོགས་བཤད་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་ཆོ་ག་སུ་ལྡན་པ། །དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ངེས་པར་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་རྨོངས་པ་ཐོས་པ་ཆུང་བ་དག་ན་རེ། རིགས་དྲུག་གོང་ནས་གོང་དུ་འདྲེན་པ་མི་འཐད་དེ། འདྲེན་ཐུབ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་དྲངས་པས་ཆོག་ཟེར་བ་ལ། འོ་ན་སྦྱོང་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་རིགས་དྲུག་གི་སྡིག་པ་སྦྱང་བའི་སྔགས་བཤད་པ་དང་བདེ་བ་ཅན་དུ་ལམ་

p. 466

བསྟན་པའང་མི་འཐད་དེ། སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་པར་བྱས་པས་ཆོག་མོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕར་ཞིང་སྦྱོང་བ་ཡང་མི་འཐད་དེ། འཕར་ཐུབ་ན་ས་དེ་དག་མ་སྦྱངས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཕྱིན་པས་ཆོག་མོད། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ་སྒྲིབ་པ་འོག་མ་མ་བྱང་བ་རིམ་པས་སྦྱོང་ཞིང་འདི་ནས་བདེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་འོག་མའི་ལས་ཆོག་དེས་སྦྱངས་ནས་གོང་དུ་གནས་སྤོར་བ་ལས་རིམ་གྱིས་གོང་དུ་བགྲོད་པ་འདི་ཡང་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚུངས་པར་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་དེ་ལས་གཞན་མེད་པར་འདོད་ན་རྨོངས་པར་བསྟན་པས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཚད་མེད་པའི་ཐབས་དང་འདོད་པ་མཐའ་ཡས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དོན་གཉིས་པ་ཁྱད་པར་མཆོག་གི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་འཆི་ལུགས་དང་། འབྱུང་བའི་ཐིམ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་དབང་པོ་གསུམ་ལས། ཐ་མའི་ཐ་མ་རྣམས་སྲིད་པ་བར་དོར་འཕྲོ་མཐུད་དེ་དབུགས་འབྱིན་པས་འཆི་དུས་ནའང་ཐ་མལ་པ་རྣམས་དང་རྣམ་པ་ཕལ་ཆེར་འདྲའོ། །འབྲིང་ལ་ཡུལ་རྐྱེན་མེད་པར་འཆི་བ་ནི་གངས་ཁྲོད་དམ་རི་ཕུག་གམ་ལུང་སྟོང་དུ་གཞན་ལ་རྒྱུས་མེད་པར་འཆི་བ་རི་དགས་སམ་སེང་གེ་ལྟ་བུའོ། །ཡུལ་རྐྱེན་གྱིས་མི་གནོད་པ་རྣམས་ནི་འགྲོན་ཁང་ངམ་གྲོང་འདབ་བམ་རྒྱ་ལམ་གྱི་ལོགས་སུ་འཆི་བ་སྤྲང་པོ་ལྟ་བུ་དང་། འཆི་བའི་རྟགས་དང་མཚན་མ་ཡང་མི་རྟོག་ནམ་འཆི་དང་གར་འཆིའི་རྩིས་གདབ་མེད་པ་བུ་ཆུང་འཆི་བ་ལྟ་བུའོ། །རབ་ལ་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དེངས་པས་འཆི་དུས་རོ་མེད་པ་མཁའ་འགྲོ་མ་འཆི་བ་ལྟ་བུ་དང་། གཞན་འཇུག་པའི་དོན་དུ་ནམ་མཁའ་འོད་ཕུང་གིས་བཀང་ནས་འོད་དུ་ཡལ་བ་རིག་འཛིན་འཆི་བ་ལྟ་བུ་དང་། མེ་ཕུང་བུད་ཤིང་ཟད་པས་འཆི་བ་ལྟར་འོད་ལུས་སུ་ཡལ་བ་དང་། བུ་ག་ནམ་མཁའ་དང་ནམ་མཁའ་འདྲེས་པ་ལྟར་ལུས་ཡལ་བས་རིས་མེད་པ་དང་བཞིའོ། །དེ་དག་འཆི་དུས་

p. 467

ཆོས་ཟད་པས་གདམས་ངག་ལ་དགོས་པ་མེད་དེ་རིག་པ་ཀ་དག་གི་ས་ལ་གཤེགས་པ་དང་། ཕུང་པོ་རྟེན་མེད་དུ་ཡལ་བ་དུས་མཉམ་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་འདི་ལྟར་བརྟག །དབང་པོ་ཐ་མའི་ཐ་མ་ནི། །སྲིད་པ་བར་དོར་འཕྲོ་མཐུད་དེ། །དཔེར་ན་རྐོང་ཆག་ཝ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དབང་པོ་འབྲིང་པོ་རྣམས། །རི་དགས་ལྟ་བུའི་འཆི་ལུགས་ནི། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་འཆི་ལུགས་སོ། །དེ་བཞིན་སེང་གེ་ལྟ་བུ་དང་། །གང་ཞིག་སྤྲང་པོ་ལྟ་བུ་དང་། །དེ་བཞིན་བུ་ཆུང་ལྟར་ཤི་བ། །རྣལ་འབྱོར་འབྲིང་གི་ཤི་ས་ཡིན། །གང་ཞིག་མཁའ་འགྲོའི་འཆི་ལུགས་དང་། །དེ་བཞིན་རིག་འཛིན་འཆི་ལུགས་དང་། །མེ་ཕུང་ལྟ་བུར་རང་ཟད་དང་། །མི་སྣང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་རྣམས། །འདི་ཀུན་འབྱུང་བ་རང་ཟད་པར། །མི་སྣང་མི་ལེན་འདི་ལྟ་བུར། །དབང་པོ་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །འདི་ལ་གོམས་པའི་རང་ཤུགས་རྙེད། །འཆི་ཀར་འདི་དག་ཤེས་པས་ནི། །ལུས་སེམས་འཕོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། །འདི་ལྟར་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །འཆི་རྐྱེན་བརྟག་དང་མི་བརྟག་མེད། །དེ་བཞིན་འཇིགས་པ་ཀུན་བྲལ་ཏེ། །ལུས་ཀྱི་ཞེན་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། །ལྟ་བ་ཉིད་དང་སྒོམ་པས་ཀྱང་། །རྣལ་འབྱོར་ལྡན་ལ་ཕན་གནོད་བྲལ། །ཕན་བྲལ་གནོད་པའི་འབྲས་མེད་པས། །འདི་ལ་གནས་པའི་ཡུལ་ཡང་མེད། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །དེ་ཕྱིར་འདི་ལ་གོམས་པས་ཆོག །རང་ཤར་རང་གྲོལ་སྐྱེ་མེད་ཀློང་། །དུས་མ་འགྱུར་བར་སྣང་བ་འགྱུར། །ལྷུན་གྲུབ་ཀ་དག་ཀློང་དུ་ཐིམ། །རེ་དོགས་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ། །རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ཟད་ནས། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་མེད་ཀ་དག་ཀློང་། །དེ་ཕྱིར་འདི་དོན་རྟོགས་པས་ཚོག །བྱར་མེད་ལྷུན་རྫོགས་ཆེན་པོའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་འབྱུང་ལྔ་སོ་སོར་ཐིམ་པ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གསང་བ་ཡོངས་

p. 468

སུ་རྫོགས་པའི་འབྱུང་བ་དང་བཞི་ལས། ཕྱི་ནི་ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞི་ཐིམ་པ་ཡན་ཆད་ཕྱི་འབྱུང་གི་ཐིམ་ཚུལ་ལོ། །ནམ་མཁའ་ལྔ་ཐིམ་པ་ནི་ནང་འབྱུང་གི་སྐབས་སུའོ། །སྲོག་ལྔ་ཐིམ་པ་ནི་གསང་འབྱུང་ངོ་། །རླུང་ལྷག་མ་ཉི་ཤུ་ཐིམ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འབྱུང་བའོ། །སྔར་རང་གི་ལུས་ལ་འབྱུང་བ་ལྔ་ཚན་དུ་དབྱེ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། རླུང་ལས་ཕྱེ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པོ་དེ་སྐབས་འདིར་ཐིམ་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་རིམ་གྱིས་བསྡུས་ནས་འཆི་བ་རྣམས་ལ་རྐྱེན་མེད་པའི་འཆི་ལུགས་ཞེས་བྱ། འགྲོ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་འཆི་ལུགས་ཞེས་བྱའོ། །གློ་བུར་དུ་རྦབ་དང་མཚོན་དང་གཟའ་ལ་སོགས་པས་བཏབ་ནས་འཆི་བ་རྣམས་ལ་རྐྱེན་དང་བཅས་པའི་འཆི་ལུགས་ཞེས་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཆི་ལུགས་ཞེས་བྱའོ། །འདི་དག་གི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི་མ་བཀྲོལ་ཡང་གོ་བས་ལུང་གི་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་དབུགས་འཕོ་བའི་ཚེ་ཕྱིའི་འབྱུང་བ་ལྔ་ནང་གི་འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་ཐིམ། ནང་གི་འབྱུང་བ་ལྔ་གསང་བའི་འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་ཐིམ། གསང་བའི་འབྱུང་བ་ལྔ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་ཐིམ་ནས་ལམ་ཆེན་པོར་འཇུག་པའི་ཚེ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ནང་གི་འབྱུང་བ་ལྔ་ཕྱི་ལ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ས་ས་ལ་ཐིམ། ཆུ་ཆུ་ལ་ཐིམ། མེ་མེ་ལ་ཐིམ། རླུང་རླུང་ལ་ཐིམ། ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ་མོ། །དེ་ཡང་ས་ས་ལ་ཐིམ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཕྱིའི་ས་ནང་གི་ས་ལ་ཐིམ་པ་དང་། ནང་གི་ས་ཕྱིའི་ས་ལ་ཐིམ་པའོ། །ཕྱིའི་ས་ནང་གི་ས་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་ནི་དང་པོའི་དུས་སོ། །ནང་གི་འབྱུང་བ་ལྔ་ཕྱི་ལ་ཐིམ་པ་ནི། ནང་གི་ས་ཕྱིའི་ས་ལ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་འཆོར། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི་ས་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ཕྱིའི་ཤེས་པ་རྨུགས། མི་འགྱུར་བ་རྡོ་རྗེའི་ས་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་

p. 469

འཆོར། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ས་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ཉམས་ལྡང་མི་ནུས། སྣང་བ་སྟོང་པ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ས་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྟོབས་ཤོར་ནས་དགོངས་པ་མི་གསལ་ལོ། །སྒྲུབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ས་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་སྒྲོན་མའི་སྣང་བ་འགག་གོ། ནང་གི་ཆུ་ཕྱིའི་ཆུ་ལ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ཆུ་མི་ཐུབ་སྟེ། དེའང་འདི་ལྟ་སྟེ། འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆུ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ཁ་སྣ་ནས་ཆུ་འཛག །ཞི་བ་གསལ་དག་གི་ཆུ་ཐིམ་པའ་ིརྟགས་སུ་གསང་བའི་གནས་ནས་ཆུ་མི་ཐུབ། ཡོན་ཏན་འབྱུང་བ་རྒྱས་པའི་ཆུ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་མིག་གྱེན་ལ་ལོག་ནས་འོང་། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཆུ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ཁ་སྣ་བསྐམས། འཛིན་མེད་རྫོགས་པའི་ཆུ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་རྣ་བས་སྒྲ་མི་ཐོས་པའོ། །ནང་གི་མེ་ཕྱིའི་མེ་ལ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ལུས་ཀྱི་དྲོད་འཆོར་བ་སྟེ་དེའང་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་མེ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ནང་གི་དྲོད་འཆོར་ཞིང་ཤེས་པ་མི་གསལ། ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་མཉམ་པའི་མེ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་གསང་བའི་དྲོད་འཆོར། ཕྱི་ནང་གི་བྱ་བ་རྟོག་པའི་མེ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དྲོད་འཆོར། ཕྱི་ནང་གི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་མེ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་མི་མཐོང་ངོ་། །ནང་གི་རླུང་ཕྱིའི་རླུང་ལ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ལུས་ཀྱི་རྩལ་འཆོར། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པའི་རླུང་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ལུས་ཀྱི་བཀྲག་འཆོར། མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པའི་རླུང་ཐིམ་པའ་ིརྟགས་སུ་ལུས་ནས་ཆུ་འབྲུབ། སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་དབུགས་མི་ཐུབ། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ལུས་ཀྱི་བཀྲག་དང་དྲན་པ་འཆོར། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བསྐལ་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ཕྱིའི་དབུགས་ཆད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཕྱིའི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ་པ་ནི་སྤྱི་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ནམ་

p. 470

མཁའ་སྒྲོན་མ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ཐིམ་མོ། །ཡུལ་མེད་གསལ་དངས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་རིག་པ་ལ་ཐིམ་མོ། །མ་འདྲེས་དག་པའི་ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ལ་ཐིམ་མོ། །དོན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཤེས་རབ་ལ་ཐིམ་མོ། །དག་པའི་ཞིང་དུ་བགྲོད་བྱེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དོན་ལ་ཐིམ་མོ། །དེ་ནི་ནང་གི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྩ་བ་འཛིན་པའི་སྲོག་ཐིག་ལེ་ལ་ཐིམ་མོ། །སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་སྲོག་མཁའ་ལ་འཁྱིལ་ལོ། །རྣམ་པར་ཕྲ་བའི་སྲོག་ལུས་ལ་འཁྱིལ་ལོ། །མི་གཙང་བའི་སྲོག་ནམ་མཁའ་ལ་ཡལ་ལོ། །རྣམ་པར་འདར་བྱེད་ཀྱི་སྲོག་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་མོ། །དེ་ནི་གསང་བའི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དངས་སྙིགས་འབྱེད་པའི་རླུང་ཚོམ་བུ་ལ་ཐིམ་མོ། །དྲོད་སྐྱེད་པའི་རླུང་འོད་ལ་ཐིམ་མོ། །གསལ་འགྱུར་གྱི་རླུང་སྐུ་ལ་ཐིམ་མོ། །རྣམ་པར་སྡུད་པའི་རླུང་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐིམ་མོ། །རྣམ་པར་གཟེངས་བསྟོད་པའ་ིརླུང་ཐུགས་རྗེ་ལ་ཐིམ་མོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱོད་པའི་རླུང་སྟོང་པ་ལ་ཐིམ་མོ། །རྣམ་པར་ཡིད་འཇུག་པའི་རླུང་གཉིས་མེད་ལ་ཐིམ་མོ། །རྣམ་པར་མདངས་དང་ལྡན་པའི་རླུང་མཐའ་གྲོལ་ལ་ཐིམ་མོ། །རྣམ་པར་བསྲེག་པའི་རླུང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་ཐིམ་མོ། །རྣམ་པར་རྒོད་པའི་རླུང་གསལ་བ་ལ་ཐིམ་མོ། །གཞི་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་མཁའ་གསལ་ལ་ཐིམ་མོ། །འཕྲལ་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་གཏིང་གསལ་ལ་ཐིམ་མོ། །དངང་ཞིང་སྐྲག་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཡུལ་ལ་ཐི་མོ། །དྲན་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་བར་དོ་ལ་ཐིམ་མོ། །འཛིན་པས་ལུས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་རླུང་རང་སྣང་ལ་ཐིམ་མོ། །རྣམ་པར་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་གིས་རིག་པ་མཁའ་ལ་བསྐྱོད་དོ། །རྣམ་པར་སྒྲོལ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་གིས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་དང་འཕྲལ་ལོ། །རྣམ་པར་ཟློག་བྱེད་ཀྱི་རླུང་གིས་རིག་པ་ཉིད་གཞི་ལ་ཟློག་པའོ། །རྣམ་པར་མྱུར་བྱེད་ཀྱི་རླུང་གིས་རིག་པའི་ཡུལ་མཐོང་བར་བྱེད་དོ། །སྐད་ཅིག་མའི་རླུང་གིས་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་ལ་ཀ་དག་གི་སར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འབྱུང་བའོ། །ཟག་བཅས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་མིན་པར་ཚེའི་དུས་བྱས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབུགས་འཕོ་ལུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྐྱེ་གནས་ཀྱང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་སྐྱེའོ། །

p. 471

དེ་མིན་ལས་ཟད་པ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་སོ། །འཆི་ཀ་བར་དོ་བསྟན་ཟིན་ནོ། །དོན་གསུམ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོར་རང་སྣང་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་མི་དང་འཕྲད་པའམ་མ་པང་དུ་བུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ལ་གཉིས་ཏེ། དཔེ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། གདམས་ངག་གི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་མི་དེ་ཕྱིས་གང་དུ་འཕྲད་ཀྱང་ཡིན་མིན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོ་ཤེས་པ་ལྟར་ད་ལྟ་འོད་གསལ་ལ་འདྲིས་ཤིང་རིག་པའི་དོན་བརྟན་པ་དེ་ཕྱིས་ཆོས་ཉིད་བར་དོར་རང་སྣང་ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོ་ཤེས་ནས་གྲོལ་བའོ། །ཡང་མ་བུ་གཉིས་པོ་འབྲེལ་འདྲིས་གོམས་ཆེས་པས་ཉིན་གཅིག་མ་ཕྲད་ན་སང་ཉིན་ཕྲད་དུས་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བུ་དེ་མའི་པང་དུ་སྐད་ཅིག་ལ་འཇུག་པ་ལྟར་གཞི་རིག་པའི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་མ་ལྟ་བུའི་གདེང་། སྣང་བ་བཞིའི་འོད་གསལ་བུ་འདྲ་བ་དང་གཉིས་ཡེ་འབྲེལ་དུ་ཡོད་པ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་འདྲིས་པར་བྱས་པ་སྟེ། ཉིན་གཅིག་མ་ཕྲད་པ་ལྟར་ཕྲ་རགས་འབྱུང་བའི་ཐིམ་ཚུལ་གྱི་བར་དེར་མི་སྣང་བ་ལས། སང་ཉིན་ཕྲད་པ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ཤར་དུས་རང་རིག་རང་ངོ་ཤེས་པའི་རྟོགས་པ་གློ་བུར་དུ་ཤར་བ་དེས་མཚམས་སྦྱར་བས་རང་སྣང་བུའི་སྣང་བ་དེ་མ་ཀ་དག་གི་གྲོལ་ས་དེར་རང་ཐིམ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པའི་གནད་དོ། །དེའང་ད་ལྟའི་རིག་པ་ཀ་དག་གཞིའི་འོད་གསལ་མ་ལྟ་བུ་དེ་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱིས་རྟོགས་པ། གཞི་ལས་གཞི་སྣང་དུ་ཤར་བའི་སྣང་བ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་བུ་ལྟ་བུ་ཐོད་རྒལ་གྱིས་རྟོགས་པ་སྟེ། བར་དོར་གྲོལ་ས་ཀ་དག་གི་རང་ས་དེ་མ་པང་དང་འདྲ་ལ། རང་སྣང་འོད་ལྔར་ཤར་བ་དང་རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་དེ་བུ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། གཞི་ཐིམ་མ་ལ་འདྲེས་དུས་བུ་པང་དུ་འཇུག་པ་དང་འདྲ་བ་སྟེ་སྐད་ཅིག་དེར་ངོས་ཟིན་དུས་མ་བུ་དགའ་བདེར་ཤར་བ་ལྟར་རྟོགས་པས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་ནས་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་ཤར་

p. 472

ཏེ་གྲོལ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་རྙེད་པའོ། །གནད་འདི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་ཡང་དཀའ་ལ་ཁག་ཆེ་ཤོས་སུ་ཡོད་པས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་གདམས་ངག་གི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཐིམ་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་མདོར་བསྟན། འཆར་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད། དབང་པོའི་རིམ་པས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི་རང་ཤར་ལས། བདེན་པ་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཚེ་ལུས་ཀྱི་ཟུངས་ཤོར་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་ནས་འཕགས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་མཁའ་ལ་བསྐྱོད་པའི་ཚེ། རིག་པ་མིག་ནས་ལམ་བྱུང་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་བསྐྱོད་དོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་ནས་རིག་པ་ཐིག་ལེ་ལ་ཐིམ་མོ། །ཐིག་ལེ་སྒྲོན་མ་ལ་ཐིམ་མོ། །སྒྲོན་མ་འོད་ལ་ཐིམ་མོ། །འོད་སྐུ་ལ་ཐིམ་མོ། །སྐུ་ཚོམ་བུ་ལ་ཐིམ་མོ། །ཚོམ་བུ་ཡེ་ཤེས་བཞི་ལ་ཐིམ་མོ། །ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་བཞི་ལ་ཐིམ་མོ། །ལྷུན་གྲུབ་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ལ་ཐིམ་ནས་རིག་པས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གང་ཟག་བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་གྲོལ་ལུགས་དང་ཐིམ་ལུགས་དེ་ལྟར་སྣང་ངོ་ཞེས་སོ། །འཆར་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བཞི་སྟེ། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པ། འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐིམ་པ། ཟུང་འཇུག་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐིམ་པ། ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི་ནང་དབུགས་ཆད་ནས་རྣམ་ཤེས་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད། རིག་པ་སྙིང་ག་ནས་ལམ་དར་དཀར་ལ་ཞུགས་ཏེ་སྒོ་རྒྱང་ཞགས་ནས་འཐོན་དུས་རིག་པ་མེ་སྟག་ཡར་བའི་རྣམ་པ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་དང་པོ་རང་ཤར་བ་ནི་ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱི་ས་རྡོ་རི་བྲག་གི་སྣང་བ་ནི་འགགས། ནང་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་ནི་ཤར། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་འོད་དུ་འབར་

p. 473

ཏེ། འདིའི་དུས་ན་སྣང་བ་མཆེད་པ་རང་གི་གདངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཆི་ཀ་ལས་ནི་ཐར་བའི་ཚེ། །རྣམ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དག་ལ་ཐིམ། །ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་དུས། །ཕྲ་རགས་སྣང་བ་ཀུན་འགགས་ཏེ། །དབང་པོ་ཀུན་ལྡན་འོད་ཀྱི་ལུས། །ལུས་ལས་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་འགྱུར། །འདི་ཚེ་འོད་སྣང་དུམ་བུའི་ཚེ། །མཁས་པས་སྣང་བ་མཆེད་ལ་གཟུང་། །ཞེས་པ་དང་། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕུང་པོ་མེད་ཅིང་ཟག་བཅས་བྲལ། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་ཞིང་། །རང་སྣང་དག་པའི་སྐུར་སྣང་སྟེ། །ཆོས་ཉིད་ཞིང་ཁམས་སྣང་བ་ལ། །ཐུགས་རྗེ་འོད་ཟེར་སྐུར་ཤར་ཏེ། །འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་སུ་ཟ་བ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སྒྲིབ། །ཅེས་སོ། །འདི་དག་འཆར་ཚུལ་རྒྱས་པར་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དབུགས་ཕྱི་ནང་གི་འགྲུལ་ཐག་ཆད་མ་ཐག་ཏུ་རང་གི་དབང་པོ་རྣམས་ནི་ཆ་ལས་དངོས་པོར་སྣང་བ་ནི་མེད་དེ། ཡོད་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་འབྱུང་ངོ་། །རྡོས་བཅས་ཀྱི་ལུས་འདི་མི་སྣང་སྟེ་འོད་ཀྱི་ལུས་སུ་གསལ་བའོ། །དེའི་ཚེ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཚད་ཙམ་འོད་ཟེར་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་ངོ་། །དེ་ཡང་སྣང་བ་དེ་དག་ནི་ཕྱི་ནས་བལྟས་ན་ནང་གསལ། ནང་ནས་བལྟས་ན་ཕྱི་གསལ། ཕྱི་ནང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་ཟང་ཐལ་བ། ལྟེམ་བཞིན་པ། མེར་བཞིན་པ། མནན་ན་ནེམས་པ་སྙམ་པ། བཏེག་ན་འཕར་བ་སྙམ་པ། ཤིན་ཏུ་ཡིད་འཕྲོག་པ། ཁ་དོག་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ལ་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པ། རང་གསལ་བ། ཆ་མཉམ་པ་ལ་གསལ་བའི་ཆ་མ་འགགས་པ། ཡང་དག་པར་བལྟས་ན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དང་། འགྱུ་བ་དང་། འགུལ་བ་ལྟ་བུ་དང་། འཕྲིག་པ་ལྟ་བུ་དང་། རབ་ཏུ་འཚེར་བ་ལྷུན་བརྗིད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་དཔག་པའམ་དམིགས་སུ་མ་

p. 474

ཆུད་པ། དཔངས་མཐོ་ལ་རྩེ་མོ་ཡངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་བཞུགས་སོ། །དེ་ཡང་ཁ་དོག་ནི་ལྔ་སྟེ། དཀར་པོ་རང་ས་ན་གསལ་བ་ལ་ཟེར་འཕྲོ་བ། དེ་བཞིན་དུ་སེར་པོ་རང་ས་ན་གསལ་བ་ལ་ཟེར་འཕྲོ་བ། དམར་པོ་རང་ས་ན་གསལ་བ་ལ་ཟེར་འཕྲོ་བ། ལྗང་གུ་ཉིད་རང་ས་ན་གསལ་བ་ལ་ཟེར་འཕྲོ་བ། དེ་བཞིན་དུ་མཐིང་ག་ཉིད་རང་ས་ན་གསལ་བ་ལ་ཟེར་འཕྲོ་བ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་འབྱར་བ་ལ་མ་རེག་པར་སོ་སོ་ན་ཁ་དོག་རང་གསལ་བ། ཤིན་ཏུ་ལྷུན་སྟུག་པར་གནས་སོ་ཞེས་སོ། །འདི་དག་གི་དུས་སུ་རང་ལུས་འོད་དུ་སྣང་བ་ཤེལ་གྱི་ཁང་བུ་ལས་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་ཕྱིར་ཤར་བ་དེ་རང་སྣང་དུ་ཤར་དུས་བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་ལྔ་རང་ས་ན་གནས་པ་ལ་ཀ་དག་ཏུ་གྲོལ་བ་སྟེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ནི། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་ཁྱབ། །གསང་བའི་རིག་པ་ཡུལ་ལ་སྣང་གྱུར་ན། །སྣང་བའི་འོད་ལྔ་མ་བུ་ཕྲད་པའི་ཚུལ། །བུ་ཡི་སྣང་བ་མ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། །བྱ་བྱེད་བློ་ཡི་སྣང་བ་ཀུན་སངས་ཏེ། །འཁྲུལ་རྟོག་ལུང་གི་ཐེ་ཚོམ་ཆོད་གྱུར་ནས། །ཡེ་ཤེས་ཉི་ཟེར་ཀུན་ཏུ་སྣང་འགྱུར་ཞིང་། །མཚན་མོའི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་དེངས་བར་འགྱུར། །རྣམ་རྟོག་བློ་ཡི་ཐེ་ཚོམ་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །རིག་པའི་ཤེས་རབ་སྟོབས་སུ་གྱུར་ནས་ནི། །བསམ་བྲལ་ངང་ལ་དེ་བཞིན་རྣམ་པར་འབྱུང་། །སྣང་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅི་ཡང་མཐོང་། །གསང་སྔགས་འབྲས་བུ་བཅུད་དང་ལྡན་གྱུར་ནས། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐུག་པ་མེད་པར་སྣང་། །དེ་ཚེ་རང་གི་དྲན་པ་སད་ནས་ནི། །ཡུལ་རྐྱེན་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་དག །ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཤེལ་གྱི་ཁང་བུར་གནས། །ཐ་སྙད་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དོན་ལ་སྤྱོད། །གསང་སྔགས་ཚད་མའི་སྣང་བ་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཤེས་རབ་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་རྣམ་པར་

p. 475

དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་ཤེས་པ་མ་ཞུགས་ན། །ཞག་ལྔ་དག་ན་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པར་གསུངས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐིམ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གཡོས་པ་ལས་སྣང་བ་དེ་དག་འོད་ལྔའི་འཇའ་ཚོན་རིས་ལས་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པའི་རླུང་གི་ཕྱོགས་མཚམས་སྟེང་འོག་ཐམས་ཅད་ལྷུན་སྟུག་པའི་ནང་ན་རིགས་ལྔ་ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྒྱ་སྟོང་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་ལས་འདས་པར་སྣང་སྟེ། འདིའི་དུས་སུ་རང་གི་སྙིང་ག་ནས་འོད་ཀྱི་ཟེར་ཐག་ཚོམ་བུའི་ཐུགས་ཀར་ཟུག་པ་ནི་རིག་པ་འོད་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། སླར་ཚོམ་བུ་ཚུར་འདུ་བ་ནི་འོད་རིག་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་འོད་རང་ལ་ཐིམ་པ་མ་པང་དུ་བུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག །རིག་པ་རང་ས་ན་འདུག་པ་དེ་རང་ངོ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་ལས། གཡོ་བ་རླུང་དག་མཆེད་པ་ཡི། །ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་འོད་དང་ཟེར། །མ་ངེས་འཇའ་ཚོན་རིས་སུ་སྣང་། །འཇུག་ཅིང་སྨིན་པའི་རླུང་ལས་ཀྱང་། །ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་དང་བླ་འོག་འགྲུབ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་འོད་འདུས་པས། །རིགས་ལྔའི་སྐུ་ཡང་རྣམ་པར་སྣང་། །མཐིང་ག་དཀར་སེར་དམར་ལྗང་ནི། །སོ་སོའི་ཡུམ་དང་བཅས་པར་སྣང་། །འདི་ལ་ཆེད་དུ་འཛིན་ཤེས་ན། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྫོགས། །ཁམས་གསུམ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ། །རགས་པའི་འབྱུང་བ་ལྟོས་བྲལ་བས། །འོད་ལས་ཐིག་ལེ་ཟུང་དུ་འབར། །ཐིག་ལེ་ལྔ་འབྲེལ་སྐུས་བཀང་སྟེ། །ཕྱེད་སྐུ་ལས་ནི་གཟུགས་རྫོགས་པའོ། །གཟུགས་ཕྱེད་སྐུ་ལས་ལྔ་ལྔའི་ཟུང་། །སོ་སོའི་ཚོམ་བུ་རྫོགས་པ་ལ། །ལྔ་ལྡན་བཅུ་ལྡན་བརྒྱ་ལྡན་དང་། །ཚོམ་བུ་སྟོང་དང་བརྒྱ་ལྡན་དང་། །བསམ་ངོ་རང་བཞིན་དག་པར་སྣང་། །བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་གྲངས་མེད་པ། །འདི་ལ་རང་དང་གཞན་ཤེས་ན། །སྐུ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བ་ཐོབ། །ཐོབ་པ་འོད་ལས་སླར་ལྡོག་མེད། །གསལ་བཏབ་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས།

p. 476

དེ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་འོད་གསལ་དེ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་སྣང་བ་དེ་དག་སྐུའི་རྣམ་པར་རང་ཤར་ཏེ། སྐུ་དེ་དག་ཀྱང་མི་ཆེ་བ། མི་ཆུང་བ། ཆ་མཉམ་པ། རྒྱན་དང་། ཁ་དོག་དང་། བཞུགས་ཚུལ་དང་། གདན་ཁྲི་དང་། རང་རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་བཅས་པ་སྟེ། སྐུ་དེ་ཀུན་ཀྱང་ལྔ་ལྔའི་ཟུང་གིས་ཁྱབ་པ། ལྔ་ཚན་རེ་ལ་འོད་ཀྱིས་མུ་ཁྱུད་དང་བཅས་པ། ཡབ་ཀྱི་ཆ་འཛིན་པའི་རིགས་དང་། སེམས་དཔའ་དང་། སེམས་མ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་གཅིག་ལ་རྫོགས་པར་གནས་སོ། །དེའི་ཚེ་རང་གི་སྙིང་ག་ནས་འོད་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཞིག་འཆར་ཏེ། དེ་སྐུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་འབྲེལ་བར་འཆར་རོ། །དེ་ལ་རང་གི་ཤེས་པ་ཟིན་ན་མི་རྟོག་པའི་བསམ་གཏན་ལ་རང་བཞིན་དུ་གནས་སོ། །དེ་ནི་རིག་པ་འོད་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་བ་དེ་ཀུན་ཀྱང་རབ་ཏུ་འཕྲིག་པ་མངོན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྙིང་གའི་ཟེར་ཐག་དེ་ལས་ཀྱང་ཐིག་ལེ་ཕྲ་མོ་གྲངས་མེད་པ་འཆར་རོ། །དེ་ནས་རང་གི་སྙིང་ག་ནས་འོད་ཀྱི་ཟེར་ཐག་ཚོན་སྐུད་བསྒྲིལ་བ་ཙམ་ཞིག་འཆར་རོ། །དེ་ནས་སྐུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་གི་ལུས་ལ་ཐིམ་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་སྣང་བ་འཆར་ཏེ་དེ་ནི་འོད་རིག་པ་ལ་ཚུར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་རང་སྣང་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་མ་པང་དུ་བུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་དྲན་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཟུང་འཇུག་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐིམ་པའི་སྣང་བ་ནི། དེའི་ཚེ་སྙིང་ག་ནས་ཡེ་ཤེས་བཞི་ལྡན་གྱི་སྣང་བ་འཆར་ཏེ། མཐིང་ག་དང་། དཀར་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོའི་སྣམ་བུའི་སྟེང་དུ་སོ་སོའི་ཁ་དོག་དང་མཐུན་པའི་ཐིག་ལེ་མེ་ལོང་ཙམ་རེ་སྟེང་དུ་ཚོམ་བུའི་ཐིག་ཆུང་ལྔ་ལྔ་རྒྱན་བཀྲམ་པ་བཞིན་འཆར་བ། སྟེང་དུ་འོད་ཟླུམ་པོ་རྨ་བྱའི་གདུགས་འཁོར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཀྱང་འཆར་རོ། །འདིའི་དུས་སུ་ཕུང་པོ་བདག་འཛིན་ལས་གྲོལ་བས་ལུས་འོད་གསལ་དུ་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་ལ་གནས། འབྱུང་བ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་རྡོས་པ་ལས་གྲོལ་བས་

p. 477

སྣང་བ་འོད་གསལ་བདེ་བ་ཆེན་པོར་གྲོལ། ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རགས་ལས་གྲོལ་བས་རིག་པ་ཉིད་མ་ལ་བྱུང་ཐིམ་དུ་གྲོལ་བའི་རང་སྣང་ངོ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་གྲོལ་བ་ལུས་ཀྱི་གནད་ཅེས་བྱའོ། །སྣང་བ་དེ་ཀུན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁོང་གསེང་གི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐད་ཀ་རང་སོ་ལ་མ་ཡེངས་པར་རིག་པ་གཏད་པས་རང་ས་ན་གྲོལ་བ་སྨན་པ་མཁས་པས་སྙིང་ཐུར་བཙུགས་པ་རང་ས་དེ་ལས་མི་གཡོ་བས་སྙིང་ཆུ་ཕྱིར་དྲངས་ན་སོས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཡང་རང་གི་སྙིང་ག་ནས་འོད་ཀྱི་ཐག་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཞིག་འཆར་ཏེ། དེ་ནི་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་གྱེན་ལ་ཟུག་པར་སྣང་བ་འོང་ངོ་། །དེ་ལ་རང་གི་མིག་མ་ཡེངས་པར་བལྟས་པས་སྣང་བ་དེ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བར་འཆར་ཏེ། དེ་ཡང་མཐིང་གའི་སྣམ་བུའི་སྟེང་དུ་ཐིག་ལེ་ཟེར་དང་ལྡན་པ་མེ་ལོང་ཁ་སྦུབ་བ་ཙམ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་འཚེར་བ་དེ་ལའང་རང་བཞིན་གྱི་ཐིག་ལེ་ལྔ་ལྔས་བརྒྱན་པའོ། །ཡང་དེའི་སྟེང་དུ་དཀར་པོའི་སྣམ་བུའི་སྟེང་དུ་ཐིག་ལེ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ལ་གོང་དང་འདྲ་བར་འཆར་རོ། །སེར་པོའི་སྣམ་བུའི་སྟེང་དུ་ཡང་ཐིག་ལེ་གོང་དང་འདྲ་བར་འཆར་རོ། །དེའི་སྟེང་དུ་དམར་པོའི་སྣམ་བུའི་སྟེང་དུ་གོང་ལྟར་འཆར་རོ། །དེའི་སྟེང་དུ་འོད་ཟླུམ་པོ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཅིག་གདུགས་ལྟར་འཆར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རྣམ་པ་སྟེ། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་མ་རྫོགས་པས་མི་སྣང་ངོ་། །དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྦྱོར་གྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁོང་གསེང་གི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་མི་འགྱུར་བ་གསེར་གྱི་ཐུར་མ་ལྟ་བུའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་དྲན་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཐིམ་པའི་སྣང་བ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་འཆར་ལུགས་དང་། ཐིམ་ལུགས་སོ། །དང་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་དག་སྟེང་གི་འོད་ཟླུམ་དེ་ལ་འདུས་ནས་རང་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ངང་ལས་རང་ས་སྟེང་གི་ཆ་ཀ་དག་གི་སྣང་བ་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད་པ་ལྟ་བུའི་ངང་ལས་འོག་ཏུ་ཁྲོ་བོའི་ཞིང་དང་། ཞི་བའི་ཞིང་དང་

p. 478

རང་བཞིན་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་དང་། འོག་ན་མ་དག་པ་འགྲོ་དྲུག་གི་ཞིང་སྣང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་འཆར་ཏེ། དེ་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ལྟར་ཤར་བས་འཁོར་འདས་རྒྱ་མ་ཆད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིའི་དུས་སུ་དར་ཅིག་རང་རིག་ཀ་དག་གི་ས་ལ་གནས་པ་སྟེ་རང་ངོ་ཤེས་ནས་དེའི་ངང་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དཔག་ཆེན་གྱི་མདའ་སོང་བ་ལས་མི་ལྡོག་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དེ་ནས་རང་གི་ཤེས་པ་སྟེང་གི་འོད་ལ་ཐིམ་པས་ཤར་ལུགས་བརྒྱད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །དེའི་ཚེ་འོག་གི་ལོངས་སྐུ་ཁྲོ་བོའི་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཤར་ལུགས་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ཐུགས་རྗེ་ལྟར་ཤར་བས་འཁོར་འདས་རྒྱ་མ་ཆད། འོད་ལྟར་ཤར་བས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནང་ན་གསལ། སྐུ་ལྟར་ཤར་བས་ཤེས་བྱའི་ཁ་ཕྱིར་མ་ཤོར། ཡེ་ཤེས་ལྟར་ཤར་བས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཟང་ཐལ། གཉིས་མེད་ལྟར་ཤར་བས་རང་གི་ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས། མཐའ་གྲོལ་ལྟར་ཤར་བས་མཐའ་གང་ལའང་མི་གནས། མ་དག་པའི་འཁོར་བའི་སྒོ་ལྟར་ཤར་བས་སྲིད་པའི་བྱུང་ཁུངས་མ་འགགས། དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ལྟར་ཤར་བས་ཆོས་ཉིད་དུ་འབྲེལ་བའོ། །དེའི་ཚེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དཔག་ཆེན་གྱི་མདའ་ལྟ་བུའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་དྲན་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀ་དག་གི་རིག་པ་ལ་འཆར་བྱེད་བརྒྱད་དུ་ཡེ་ནས་ཡོད་པའི་ཕན་ཡོན་གྱིས་སྐུ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་། ཐུགས་རྗེ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། འཕྲིན་ལས་ཤར་ནས་རང་བཞིན་གྱི་དོན་འབྱུང་བ་སྟེ། འཆར་ཚུལ་གྱི་ཆ་འདི་རྣམས་མེད་ན་རིག་པ་སྟོང་ཆད་དམ་འཁོར་འདས་འབྲེལ་ཐག་ཆད་པས་ཐུགས་རྗེས་དོན་མཛད་པ་གཏན་ནས་མི་འབྱུང་ལ། འཁོར་འདས་རང་ངོར་སྣང་བའི་ཆ་འདི་རྣམས་ཀྱང་ད་ལྟ་སུ་ལའང་སྣང་བར་མི་རིགས་པ་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། ལྷུན་གྲུབ་འཆར་བྱེད་མ་འགགས་པས། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་ངང་

p. 479

བཞིན་ནི། །ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་སྣང་། །འཆར་བྱེད་སྒོ་རྣམས་བརྒྱད་ལས་ཀྱང་། །ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཤར། །རིགས་དྲུག་འབྲོས་ཁུང་རང་བཅད་ནས། །འཁོར་བར་དཔྱང་ཐག་ཆད་པ་རྣམས། །སྙིང་རྗེའི་ཞགས་པས་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་བཞིའི་གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་སྣང་། །འཁོར་འདས་རང་འབྲེལ་ཡོན་ཏན་དུ། །གཉིས་ཆ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང་། །འདི་མེད་འཁོར་འདས་སྟེ་ཆད་པས། །རྟོགས་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་འགྱུར་བས། །ཡོན་ཏན་འབྱུང་ཚུལ་འདི་ཙམ་མོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རང་ཡུལ་ལ། །ལུས་དང་གྲིབ་མ་ཇི་བཞིན་དུ། །སྣང་བའི་འོད་ལྔས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། །ནང་གི་སྣང་ཆ་རང་གསལ་བར། །འོད་ལྔའི་ཚུལ་གྱིས་འཆར་སྒོ་ལས། །ཡོན་ཏན་གསལ་བྱེད་ཕྱིར་མ་ཤོར། །འདི་མེད་སེམས་ཅན་རང་འོད་དང་། །རྒྱ་ཆད་གུད་དུ་བཅད་པར་འགྱུར། །ཟུང་འཇུག་འཆར་བྱེད་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། །རང་སྣང་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོར་འབྱུང་། །ལུས་ཀུན་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བའི་ཕྱིར། །སྐུ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་ན། །ངོ་བོ་སྐུ་ཡི་རང་བཞིན་དུ། །རང་སྣང་གང་དུ་མི་འབྱེད་པས། །ངོ་བོ་གསལ་བྱེད་སྐུ་ལྟར་ཤར། །འདི་མེད་ངོ་བོ་མི་རྙེད་པས། །ལུས་ཀུན་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལྟར་སྣང་། །དེ་ཀུན་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར། །གཉིས་མེད་མཉམ་པར་གནས་པས་ན། །འབྱེད་མེད་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡི། །སྣང་བས་ཕྱི་དང་ནང་ཀུན་ཏུ། །ཁྱབ་བྱེད་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དུ་ཤར། །འདི་མེད་རང་ངོ་ཐ་དད་པས། །འཁོར་འདས་འདྲེས་པའི་མཚམས་མི་སྦྱོར། །རང་ས་ཉིད་ལས་མི་གྲོལ་བས། །སྒྱུར་ཟློག་མེད་པའི་སྐྱོན་འགྱུར་བས། །སྣང་བྱེད་ཡོན་ཏན་ཚུལ་དུ་ཤར། །ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་རང་ཁྱབ་པས། །བཞི་སྦྱོར་ཆེན་པོའི་སྣང་བར་ནི། །འཁོར་འདས་འབྲེལ་བའི་ལམ་དུ་སྣང་། །འདི་མེད་བཞི་ལམ་མི་འབྱོར་བས། །ཡེ་ཤེས་བཞི་ཡི་ལམ་ཉིད་དུ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གསང་ལམ་དུ། །སྣང་བ་བཞི་ཡི་

p. 480

ཚུལ་དུ་ཡང་། །ཅིག་ཅར་བ་དང་རིམ་གྱིས་སུ། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་ཡོད་བཞིན་སྣང་། །མཐའ་བཞིའི་དྲི་མ་ལས་འདས་པའི། །འཆར་བྱེད་ཡོན་ཏན་མ་འགགས་པར། །མཐའ་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྣང་ཚུལ་དུ། །ལྷུན་གྲུབ་རང་རྫོགས་ཆེན་པོ་ལས། །ངེས་པའི་ཀ་དག་ལ་སྤྱོད་ཕྱིར། །མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ། །འདི་ཉིད་རང་བྱུང་རང་ཤར་བས། །མཐའ་ལས་གྲོལ་བར་སྣང་བ་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་འབྲེལ་བར་སྣང་། །འདི་མེད་ངེས་པ་མི་ཐོབ་པས། །རྒྱུ་འབྲས་བཟློག་པའི་སྐྱོན་འགྱུར་བས། །མཐའ་གྲོལ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་སྣང་། །ཡོན་ཏན་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པས། །འཁོར་བ་བསྐྱེད་པའི་བྱུང་ཁུངས་སུ། །མ་དག་པ་ཡི་འཆར་སྒོ་ལྟར། །བྱུང་ཚུལ་འགག་པ་མེད་པར་ཤར། །འདི་མེད་འཁྲུལ་པ་མིང་མེད་པས། །དེ་ཕྱིར་མ་དག་འཁོར་བའི་སྒོ། །སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་སྲང་དུ། །སྣང་བ་འགག་མེད་ཚུལ་དུ་ཤར། །འདི་མེད་འཁྲུལ་བ་མིང་མེད་པས། །མ་དག་འཁོར་བའི་སྒོ་ཞེས་བསྟན། །ཐོད་རྒལ་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པས་ན། །དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ་མཚོན། །འཆར་བྱེད་སྣང་བ་སོ་སོའི་ལམ། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྒོ། །ཟང་ཐལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤར། །འདི་མེད་རང་རྩལ་མི་རྫོགས་པས། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྒོར། །ངོ་བོ་ཀ་དག་རྟོགས་ཕྱིར་ཤར། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་གི་གནད་ལ་བསམས་པས་འཁོར་འདས་རིག་པའི་ངོ་ལ་སྣང་ཚུལ། རིག་པ་ལས་གྱེས་ཚུལ། རིག་པར་ཟློག་ཚུལ། རིག་པ་འཁོར་འདས་དང་མ་འབྲེལ་ལ་འབྲེལ་བར་སྣང་བ་རྨི་ལམ་ལྟར་རྟོགས་པ་སྟེ། དག་པ་དང་མ་དག་པ་སོ་སོའི་ཆ་མ་འདྲེས་པར་སྣང་བའི་འཐད་པ། ཆོས་སྐུ་ལས་གཟུགས་སྐུ་འཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་འབྱུང་ཚུལ། སེམས་ཅན་ལ་ཐུགས་རྗེས་འཇུག་ཚུལ། རང་ངོ་ཆོས་སྐུ་ལས་མི་གཡོ་བའི་ངང་ནས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་ཚུལ་ལ་སོགས་པའི་ཆིངས་རླབས་པོ་ཆེ་རྣམས་གོ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་རྩ་བ་འདི་ན་ཡོད་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཡོད་པས་ཞིབ་མོར་གཟིགས་པར་མཛོད་ཅིག །ཁོ་བོས་ཀྱང་འདི་ལས་སྙིང་

p. 481

ཏིག་གི་གནད་ངེས་པ་རྣམས་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཤར་དུས་འདིར་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག །མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག །མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས། རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་བཞི་འབྱུང་བ་ལས། རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་དག་རྒྱུད་ལས་མངོན་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལ་གསུངས་ཀྱང་། འདིར་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྔོན་ལ་བཤད་ན་སྔར་བླ་མ་དང་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་དང་མཁའ་འགྲོ་གསུམ་ལ་མཆོག་ཏུ་གང་མོས་དེ་འདིར་རང་སྣང་དུ་ཞལ་མཐོང་ནས་ལུང་སྟོན་པར་སྣང་བའོ། །དེའི་ཚེ་བླ་མའི་གདམས་ངག་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་རང་རིག་གི་ལྟ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལས་སྒོམ་པའི་ལམ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཉམ་པར་གཞག་པས་རང་གནས་ཀྱི་བསམ་གཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ངང་ལ་ཞག་ལྔ་གནས་ནས་ཁ་ཅིག་དེ་ཉིད་དུ་གྲོལ་ལ། དབང་པོ་ཐ་མ་ཁ་ཅིག་སྐྱེ་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་དུ་དབུགས་འབྱིན་པའོ། །དུས་དེར་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་ཆ་ནི་ཀ་དག་གི་རང་སའོ། །འདིར་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་མི་དང་གང་དུ་འཕྲད་ཀྱང་ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོ་ཤེས་པ་ལྟར་རང་ངོ་ཀ་དག་གི་རང་ས་སྐད་ཅིག་ཅར་ཕོག་ཏུ་ཤེས་པའི་གདམས་པ་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་ཀྱང་འཆར་ཏེ། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་དེ་ཉིད་དུ་ཡི་དམ་ལྷའི་ཞལ་མཐོང་བ་དང་། ལམ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་བར་མ་དོའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་དབང་པོ་ཐ་མ་རྣམས་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སུ་དབུགས་འབྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་ཞག་ལྔར་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་དང་། བླ་མའི་མན་ངག་རྗེས་སུ་དྲན་པས་རང་གི་སྣང་བ་རྣམས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ལྟ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་སྔར་འདྲིས་པའི་མི་ཕྱིས་ཕྲད་པ་ཙམ་གྱིས་ངོ་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །མངོན་ཤེས་དྲུག་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་ཤར་བའི་ཚེ་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་འཆར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པས། དབང་པོ་དང་། སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་དང་། ཤེས་

p. 482

རབ་ལ་དབང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཕྲག་དྲུག་རྣམས་འཆར་རོ། །འདི་དག་གི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན། དང་པོ་དབང་པོའི་མངོན་ཤེས་ལ་དྲུག་ལས། ཐོག་མར་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་འཆར་ཏེ། ཆུ་བུར་གྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་མིག་ཕྱེ་བཙུམས་མེད་པར་དངོས་པོ་རྣམས་ཟང་ཐལ་བར་མཐོང་བ་དང་། དེ་ནས་ཤའི་མིག་དག་པས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་དཔག་ཚད་ལྔ་ཚུན་ཆད་དུ་མཐོང་བ་དང་། གླིང་བཞི་རི་རབ་དང་བཅས་པ་གཅིག་མཐོང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་གཉིས་དང་གསུམ་མཐོང་བ་དང་། རབ་ཏུ་དག་པས་བཅུ་མཐོང་བའོ། །དེ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱ་མཐོང་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་སྟོང་ལ་དབང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ཁྲི་དང་འབུམ་གྱི་དོན་མཐོང་བ་དང་། རབ་ཏུ་དག་པས་བྱེ་བ་དང་ས་ཡ་དང་གྲངས་མེད་པའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བའོ། །དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་བརྒྱ་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་ཞིང་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་མཐོང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པས་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་མཐོང་བ་དང་། རབ་ཏུ་དག་པས་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་མཐོང་བའོ། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མིག་གིས་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་བརྒྱ་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་འབུམ་ཕྲག་ལྔ་མཐོང་བ་དང་། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་པ་བདུན་ཅུ་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བའོ། །དེ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མིག་གིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་དང་། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་

p. 483

སྐུ་གསུམ་རྣམ་པར་རོལ་པའི་ཞིང་ཁམས་ཐུག་པ་མེད་པ་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བའོ། །དེ་ནས་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་ནི། ལྷའི་རྣ་བས་དངོས་པོར་ཐོས་པའི་སྟེང་དུ་འགྲོ་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་དཔག་ཚད་སྟོང་ཚུན་ཆད་ཐོས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ལྔ་སྟོང་དང་། རབ་ཏུ་དག་པས་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་གཉིས་ཚུན་ཆད་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པའོ། །ཤའི་རྣ་བས་ངན་སོང་གི་སྒྲ་དཔག་ཚད་འབུམ་ཚུན་ཆད་ཐོས་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་ལྷ་མིན་རྣམས་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པས་ལྷ་རྣམས་དང་། རབ་ཏུ་དག་པས་གླིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་དུས་གཅིག་ལ་ཐོས་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣ་བས་ཉན་རང་གི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཀའ་བགྲོ་བའི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་། རབ་ཏུ་དག་པས་སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་པ་བདུན་གྱི་བཀའ་བགྲོ་བ་མཛད་པ་ཐོས་པའོ། །དེ་ནས་སྣའི་མངོན་ཤེས་ནི། ལྷའི་སྣས་མི་སྣང་བའི་དྲི་ཚོར་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་བེམས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དྲི་ཚོར་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པས་གཟུགས་སུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲི་ཚོར་བ་དང་། རབ་ཏུ་དག་པས་མཁའ་གནས་ཀྱི་དྲི་ཚོར་བའོ། །དཔེ་བྱད་དང་ལྡན་པའི་སྣས་འགྲོ་དྲུག་གི་དྲི་དུས་གཅིག་ལ་ཚོར་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་ཉན་རང་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་རབ་ཏུ་དག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དྲི་ཚོར་བའོ། །ལྕེའི་མངོན་ཤེས་ནི། འབྱུང་བའི་ལྕེ་དག་པས་ལྷའི་བདུད་རྩི་ལོ་ཀའི་རོ་མྱོང་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་བདུད་རྩི་སྟོང་ཕྲག་བདུན་གྱི་རོ་མྱོང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པས་མཁའ་འགྲོ་མའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཆེན་པོའི་རོ་མྱོང་བ་དང་། རབ་ཏུ་དག་པས་ཁ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་དཔའ་བོ་རྙེད་པའོ། །ཉེར་ལེན་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྕེས་བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་མྱོང་བ་ཤིན་ཏུ་དག་པས་སངས་རྒྱས་སྟོང་ཕྲག་བདུན་གྱིས་ཕྱག་མཛད་པའི་རོ་མྱོང་། རབ་ཏུ་དག་པས་བསྐལ་

p. 484

པ་འབུམ་ཕྲག་བདུན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཕྱག་མཛད་པའི་བདུད་རྩིའི་རོ་མྱོང་བའོ། །ལུས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ནི། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་མཐའ་དག་པས་ལུས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་རེག་བྱ་ལ་སྤྱོད། རྣམ་པར་དག་པས་བྱམས་མགོན་དྲི་མ་མེད་པའི་སྐུ་ལ་རེག །ཤིན་ཏུ་དག་པས་ཉི་མ་སྟོང་གིས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་ལ་རེག །རབ་ཏུ་དག་པས་སྐུ་མཚུངས་མཐའ་ཡས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རེག་པའོ། །དྲི་མ་ཟད་པའི་ལུས་ཀྱིས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་རེག །རྣམ་པར་དག་པས་ད་ལྟ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པས་མ་འོངས་པ་དང་། རབ་ཏུ་དག་པས་དུས་གསུམ་དབྱེར་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་རེག་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ནི། ཐ་མལ་རང་དག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཅུ་ལ་དབང་། རྣམ་པར་དག་པས་བརྒྱ། ཤིན་ཏུ་དག་པས་སྟོང་། རབ་ཏུ་དག་པས་ཁྲི་ལ་དབང་ངོ་། །གཟུགས་ཀྱི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་འབྱུང་བཞིའི་ནུས་པ་སོ་སོར་བསྒྱུར་ནུས། རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་མཐུན་པའི་གནས་སྤོ་ནུས། ཤིན་ཏུ་དག་པས་འགྲོ་དྲུག་གི་གནས་བསྒྱུར་ནུས། རབ་ཏུ་དག་པས་ཉན་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་འཕྲོག་ནུས་པའོ། །དེ་ལྟར་དབང་པོ་དྲུག་གི། མིག་དྲུག །རྣ་བ་གསུམ། སྣ་གཉིས། ལྕེ་གཉིས། ལུས་གཉིས། ཡིད་གཉིས་ཏེ་བཅུ་བདུན་ལ་རེ་རེ་ཞིང་ཆོས་ཚན་བཞི་བཞིར་སྦྱར་བས་དབང་པོའི་མངོན་ཤེས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་དེ་བསྡུ་ན་རྩ་བ་དྲུག་པོར་འདུས་པའོ། །དེ་ཡང་འདིའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་བྲལ་ནས་རང་མཚན་དུ་མེད་པར་དེ་དག་གི་མངོན་ཤེས་འཆར་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དབང་པོ་རྡོས་བཅས་དག་པ་ཁོ་ནས་འཐད་དོ། །སྔོན་སྒོ་གསུམ་སྤྲིན་དང་འདྲ་བའི་ཆས་རིག་པ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་ལ་བསྒྲིབས་པས་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འོད་ཟེར་གྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་མཐོང་བ་སྟེ། སྐབས་འདིར་སྤྲིན་དེངས་པས་ཉི་མ་གསལ་བ་ལྟར་སྒོ་གསུམ་དེངས་པས་སོ་སོའི་བསྒྲིབས་ཆ་རེ་དག་པའི་ཆ་ནས་དབང་པོ་སོ་སོའི་མངོན་ཤེས་ཞེས་དག་

p. 485

འབྲས་ལ་དག་རྒྱུ་དྲི་མའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་སྟེ། དེ་མ་དག་ན་དེ་མི་སྣང་བའི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པའི་ཆ་ནས་བརྗོད་ཀྱང་དོན་ལ་སྒོ་གསུམ་གྱི་དག་འབྲས་སམ་བྲལ་འབྲས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གནད་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བས་གསལ་པོར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་མངོན་ཤེས་དྲུག་ནི། སྔར་གྱི་ཞེན་པ་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་མཐོང་བ་རྣམས་པར་དག་པ་དང་། ཕྱིས་འབྱུང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཟད་པའི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། གདུལ་བྱའི་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པའི་མཐོང་བ་དག་པ་དང་། མི་སྣང་བ་ལམ་དུ་གྱུར་པའི་མཐོང་བ་དག་པ་དང་། འགྲོ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཐོང་བ་དག་པ་དང་། དབང་པོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་སྔར་གྱི་ཞེན་པ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་མཐོང་བ་དག་པས་སྔར་འདས་པའི་སྐྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་དྲན་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་སྟོང་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པས་འབུམ་དང་། རབ་ཏུ་དག་པས་ཁྲག་ཁྲིག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུ་ར་རློན་པ་བཞག་པ་ལྟར་དུས་གཅིག་ལ་དྲན་པའོ། །ཕྱིས་འབྱུང་འཁྲུལ་པ་ཟད་པའི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པས་སྔར་གྱི་སྐྱེ་བ་བླངས་དུས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཁྱེན་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་ངག་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པས་སེམས་དང་། རབ་ཏུ་དག་པས་དེ་གསུམ་ཀའི་མཚན་ཉིད་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཞིང་མཁྱེན་པའོ། །གདུལ་བྱའི་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སྐྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པའི་ལུས་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་ངག་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པས་སེམས་དང་། རབ་ཏུ་དག་པས་དེ་གསུམ་ཀའི་མཚན་ཉིད་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བའོ། །མི་སྣང་བ་ལམ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་མཐོང་བས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་དུས་གཅིག་ལ་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་དེ་སྙེད་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་

p. 486

གི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུས་པའི་གྲངས་དུས་གཅིག་ལ་ཤེས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་ཤེས་པ་དང་། རབ་ཏུ་དག་པས་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམས་མཐོང་བའོ། །འགྲོ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་མཐོང་བ་དག་པས་སྔར་རང་གིས་ལུས་བླངས་ཚད་ཀྱི་རླུང་ཇི་ཙམ་འགྱུས་ཀྱི་གྲངས་དུས་གཅིག་ལ་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཇི་ཙམ་འགྱུས་ཀྱི་གྲངས་དུས་གཅིག་ལ་ཤེས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པས་དགེ་བའི་གྲངས་མཐོང་བ་དང་། རབ་ཏུ་དག་པས་དགེ་མི་དགེ་གཉིས་ཀའི་གྲངས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བའོ། །དབང་པོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱི་མཐོང་བས་རང་གི་སྔར་སྐྱེ་བ་བླངས་ཚད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་གཞན་གྱི་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་གནས་མཐོང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པས་རང་གི་ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམས་ཤེས་པ་དང་། རབ་ཏུ་དག་པས་རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་གནས་དང་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བའོ། །དེ་ལྟར་དྲུག་ལ་བཞི་བཞིར་ཕྱེ་བས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་གནས་སོ། །དེ་ནས་ཤེས་རབ་ལ་དབང་བའི་མངོན་ཤེས་དྲུག་ནི། བློ་དང་། ཚིག་དང་། སྙམ་བྱེད་དང་། ཡིད་དཔྱོད་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐོང་བ་དག་པའི་མངོན་ཤེས་སོ། །དང་པོ་བློ་དང་བྲལ་བས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅིག་ཅར་དུ་མཐོང་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་གཞན་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པས་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་དང་། རབ་ཏུ་དག་པས་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་མཐོང་བའོ། །ཚིག་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐོང་བས་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་དེ་དག་གི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པས་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་དང་

p. 487

གྲོལ་ས་རྣམས་ཤེས་པ་དང་། རབ་ཏུ་དག་པས་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་འཇུག་པ་མཐོང་བའོ། །སྙམ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐོང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་དེ་དག་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་རྣམས་མཐོང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པས་དབང་པོའི་གྲོལ་ས་རྣམས་ཤེས་པ་དང་། རབ་ཏུ་དག་པས་དབང་པོའི་ཆོས་མཐུན་ཤེས་པའོ། །ཡིད་དཔྱོད་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐོང་བས་ཆོས་སྤྱིའི་དོན་ཐམས་ཅད་ལྷག་མཐོང་དུ་མཐོང་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་རང་གི་དོན་མཐོང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པས་སྤྱི་དང་རང་གཉིས་ཀ་ལྷག་མཐོང་དུ་མཐོང་བ་དང་། རབ་ཏུ་དག་པས་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བའོ། །སྐྱེ་བ་གཅོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐོང་བས་འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐོང་རྣམ་པར་དག་པས་དེའི་རྐྱེན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཐོང་། ཤིན་ཏུ་དག་པས་དེ་དག་གི་དུས་དང་མཚན་ཉིད་མཐོང་། རབ་ཏུ་དག་པས་དེ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མཐོང་བའོ། །མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐོང་བས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་འགྱུ་བའི་ཚད་ཟིན། རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེར་མཐོང་ཏུ་མཐོང་། ཤིན་ཏུ་དག་པས་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་འགྱུ་བ་མཐོང་། རབ་ཏུ་དག་པས་དུས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་འགྱུ་བ་དང་རྟོག་པ་དང་མི་རྟོག་པ་དང་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་ཤེས་པའོ། །དེ་དག་བསྡོམས་པས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ། །དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་མངོན་ཤེས་དྲུག་འཆར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་གནས་དུས་གཅིག་ལ་ཤེས། མེ་ལོང་ལྟ་བུས་འདས་པའི་ཤེས། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ད་ལྟའི་ཤེས། སོ་སོར་རྟོག་པས་མ་འོངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་ཤེས། བྱ་བ་གྲུབ་པས་འདས་པའི་

p. 488

ཤེས། མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་ད་ལྟའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་ཤེས་པ་སྟེ་དྲུག་གོ། དེ་ནས་ཆོས་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་དྲུག་ཤར་དུས་རང་དོན་མཐར་ཕྱིན་པས་གཞན་ཀྱི་མཛད་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་དམྱལ་བའི་སྐྱེ་གནས་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ནས་དེ་ཉིད་དུ་སྤྲུལ་པ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་འགྱེད་ནུས། མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས་ཡི་དགས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཚེ་ཚད་དང་ལས་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་མཐོང་བས་དེ་ཉིད་ལ་བརྩེ་བའི་སེམས་སྐྱེས་ནས་སྤྲུལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་འགྱེད། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་འོད་གསལ་དུ་རྟོགས་པས་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སྡུག་བསྔལ་ཚེ་ཚད་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་སྤྲུལ་པ་གྲངས་མེད་ཕྲག་ལྔ་སོ་སོར་འགྱེད། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་མིའི་སྐྱེ་གནས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཚེ་ཚད་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ནས་སྤྲུལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་འགྱེད། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པས་ལྷ་མིན་གྱི་སྐྱེ་གནས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་སྟེ། སྤྲུལ་པ་དགུ་ཁྲི་དང་དགུ་སྟོང་སོ་སོར་འགྱེད། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚིག་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་དང་འཆི་འཕོ་ལྟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཚེ་ཚད་དང་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་མཐོང་བས་སྤྲུལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་དགུ་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་འགྱེད་ནུས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་དྲུག་གོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མངོན་ཤེས་དྲུག་ནི། གནས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་རྒྱས་པས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་། ངོ་བོ་སྐུར་རྒྱས་པས་སྐུ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སྣང་བ་མཐོང་། མཁྱེན་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་རྒྱས་པས་སྔར་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་དུས་

p. 489

གཅིག་ཏུ་མཐོང་། མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་སུ་རྒྱས་པས་སྤྲུལ་སྐུའི་མཛད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་མཐར་ཕྱིན། ཆོས་ཉིད་འགག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྤྱོད་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་ཚད་མཐོང་། མཚན་མ་རང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་མ་ལུས་པའི་རང་བཞིན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་དྲུག་གོ། དེ་ལྟར་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་ན་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་སྟེ་བསྡུ་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག །དེ་ཡང་བསྡུ་ན་རྩ་བ་དྲུག་ཁོ་ནའོ། །མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་ནི་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དེའི་ཚེ་མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་སྟེ། སྔོན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུད་ལ་དུས་གཅིག་ལ་འཆར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔར་མ་མཐོང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འཆར་བས་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཤར་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ངན་པ་གཏན་ནས་མིི་སྐྱེའོ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དབང་པོའི་རིམ་པས་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབང་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་སྟེ། རང་ཤར་ལས། དབང་པོ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏེ། རབ་དང་། འབྲིང་དང་། ཐ་མའོ། །རབ་ལ་བདུན་ཏེ། རབ་ཀྱི་ཐ་མ་དང་། རབ་ཀྱི་འབྲིང་དང་། རབ་ཀྱི་རབ་དང་། རབ་ཀྱི་ཕུལ་དང་། རབ་ཀྱི་མཆོག་དང་། རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་དང་། རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ནི་རབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མཐོང་ཚུལ་རེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་སྐྱེ་ཚུལ་རེ། རྟོགས་པའི་ཚད་རེ། སྣང་བའི་སྐྱེ་ཚུལ་རེ། གོ་བའི་དུས་རེ། ཤེས་པའི་ལྟ་ལུགས་རེ་ཤར་ནས་རང་རང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་བོ། །འབྲིང་ལའང་བདུན་ཏེ། འབྲིང་གི་ཐ་མ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་རབ་དང་། འབྲིང་གི་ཕུལ་དང་། འབྲིང་གི་མཆོག་དང་། འབྲིང་གི་རྩེ་མོ་དང་། འབྲིང་གི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ཚད་རེ་འབྱུང་

p. 490

ངོ་། །དེ་ནི་འབྲིང་གི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མ་ལའང་བདུན་ཏེ། ཐ་མའི་ཐ་མ་དང་། ཐ་མའི་འབྲིང་དང་། ཐ་མའི་རབ་དང་། ཐ་མའི་མཆོག་དང་། ཐ་མའི་ཕུལ་དང་། ཐ་མའི་རྩེ་མོ་དང་། ཐ་མའི་རྩེ་ཟིན་པའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གྲོལ་འཁྲུལ་གྱི་རྣམ་གཞག་སྤྱིར་བསྟན། དབང་པོའི་གྲོལ་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། ཐིམ་ཚུལ་གྱི་རིམ་པས་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་འདི་དག་གི་དུས་ན་རང་ངོ་ཤེས་པ་རྣམས་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་རིམ་པས་གྲོལ་བ་དང་། མ་ཤེས་པ་རྣམས་དེ་ནས་འཁྲུལ་པའི་རིམ་པ་སྔོན་གྱི་གཞི་སྣང་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་ཚུལ་ལྟར་འབྱུང་བ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེར་རང་གི་ཤེས་པ་མ་ཚུད་ཅིང་སྔར་བླ་མའི་ལུང་མེད་པ་རྣམས་ནི་སྣང་བ་དེ་ལ་བྲེད་པ་དང་། དངངས་པ་དང་། རྡུགས་པ་དང་། འཇིགས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ཤོར་བ་ལ་སོགས་ཏེ་ཡང་འཁོར་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཁ་ལེན་ཏེ་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་སོ། །འཁྲུལ་ཚུལ་ནི། ཐ་མའི་ཐ་མ་རྣམ་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་དང་། འབྲིང་གི་ཐ་མ་ཡུལ་མེད་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་དང་། རབ་ཀྱི་ཐ་མ་འཛིན་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ནི་གོང་གི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་གྱི་གནས་པ་ལས་གསལ་བ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བར་དོ་ལ་འདི་ལྟར་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་རྣམ་པ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་ཉམས་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་དེ་མ་ཐག་པ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་དམིགས་པ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་སྙམ་བྱེད་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་ཡུལ་མེད་པ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་སྙིང་པོ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་མ་རིག་པ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་རྐྱེན་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་བཏགས་པ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་ང་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་ངོ་མ་ཤེས་པ་ལ་འཁྲུལ་

p. 491

ལོ། །ལ་ལ་འཛིན་པ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་འཛིན་པ་མེད་པ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་འདུ་ཤེས་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་རྒྱུ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་སྐད་ཅིག་གིས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་རྟགས་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་གཟུགས་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །བར་མ་དོ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་ལུགས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལ་སྣང་བ་རྫོགས་པར་འོང་སྟེ། དེ་ཡང་འཁྲུལ་ལུགས་རེ་རེ་ལ་སྣང་བ་རེ་རེ་འཆར་རོ། །དེ་ནི་བར་དོ་ལ་འཁྲུལ་ལུགས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དབང་པོའི་གྲོལ་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། སྤྱིར་སྐད་ཅིག་བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་མང་ཉུང་ཇི་ཙམ་བསྟན་ཡང་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་གྲོལ་ལུགས་འདིར་འདུ་བས། དབང་པོ་རབ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གསུམ་ལ་གྲོལ་ཏེ། དང་པོ་ལ་རང་སྣང་མཐོང་། གཉིས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཕྱེད། གསུམ་པ་ལ་ཕྱེད་ཐོག་ནས་གྲོལ་བའོ། །འདི་ལའང་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་དེ་སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་རྫོགས་མ་ཐག་ལ་ཀ་དག་ཏུ་གྲོལ་ལ། ལྷག་མ་དྲུག་གི་སྐད་ཅིག་གསུམ་ནི་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་སྟེ། བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་མང་ཉུང་ཅི་རིགས་པ་ཡོད་པ་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ་ལོ། །འབྲིང་རྣམས་སྐད་ཅིག་བཞི་ལ་གྲོལ་ཏེ། དང་པོ་ལ་རང་སྣང་དུ་ཤར། གཉིས་པ་ལ་རང་གདངས་སུ་ཤེས། གསུམ་པ་ལ་ཤེས་ཐོག་ཏུ་གནས། བཞི་པ་ལ་གནས་ཐོག་ནས་གྲོལ་ལོ། །ཐ་མ་རྣམས་སྐད་ཅིག་ལྔ་ལ་གྲོལ་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་སྣང་བ་ཤར། གཉིས་པ་ལ་དཔྱད་པ་ཞུགས། གསུམ་པ་ལ་རང་སྣང་དུ་ཤེས། བཞི་པ་ལ་ཤེས་ཐོག་ཏུ་གནས། ལྔ་པ་ལ་གནས་ཐོག་ནས་གྲོལ་བའོ། །འདི་དག་ཀྱང་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལའང་བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་མང་ཉུང་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད་པ་ནི་རྒྱུད་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་གིས་སྐད་ཅིག་དང་བསམ་གཏན་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ནི་ཆ་ཕྱེད་དབྱིངས་མ་གོ་

p. 492

བ་རྣམ་པ་འདྲེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་རྟོགས་ཚུལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་ནི་གནས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་རྣམ་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད། གཅིག་དང་ལྔར་ཕྱེ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དེ། གྲོལ་ཚད་རྟོགས་པ་སྐྱེ་པའི་རང་དུས་ངོས་ཟིན་པ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །བསམ་གཏན་ལ་རྒྱུད་ནས་སོ་སོར་གང་བཤད་ཀྱི་ཆ་དེ་ལས་མང་ཉུང་དུ་དབྱེ་བསྡུ་བྱས་པ་མེད་དོ། །བསམ་གཏན་རྣམས་སྐད་ཅིག་མས་བཅིངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་མ་ཕྱེད་ན་ཆ་འདྲེས་ནས་ཅི་ཟེར་དང་བཞག་ས་མེད་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མགོ་འཁྲུགས་པར་ཡོད་པས་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ངེས་པ་རྒྱུད་ཀྱི་སྟེང་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་དབང་པོ་རབ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་ལ་སངས་རྒྱས་ནས་སྤྲུལ་པ་རང་བཞིན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཚོམ་བུའི་སྣང་བ་འགགས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་སྐྱེས། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ཀ་དག་གི་བདེན་པ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ཡང་སྤྲུལ་པ་ནི་ཀ་དག་གི་ས་ནས་མི་འགྱེད་དེ། ལམ་དུ་དབང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐོབ་ནས། དཔེར་ན་སྐར་མདའ་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུག་པའི་ཚུལ་ཏེ། སྐར་མདའ་དེ་ལས་འོད་འཕྲོ་བ་དང་འདྲ་བར་སྤྲུལ་པ་བཀྱེ་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་དེ། དོན་བྱེད་ནི་ཞག་གསུམ་ནས་ནུས་སོ། །དབང་པོ་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་ནི་ཞག་གཅིག་བར་དོར་སྡོད་དོ། །དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྣང་བ་ལ་རང་གི་སྣང་བ་མཐོང་སྟེ། དེ་ཡང་བདག་གི་མིག་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་གཉིས་བྱུང་བས་མཚོན་ཆར་བབ་པ་དེ་ཀུན་ཚིག་ནས་སྣང་བ་འགག་པ་མེད་པར་ཤར་བས་དེ་ལ་རང་གི་ཤེས་པ་སད་ནས་རང་གི་ཡུལ་མཐོང་སྟེ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ས་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ནས་ཡང་སྐར་མདའ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དབང་པོ་རབ་ཀྱི་མཆོག་ནི་ཞག་གཉིས་ན་འཚང་རྒྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཚོམ་བུའི་སྣང་བ་ལ་ཞག་གཅིག་སྡོད་དོ། །

p. 493

དེ་ཡང་རང་གི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མ་གཅིག་འཆར་ཏེ་དེ་ལས་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོའོ། །དེ་ལས་འོད་ཟེར་གྱི་རྩེ་མོ་རེ་རེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རེ་རེ་འཆར་རོ། །དེས་སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་སྐུའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཡང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཡང་ངེས་པ་རྙེད་ནས་སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་བདུན་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །ཡང་སྐར་མདའ་བཞིན་ནོ། །རབ་ཀྱི་ཕུལ་ནི་ཞག་གསུམ་བར་དོ་ལ་སྡོད་དོ། །དེ་ཡང་ཚོམ་བུ་ལ་ཞག་གཅིག་སྡོད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་ངེས་པ་རྙེད་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་རང་གི་སྣང་བའི་ཆ་གཅིག་འཆར་རོ། །དེ་ཡང་ཞག་གཅིག་སྡོད་དོ། །ཞག་དང་པོ་ལ་འོད་མཐོང་ངོ་། །ཞག་གཉིས་པ་ལ་སྐུ་མཐོང་སྟེ། སྐུ་དེ་ཡང་ཆེ་བ་རགས་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ས་དེ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་དོ། །དེ་ཡང་སྐར་མདའ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་བཅུ་གཅིག་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །རབ་ཀྱི་རབ་ནི་ཞག་བཞི་བར་དོ་ལ་སྡོད་དོ། །དེ་ཡང་རང་གི་མདུན་ན་ཚོམ་བུ་ལྔ་བཀྲ་ས་ལེ་འདུག་པ་མཐོང་ནས་དེ་ལ་རང་གི་བག་ཆགས་སད་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚོམ་བུ་ལ་ཞག་གཅིག་སྡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཞིའི་ཚོམ་བུ་ལ་ཞག་རེ་རེ་སྡོད་དོ། །དེ་ནས་ཡང་ལྷུན་གྲུབ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ནས་འཚང་རྒྱའོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་བཅུ་བཞི་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །དབང་པོ་རབ་ཀྱི་འབྲིང་ནི་ཞག་ལྔ་ན་བདེན་པ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞག་བཞི་ཚོམ་བུ་ལ་སྡོད་དོ། །ཞག་གཅིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྡོད་དོ། །དེ་ཡང་རང་གི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་གྱི་ཐག་པ་རྟ་རྔ་ཙམ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་འགྲེང་བུར་འོང་ངོ་། །དེ་ལ་རང་གི་མིག་མ་ཡེངས་པར་བཟུང་ནས་བལྟས་པས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་ཚོམ་བུ་ཆེན་པོ་བཀྲ་ས་ལེ་བ་དེ་མཐོང་ནས་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་རབ་ཏུ་སྐྱེས་ནས་རང་གི་སྣང་བ་ཡིན་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་བས་ཡིད་ཆེས་པ་མ་པང་དུ་བུ་འཇུག་པའི་གདམས་ངག་ཅེས་བྱའོ། །

p. 494

དེ་ནས་དེ་ལ་རང་གི་རིག་པ་བསྟིམ་གྱིས་ཐིམ་པ་ནི་མི་འགྱུར་བ་གསེར་གྱི་ཐུར་མ་ལྟ་བུའི་མན་ངག་གོ། དེ་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་ཀ་དག་གི་ས་ལ་ཐིམ་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དཔག་ཆེན་གྱི་མདའ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ཅེས་བྱའོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །དབང་པོ་རབ་ཀྱི་ཐ་མ་ནི་ཞག་དྲུག་ཐོགས་ཏེ། དེ་ཡང་ཚོམ་བུ་ལ་ཞག་བཞི་ཐོགས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཞག་གཅིག་ཐོགས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་རང་གི་མིག་གཉིས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ལོང་གསལ་བ་གཉིས་ལྷག་གིས་འཆར་ཏེ། དེ་ལས་སྣང་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕྲོས་ནས། གཅིག་རང་གི་སྟེང་དུ་ཚོམ་བུ་གཅིག་ཏུ་སྡོད་དོ། །གཅིག་རང་གི་མདུན་དུ་ཚོམ་བུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་ངེས་པ་ཐོབ་ནས་འཚང་རྒྱའོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ་ཞེས་དང་། འབྲིང་གི་ངེས་པ་ལ་འཇོག་པ་ནི་ཞག་བདུན་ན་ངེས་པ་རྙེད་དོ། །དེ་ཡང་ཞག་ལྔ་ཚོམ་བུའི་སྣང་བ་ལ་སྡོད་དོ། །ཞག་གཅིག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སྡོད་དོ། །ཞག་གཅིག་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ལ་སྡོད་དོ། །དེ་ཡང་རང་གི་ཐུགས་ཀ་ནས་སྐུ་གཅིག་བྱུང་བ་དེ་ལས་སྐུ་གྲངས་མེད་པ་འཕྲོས་པས་དེ་ལ་རང་གི་ཤེས་པ་སད་དེ་སྟོབས་སུ་གྱུར་ནས་ཡང་སྐར་མདའ་ལྟ་བུའོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །དབང་པོ་འབྲིང་གི་རྩེ་མོ་ནི་ཞག་བརྒྱད་ཐོགས་ཏེ། ཡང་ཚོམ་བུ་ལ་ཞག་ལྔ་ཐོགས་སོ། །ཡེ་ཤེས་བཞིའི་སྣང་བ་ལ་ཞག་གསུམ་བསྡད་ནས་ཡང་རང་གི་སྟེང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་བ་ཞིག་མཐོང་བས་དེ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ནས་དེ་ཡང་སྐར་མདའ་ལྟ་བུའོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །འབྲིང་གི་མཆོག་གིས་ཞག་དགུ་ཐོགས་ཏེ། ཡང་ཚོམ་བུ་ལ་ཞག་ལྔ་ཐོགས། ཡེ་ཤེས་ལ་ཞག་བཞི་ཐོགས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་ངེས་པ་རྙེད་དེ་ཅི་སྣང་ཐམས་ཅད་མེ་ལོང་ལྟ་བུར་རྟོགས་ཤིང་མཐོང་ནས་བརྟན་པ་ཐོབ་བོ། །སྤྲུལ་

p. 495

པ་ཡང་ཞག་སུམ་ཅུ་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །འབྲིང་གི་ཕུལ་ནི་ཞག་བཅུ་ཐོགས་ཏེ། ཡང་ཚོམ་བུ་ལ་ལྔ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་བཞི། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཞག་གཅིག་ཐོགས་ནས་སྐུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་དུ་རྟོགས་ནས་འཚང་རྒྱའོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །འབྲིང་གི་རབ་ཞག་བཅུ་གཅིག་ཐོགས་ཏེ། ཡང་ཚོམ་བུ་ལ་ལྔ། ཡེ་ཤེས་ལ་ལྔ། ལྷུན་གྲུབ་ལ་གཅིག་གནས་ཏེ། དེ་ནས་ཡང་ངེས་པ་རྙེད་ནས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འོད་ཁྱིམ་དུ་མཐོང་ནས་ངེས་པ་རྙེད་དོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །འབྲིང་གི་འབྲིང་ནི་ཞག་བཅུ་གཉིས་ཐོགས་ཏེ། ཡང་ཚོམ་བུ་ལ་ལྔ། ཡོངས་སུ་ཁྲོ་བོའི་ཞིང་ཁམས་སུ་གཅིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཞག་ལྔ། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཞག་གཅིག་གནས་ནས་ཀྱང་ངེས་པ་རྙེད་དེ་བརྟན་པ་ཐོབ་བོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །འབྲིང་གི་ཐ་མ་ནི་ཞག་བཅུ་གསུམ་ཐོགས་ཏེ། ཡང་ཚོམ་བུ་གོང་འོག་ལ་དྲུག །ཡེ་ཤེས་ལ་ལྔ། ལྷུན་གྲུབ་ལ་གཉིས་གནས་པས། ཡང་ཅིར་སྣང་མར་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་མཐོང་ནས་ངེས་པ་རྙེད་དོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ་ཞེས་པ་དང་དེ་ཡང་ཐ་མའི་ས་ཟིན་པ་ནི་ཞག་བཅུ་བཞི་ཐོགས་ཏེ། དེ་ཡང་ཚོམ་བུ་གོང་འོག་ལ་དྲུག །ཡེ་ཤེས་ལ་ལྔ། ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཞག་གསུམ་ཐོགས་པའི་ཐ་མ་རང་གི་སྣང་བ་མཐོང་ནས་འཚང་རྒྱའོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་བཞི་བཅུ་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །ཐ་མའི་རྩེ་མོ་ནི་ཞག་བཅོ་ལྔ་ཐོགས་ཏེ། ཡང་ཚོམ་བུ་དང་ཡེ་ཤེས་གོང་བཞིན་ནོ། །ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཞག་གཅིག་གནས་པའི་ཐ་མ་ལ་རང་གི་སྣང་བ་མཐོང་ནས་བརྟན་པ་ཐོབ་བོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་བཞི་བཅུ་ཞེ་གསུམ་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །ཐ་མའི་མཆོག་ནི་ཞག་བཅུ་དྲུག་ཐོགས་ཏེ། ཚོམ་བུ་དང་ཡེ་ཤེས་གོང་བཞིན་ནོ། །ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཞག་ལྔ་གནས་པའི་

p. 496

ཐ་མ་ཡང་རང་གི་སྣང་བ་མཐོང་ནས་བརྟན་པ་ཐོབ་བོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་ཞེ་དྲུག་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །ཐ་མའི་ཕུལ་ནི་ཞག་བཅུ་བདུན་ཐོགས་ཏེ། ཚོམ་བུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་གོང་བཞིན་ནོ། །ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཞག་དྲུག་གནས་པའི་ཐ་མ་ཡང་རང་གི་སྣང་བ་མཐོང་ནས་བརྟན་པ་ཐོབ་པའོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་ཞེ་བདུན་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །ཐ་མའི་རབ་ཞག་བཅོ་བརྒྱད་ཐོགས་ཏེ། ཡང་ཚོམ་བུ་ལ་ཞག་དྲུག་ཐོགས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་ཞག་བརྒྱད་དོ། །ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཞག་གསུམ་གནས་པའི་ཐ་མ་རང་གི་སྣང་བ་མཐོང་ནས་བརྟན་པ་ཐོབ་བོ། །སྤྲུལ་པའང་ཞག་ལྔ་བཅུ་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །ཐ་མའི་འབྲིང་ནི་ཞག་བཅུ་དགུ་ཐོགས་ཏེ། ཡང་ཚོམ་བུ་ལ་བཅུ་གཉིས་ཐོགས། ཡེ་ཤེས་ལ་བཞི་གནས་སོ། །ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཞག་གསུམ་གནས་པའི་ཐ་མ་ལ་རང་གི་སྣང་བ་མཐོང་སྟེ་འཚང་རྒྱའོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་དེ་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནོན་པའོ། །བར་དོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དུས་ན་གྲོལ་བ་གནད་ཀྱི་མན་ངག་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་རང་སྣང་དུ་ཤེས་པ་མ་པང་དུ་བུ་འཇུག་པའི་གདམས་པ་དང་། ཤེས་ཐོག་དེར་དར་ཅིག་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་ལས་མི་གཡོ་བ་གསེར་གྱི་ཐུར་མ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་དང་། གནས་ཐོག་གི་ངང་རང་ས་ཀ་དག་ལས་གྲོལ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དཔག་ཆེན་གྱི་མདའ་ལྟ་བུའི་མན་ངག་དྲན་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབང་པོ་རབ་ལྟ་བུ་ལ་དཔེར་མཚོན་ན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ཚོམ་བུ་འགགས། གཉིས་པ་ལ་ལྷུན་གྲུབ་སྐྱེས་དུས་རང་ངོ་ཤེས། ཤེས་ཐོག་ཏུ་གནས། གསུམ་པ་ལ་ཀ་དག་གི་བདེན་པ་མཐོང་ནས་གྲོལ་ཏེ་དབྱིངས་སུ་མ་ཐིམ་པའི་བར་དེར་བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་གསུམ་གནས་པའི་ངང་ནས་སྐར་མདའ་ལས་འོད་འཕྲོ་བ་ལྟར་རིག་པ་ལས་སྤྲུལ་པ་བཀྱེ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རང་སྣང་ཙམ་དུ་བྱས་ཏེ་ཀ་དག་ཏུ་སླར་

p. 497

ཐིམ་པ་སྐར་མདའ་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སའི་ཐུགས་རྗེ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་དོན་འབྱུང་བ་ལས། ཀ་དག་གི་ས་དེ་ནས་དངོས་སུ་སྤྲུལ་པ་མི་འགྱེད་དེ་ཆོས་སྐུ་བྱ་བྱེད་གཡོ་རྩོལ་ལས་འདས་པའི་ས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞག་འདི་གནས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔོན་གནས་ཀྱི་ཆའི་ཡུན་ལ་བརྩི་བ་ཡིན་ལ། དབང་པོ་རྣམས་རང་རང་གྲོལ་ནས་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་ལ་ཞག་སུམ་ཅུ་དང་བཞི་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཐ་མ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་རང་གནས་པའི་ངང་ནས་སྤྲུལ་པ་བཀྱེ་ནས་དོན་བྱས་རྟིང་ནང་དབྱིངས་སུ་འཇུག་པའོ། །དེ་ཡང་གྲོལ་ནས་དབྱིངས་སུ་མ་ཐིམ་གྱི་བར་དེར་སྤྲུལ་པ་འགྱེད། རང་གི་ཞག་སོ་སོར་གནས་རྟིང་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའོ། །གསུམ་པ་ཐིམ་ཚུལ་གྱི་རིམ་པས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། སྔར་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཤར། དེ་དག་སླར་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་ཐིམ་པ་ནི་ཤེལ་འོད་ནང་ཐིམ་ལ་སོང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། རོལ་པའི་རྩལ་དུ་ཐིམ་ལུགས་བརྒྱད། །ལྷུན་གྲུབ་ངེས་པ་མེད་པའི་གཞི། །ཡོན་ཏན་ཚུལ་དུ་འདི་ལྟ་བུ། །ཞེས་དང་། རང་ཤར་ལས། ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་རང་གི་དེ་ཉིད་སྟོབས་སུ་གྱུར་ནས་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཚེ། ཐིམ་ལུགས་བརྒྱད་དོ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཐུགས་རྗེ་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་ཉི་མ་ནུབ་པའི་ཟེར་ལྟ་བུའོ། །ཡེ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་མ་པང་དུ་བུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའོ། །འོད་འོད་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་འཇའ་ཚོན་ནམ་མཁའ་ལ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྐུ་སྐུ་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་བུམ་པའི་སྐུ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་མེད་གཉིས་མེད་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་ཆུ་བོ་ཆུ་བོ་ལ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །མཐའ་གྲོལ་མཐའ་གྲོལ་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ངོ་བོ་ཀ་དག་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་སེང་གེས་གངས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་དག་པ་འཁོར་

p. 498

བའི་སྒོ་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་སྦྲའི་ཆོན་ཐག་བརྟུལ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བརྒྱད་པོ་ཐིམ་དུས་རིག་པ་ཤེལ་གོང་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་ལྟར་ཀ་དག་ནང་དབྱིངས་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་ངོ་ཤེས་པ་རྣམས་ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་ཏུ་བདེ་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ་བའི་དུས་སོ། །དོན་བཞི་པ་སྲིད་པ་བར་དོ་ལ་ལས་ཀྱི་འཕྲོ་མཐུད་པ་ཡུར་བ་རྐང་ཆག་པ་ལ་ཝ་འཛུགས་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ལ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་དུ་དབུགས་འབྱིན་ཚུལ་དང་། སྲིད་པ་བར་དོ་དངོས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གསང་བ་སྙིང་ཏིག་འདིའི་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་ཐ་མའི་ཐ་མ་དེ་སྲིད་པའི་བར་དོ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་ལས་ལམ་བྱུང་ནས་ཆོས་ཉིད་བདེན་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་དུ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་ནས་བར་དོ་མེད་པར་འཚང་རྒྱ་བ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། བདེན་པ་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་ནི། །རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་ཀྱང་། །ཕྱོགས་བཅུ་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ། །གནས་ནས་མཐར་ཕྱིན་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། ཡང་དེ་ལས། དབང་པོ་ཐ་མའི་ཐ་མ་ནི་ཞག་ཉི་ཤུ་གནས་ནས་དེ་ནས་ཡང་ལྷུན་འགྲུབ་ཀྱི་སྣང་བར་ལམ་བྱུང་ནས་དག་པ་འཁོར་བའི་སྒོར་ལམ་བྱུང་སྟེ་ཕྱོགས་བཅུ་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སུ་གནས་ནས་བར་དོ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་པ་དང་། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། འདི་མཐོང་དབང་པོ་ཐ་མ་ལ། །བར་མ་དོ་ཉིད་སྣང་འགྱུར་རམ། །འོན་ཏེ་མི་སྣང་བ་འམ་ཅི། །སྟོན་པས་གསུངས་པ་དེ་སྣང་དེ། །རང་གར་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་ཟད། །རང་བཞིན་སྤྲུལ་པར་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །བར་དོ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ཞིང་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ལོངས་སྐུའི་རྣམ་པ་འདྲར་རུང་དུ་སྣང་སྟེ། ཕྱོགས་བཞི་ཞི་བས་བསྐོར་བའི་དབུས་སྟེང་གི་ཆར་རང་རང་གི་མདུན་ནས་བལྟས་པ་ན་ཁྲོ་བོའི་ཞིང་ཡོད་པ་ནི་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་བྱིན་རླབས་ལས་རང་ཤར་པའོ། །དེ་ཡང་རང་ཤར་ལས། འདི་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཞིང་

p. 499

ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་དེ་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་དམ་པ་ཐོབ་པའི་གནས་དེ་ན་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་ཤེལ་ལས་གྲུབ་པའི་ཁང་པ་སྒོ་བཞི་དང་ལྡན་པ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ལྔའི་རྟ་བབས་དང་ལྡན་པ། ས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་ཤེལ་ལས་གྲུབ་པ། ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བ། བལྟ་ན་སྡུག་པ། ཐེམ་སྐས་དང་དཀར་ཁུང་དང་ལྡན་པ། ཕྱོགས་བཞི་ན་གསེང་དཀར་ཆེན་པོ་བཞི་ཡོད་པ། གསེང་དཀར་ནས་ཉི་མ་ཤར་བས་རིན་པོ་ཆེ་ཤེལ་ལས་གྲུབ་པའི་ཁང་པ་ལ་ཕོག་ནས་ནང་དུ་ཉིན་མོ་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར་བ། གཞལ་ཡས་ཁང་དེའི་ཕྱི་རོལ་ན་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུའི་འོབས་ཡོད་པ། ཆུ་དེ་ལ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཐུངས་ན་ནད་འཚོ་བར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཕྱི་རོལ་ན་མཚེའུ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་བྱ་སྐད་སྙན་པ་སྣ་ཚོགས་ཏེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱའི་རྒྱལ་པོ་ངང་པ་གསེར་ལྡན་དང་མཐིང་རིལ་དང་། བྱ་ཀ་ཏི་དང་། རྨ་བྱ་དང་། ནེ་ཙོ་མི་སྐད་ཤེས་པ་དང་། ཁུ་བྱུག་དང་། ཤང་ཤང་ཏེའུ་དང་། རི་སྐེགས་དང་། དེ་ལ་སོགས་ཏེ་སྐད་སྙན་པའི་བྱ་རིགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བའི་བྱ་རིགས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀང་ཀ་རི་དང་། ཟེར་མོ་དང་། སྤབས་དང་། ལྷའི་བྱ་དྲིལ་བུའི་སྐད་ཅན་དང་། བྱ་ཀྲི་ཏི་ས་གསེར་གྱི་རྡོ་རྗེའི་གཟུགས་ལ་སོགས་ཏེ། གཡུའི་མདོག་ལྟར་སྔོ་བ་དང་། དུང་གི་མདོག་ལྟར་དཀར་བ་དང་། བྱེ་རུའི་མདོག་ལྟར་དམར་བ་དང་། ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ལྟར་ལྗང་བ་ལ་སོགས་ཏེ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་སྐད་སྙན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱི་རིམ་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ལྕགས་རི་ཡོད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་ན་རིན་པོའི་ཆེ་སྣ་བདུན་ལས་བྱས་པའི་ཁྲི་ཆོས་བཤད་པའི་སྟན་དང་ལྡན་པ་ཡོད་དོ། །དེར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་

p. 500

དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་སྲོད་ལ་འཁོར་རྣམས་ལ་རྒྱུའི་ཆོས་འཆད་དོ། །ནམ་ཕྱེད་ན་སྔགས་ཕྱིའི་ཆོས་འཆད་དོ། །ཐོ་རངས་གསང་སྔགས་ནང་གི་ཆོས་འཆད་དོ། །ཉི་མ་ཕྱེད་ན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་འཆད་དོ། །དེ་ལྟར་ཞག་རེ་རེ་ལ་ཆོས་ཐུན་བཞི་བཞི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་གཅིག་གི་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་གོ། ལོ་ཡང་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཐུབ་བོ། །ཞིང་ཁམས་དེ་ན་ཟས་དང་སྐོམ་ཡང་ཡིད་ལ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་ཚིམ་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ན་ནད་མེད་ལ་འབྱུང་སྲིད་ནའང་ཆུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་དེ་འཐུངས་པས་ནད་སེལ་ལོ། །མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེ་ལ་མཆོད་པ་ཆེར་བྱེད་ཤ་སྟག་གོ། གཞལ་ཡས་ཁང་དེའི་ཟུར་བཞི་ན་མུ་ཏིག་ལས་གྲུབ་པའི་མཆོད་རྟེན་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་བཞིའི་བར་དྲིལ་བུ་གཡེར་ཁ་དྲ་བའི་ཐག་པས་སྦྲེལ་ནས་ཡོད་དེ་ཐག་པ་དེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ན་དྲིལ་བུའི་སྒྲ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ངོ་། །ཕྱོགས་བཞི་ན་དར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བ་དན་བཞི་ཡོད་དེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལས་དྲི་ཞིམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ངོ་། །གཞལ་ཡས་ཁང་དེ་ན་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ། །གཞལ་ཡས་ཁང་དེ་ནི་འདི་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ན་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་འདས་པའི་སྟེང་ན་ཡོད་དོ། །དེར་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་སུམ་བཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་དང་ལོངས་སྤྱོད་མཉམ་མོ། །ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་དེ་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་དོ། །འདི་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་ན་དཔལ་དང་ལྡན་པའི་ཞིང་ཁམས་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་གནས་དེ་ན་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་གསེར་ལས་གྲུབ་པའི་ཁང་པ་གྲུ་བཞི་པ་བ་གམ་དང་བཅས་པ། སྒོ་བཞི་རྟ་བབས་དང་བཅས་པ། ཟུར་བཞིར་མཆོད་རྟེན་དང་བཅས་པ། ལོགས་བཞིར་བ་དན་དང་བཅས་པ། ཕྱོགས་བཞིར་གསེང་དཀར་དང་བཅས་པ། མཚོ་བདུན་བྱ་དང་བཅས་པ་། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུ་ལྕགས་རི་དང་བཅས་པ། ཁྲི་དང་ཆོས་ཀྱང་གོང་གི་ལྟར་བཤད་དོ། །བྱང་ཆུབ་

p. 501

སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་གོ། སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་ལྡན་གྱི་ཞིང་ཁམས་དེ་ན་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ། །འདི་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ན་པདྨ་བརྩེགས་པའི་ཞིང་ཁམས་ནའང་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་དེ་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ནའང་གོང་གི་ཡོན་ཏན་དང་མཉམ་པ་ཡོད་དོ། །འདི་ནས་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པར་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ན་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞིང་ཁམས་དེ་ན། གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དེ། རིན་པོ་ཆེ་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ལས་གྲུབ་པའི་ཁང་པ་གྲུ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཕྱོགས་བཞི་ན་གསེང་དཀར་ཆེན་པོ་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་ནས་ཉི་མ་ཤར་བས་འོད་ལྗང་གུས་ནང་ཁེངས་ནས་ཡོད་དོ། །ས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ལས་གྲུབ་པ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱི་རིམ་ན་ཆུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་རེག་ན་བདེ་བ། འཐུངས་ན་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱི་རིམ་ན་མཚེའུ་བདུན་ཡོད་པ། དེའི་ནང་ན་བྱ་སྐད་སྙན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གནས་ཏེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་བྱའི་རྒྱལ་པོ་ངང་པ་གསེར་ལྡན་དང་། མཐིང་རིལ་དང་། བྱ་ཀ་ཏ་རི་དང་། རྨ་བྱ་དང་། ནེ་ཙོ་མི་སྐད་ཤེས་པ་དང་། ཁུ་བྱུག་དང་། ཤང་ཤང་ཏེའུ་དང་། རི་སྐེགས་དང་། དེ་ལ་སོགས་ཏེ་སྐད་སྙན་པའི་བྱ་རིགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དང་། གཞན་ཡང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་བྱ་རིགས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀང་ཀ་རི་དང་། ཟེར་མོ་དང་། སྦབས་དང་། ལྷའི་བྱ་དྲིལ་བུའི་སྐད་ཅན་དང་། བྱ་ཀྲི་ཏི་ས་གསེར་གྱི་རྡོ་རྗེའི་གཟུགས་དང་། དེ་ལ་སོགས་ཏེ་གཡུའི་མདོག་ལྟར་སྔོ་བ་དང་། དུང་གི་མདོག་ལྟར་དཀར་བ་དང་། བྱི་རུའི་མདོག་ལྟར་དམར་བ་དང་། ཨི་ནྡྲ་ནཱི་ལའི་མདོག་ལྟར་ལྗང་བ་དང་། དེ་དག་ལ་སོགས་ཏེ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་སྐད་སྙན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱི་རོལ་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ལྕགས་རི་ཡོད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་ན་རིན་པོ་ཆེ་མརྒཏ་ལས་གྲུབ་པའི་ཁྲི་ཆོས་བཤད་པའི་སྟན་དང་བཅས་པ་ཡོད་དོ། །དེར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་

p. 502

དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་སྲོད་ལ་གདམས་ངག་གི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ནམ་ཕྱེད་ན་དབང་གི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཐོ་རངས་སྤྱོད་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཉི་མ་ཕྱེད་ན་ལྟ་སྒོམ་གྱི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེར་ཞག་རེ་ལ་ཆོས་ཐུན་བཞི་བཞིས་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་འགྲོལ་ལོ། །དེ་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་གོ། ལོ་ཡང་སྟོང་སྟོང་ཐུབ་བོ། །ཞིང་ཁམས་དེ་ན་ཟས་དང་སྐོམ་ཡིད་ལ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་ཚིམ་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་དང་། རླུང་ལས་གྱུར་པ་དང་། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་མེད་དོ། །མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེ་ལ་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་པ་ཤ་སྟག་གོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་ཁ་དོག་ལྗང་གུ་ཤ་སྟག་གོ། རྟ་དང་བཞོན་པ་ཡང་ལྗང་གུ་ཤ་སྟག་གོ། ཁྱེའུ་དང་བུ་མོའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཤ་སྟག་གོ། ཀུན་ཀྱང་འདོད་པ་དང་བྲལ་ཞིང་དགའ་བ་ཤ་སྟག་གོ། ཀུན་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ཤ་སྟག་གོ། ཞིང་ཁམས་དེ་ན་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་མེད་དོ། །ཡིད་དྲུག་མེད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་མེད་དོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་བཞི་དང་བཅས་པ་མེད་དོ། །མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་མེད་དོ། །ཀུན་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་དང་བྲལ་བ་ཤ་སྟག་གོ། གཞལ་ཡས་ཁང་གི་འཁོར་གྱི་ཡོན་ཏན་ནོ། །གཞལ་ཡས་ཁང་དེའི་ཟུར་བཞི་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཤེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཁྲི་འཕང་དགུ་པ་བཞི་ཡོད་དོ། །དེའི་བར་རྣམས་གསེར་གྱི་དྲིལ་བུ་གཡེར་ཁ་དྲ་བའི་ཐག་པས་སྦྲེལ་ནས་ཡོད་དོ། །དེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལས་དྲིལ་བུའི་སྒྲ་སྙན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །མཆོད་རྟེན་བཞི་ལ་ཉི་མ་ཕོག་པས་འོད་ལྔའི་ཞགས་པས་འབྲེལ་ནས་ཡོད་དོ། །ཕྱོགས་བཞི་ན་རྨ་བྱའི་བ་དན་བཞི་ཡོད་དེ་དེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མཛེས་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ངོ་། །ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ། །གཞལ་ཡས་ཁང་དེ་ནི་

p. 503

འདི་ནས་བྱང་ཕྱོགས་ན་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱའི་སྟེང་ན་ཡོད་དོ། །དེར་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དང་ལོངས་སྤྱོད་མཉམ་མོ། །བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་ཁམས་དེ་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་དོ། །ཞིང་ཁམས་དེ་དག་གི་མདུན་གྱི་བར་སྣང་ལ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཁྲོ་བོའི་ཞིང་ཁམས་ཡོད་དོ། །དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་མེ་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་གཞལ་ཡས་ཁང་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ། །ཐོད་པའི་ཁང་པ་གྲུ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོད་པ་སྐམ་པོས་གྲམ་བུ་བྱས་པ། ཤར་རི་ཡོད་པས་རྩིག་པ་བྱས་པ། བྷནྡྷ་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱིས་ཁ་བད་བྱས་པ། རྒྱ་དང་དཔངས་དཔག་ཏུ་མེད་པ། གནམ་ལྕགས་ཀྱི་གཟེར་བཏབ་པ། རཀྟའི་ཞམ་ཆུ་འབབ་བ། ཉི་ཟླའི་ཀ་གདན་བྱས་པ། ཆུ་སྲིན་ཁ་ཡིས་ཀ་གཞུ་བྱས་པ། ལྷ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་གདུང་དུ་བྲེས་པ། མཆོག་ཆེན་པོའི་གྲལ་མ་བཏང་བ་ཡོད་དོ། །ཉིན་མོ་རླུང་འཚུབ་པ། མཚན་མོ་མེ་འབར་བ། གཞལ་ཡས་ཁང་དེའི་ཟུར་བཞི་ན་ཞིང་ཆེན་གྱི་གདུགས་ཕུབ་པ། ལྷ་མོ་ལྔ་གར་བྱེད་པ། ས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རཀྟའི་རྦ་ཀློང་འཁྲུག་པའོ། །གཞལ་ཡས་ཁང་དེའི་ནང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞོན་ནུ་དཔའ་བོ་སྟོབས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ཐུགས་ཞི་བ་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང་སྐུ་ཁྲོ་བོའི་ཆ་བྱད་དུ་བསྟན་པ། མཁའ་འགྲོ་མ་དང་ཁྲོ་བོའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བསྐོར་ནས་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། མཁའ་འགྲོ་མ་པུ་རྣ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། ཚངས་པ་དུང་མགྲིན་ཅན་དང་། དྲང་སྲོང་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུ་དང་། ཡང་འཁོར་གྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་ཨེ་ཀ་ཛ་ཊཱི་སྤུན་དྲུག་དང་། དེའི་བྲན་མོ་བཅུ་བཞི་དང་། གཡོག་མོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། ཡང་གཡོག་འབུམ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ལ་སོགས་ཏེ་མཁའ་འགྲོ་མའི་འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བསྐོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཐུགས་ལས་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་ཏེ་ཁྲོ་བོའི་འཁོར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་བསྐོར་བ། དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་ཏེ་མིའི་འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བསྐོར་བའོ། །འཁོར་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་བླ་

p. 504

ན་མེད་པའི་ཆོས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བ་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁྲོ་བོའི་གཉེར་མ་དང་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་གོ། དེ་ལ་སོགས་ཏེ་ཐུན་མོང་དང་ཁྱད་པར་གྱི་འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བསྐོར་བ། ཆོས་ཀྱི་གླུ་དང་ཆོས་ཀྱི་གར་སྣ་ཚོགས་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་པ་སྒྲོག་པ་ཤ་སྟག་གོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་གི་བཞེད་ཀྱིས་ཐ་མའི་གང་ཟག་དེ་ཞིང་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ཉུལ་བར་འདོད་དེ། སྐྱེ་བའང་སྐད་ཅིག་མ་ལ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེའོ་ཞེས་པའང་འདིའི་དགོངས་པར་མི་སྣང་སྟེ། ཞིང་དེ་དག་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཅེས་བཤད་པ་དང་ཡང་འགལ་ལ། ལོ་ཡང་ལྔ་བརྒྱ་ན་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ལྔ་བརྒྱ་དག་ན་ངེས་པའི་སར་གྲོལ་ལོ། །ཞེས་པས་ཞིང་སོ་སོ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་ན་ལོ་དེ་བས་ལྷག་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བཤད་འགྲེལ་ཆེན་མོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར། ཞིང་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེར་རྒྱུད་སྨིན་ནས་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་མི་མཇེད་བརྩེགས་པ་ལ་ཁྲོ་བོའི་ཞིང་མཐོང་དུས་དེའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྦྱངས་ཏེ་ཀ་དག་གི་ས་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་འདིའི་གནད་ཆེ་བ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པས་ལེགས་པར་དབྱེ་བ་ཕྱེད་པ་གཅེས་སོ། །གཉིས་པ་སྲིད་པའི་བར་དོ་དངོས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་རྣམས་གྲངས་ངེས་པ་ཉི་ཤུ་སྟེ། འཁོར་ཚུལ། ངེས་ཚིག །ཆ་བྱད། མངོན་ཤེས། རྫུ་འཕྲུལ། ཚེ་ཚད། ཁ་དོག །མགོ་བོའི་ལྟ་ལུགས། ལས་བསོག་མི་བསོག །ལས་ཀྱི་ལྟས། མིང་གི་རྣམ་གྲངས། ལུས་ཀྱི་ཚད། སྐྱེ་གནས། སྤྱོད་ལམ། འོད། ལས་འབྲེལ། ཕྱི་མའི་ལུས། ཉོན་མོངས་དང་། ཁམས་གང་དུ་གཏོགས་པ། མངལ་དུ་ཚུད་པའ་ིལྟས། དཔེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་འཁོར་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཟོ་ཆུན་གྱི་འཁོར་ལོ་ལྟར་སྔ་མའི་ལུས་དང་སྣང་བ་སྤངས་ནས་སྲིད་པ་བར་དོར་འཇུག །དེ་ནས་ཕྱི་མར་འཇུག །ཡང་བར་དོར་འཇུག་པ་ལན་གྲངས་མེད་པར་འཕོ་སྟེ་སོ་སོའི་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཅན་རྨི་ལམ་ལྟར་བརྟེན་མི་ཐུབ་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་འབྱུང་བཞི་རགས་པ་དང་བྲལ་ཡང་ཡོད་

p. 505

པ་སྙམ་པ་ནི་ས་བོན་གྱི་ཆ་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པ་ལངས་པས་སྲིད་པའི་མིང་དང་འབྱུང་བའི་མིང་གཉིས་འཛིན་པའི་ལུས་ཅན་ནོ། །ངེས་ཚིག་ནི་ལས་དང་སྐྱེ་གནས་དང་བདེ་སྡུག་དུ་མ་སྲིད་པས་སྲིད་པ་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ནུབ་ཕྱི་མ་མ་བླངས་པའི་བར་ཡིན་པས་བར་དོ་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་ཀྱི་ཆ་བྱད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་བར་དོར་ཇི་ཙམ་གནས་པའི་ཕྱེད་སྔར་གྱི་ཆ་བྱད་དུ་འབྱུང་བ་ནི་བག་ཆགས་སྔ་མའི་སྟོབས་ནུབ་ཏུ་ཉེ་བ་ཡིན་ལ། ཕྱེད་ཕྱི་མ་གར་སྐྱེ་དེའི་ལུས་དང་གོས་ལ་སོགས་པར་འཆར་བ་ནི་བག་ཆགས་ཕྱི་མ་ལངས་སུ་ཉེ་བའི་འགོ་བརྩམས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །མངོན་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ལ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་མཐོང་བ་སྟེ། སྔར་མངོན་ཤེས་སྒོ་མཐོང་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་གང་དུ་བསམ་པ་དེར་སྐད་ཅིག་གིས་སླེབ་པ་ཡིད་མགྱོགས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཡོད་པས་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་ཞིང་ཁབ་ཀྱི་མིག་དང་། རྟ་རྔའི་ཉག་དང་། སྐྲའི་ནང་དང་། བྲག་དང་། སྒོ་ང་ལ་སོགས་པའི་ནང་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་གང་དུ་ཤེས་པ་ཆུད་ཀྱང་དེར་ཚུད་ནས་མངལ་གནས་དང་རྡོ་རྗེ་གདན་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཟང་ཐལ་བའོ། །དེ་ཡང་གོང་དུ་ལོངས་སྐུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མཐོང་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །འདི་དག་ཀྱང་རྨི་ལམ་ལྟར་སྐད་ཅིག་ལ་ཡལ་ནས་དེ་ནས་སྣང་བ་གཞན་འཆར་བས་རྟག་མི་ཐུབ་པའོ། །ཚེ་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། སྐྱེ་ཚུལ་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་ཞག་བདུན་ལ་སོགས་ཏེ། ཞག་བདུན་སོང་ནས་སྔར་གྱི་ཤི་བ་དྲན་པ་ལས། སྔར་ཤི་བའི་དུས་དེར་འཆི། སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་སྟེ། བདུན་ཕྲག་བདུན་ཚུན་ཆད་ཞག་བདུན་ཕན་ཆད་ཀྱི་བར་སྲིད་པ་བར་དོར་གནས། ལ་ལ་བདུན་ཚན་དང་པོ་རྫོགས་ནས་ལུས་ལེན། ཁ་ཅིག་བདུན་ཕྲག་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞི་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རིང་དུ་གནས་ནས་ལུས་ལེན་པ་སྟེ། རིང་མཐའ་ཞག་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུའོ། ཁ་དོག་གི་ཁྱད་པར་ནི་ཕྱི་མ་གར་སྐྱེ་བ་དེའི་ཁ་དོག་ཏུ་སྣང་སྟེ། ལྷ་མི་གཉིས་དཀར། ལྷ་མིན་དང་དུད་འགྲོ་སེར། ཡི་དགས་སྔོ། དམྱལ་བ་སྨུག་ནག་གོ།

p. 506

རྒྱུ་ནི་གོང་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཁ་དོག་མཐོང་བ་ལས་འབྱུང་པའོ། །མགོ་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ལྷ་མི་གྱེན། ལྷ་མིན་དང་དུད་འགྲོ་འཕྲེད། ཡི་དགས་དང་དམྱལ་བ་ཐུར་ལ་བལྟའོ། །ལས་སོག་མི་སོག་གི་ཁྱད་པར་ནི་རགས་པ་མངོན་གྱུར་པ་མི་སོག་ལ། ཕྲ་བ་ལུང་མ་བསྟན་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཆ་ཅན་ཕྲ་བར་གསོག་སྟེ་རྨི་ལམ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སྡིག་གི་ལྟས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ལས་དཀར་ཞིང་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཤེས་པ་གསལ་ལ། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཤེས་པ་རྨུགས་ཤིང་མི་གསལ་ལོ། །མིང་གི་ཁྱད་པར་ནི་བཞི་སྟེ། འབྱུང་བ་ཕྲ་མོའི་བག་ཆགས་ཀྱི་གཟུགས་རགས་པ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་སྣང་བས་སྲིད་པའི་ཤ་གཟུགས་ཅན་དང་གཅིག །ཟས་སུ་དྲི་ཟ་ཞིང་ལས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཁོར་བས་དྲི་ཟ་ཉེ་བར་འཁོར་བ་དང་གཉིས། ལུས་སྔ་ཕྱིའི་བར་ཡིན་པས་སྲིད་པའི་བར་དོར་ཕུང་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་གསུམ། གཟུགས་དང་དབང་པོ་རགས་པར་མེད་ཀྱང་ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་པོ་ཚང་བར་མཐོང་བས་དབང་པོ་ཀུན་ཚང་ཐོགས་མེད་ལྡན་དང་བཞིའོ། །རྒྱུ་ནི་གོང་དུ་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྦྱོར་གྱི་རྩལ་ལས་འབྱུང་བའོ། །ལུས་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ལས་དག་པ་རྣམས་བྱིས་པ་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པའི་ན་ཚོད་ལ། མ་དག་པ་རྣམས་བརྒྱད་པ་ཙམ་སྟེ། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །སྐྱེ་གནས་བཞི་ལས་གོང་དུ་གཏོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། རྫུས་སྐྱེས་སུ་གཏོགས་ཏེ་ལྷ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་འོད་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ཡོད་ལ། དམྱལ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་ཞག་བདུན་བདུན་ན་སྐྱེ་ཤིའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུང་ལས་ཀྱང་། དམྱལ་བ་རྣམས་དང་ལྷ་རྣམས་དང་། །སྲིད་པ་བར་མ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ། །ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་ནི་གོང་དུ་སྤྲུལ་པའི་སྣང་བ་མཐོང་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །སྤྱོད་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཡལ། སྔར་ཞེན་གྱི་བག་ཆགས་ལངས་པས་སྔར་

p. 507

གང་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལ་སྤྲོ་བའོ། །རྒྱུ་ནི་ཆོས་ཉིད་བར་དོ་ལ་བྲེད་ཅིང་དངངས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །འོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། ལས་དག་པ་རྣམས་ལ་དཔག་ཚད་གཅིག་ཏུ་གསལ་ལ། མ་དག་པ་རྣམས་ལ་མོག་མོག་པོར་གསལ་བ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་འོད་གསལ་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །ཕྱི་མའི་ལས་འབྲེལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཕྱི་མ་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་ན་འདིར་ལས་བཟང་པོའི་རྣམ་པ་དང་འཕྲད་པར་སྣང་ལ། ངན་འགྲོར་སྐྱེ་ན་མི་དགེ་བའི་སྣང་བ་ལ་སྤྱོད་པ་སྙམ་བྱེད་པ་སྟེ། སྔར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་དགའ་གདུང་དུ་བཟུང་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །ཕྱི་མའི་ལུས་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཞེ་སྡང་ལས་གཟུགས། འདོད་ཆགས་ལས་འདོད་པ། གཏི་མུག་ལས་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེ་བའི་ལས་འབྲེལ་དུ་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་གོལ་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །ཁམས་གསུམ་ལས་གང་དུ་གཏོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། གཟུགས་རང་མཚན་དུ་མེད་པས་གཟུགས་མེད་དུ་གཏོགས་ཏེ་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་བརྟེན་པར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་ཡང་ཕྲ་བ་ས་བོན་གྱི་ཆའི་འབྱུང་བ་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་ན་ཡོད་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །རྒྱུ་ནི་ཆོས་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་མཐོང་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །ཕྱི་མའི་ལུས་དང་འབྲེལ་བའི་ལྟས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་བར་དོར་སྡོད་པའི་ཚེ་རྫོགས་ནས་ཕྱི་མའི་ལུས་ལེན་དུ་ཉེ་བའི་ཚེ། མའི་མངལ་དུ་ལས་རླུང་གིས་འཕངས་པ་ལས་ལྷའི་སྐྱེ་གནས་སམ་མངལ་དུ་ཚུད་ན་ལྷ་ཁང་གི་ཡང་ཐོག་གམ་ཁང་བུ་བརྩེགས་པའི་ནང་ན་འདུག་སྙམ་བྱེད། ལྷ་མིན་གྱི་མངལ་དུ་ཚུད་ན་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སམ་ཆར་འབབ་པའི་དཀྱིལ་ན་འདུག་པ་སྙམ་བྱེད། མིའི་མངལ་དུ་ཚུད་ན་རབ་ཏུ་གྲང་སྙམ་བྱེད་ན་མི་ལུས་ཙམ་པོ། ནམ་རྨུག་པའི་དཀྱིལ་ན་འདུག་པ་སྙམ་བྱེད་ན་མི་ལུས་གཙང་མ། སྐྱེ་བོ་འདུས་པའི་ཅ་ཅོའི་གསེབ་ན་འདུག་པ་སྙམ་བྱེད་ན་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེའི་མངལ་དུ་ཚུད་པའོ། །ངན་སོང་ལ་བྱོལ་སོང་གི་མངལ་དུ་ཚུད་ན་ན་བུན་གྱི་ནང་ངམ་སྤྱིལ་པོའི་ནང་ན་འདུག་པ་སྙམ་བྱེད། ཡི་དགས་ཀྱི་མངལ་དུ་ཚུད་ན་

p. 508

བྲག་ཕུག་རྡུགས་པའམ་གྲོག་པོ་སྟོང་པ་ན་འདུག་པ་སྙམ་བྱེད་དོ། །དམྱལ་བ་ནི་བརྒྱུད་པ་ལས་དངོས་སུ་སྲིད་པའི་བར་དོ་མི་སྣང་སྟེ་དབུགས་ཆད་པ་དང་སྐྱེ་བ་དུས་མཉམ་དུ་གནས་པའོ། །འདི་དག་གི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དཔེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཁྱད་པར་ནི། རྩྭས་མེ་འཛིན་པ་ལྟར་བག་ཆགས་ཀྱིས་མངལ་འཛིན་པ་དང་། འདམ་རྫབ་ཀྱིས་ནོར་བུ་ལ་སོགས་འཛིན་པ་ལྟར་འཁོར་བ་ན་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཛིན་པ་དང་། རྙིས་བྱ་འཛིན་པ་ལྟར་མངལ་གྱི་སྲིད་པ་བར་དོའི་སེམས་ཅན་འཛིན་པའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་ཡང་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། སྲིད་པའི་བར་དོ་ཞེས་བྱ་བ། །འཁོར་བའི་གནས་ཀྱི་ལམ་མགོ་ནི། །དཔེར་ན་ཟོ་ཆུ་བཞིན་དུ་འཁོར། །ཤ་ཁྲག་རང་གའི་ལུས་བྲལ་ནས། །སྒྱུ་མ་ཡིད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ནོ། །རྡོས་དང་བྲལ་བས་མིང་གཉིས་པ། །སྔ་མའི་ཤེས་པ་སྣང་བ་འགགས། །ཕྱི་མ་ཉིད་ནི་མ་བྱུང་བར། །རིགས་ཅན་གང་དུ་མ་ངེས་པས། །གང་ནུབ་གང་སྣང་དེ་སྐབས་ན། །སྐད་ཅིག་གནས་པའི་བར་མ་དོ། །ཕྱིས་ནི་གང་སྐྱེའི་ཆ་བྱད་འཛིན། །ཕྱིས་འབྱུང་ཆ་བྱད་ཡོངས་བཟུང་ནས། །རིགས་དྲུག་སོ་སོའི་སྣང་ཆར་འགྱུར། །འདོད་པ་ཁམས་ཀྱི་ཕྱི་སྣོད་དང་། །བཅུད་ནི་རང་གིས་རིག་ཅིང་གསལ། །རང་གར་སྐྱེ་བའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱང་། །དེ་ཉིད་དུས་ན་གསལ་བའོ། །འདོད་ལྡན་སྣོད་བཅུད་གསལ་བར་སྣང་། །དབང་པོ་ཡན་ལག་ཡོངས་རྫོགས་པས། །དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཐོགས་མེད་ཅིང་། །རི་བྲག་ལ་སོགས་ཐོགས་མེད་འཇུག །གཞན་ལས་ཚེ་ནི་ཞག་བདུན་འགྱུར། །ཞག་ནི་བདུན་ཕྲག་བདུན་གྱི་ནི། །དེ་ཡི་ཚེ་ཡི་ཚད་ཡིན་ནོ། །ལྷ་དང་མི་ནི་ཁ་དོག་དཀར། །ལྷ་མ་ཡིན་དང་བྱོལ་སོང་སེར། །ཡི་དགས་འོད་ནི་དུ་བ་འདྲ། །དམྱལ་བ་སྡོང་དུམ་ལྟ་བུའམ། །ཡང་ན་བལ་ནག་གཡེངས་པ་འདྲ། །བྱོལ་སོང་ཡང་ན་ཁྲག་བཙོས་བཞིན། །ལྷ་མིན་ཁ་ཆར་འབབ་པ་བཞིན། །དེ་ཚེ་ཁ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ལྷ་

p. 509

དང་མི་ནི་གྱེན་ལ་བལྟ། །ལྷ་མིན་བྱོལ་སོང་དེ་བཞིན་འཕྲེད། །ཡི་དགས་དམྱལ་བ་ཐུར་དུ་བལྟ། །འདི་དག་ད་གདོད་སྐྱེ་བའི་དབང་། །སྲིད་པའི་བར་དོར་ལས་རྣམས་ནི། །སོག་དང་མི་སོག་ལྟས་འདིའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བག་ཆགས་མེད། །བར་མའི་དབང་གི་རྒྱུ་མཐུན་པའི། །བག་ཆགས་རྣམས་ནི་འདིས་སོག་གོ། དེ་ཚེ་ཤེས་པའི་ལྟས་འདིའོ། །གང་ཞིག་ལས་ནི་དག་པ་ཡི། །ཤེས་པ་ཉིད་ནི་གསལ་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མ་དག་རྣམས་མི་གསལ། །དེ་ཀུན་དགེ་སྡིག་ལས་ལས་བྱུང་། །དེ་ཉིད་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །འདི་དག་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱ། །མིང་གཞི་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། །སྲིད་པ་ཡི་ནི་ཤ་གཟུགས་དང་། །སྒྱུ་ལུས་དྲི་ཟ་ཉེ་བར་འཁོར། །སྲིད་པའི་བར་དོ་ཕུང་མཚམས་སྦྱོར། །གཟུགས་མེད་དབང་པོ་ཀུན་ལྡན་པས། །ཐོགས་པ་མེད་པར་ཀུན་ལ་འཇུག །དེ་ལྟར་བར་མའི་ལུས་ཀྱི་ཚད། །བྱིས་པ་ལོ་བརྒྱད་ལོན་པ་འམ། །ལོ་བཅུ་ལོན་པའི་ལུས་ཚད་དུ། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་སུ་གནས། །སྐྱེ་གནས་ཉིད་ནི་རྣམ་བཞི་ལས། །བརྫུས་ནས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་སྟེ། །ལྷ་དང་དམྱལ་བ་བར་མ་དོ། །འདི་ཀུན་བརྫུས་པ་ལས་སྐྱེའོ། །སྤྱོད་པ་ཉིད་ནི་བར་མ་དོ། །སྔར་ཞེན་ལས་ལ་སྤྲོ་བ་སྟེ། །དེ་ཡི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་ནི། །དེ་ཆོས་ཡིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཛིན། །དེ་ཉིད་འོད་ཀྱི་ཚད་རྣམས་ནི། །སྔར་ཞེན་བག་ཆགས་ཆུང་བ་དང་། །འདི་ཡི་འོད་ནི་དཔག་ཚད་གཅིག །ཁ་དོག་དཀར་པོ་ལྷང་ལྷང་པོ། །འདི་ནི་ལྷ་མིའི་སྐྱེ་གནས་སོ། །བག་ཆགས་ཅན་ལ་གསལ་མི་སྣང་། །གང་གི་ལས་ནི་བཟང་ངན་གྱིས། །བཟང་བས་དགེ་དང་ཡིད་འོང་འཕྲད། །ངན་པས་སེམས་ཅན་བག་ཆགས་ཅན། །ཡིད་དུ་མི་འོང་མངལ་དུ་འཇུག །ཕྱི་ནང་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ནི། །རང་ཤུགས་ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འདོད་ཆགས་རྐྱེན་གྱིས་ནི། །ཕྱི་མ་ལ་ནི་སྣང་བའི་ཚུལ། །ཁམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དག་ལས། །མིང་གཞིའི་

p. 510

ཕུང་པོ་མ་འགགས་ཏེ། །ཕྱི་མ་མ་བླངས་བར་མའི་སྲིད། །མིང་གཞི་འདུས་པའི་ཕུང་པོ་ལ། །ཤ་ཁྲག་གཟུགས་ནི་མི་སྣང་བས། །གཟུགས་ནི་མེད་པའི་ཁམས་སུའོ། །ཕྱི་མའི་ལུས་དང་ཉེ་བའི་ཚེ། །མགལ་མེའམ་ནི་ཆར་བའམ། །དེ་བཞིན་གྲང་པ་ནམ་རྨུགས་པ། །སྐྱེ་བོ་འདུས་པའི་ཅ་ཅོ་དང་། །ལྷ་ཁང་ངམ་ནི་ཡང་ཐོག་གམ། །ཁང་བུ་དག་ནི་བརྩེགས་པར་མཐོང་། །ངན་སོང་རྣམས་ནི་སྤྱིལ་བུའམ། །ཕུགས་རྡུགས་གྲོག་པོ་སྟོང་པར་མཐོང་། །འདི་དག་མངལ་དུ་ཚུད་པའི་རྟགས། །འགྲོ་བར་འདོད་ཀྱང་རྒྱས་འཐུམས་ཏེ། །ཐོགས་པ་ཉིད་དང་བཅས་པའོ། །དཔེ་ནི་རྩྭས་ནི་མེ་འཛིན་དང་། །དེ་བཞིན་འདམ་གྱིས་རྫས་འཛིན་དང་། །མཁའ་འགྲོ་འདོད་པའི་དབང་གིས་ནི། །ས་ཁུང་བྲུས་པའི་རྙིས་འཛིན་ལྟར། །དབང་མེད་ཆགས་པའི་རྙིས་འཛིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གནད་འདི་དག་ནི་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་རྒྱལ་པོའི་ཁང་བཟང་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་བཅུ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་བཅུ་གཅིག་པ། མཐར་ཕྱིན་པ་འབྲས་བུའི་རིམ་པ་སྟེ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་གནས་གྲོལ་ས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་རྒྱ་མཚོ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།

p. 511

དེ་ནས་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་གྲོལ་ས་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་ནི། ལམ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་རིམ་པས་དབང་པོ་ཐ་དད་ཀྱང་འབྲས་བུ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་ཀ་དག་རིན་པོ་ཆེ་གསང་བའི་སྦུབས་སུ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་སྟེ། སྣོད་ཐ་དད་པའི་ནམ་མཁའ་དབྱིངས་གཅིག་ཏུ་འདུ་བའམ། ཆུ་བོ་ཐ་དད་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་རོ་གཅིག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲོལ་ས་ཆོས་སྐུར་རིགས་གཅིག་གི་གང་ཟག་ཏུ་མ་གཏོགས་པར་རྫས་གཅིག་པར་མཚོན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་དུ་རིག་པ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་དུས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་ཕྱོགས་མཐའ་གཏུགས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྒྲོན་མ་རྣམ་པར་བཀོད་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་

p. 512

པའི་སྐུ་འཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛད་པ་ནི་འདིའི་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུའོ། །འདི་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མཐའ་ཡས་ཀྱང་རེ་ཞིག་རིགས་བསྡུ་བས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱེ་བསྡུའི་ངོ་བོ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྒྱ་མཚོའི་གནས་གསལ་བར་བསྟན་པ་དང་། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་རྒྱལ་མཚན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཅུ་སྟེ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །མཚན་ཉིད། རང་བཞིན། བཞུགས་ཚུལ། ཞིང་ཁམས། གདུལ་བྱ། བྱེད་ལས། གདེང་ཚད། རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཐལ་འགྱུར་ལས། སྐུ་ཡི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་དང་། །ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་རྣམས་དང་ནི། །སོ་སོའི་ཞིང་ཁམས་གདུལ་བྱ་དང་། །བྱེད་པའི་ལས་དང་གདེང་ཚད་དོ། །ཞེས་སོ། །དང་པོ་སྐུའི་ངོ་བོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སམ་རྟེན་གཞིར་གྱུར་པ་སྟེ། ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་བསམ་བརྗོད་དང་བྲལ་བས་ཀ་དག་ཆེན་པོ། ལོངས་སྐུའི་ངོ་བོ་རང་གསལ་རྟོག་མཐའ་དང་བྲལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ། སྤྲུལ་སྐུའི་ངོ་བོ་ཐུགས་རྗེ་འཆར་གཞིའི་ཆ་ལས་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། སྐུ་གསུམ་གཅིག་ལ་རྫོགས་པའོ། །སྐུ་གསུམ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ལ། །དུ་མར་སྣང་བ་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །ཆོས་སྐུ་བསམ་པའི་ཡུལ་དང་བྲལ། །ལོངས་སྐུ་རྣམ་རྟོག་བདུད་དང་བྲལ། །སྤྲུལ་སྐུ་ངེས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངོ་བོ་རང་བཞིན་དག་པ་དང་། །སོ་སོའི་ཡུལ་སྣང་སྟོན་པ་དང་། །གཟུགས་ལྡན་དབང་པོ་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ལ་གཉིས་ལས། སྤྱིའི་ངེས་ཚིག་ནི། རང་ཤར་ལས། འཛིན་མེད་རང་གསལ་ངོ་བོར་གནས་པའི་སྐུ། །ཁ་དོག་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སྐུ། །རྡོ་རྗེ་དོན་ཉིད་དོན་དང་ལྡན་པའི་སྐུ། །ཞེས་སོ། །བྱེ་བྲག་གི་ངེས་ཚིག་ལ་གསུམ་ལས། ཆོས་ནི་སྟོང་གསལ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་མཚན་མ་ལས་འདས་པ། སྐུ་ནི་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། མི་འཇིགས་

p. 513

སྟོང་དང་གསལ་བ་དང་། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ངེས་ཚིག་གོ། ཞེས་སོ། །ལོངས་སྤྱོད་ནི་མཚན་དཔེ་ཡིན་ལ། རྫོགས་པ་ནི་ཚང་བ་སྟེ། སྐུ་ནི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ལོངས་སྐུའི་ངེས་ཚིག་གསལ་འཚེར་ལྡན། །ཞེས་སོ། །སྤྲུལ་སྐུ་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ལ་དོན་མཛད་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། འགྲོ་བ་གང་དག་འདུལ་བ་ལ། །དེ་དང་མཐུན་པར་སྣང་བའོ། །ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་ལའང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད། མཐར་ཐུག་གི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གང་ཞིག་རྟེན་གཞི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུས་སུ་གནས་པ། བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཆོས་སྐུའི་མཚན་ཉིད་བསམ་པ་བྲལ། །ལོངས་སྐུའི་མཚན་ཉིད་གསལ་རྟོག་མེད། །སྤྲུལ་སྐུའི་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སྟོན། །ཞེས་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། མཚན་ཉིད་ཆོས་ལས་གྲུབ་པ་དང་། །འདོད་ཡོན་རྣམས་ལས་གྲུབ་པ་དང་། །སྣ་ཚོགས་ཐབས་ལས་གྲུབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། སྐུ་ཡི་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ནི། །རང་བཞིན་སྟོང་དང་གསལ་བ་དང་། །མཁྱེན་རིག་མ་འགགས་མངོན་སྣང་བའོ། །སྐུ་ཡི་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པ་དང་། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་དང་འགྲོ་འོང་མེད། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །བཞུགས་ཚུལ་ལ་གསུམ་ལས། ཆོས་སྐུ་མཚན་མ་ལས་གྲོལ་བར་བཞུགས་ཏེ་དཔེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། ལོངས་སྐུ་རྡོས་པ་ལས་གྲོལ་བར་བཞུགས་ཏེ་དཔེ་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུ། སྤྲུལ་སྐུ་ངེས་མེད་སྣ་ཚོགས་སུ་བཞུགས་ཏེ་དཔེ་སྒྱུ་མའི་རྩེད་མོ་ལྟ་བུའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། སྐུ་ཡི་བཞུགས་ཚུལ་རྣམ་པ་གསུམ། །མཚན་མའི་ཆོས་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། །རིས་ཅན་གཟུགས་སུ་མ་ཡིན་དང་། །གསལ་བའི་རང་བཞིན་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། །གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་རྣམས་སྦྱང་བའི་ཕྱིར། །མི་གཡོ་མཉམ་གཞག་ཆེན་པོར་བཞུགས། །ཞེས་སོ། །

p. 514

ཞིང་ཁམས་ལ་གསུམ་ལས། ཆོས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་ཀ་དག་བསམ་ངོ་ལས་འདས་པ། ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་སུ་གསལ་བ། སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་གདུལ་བྱ་སྣ་ཚོགས་པ་སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་བ་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པ་སྟེ། རྒྱས་པར་དབྱེ་བའི་སྐབས་སུ་འཆད་དོ། །གདུལ་བྱ་ནི། རང་ངོ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཆོས་སྐུའི་གདུལ་བྱ་རིག་པ་གཡོ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །ལོངས་སྐུའི་གདུལ་བྱ་རང་སྣང་གཙོ་འཁོར་གྱི་ཚོམ་བུའོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་གདུལ་བྱ་འགྲོ་དྲུག་རང་གནས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་ལྔའི་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། འཛིན་པ་རང་དག་ཆོས་སྐུ་ཡིས། །སྤྲོས་མེད་རང་དག་གཞལ་ཡས་སུ། །ཉིད་དང་དབྱེར་མེད་ནང་འཁོར་ལ། །མཚན་མ་མེད་པའི་གསུང་གིས་ནི། །སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །མི་གནས་རང་ཟད་ཐུགས་ལས་ཕྱུང་། །མ་གསུངས་གསུངས་པ་མེད་པར་ནི། །མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་བསྟན། །རང་གསལ་དག་པའི་ལོངས་སྐུ་ཡིས། །འོད་ལྔ་རྣམ་དག་གཞལ་ཡས་ན། །སྤྲོས་མེད་བདེ་ཆེན་གསུང་གིས་ནི། །སྐུ་ལྔའི་རིགས་ཀྱི་འཁོར་རྣམས་ལ། །དངོས་མེད་དག་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་ཐུགས་ནས་ཕྱུང་། །རྣམ་དག་འོད་ཟེར་ལྗགས་ལ་བཀྲམ། །རང་བྱུང་ཡི་གེ་དྲུག་ཏུ་ཡང་། །མ་གསུངས་རང་བྱུང་ཆེན་པོར་བསྟན། །སྤྲུལ་སྐུ་མངོན་ཞེན་མེད་པ་ཡིས། །ཆོས་འབྱུང་གདུལ་བྱའི་རང་གནས་ན། །རིགས་དྲུག་ལས་སད་སྐལ་ལྡན་ལ། །སྤྲོས་བཅས་ཚིག་གི་གསུང་གིས་ནི། །དབང་པོ་གང་མོས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །དྲན་པ་རང་གསལ་ཐུགས་ནས་ནི། །དབང་པོ་འདོད་མེད་ལྗགས་ལ་བཀྲམ། །ཐེག་པ་གྲངས་ཀྱི་ཆོས་སུ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །བྱེད་ལས་ནི། རང་དོན་ཆོས་སྐུར་རྫོགས་པས་དབྱིངས་ལས་མི་གཡོ་བར་བཞུགས་པའི་ངང་ནས་གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུར་བཞེངས་ཏེ་འགྲོ་བའི་ཁ་ལོ་གྱེན་ལ་བསྒྱུར་བས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་

p. 515

པ་སྟེ། བྱེད་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རང་གི་རང་བྱུང་རང་ཤར་བས། །ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་རང་སྒྲར་ནི། །ཡེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། །ཞེས་པ་དང་། གཞན་དོན་ནི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ངང་གིས་འབྱུང་བ་ནི་ཆུ་ཟླ་བཞིན་ཏེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་སྣང་གྱུར་པ། །ཚད་མེད་པ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས། །ཆུ་ཡི་སྣོད་དུ་སྣང་གྱུར་ཀྱང་། །ཟླ་བ་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་མེད། །དེ་བཞིན་ཆགས་མེད་མཁྱེན་ལྡན་རྣམས། །ཞིང་རྣམས་ཀུན་ན་སྣང་གྱུར་ཀྱང་། །འཕོས་པ་མ་ཡིན་འོངས་པ་མིན། །ཞེས་པ་དང་། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང་། །སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །སྐྱེ་བ་མངོན་པར་སྐྱེ་བ་དང་། །དགའ་ལྡན་གནས་ནས་འཕོ་བ་དང་། །ལྷུམས་སུ་འཇུག་དང་བལྟམས་པ་དང་། །བཟོ་ཡི་གནས་ལ་མཁས་པ་དང་། །བཙུན་མོའི་འཁོར་དགྱེས་རོལ་པ་དང་། །ངེས་འབྱུང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གཤེགས་པ་དང་། །བདུད་སྡེ་བཅོམ་དང་རྫོགས་པར་ནི། །བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། །མྱ་ངན་འདའ་བ་རྟག་སྟོན་པ། །ཡོངས་སུ་མ་དག་ཞིང་རྣམས་སུ། །སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་སྟོན། །ཞེས་པ་དང་། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། དེ་བཞིན་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་འདིའི། །ལས་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །གདེང་ཚད་ནི། སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཕྱིན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་དུ་ལོངས་པ་སྟེ། དགོས་འདོད་འབྱུང་ན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་གདེང་ཚད་དུ་ལོངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་མི་གཡོ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཆོས་སྐུའི་གདེང་ཚད། རང་གསལ་མཚན་དཔེ་རྫོགས་པ་ལོངས་སྐུའི་གདེང་ཚད། དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྤྲུལ་སྐུའི་གདེང་ཚད་དེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལ་དོན་ཀུན་རྫོགས་པ་ནི་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་ན་རྟག་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བཞུགས་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། མི་གཡོ་བ་དང་

p. 516

གསལ་བ་དང་། །རིག་ཅིང་མཁྱེན་པའི་ཆར་སྣང་དང་། །མཉམ་དང་ཕྱོགས་རིས་མི་འབྱེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་། ཞི་སྐུ་དཔག་བསམ་ཤིང་ལྟར་གསལ་གྱུར་ལ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་རྣམ་མི་རྟོག །འགྲོ་གྲོལ་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་འབྱོར་སླད་བརྟག །འདི་ནི་སྤྲོས་དང་བྲལ་ལ་སྣང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྐུ་གསུམ་གྱི་གནས་སྤྱིར་དབྱེ་བ་དང་། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་སྐུ་གསུམ་རེ་རེ་ཞིང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ལྔ་ལྔར་དབྱེ་བས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཅོ་ལྔར་ངེས་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་། །ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་སོ། །སྐུ་ནི་སྟོང་དང་གསལ་བ་དང་། །མཚན་མ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །གསུང་ནི་སྒྲ་ཚིག་མིང་བྲལ་ནས། །བརྗོད་ཅིང་གླེང་བ་ཉིད་བྲལ་ལོ། །ཐུགས་ནི་བསམ་དང་འགྱུ་མེད་པས། །འཕྲོ་ཞིང་དཔྱོད་པ་རྣམས་ལས་འདས། །ཡོན་ཏན་ཕྱིར་འོང་ལྡོག་པ་མེད། །དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཁྱབ་པ་དང་། །རང་བཞིན་བཅོས་པ་མེད་པའོ། །འཕྲིན་ལས་མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་པ། །ཤུགས་བྱུང་བ་དང་འགག་པ་མེད། །མ་བྱས་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །ལོངས་སྐུ་ལ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །སྐུ་ནི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད། །གསལ་དང་གསལ་བྱེད་རིག་པས་ཁྱབ། །གསུང་ནི་རང་བྱུང་རང་སྣང་དང་། །སྤྲོ་བསྡུ་རྣམ་པའི་འཁོར་ལོའོ། །ཐུགས་ནི་རྒྱུན་ཆད་མེད་གཟིགས་དང་། །མཁྱེན་པའི་རྩལ་དང་དགོངས་པའོ། །ཡོན་ཏན་མཚན་དཔེ་རྫོགས་པ་ལ། །དགོངས་གསལ་མངོན་ཤེས་རྫོགས་པའོ། །ཕྲིན་ལས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས། །ཕྱི་ནང་གསང་བ་རྣམས་འཕྲོས་ཏེ། །སོ་སོའི་རིགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་། །རང་བྱུང་ལྗགས་ལས་རྣམ་སྤྲོས་ཏེ། །འཁོར་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོན། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །

p. 517

ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ལྔ་ལའོ། །སྐུ་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལ། །གདུལ་བྱ་གང་འདུལ་ལུས་སྤྲུལ་པ། །གསུང་ནི་ཚིག་སྦྱོར་ལེགས་པ་ལ། །ཚངས་པའི་དབྱངས་ནི་ཡན་ལག་དྲུག །ཐུགས་ནི་ཤེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རང་གཞན་དོན་གཉིས་དགོངས་པར་གནས། །ཡོན་ཏན་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པ་དང་། །ཕྲིན་ལས་ཕྱི་ནང་གསང་བ་ཡི། །མཛད་པ་མ་ལུས་རྫོགས་པ་དང་། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔར་གནས་སོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་སྐུ་གསུམ་གྱི་རིམ་པ་ལས། དང་པོ་ཆོས་སྐུའི་ཆོས་སྐུ་ཞིང་ཁམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། གནས་བསམ་ངོ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད། ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་གཡོ་བ་ཆེན་པོ། འཁོར་སྣ་ཚོགས་རང་བཞིན་མི་གཉིས་པ། བསྟན་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། དུས་གང་དུའང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཆོས་སྐུའི་ལོངས་སྐུ་ཞིང་ཁམས་རྡུལ་དང་བྲལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ། གནས་དྲན་པ་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཆོད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དབྱིངས་སུ་དག་པ། འཁོར་སྟོང་པ་རང་སྣང་གི་བྱེད་པ་ཅན། བསྟན་པ་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ། དུས་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཞིང་ཁམས་སྟོང་ཉིད་རྒྱ་མ་ཆད་པ། གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆར་གཞིར་གྱུར་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འགག་མེད་ཆེན་པོར་རང་གསལ་བ། འཁོར་རིས་མེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས། བསྟན་པ་རང་བཞིན་མ་བཅོས་པ། དུས་སྙིང་པོ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་རང་སྣང་བའོ། །གཉིས་པ་ལོངས་སྐུའི་ཆོས་སྐུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གང་ཆེན་མཚོ་དེའི་བཞུགས་ཚུལ་ཕྱི་ནས་བལྟས་ན་ནང་གསལ་བ། ནང་ནས་བལྟས་ན་ཕྱི་གསལ་བ། སྐུ་མདུན་དང་རྒྱབ་ཏུ་མེད་པ། ཞལ་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་ཐ་ལེ་བའོ། །དེའི་ཞིང་ཁམས་ཕྱག་གི་མཐིལ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལ་མངའ་མཛད། གནས་རྣམ་དག་སྟུག་པོ་བཀོད་པ། འཁོར་ཉིད་

p. 518

ལས་མི་ཞན་པ། བསྟན་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བ། དུས་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །ལོངས་སྐུའི་ལོངས་སྐུ་རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོ། དེའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ལ་རང་བཞིན་གཅིག་པ། ཞིང་ཁམས་སོ་སོའི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲངས་མེད་པ། གནས་འོག་མིན། འཁོར་སོ་སོའི་རིགས་ལྔ། བསྟན་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ། དུས་སྣང་བ་འདུ་བ་མཆེད་པའོ། །ལོངས་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ནི་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་དང་སོ་སོའི་གཙོ་འཁོར་རོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །དེའི་ཞིང་ཁམས་ན་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་འབུམ་ཕྲག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །གནས་ལྕང་ལོ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། འཁོར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །དུས་རིག་པ་རང་སྣང་གི་དུས་སོ། །གསུམ་པ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཆོས་སྐུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ། དེའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་བཞིའི་ལུས་སུ་བྱུང་ཞིང་མཛད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་མཐར་ཕྱིན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ། དེའི་ཞིང་ཁམས་སྟོང་གསུམ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱས་བསྐོར་བ་ཚངས་ཆེན་གྱི་ཞིང་ཁམས། དེའི་གནས་མེ་ཏོག་པདྨ་ཁ་སྟོང་དང་ལྡན་པ། འཁོར་སྐྱེ་བ་བཞིས་བསྡུས་པའི་འགྲོ་བ། བསྟན་པ་སྡེ་སྣོད་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་སྒྲ་ཐལ་འགྱུར། དུས་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐུབ་པའི་དུས་སོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་ལོངས་སྐུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། དེའི་ཞིང་ཁམས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ། གནས་གདུལ་བྱ་ངོ་དང་སྦྱར་བ། འཁོར་ས་བརྒྱད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། བསྟན་པ་ངེས་པ་དོན་གྱི་ཐེག་པ། དུས་ངེས་པ་མེད་པའོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །ཞིང་ཁམས་འཛམ་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆེན་པོ་གཅིག་ལ་མངའ་མཛད། གནས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་སོགས་པ། འཁོར་ཐུན་མོང་བ་

p. 519

དགེ་སློང་ཕ་མ་གཉིས། དགེ་བསྙེན་ཕ་མ་གཉིས་ཏེ་རྣམ་པ་བཞི། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ས་ཐོབ་པ་གྲངས་མེད་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ། སྣ་ཚོགས་ངེས་པ་མེད་པའི་འཁོར་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ། བསྟན་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས། དུས་ངེས་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྟེ་གདུལ་བྱ་སོ་སོ་ལ་ཕན་པར་མཛད་པའི་དུས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་རྒྱལ་མཚན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ངོ་བོ་ནི་རིག་པ་ཉི་མ་ལྟ་བུ་ཡེ་ནས་མཁྱེན་རིག་གི་ཆར་གནས་པ་གློ་བུར་གྱིས་སྒྲིབས་པའི་སྤྲིན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཤེས་རབ་དྲི་མ་མེད་པའི་དགོངས་པ་ཉིད་སྐུ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོར་གནས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་པས་རིག་ཅིང་རང་གསལ་ཆ། །བསྡུས་པའི་ངོ་བོ་རང་རིག་པ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དགོངས་པ་ནི། །ལྷུན་གྲུབ་དྲི་མེད་རང་གསལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཡེ་ནས་མཁྱེན་རིག་ཏུ་གསལ་བའི་ཆ་ལྷུན་གྲུབ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་དུ་ཤེས་པས་སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་རང་གྲོལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རྒྱས་པས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་བདེ་ཀློང་དུ་འཁྱིལ་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡེ་ནི་གསལ་ཞིང་མཁྱེན་རིག་ཆ། །ཤེས་པ་རང་གྲོལ་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག །ཅེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཡེ་ནས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེ་ནས་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར། །ཡེ་ཤེས་ངེས་ཚིག་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྐུའི་སྙིང་པོར་གནས་པས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཡང་ངོ་བོ་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པའི་དོན་ཏེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཐ་དད་རང་བཞིན་འགྱུར་བ་མེད། །དེ་ཕྱིར་སྐུ་ལྔའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད། །དོན་ལ་དེ་བཞིན་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་

p. 520

དང་། སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་སྐུ་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། ལོངས་སྐུ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས། སྤྲུལ་སྐུ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའང་ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལྟར། ལོངས་སྤྲུལ་གཉིས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉི་ཟེར་དང་འདྲ་བའི་འཆར་གཞི་བྱེད། ལོངས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་མེ་ལོང་དང་འདྲ་བས་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་ཅིང་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་གསལ་བར་འཛིན། སྤྲུལ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུས་སྣོད་དང་འཚམས་པར་དོན་མཛད་པའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟར་གྲོལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐུགས་རྗེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གཞི་ལ་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་འཆར་གཞི་བྱེད། །མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རྐྱེན་གྱི་དག་པ་སྨིན་པར་བྱེད། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །མོས་གུས་ཅན་ལ་དངོས་གྲུབ་སྟེར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་སྐུ་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེལ་གོང་རང་སོར་གནས་པ་ལྟར་སྟོང་གསལ་འཆར་གཞིའི་ཆར་གནས་ལ། དེའི་ངང་ནས་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་འཆར་བྱེད་ཀྱི་ཆ་ཙམ་ལས་དངོས་སུ་གསལ་བ་མེད་དོ། །མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་དུས་ན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཆར་གཞིའི་ཚང་ཚུལ་ཙམ་དང་། ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཟེར་ལྟར་འཕྲོ་བས་དངོས་སུ་མེད་ལ། རང་ངོ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེལ་ལས་འོད་ལྔ་སྣང་བ་ལྟར་གནས་སོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་ན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉི་ཟླའི་སྙིང་པོ་ལྟར་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟེར་དང་འཇའ་ཚོན་ལྟར་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ན་གནས་ཏེ་དངོས་སུ་མེད་ལ། ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆུ་ཟླ་རང་ངོ་ན་ཤར་བ་ལྟར་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་ངོ་ཁ་ལ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་ཚུལ་ཆོས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་སོ་སོར་ཕྱེ་ལ། རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་གཅིག་དང་ཐ་དད་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཙམ་དུ་བརྗོད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ཡང་སེམས་ཉིད་སྨིན་

p. 521

པའི་ཚེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གཞི་གནས་ཏེ། །ཀ་ནས་དག་པས་དྲི་མ་ཟད། །ངོ་བོ་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་པ་མེད། །འཆར་བྱེད་མ་འགགས་ལྷུན་གྲུབ་བོ། །རང་བཞིན་འདི་འདྲ་ངེས་པ་མེད། །ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་ཐུགས་རྗེ་སྟེ། །འཁོར་བ་འདས་པ་ཆད་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་རིག་པ་ཆོས་སྐུ་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ཡོད་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཆོས་སྐུ་རང་ངོ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་མེད་པ་ངོ་བོ་གཉིས་མེད་མཐའ་གྲོལ་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་དང་གཞིའི་འཆར་གཞི་རང་ས་ན་གནས་པ་ལས་བྱུང་ལ། ལོངས་སྐུ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འོད་དང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལ་ཐུག་ཅིང་། སྤྲུལ་སྐུ་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་ནུས་པ་མ་དག་པ་འཁོར་བའི་སྒོ་ཡི་འབྲེལ་དུ་ཤར་བ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དབང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ལས། འཁོར་བ་ངན་སོང་རོལ་པར་ཡེ་ཤར་ལ། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་སྐུའི་དུས་ན་སྒོ་བརྒྱད་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པའི་འཆར་གཞིར་ཡོད་པ་ལས་ལོངས་སྤྲུལ་ཕྱིར་སྣང་དུ་འཆར་ནུས་པའི་གནད་དེ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དབྱིངས་འདི་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བ་རྩི་ལུགས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདི་མ་གཏོགས་པ་ན་གསལ་པོར་མེད་ལ། ལེགས་པར་འཇལ་ཤེས་པ་ནི་དེང་སང་ཁོ་བོ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གཉིས་པ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་སྐུ་གཞི་གནས། ལོངས་སྐུ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ། སྤྲུལ་སྐུ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་གྲོལ་སར་གྲོལ་བའི་ཆོས་སྐུ་ཀ་དག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རོ་གཅིག་པ་སྟེ། འདིའི་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལྡན་དུ་གནས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོས་བརྗོད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཤེལ་གོང་ཟང་ཐལ་བ་ལྟ་བུ། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྣང་ཆའི་ཡོན་ཏན་གྱི་འཆར་གཞི་གཏིང་གསལ་ཕྲ་བ་ཙམ་ལས་དངོས་པོ་རིས་ཅན་དུ་མེད་པ། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོའི་རྩལ་ལས་འཆར་གཞིར་མ་འགགས་ལ་ཤེས་རིག་ཡུལ་ལ་དངོས་སུ་མི་དཔྱོད་པའི་ཆ་ཙམ་དུ་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་སྐུ་ལ་རགས་པར་ཡོད་ན་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འགྱུར་བས་

p. 522

མཚན་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་ཞི་བར་མི་འཐད་ལ། འཆར་གཞི་གཏིང་གསལ་གྱི་ཆ་ཕྲ་བར་མེད་ན་སྟོང་ཆད་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བས་ན། དེ་གཉིས་ཀ་ལས་ལོག་ནས་སྟོང་གསལ་ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་འཆར་གཞི་གནས་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། འདི་ལ་དབང་པོར་སྣང་བ་མེད། །རྡོས་བཅས་མཚན་མ་རང་དག་ཕྱིར། །གཏིང་གསལ་ཆེན་པོའི་གཞི་མར་གནས། །ཁྱབ་དང་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །ཕྱང་ནས་ཆད་པ་མེད་སྣང་བར། །གསལ་བྱེད་སྣང་བའི་ཆ་མ་འགགས། །སྙིང་པོ་ཐམས་ཅད་བཅུད་བསྡུས་པའི། །དྲི་མ་མེད་ཅིང་རང་སར་དག །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསང་ཆེན་དུ། །རང་བཞིན་གྱི་ནི་ཆ་ལ་བཞུགས། །ཐུགས་རྗེའི་སྣང་ཆ་སྣ་ཚོགས་ལས། །སྟོང་ཆ་འགགས་པ་མེད་པ་ཉིད། །ཤེས་བྱ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་གཉིས་སུ། །སྣང་བའི་ཆ་ལ་སྣང་བར་བས། །མེད་པའི་སྣང་བ་རང་དག་ལས། །རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ནི། །མཛད་པའི་རྩོལ་བ་ཡེ་མེད་པས། །མ་བྱས་སྣང་བའི་ཚུལ་དག་ཏུ། །ཡེ་ནས་འབྱེད་པ་མེད་པར་སྣང་། །ཉི་མ་ལས་ནི་འོད་བཞིན་དུ། །རང་གི་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རང་གི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་སྣང་། །ཤེས་བྱ་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་ན། །བེམས་པོ་རྣམས་དང་ཁྱད་ཅི་ཡོད། །ཡང་ན་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་དུ། །འདི་ཉིད་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་ཐུགས་རྗེའི་ཆ་ལ་སྣང་། །ཞེས་པའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་སྐུའི་རང་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལྡན་གྱི་ཆ་རྟག་ཆད་སྤྲོས་པ་ལས་འདས་པར་བཞུགས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ལ། །མ་རིག་པ་ཞེས་སྲིད་མིང་མེད། །གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་མེད་པའོ། །བརྟགས་པས་ཡོད་མེད་གྲུབ་པ་མེད། །གོང་དུ་མ་ཕྱེའི་མཚན་ཉིད་ལས། །ཡེ་ཤེས་ཙམ་དུའང་གྲུབ་པ་མེད། །ཚིག་མེད་བརྗོད་པར་གྲུབ་པ་མེད། །མཐའ་ལ་མི་གནས་རང་རིག་དག །བརྗོད་འཛིན་མིང་གི་མཐའ་ཟད་པའོ། །རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་

p. 523

གྱི་གྲངས་མེད་ལ། །གཉིས་སྣང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མེད། །མཚན་ཉིད་གང་དུའང་ཕྱེ་བ་མེད། །ཡུལ་རྐྱེན་རགས་པ་རང་ཟད་པའོ། །ཡེ་ནས་མེད་པས་དག་པས་དག །འཁྲུལ་རྟོག་འགགས་པས་ཅིར་མ་འཛད། །མ་སྐྱེས་པས་ན་འགག་སྟོང་ངོ་། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཞེས། །མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཡུལ་དག་ངེས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །རྩལ་དང་ཡོན་ཏན་འགག་མེད་པས། །རོལ་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ལས། །སྣ་ཚོགས་རྫོགས་པའི་གཞི་མའོ། །མེད་ཕྱིར་སྣང་ལ་སྣང་ཕྱིར་སྟོང་། །སྣང་སྟོང་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཅན། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དག་ཡུལ་ལོ། །འདི་ལྟར་གཞི་ཞེས་མངོན་པར་གནས། །རང་བཞིན་ཙམ་དུ་གནས་པ་ལས། །ངོ་བོའི་ཆ་ནས་བཏགས་པས་སྟོང་། །ཡན་ལག་སྤྲོས་ཕྱིར་མཁྱེན་པ་རྫོགས། །རང་གནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་སྤང་བླང་གཉིས་མེད་པའོ། །ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ལ། །མི་མཛད་སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་སྒོ། །འཛད་པ་ལྟར་སྣང་ངོ་བོར་རྫོགས། །ཆོས་སྐུ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལས། །ཡེ་ཤེས་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པའི་ཆ། །ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཆར། །འདི་མེད་འཁོར་འདས་སྡེ་ཆད་པས། །མཁྱེན་པས་རིག་ཅིང་གསལ་བའོ། །རང་རིག་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ལས། །རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཉིད། །མ་འགགས་འགག་པ་མེད་པའོ། །འབྱུང་བ་དག་པའི་ཆ་ལས་ནི། །ལོགས་སུ་མེད་པ་གཅིག་རྫོགས་པའི། །ཉི་མ་ལས་ནི་འོད་བཞིན་དུ། །རང་ཆས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་སྐུ་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་འཆར་གཞི་རང་མལ་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལོངས་སྐུ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་གྲོལ་གཞི་དབྱིངས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆ་སྟོང་པ་དང་། རང་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་འོད་ཀྱི་གཞི་དང་། ཤེས་རིག་གི་དབྱིངས་

p. 524

གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཡུལ་ཉིད་དང་། །གསལ་བ་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། །ཡེ་ཤེས་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གསུམ། །དེ་གསུམ་འཛོམ་པས་དབྱིངས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཡངས་པ་ལ། །མཐའ་དང་དབུས་སུ་མི་དམིགས་པས། །གྲོལ་གཞིའི་ཆོས་ཉིད་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ནི་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ལ། །འདས་དང་འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་མེད། །རང་བཞིན་གསལ་ཞིང་དངས་པའོ། །དབྱིངས་ཀྱི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་ལ། །རང་བྱུང་ཆེན་པོའི་གནས་པའོ། །ཡེ་ནི་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ། །ཐོག་མ་ནས་ནི་བཅོས་པ་མེད། །ཤེས་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་ལས་གྲོལ། །རང་སྣང་རྫོགས་པའི་དགོངས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དབྱིངས་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། དབྱིངས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རྣམ་དག་ཆོས་ཉིད་གདལ་པའི་ཀློང་། །རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་སུ་བཤད། །རྟོག་མེད་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་པ། །དབྱིངས་ཆེན་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་རིས་མེད་ནི། །དབྱིངས་ཆེན་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཕྱི་ནང་གསང་པའི་ཆོས་རྣམས་རྫོགས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །གཉིས་མེད་དོན་ལྡན་རྡོ་རྗེའི་དོན། །གཉིས་མེད་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོར་འདོད། །ཅེས་སོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་རིག་པ་སྟོང་གསལ་ལ་འཆར་ཚུལ་གོ་མ་འགགས་པར་གསལ་བར་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་གཟུགས་བརྙན་ལས། །དབྱིངས་དང་ཁ་དོག་སྣང་ཆ་རྫོགས། །དཀར་པོ་དྲི་མ་དག་ཕྱིར་འོད། །རང་འདས་སྣང་སྟེ་འཁོར་འདས་སྦྱོར། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གཟུགས་སྣང་བས། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །

p. 525

དཔེར་ན་མེ་ལོང་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །གང་བསྟན་རྐྱེན་དེ་འོང་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་རིག་པ་དྲི་མེད་ལ། །ཉོན་མོངས་རྐྱེན་ཀྱིས་འཕྲོགས་པ་མེད། །ཡེ་ཤེས་གཟུགས་བརྙན་རང་གསལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཡང་ངེས་ཚིག་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྣ་ཚོགས་དོན་ལ་སྤྱོད་པས་མེ། །དེ་ལ་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པས་ལོང་། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་མེ་ལོང་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་རྟོག་མེད་དངས་བའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། གསལ་ལ་འཛིན་མེད་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །ངོ་བོ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། འགག་མེད་གསལ་དངས་ཆེན་པོའི་དོན། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དག་པ་གསལ་གདངས་ངོ་བོ་ལ། །དག་པའི་སྣང་བ་དུས་གཅིག་རྫོགས། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་ཡིད་མེད་སེམས་མེད་ལ། །ཆགས་པའི་འཛིན་པ་མ་ཞུགས་པ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་ཆོས་དང་བྲལ། །དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་མ་འགྱུས་པ། །གསལ་བ་འཛིན་མེད་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་མཉམ་རྒྱུ་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡེ་གྲོལ་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་ལ། མཉམ་རྐྱེན་སྒོ་གསུམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་བཞུགས་པས་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། །མཉམ་རྒྱུ་གཉིས་ལ་མཉམ་རྐྱེན་གསུམ། །མཉམ་པའི་དུས་དང་ཚད་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་རྣམས་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ལ། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་རྒྱ་ཆད་མེད་པ་མཉམ། །རིག་པའི་དོན་དང་ལྡན་པས་ཉིད། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་ཆོས་ཉིད་ལ། །ཟུག་རྔུའི་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའོ། །ཉིད་ཅེས་བཅོས་ཤིང་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད། །རང་བཞིན་གནས་པ་ངོ་བོས་སྟོང་། །སེམས་ཉིད་རྟོག་པ་ཀུན་ཟད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་

p. 526

ཞེས་བྱ་གནས་པ་ལ། །དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིས། །འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་མཉམ་པ་ཉིད་མ་འགགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། མི་གཡོ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་མི་འགག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི། ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་མཉམ་ལ་མ་འདྲེས་པ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །མ་འགགས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །མཉམ་ཉིད་མ་འགགས་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །མི་གཡོ་བ་ནི་སྐུ་ཡི་རྒྱ། །རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་ནི། །མི་གཡོ་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །མི་འགག་གསལ་གདངས་ཆེན་པོ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་དག་པ་ནི། །མཉམ་ཉིད་མི་འགག་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཅིར་ཡང་མི་གནས་ཀུན་གྱི་རྩེ། །མཚན་མའི་དངོས་པོ་གྲོལ་བ་ནི། །མི་གནས་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་འདྲེས་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སོ་སོར་རྟོག་པ་དབང་པོའི་རིགས། །གང་ལ་གང་སྣང་དེ་ཡི་ཆོས། །རིམ་པ་སོ་སོར་གསལ་བའོ། །རྟག་པར་རང་སྣང་དག་ནས་ནི། །རིག་པ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། རང་ཤར་ལས། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཕྱིར། །སོ་སོར་རྟོག་ཅེས་དེ་ལ་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། སོ་སོ་ཞེས་བྱ་བྱེ་བྲག་ལ། །གཉེན་པོའི་ཚུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། །རྟོག་པ་ཞེས་ནི་མཚན་ཉིད་མཐོང་། །རང་སྣང་འཕེལ་དང་བཅས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ལ། །ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་སྐྱོན་དག་གོ། ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དོན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། རྟོག་པ་སྐད་ཅིག་ལ་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། སྒྲ་དང་ཚིག་ལ་མི་གནས་པར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། བློ་ལ་སྣང་བའི་ཐེ་ཚོམ་གྲོལ། །

p. 527

སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །སྣ་ཚོགས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པ་སྟེ། །དེ་ལས་དབྱེ་ན་དོན་རྣམས་འབྱུང་། །དོན་རྣམས་འབྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །རྟོག་པའི་དོན་ལས་མི་འདའ་ཞིང་། །སྐད་ཅིག་གསུམ་ལ་གྲོལ་བྱེད་པ། །སྐད་ཅིག་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །སྒྲ་ཚིག་རིག་པའི་ངོ་བོ་འདས། །ཐ་སྙད་གཅིག་ལ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །སྒྲ་རྣམས་སེལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །སྒྲ་ཚིག་ཐམས་ཅད་དོན་ལ་རྫོགས། །རིག་པའི་ཀློང་དུ་ཚིག་རྣམས་འདས། །ཚིག་ལ་མི་གནས་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི། རང་དོན་རིག་པའི་ངང་དུ་གྲུབ་ནས་གཞན་དོན་ནོར་བུ་ལྟར་ལྷུན་གྲུབ་རྩོལ་མེད་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ། །འབད་ཅིང་རྩོལ་བ་རང་འགགས་ནས། །ཆོས་ཀུན་རང་གཞག་རང་གྲོལ་ལོ། །རང་གྲོལ་རྫོགས་པའི་གཞི་སྣང་ལས། །ཆ་ཕྲ་རྡུལ་བྲལ་དྲི་མེད་ཐོབ། །རྟོག་དཔྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པ་སྟེ། །གང་གིས་མ་ཕྱེའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཅིར་སྣང་རིག་པའི་ངང་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པས་སྣང་མཐའ་ཟད། །ཅིག་ཅར་རྟོག་པས་བྱ་བའོ། །གྲུབ་པས་འདོད་པ་བྲལ་བ་ལ། །བསྐྱར་དང་ཟློགས་པ་མེད་པའོ། །ཡེ་ནི་གནས་པའི་དོན་ཉིད་ལ། །ཤེས་པས་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཟད་པའི་སར་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། བྱ་བ་ལ་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བྱ་བ་བཏང་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རང་རིག་འཛིན་པའི་ཆོས་ལས་གྲོལ། །ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་མིང་ལས་འདས། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཐུགས་རྗེའི་འོད་ཟེར་

p. 528

ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོ། །སྤྲུལ་པས་འགྲོ་བའིདོན་བྱེད་ཕྱིར། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །འགྱུར་མེད་ངང་ལ་བྱ་བ་བཏང་། །མཚན་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པ་ནི། །བྱ་བ་མི་གནས་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །རིག་པ་རྟོག་མེད་གསལ་བ་ལ། །ཤེས་པ་ངང་གིས་དལ་བ་ནི། །བྱ་བ་བཏང་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རིག་པའི་ཀློང་དུ་ཀུན་འདུས་པས། །སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་སྤྲུལ་སྐུ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་བྱ་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པས། གདུལ་བྱའི་ངོར་སྣང་བའི་སྤྲུལ་སྐུ་དེ་ཡང་བེམས་སྟོང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཛད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་ནོར་བ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པས་སྐྱེ་འགག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་སྟོན་ལ། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་འདྲེས་པར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་པས་ཆོས་ཅན་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་དབང་པོ་དང་ཆོས་དང་ལས་འབྲས་དང་ལམ་ལ་སོགས་འདོམས་པར་མཛད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་ལས། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་ཆོས་སོ་ཅོག་གི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཇི་ལྟ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བཤད། །སྣང་ཆོས་བརྗོད་གཞི་བྲལ་བ་ལ། །རང་སྣང་དག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གསལ། །དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཁྱེན་པ་ལ། །རང་དོན་རྟོགས་པས་འཁྲུལ་རྒྱུན་ཟད། །ཅེས་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་ཉིད་མཁྱེན་པའི། །ཐུགས་རྗེའི་ཆ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རང་གི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཁྱེན། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཇི་ཞེས་བྱ་བ་གནས་ལུགས་ལ། །ལྟ་བ་ཡེང་བ་མེད་པར་སྤྱོད། །མཁྱེན་པ་འགག་པ་མེད་ཕྱིར་རྫོགས། །ཡེ་ནི་ལམ་དུ་

p. 529

གྱུར་པ་ལ། །ཤེས་པས་ཚད་དུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཆོས་ཅན་སྣང་བའི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་གནས་ལུགས་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའོ། །དེ་ཡང་སྣང་ཆ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྣང་བའི་ཆ་ལ་ངོ་བོ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་ལས། ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་ལ་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་ཏེ། ཨུཏྤལ་དང་དེའི་ཆོས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་བག་ལ་ཉལ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་སྣང་བའི་བྱེ་བྲག་གི་ཆ་མ་འདྲེས་པར་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པ་ཡི། །ཐུགས་རྗེ་ཡི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་མཁྱེན། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་བཤད། །འདིས་ནི་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་མཁྱེན། །གཞན་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ཤེས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཇི་ཞེས་བྱ་བ་གནས་ལུགས་ལ། །སྙེད་པས་མ་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས། །ཡེ་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་ལ། །ཤེས་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་ནས་འབྱིན། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་སྤྲུལ་སྐུས་འཇལ་རུང་གི་ཆོས་སོ་ཅོག་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། མ་དག་པ་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་དོན་གཉིས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཛད་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྤྲུལ་པ་སྐུ་ཡི་མཁྱེན་པའི་ཆ། །རང་སྣང་ངོ་ལ་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་རང་དོན་དབྱིངས་སུ་རྫོགས་ནས་གཞན་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛད་པ་ནི་འདིའི་འབྲས་བུ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལས་ལོངས་སྐུ་སྐར་མའི་ཚོགས་ལྟ་བུར་

p. 530

རང་ཤར་ནས་སྤྲུལ་སྐུ་སྤྲིན་ཕུང་ལྟ་བུར་རང་འདུས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མ་འགགས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་དང་། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། གང་གིས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར། །འགྲོ་ལ་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་དག །མཉམ་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་དེ་ནི། །ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད། །ཅེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་མཐར་ཕྱིན་པ་འབྲས་བུའི་རིམ་པ་སྟེ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་གནས་གྲོལ་ས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་རྒྱ་མཚོ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་ཐ་མ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། །།དེ་ལྟར་ལེགས་བཤད་འོད་ཟེར་སྟོང་ལྡན་ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་པ། །བློ་གྲོས་ཡངས་པའི་རྟ་བདུན་གྱིས་བསྐྱོད་ཚིག་དོན་རྣམ་བཀྲའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས། །ཟབཅིང་རྒྱ་ཆེའི་རྣམ་འགྲོས་རབ་བརྟན་གླིང་བཞིའི་མུན་པ་སེལ་བ་གང་། །བསྟན་པའི་པད་ཚལ་རབ་ཏུ་རྒྱས་བྱེད་འོད་གསལ་མཛོད་ཀྱི་སྣང་བ་སྤྲོས། །གང་འདིར་མ་ལུས་ཡོན་ཏན་རབ་རྫོགས་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ལས། །མཆོག་གསང་རབ་མཆོག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་རྩེ། །བསྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོ་ཐར་པ་འདོད་རྣམས་ཚེ་གཅིག་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་གནས། །ཤིན་ཏུ་རྨད་བྱུང་རླབས་ཆེན་གང་དེ་འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་གསལ་བར་བཤད། །ནམ་མཁའ་བཞིན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཡུལ་མིན་ཞིང་། །རྒྱ་མཚོ་ཇི་བཞིན་ཟབ་ཅིང་བརྒལ་དཀའ་བློ་གྲོས་ཆུང་ངུའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཉི་ཟླ་བཞིན་ཏེ་འོད་གསལ་མདངས་བཀྲ་སྐྱེ་དགུའི་ལམ་བཟང་སྣང་བྱེད་པ། །ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་ཡོན་ཏན་རབ་རྫོགས་གསང་ཆེན་དམ་པའི་རིན་ཆེན་མཛོད། །གང་འདི་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་ཡང་དཔལ་མགོན་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་དང་། །སྣ་ཚོགས་ཐེག་པའི་སྒོ་ལ་རྣམ་སྦྱངས་བློ་གྲོས་མིག་སྟོང་ལྡན་གྱུར་པས། །དམ་ཆོས་ཟབ་མོའི་སྐལ་བ་མི་དམན་དེ་སླད་བདག་གིས་རྣམ་ཕྱེ་སྟེ། །ཕྱི་རབས་སྐལ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་འདོད་རྣམས་

p. 531

དོན་དུ་བདག་གིས་ལེགས་པར་བཤད། །འགྲོ་བར་བརྒལ་དགའི་ཉི་གཞོན་དམར་བས་རབ་བརྟན་གདོང་བཞིའི་པད་མོ་ཅན། །བདེ་སོགས་དབང་པོའི་དཔལ་ལས་རབ་རྒྱལ་ཕུན་ཚོགས་ནོར་བུའི་ཕྲེང་གདུབ་ཀྱིས། །མི་འཕྲོགས་ཞིང་གི་མཚོ་ཆུ་བསིལ་བས་བདུད་རྩི་དག་བྱེད་དང་ལྡན་ཞིང་། །རྣམ་བཀྲའི་མཛེས་བྱེད་རང་དགར་རོལ་པས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་མཚུངས་པ་མེད། །ལྷ་བརྒྱའི་ལག་པད་སྤྱི་བོར་ཟུམ་པས་ཉེར་སྡོད་གང་གི་མགོར་ལྷུང་བ། །དྲང་སྲོང་རྒྱ་མཚོའི་རྩེ་མོར་གྱུར་གང་དེས་ཀྱང་མངོན་པར་ཕྱག་བྱས་ཤིང་། །རྣམ་གྲོལ་ཡོན་ཏན་མཚོ་ཆེན་དབུས་ན་ཐོག་མའི་རྒྱལ་བས་ཕྱག་མཛད་པ། །དེ་སླད་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དཔེ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད། །གང་དག་མཐོང་ཐོས་སྐལ་བ་མཆོག་རབ་སྲིད་གསུམ་ཆུ་བོའི་ཕ་རོལ་ཞིང་། །བརྩོན་པས་ལྷུར་ལེན་འབྱུང་བཞི་རང་དེངས་དེ་སླད་དེ་འདྲར་གཞན་གྱིས་ཅི། །འབད་ཅིང་རྩོལ་མེད་རང་བཞིན་གནས་སུ་ཉོན་མོངས་རྣམ་དག་ཀློང་ཡངས་པས། །སྤང་གཉེན་རྒྱུ་འབྲས་ཆོས་ལས་རྣམ་འདས་ཀུན་གྱི་ནང་ནས་རྩེ་མོར་གྱུར། །གང་འདིས་གནས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་གྲངས་མང་ལ། །རྡོ་རྗེའི་གནས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་དཔག་མེད་ནམ་མཁའ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་། །གསལ་བར་རྣམ་ཕྱེ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་དོན་གསལ་བ། །གུས་པས་རྣམ་བཤད་ནོར་བ་རྣམ་སྤངས་འགྲོ་ཀུན་བློ་ཡི་བདུད་རྩིར་བྱས། །ཆོས་ཚུལ་འདི་ནི་ཚིག་དོན་རིན་ཆེན་མཛོད། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་ཉི་ཟླ་མདངས་བཀྲ་ཞིང་། །ལེགས་བཤད་བཀོད་པའི་འོད་ཟེར་སྟོང་འཕྲོ་བས། །མ་རིག་མུན་སེལ་ཐར་གླིང་སྣང་བྱེད་ཡིན། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འོད་བརྒྱ་པས། །ཉོན་མོངས་མི་ཤེས་མུན་པ་དང་། །ཐེ་ཚོམ་གདུང་བ་རྣམ་བསལ་ཞིང་། །བློ་གསལ་ཀུནྡའི་ཚལ་རབ་རྒྱས། །གཞུང་ལུགས་གསལ་བའི་རྔ་ཆེན་བརྟན་

p. 532

སྒྲོགས་པས། །ཡང་ཟབ་དུས་མཚམས་ཞི་བའི་གནས་ཀུན་ཁྱབ། །མི་ཤེས་གཉིད་མྱོས་གྱུར་ལས་རབ་སད་དེ། །ཐར་པའི་གྲོང་དུ་ཀུན་དགའི་དགའ་སྟོན་སྤེལ། །སྐྱེ་བོ་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཚལ་དུ་མཆོག་འགྲོ་བ། །གང་རྣམས་ལམ་ནི་ཆོས་མཆོག་གཞན་མེད་འདི་བསྟེན་མཛོད། །མྱུར་ཏུ་ཞི་བའི་དགའ་ཚལ་རབ་ཏུ་ཉམས་དགའ་བ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྗོན་ཚོགས་མེ་ཏོག་མཛེས་པར་འགྱུར། །བློ་གྲོས་མཁའ་ལ་ཐོས་པའི་སྤྲིན་ཆེན་གློག་ཕྲེང་ཅན། །དོན་ཟབ་འབྲུག་སྒྲའི་ང་རོས་གསལ་བར་ཁྱབ་པ་སྟེ། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ཚུལ་འོད་གསལ་མཛོད་ཀྱི་ཆར་བཟང་པོ། །སྐལ་ལྡན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་མཛད་པའི་དོན་དུ་སྤྲོས། །རྒྱལ་བ་རིག་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་དཔག་མེད་ཀྱི། །དགོངས་པ་འགྲོ་ཕན་བཞེད་དེ་རྫོགས་ཕྱིར་དང་། །དཔལ་མགོན་བླ་མའི་བཀའ་རྣམས་བསྡུ་བྱའིི་ཕྱིར། །སྙིང་ཏིག་ངེས་པའི་བཀའ་རྣམས་འདིར་གཅིག་བྱས། །དེང་སང་དུས་ན་འདི་ཡི་གནད་རྣམས་འཆུགས། །གྲུབ་མཐའ་འདྲེས་ཤིང་དགོངས་པ་གཞན་དང་བསྟུན། །ཁྱད་པར་མི་ཤེས་འོག་མའི་དོན་དང་སྦྱོར། །ཉམས་ལེན་གནད་འཆུགས་འདྲ་མིན་བསྲེས་བསླད་གྱུར། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཚུལ་མཆོག་འདི་ནུབ་ཏུ་ཉེ། །འདི་དོན་བསམས་ནས་ཕྱི་རབས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། །བླ་མའི་གསུང་དང་རང་གི་ཉམས་རྟོགས་དང་། །རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་སྙིང་པོའི་བཅུད་བསྡུས་ཏེ། །ཡང་ཟབ་གནད་ཀྱི་མན་ངག་མཐར་ཕྱིན་པ། །གང་དང་མི་འདྲ་ཀུན་ལས་འཕགས་པའི་དོན། །ཚིག་དོན་རིན་ཆེན་མཛོད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་བྱས། །སྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་དགའ་བར་མཛོད། །དགེ་བ་དེ་ཡིས་བདག་དང་འགྲོ་བ་ཀུན། །སྲིད་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་དཔལ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གོ་འཕང་མཆོག་ཐོབ་ནས། །གཞན་དོན་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་ཤོག །རབ་དགེ་དྲི་མེད་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀུན་ཁྱབ་པ་དེས། །མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་བདེ་ཆེན་མཆོག་

p. 533

ཞུགས་འོད་གསལ་སྣང་བ་བཞི་མཐོང་ནས། །གདོད་མའི་ས་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་འཁོར་བ་ཕྱམ་གཅིག་སྟོངས་གྱུར་ཏེ། །ཐར་པའི་ཞིང་ཁམས་ཀུན་ཏུ་གང་བས་ཡོན་ཏན་འབྱོར་བ་རྒྱས་པར་ཤོག །ཕྱོགས་དང་དུས་ཀུན་སྐྱེ་དགུ་བདེ་ཞིང་སེམས་གཙང་དང་པའི་ས་གཞི་ལ། །དགེ་བའི་ས་བོན་དཔེ་མེད་འདེབས་ཤིང་རྟག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་བྱེད་ཅིང་། །ཐར་པའི་མྱུ་གུ་ལོ་འབྲས་སྨིན་པས་ས་དང་ལམ་གྱི་མཆོག་གྲུབ་ནས། །ཀུན་མཁྱེན་སངས་རྒྱས་ས་ཐོབ་ཕྱིར་གྱུར་གཞན་དོན་འཕྲིན་ལས་རྫོགས་པར་ཤོག །ཆོས་ཚུལ་འདི་ཡང་ཉི་ཟླ་ཇི་བཞིན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་མ་རིག་མུན་པ་རྣམ་སེལ་ཞིང་། །ནོར་བུ་བཞིན་ཏེ་དོན་ཀུན་འབྱུང་བས་སྐྱེ་དགུའི་རེ་བ་རྣམ་སྐོང་ཞིང་། །ཆུ་བོ་ཇི་བཞིན་རྒྱུན་ཆད་མེད་པས་རྟག་པར་རྒྱུན་གནས་རླབས་ཆེ་ཞིང་། །རྒྱལ་བ་ཇི་བཞིན་མཛད་པ་མཐའ་ཡས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རྒྱན་གྱུར་ཤོག །བདག་དང་དམ་ཆོས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་རྗེས་ཞུགས་འགྲོ་བ་དཔག་མེད་རྣམས། །རང་གཞན་དོན་གཉིས་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྣང་བ་ལ། །ཡེ་ཤེས་དཔེ་མེད་འབྱོར་པ་རྒྱ་མཚོ་ངང་གིས་ལྷུན་གྲུབ་འོད་གསལ་ཞིང་། །བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཉིན་མོར་བྱེད་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གནས་ཐོབ་ཤོག །དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་རྒྱ་མཚོ་སྙིང་པོ་ཡོན་ཏན་འབྱོར་པའི་གང་ཆེན་མཚོ། །ཡིད་བཞིན་དབང་པོ་བཀྲ་ཤིས་ཕུན་ཚོགས་རྟག་ཏུ་གཞན་ལ་ཕན་བརྩོན་ཞིང་། །མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་ཐར་པའི་གྲོང་དུ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་འབྱོར་པའི་དཔལ། །རླབས་ཆེན་འཕྲིན་ལས་རྫོགས་པའི་བཀྲ་ཤིས་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་མཐའ་ཡས་ཤོག །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་མཐའ་དག་གི་དོན་ལ་མང་དུ་ཐོས་པའི་བློ་གྲོས་རླབས་ཆེ་ཞིང་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ལམ་ལྡན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འབྱོར་པས་མཛེས་པ། མང་དུ་ཐོས་པའི་ཆོས་སྨྲ་བ་ཀུན་མཁྱེན་ངག་གི་དབང་པོས་གངས་རི་ཐོད་དཀར་གྱི་མགུལ་དུ་ལེགས་པར་སྦྱར་བའོ།། །།དགེའོ།། །།དགེའོ།། །།དགེའོ།། །།

རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་གསང་བ་སྙིང་པོ།

དང་པོ། གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་གླེང་གཞིའི་ལེའུ།

p. 534
p. 535

རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་གསང་བ་སྙིང་པོ་བཞུགས།

p. 536

བོད་སྐད་དུ། གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བཤད་པའི་དུས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་བདག་ཉིད། མ་ལུས་མི་ལུས་ལུས་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་དབྱེར་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། འོག་མིན་གྱི་གནས་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ་ན། གཞི་ཚད་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསལ་བ་ལ། ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་འབར་བའི་གཞལ་ཡས་ཁང་། རྒྱ་ཕྱོགས་བཅུར་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ། ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པར་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་གྲུ་བཞིར་གྱུར་པ། ལྷག་པའི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་གློ་འབུར་གྱིས་མཛེས་པ། རྩེ་མོ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད། སོ་སོ་མ་ཡིན་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་

p. 537

པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་འཁྱིལ་བ། ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་དབྱིབས་དང་། ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ། སྤགས་པ། ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པ། ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དང་། ཆུན་འཕྱང་དང་། ཤར་བུའི་རྒྱན་དང་། གཟུགས་སྣ་ཚོགས་དང་། སྒྲ་སྣ་ཚོགས་དང་། དྲི་སྣ་ཚོགས་དང་། རོ་སྣ་ཚོགས་དང་། རེག་བྱ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུར་འཁྲིགས་པར་རང་བྱུང་ལ། མི་སྒྲིབ་པར་གསལ་བའི་རྒྱན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་བཀླུབས་པ། རྣམ་པར་ཐར་བ་བཞིའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པའི་སྒོ་ཁྱུད་ཅན། རྣམ་པར་ཐར་བ་བརྒྱད་ཀྱི་རྟ་བབས་དང་ལྡན་པ། ཕྱི་དང་ནང་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་ཡང་ནང་དུ་གྱུར་པ་ན། མི་འཇིགས་པ་སེང་གེའི་ཁྲི་དང་། སྟོབས་གླང་པོ་ཆེའི་ཁྲི་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་རྟའི་ཁྲི་དང་། དབང་རྨ་བྱའི་ཁྲི་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་ཁྲི་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་།

p. 538

གོས་པ་མེད་པ་པདྨ་རིན་པོ་ཆེའི་གདན་ལ། སྐུ་མདུན་དང་རྒྱབ་མེད་པ། ཐམས་ཅད་དུ་ཞལ་ཐལ་ལེ་བར་གསལ་ཞིང་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དང་ལྡན་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་སྣ་ཚོགས་པར་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་མཉམ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་བཞུགས་པ། ཡེ་ཤེས་དྲུག་གི་ཕྱག་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་རྒྱ་འབར་བ་ཅན། སྐུ་གསུང་ཐུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབུ་གསུམ་དང་ལྡན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚོར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དང་། དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་མཐིང་ག་དང་། དཀར་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། ལེ་བརྒན་དང་། ལྗང་གུའི་མདོག་ཏུ་འཚེར་བ། བཙུན་མོ་དམ་པ་སྣང་བའི་དབྱིངས་དང་། སྲ་བའི་དབྱིངས་དང་། མཉེན་པའི་དབྱིངས་དང་། དྲོ་བའི་དབྱིངས་དང་། བསྐྱོད་པའི་དབྱིངས་ལ་སོགས་པ་བཙུན་མོའི་ཚོགས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པར་ཁྱབ་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཏིལ་གྱི་གོང་བུ་བཞིན་དུ་གང་ནས་ཁྱབ་པར་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་མཐོང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ཐོས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་སྣོམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་མྱོང་བ་དང་། བཙུན་མོ་མཐོང་བར་བྱ་བ་དང་། མཉན་པར་བྱ་བ་དང་། བསྣམ་པར་བྱ་བ་དང་། མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཚོགས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་མཐོང་བྱེད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ཐོས་བྱེད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་སྣོམ་བྱེད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་མྱོང་བྱེད་དང་། བཙུན་མོ་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་དང་། འབྱུང་བ་དང་། མ་བྱོན་པའི་ཚོགས་དང་། འཇོམས་པ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་རེག་པ་དང་། འཇོམས་

p. 539

པ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་རེག་བྱེད་དང་། །འཇོམས་པ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་རེག་བྱ་དང་། །འཇོམས་པ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་རེག་ཤེས་དང་། བཙུན་མོ་རྟག་པར་མ་ཡིན་པ་དང་། །ཆད་པར་མ་ཡིན་པ་དང་། བདག་ཏུ་མ་ཡིན་པ་དང་། མཚན་མར་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚོགས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཙུན་མོའི་ཚོགས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་གསང་བ་འདི་ཉིད་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ་ལས་ཕྱུང་ངོ་། །ཨེ་ཨེ་མ་ཨེ་མ་ཧོཿ དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་དབང་སྒྱུར་ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་ཐུགས་རྗེའི་ངང་། །རང་སྣང་བ་ཉིད་ཏིང་འཛིན་གཟུགས་བརྙན་སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་གསལ་བ་ནི། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་སེལ་མེད་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེ། །མི་ཟད་པར་ལྡན་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་རྡོ་རྗེ་མཆོག་གི་གནས་ཉིད་དོ། །ཞེས་རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་ཚིག་ཏུའོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་གླེང་གཞིའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ། ། །

གཉིས་པ། དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྐྱེད་པའི་ལེའུ།

p. 540

དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱེད་པ་པོ་རྡོ་རྗེ་ཡིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ། ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་རྡོ་རྗེས། བཙུན་མོ་བྱ་བ་མོ་ཆོས་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་ལ་འཇུག་པར་གྱུར་ཏོ། །ཞུགས་པས་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་དོ། །ཨེ་མ་ཧོཿ རྡོ་རྗེ་ཕུང་པོའི་ཡན་ལག་ནི། །རྗོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔ་རུ་གྲགས། །སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་མང་པོ་ཀུན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད། །ས་ཆུ་སྤྱན་དང་མཱ་མ་ཀཱི། །མེ་རླུང་གོས་དཀར་སྒྲོལ་མ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ། །སྲིད་གསུམ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཞིང་། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་ཆོས་སོ་ཅོག །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས། །

p. 541

སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་མི་བརྙེས་སོ། །ཞེས་བརྗོད་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཉེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཙུན་མོ་བྱ་བ་མོ་ཆོས་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་ནས། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་དོ། །ཀྱེ་མའོ་ཕྱོགས་བཅུ་སྟོང་ཁམས་ཡེ་ནས་དབེན། །སྲིད་པ་གསུམ་ཉིད་དག་པའི་ཞིང་། །སྙིགས་མ་ལྔ་ཉིད་བདེ་ལྡན་གནས། །ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཐམས་ཅད་མཆོག་གི་སྙིང་པོ་ལས། །གཞན་དུ་རྒྱལ་བས་ཆོས་མི་བཙལ། །ཉིད་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས། །བཙལ་ཀྱང་རྒྱལ་བས་མི་བརྙེས་སོ། །ཞེས་བརྗོད་པས། ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་སེམས་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྐྱེད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །ཨེ་མ་ཧོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །སྐྱེ་བ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས། །སྐྱེས་པ་ཉིད་ན་སྐྱེ་བ་མེད། །ཨེ་མ་ཧོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །འགག་པ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་འགག །།འགག་པ་ཉིད་ན་འགག་པ་མེད། །ཨེ་མ་ཧོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །གནས་པ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་གནས། །གནས་པ་ཉིད་ན་གནས་པ་མེད། །ཨེ་མ་ཧོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཀྱི་གསང་། །དམིགས་པ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་དམིགས། །དམིགས་པ་ཉིད་ན་དམིགས་པ་མེད། །ཨེ་མ་ཧོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །འགྲོ་འོང་མེད་ལས་འགྲོ་དང་འོང་། །འགྲོ་འོང་ཉིད་ན་འགྲོ་འོང་མེད། །ཅེས་བརྗོད་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བཙུན་མོའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཉེས་པས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །

p. 542

དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། བཙུན་མོའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དང་བཅས་པས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་དོ། །ཨེ་མ་ཧོ་ཡེ་ནས་གསང་བའི་ཆོས། །སྣ་ཚོགས་སྣང་ལ་རང་བཞིན་གསང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གསང་། །གཞན་དུ་མིན་ལས་ཤིན་ཏུ་གསང་། །ཞེས་བརྗོད་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དབྱེར་མེད་ནའང་། འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་རིག་པ་ལས། འགྲོ་བ་ལྔའི་རིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྨིན་པ་ལ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ནས། ཆེད་དུ་བརྗོད་འདི་བརྗོད་དོ། །ཨེ་མ་ཧོ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལས། །རང་གི་རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱིས་སྤྲུལ། །སྣ་ཚོགས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །གནས་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ། །བདག་དང་བདག་གིར་སོ་སོར་འཛིན། །སུས་ཀྱང་མ་བཅིངས་བཅིངས་མེད་དེ། །བཅིང་བར་བྱ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིས། །ནན་གྱིས་མཁའ་ལ་མདུད་པ་འདོར། །བཅིངས་མེད་རྣམ་པར་གྲོལ་མེད་པའི། །ཡེ་ནས་ལྷུན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཆོས། །བསྟན་ཕྱིར་སྤྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་མཛད། །ཅེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་ཆེད་དུ་གླེང་ངོ་། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྐྱེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།

གསུམ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ལེའུ།

p. 543

དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཞེས་བྱ་བའི། རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཐུབ་པ་དྲུག །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལས་འཐོན་ཏོ། །འཐོན་ནས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣྲེལ་གཞི་དང་ཡན་མན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་རེ་རེར། ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་

p. 544

འདས་རེ་རེས་འདུལ་བ་རྣམ་པ་བཞིས་འགྲོ་བ་ལྔའི་དོན་མཛད་དེ། བལྟམས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་།དཀའ་ཐུབ་མཛད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་པ་དང་། བདུད་བཏུལ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པར་སྟོན་པའི་ཐུབ་པས། དུས་གཞི་ཀུན་ཏུ་མཁྱེན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀུན་ཏུ་མཁྱེན་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྤྱན་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྙན་གྱིས་ཀུན་ཏུ་གསན་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་གས་ཀུན་ཏུ་དོན་སྤྱོད་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པ་རྫོགས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་དྲུག་དང་། ཀུན་ཏུ་སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་ཐུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་ཞལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་།ཀུན་ཏུ་གསུང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གྲངས་མེད་པ་ཕྱོགས་བཅུར་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུལ་བའི་དབང་གིས་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པས། མ་རིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉོན་མོངས་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིའི་གཉེན་པོར། ཆོས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་གསུངས་སོ། །གསུང་ངོ་། གསུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པ་ལས་འདོགས་པ་དང་། ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་དང་། ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུས་མི་གོས། གོས་པར་མི་འགྱུར། གོས་སུ་མེད་པར་སྟོན་པའི་མཐར་ཐུག་གོ །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་དོ། །ཇི་སྙེད་འཇིག་རྟེན་འཁྲུལ་བའི་ཆོས། །མ་རིག་རྟོག་པའི་གཟུང་

p. 545

འཛིན་གྱིས། །ཕྱི་ནང་རྟེན་འབྲེལ་གཉིས་སུ་འཁོར། །མི་མཐུན་བདེ་སྡུག་མྱོང་བར་འགྱུར། །རང་བཞིན་ཉིད་ལས་ཉམས་པ་མེད། །ཡང་དག་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་གཉིས་སུ། །བདག་དང་བདག་གི་གཞན་མེད་དེ། །རྣམ་དག་དབྱིངས་ཉིད་ཚུལ་གཅིག་གོ །བདག་དང་བདག་གི་གཞན་རྣམས་ནི། །ལོག་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ཉིད་ལས། །ཕྲ་ཞིང་ཟབ་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ལོག་རྟོག་ཉིད་ལ་ཉིད་སྤྱོད་པས། །གཞན་དུ་གཡོ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །ལོག་རྟོག་རྒྱུ་འབྲས་རྒྱུན་ཉིད་ཀྱང་། །གཞི་རྩ་མེད་དབྱིངས་སྐད་ཅིག་མ། །རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་ཉིད་ཚུལ། །ཉིད་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཉིད་སྤྱོད་ཕྱིར། །བདག་དང་གཞན་དང་རྟོག་པའི་རྒྱུན། །རྣམ་དག་བླ་མེད་ཐེག་པའི་མཆོག །ཐེག་པ་བཞི་ཡི་ངེས་འབྱུང་ལ། །ཐེག་པ་གཅིག་གི་འབྲས་བུར་གནས། །ཡང་དག་རྟོགས་པས་རབ་བརྟགས་ན། །རང་བཞིན་མེད་ལས་ཅིར་ཡང་འགྲུབ། །སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ཡོངས་མི་འདའ། །ཆོས་ཀྱང་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །མ་རིག་སྨིན་མཛད་འདུལ་བའི་ཕྱིར། །བྱུང་ནས་མྱ་ངན་འདའ་བར་སྟོན། །འདུལ་བ་མདོ་སྡེ་ཆོས་མངོན་དང་། །དམ་ཚིག་སྒྲུབ་དང་གྲུབ་པ་དང་། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད། །ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་རབ་གྲགས་པ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་ལས་འཕྲོས་ཏེ། །རང་བཞིན་གསང་བའི་སྙིང་པོ་འདི། །སྡེ་སྣོད་ཀུན་དང་རྒྱུད་ཀུན་གྱི། །འབྱུང་གནས་གཏན་ལ་ངེས་པར་འབེབས། །ཆོས་རྣམས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ། །སྟོན་པས་དོན་དང་མཐུན་ཕྱོགས་སུ། །མིང་དང་ཚིག་ཏུ་བཏགས་ནས་བསྟན། །སྟོན་མིང་ཚིག་ལ་དངོས་པོ་མེད། །ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་གསང་བ་འདི་ཉིད། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ་ལས་ཕྱུང་ངོ་། །ཨ་ཧོཿསྲིད་རྩའི་

p. 546

ཉེས་དམིགས་བདག་ཏུ་རྟོགས་ལས་འཕྲོས། །རྒྱུད་དྲུག་སྐྱེ་འགག་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །གནས་དང་སྡུག་བསྔལ་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ། །ལོག་རྟོག་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ཅི་ཡང་མེད། །སྟོང་ཉིད་བདག་མེད་ཡེ་མཁྱེན་རང་རིག་ཐུགས། །དམིགས་བྱ་དམིགས་བྱེད་མེད་པར་དྲན་དབང་སྒྱུར། །ངོ་མཚར་སྐུ་གསུང་ཡོན་ཏན་ཞིང་ཁམས་ལས། །གཞན་ན་མེད་དེ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཡིན། །ཞེས་རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་ཚིག་ཏུའོ། །ཞེས་བརྗོད་པས། ཐུབ་པ་དྲུག་གི་སྤྲུལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡང་དེ་དག་ཏུ་འདུས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་ཏོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།

བཞི་པ། ཡི་གེ་ཕྲེང་བའི་འཁོར་ལོ་བཀོད་པའི་ལེའུ།

p. 547

དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས། མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་རྡོ་རྗེའི་དབྱིངས་སུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་མི་གཡོ་བར། ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་དུ་གནས་པའི་ཡི་གེ་ཕྲེང་བའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི། སྐུ་དང་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལས་ཕྱུང་ངོ་། །ཨཿ རབ་ཏུ་བརྟན་གྱུར་ཨ་དཀར་ལས། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཨ་རྣམས་སྤྲོ། །ཕྱོགས་བཅུ་གང་བར་གསལ་གྱུར་ནས། །བསྡུས་ཀྱང་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་བརྟན། །དེ་ལས་མིང་ཚོགས་གསལ་འབར་ཀུན། །སྤྲོ་ཞིང་བསྡུ་བའང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི། །བརྟན་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཨཿ ཀ་ཁ་ག་གྷ་ང་། ཙ་ཚ་ཛ་ཛྷ་ཉ། ཊ་ཋ་ཌ་ཌྷ་ཎ། ཏ་ཐ་ད་དྷ་ན། པ་ཕ་བ་བྷ་མ། ཡ་ཝ་ར་ལ། ཤ་ཥ་ས་ཧ། ཀྵཿ ཨི་ཨཱི། ཨུ་ཨཱུ། ཨེ་ཨཻ། ཨོ་ཨཽ། འདི་དག་ཕྱུང་བས། འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་པ།

p. 548

རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས། རབ་ཏུ་གཡོས། ཀུན་ཏུ་གཡོས་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་གི་མཚན་ཉིད་ཙམ་དུ་གྱུར་ཏོ། །ཧོཿ དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་དོ། །ཨ་ནི་སྟོང་དང་མི་སྟོང་གི། །དབུ་མའང་དམིགས་སུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་སངས་རྒྱས་ཀུན། །ཡི་གེ་ཕྲེང་བ་ཉིད་ལ་གནས། །ཨ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བའི། །ཀ་ལ་སོགས་པ་བཞི་བཅུ་གཉིས། །སྒྲ་ཡི་མིང་གིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས། །མངོན་རྫོགས་རྒྱལ་པོ་དེ་ཉིད་ངེས། །ཨེ་མ་ཧོ་ངོ་མཚར་ཡ་མཚན་གྱི། །འཕྲུལ་ཆེན་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔའི་མིང་། །ཚིག་རྣམས་མ་ལུས་འཛིན་པའི་གནས། །སྣ་ཚོགས་དོན་ཆེན་སྨྲ་ཞིང་སྟོན། །དངོས་མེད་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་སེམས། །བདག་མེད་མཐའ་བྲལ་མི་དམིགས་ཀྱང་། །དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་མིང་ཚོགས་ཀྱི། །རོལ་པ་ཅིར་ཡང་སྤྲུལ་ཅིང་སྟོན། །ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིར་གཤེགས་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་ཉིད། །ཡི་གེ་མགོ་ནས་ཀྵ་ལ་རྫོགས། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡི་གེ་སྟེ། །ཡི་གེ་དངོས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །དམིགས་མེད་དེ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པའི། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆེ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་ངོ་མཚར་གྱི། །ཡ་མཚན་འཕྲུལ་ཆེན་རབ་འགུགས་པའོ། །དབྱིངས་ལ་དབྱིངས་ཀྱིས་བྲིས་པ་སྟེ། །ཡི་གེ་ཞེས་ནི་དེ་ཕྱིར་བརྗོད། །མགོ་ནི་མ་ནོར་ལམ་ཡིན་ཏེ། །ཏིག་ནི་ཤེས་རབ་མིང་དུ་སྨྲ། །ཤད་ནི་ཐབས་ཆེན་ཚིགས་སུ་གཅོད། །ཨ་ནི་སྐྱེ་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཋ་ནི་སྒྱུ་འཕྲུལ་རྡོ་རྗེ་ཉིད། །ཊ་ནི་སྣང་བའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཉིད། །ཌ་ནི་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཡིད་བཞིན་ཉིད། །ཌྷ་ནི་སྒྱུ་འཕྲུལ་རྣམ་དག་ཉིད། །ཎ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཉིད། །ཐ་ནི་དྲྭ་བ་མངོན་རྫོགས་ཉིད། །

p. 549

ཏ་ནི་དྲྭ་བས་བརྟན་པ་ཉིད། །ད་ནི་དྲྭ་བས་ལྷམ་མེ་ཉིད། །ངྷ་ནི་དྲྭ་བས་འཁྲིལ་བ་ཉིད། །ན་ནི་དྲྭ་བས་ཀུན་ཏུ་འགྱུར། །ཀ་ནི་སྤྱན་གྱི་ཐུགས་ཀྱི་མཆོག །ཁ་ནི་སྙན་གྱི་ཐུགས་ཀྱི་མཆོག །ག་ནི་ཤངས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་མཆོག །གྷ་ནི་ལྗགས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་མཆོག །ང་ནི་ཐུགས་ཀྱང་འཇིག་བྱེད་པའོ། །ཙ་ནི་སྤྱན་གྱི་སྐུ་ཡི་མཆོག །ཚ་ནི་སྙན་གྱི་སྐུ་ཡི་མཆོག །ཛ་ནི་ཤངས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་མཆོག །ཛྷ་ནི་ལྗགས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་མཆོག །ཉ་ནི་སྐུ་ཡང་འཇིག་བྱེད་པའོ། །པ་ནི་སྤྱན་གྱི་གསུང་གི་མཆོག །ཕ་ནི་སྙན་གྱི་གསུང་གི་མཆོག །བ་ནི་ཤངས་ཀྱི་གསུང་གི་མཆོག །བྷ་ནི་ལྗགས་ཀྱི་གསུང་གི་མཆོག །མ་ནི་གསུང་ཡང་འཇིག་པར་བྱེད། །ཡ་ནི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་དག །ཝ་ནི་གནས་པ་དག་པ་ཡིན། །ར་ནི་འཇིག་པ་དག་པ་སྟེ། །ལ་ནི་སྟོང་པ་དག་པའོ། །ཤ་ནི་རྟག་པ་དག་པ་སྟེ། །ཥ་ནི་ཆད་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ས་ནི་མཐའ་བྲལ་བདག་མེད་པ། །ཧ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད། །ཀྵ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་ཀྱི་ཐུགས། །ཨི་ནི་རྡུལ་སྙེད་ལྷ་རྣམས་སུ། །ཨཱི་ནི་རྡུལ་སྙེད་ལྷ་མ་ཡིན། །ཨུ་ནི་རྡུལ་སྙེད་མི་རྣམས་སུ། །ཨཱུ་ནི་རྡུལ་སྙེད་བྱོལ་སོང་རྣམས། །ཨེ་ནི་རྡུལ་སྙེད་ཡི་དྭགས་སུ། །ཨཻ་ནི་རྡུལ་སྙེད་དམྱལ་བ་རྣམས། །ཨོ་ནི་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད། །ཨཽ་ནི་ཐམས་ཅད་ཞིག་པ་ཡིན། །ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་འདིས། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་བསྡུས། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཨ་ཧོཿ དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཙུན་མོའི་ཚོགས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་གསང་བ་འདི་ཉིད། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ་ལས་ཕྱུང་ངོ་། །ཨ་ཧོཿ ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དགྱེས་སྤྲིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཚོགས་རྒྱུ་འཁོར་ལོ། །འབྲས་བུ་རྒྱལ་བ་སྨིན་གྲུབ་ངོ་མཚར་མིང་ཚོགས་བཞི་བཅུ་གཉིས། །འདུས་མ་བྱས་ཉིད་འདུས་བྱས་རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་འབྱིན་པའི་དམ། །

p. 550

འདའ་བར་མི་མཛད་དབང་མེད་རྒྱུ་རྐྱེན་འཚོགས་པའི་མཐུ་ཆེན་ཡིན། །ཨ་ཧོཿ རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་ཚིག་ཏུའོ། །ཞེས་བརྗོད་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡི་གེ་འཁོར་ལོར་གྱུར་ཏོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་ཡི་གེ་ཕྲེང་བའི་འཁོར་ལོ་བཀོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།

ལྔ་པ། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལེའུ།

p. 551

དེ་ནས་ཡི་གེ་འཁོར་ལོའི་སྤྲིན་བཀོད་པ་ལས་སྒྱུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་འདི་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །རྩ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན། །སེམས་ཉིད་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ཡི་གེ་ཡིད་བཞིན་རིན་ཆེན་སྤྲིན། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་བཅུ་གཉིས། །དྲྭ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མངོན་རྫོགས་པས། །ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞི་རྫོགས་པ་ཡི། །དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །བདུད་རྩིར་འགྱུར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་། །བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིའི་ནད་སེལ་ཅིང་། །ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་ཞིང་ངན་སོང་སྦྱོང་། །ཅི་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་འགྲུབ། །ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་སྲ་འབྱུང་ཞིང་། །འབར་ནས་མེ་ཡང་འཚིག་པ་དང་། །ཆུར་འགྱུར་འབབ་པའང་དེ་བཞིན་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་འཐོར་བ་དང་། །ཐམས་ཅད་སྟོངས་ཤིང་ལྟུང་བར་འགྱུར། །དགུག་དང་བཏང་དང་བཅིང་དང་དགྲོལ། །གསོ་དང་བསད་དང་འཕམ་དང་རྒྱལ། །ཏིང་འཛིན་འདི་ཡིས་བྱེད་པར་འགྱུར། །དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བའི། །མིང་ཚིག་གཟུགས་སོགས་ཡིད་བཞིན་གྱིས། །མུན་ལ་སྣང་བྱུང་ཇི་བཞིན་དུ། །འགྱུར་བ་གསེར་འགྱུར་སྨན་གྱི་ཚུལ། །སྟོན་པ་མཆོད་བརྩོན་རྟོགས་པ་གསལ། །དམ་ཚིག་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས། །མ་ཉམས་ཤེས་ཤིང་ཡོ་བྱད་ལྡན། །འགྲུབ་འགྱུར་མི་ལྡན་དོན་མེད་བརླག །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བས་ཐུགས་ཆུད་པའི། །དངོས་གྲུབ་མཆོག་གི་སྙིང་པོ་ནི། །ཟད་པའི་དུས་མེད་

p. 552

ཡིད་བཞིན་མཛོད། །འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། །དངོས་པོ་མེད་ལས་དངོས་པོའི་སྤྲིན། །སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་འབྱུང་ཞིང་འགྱུར། །དངོས་རྣམས་ཉིད་ན་དངོས་མེད་པར། །རྟོགས་པའི་དབང་སྒྱུར་ཏིང་འཛིན་ཡིན། །གང་གིས་དམིགས་མེད་མི་ཤེས་པ། །དེ་ཡིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མི་ཤེས། །དེ་ཕྱིར་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །འཇིག་པས་དམིགས་མེད་ཤེས་པར་གྱིས། །གཞི་རྩ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །ཕོ་མོ་མ་ཡིན་མ་ནིང་མིན། །མཚན་མེད་མ་ཡིན་རིགས་བརྒྱུད་མིན། །ཁ་དོག་མ་ཡིན་དབྱིབས་མ་ཡིན། །གནས་སུ་མ་ཡིན་གང་ཡང་མིན། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ཐབས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །ཐབས་ལས་ཐབས་བྱུང་ཐབས་བསམ་ཡས། །ཐ་དད་མིན་ལས་ཐ་དད་པའི། །ནང་དང་ནང་གི་ཕྱི་རོལ་གྱི། །དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་ཡས་ཡེ་ཤེས་རོལ། །འཇིགས་མེད་ཀུན་བཟང་ཕྱག་རྒྱའི་མཆོག །གང་གིས་གླང་ཆེན་མྱོས་འདྲའི་སེམས། །མཉམ་པར་བཞག་པས་བཏུལ་ནས་སུ། །སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་རབ་བརྟན་ན། །དངོས་གྲུབ་ཡ་མཚན་ཆེན་པོར་འགྱུར། །ཞེས་བརྗོད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་གཟིགས་མོས་མཉེས་པར་གྱུར་ཏོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།

དྲུག་པ། དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོས་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པ།

p. 553

དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གཅིག་དང་དུ་མ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ལ། །ཉིད་ཀྱི་ཆེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དབྱུང་བར་བཞེད་ནས། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་བཞི་དབུས་བརྟགས་ཏེ། །དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་ཡས་ལྷུན་གྲུབ་ནི། །རྫོགས་ཆེན་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །ཀུན་འབྱུང་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་སྤྱོད། །འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞི་

p. 554

མུ་ཁྱུད་བཅས། །གྲུ་ཆད་བཞིས་བརྒྱན་བར་ཁྱམས་དང་། །ཀུན་ཏུ་གྲུ་བཞི་སྒོ་ཁྱུད་ལྡན། །རོལ་མོ་སྣ་ཚོགས་སྤྲིན་ཕུང་བཞིན། །དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱན། །སེང་གེ་གླང་ཆེན་རྟ་དང་ཁྱུང་། །ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་ཁྲི་ཆེན་ལ། །ཉི་ཟླ་པདྨ་རིན་པོ་ཆེ། །གདན་ལ་རྫོགས་དང་སེམས་དཔའི་ཚུལ། །འཁོར་ལོ་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་མོ་དང་། །གཡས་ནས་མཐོང་ཐོས་སྣོམ་པ་དང་། །མྱོང་དང་བཙུན་མོའི་ཚོགས་སུ་བཅས། །གྲུ་ཆད་ལ་ནི་མཐོང་བྱེད་དང་། །ཐོས་བྱེད་སྣོམ་བྱེད་མྱོང་བྱེད་རྣམས། །བཙུན་མོའི་ཚོགས་དང་བཅས་པར་གནས། །བར་ཁྱམས་ལ་ནི་ཐུབ་དྲུག་དང་། །མདུན་དང་རྒྱབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། །བྱ་བ་དག་ནི་གནས་པར་བསྟན། །སྒོ་ཁྱུད་བཞི་ལ་འཇོམས་པ་ནི། །བཙུན་མོའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པར་གནས། །རྡོ་རྗེ་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ། །པདྨ་རལ་གྲི་དྲིལ་བུ་འབར། །ཨུཏྤལ་ཀླུ་ཤིང་ལ་སོགས་མཚན། །མཛེས་ཚུལ་མཉེས་པའི་ཡོ་བྱད་འཛིན། །མཐིང་ག་དཀར་པོ་སེར་ལེ་བརྒན། །ལྗང་གུ་ལ་སོགས་སྣ་ཚོགས་པའི། །མཉེན་ལྕུག་འཁྲིལ་ལྡེམ་གཞོན་ཚུལ་ཅན། །གསལ་འཚེར་ལྷུན་སྡུག་གཟི་བྱིན་ལྡན། །འོད་ཟེར་འཕྲོ་བའི་ཚོགས་ཆེན་པོ། །འབར་བའི་ཕྲེང་བས་འཁྲིགས་པ་སྟེ། །མཐའ་དབུས་མེད་པར་ཁྱབ་པ་ཡི། །དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་ཡས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །སྐུ་ཡི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ་མཆོག་ནི། །དེ་བཞིན་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང་། །ཡང་དག་ཐར་བའི་གཟུགས་སྐུ་དང་། །འགྲོ་བ་མ་ལུས་འདུལ་བའི་ཕྱིར། །མཐུན་བྱས་སྐུ་ནི་སྣ་ཚོགས་སྟོན། །སྟོན་ཉིད་སྒྱུ་མ་མིག་ཡོར་ཚུལ། །ཚུལ་ཉིད་དབྱིངས་ལས་གཡོས་པ་མེད། །མ་གཡོས་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་པའི། །དེའི་ཚེ་མི་མཐུན་སྣ་ཚོགས་ལ། །སོ་སོ་འདྲ་བར་སྣང་བ་ནི། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མ་

p. 555

བཅོས་ཀྱང་། །ལས་འཕྲོའི་དབང་གིས་སོ་སོར་སྣང་། །དཔེར་ན་མེ་ལོང་ཆུ་ཟླ་བཞིན། །དེ་ཚེ་འགྲོ་དྲུག་ཐམས་ཅད་ལ། །སྡིག་སྤོང་གཟུགས་སུ་སྣང་བར་བསྟན། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་དགྲ་བཅོམ་གཟུགས། །རང་རྒྱལ་རྣམས་ལ་བསེ་རུའི་ཚུལ། །གཞན་ཡང་ཐེག་མཆོག་རིམ་པ་བཞིན། །འོག་མིན་བླ་མེད་གནས་མཆོག་ཏུ། །སྐུ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཚུལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་རྣམས་ལ། །དེ་བཞིན་གསུང་མཆོག་མི་སྨྲ་སྟེ། །སྐུ་ཡིས་ཆོས་རྣམས་མཇལ་བར་སྟོན། །མེ་ལོང་བསྟན་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ། །དངོས་ཀྱི་མདོག་ངན་ཐམས་ཅད་སེལ། །འཁོར་གྱིས་དེ་བཞིན་སྐུ་བལྟས་ན། །བྱང་ཆུབ་སྒྲིབ་པ་གཏིང་དཔག་མེད། །མེ་ལོང་བཞིན་དུ་སྐུ་ལ་སྣང་། །དེ་ནས་ས་བཅུ་རིམ་གྱིས་འབྱོང་། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་ཐོབ། །ཆོས་སྐུ་དཔག་མེད་བརྗོད་དུ་མེད། །ལོངས་སྐུ་ཟད་མེད་ཡིད་བཞིན་གཏེར། །སྤྲུལ་པ་བྱེ་བ་བསམ་མི་ཁྱབ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཐམས་ཅད་རྫོགས། སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་ཏུ་མཎྜ་ལ། །ཚོགས་ཆེན་གཉིས་ཀྱང་རྫོགས་པར་རོལ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ས་ཡི་མཆོག །དེ་ལ་སོགས་པ་བསམ་ཡས་མཆོག །སྐྱེ་ཤི་མེད་པའི་གཡུང་དྲུང་སྐུ། །ཉོན་མོངས་ཀུན་གྱི་ཞིང་དུ་གནས། །ཟད་མི་ཤེས་པའི་གཏེར་དུ་འགྱུར། །རྡོ་རྗེ་རིག་པ་འཛིན་པའི་སྐུ། །ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་མཉམ་པའི་སྐུ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ། །དེ་ཚེ་སྐུ་ལྔ་ཀུན་ཀྱང་རྫོགས། །ཞེས་བརྗོད་པས། འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ། ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་དུ་གསལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཞིན་གཤེགས་པ་བཙུན་མོའི་ཚོགས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉིད་ཀྱི་གསང་བ་འདི་ཉིད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་

p. 556

རྡོ་རྗེ་ལས་ཕྱུང་ངོ་། །ཨ་ཧོཿ དམིགས་བྱ་དམིགས་བྱེད་མི་དམིགས་དཔག་མེད་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཡེ་ཤེས་རང་རིག་དཀྱིལ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་བརྗོད་མི་ལང་། །མཉམ་དང་མི་མཉམ་ཀུན་ཁྱབ་ཁྱབ་མེད་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས། །ཡེ་ནས་ཀུན་གསལ་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་སྤྲོས་སྤྲོས་པ་མེད། །ཧོཿ ཞེས་རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་ཚིག་ཏུའོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོས་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།

བདུན་པ། དཀྱིལ་འཁོར་འདུས་པ་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལེའུ།

p. 557

དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཙུན་མོའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལས་འདི་དག་ཕྱུང་ངོ་། །བྷྲཱུཾ་བི་ཤྭ་བི་ཤྭདྡྷེ། ཧཱུྃ་བཛྲ་དྷྲྀཀ ཨོཾ་ཛི་ན་ཛིཀ སྭཱཾ་རཏྣ་དྷྲྀཀ ཨཱཾ་ཨ་རོ་ལིཀ ཧཱཾ་པྲཛྙཱ་དྷྲྀཀ མཱུཾ་དྷཱ་ཏྭཱི་ཤྭ་རཱི། ལཱཾ་དྭེ་ཥ་ར་ཏི། མཱཾ་མོ་ཧ་ར་ཏི། པྱཱཾ་རཱ་ག་ར་ཏི། ཏཱཾ་བཛྲ་ར་ཏི། ཀྵཱིཾ་ཧི་རཱ་ཛ་ཡཿ ཏྲཾ་ཨཱ་གརྦྷ་ཡཿ ཧྲི་ཧ་ཧཱུྃ་པདྨ་པ་ད་མཿ ཛིཾ་ཀུ་རུ་པཱ་ཎ་ཧྲཱིཿ ཧཱུཾ་ལཱ་སྱེ་ས་མ་ཡ་སྟྭཾཿ ཏྲཱཾ་མཱ་ལྱེ་ས་མ་ཡ་ཧོཿ ཧྲཱི་གཱི་ཏི་རཱ་གོ྅ཧཾ། ཨ་ནྲྀ་ཏི་རཱ་ག་ཡཱ་མི། མཻ་དྷཱ་ར་ཎེ་སྭ་ཧཱ། ཐླྷིཾ་ནིསྶ་རཾ་བྷ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ། ཧཱུཾ་སྭ་རཱ་ཛ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ། མུཾ་ཤྲཱི་ཨཾ་རཱ་གཱ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ། ཛཿདྷཱུ་པེ་པྲ་བེ་ཤ ཧཱུཾ་པུཥྤེ་ཨ་བེ་ཤ བཾ་དཱི་པ་སུ་ཁི་ནཱི། ཧོཿགནྡྷེ་ཙིཏྟ། ཧཱུཾ་ཡ་མཱནྟ་ཀྲྀཏ་ཕཊ། ཧཱུཾ་བིགྷྣཱནྟ་ཀྲྀ ཏ་ཕཊ། ཧཱུཾ་པདྨཱནྟ་ཀྲྀ ཏ་ཕཊ། ཧཱུཾ་པྲ ཛྙཱནྟ་ཀྲྀ ཏ་ཕཊ། ཨོཾ་མ་ཧཱ་བཛྲ་དྷ་རོ་མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷེ་ཤྭ་རཱི་ཛྭ་ལ་ནཱི་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་མ་ཧཱ་རཏྣ་དྷ་རོ་མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷེ་ཤྭ་རཱི་ཛྭ་ལ་ནཱི་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་མ་ཧཱ་པདྨ་དྷ་རོ་མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷེ་ཤྭ་རཱི་ཛྭ་ལ་ནཱི་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་མ་ཧཱ་ཀརྨ་དྷ་རོ་མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷེ་ཤྭ་རཱི་ཛྭ་ལ་ནཱི་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་བཛྲ་ཙིཏྟ་ཨོཾ། ཨ་ཨ་ཨ་བཛྲཱི་བྷ་དྲ་ས་མནྟ་ཨཿཨོཾ་མུ་ནེ་ཀྲེཾ་སྭཱ་ཧཱ། ཨོཾ་མུ་ནེ་ཧཱུཾ་ཏྲུཾ་སྭཱ་ཧཱ། ཨོཾ་མུ་ནེ་སྲུཾ་སྭཱ་ཧཱ། ཨོཾ་མུ་ནེ་བྲཾ་སྭཱ་ཧཱ། ཨོཾ་མུ་ནེ་ཀྵཾ་སྭཱ་ཧཱ། ཨོཾ་མུ་ན་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ། ཨོཾ་ཨེ་ཧྱེ་ཧི་བྷ་ག་ཝཱན། མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀཱ་དྲྀ་ཤྱ་ཧོཿ ས་མ་ཡ་སྟྭཾ། ཛཿཧཱུཾ་བཾ་ཧོཿ ཨོཾ་ཨཱཾ་ཧཱུཾ་སྭཱ་ཧཱ། བ་བ་བ་བ་བ། ཛྲ་ཛྲ་ཛྲ་ཛྲ་ཛྲ། ས་ས་ས་ས་ས།

p. 558

མ་མ་མ་མ་མ། ཡ་ཡ་ཡ་ཡ་ཡ། ཨོཾ་ཨཱཾ་ཧཱུཾ་སྭཱ་ཧཱ། ཨོཾ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་པོ་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་རྨད་པོ་ཆེ། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་མཉམ་སྦྱོར་བས། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བདག་སྦྱོར་ཅིག །ཨོཾ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཧཱུཾ། ཨོཾ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་སྟྭཾ། ཨོཾ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཧོཿ ཛཿཧཱུཾ་བཾ་ཧོཿ །ཞེས་བརྗོད་པས། གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་དག་གིས། །འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་གྲགས་སོ། །རབ་ཏུ་གྲགས་སོ། །ཀུན་ཏུ་གྲགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱེད་པ་པོ་རྡོ་རྗེ་དང་། བྱ་བ་མོ་རྡོ་རྗེ་གཉིས་སུ་མེད་པས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཐིམ་པར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་དང་བྱིན་བསྡུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལས་ཕྱུང་ངོ་། །ཨོཾ་མ་ཧཱ་ཤཱུ་ནྱ་ཏཱ་ཛྙཱ་ན་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ ཧཾ། ཨོཾ་མ་ཧཱ་ཨཱ་དཪྴ་ཛྙཱ་ན་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ། ཨོཾ་མ་ཧཱ་པྲ ཏྱ་བེ་ཀྵ་ཎ་ཛྙཱ་ན་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ ཧཾ། ཨོཾ་མ་ཧཱ་ས་མ་ཏཱ་ཛྙཱ་ན་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ། ཨོཾ་མ་ཧཱ་ཀྲྀ ཏྱཱ་ནུཥྛཱ་ཛྙཱ་ན་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ ཧཾ། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཡ་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་མ་ཧཱ་ཝཱ ཀ་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ ཧཾ། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་མ་ཧཱ་ཙིཏྟ་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ ཧཾ། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་རཱ་ག་ཎ་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ ཧཾ། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་མ་ཧཱ་པཱུ་ཛ་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ། ཞེས་བརྗོད་པས། ཐིམ་པར་གྱུར་གསལ་བར་གྱུར་འབར་བར་གྱུར་ཏོ། །ཨེ་མ་ཧོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསུང་། །སྒྲ་དང་མིང་ཚིག་ཀུན་ལས་འདས། །སྣ་ཚོགས་སྒྲ་རྣམས་གསལ་བར་འབྱུང་། །གསུང་གཅིག་དཀྱིལ་འཁོར་ཡན་ལག་ནི། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། །སྒྲ་དང་མིང་ཚིག་སོ་སོར་གྲགས། །

p. 559

ཐམས་ཅད་གསུང་གི་ཕྱག་རྒྱའི་མཆོག ཐརྒྱུད་མཆོག་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལས། །བདེ་ལྡན་གསུང་གི་དོན་འབྱུང་བའང་། །ཐམས་ཅད་པདྨའི་ངང་གྱུར་ན། །གྲོལ་ཐར་ལམ་དང་འཁོར་བའི་སྒྲ། །ཇི་སྐད་བརྗོད་ཀྱང་གསུང་མཆོག་སྟེ། །ཐེག་པ་མཐོ་དམན་ཐམས་ཅད་དང་། །ལོག་འགྲོ་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་སྐད། །བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེའི་གསུང་དུ་བསྡུས། །བསྡུས་ཉིད་ཕྱོགས་བཅུར་རྣམ་པར་གྲགས། །སྒྲ་ཉིད་མ་ཆགས་ངང་དུ་གསུངས། །གསུངས་པ་ཉིད་ན་བརྗོད་དུ་མེད། བརྗོད་མེད་དེ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སྒྲ། །ཀུན་ལ་གྲགས་ཤིང་སོ་སོར་མཇལ། །དཔེར་ན་དེ་བཞིན་སྦྲིད་སངས་བཞིན། །གསུང་གཅིག་སྒྲ་ཡིས་སོ་སོར་གོ །དེ་ནི་གསུང་མཆོག་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །ཐེག་པ་མཐོ་དམན་བསམ་ཡས་ཀྱང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མ་གསུངས་ཏེ། །གདུལ་བྱའི་ཐབས་སུ་སོ་སོར་ཐོས། །ཇི་ལྟར་གསུང་རབ་ཀུན་བརྗོད་ཀྱང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་མེད། །ཡི་གེ་མེད་དང་རིག་པའི་གསུང་། །ལྗགས་ཀྱི་རྩེ་མོར་མ་ཕྱུང་ཡང་། །ཐུགས་རྗེ་གསུང་གི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། །འགྲོ་དོན་སྣ་ཚོགས་སོ་སོར་གསལ། །གསལ་ཉིད་གསུང་གི་རྡོ་རྗེའི་མཆོག ཐདེ་བཞིན་གསུང་གི་འགྲོ་དོན་རྣམས། །དེ་བཞིན་ངང་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང་། །དཔེར་ན་བྲག་ཅའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་འདུས་པ་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།

བརྒྱད་པ། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཕྱག་རྒྱ་སྤྲོས་པའི་ལེའུ།

p. 560

དེ་ནས་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བྱིན་རློབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བས་མངོན་རྫོགས་པ། །ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་རྒྱ། །གསང་བ་དེ་ཉིད་ངེས་པ་ཡི། །སྙིང་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་འདའ་

p. 561

དཀའོ། །མི་བསྐྱོད་ཉི་མའི་དཀྱིལ་ཡི་གེ །རིན་ཆེན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་ཡི་གེ །ལྔ་གཉིས་ཟུང་དུ་སྤྲད་པ་ལས། །སྦྱར་བས་ཕྱག་རྒྱ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ། །ཨོཾ་དང་མཱུཾ་གཉིས་རྩེ་སྦྱར་ཏེ། །འབྲུ་བརྒྱད་བསྣོལ་ནས་རྩེ་སྤྲད་པ། །རྒྱལ་བ་ཀུན་དང་མཉམ་སྦྱོར་བའི། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པའི་རྒྱ། །འབྲུ་བཞི་སྦས་ནས་ཐུགས་ཀར་བཀན། །ཧཱུྃ་སྒྲེང་རྩེ་མོར་རྡོ་རྗེ་འབར། །ཟླ་བརྟུལ་འབྲུ་སྦས་དྲིལ་གསིལ་ཞིང་། །འཁྲིལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ལ་བརྟེན། །འབྲུ་བཞི་སྦས་ནས་ཐུགས་ཀར་བཀན། །མཱུཾ་སྒྲེང་རྩེ་མོར་དྲིལ་གསིལ་འབར། །ཉི་མ་འབྲུ་ལྔ་ལས་སུ་འཁྲིལ། །བཏུད་དེ་འཛུམ་པའི་མདངས་ཀྱིས་བལྟ། །འབྲུ་བཞི་སྦས་ནས་ཐུགས་ཀར་བཀན། །ཨོཾ་སྒྲེང་རྩེ་མོར་འཁོར་ལོ་འབར། །ཟླ་བརྟུལ་འབྲུ་སྦས་དྲིལ་གསིལ་ཞིང་། །འཁྲིལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ལ་བརྟེན། །འབྲུ་བཞི་སྦས་ནས་ཐུགས་ཀར་བཀན། །ལཱཾ་སྒྲེང་རྩེ་མོར་དྲིལ་གསིལ་འབར། །ཉི་མ་འབྲུ་ལྔ་ལས་སུ་འཁྲིལ། །བཏུད་དེ་འཛུམ་པའི་མདངས་ཀྱིས་བལྟ། །འབྲུ་བཞི་སྦས་ནས་ཐུགས་ཀར་བཀན། །སྭཱཾ་སྒྲེང་རྩེ་མོར་རིན་ཆེན་འབར། །ཟླ་བརྟུལ་འབྲུ་སྦས་དྲིལ་གསིལ་ཞིང་། །འཁྲིལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ལ་བརྟེན། །འབྲུ་བཞི་སྦས་ནས་ཐུགས་ཀར་བཀན། །མཱཾ་སྒྲེང་རྩེ་མོར་དྲིལ་གསལ་འབར། །ཉི་མ་འབྲུ་ལྔ་ལས་སུ་འཁྲིལ། །བཏུད་དེ་འཛུམ་པའི་མདངས་ཀྱིས་བལྟ། །འབྲུ་བཞི་སྦས་ནས་ཐུགས་ཀར་བཀན། །ཨཱཾ་སྒྲེང་རྩེ་མོར་པདྨ་འབར། །ཟླ་བརྟུལ་འབྲུ་སྦས་དྲིལ་གསིལ་ཞིང་། །འཁྲིལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ལ་བརྟེན། །འབྲུ་བཞི་སྦས་ནས་ཐུགས་ཀར་བཀན། །པྱཱཾ་སྒྲེང་རྩེ་མོར་དྲིིལ་གསིལ་འབར། །ཉི་མ་འབྲུ་ལྔ་ལས་སུ་འཁྲིལ། །བཏུད་དེ་འཛུམ་པའི་མདངས་ཀྱིས་བལྟ། །འབྲུ་བཞི་སྦས་ནས་ཐུགས་ཀར་

p. 562

བཀན། །ཧཱཾ་སྒྲེང་རྩེ་མོར་རལ་གྲི་འབར། །ཟླ་བརྟུལ་འབྲུ་སྦས་དྲིལ་གསིལ་ཞིང་། །འཁྲིལ་བའི་ཚུལ་གྱི་ཆོས་ལ་བརྟེན། །འབྲུ་བཞི་སྦས་ནས་ཐུགས་ཀར་བཀན། །ཏཱཾ་སྒྲེང་རྩེ་མོར་དྲིལ་གསིལ་འབར། །ཉི་མ་འབྲུ་ལྔ་ལས་སུ་འཁྲིལ། །བཏུད་དེ་འཛུམ་པའི་མདངས་ཀྱིས་བལྟ། །ཨུཏྤལ་ཀླུ་ཤིང་ལ་སོགས་མཚན། །རིན་ཆེན་མྱུ་གུ་རལ་གྲི་འབར། །པདྨ་དཀར་པོ་རྡོ་རྗེ་འབར། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིན་ཅེན་སྙེ། །གཟུགས་མཛེས་རིན་ཅེན་ཕྲེང་བ་དང་། །པི་ཝང་གར་མཁན་མཆོག་ཉིད་དེ། །མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་སྤོས་མཆོད་མ། །མར་མེ་བྱུག་པ་ལ་སོགས་པའི། །ལས་ལ་འཁྲིལ་ཞིང་ཆོས་ལ་བརྟེན། །དབུ་རྣམས་འབྱོ་ཞིང་འདུད་པའི་ཚུལ། །གོང་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཞིན། །གཉིས་མེད་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་དུ་འཁྲིལ། །སྒོ་བཞིའི་ཁྲོ་བོའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། །ནྲྀ་མགོ་གདེངས་དང་རྡོ་རྗེ་གནོན། །ཐོད་སྦྲུལ་ཆེན་པོ་གནོན་པ་དང་། །རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ལས་ཀྱིས་གནོན། །ལྕགས་ཀྱུ་ཞགས་པ་སྥོ་ཊ་ཧོཿ སྒོ་བཞིར་གནས་པ་དེ་དག་ཀྱང་། །འདུད་ཚུལ་འཁྲིལ་བ་གོང་མ་བཞིན། །ཐུབ་དྲུག་ཕྱག་རྒྱ་སྣ་ཚོགས་ཏེ། །མདོར་བསྡུས་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །ཡུམ་ནི་དམིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །ཀུན་བཟང་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་འཕྲོ། །ཡུམ་འགྱུར་མཉམ་རྫོགས་པདྨའི་སྐྱིལ། །གཞན་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་སྣ་ཚོགས་ཏེ། །ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཉིད་དམ། །ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་ཉིད། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་མཆོག་ནི། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལྡན་འབྱོར་ན། །མ་བསྐྱོད་མ་བསྒུལ་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་གནས། །ཡན་ལག་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ལྡན། །དེ་ཉིད་ཡན་ལག་སྤྲོས་བདག་སྟེ། །བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་གསུམ་འཕྲོར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་

p. 563

ལྡན་པའི་གཙོ་མཆོག་གིས། །རྒྱལ་བ་རྒྱལ་མཆོག་དེ་བཞིན་དུ། །བཅུ་གཉིས་དྲུག་གི་འོད་འཕྲོ་འབར། །དེ་ལ་སོགས་ཏེ་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞི་བསམ་ཡས་སུ། །འདུལ་བའི་དོན་རྣམས་སོ་སོར་སྟོན། །ཐེག་པ་མཐོ་དམན་ཐམས་ཅད་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་བསམ་ཡས་དང་། །ཞི་ཁྲོའི་ཚོགས་ཆེན་ཐམས་ཅད་ལ། །སོ་སོར་མཐུན་བྱས་ཀུན་ཏུ་སྣང་། །དཔེར་ན་གར་མཁན་ཉིད་འདྲ་བ། །ལུས་ལ་མ་བཀོད་སྣ་ཚོགས་སྟོན། །མདོར་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་ནི། །འདི་ཞེས་གཅིག་ཅེས་བརྗོད་དུ་མེད། །གཉིས་དང་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་འཕྲོ། །བསྐྱོད་དང་སྤྲོ་བའང་དེ་བཞིན་ཏེ། །མདོར་ན་བསྒུལ་བསྐྱོད་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་གནས། །གནས་ཉིད་མི་གནས་གནས་པའང་མིན། །དེ་སྐད་དག་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་བཤད། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཕྱག་རྒྱ་སྤྲོས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།། །།

དགུ་པ། རྡོ་རྗེ་བཀོད་པའི་གསང་བའི་དམ་ཚིག་གི་ལེའུ།

p. 564

དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས། རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་དམ་ཚིག་བཀོད་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་དོ། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དམ་ཚིག་མཆོག ཐཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཕྱག་མཐིལ་དུ། །ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དམ་པ་དེ། །སོར་ནི་བཞི་ཡི་ཚད་དུ་བྱ། །འབྲུ་ལྔ་སྤོས་ལྔ་རིན་ཅེན་ལྔ། །སྙིང་པོ་ལྔ་དང་སྨན་ལྔ་དང་། །བདུད་རྩི་ལྔ་ཉིད་རབ་མཉམ་ལ། །རིག་པས་ཐིག་ནི་གདབ་པར་བྱ། །ལྟེ་བ་རྩིབས་དང་ལྡན་པ་ཡི། །རྩིབས་བཞི་འཁོར་ལོ་མུ་ཁྱུད་བཅས། །གྲུ་ཆད་བཞི་དང་གྲུ་བཞི་པ། །བར་ཁྱམས་སྒོ་ཁྱུད་ལྡན་པར་བྱ། །སེན་ཟླུམ་ཙམ་གྱི་ཉི་ཟླ་ལ། །ཙ་ནའི་འབྲུ་ཙམ་པདྨའི་གདན། །ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་གྱི་ཡི་གེ་ལས། །ཕྱག་རྒྱ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་དུ་བྲི། །

p. 565

བཅོས་བུའི་རས་ནི་སྣ་ཚོགས་དང་། །རྒྱན་ཕྲེང་བཏུང་དང་བྲོ་བས་བསྐོར། །གླུ་ཚིག་བྲོ་གར་རོལ་མོ་ཡི། །སྤྲིན་ཕུང་ཚོགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མཆོད། །ཡུམ་དང་འཇོ་མ་སེམས་མ་ཡིས། །ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ལས་བཞིན་མཆོད། །དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་མཚན་ལྡན་པར། །ཞལ་དུ་གྱུར་པའི་མེ་བོས་ལ། །བཟའ་བཏུང་བྲོ་བའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས། །ལས་བཞིའི་མཆོད་པ་རབ་ཏུ་སྦྱིན། །ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ལ་སྦྱངས་པ་ཡིས། །བསམ་ཡས་དག་ལའང་དེ་བཞིན་བྱ། །རིག་པས་དཔག་པ་ཙམ་དུའོ། །མཆོད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི། །སེམས་ཀྱི་ཡིད་བཞིན་སྤྲིན་ཚོགས་ཀྱིས། །ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཞིང་། །མཉེན་འཇམ་རེག་ན་བདེ་བ་ཡི། །སྣ་ཚོགས་རིན་པོ་ཆེ་ཡི་གཞི། །མཛེས་པར་བྲིས་ཤིང་སྤྲས་པ་དང་། །ཀུན་འབྱུང་རིན་ཆེན་ཕུང་པོར་འབར། །དབྱིབས་ལེགས་རྫིང་བུ་བྲོ་མཆོག་བསིལ། །རིན་ཆེན་ཁང་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། །རྒྱན་དང་དཔག་བསམ་ལྗོན་པའི་ཚལ། །གླུ་དབྱངས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྒྲ། །བླ་བྲེ་རྒྱལ་མཚན་ན་བཟའ་གདུགས། །དོ་ཤལ་དཔུང་རྒྱན་སེ་མོ་དོ། །བཟའ་དང་བཏུང་བའི་མཆོག་རྣམས་དང་། །རང་ལ་མཛེས་པར་བརྒྱན་པ་ཡི། །ལྷ་དང་ལྷ་མོ་རྡུལ་སྙེད་ཀྱིས། །བྲོ་གར་ལ་སོགས་བསམ་ཡས་ཀྱིས། །ཕྱོགས་བཅུ་ནམ་མཁའི་ཁམས་བཀང་ནས། །དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ལ་རྒྱས་པར་དབུལ། །སྐལ་ལྡན་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །རིམ་གྱིས་ཡང་ན་ཅིག་ཅར་དུ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་སྦྱོར་ཞིང་། །མཆོད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམ། །གསལ་ལྡན་མའམ་བྱིན་བརླབས་ལ། །སྟོང་གསུམ་ཡུངས་འབྲུར་གཞུག་ཚུལ་དུ། །དབྱིངས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱན་དྲངས་མཆོད། །མཉེས་

p. 566

ནས་གྲུབ་པའི་དམ་ཚིག་མཆོག ཐབདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མཆོད་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་མཉེས། །སྲིད་གསུམ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ། །དགའ་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་འགྱུར། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་བརྟན་པ་ཡིས། །ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིར་གཤེགས་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་དང་། །ཁམས་གསུམ་འགྲོ་རྣམས་མངོན་དུ་འགྱུར། །ལུས་ངག་སེམས་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད། །གང་ནའང་མི་གནས་མི་དམིགས་པ། །མིག་ཡོར་ཚུལ་དུ་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ནམ་མཁའ་བསྒོམ། །ཀུན་བྱས་དབང་ཕྱུག་རིག་པས་འཇུག ཐདེ་ནས་སློབ་མ་གཞུག་པར་བྱ། །དེ་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་མཆོག་དེས། །རྒྱལ་སྲིད་དང་ནི་རང་གི་ལུས། །བུ་དང་ཆུང་མ་ནོར་གྱི་དབྱིག ཐརབ་ཏུ་གཅེས་དང་ཡིད་འཐད་དབུལ། །དབང་ཕྱུག་ལོངས་སྤྱོད་ལྔས་མཆོད་ན། །དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་མཆོད་པ་ཡིན། །ཉེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་དག་པར་འགྱུར། །དད་བརྩོན་བརྟུལ་ཞུགས་རབ་རྟོགས་ན། །ཕན་པའི་དབང་སྦྱིན་ནུས་པའི་དབང་། །རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱ། །སྙིང་རྗེས་ཆུད་མ་ཟོས་པར་བཟུང་། །ཡང་ན་ཐལ་མོར་རབ་བསྣོལ་ནས། །ཕྱག་ཆེན་པོའི་འཕང་དུ་ནི། །དཀྱིལ་འཁོར་མཛུབ་གང་ཚད་དུ་ཡང་། །མཁས་པས་ཆོ་ག་ཇི་བཞིན་བྱ། །ཡང་ན་ས་གཞི་རབ་མཉམ་ལ། །དཀྱིལ་འཁོར་ཁྲུ་གང་ཚད་དུ་བྱ། །ཡང་ན་ལུས་གང་ཚད་དུ་སྟེ། །ཡང་ན་ལུས་ནི་གསུམ་གྱི་ཚད། །ཕུར་བུ་སྲད་བུ་ཚོན་ཕྱེ་དང་། །གོས་རྒྱན་མཛེས་པའི་ཡིད་འོང་གྲོགས། །ཐིག་གདབ་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །མཁས་ལྡན་ཆེན་པོས་བསྒྲིམས་ཏེ་བྱ། །ཡང་ན་ཁྲུ་ནི་བཅུ་དྲུག་དང་། །ཉི་ཤུའམ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་བྱ། །

p. 567

རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་རྣམས་བསྒོམ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལྡན་གཟུགས་ཀྱང་དགོད། །ཡང་ན་རྒྱང་གྲགས་དཔག་ཚད་དམ། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ནི་བསམ་ཡས་པར། །སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་བསྒོམ། །མ་མཐོང་རྨོངས་ལ་བསྟན་ཕྱིར་ཚོན། །ཁ་དོག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའམ། །ལྔ་ཡི་ཚོན་གྱིས་བྲི་བར་བྱ། །འདུལ་བའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་དགྱེ། །ཏིང་འཛིན་རོལ་མོ་མཐའ་ཡས་མཆོག ཐཡི་གེའམ་གདན་ནམ་སྙིང་པོ་འམ། །ཕྱག་རྒྱའམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལྡན་པར། །བྱིན་རླབས་ཡ་མཚན་རྨད་པོ་ཆེ། །འགྲུབ་འགྱུར་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དམ། །ས་ལ་སོགས་ལས་ཕྱག་རྒྱར་བྱས། །རྣམ་གྲོལ་རིམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྦྱངས་པས། །སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ་དེ་ཉིད་ཡིན། །ཕྱོགས་དུས་དཀྱིལ་འཁོར་བདག་ཉིད་ཆེ། །མི་དམིགས་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས། །དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་སྤྱན་དྲང་ངོ་། །རང་སྣང་དབྱེར་མེད་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་མཉམ་སྤྱོར་བས། །ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ནས་གཤེགས་པ་ཡི། །བསྙེན་པའི་དཀྱིལ་རབ་ཏུ་རྫོགས། །ཉེ་བར་གྱུར་པའི་དམ་ཚིག་མཆོག ཐདཔག་བསམ་ཤིང་དང་ཡིད་བཞིན་གྱི། །རིན་པོ་ཆེ་དང་འབྱུང་བ་ཀུན། །དེ་དག་རྫས་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །རང་སེམས་བསོད་ནམས་བརྟན་པ་ཡིན། །ངོ་མཚར་ཆོ་འཕྲུལ་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །གཞན་ན་ཡོད་འོངས་མ་ཡིན་ཏེ། །ཐབས་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་ངང་དུ་འབྱུང་། །ཤེས་རབ་དབྱིངས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཐབས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །ཡེ་ཤེས་ལ་ནི་ཡེ་ཤེས་རོལ། །ཡེ་ཤེས་རོལ་པ་ཉིད་ཀྱང་གསོག རྒྱལ་བ་སྔོན་བྱུང་སྐྱོབ་པ་དང་། །བྱིན་རླབས་སྟོན་པའང་དེ་

p. 568

བཞིན་ཏེ། །བྱ་བྱེད་ནུས་པའི་གཟི་བྱིན་གྱིས། །སྒྱུ་མ་རྡོ་རྗེ་བཙན་པོའི་མཆོག ཆོ་ག་ལྔ་ནི་རྫོགས་བྱས་ཤིང་། །ཡོ་བྱད་ལྔ་ནི་རྫོགས་པར་ལྡན། །སྔགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྔ་རྫོགས་པས། །མ་ཉམས་འཇུག་ལ་རབ་བརྩོན་ན། །ཞག་ནི་སུམ་ཅུ་ཕྲག་དྲུག་གམ། །བཅུ་གཉིས་བཅུ་བཞི་བཅུ་དྲུག་གིས། །དབང་སྒྱུར་རིགས་ཀྱི་དམ་པ་འགྲུབ། །དེ་ཚེ་བཅུ་དྲུག་ཚུན་ཆད་ཀྱིས། །སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པ་ནི། །ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་དེ་ཉིད་ལ། །ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་ཉིད་སྣང་བ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་མཐའ་ཡས་མཆོག །ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞི་མངོན་རྫོགས་པའི། །ཞིང་ཁམས་རྣམ་དག་བསམ་ཡས་དང་། །རྒྱ་དང་བྲལ་བའི་གཞལ་ཡས་ཁང་། །འཁོར་ལོའི་རྒྱན་དང་རོལ་མོའི་ཚོགས། །དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་བསམ་ཡས་ཀུན། །མཐོང་ནས་ཉེ་བར་བརྙེས་པ་དང་། །རྒྱ་ཆེན་གསུང་ལ་དོན་བྱུང་བའང་། །མཐུན་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བའོ། །གཅིག་དང་དུ་མ་བྲལ་བ་ཡི། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་གཟིགས་ཏེ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གནས་མེད་སྣང་། །ལོག་པར་རྟོག་བརྟགས་རྣམ་དག་ཅིང་། །ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་ལས་མི་གཞན་ཕྱིར། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འབྲེལ་བས་ན། །འགྲོ་དྲུག་དུས་གནས་མ་ལུས་སྣང་། །བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །སྟངས་དཔྱལ་གཉིས་སམ་ཡང་ན་ལྔ། །བྱས་ཏེ་བདེ་ལྡན་རབ་ཞུགས་ན། །འདོད་པ་ཡིད་འོང་མཉམ་པར་འགྱུར། །སྐལ་བ་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། །གཉེར་ན་ཉེ་བར་འབྱུང་བ་ཡི། །ཡ་མཚན་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་ངེས། །དད་མེད་ཉམས་ན་ཕུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་བཀོད་པའི་གསང་བའི་དམ་ཚིག་གི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའོ།། །།

བཅུ་པ། དབང་སྦྱིན་པའི་ལེའུ།

p. 569

དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་པོ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་དོ། །ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལས། །བདེ་བའི་འབྲུ་ཚོགས་གསལ་བའི་རྒྱུན། །རྡོ་རྗེ་ལམ་ནས་པདྨོར་འཁྱིལ། །རྩེ་ནས་བསྟིམ་ཞིང་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྱུར། །ཉན་བྱེད་འཁོར་ལོའི་གཞལ་ཡས་སུ། །གསལ་བའི་ཐིག་ལེ་ངོ་བོ་ཉིད། །ཏྲཱཾ་གི་ཕྱག་རྒྱའི་ཚོགས་མཆོག་ལས། །རིན་ཆེན་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་སྤྲོ་ཐིམ། །ཏྲཱཾ། གསང་བ་གསང་ཆེན་གསང་མཆོག་གང་། །གསང་བ་ཀུན་ལའང་མཉན་པར་བྱ། །གསང་བའི་དོན་ཉིད་བརྟག་པ་ལས། །གཞན་དུ་སྨྲ་བར་བྱ་བ་མིན། །གསལ་བའི་འཁོར་ལོའི་གཞལ་ཡས་སུ། །གསལ་བའི་ཐིག་ལེའི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཡི་གེ་ཕྲེང་བའི་ཚོགས་མཆོག་ལས། །རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་འཕྲོ་ཐིམ། །ༀ། དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཆེན་པོ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གཟུང་། །རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཉེས་མཆོད་ལ། །རྒྱལ་བ་ཀུན་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར། །ལག་པའི་འཁོར་ལོའི་གཞལ་ཡས་སུ། །གསལ་བའི་ཐིག་ལེའི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཧཱཾ་གི་ཕྱག་རྒྱའི་ཚོགས་མཆོག་ལས། །ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་འཕྲོ་ཐིམ། །ༀ། ཁྱོད་ནི་རྡོ་རྗེ་ལས་ཡིན་གྱིས། །ལས་རྣམས་མ་ལུས་ཀུན་གྱིས་ཤིག ཐཕོ་ཉ་མང་པོའི་འདུ་འཕྲོ་ཀུན། །ཁྱོད་ཀྱི་དགོས་པ་བྱེད་པ་ཡིན། །སྨྲ་བྱེད་འཁོར་ལོའི་གཞལ་ཡས་སུ། །གསལ་བའི་ཐིག་ལེའི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཧྲཱིཿཡིག་ཕྱག་རྒྱའི་ཚོགས་མཆོག་ལས། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསལ་སྤྲོ་ཐིམ། །ༀ།ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་བླ་མེད་ཀྱིས། །དད་ལྡན་སྐྱེས་བུ་ངོམས་པར་བྱོས། །རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་བློ་ཅན་ལ། །མཐུན་པར་གསང་བསྒྲགས་གཞན་དུ་མིན། །བསྐྱོད་ཆེན་འཁོར་ལོའི་གཞལ་ཡས་སུ། །གསལ་བའི་ཐིག་ལེའི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཧཱུཾ་ༀ་སྭཱ་ཨཱཾ་ཧཱ་རྣམས་ལས། །དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་དང་ཁྲོ་ཕྲེང་

p. 570

བསྒོམ། །ༀ། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཆེ། །དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གྱི་བྱེད་པ་པོ། །དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གྱི་སྦྱིན་པ་སྤྱོད། །སློབ་དཔོན་མཉེས་པར་མ་བྱས་ཤིང་། །དབང་རྣམས་ཐོབ་པར་མ་བྱས་པར། །ཉན་པ་ལ་སོགས་རྩོམ་པ་རྣམས། །འབྲས་བུ་མེད་ཅིང་བརླག་པར་འགྱུར། །དབུ་རྒྱན་ཅོད་པན་ཕྲེང་བ་དང་། །གོ་ཆ་རྒྱལ་མཚན་ཕྱག་རྒྱ་དང་། །གདུགས་དང་བུམ་པ་བཟའ་བཏུང་དང་། །སྙིང་པོ་ལྔ་ཡིས་དབང་བསྐུར་ན། །དུས་འདི་ཕྱིན་ཆད་རྒྱལ་བའི་སྲས། །ངན་སོང་ཐམས་ཅད་མེད་པ་དང་། །ཚེ་རིང་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །མཐོ་རིས་ཐར་བའི་བདག་པོར་འགྱུར། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་དབང་སྦྱིན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའོ། ། །

བཅུ་གཅིག་པ། ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལེའུ།

p. 571

དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་རྒྱལ་པོ་བསྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་དོ། །རྒྱུ་གཅིག་པ་དང་ཡིག་འབྲུའི་ཚུལ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་དང་མངོན་སུམ་པར། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་རྣམ་བཞི་ཡིས། །ཐམས་ཅད་མངོན་རྫོགས་རྒྱལ་པོ་ཆེ། །ཡན་ལག་དབང་པོ་རྣམ་ཤེས་ཀུན། །རྣམ་སྨིན་ༀ་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་བསྒོམ། །ཡང་ན་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ། །གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་ལ་སོགས། །རྣམ་སྨིན་མཱུཾ་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཡུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་བསྒོམ། །ཡང་ན་ཁྲོ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ། །གོས་རྒྱན་བཟའ་བཏུང་གླུ་དང་ཚིག ཐབྲོ་གར་ཚོགས་ཀྱི་སྤྲིན་ཕུང་ལ། །ཧཱུཾ་དུ་ཤེས་པས་རབ་སྤྱད་ན། །ངོ་མཚར་འབྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཉེས། །ལྷ་མོ་ཀླུ་མོ་རིགས་ངན་མོ། །དབྱེའམ་ཡང་ན་མི་དབྱེ་བར། །བསྙེན་པ་དང་ནི་ཉེ་བསྙེན་དང་། །སྒྲུབ་པ་དང་ནི་

p. 572

སྒྲུབ་ཆེན་པོ། །ཡུམ་གྱི་པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །བདེ་བ་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོ། །སངས་རྒྱས་སྤྲིན་ཚོགས་མ་ལུས་ལ། །དགྱེས་མཉམ་མཆོག་གི་སྦྱིན་པས་བསྟིམ། །བསྒྲུབས་པའི་ཉི་ཟླའི་སྙིང་པོ་དེ། །དཀྱིལ་འཁོར་རྡོ་རྗེ་ལྕེ་ཡིས་བླང་། །མཁའ་འགྲོ་གསལ་འབར་ཚེ་ལ་སོགས། །ཡིད་བཞིན་སྤྲིན་གྱི་བདག་པོར་འགྱུར། །ཞིང་གྱུར་མཆོག་དང་མཆོག་ཕྲན་རྣམས། །ཉི་ཟླའི་སྟེང་དུ་མཁས་པས་བཞག ཐང་རྒྱལ་ལག་གི་འདུ་བྱེད་བསྒོམ། །ཧཱུཾ་དུ་གྱུར་པས་རྣམ་པར་དག ཐདབྱིངས་སུ་ཐིམ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་འབར། །སྐུར་གྱུར་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བས་བརྗིད། །གཙུག་ཏུ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་བསྒོམ། །ངོ་མཚར་ངན་འགྲོ་ཐར་བའི་ཐབས། །ཡེ་ནས་སྐྱེ་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད། །སྒྱུ་མར་སྣང་བ་མིག་ཡོར་ཚུལ། །སྦྱོར་སྒྲོལ་བྱ་བ་ཀུན་བྱས་ཀྱང་། །རྡུལ་ཆ་ཙམ་ཡང་བྱས་པ་མེད། །སྣོད་བཅུད་རྒྱུད་རྣམས་དག་རྟོགས་ཤིང་། །མཉམ་གཉིས་ལྷག་པའི་མཉམ་གཉིས་ཀྱིས། །དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཞིང་། །བྱེད་སྤྱོད་ཚོགས་ཆེན་གཉིས་གྱུར་ནས། །ཡན་ལག་མ་ཉམས་ཡོ་བྱད་ལྡན། །ཆོ་ག་རྫོགས་པར་ཤེས་པ་ཡི། །རྣལ་འབྱོར་ཚོག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས། །ངེས་པར་ལེགས་པའི་དགོས་པ་འགྲུབ། །ལྔ་དང་ལྔ་ཡི་སྦྱོར་ཡི། །ཚོམ་བུ་ལྔ་ཡི་ལྷ་བཀོད་ལ། །ཁྲོ་བོ་བཅུ་དང་ཁྲོ་མོ་བཅུ། །འཁོར་ལོའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་བསྒོམ། །དེ་བཞིན་རིགས་དང་རྡོ་རྗེའི་རིགས། །པདྨའི་རིགས་ཏེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །ཁྲོ་བོའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཡི། །ཚོམ་བུ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་བསྒོམ། །རིགས་ཀྱི་རིགས་ཏེ་རིགས་ཀྱི་གཙོ། །ཐུགས་ཀྱི་ཐུགས་ཏེ་ཐུགས་ཀྱི་མཆོག ཁྲོ་བོ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཡི། །ཚོམ་བུ་གཅིག་པའི་ལྷ་རྣམས་བསྒོམ། །ཁྲོ་བོ་ཁྲོ་མོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ། །ཕོ་ཉ་ཕྱག་བརྙན་བཀའ་ཉན་ཚོགས། །ཅི་བགྱི་ལ་

p. 573

སོགས་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས། །དངོས་གྲུབ་ལས་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱེད། །རྣལ་འབྱོར་སྔགས་འཆང་དངོས་གྲུབ་ནི། །མཉམ་རྫོགས་ལྷུན་གྲུབ་ངང་གནས་ཤིང་། །སྤྱོད་པས་ཅི་ལའང་ཐོགས་མེད་པའི། །ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་དབྱེར་མེད་པའོ། །རྡོ་རྗེའི་རིགས་སུ་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ། །འོད་འཕྲོ་འབར་བར་རབ་ཏུ་བསྒོམ། །ཆགས་མེད་ཚུལ་གྱིས་བསྟིམ་པར་བྱ། །གཉིས་མེད་གྱུར་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །ཡང་ན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཉིད་དེ། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །ཏིང་འཛིན་གསལ་འབར་འོད་ཟེར་འཕྲོ། །གཉིས་མེད་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་དུ་ཐིམ། །རིག་འཛིན་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཐོབ་འགྱུར། །དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་འབར་བ་འགྲུབ། །ཉོན་མོངས་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད། །རྡོ་རྗེའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བའི་གནས། །སྔགས་འཆང་དངོས་གྲུབ་ཡང་དག་ནི། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་དང་ཁྲོ་ཕྲེང་བསྒོམ། །ཆགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །འོད་ཟེར་རྣམ་པ་མང་པོ་འཕྲོ། །གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟིམ་པར་བྱ། །དངོས་གྲུབ་མཆོག་གི་སྙིང་པོ་འགྲུབ། །རྣལ་འབྱོར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་དང་ཡུམ་དུ་བསྒོམ། །སེམས་དཔའ་སེམས་མ་ཉིད་དུ་བསྒོམ། །སོ་སོའི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་། །ཏིང་འཛིན་ཡང་དག་སོ་སོར་གསལ། །གནས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཅི་བདེ་དང་། །མ་ཉམས་བློ་ནི་རབ་ལྡན་པས། །དང་པོར་དམ་མནོས་བཞིན་དུ་བྱ། །ལེ་ལོ་སྒྱིད་སྙོམས་མེད་པ་ཡི། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བསྒྲུབས་བྱས་ན། །དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །རྡོ་རྗེ་གསང་མཆོག་དམ་པ་འཐོབ། །སྒྲུབ་པའི་ཞག་དང་ཚེས་གྲངས་ནི། །རྒྱུད་ལས་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བཤད། །རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་ཚིག་ཏུའོ། །ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཆེད་དུ་གླེང་ངོ་། །གསང་

p. 574

བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ། ། །

བཅུ་གཉིས་པ། ཚོགས་བསྒྲུབ་པའི་ལེའུ།

p. 575

དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་རོལ་མོའི་སྤྲིན་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ། རྒྱན་བཀོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་དོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བས་མངོན་རྫོགས་པའི། །དཀྱིལ་འཁོར་བརྟན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །བྲོ་གར་ཕྱག་རྒྱའི་འདུ་འཕྲོ་ཡིས། །འཛུལ་ལམ་ནམ་མཁར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །གླུ་ཚིག་སྒྲ་ཡི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རྒྱན་དང་བགོ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས། །འབར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཐུབ་མེད་འགྲུབ། །བཟའ་དང་བཏུང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས། །ཡིད་བཞིན་སྐུ་དང་བདུད་རྩི་འགྲུབ། །ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཤེས་འཇུག་མཚན་ཉིད་འབྱོར་བའི་གཟུངས། །འབྲས་བུ་སྨིན་བྱེད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན། །ནུས་མཐུ་ཅན་དུ་གང་གྱུར་པ། །རིག་འཛིན་རྒྱལ་བའི་ཞིང་དུ་གྲགས། །མི་དང་ལྷ་དང་ཚངས་པ་ཡི། །སྐྱེ་བ་རྣམ་དག་འཛིན་མོད་ཀྱང་། །ཁྱད་པར་ས་ལ་གནས་འགྱུར་ཡིན། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྫོགས། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་མཆོག ཐཤེས་རབ་མཆོག་གི་མཆོག་གྱུར་པའི། །ས་ཡི་ཁྱད་པར་བཅུ་དང་གསུམ། །རྒྱུ་འབྲས་ཁྱད་པར་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས། །མཁའ་དཀྱིལ་དྭངས་པའི་དབྱིངས་ཉི་ཟླ། །ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་པོ་སྟངས་དཔྱལ་བསྒོམ། །རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀུན། །མ་ལུས་པར་ནི་བསྒོམ་པར་འགྱུར། །དུས་བཞི་ཕྱོགས་བཅུ་གང་ནས་ཀྱང་། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྙེད་མི་འགྱུར། །སེམས་ཉིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མ་ཚོལ་ཅིག དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་རབ་སྦྱོར་བས། །དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །

p. 576

ཆོ་ག་ལྷག་གམ་མ་ཚང་ན། །སྐྱོན་ཉིད་དག་སྟེ་ཉེས་པ་མེད། །ཅེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པས་རོལ་མོའི་སྤྲིན་གྱིས་མཉེས་པར་གྱུར་ཏོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་ཚོགས་བསྒྲུབ་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ། ། །

བཅུ་གསུམ་པ། ཤིན་ཏུ་གསང་བ་མན་ངག་གི་སྙིང་པོའི་ལེའུ།

p. 577

དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དམ་ཚིག་ཤིན་ཏུ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་སྤྲིན་བཀོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་དོ། །མ་རྟོགས་པ་དང་ལོག་པར་རྟོགས། །ཕྱོགས་རྟོགས་ཡང་དག་ཉིད་མ་རྟོགས། །འདུལ་བ་དགོངས་པ་གསང་བ་དང་། །རང་བཞིན་གསང་བའི་དོན་རྣམས་ནི། །ཡི་གེ་སྒྲ་བཏགས་མིང་ཚོགས་ལ། །བརྟེན་པའི་ཚིག་གིས་རབ་མཚོན་ཏེ། །ཁོང་ནས་གབ་སྦས་དོན་འབྱིན་པ། །སྟོན་པ་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་ལ་གནས། །དཀྱིལ་འཁོར་ལྡན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས། །དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ། །དཀྱིལ་འཁོར་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་བྱུང་བའི། །ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག ཐགསང་བའི་ཐིག་ལེ་དཀྱིལ་འཁོར་དབྱིངས། །འབྱུང་བ་ཤེས་རབ་རིགས་ཀྱི་ཡུམ། །ཆེན་པོ་རིགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཚོགས། །དབང་པོ་ཡུལ་དུས་རིག་པ་རྣམས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལྷག་པ་ཡི། །ཐུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལྔས་བལྟ་ཞིང་། །སྙིང་པོ་ཐིག་ལེ་མཉམ་སྦྱོར་བས། །བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་རོལ་མོ་ཡིས། །ཡེ་ཤེས་དགྱེས་ལ་མཆོད་པ་འབུལ། །ཟག་པ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མར་རང་སྣང་བ། །རོལ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐའ་ཡས་མཆོག གསང་བའི་ཐིག་ལེ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དངོས། །

p. 578

ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིར་མངོན་རྫོགས་པའི། །སྐུ་གསུང་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཐུགས། །མ་ལུས་བདག་ཉིད་ཞལ་མཐོང་བ། །དབང་སྒྱུར་མཆོག་ཉིད་དམ་པ་ཡིན། །དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད། །རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །རྒྱན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་ཐོགས། །རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཉམ་སྦྱོར་བས། །ཐུགས་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་ཀྱིས་འབྱུང་། །ཕྱོགས་དུས་དཀྱིལ་འཁོར་འདུལ་བའི་མགོན། །སྒྱུ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲོལ་བ་ཡིས། །བྱ་བྱེད་མེད་པར་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱོད། །ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་མཉམ་སྦྱོར་གྱིས། །རང་བྱུང་ཀུན་ངམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །འདའ་བར་མི་མཛད་དམ་ཚིག་མཆོག ཐགང་ཞིག་འདི་ལ་མོས་གྱུར་པ། །སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ནས་ཐམས་ཅད་དུ། །དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་བསྙེན་པ་ཡི། །ཉེ་བའི་སྲས་སུ་དགོངས་པར་འགྱུར། །བསྐལ་པ་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་དུ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ལ་རབ་གནས་ཤིང་། །དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་བསྙེན་པ་ཡི། །འབྲས་བུ་གསང་ཆེན་འདི་ཡིན་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་ན། །འདས་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡི། །རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ། །བསྙེན་ནས་སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས། །འབྱུང་དང་མ་འོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །འདི་ཡིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར། །འདི་ནི་གསང་ཆེན་ངེས་པ་ཡི། །འབྲས་བུ་ལམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། །རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་ལ། །འདི་ལས་གསང་བའི་ངེས་དོན་མེད། །བཙལ་ཀྱང་རྒྱལ་བས་མི་བརྙེས་སོ། །ཀུན་གྱི་ཕྱག་ཆེན་པོའི་མཆོག ཐོས་བསམ་བསྒོམ་ལ་རབ་སྦྱངས་པའི། །ཤེས་རབ་མིག་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཟུང་། །སྣོད་ལྡན་ངང་ཚུལ་

p. 579

བཟང་ལ་བརྟན། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་ལ་སྦྱིན། །གཞན་དུ་ནམ་ཡང་སྦྱིན་མི་བྱ། །རྨོངས་ལ་འཕྱར་བས་གལ་ཏེ་སྦྱིན། །དུས་མིན་པར་ནི་སྲོག་ཟད་ནས། །བསྲེག་དང་སྦྲེབས་ལ་ཡུན་རིང་གནས། །ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་གསང་བ་མན་ངག་གི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའོ།། །།

བཅུ་བཞི་པ། མཉེས་པའི་མཆོད་པའི་ལེའུ།

p. 580

དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དགྱེས་པ་ཆེན་པོའི་གླུ་འདི་བླངས་སོ། །ༀ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞི་རྫོགས་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་ཐིག་ལེ་ཆེ། །བསོད་ནམས་དཀྱིལ་འཁོར་སྐུ་ཡི་ཚོགས། །སྣང་སྟོང་ཐིག་ལེ་ཀུན་ཏུ་རྫོགས་ཧོཿ ༀ་རྡོ་རྗེ་བསོད་ནམས་ཐིག་ལེ་ཆེ། །རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་ལྡན། །རྡོ་རྗེ་སྒྲ་ཆེན་མཐའ་ཡས་པ། །རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་ཐིག་ལེ་ཆེ་ཧོཿ ༀ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེ། །ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཀུན་ཏུ་རྫོགས། །ཡེ་ནས་ལྷུན་རྫོགས་ཀུན་ཏུ་བཟང་། །འདུས་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐིག་ལེ་ཆེ་ཧོཿ ༀ་མི་དམིགས་སྒྱུ་འཕྲུལ་མཉམ་པའི་དབྱིངས། །མཐའ་ཡས་ཀུན་ནས་སྣ་ཚོགས་སྤྲོ། །མཐའ་ཡས་ཀུན་ནས་ལྷུན་གྱིས་ཐིམ། །སྣ་ཚོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཆེན་པོ་ཧོཿ ༀ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་རྡུལ་སྙེད་དུ། །རྒྱལ་བའི་དོན་རྣམས་རྡུལ་ཕྲན་སྙེད། །སྤྲུལ་པའི་རྡུལ་ཕྲན་བསམ་ཡས་ཀྱིས། །སྐད་ཅིག་ཡུད་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཧོཿ ༀ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཆེ་ཧོཿ ཞེས་བསྒྲགས་སོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་མཉེས་པའི་མཆོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པའོ།། །།

བཅོ་ལྔ་པ། ཁྲོ་བོ་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྤྲིན་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་ལེའུ།

p. 581

དེ་ནས་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་མངོན་པར་འདུ་མཛད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྟོག་པ་དང་། །བརྟགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས། ཡང་དག་པས་ལམ་དང་བྲལ་བ་དག གབ་པའི་གསང་བ་མ་རྟོགས་པར་སྦས་པའི་གསང་བ་ལ་མངོན་པར་འཆེལ་ནས། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་རྨོངས་པས། སྲིད་པའི་ས་བོན་རྩུབ་མོས་འཕངས་ནས། མཚམས་མེད་པའི་རབ་ཏུ་ཚ་བའི་དམྱལ་བར་སྐྱེས་སོ། །དེ་རབ་ཏུ་ཚ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོས་གདུངས་པ་དང་། འདི་བས་ཤིན་ཏུ་གྲང་ཡང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་མོད་ལ། རབ་ཏུ་སྦྲེབས་པ་དང་། པདྨ་ལྟར་གས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་དག་གིས་རབ་ཏུ་གདུངས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དང་། ཤིན་ཏུ་གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་པོ་དག་ཏུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱུད་ཅིང་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སུ་མྱོང་ངོ་། །དེ་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ཟད་པ་དང་། ཡི་དྭགས་ལྟོགས་པ་དང་། སྐོམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཉེན་པ་དང་། འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། གདུག་ཅིང་རྩུབ་པའི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ཡོད་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཞིང་། ཤིན་ཏུ་རིད་ཅིང་བསྐམས་པ་དང་། ལུས་དང་ཡན་ལག་དང་དབང་པོ་མི་འཚམས་པར་གྱུར་པར་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་དྲུག་ཏུ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྩུབ་མོའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ཁད་ཀྱིས་བསྲབས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་སྲིད་པས་མཚམས་སྦྱར་ནས། ཡི་དྭགས་སྲིན་པོ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་གདུག་པ་གཏུམ་པོ་ལུས་གཅིག་ལ་མགོ་བརྒྱ་པ་དང་། མགོ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། ལུས་བརྒྱ་ལ་མགོ་བོ་གཅིག་པ་དང་། ལུས་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། ཡན་ལག་མང་པོ་དང་། ཡན་ལག་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། གདུག་པའི་ལག་ཆ་སྣ་

p. 582

ཚོགས་པ་ཐོགས་པ། འཁོར་རབ་ཏུ་མང་པོ་དང་། འཇིགས་པའི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་དང་། འཇིགས་པའི་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་སྒྲོགས་པ། གཟུགས་དང་ང་རོ་དང་། དྲི་དང་ཁ་རླངས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྐྱི་བུང་ཞེས་བྱེད་པ། རབ་ཏུ་འཇིགས་པའི་རླུང་ནག་དང་། གྲང་བ་དང་། ཚ་བའི་དབུགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་ཁམས་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ། ནད་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི་འདེབས་པར་བྱེད་པ། མྱོས་ཤིང་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་མཐུས། ཀླུའི་རིས་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རིས་དང་། ལྷའི་རིས་དང་། ཚངས་པའི་རིས་དང་། འོད་གསལ་དང་། དགེ་རྒྱས་དང་། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་མན་ཆད་དབང་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་སྔོན་བསྟེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གཟིགས་ནས་ཐུགས་རྗེས་འདུལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆེ་བའི་རྡོ་རྗེ་བཀོད་པའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བས། འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་འདུལ་བའི་ང་རྒྱལ་ཆེན་པོའི་གཟི་བརྗིད་སྟོན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་བདག་པོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བའི། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་རྒྱལ་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ནས། ཁྲོ་མོ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་མོ་མངོན་དུ་ཕྱུང་སྟེ། ཧི་ཧི་ཞེས་དགྱེས་པའི་གཟི་མདངས་ཀྱིས། རིན་ཅེན་པདྨ་རྒྱས་པར་མཛད་ནས། གཉིས་སུ་མེད་པར་འཁྲིལ་བའི་དགྱེས་པས་ཐིམ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྤྲིན་ལས། ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་བི་ཤྭ་བཛྲ་ཀྲོ་དྷ་ཛྭ་ལ་མཎྜ་ལ་ཕཊ་ཕཊཕཊ་ཧ་ལ་ཧ་ལ་ཧ་ལ་ཧཱུཾ། ཞེས་བརྗོད་པས། འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་པ་ཁྱབ་པར་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚོགས་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཙམ། ཕྱོགས་བཅུའི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་སྙེད་འཐོན་པར་གྱུར་

p. 583

ནས། འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་གཡོས། རབ་ཏུ་གཡོས། ཀུན་ཏུ་གཡོས་སོ། །འུར་འུར། རབ་ཏུ་འུར་འུར། ཀུན་ཏུ་འུར་འུར་རོ། །ཆེམ་ཆེམ། རབ་ཏུ་ཆེམ་ཆེམ། ཀུན་ཏུ་ཆེམ་ཆེམ་མོ། །ཤིག་ཤིག རབ་ཏུ་ཤིག་ཤིག ཀུན་ཏུ་ཤིག་ཤིག་གོ། གཏོར་གཏོར། རབ་ཏུ་གཏོར་གཏོར། ཀུན་ཏུ་གཏོར་གཏོར་རོ། །འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུའི་སྟོང་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་དབང་ཆེ་བ་དང་། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་དང་། མཐུ་ཆེ་བའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བརྒྱལ། རབ་ཏུ་བརྒྱལ། ཀུན་ཏུ་བརྒྱལ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད། འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་རྔམ་པ་སྐྱི་བུང་ཞེས་བྱེད་པའི་འབར་བ་ཆེན་པོའི་ཁྲག་འཐུང་སྐུ་སྨུག་ནག་ཅིར་ཡང་འགྱུར་བ་དབུ་དང་ཕྱག་དང་ཞབས་སྟོང་ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་འཛིན་པ་དེ་དབུ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་ཞབས་བཞིར་གྱུར་ཏེ། དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོར་དགྱེས་ནས་ཁྲག་གི་རྒྱ་མཚོའི་དཀྱིལ་ན། ཀེང་རུས་ཆེན་པོའི་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་འབར་བ་ཆེན་པོའི་ཀློང་གི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་ན་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དང་། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་བདག་པོ་དྲེགས་པ་ཆེན་པོ་ཁྱོ་ཤུག་གི་གདན་ལ་བརྐྱངས་བསྐུམས་སུ་བཞུགས་སོ། །ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྤྲིན་ཕུང་དེ་དག་ཀྱང་། ལ་ལ་ནི་དཔལ་ཆེན་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏེ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བཞུགས་སོ། །ལ་ལ་ནི་དཔལ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེར་གྱུར་ཏེ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་བཞུགས་སོ། །ལ་ལ་ནི་དཔལ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་པདྨར་གྱུར་ཏེ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བཞུགས་སོ། །ལ་ལ་ནི་དཔལ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་ལས་སུ་གྱུར་ཏེ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་བཞུགས་སོ། །དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་འཇིག་བྱེད་ཆེན་པོའི་ཆ་ལུགས་དང་། རྔམ་པའི་ང་རོ་དང་། འབར་བའི་ཀློང་ན། དབུ་གསུམ་

p. 584

ཕྱག་དྲུག་ཞབས་བཞིས། དྲི་ཟ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། སྲིན་པོ་དང་། གཤིན་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཁྱོ་ཤུག་གིས་གདན་བྱས་པ་ལ་བརྐྱངས་བསྐུམས་སུ་བཞུགས་སོ། །བཙུན་མོ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་མོའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐུ་ལ་འཁྲིལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བཞུགས་སོ། །རིགས་ལྔའི་རིགས་ལྔའི་ཞེས་པ་ནས་ངོ་མཚར་ཏེ་ཞེས་པའི་བར་འདི་རྒྱ་འགྲེལ་སྤར་ཁབ། རོང་ཟོམ། སྨན་ལུང་པ། གཡུང་སྟོན་པའི་འགྲེལ་པ་བཞིར་མི་གསལ་ཞིང་། རྒྱ་དཔེར་ཡང་མཐོང་བ་མ་བྱུང་མོད། སྒྲོལ་ཊཱིཀ་ཏུ་སྣང་བས་རྒྱ་དཔེར་མི་མཐུན་པ་གཅིག་གཉིས་ཤིག་བྱུང་ངམ་སྙམ། རྒྱ་དཔེ་གཅིག་ན། དེ་ནས་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་བརྩེ་བ་ཅན་དྲེགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བསྣོན་མ་ཡང་འདུག་གོ །ཧེ་རུ་ཀ་གཅིག་ཏུ་བསྟིམས་ཏེ་བསྡུས་ནས། གཅིག་གིས་མང་པོ་འདུལ་བའི་ངོ་མཚར་ཏེ། དེ་ནས་དྲེགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཏུམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་གདུག་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ནས། མགྲིན་གཅིག་ཏུ་གདུག་པའི་ང་རོས། བརླང་པོའི་གཏུམ་ཚིག་ཏུ་སྨྲས་པ། ཐོང་ཐོང་སྙིང་རྗེའི་བདག་པོ་ཅི་དེ་ལྟར་བྱེད་དམ་ཞེས་འཛེར་ཞིང་། ཤིན་ཏུ་གདུག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྲོས་ནས་རྔམ་མོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་དབུ་དགུ་ཕྱག་བཅོ་བརྒྱད་ཞབས་བརྒྱད་དུ་གནས་ནས། རྔམ་པའི་སྐད་ཀྱིས་ཐུགས་རྗེས་འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཁྲོས་ནས། ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ། ཧ་ཧ་ཧ། ཁཱ་ཧི་ཁཱ་ཧི་ཁཱ་ཧི། ཞེས་བརྗོད་ནས། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ། གདུག་པ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་དེ་དག་གི་སྙིང་དང་དབང་པོ་ཀུན་ཕྱུང་། ནང་ཁྲོལ་ཀུན་དྲངས། ཡན་ལག་ཀུན་བཅད་གཏུབས་ནས་ཤ་ཀུན་ཟོས། ཁྲག་ཀུན་འཐུངས། རུས་པ་ཀུན་འཆོས་སོ། །དེ་ནས་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་བྷྱོ་ཨེ་ཨ་ར་ལི་ཛཿཛཿ ཞེས་བརྗོད་པས། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནམ་མཁའ་དང་བཅས་པ་ཡུངས་འབྲུ་གཅིག་ཙམ་དུ་ཆུད་པར་བསྡུས་སོ། །དེ་ནས་འབྱུང་བོ་མ་ལུས་པའི་རྒྱལ་པོའི་ཡང་རྒྱལ་པོ་དྲེགས་པ་ཆེན་པོ་

p. 585

ལ་སོགས་པའི་ཆུང་མ་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེ་མོའི་ཡང་རྗེ་མོ། སྲིན་མོ་ཆེན་མོ་མིའི་སྲིན་མོ་དང་།ཚངས་མ་དང་། འཁྲུག་མོ་དང་། དབང་མོ་དང་། འཇུག་སྲེད་མོ་དང་། གཞོན་ནུ་མོ་དང་། དམར་མོ་དང་། བདུད་རྩི་མོ་དང་། ཞི་བ་མོ་དང་། བེ་ཅོན་མོ་དང་། སྲིན་མོ་དང་། ཟ་བ་མོ་དང་། དགའ་བ་མོ་དང་། ར་རོ་ཁྲག་འཐུང་མྱོས་མ་དང་། གཅིག་པུ་སྤྱོད་མ་དང་། ཡིད་འཕྲོག་མ་དང་། གྲུབ་མོ་དང་། རླུང་མོ་དང་། གསོད་བྱེད་མོ་དང་།མེ་མོ་དང་། ཕག་མོ་དང་། རྒན་བྱེད་མོ་དང་། སྣ་ཆེན་མོ་དང་། ཆུ་ལ་མོ་དང་། ནག་མོ་ཆེ་མོ་དང་། ར་མགོ་དམར་སེར་ཆེན་མོ་དང་། བུམ་སྣ་སྔོ་ནག་ཆེན་མོ་དང་། གསུས་འཛིན་སེར་ནག་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པ། བྲན་དང་ཡང་བྲན་དང་། གཡོག་དང་ཡང་གཡོག་འཁོར་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱང་བསྡུས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་དཔལ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོས་འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱིས། ཡང་རིགས་ལྔའི་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོར་སྣང་བར་བྱས་ནས། དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་དགྱེས་པས་རོལ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྤྲིན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལས་འདི་ཕྱུང་ངོ་། །ༀ་ཨཱཿཧཱུཾ་བཛྲ་པྲ་བེ་ཤ་ཨ་ལ་ལ་ཧོཿ ཞེས་བརྗོད་པས། འབྱུང་མོའི་རྒྱལ་མོ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པའི་ཡིད་གཡོས་ནས། པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྡུད་ཅིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ནས། དཔེར་ན་ཁབ་ལེན་ལ་ལྕགས་འདུ་བའི་ཚུལ་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་དཔལ་འཐུང་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ལ། སྲིན་མོ་ཆེན་མོའི་མིའི་སྲིན་མོ་དང་། དམར་མོ་དང་། དགའ་བ་མོ་དང་། གསོད་བྱེད་མོ་དང་། ནག་མོ་ཆེན་པོ་དང་། དམར་སེར་ཆེན་མོ་དང་། སྔོ་ནག་ཆེན་མོ་དང་། སེར་ནག་ཆེན་པོ་རྣམས་འཁྲིལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཁྲག་འཐུང་

p. 586

ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ། ཚངས་མ་དང་། འཁྲུག་མོ་དང་། དབང་མོ་དང་། འཇུག་སྲེད་མོ་དང་། གཞོན་ནུ་མོ་རྣམས་འཁྲིལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ལ། བདུད་རྩི་མོ་དང་། ཞི་བ་མོ་དང་། བེ་ཅོན་མོ་དང་། ཟ་བ་མོ་དང་། སྲིན་མོ་རྣམས་འཁྲིལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་པདྨའི་སྐུ་ལ། ཁྲག་གིས་མྱོས་མ་དང་། གཅིག་པུར་སྤྱོད་མ་དང་། ཡིད་འཕྲོག་མ་དང་། གྲུབ་མོ་དང་། རླུང་མོ་རྣམས་འཁྲིལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་ལས་ཀྱི་སྐུ་ལ། མེ་མོ་དང་། ཕག་མོ་དང་། རྒན་བྱེད་མོ་དང་། སྣ་ཆེན་མོ་དང་། ཆུ་ལྷ་མོ་རྣམས་འཁྲིལ་ལོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོའི་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་གིས། ཧཱུཾ་ཞེས་བརྗོད་པས། པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚོགས་བསྡུས་ནས་ཤིན་ཏུ་བཅུམ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དགྱེས་ཏེ་ཧ་ཞེས་བརྗོད་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྤྲིན་ལས། དཀར་མོའི་ཚོགས་དང་། རྐུན་མོའི་ཚོགས་དང་། རྨོངས་མོའི་ཚོགས་དང་། ཐལ་བྱེད་མོའི་ཚོགས་དང་། སྦོས་མོའི་ཚོགས་དང་། གཏུམ་མོའི་ཚོགས་དང་། སྨེ་ཤ་ཅན་གྱི་ཚོགས་དང་། མ་ཚོགས་མའི་ཚོགས་རྣམས་རང་རང་གི་ལག་ཆ་དང་། ངོ་མཚར་དང་བཅས་ནས་འཐོན་ཏོ། །འཐོན་ནས་ཀྱང་འབར་བ་ཆེན་པོ་འཁོར་ལོའི་རྩིབས་མཆན་ཤར་ཕྱོགས་ནས་འཁོར་བར་འཇིགས་པའི་གཟུགས་རང་གི་ལག་ཆ་དང་བཅས་ནས་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་ནས་ཧེ་ཞེས་བརྗོད་པས། སེང་གདོང་ཆེན་མོའི་ཚོགས་དང་། སྟག་གདོང་ཆེན་མོའི་ཚོགས་དང་། ཝ་གདོང་ཆེད་མོའི་ཚོགས་དང་། ཁྱི་གདོང་ཆེན་མོའི་ཚོགས་དང་། བཞད་གདོང་ཆེན་མོའི་ཚོགས་དང་། ཀང་ཀའི་གདོང་ཆེན་མོའི་ཚོགས་དང་། ཁྭ་གདོང་ཆེན་མོའི་ཚོགས་

p. 587

དང་། འུག་པའི་གདོང་ཆེན་མོའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་རྣམས། རང་རང་གི་ལག་ཆ་དང་ངོ་མཚར་དང་བཅས་ནས་འཐོན་པར་གྱུར་ཏོ། །འཐོན་ནས་ཀྱང་འབར་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོའི་ཕྱི་རོལ་ཤར་ཕྱོགས་ནས་འཁོར་བར་རྔམ་པའི་མདངས་ཀྱིས་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་མ་ལུས་པར་ཁྱབ་ནས་ཕཊ་ཅེས་བརྗོད་པས། རྡོ་རྗེ་སྲིང་འགྲོ་མའི་ཚོགས་དང་། རྡོ་རྗེའི་གདོང་མོའི་ཚོགས་དང་། རྡོ་རྗེ་འཇིག་རྟེན་མའི་ཚོགས་དང་། རྡོ་རྗེ་རོ་ལངས་མའི་ཚོགས་རྣམས་རང་རང་གི་ལག་ཆ་དང་། ངོ་མཚར་དུ་མ་བཅས་ནས་འཐོན་པར་གྱུར་ཏོ། །འཐོན་ཀྱང་འབར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒོར་ཤིན་ཏུ་རྔམ་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་གནས་སོ། །དེ་ནས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོའི་སྤྲིན་ལས་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་ཕཊ་ཅེས་བསྒྲགས་པས། ཐམས་ཅད་ཁྲོས་ནས་མ་མོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་རང་གི་གནས་ག་ལ་བ་དེར་ཡུད་ཙམ་གྱིས་ཕྱིན་པར་བཀྱེའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་དཔལ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཀུན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བདུད་རྩི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལས་འདི་དག་ཕྱུང་ངོ་། །ༀ་བཛྲ་མ་ཧཱ་ཨ་མྲྀ་ཏ་མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷ་ཨཾ་ཨཾ་ཨཾ་ཞེས་བརྗོད་པས། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་བསྣམས་ནས་བཏོན་ཏེ། མི་གཙང་བའི་འདམ་གྱི་རྒྱ་མཚོར་ཆུད་པ་ལས་བསྣམས་ནས་ཨུ་ཙུཥྨ་ཀྲོ་དྷ་ཕྱུང་ནས་འདམ་ཀུན་འཐུངས་ཏེ་དྲན་པ་སླར་རྙེད་ནས། ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚོགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དབུ་དགུ་བརྒྱ་ཕྱག་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ། ཞབས་བརྒྱད་བརྒྱ། སྐུ་འབར་བ་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ན་བཞུགས་པར་མཐོང་ངོ་། །དེའི་དུས་སུ་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུའི་སྲིད་པ་ཀུན་

p. 588

ཏུ་དྲེགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཐམས་ཅད་འདུལ་བའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་བསམ་ཡས་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སོ་སོར་སྣང་བས་དུས་གཅིག་ཏུ་བཏུལ་ལོ། །དེ་ནས་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་འདར་ཞིང་བྲེད་པ་རབ་ཏུ་ཞུམ་པའི་ང་རོས། འབངས་སུ་མཆི། འབངས་སུ་མཆི། འབངས་སུ་ནན་ཏན་མ་བགྱིས་ན། །མགོ་དང་ལུས་ནི་བརྒྱར་འགས་ཤིང་། །སྙིང་ཡང་འགས་ཤིང་གཏུབ་གྱུར་ཅིག རུལ་མྱགས་འཚིག་ནས་བརླག་པ་དང་། །དམྱལ་བར་ལྷུང་ནས་འབོད་པར་ཤོག ཐཅེས་འབངས་སུ་མཆི་བར་མནའ་བོར་ནས། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གདན་དུ་བཞག་གོ །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་ཡང་སྨྲས་པ། བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་མཆིས་བྲང་དང་། །མ་དང་བུ་མོ་སྲིང་མོ་རྣམས། །དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་བཞེས་སུ་གསོལ། །དཔའ་བོ་ལྷ་རྗེས་བཞེས་སུ་གསོལ། །བདག་ཅག་སོ་སོར་འཁོར་བཅས་ཀྱི། །ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འདིའི། །མིང་ཙམ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་། །གཙུག་གི་ནོར་བུ་འབར་བ་ལྟར། །གཡོ་སྒྱུ་མེད་ཅིང་གུས་ལྡན་པའི། །སེམས་ཀྱིས་བླངས་ནས་སྤྱི་བོ་ཡི། །གཙུག་ཏུ་བཞག་སྟེ་བཀུར་བར་བགྱི། །དེ་ཡི་དགོས་པ་ཅི་ཡང་རུང་། །མ་ལུས་རྫོགས་པར་བདག་ཅག་བསྒྲུབ། །གལ་ཏེ་དཔའ་བོའི་སྤྱན་སྔ་འདིར། །སྨྲས་པ་བཞིན་དུ་མ་བསྒྲུབས་ན། །བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་མགོ་ལུས་སྙིང་། །བཀས་གཏུབས་དུམ་བུར་རུལ་བར་མཆིའོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་དེ་དག་གི་ཆུང་མའི་ཚོགས་དང་། །མ་དང་སྲིང་མོ་དང་། བུ་མོའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཡུད་ཙམ་གྱིས་འོངས་ནས། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་སྨྲས་པ། བདག་ཅག་འཁོར་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །དཔའ་བོ་ཆེན་པོའི་འབངས་སུ་མཆི། །དཔའ་བོ་ཆེན་པོས་བདག་ཅག་ལ། །ལས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་སྩལ་དུ་གསོལ། །

p. 589

ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་ལག་ཏུ་རྡོ་རྗེ་བྱིན་ནས་མིང་གི་དབང་བསྐུར་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བཀོད་དོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་ཁྲོ་བོ་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྤྲིན་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པའོ། ། །

བཅུ་དྲུག་པ། ཁྲོ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོས་པའི་ལེའུ།

p. 590

དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་འདི་དག་དམ་ཚིག་གིས་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁྲོ་བོ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་བཙུན་མོ་དང་བཅས་པའི་ཚོགས་དེ་དག་གི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་རྔམ་པ་ལས་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་དག་ཕྱུང་ངོ་། །ༀ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་མ་ཧཱ་ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀ མ་ཧཱ་ཙཎྜ་སརྦ་དུཥྚཱནྟ་ཀ་ཧ་ན་ད་ཧ་པ་ཙ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ། ༀ་བཛྲ་མ་ཧཱ་ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀ་མ་ཧཱ་ཙཎྜ་སརྦ་དུ ཥྚཱནྟ་ཀ་ཧ་ན་ད་ཧ་པ་ཙ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ། ༀ་རཏྣ་མ་ཧཱ་ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀ་མ་ཧཱ་ཙཎྜ་སརྦ་དུཥྚཱནྟ་ཀ་ཧ་ན་ད་ཧ་པ་ཙ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ། ༀ་པདྨ་མ་ཧཱ་ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀ་མ་ཧཱ་ཙཎྜ་སརྦ་དུཥྚཱནྟ་ཀ་ཧ་ན་ད་ཧ་པ་ཙ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ། ༀ་ཀརྨ་མ་ཧཱ་ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀ་མ་ཧཱ་ཙཎྜ་སརྦ་དུཥྚཱནྟ་ཀ་ཧ་ན་ད་ཧ་པ་ཙ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ། ༀ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷེ་ཤྭ་རཱི་སརྦ་དུཥྚན་ཧཱུྃ་ཕཊ། ༀ་མ་ཧཱ་བཛྲ་དྷ་ར་མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷེ་ཤྭ་རཱི་ཛྭ་ལ་ནཱི་ཧཱུྃ་ཕཊ། ༀ་མ་ཧཱ་སཱུཪྱ་རཏྣ་མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷེ་ཤྭ་རཱི་བི་ད་མ་ཧཱུྃ་ཕཊ། ༀ་འདི་སཾ་སྐྲྀ་ཏ་དང་བསྟུན་ན་ཅུང་ཟད་ཐེ་ཚོམ་དུ་སྣང་ཡང་རྒྱུད་ལས་སཾ་སྐྲྀ་ཏ་ཁོ་ནའི་ངེས་པ་མེད་པས་རོང་ཟོམ་གྱི་གསུང་བཞིན་བཅོས་ནས་རྒོད་མར་བསྒྱུར་བའོ། །ཧྲཱི་ཤྲུཏྟ་ས་མནྟ་པདྨ་མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷེ་ཤྭ་རཱི་ཁཱ་ཧི་ཧཱུཾ་ཕཊ། ༀ་སརྦ་ཨ་མོ་གྷ་མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷེ་ཤྭ་རཱི་བི་ཤྭ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ༀ་བཛྲ་ཀཽ་རཱི་ཧ། བཛྲ་ཙཽ་རཱི་ཧ། བཛྲ་པྲ་མོ་ཧེ་ཧ། བཛྲ་བེཏྟ་ལཱི་ཧ། བཛྲ་ཙཎྜ་ལཱི་ཧ། བཛྲ་པུཀྐ་སཱི་ཧ། བཛྲ་གྷསྨ་རཱི་ཧ། བཛྲ་སྨ་ཤ་ནཱི་ཧ། བཛྲ་སིངྷ་མུ་ཁཱི་ཧེ། བཛྲ་བྱཱགྷྲྀ་མུ་ཁཱི་ཧེ། བཛྲ་སྲིངྒཱ་ལ་མུ་ཁཱི་ཧེ། བཛྲ་ཤྭ་ན་མུ་ཁཱི་ཧེ། བཛྲ་གྲྀ་ཌྷ་མུ་ཁཱི་ཧེ། བཛྲ་ཀངྐ་མུ་ཁཱི་ཧེ། བཛྲ་

p. 591

ཀཱ་ཀ་མུ་ཁཱི་ཧེ། བཛྲ་ཨཱུ་ལུ་ཀ་མུ་ཁཱི་ཧེ། ༀ་བཛྲ་ཨཱཪྱ་ཏེ་ཛ་ཏེ་ང་ཛཿ ༀ་བཛྲ་ཨ་མུ་ཁཱི་ཧཱུཾ། ༀ་བཛྲ་ལོ་ཀ་བཾ། ༀ་བཛྲ་བྷསྨི་པ་ལ་ཡ་བ་ཏུ་ཧོཿ བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ། བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ། བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ། བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ། བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ་བྷྱོ། ༀ་རུ་ལུ་རུ་ལུ་ཧཱུཾ། ཨེ་ཧྱེ་ཧི་ཨཱ་ན་ཡ། ཛཿ ཧཱུཾ་བཾ་ཧོཿ རཾ། ༀ་བཛྲ་ཀྲོ་དྷ་ས་མ་ཡ་ཧཱུཾ། ༀ་ཁྲོ་ལ་ཁྲོས་པས་ཞི་མཛད་པ། །ཐུགས་རྗེ་ཁྲོ་དཔལ་རྔམ་པའི་ཚོགས། །འབར་བའི་བྱིན་རླབས་རྨད་པོ་ཆེ། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་བདག་ལ་སྩོལ། །ༀ་བཛྲ་ཀྲོ་དྷ་ས་མ་ཡ་སྟཾ། ༀ་བཛྲ་ཀྲོ་དྷ་ས་མ་ཡ་ཕཊ། ༀ་བཛྲ་ཀྲོ་དྷ་ས་མ་ཧོཿ ཨ་ལི་ཨུ་ལི་ཏཱ་ལི་པ་ཏ་ལི་དཾཥྚ་གོ་ནཱ་རཽ་དྲི། ཁཾ་རཾ་ཡོ་གི་ནཱི་ཁཱ་ཧི་ཧོཿ གླུ་འདི་ཟུར་ཆག་གི་སྐད་ཡིན་པར་རོང་ཟོམ་ཆོས་བཟང་བཞེད་ཅེས་ལོ་ཆེན་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོས་གསུང་། ཧཱུཾ་ཧ་ཧེ་ཕཊ། ཅེས་བརྗོད་པས། འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ཚིག ཐརབ་ཏུ་ཚིག ཀུན་ཏུ་ཚིག་གོ །འབར། རབ་ཏུ་འབར། ཀུན་ཏུ་འབར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་འབར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་གང་། རབ་ཏུ་གང་། ཀུན་ཏུ་གང་བར་གྱུར་ཏོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་ཁྲོ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པའོ།། །།

བཅུ་བདུན་པ། ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པའི་ལེའུ།

p. 592

དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས། དེ་དག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་དོ། །འབར་བའི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞི་པ། །གྲུ་ཆད་བཞིས་ནི་རྣམ་པར་བརྒྱན། །གྲུ་བཞི་སྒོ་ཁྱུད་བཞི་དང་ལྡན། །འབར་བའི་བར་ཁྱམས་གཉིས་ཀྱིས་མཛེས། །ཐོད་སྦྲུལ་སྣ་ཚོགས་ཉི་མས་བརྗིད། །འབར་བའི་འཕྲོ་བ་མང་པོ་འཁྲུག ཁྱུ་མཆོག་མ་ཧེ་གཟིག་དང་སྟག །གཏུམ་པ་དོམ་གྱི་སྤར་བས་ནི། །དབང་ཕྱུག་ལྷ་ཆེན་ལ་སོགས་བཟུང་། །སྨུག་ནག་སྔོ་ནག་སེར་ནག་དང་། །དམར་ནག་ལྗང་ནག་འཇིགས་པའི་སྐུ། །དབུ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་ཞབས་བཞི་བགྲད། །ཀོ་རློན་གོས་ནི་

p. 593

སྣ་ཚོགས་གྱོན། །རྔམ་པའི་སྒྲ་ཆེན་འཇིགས་པར་སྒྲོགས། །སྤྲུལ་དང་ཐོད་ཕྲེང་ཉི་ཟླའི་ཆས། །སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་ཁོར་ཡུག་བཅས། །རྡོ་རྗེ་དུང་ཆེན་གང་བ་དང་། །རལ་གྲི་དགྲ་སྟྭ་གཤོལ་ལ་སོགས། །རང་གི་ལག་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཏེ། །བཙུན་མོའི་འཇིགས་པའི་ཚོགས་དང་འཁྲིལ། །གནས་དང་ཡུལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། །སྒོ་བཞིའི་ཕྱག་རྒྱས་རབ་མཛེས་ཤིང་། །སླས་དང་བྱི་མོ་བྲན་མོའི་ཚོགས། །བཅུ་གཉིས་དང་ནི་བརྒྱད་ཀྱིས་མཛེས། །རང་གི་སྟན་དང་ལག་ཆ་དང་། །ཅི་བགྱིས་ཞེས་ནི་ཆས་ཏེ་གནས། །ཞེས་བརྗོད་པས། འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་དུ་འབར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་གསལ་བར་གྱུར་ཏོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།

བཅུ་དགུ་པ། གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་མཆོད་སྦྱིན་དམ་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ།

p. 594

༈ དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོའི་མཉེས་པའི་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་འདི་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་མཆོད་སྦྱིན་དམ་པ་ནི། །ཐོག་མར་བདག་ཉིད་རྟོགས་གོམས་བསྒྲལ། །དེ་ནས་གཉིས་མེད་བློ་ཡིས་ནི། །བློ་ངན་འཇིག་རྟེན་སྙིང་རེ་རྗེ། །གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྒྲལ་བར་བྱའོ། །འཁྲིལ་བའི་མཆོད་ཆེན་མཉམ་སྦྱོར་བས། །བདག་ཉིད་མཉེས་པས་མཉེས་པར་བྱ། །མཉམ་པའི་གྲུབ་རྫས་ཆེན་པོ་དག ཐབདག་དང་མཉམ་པའི་ཚོགས་ལ་དབུལ། །བཟའ་དང་བཅའ་དང་བཏུང་དང་བགོ །ལོངས་སྤྱོད་ལྔ་ལྡན་ཐམས་ཅད་ནི། །དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐིམ། །ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིར་གཤེགས་པ་ཡི། །བདེ་གཤེགས་ཡོན་ཏན་རྨད་པོ་ཆེ། །གཞན་ནས་ཡོད་འོངས་མ་ཡིན་ཏེ། །ལྷ་སྲིན་ལ་སོགས་སྨོས་ཅི་དགོས། །རྣལ་འབྱོར་ལས་སུ་རུང་རྣམས་ཀྱིས། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྫོགས་འགྱུར་ཞིང་། །གསལ་ལ་ཡིད་གཉིས་མེད་པས་ན། །དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འབར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བརྗོད་

p. 595

པས། མཉེས་པའི་མཆོད་པ་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་མཆོད་སྦྱིན་དམ་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།། །།

བཅུ་དགུ་པ། གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་དམ་ཚིག་གི་ལེའུ།

p. 596

དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་སྔགས་འཆང་རྣམས་དོན་ཡོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་འདི་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །བླ་མེད་ཐེག་པར་རབ་ངེས་ན། །ཉོན་མོངས་ལས་རྣམས་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱང་། །བྱས་ལ་མི་སོགས་ཚོགས་འགྱུར་ཏེ། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །བླ་མེད་མཆོག་གི་དམ་ཚིག་ཏུ། །འདུལ་བའི་དབང་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །ཇི་སྙེད་སྡོམ་པ་བསམ་ཡས་པ། །མ་ལུས་ཀུན་འདུས་རྣམ་པར་དག ཐཡོད་མེད་དབུ་མའང་མི་དམིགས་ཤིང་། །སྒྱུ་མ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་ཚུལ། །སྲོག་མེད་སྲོག་ཀྱང་གཅད་དུ་མེད། །སྲོག་དང་སྐྱེས་བུ་ལོག་རྟོག་ཙམ། །བདེན་པ་གཉིས་ཀ་དབྱེར་མེད་པས། །འཕྲུལ་དགའི་ཚུལ་ཏེ་ཐ་དད་མིན། །གཞན་དང་མ་བྱིན་མེད་པའི་ཕྱིར། །བླངས་མེད་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས། །ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ། །མིང་དང་ཚིག་ཏུ་བཏགས་པ་རྫུན། །རྫུན་ཉིད་ལ་ནི་བརྫུན་སྤྱོད་པ། །རྫུན་ཞེས་བཏགས་ཙམ་ཡོད་མ་ཡིན། །མ་ཆགས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་། །ཆགས་པ་ཉིད་ན་ཆགས་པ་མེད། །དེ་ནི་ཚངས་མཆོག་རྒྱལ་པོ་སྟེ། །ཤིན་ཏུ་ཆགས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །བླ་མེད་མི་སྤངས་བླ་མ་བཀུར། །སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་རྒྱུན་མི་གཅད། །ཡང་དག་ལམ་དུ་ཞུགས་ལ་བྱམས། །གསང་བའི་དོན་ཕྱིར་སྨྲ་མི་བྱ། །འདི་ནི་རྩ་བ་ལྔ་རྣམས་ཏེ། །བསྒྲུབ་དང་བསྲུང་བའི་དམ་ཚིག་མཆོག ཐགཏི་མུག་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་། །ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་མི་སྤོང་ངོ་། །དཀར་རྩི་དམར་རྩི་དྲི་ཤ་ཆེན། །དག་པའི་སྣོད་ཆུ་མི་དོར་རོ། །ཡན་ལག་བཅུ་ཡི་དམ་ཚིག་སྟེ། །ཡེ་ནས་དག་མཉམ་རྟོགས་པས་སྤྱད། །བསྲུང་ཞིང་བསྒྲུབ་པའི་

p. 597

དམ་ཚིག་ལྔ། །རྩ་བ་ཡིན་ཏེ་རིགས་མེད་འགྱུར། །མི་སྤང་མིི་དོར་ལྔ་གཉིས་ནི། །ཡན་ལག་དམ་ཚིག་འདའ་དཀའོ། །མཉམ་ལ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་ཡི། །མཉམ་པའི་དམ་ཚིག་ལ་གནས་ན། །མཉམ་རྫོགས་ཆེན་པོ་ཐོབ་འགྱུར་བས། །འདས་ན་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བ་ཉམས་པའི་འཆལ་བ་དག ཐགསོ་ལ་ཉེ་བར་མི་བརྩོན་དང་། །སྐད་ཅིག་ཡིད་ཙམ་སྨྲ་མ་བྱེད། །ཉམས་གྱུར་ཉེས་པ་བརྗོད་མི་ལང་། །རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ཉམས་འགྱུར་ན། །སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པར་འགྱུར། །ཡིད་དུ་མི་འོང་སྣ་ཚོགས་པའི། །འབྲས་བུ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་འདུ། །ཡན་ལག་དམ་ཚིག་ཉམས་གྱུར་ན། །འབྲས་བུ་མེད་ཅིང་ངན་སོང་ལྟུང་། །དམ་ཚིག་རྣམས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཆེ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན། །རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ལྔ་ལ་ནི། །གཅིག་ལའང་གཉིས་དང་བཅུ་ཕྲག་གསུམ། །ཡན་ལག་དམ་ཚིག་ལྔ་གཉིས་ལ། །གཅིག་ལའང་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་སུ་དབྱེ། །དམ་ཚིག་འདི་ནི་རྨད་པོ་ཆེ། །འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་ན། །སྲིད་གསུམ་འགྲོ་བ་ཇི་སྙེད་པ། །རྟོག་འདུལ་དམ་ཚིག་དེ་སྙེད་སྤྲོས། །གཞན་ཡང་རྒྱལ་མཆོག་ཀུན་བཟང་གི །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས། །སྒྲུབ་མེད་མཆོག་དམ་མ་ལུས་འགྲུབ། །དེ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ཡས་མཆོག ཐརྒྱལ་བའི་རིགས་མཆོག་འཛིན་པ་དེ། །འཇིག་རྟེན་གཙོ་དང་འཁོར་གྱིས་བཀུར། །དམ་པ་མཆོག་དང་དམ་པ་ཡིས། །སྲས་དང་སྤུན་དགོངས་བྱིན་གྱིས་རློབ། །བདེ་གཤེགས་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཞུགས། །འཇིགས་མེད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་སྦྱོར། །ཇི་བཞིན་ཉིད་དང་འདུལ་བའི་ཐབས། །ཇི་སྙེད་སྡོམ་པ་བསམ་ཡས་འདུས། །མ་ལུས་རྣམ་དག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཉམས་ན་བསྐངས་པས་རྫོགས་པ་དང་། །དེ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ཡས་མཆོག ཅེས་བརྗོད་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་

p. 598

ཉིད་ལ་འདུལ་བར་གྱུར་ཏོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་དམ་ཚིག་གི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པའོ། ། །

ཉི་ཤུ་པ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ།

p. 599

དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དམ་ཚིག་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་དོ། །ཨེ་ཡི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག ཐའབར་བ་གཏུམ་ཆེན་རྔམ་པ་ལ། །ཁྲོས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་མཆོད་སྦྱིན་བྱ། །སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་སྐུ་ཡང་འཇིག བདུད་རྩི་ལྔ འམ་ཟས་ལྔ་ལ། །མཚན་མ་མིང་དུ་བཅས་པར་བྱ། །བཀུག་ནས་རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུས་གདབ། །རྡུལ་དུ་བྱས་ལ་ཚོགས་ལ་དབུལ། །ཨེ་ཡི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག ཐལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྦྲེལ་བསྡམས་ནས། །བཅིངས་གྱུར་བསྐྱོད་ནས་ཕྱོགས་བཅུར་གཡོས། །མྱོས་ནས་གས་ཏེ་འཚིག་པར་འགྱུར། །བཾ་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག ཐའབར་བ་གཟི་བརྗིད་ལྷུན་ཆེན་ལ། །ཆགས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་མཆོད་སྦྱིན་བྱ། །རྡོ་རྗེ་གསུང་ཡང་དབང་དུ་འགྱུར། །བདུད་རྩི་ལྔ འམ་ཟས་ལྔ་ལ། །མཚན་མ་མིང་དུ་བཅས་པར་བྱ། །རྡོ་རྗེ་ཆགས་པའི་ཕུར་བས་གདབ། །ཆགས་པའི་ཚོགས་ལ་ཐིམ་པར་དབུལ། །བཾ་གི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྦྲེལ་བསྡམས་ནས། །འགུགས་འགྱུར་རྡོ་རྗེའང་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་། །ཅི་འདོད་དེ་བཞིན་འོང་བར་འགྱུར། །མ་ཡི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག ཐའབར་བ་འདུ་འཕྲོ་གཟི་ཆེན་ལ། །དགའ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་མཆོད་སྦྱིན་བྱ། །ཡོན་ཏན་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །བདུད་རྩི་ལྔའམ་ཟས་ལྔ་ལ། །ཡོན་ཏན་ཡིད་བཞིན་གཏེར་དུ་བརྟག ཐང་རྒྱལ་དགའ་འཕྲོའི་ཕུར་བས་གདབ། །རྡོ་རྗེ་གཟི་ཆེན་

p. 600

འཕེར་བར་དབུལ། །མ་ཡི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྦྲེལ་བསྡམས་བསྐྱོད། །གཟི་བརྗིད་འབར་བའི་འཕྲུལ་ཆེན་སྤྲོ། །ཡིད་བཞིན་ནམ་མཁའ་གང་བར་འགྱུར། །ཡ་ཡི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག །གསལ་བའི་གཟི་བརྗིད་འཚེར་བ་ལ། །དང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་མཆོད་སྦྱིན་བྱ། །གཏུམ་ཆེན་རྔམ་པའང་ལྷན་ནེར་འགྱུར། །བདུད་རྩི་ལྔའམ་ཟས་ལྔ་ལ། །གཏུམ་རྔམ་འཁྲུག་པའི་ངོ་བོར་བརྟག ལྷན་ནེར་གསལ་བའི་ཕུར་བུས་གདབ། །འབར་བ་ལྷན་ནེའི་ཚོགས་ལ་དབུལ། །ཡ་ཡི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྦྲེལ་བསྡམས་ནས། །འབར་བ་ལྷན་ནེའི་བྱིན་གྱིས་ཁྱབ། །ཐམས་ཅད་གཡོ་བ་མེད་པར་བྱེད། །སླས་དང་བྱི་མོ་བྲན་མོའི་ཚོགས། །ལྷག་མའི་མཆོད་སྦྱིན་འདོད་པ་སྦྱིན། །རང་གི་དམ་ཚིག་རབ་བསྒྲགས་ནས། །གང་འདོད་ལས་དེ་བྱེད་པར་བསྒོ། །སྔོན་ཚེ་དཔལ་ཆེན་ཧེ་རུ་ཀ །ཤིན་ཏུ་གདུག་ཅིང་གཏུམ་བག་ཅན། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་འདུལ་མཛད་པའི། །དབང་དང་བྱིན་རླབས་རྨད་པོ་ཆེ། །ལྷ་ཆེན་ལ་སོགས་དབང་དུ་བསྡུས། །འཁོར་རྣམས་དབང་ཕྱུག་སླས་སུ་བྱས། །སོ་སོའི་ལས་རྣམས་བསྐོས་པ་དེ། །ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་ཁས་བླངས་པའི། །མ་ཐོགས་མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཕྱུང་། །དམ་བཅས་བཞིན་དུ་མ་བྱས་ན། །ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་མནའ་བོར་བའི། །སྡོམ་བཅས་དེ་ལས་འདའ་བར་འགྱུར། །དམ་ཚིག་དེ་ལས་འདས་གྱུར་ན། །མགོ་ལུས་སྙིང་ཡང་ཚལ་བ་བདུན། །ཡཀྵ་ཁྲོ་བོས་གཏུབས་པར་འགྱུར། །དེ་བས་རྣལ་འབྱོར་སྔགས་འཆང་གིས། །ཇི་ལྟར་བཅོལ་བ་བཞིན་དུ་བྱོས། །ལས་དེ་མངོན་དུ་མ་བྱས་ན། །རང་གིས་མནའ་བོར་ཁས་བླངས་པའི། །རུལ་མྱགས་འཚིག་ནས་དམྱལ་བར་འགྲོ། །རྣམ་འབྱོར་དམ་ལ་གནས་གྱུར་པའི། །ལས་རྣམས་ཡོངས་སུ་བྱ་

p. 601

བ་དང་། །འཁོར་རྣམས་བུ་གཅིག་བཞིན་དུ་སྐྱོང་། །ཕྲ་མེན་མ་ཡང་དངོས་གྲུབ་འཐོབ། །བཅོལ་བའི་ལས་རྣམས་མངོན་དུ་བྱོས། །ཞེས་བསྒོའོ། །ཁྲོ་བོ་བསྒྲུབ་པའི་ལས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི། །བྲོ་གར་གླུ་ཚིག་ཆེན་པོས་ནི། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཅི་འདོད་པ། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཡིན། །མཛོད་ལྡན་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པའི། །བྲོ་གར་གླུ་ཚིག་ཆེན་མོས་ནི། །འདུ་བར་འདོད་ན་འདུ་བར་བྱེད། །འཕེལ་བར་འདོད་ན་འཕེལ་བར་བྱེད། །སྦོས་མོ་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པའི། །བྲོ་གར་གླུ་ཚིག་ཆེན་མོས་ནི། །ལྷན་ནེར་འདོད་ན་ལྷན་ནེར་བྱེད། །རྨུགས་པར་འདོད་ན་རྨུགས་པར་བྱེད། །སེང་གདོང་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པའི། །བྲོ་གར་གླུ་ཚིག་ཆེན་མོས་ནི། །ཐམས་ཅད་ཀུན་ལ་ཟ་བར་བྱེད། །རྡུལ་ཆ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་བྱེད། །བཞད་གདོང་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པའི། །བྲོ་གར་གླུ་ཚིག་ཆེན་མོས་ནི། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་འབྱིན་པར་བྱེད། །ཀུན་ལ་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་བྱེད། །སླས་དང་བྱི་མོ་བྲན་མོའི་ཚོགས། །བྲོ་གར་གླུ་ཚིག་ཆེན་མོས་ནི། །རྦད་ཅིང་གཏང་བར་བྱ་བ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཡིན། །ལྗོན་པ་དང་ནི་ལྕུག་ཕྲན་ཚལ། །སྡོང་གཅིག་དང་ནི་མེས་རེག་དྲུང་། །དང་བས་དགའ་བས་ཆགས་པས་དང་། །ཁྲོས་པས་ཀཱ་ལི་རབ་ཏུ་བྱ། །ཞེས་བརྗོད་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་སྦྱོང་བར་གྱུར་ཏོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་པའོ།། །།

ཉེར་གཅིག་པ། ཁྲོ་བོ་ལ་བསྟོད་པའི་ལེའུ།

p. 602

དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་ཤིན་ཏུ་རྔམ་པའི་མདངས་ཀྱིས་གླུ་འདི་བླངས་སོ། །ཧཱུཾ་གཏུམ་ཆེན་དུས་མཐའི་མེ་ཆེན་འབར། །འོད་ཟེར་ཉི་མ་འབུམ་གྱི་གཟི། །ཁྲོ་གཉེར་གློག་སྟོང་འགྱུ་བ་བཞིན། །མཆེ་བ་ཟངས་

p. 603

ཡག་ཟ་བྱེད་ཆེ་ཧོཿ ཧཱུཾ་རྔམ་པའི་ང་རོ་འབྲུག་སྟོང་ལྡིར། །གཏུམ་ཆེན་རི་རབ་འབུམ་བསྙིལ་སྐད། །ཨ་ལ་ཧ་ལའི་གད་རྒྱངས་ཆེ། །སྤྱུགས་པའི་འཐོར་རླུང་གཡེང་བ་ཆེ་ཧོཿ ཧཱུཾ་ཁྲོ་བོ་ཤེས་རབ་འོད་པོ་ཆེ། །ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་གསལ། །འབར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་འཇོམས། །སྣ་ཚོགས་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་ཆེ་ཧོཿ ཧཱུཾ་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་སྤྲིན་ཆེན་པོ། །འཕྲོས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆར་ཆེན་འབེབས། །དཀྱིལ་འཁོར་ཡིད་བཞིན་འབྱུང་བའི་གཏེར། །སྣ་ཚོགས་ཁྲོས་པའི་ཐིག་ལེ་ཆེ་ཧོཿ ཧཱུཾ་བདུད་ཀུན་གྱི་ནི་བདག་ཆེན་པོ། །བདུད་ཀྱི་བདུད་དེ་བདུད་རྣམས་འཇོམས། །འཇིགས་པའི་ཚོགས་ཀྱང་འཇིགས་བྱེད་པ། །འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོ་ཐིག་ལེ་ཆེ་ཧོཿ ཧཱུཾ་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཆེན་སྲ་བ་པོ། །རྡོ་རྗེ་ཆུ་བོ་སྡུད་ཆེན་པོ། །རྡོ་རྗེ་མེ་སྟེ་ཀུན་འབར་ཆེ། །རྡོ་རྗེ་རླུང་སྟེ་འཐོར་རླུང་ཆེ་ཧོཿ ཞེས་ཆེད་དུ་གླུ་བླངས་སོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་ཁྲོ་བོ་ལ་བསྟོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་གཅིག་པའོ།། །།

ཉེར་གཉིས་པ། ཁྲོ་བོ་ལ་བསྟོད་པའི་ལེའུ།

p. 604

དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བརྟན་པར་གཟུང་བ་འདི་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཀྱེ་ཀྱེ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་རང་བཞིན་འདི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །གཟུང་འཛིན་སྤྲོས་ལ་འཆེལ་བ་ཡིས། །རྣམ་རྟོག་ཞགས་པས་སོ་སོར་འཛིན། །ས་རྣམས་ཁྱད་པར་བཀོད་པ་ཡང་། །གསང་བའི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བའི་ལམ། །ཡེ་ཤེས་ངོ་མཚར་རབ་འབྱམས་ཀྱིས། །དོན་དུ་མི་འགྱུར་ཡོངས་མ་གསུངས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཕྱག་རྒྱ་གསང་ཆེན་སྙིང་པོ་འདི། །རྟོགས་ནས་སྨྲ་བར་གང་བྱེད་པ། །དེ་ཉིད་ང་ཡིན་དབང་ཡང་རྫོགས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ། །གསང་བ་འདི་ལས་གཞན་མི་མངའ། །སྒྲོ་དང་སྐུར་བ་ཞི་བ་ཡི། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན། །

p. 605

ཉིད་དེ་ངེས་པའི་དབྱིངས་ནས་ཕྱུང་། །དེ་ནི་ངེས་པར་ལུང་བསྟན་ཏེ། །སྲས་ནི་ཐུགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན། །ས་རབ་རིག་པ་འཛིན་ལ་གནས། །ཞེས་བརྗོད་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་པར་དགྱེས་ནས་དུས་བཞི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་རྒྱན་ཉིད་དུ་བཞུགས་སོ། །འཕགས་པ་རྟོག་པའི་རྒྱལ་པོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས་མཚན་ཉིད་དང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུང་གི་སྤྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་འཕྲོས་ཏེ་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུའི་མཆོག གཡུང་ཊཱིཀ་ན་རྫོགས་སོ་ཞེས་པ་རེ་ཞིག་རང་རྩོམ་ཟིན་པ་ལ་དགོངས་པ་འདྲའོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་མཉེས་པ་དང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་གཉིས་པའོ།། །།

ཉེར་གསུམ་པ། མཉེས་པ་དང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ལེའུ།

p. 606

ན་མཿཤྲཱི་གུ་ར་བེ་རཏྣ་ཏྲ་ཡཱ་ཡ། བསིལ་ལྡན་འདི་ན་སྡེ་སྣོད་འཛིན་རྣམས་ཀྱི། །ནང་ན་རྒྱུ་སྐར་རྒྱལ་པོ་གང་བ་ལྟར། །ཀུན་ནས་ཐལ་ལེ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཡིས། །མཁས་ཆེན་བཅོམ་ལྡན་རལ་གྲི་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །སྦྱན་སྔར་ཞུ་བ། །དཔལ་གསང་བ་སྙིང་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱ་དཔེ་བྲིས་ལ་བསྐུར་གསུངས་པ་ལ། དཔེ་དེ་ཏ་ལའི་ལོ་མ་ལ་ཡི་གེ་ཝ་རྟུལ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པ་བྲིས་པ། །སྔ་དུས་སུ་བྱོན་པས། །ཡི་གེ་ལ་ལ་བྲུབས། །ལེའུ་དགུ་པའི་སྟོད་ནས་ཏ་ལའི་བྱང་བུ་གཅིག་ཀྱང་ཆད། མཇུག་ཀྱན་མ་རྫོགས་པ་ཞིག་གདའ། འོན་ཀྱང་ལེའུ་ཤི་ཤུས་རྫོགས་ནས་མ་འགྱུར་བ་ལེའུ་གཉིས་རྫོགས་སུ་ཉེ་བ་ཞིག་གདའ། དེས་ཀྱང་ཇི་ཙམ་རྫོགས་མ་འཚལ། གཉིས་པོ་འདི་ལ་འབྲུ་ཐུག་བགྱིས་ན་ཅུང་ཟད་གོའམ་སྙམ་པར་གདའ་སྙེ་མ་བགྱིས། འགའ་ཞིག་ལ་ཅུང་ཟད་བགྱིས་པ་འདི་དག་ལ་ཡང་ནོར་པ་མཆིས་པས་དེ་རྣམས་ལེགས་པར་འཆོས་པ་དང་། འདི་གཉིས་ལེགས་པར་བསྒྱུར་བ་ཡང་ཞུ། གཞན་མཚམས་སྦྱོར་མ་བྱས་པ་དང་

p. 607

ཚིགས་བཅད་ལ་ཤད་མ་བྲིས་པ་རྣམས་རྒྱ་དཔེ་ལ་ཇི་ལྟར་འདུག་པ་བཞིན་བྲིས་པ་ལེགས་སོ། དང་ཞུས་ཀྱང་བགྱིས་སོ། རྒྱུད་ཀུན་སྙིང་པོ་དཔལ་ལྡན་འདུས་པ་དང་། དབྱེར་མེད་རྒྱུད་ཆེན་འདི་ལྟ་བུ་དང་གཞན། ཟབ་མོའི་རྒྱུད་དང་ཐེག་ཆེན་ཆོས་རྣམས་དང་། མཇལ་ནས་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་བྱེད་པར་ཤོག སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། གནས་གཙང་སྟེང་གི་འོག་མིན་ཉམས་དགའ་བར། ཀུན་བཟང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་གསུངས་བའི་བཀའ། རྒྱུད་རྒྱལ་གསང་སྙིང་རྒྱ་དཔེ་མ་རྙེད་པས། བོད་ཀྱི་བྱས་ཞེས་གངས་རིའི་ཁྲོད་འདིར་གྲགས། བཅོམ་ལྡན་རལ་གྲིས་རྒྱ་དཔེ་ལེགས་བཙལ་ནས། གཞུང་འདི་འཛིན་པའི་སྔགས་འཆང་རྣམས་ལ་བསྟན། པཎ་ཆེན་བི་ཤྭ་མི་ཏྲ་ལ་སོགས་པའི། གཞུང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་གསང་སྙིང་སྒྲུབ་པར་ལྟོས། སྔོན་གྱི་ལོ་པཎ་མང་གཟིགས་བློ་གྲོས་ཅན། རྒྱ་བོད་གཉིས་སུ་མཁས་ལ་ལེགས་སྦྱངས་པས། དཔེ་འདི་མ་རྙེད་ཡིད་བཞིན་རིན་ཅེན་འདྲ། རྒྱུད་འདིར་འཇུག་པའི་མུན་སེལ་ཉི་མ་ཡིན། སངས་རྒྱས་གསང་བ་ཉི་འོད་སེང་གེ་ཡིས། ཕྱི་མའི་རྒྱུད་དང་མཐུན་པའི་འགྲེལ་པ་མཛད། འདི་གཉིས་སྤངས་ནས་རང་གར་འཆད་པ་རྣམས། ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ནོར་བའི་ཕྲེང་བ་ཡིན། རྣམ་རིན་འཆོང་དྲུག་སྤྱད་གཞུང་མ་མཐོང་བས། འཆོང་དྲུང་གཞུང་མཚམས་ཤེས་པ་མེད་ཅེས་གྲགས། འཆོང་དྲུག་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བློ་གསལ་རྣམས། གཟུར་གནས་བློ་ཡིས་ཁོ་བོའི་དྲུང་དུ་བྱོན། བཅོམ་ལྡན་རལ་གྲིས་བཀོད། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བཅོམ་ལྡན་རལ་གྲིའི་ཕྱག་དཔེ་ལ་གཏུགས་ཤིང་བྲིས་སོ། མངྒ་ལཾ།

གསང་སྙིང་རྒྱ་དཔེའི་འགྱུར་བྱང་།

p. 608

གསང་སྙིང་རྒྱ་དཔེའི་འགྱུར་བྱང་བཞུགས་སོ། ན་མོ་གུ་ར་ཝེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་དཔལ་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའི་མཛོད། ཐེག་པའི་བཅུད་འདུས་མན་ངག་སྙིང་པོའི་དབྱིངས། མ་ནོར་གསལ་བྱེད་གཞན་མིན་དེ་ཁོ་ན། རང་ཉིད་ངོ་བོས་ངེས་པའི་དོན་ལ་འདུད། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་རྩ་བའི་

p. 609

རྒྱུད་དཔལ་གསང་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་འདི་ལ། ཨོ་རྒྱན་གྱི་མཁན་པོ་པདྨ་སཾ་བྷ་ཝ་དང་། ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་འགྱུར་དང་། པཎྜི་ཏ་བི་ཤྭ་མི་ཏེ་དང་། ལོ་ཙྪ་བ་ཕ་གོར་བཻ་རོ་ཙ་ན་འི་འགྱུར་དང་། པཎྜི་ཏ་བི་མཱ་ལ་མི་ཏྲ་དང་། ལོ་ཙྪ་བ་རྨ་རིན་ཆེན་མཆོག་གི་འགྱུར་ཡོད་ཅེས་གྲགས་ན་འང་། དིང་སོང་གི་དཔེ་རྣམས་ཀྱི་མཇུག་ན་ལོ་པཎ་འདི་དང་འདིས་བསྒྱུར་ཅེས་པའི་མཆན་བཀོད་པ་ནི་མི་འདུག་མོད། དེས་ན་འང་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་དོན་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་མཁས་གྲུབ་བརྙེས་པའི་ལོ་པཎ་ཆེས་ཆེ་བ་ཞིག་གིས་བསྒྱུར་བར་ཁོ་བོས་རྟོགས་སོ། འདིར་རྒྱ་གར་གྱི་དཔེ་རྙེད་པའི་ཚུལ་ནི། མཁས་པའི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་བཅོམ་ལྡན་རལ་གྲིས། ཉི་འོད་སེང་གེའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་དང་། བི་ཤྭ་མི་ཏྲའི་འགྲེལ་ཆེན་དང་། སངས་རྒྱས་གསང་བའི་རྣམ་དབྱེ་འགྲེལ་དང་། པདྨའི་རྣམ་བཤད་འགྲེལ་དང་། སྒེག་པ་རྡོ་རྗེའི་འགྲེལ་པ་པར་ཁབས་དང་། བི་མ་ལའི་འགྲེལ་ཆུང་པིན་ཏང་ཏ་དང་། ཏི་ཤྲཱ་མ་ཏིའི་བེར་ཀ་འགྲེལ་དང་། གཞན་ཡང་རོང་ཟོམ་ཆོས་ཀྱི་བཟང་པོའི་དཀོན་ཅོག་འགྲེལ་རྣམས་གཟིགས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དཔལ་གསང་འདུས་པའི་འགྲེལ་པ་པཎྜི་ཏ་བི་ཤྭ་མི་ཏྲས་མཛད་པར། རྒྱུད་འདིའི་ཁུངས་མང་དུ་དྲངས་པ་གཟིགས་པས། རྩད་གཅོད་པས་རྐྱེན་བྱས་ནས་ཀུན་ལ་ཡང་ཡང་དུ་གླེངས་པས། ནམ་ཞིག་བོད་ཡུལ་དབུས་ཀྱིས་ཆ་བཟང་དང་ཉེར་ན། མི་མགར་བ་སེང་གེ་འོད་ཀྱི་སློབ་བརྒྱུད་སྔགས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྟ་སྟོན་པ་ཞེས་གྲགས་པ་ཞིག་ན་རེ། གསང་བ་སྙིང་པོའི་རྒྱ་དཔེ་བསམ་ཡས་ན་བདག་གི་ཞང་པོ་སྔགས་པ་ཞིག་ལ་འདུག་ཅེས་གླེང་པ་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དྲིས་པས། རྩེ་ལྡར་འགྲོ་ཟེར་བའི་ཨ་ཙ་ར་བོད་སྐད་ཀྱང་ཆ་ཙམ་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་ལྷ་ས་ནས་བྱུང་གདའ་སྟེ། བསམ་ཡས་སུ་རེ་ཞིག་བསྡད་ནས་དབུ་རྩེའི་རྒྱ་དཔེ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་འདུག་པས། བདག་གི་ཞང་པོས་ཅི་འདུག་ཅེས་དྲིས་པས། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། གུ་ཧྱ་གདྡྷ། བོད་ཀྱི་སྐད་

p. 610

དུ་གསང་བ་སྙིང་པོ་བྱེས་བྱ་བར་འགྲོ་འམ་ཟེར་བས། གསང་བ་སྙིང་པོའི་རྒྱ་དཔེ་ཡིན་ངེས་སྙམ་ནས་ཡིད་དམ་དུ་གཟུང་བདོག་ཅས་ཞུས་པས། དེ་མ་ཐག་པར་ལོང་ཞིག་པར་བསྒོས་ཤིང་། དེས་ཀྱང་རིངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བླངས་ཏེ་ཕུལ་བས་གཟིགས་ཏེ་མཉེས་ཤིང་། རྒྱ་དཔེ་ཏ་ལཱི་ལོ་མ་ལ་ཡི་གེ་ཝ་རྟུལ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བྲིས་པ་སྔོན་རྒྱལ་པོ་སྔ་དར་གྱི་དུས་སུ་བྱོན་པས། རྙིངས་པས་ཡིག་འབྲུལ་ལ་བྲུབས་ཤིང་། ལེའུ་དགུ་པའི་སྟོད་ནས་ཏ་ལཱི་བྱང་བུ་གཅིག་ཆད་པ། མཇུག་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པ་རྫོགས་སུ་ཉེ་བ་ནས་ཀྱང་མཚང་བ་ཞིག་འདུག་པས། ཆེས་ཆེར་མ་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་སྟེ། སླར་ཡང་རྒྱ་དཔེ་ཡར་འགྲོག་པ་ཤ་གད་ལོ་ཙྪ་བ་ཤེས་རབ་བཟང་པོ་ཞེས་གྲགས་པ། སྔར་གྱི་སྦྱངས་པའི་ས་བོན་སད་པ། ཚེ་འདིར་ལོ་ཙྪའི་ཚུལ་འབད་པ་ཆུང་དུས་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་དེ་ལ་སྔོན་གྱི་རྒྱ་དཔེ་འདི་འདུག་པས་འབྲུ་ལེན་གྱིས་ལ་བསྐུར་ཞེས་བསྒོས་ཤིང་། དེས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་བྲིས། འགྱུར་མཆན་ཅི་རིགས་ཀྱང་བཏབ། ཕྱི་མོའི་གནས་ལ་མི་གསལ་བ་རྣམས་བུ་དཔེར་ཡང་དེ་ལྟར་བཏབ། བརྡ་སྤྲད་ཅིང་གྲུབ་པ་དང་། ན་མཿཤྲཱི་གུ་ར་ཝེརཏྣ་ཏྲ་ཡཱ་ཡ། བསིལ་ལྡན་འདི་ན་སྡེ་སྣོད་འཛིན་རྣམས་ཀྱི། ནང་ན་རྒྱུ་སྐར་རྒྱལ་པོ་གང་བལྟར། ཀུན་ནས་ཐལ་ལེར་ཏུ་གསལ་བ་ཡི། མཁས་མཆོག་བཅོམ་ལྡན་རལ་གྲི་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །སྤྱན་སྔར་ཞུ་བ། དཔལ་གསང་སྙིང་པོའི་རྒྱ་དཔེ་འདྲ་ལེན་དུ་གྱིས་ལ་བྲིས་ལ་བསྐུར་གསུངས་པ་ལ། འབྲུ་ཐུག་བགྱིས་ནས་བྲིས་ཤིང་། མཚམས་སྦྱོར་མ་བྱས་པ་དང་། ཚིགས་བཅད་ལ་ཤད་མ་བྲིས་པ་རྣམས་རྒྱ་དཔེ་ན་ཇི་ལྟར་འདུག་པ་བཞིན་བྲིས་པ་ལགས་ཤིང་། སྔ་འགྱུར་དང་འབྲུ་ཐུག་བགྱིས་ན་ཟུབས་པ་རྣམས་གོའམ་སྙམ་པ་གདའ་སྟེ་མ་བགྱིས། དང་ཞུས་ཀྱང་དག་པར་བགྱིས་ལགས་ཤིང་། སྒྲོ་སྐུར་བསལ་ཕྱིར་ཀུན་ལ་སྤེལ་བ་ཞུ། རྒྱུད་ཀུན་སྙིང་པོ་དཔལ་ལྡན་འདུས་པ་དང་། དབྱེར་མེད་རྒྱུད་ཆེན་འདི་ལྟ་བུ་དང་གཞན། ཟབ་མོའི་ཆོས་དང་ཐེག་ཆེན་ཆོས་

p. 611

རྣམས་ལ། མཇལ་ནས་བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་བྱེད་པར་ཤོག ཅེས་པའི་ཞུ་ཡིག་དང་རྒྱ་དཔེ་བཅོམ་ལྡན་པའི་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་ཞིང་། བཅོམ་ལྡན་པས་གང་གི་ཚེ་སྔགས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མང་པོ་ཤ་བ་ཆོ་མོ་ལྷ་ཁང་དུ་ཆེར་འདུས་པ་དེའི་ཚེ། རྒྱུད་འདིའི་རྒྱ་དཔེ་བསྐུར་ནས། འདི་རིགས་འཛིན་ཆེན་པོ་པདྨ་སཾ་བྷ་ཝའི་ཕྱག་དཔེར་འདུག་ཅིང་། རྒྱུད་རྣམས་དག་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་ཏེ་བསྙད་པས། ཁོང་རྣམས་ན་རེ་བོད་ན་རྒྱུད་འདི་ལ་ད་ལྟ་རྒྱ་དཔེ་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་གི །ཁོ་བོ་ཅག་རྣམས་ལ་ནི་སྔོར་ནག་ཀྱང་སོ་མ་ཉི་མེད་ཟེར་རོ། དེ་ནས་རིང་ཞིག་ལོན་པའི་ཚེ། བྱང་རི་བ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོས་རྒྱ་དཔེ་དེ་བཅོམ་ལྡན་པའི་ཕྱག་ནས་ཞུས། ཐར་པ་ལོཙྪ་བའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་དང་། རྒྱ་དཔེའི་ནང་མང་ཉུང་ལ་སོགས་པའི་དྲེགས་ཡོད་པར་འདུག་པ་དང་། འཆོང་དྲུག་གི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྱུར་བར་ཞུ་ཞེས་བསྐུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཉི་འོད་སེང་གེའི་འགྲེལ་ཆེན་དང་། སངས་རྒྱས་གསང་བའི་འགྲེལ་པ་དང་། སྒེག་པ་རྡོ་རྗེའི་འགྲེལ་པ་དང་། སྔ་འགྱུར་རྣམས་དཔང་པོ་བྱས་ནས། སྔ་འགྱུར་ན་མེད་ཅིང་རྒྱ་དཔེ་འདི་ན་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྱུར། འདིར་བྱུང་འཐད་ཅིང་སྔ་འགྱུར་ན་ཡོད་པའི་ཚིག་ཅི་རིགས་རྣམས་སྔ་འགྱུར་བཞིན་བྲིས། སྔ་འགྱུར་སྔ་ཕྱི་ནས་རིང་པོ་ནས་བསྒྱུར་ཏེ། བསྒྱུར་བ་རྣམས་ཁོ་བོས་རྒྱ་དཔེ་ལྟར་བཀོད་དོ། ཡང་ལེའུ་གསུམ་པ་ནས། བདག་དང་བདག་གི་གཞན་རྣམས་ནི། དྲུག་པ་ནས། ཀུན་འབྱུང་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་སྤྱོད། ཅེས་དང་། བདུན་པ་ནས། དཔེར་ན་དེ་བཞིན་སྦྲིད་སངས་བཞིན། ཞེས་དང་། དགུ་པ་ནས། སོ་སོ་ཐིག་ལེ་དེ་ཉིད་ལ། ཞེས་དང་། བཅུ་བདུན་པ་ནས། འབར་བའི་ཁྲོ་བོ་མང་པོ་འཁྲུག །ཅེས་དང་། ཐ་མ་ནས། དེ་བཞན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་པར་དགྱེས་ནས་ཞེས་དང་། ཡང་འཕགས་པ་རྟོག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་ནས། འབྲས་བུའི་མཆོག་གི་བར་རྒྱ་དཔེ་འདི་ན་མི་སྣང་ལ། ལེའུ་དགུ་པའི་འགོ་ནས་

p. 612

དེ་ནས་སློབ་མ་གཞུག་པར་བྱ། ཞེས་པའི་རྒྱ་དཔེ་བྱང་བུ་གཅིག་ཆད་པ་འང་འགྱུར་རྙིང་ལས་བསབས་པ་ཡིན་ནོ། ཡང་རྒྱ་དཔེ་འདིའི་ལེའུ་བཞི་བར། རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེ་ལྔ་བཅུ་དང་། དེ་དག་གི་དོན་བཤད་ཀྱང་ཚང་བར་བྱུང་བ་དང་། བཅོ་ལྔ་བར་མཇུག་པ་སྦུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་བྱུང་བ་དང་། འཆོང་དྲུག་ཀྱང་རྒྱ་དཔེ་འདི་ནས་ཚང་བར་བྱུང་ཞིང་། རྒྱ་འགྲེལ་ཉི་འོད་ལ་སོགས་པར་མ་བྱུང་བས། རྒྱ་དཔེ་ལ་ཡང་རྒྱས་བསྡུས་གཉིས་སུ་ཡོད་པར་གསལ་ཞིང་། བོད་དུ་དཔེ་མ་ཁྱུད་བྱས་ཞེས་པ་མི་བདེན་ཅིང་། གཞུང་རྒྱས་བསྡུས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། དེ་བས་ན་གཟུ་ལུམས་དང་། རལ་ཆོད་དང་། མུན་སྤྲུལ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་རྣམས་སྤངས་ནས་བསམ་པ་རྣམས་བར་དག་པས་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་མཐོ་བ་ལ་ཕྲག་དོག་དང་། མཉམ་པ་ལ་འགྲན་སེམས་དང་། དམན་པ་ལ་བརྙས་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་སྤངས་ཏེ། ཁོ་བོས་འགྱུར་འདི་ལ་ལྟས་ན་ཚིག་དོན་གྱི་འགའ་ཞིག་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་སྲིད་པས་བློ་གསལ་ཞིང་གཟུ་བོར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདྲི་བ་དང་། འཆང་བ་དང་། བཀླག་པ་དང་། སྟོན་པ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་མཛད་པ་ཞུ། དཔལ་གསང་བ་སྙིང་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི། བྱང་རི་བ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོས་བསྐུལ་བའི་ངོར། མང་དུ་ཐོས་པའི་ལོཙྪ་བ་གནས་བརྟན་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོས་ཐར་བའི་གླིང་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམས་པར་ངེས་པའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ཀུང་དུ་བཟང་པོའི་གསུང་མཆོག་ཟབ་མོ་འདི། འདི་ཉིད་སྟོན་པ་དགྱེས་པས་ཆེད་དུ་བརྗོད་ཅིང་བརྗོད་པས་གསུངས། གསུང་བཞིན་གསུང་རབ་ཀུན་གྱི་མཆོག་གྱུར་འདི་ནི་འོག་མིན་དུ། དང་པོ་བསྟན་ནས་སླར་ཡང་གསང་འཛིན་གསང་བའི་བདག་པོའི་མཐུས། ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏི་ཀུ་ཀུ་རཱ་ཛ་འབྱོར་བའི་དང་པོ་མགོ་མས། ཕྲོ་བྲང་དམ་པ་ཨོ་རྒྱན་གནས་སུ་ཆོས་འདིས་དབུ་བརྙེས་ཤིང་། ཀུ་རུ་རཱ་ཛས་ཏན་ཏྲ་བཅོ་བརྒྱད་ལེགས་པར་བཀྲོལ་ནས་ནི། སླར་ཡང་གསངས་རིའི་ཁྲོད་འདིར་ལྷ་སྲས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་དུས། པདྨ་དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་དར་

p. 613

པར་མཛད། དེ་ནས་རིང་ཞིག་ལོན་པའི་དུས་ན་རྒྱ་དཔེ་འདི། མར་ཐོས་བཅོམ་ལྡན་རལ་གྲིས་བརྩོན་པ་ཆེན་པས་རྙེད། དེ་ཡི་ཕྱག་དཔེ་ཤེས་རག་རྒྱ་མཚོས་གུས་པས་ཞུས་ནས་ནི། བསྒྱུར་ཅེས་བསྐུལ་ནས་ཁོ་བོས་ཚུལ་འདི་ལེགས་པར་བསྒྱུར། དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བས་སངས་རྒྱས་དགེ་བའི་ཆོས། ས་མཆོག་རིགས་འཛིན་དབང་པོ་སྟེར་བའི་ལམ་གཅིག་པུ། ཞི་ཁྲོ་རབ་འབྱམས་འཕྲིན་ལས་རྣམས་བཞི་འབྱུང་བའི་གནས། ཡ་མཚན་ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་གསང་སྔགས་དཔལ། དཔལ་འདི་ཡི་ནི་དོན་རྟོགས་དཔལ་མཆོག་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡི། ས་ལ་འཛེགས་ནས་ས་མཆོག་དབང་པོའི་གནས་ཐོབ་ནས། ས་འོགས་སྟེང་ས་བླའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ། ས་བཞིན་སྐྱོ་བ་མེད་པས་ཡང་ཡང་སྨིན་བྱེད་ཤོག ཡང་འདིར་སྨུས་པ། གསང་སྔགས་སྔ་འགྱུར་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཡི། རྒྱུད་རྒྱལ་དཔལ་ལྡན་གསང་བ་སྙིང་པོ་འདི། འཛིན་པའི་སྔགས་འཆང་རྣམས་ལ་བཀའ་ཉིད་དུ། རྩོད་པ་མེད་མོད་འོན་ཀྱང་སྔ་དུས་སུ། སྐད་གཉིས་སྨྲ་བ་ལྷས་བཙས་ལ་སོགས་པས། སྐྱོན་བཞི་ཡོད་ཅེས་རྒྱ་དཔེ་མ་མཐོང་ཕྱིར། བོད་ཀྱིས་བྱས་ཞེས་གངས་ཅན་འདིས་བསྒྲགས་པས། མཁས་བློམ་མགའ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་གནས་སུ་གྱུར། དུས་ཕྱིས་གངས་རིའི་ཁྲོད་འདིར་མཁས་པའི་མཆོག ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་གསུང་རག་རྣམས་འབྱེད་ཅིང་། བསྟན་ཟུར་བའི་སང་ཆོས་སློབ་ཏུ་བྱོན་བས་གཡོག་བཅོལ་བའི་སྙིང་ནང་ཡིན་པར་གྲགས། པའི་ཁུར་འཛིན་མཁས་པའི་འདུན་ས་ན། རྒྱལ་མཚན་ལྟར་མཐོ་དཔལ་ལྡན་རལ་གྲི་ཡིས། རྒྱ་དཔེ་ལེགས་རྙེད་རྩོད་བྲལ་ཉི་ཟླ་ལྟར། ཀུན་ལ་གསལ་མཛད་གཙུག་གི་རྒྱན་དུ་མཆོད། མ་ངེས་བསྐྱར་ནས་སྐྱོན་གཞིའི་གེགས་སེལ་བ། དཔལ་ལྡན་གསང་བའི་སྙིང་པོ་སྒྲུབ་པའང་མཛད། དེ་ཕྱིར་འདི་ན་རྟོག་གེ་སྨྲ་བ་རྣམས། དོན་ལ་སྤྱོད་པ་བློ་གྲོས་རིང་བྱས་ནས། གསང་སྙིང་བོད་ཀྱིས་བྱས་ཞེས་བསྒྲུགས་པ་རྣམས། ཆུ་རླབས་བཞིན་དུ་ངལ་བ་དོན་མེད་གྱུར། དེ་རྗེས་སྐད་གཉིས་སྨྲ་བ་མཁྱེན་བའི་དཔལ། བློ་གྲོས་

p. 614

ཉི་མ་གནས་ལྔའི་འོད་ཟེརཅན། བརྟུལ་ཞུགས་རྒྱལ་མཚན་འཛིན་པ་ནོར་བུས་སྦུད། འདོད་དགུ་དཔལ་འབྱུང་བཟང་པོའི་མཐུ་ཅན་ལ། གཞུན་འདི་འཛིན་པ་བཤེས་གཉེན་མ་ཐོགས་པ། ཤཱ་ཀྱའི་དགེ་བསྙེན་པྲ་ཛྙཱ་སཱ་ག་རས། ལྷག་བསམ་དག་པས་རབ་བསྐུལ་གསོལ་བཏབ་ནས། རྒྱུད་ཀུན་སྙིང་པོ་འདི་ཉིད་བསྒྱུར་བ་ཡིན། འདི་ཡི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་འགྱུར་རྙིང་ལ། སྔོན་གྱི་འགྱུར་མཛད་མཁས་གྲུབ་བརྙེས་པ་པོ། གཞན་ཕན་བྱམས་བརྩེའི་ཐུགས་ལྡན་དེ་དག་གིས། དོན་འགྱུར་གཙོར་མཛད་རྒྱ་དཔེ་འདི་ཉིད་དང་། མཐུན་དང་མི་མཐུན་བོད་སྐད་དག་མི་དག །ལ་ལ་སྐད་རྙིང་གི་བསྒྲིབས་གོ་བ་བཀའ། །དཔེ་འདིར་སྔར་མེད་ཚིག་འགའ་ཡོད་སྐྱོང་ཞིང་། འཆོང་དྲུག་ལ་སོགས་ཇི་ལྟར་ངེས་དཀའ་ཕྱིར། །སྒྲ་བསྒྱུར་གཙོར་བྱས་གཞུང་འདི་བསྒྱུར་མོད་ཀྱི། །འོན་ཀྱང་སྔ་འགྱུར་གཞུང་ན་མི་བཞུགས་པའི། །ཚིག་འགའ་འགྱུར་འདིའི་རྒྱ་དཔེ་འདི་ལ་མཐོང་། །དེ་ཕྱིར་རྒྱ་དཔེ་རྒྱས་བསྡུས་ཤེས་པར་གྱིས། །འདི་འདྲའི་ཚུལ་ལ་འཚར་དུ་འཛིན་པར་ངེས། །རྟོགས་དཔྱོད་མི་ལྡན་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ། །འདི་ལ་སྔོན་ཆད་སྒྲོ་སྐུར་བྱུང་བས་ན། །ད་ལྟ་རྒྱ་དཔེ་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་། །སྙིགས་དུས་སྐྱེ་བོ་སོམ་ཉི་སེལ་དཀའ་བས། །གསར་འགྱུར་འབད་པའང་ངལ་བ་དོན་མེད་དེ། །འདི་ལ་འཆད་ཉན་སྐྱོང་བའང་མི་འབྱུང་ལ། །གཞན་ཡང་སྔ་འགྱུར་གཞུང་གི་ཚིག་འདི་ལ། །འདི་ལྟར་བསྒྱུར་ཅེས་ག་ཤ་གྱེད་པའང་སྲིའི། །དེ་དག་ཕལ་ཆེར་གང་ཟག་རྗེས་འབྲང་ཞིང་། །ཐོས་པའི་ནོར་བྲལ་ཆགས་སྔང་ཚེར་མ་ཡིས། །བློ་མིག་ལྐུགས་པས་ངེས་དོན་ཤེས་བྱའི་གསུང་། །ཇི་བཞིན་ལྟ་བར་མི་ནུས་ཁོ་ནར་ཟད། །དེའི་ཕྱིར་བློ་གསལ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུད་འདིའི་འགྱུར། །གསང་རྙིང་སྡེབས་ལ་གཟུང་གནས་བློ་ཡིས་སྤྱོད། །བསྟན་པའི་ཉི་མ་ཕན་བདེའི་འོད་ཟེར་ཅན། །ཤར་རིའི་རྩེ་ནས་ནུབ་རིའི་ས་འཛིན་རྩེར། །ཉེ་བའི་དུས་འདིར་འདི་འདྲའི་རྒྱུད་ཟབ་མོ། །འཆང་ཉན་བསྒོམ་པར་བརྩོན་པ་དེ་དག་གི། །བསོད་ནམས་ཚད་ཀྱིས་གཟུང་བར་མི་ནུས་པས། །ཚིག་དོན་མཁས་པས་

p. 615

གཞན་ལའང་བསྙད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་དག་གསལ་བས་རབ་སྙམ་དགེ་འབི་ཤེས་བྱ་ཀུན། །ཀུན་ནས་གཟིགས་པའི་སྤྱན་ཡངས་རྒྱལ་བའི་སྤྱི་གཟུགས་རིགས་རྣམས་ཀུན་གྱིས་བདག །བདག་གཞན་འགྲོ་བས་མྱུར་ཐོབ་བདེ་གཤེགས་ཀུན་གྱི་ཐུགས་རྗེའི་བཅུད། །གསང་བཅུད་མ་ནོར་ངེས་པའི་བཀའ་འདི་རབ་སྟོན་ཞི་བའང་བསྐུལ་བར་ཤོག །ཀུན་ཀྱང་ལམ་འདིས་གྲོལ་གྱུར་ཅིག །ཐར་པ་ལོ་ཙཱ་བའི་འགྱུར་བྱང་ངོ་། །རང་སེམས་དག་པའི་འོག་མིན་ཞིང་ཁམས་སུ། །རང་རིག་དཔལ་ལྡན་ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེ་སེམས། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་མདངས་ཤེལ་ལ་གཞའ་ཚོན་བཞིན། །མ་འདྲེས་གསལ་བར་འཆར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེ། །སྟོན་པའི་དགོངས་པས་ཡོངས་བསྟན་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ། །རིགས་འཛིན་བརྡ་ལས་འོངས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ཛའི། །ཁང་སྟེང་གླེགས་བམ་ཆར་བབས་སྙན་ཁུང་ལས། །རིམ་བྱོན་འཕགས་བོད་ལས་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་རྙེད། །རྒྱལ་དབང་པདྨས་སྒྲ་ལས་རང་བསྒྱུར་ཅིང་། །དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་གཉགས་དང་རྨས། །ཞུས་ཆེན་ལེགས་མཛད་སྒྱུ་འཕྲུལ་རྩ་བའི་རྒྱུད། །ངེས་གསང་ཐེག་པ་རིམ་བདུན་ཡང་རྩེར་སོན། །དཀག་ཆག་འཕང་ཐང་མ་དང་ལྡན་དཀར་དུ། །གསང་སྔགས་ནང་གི་རྒྱུད་རྣམས་ཆེས་གཉེན་བས། །འགོད་པར་མ་ལུས་ཞེས་པ་སྔ་འགྱུར་གྱི། །རྒྱུད་ལས་ངོས་འཛིན་གཞན་པ་བྱ་རྒྱུས་དབུས། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས། །ལ་ལར་ཞུས་དང་མཛད་བཞེད་རེ་ཞིག་པར། །བཏང་སྙོམས་བཞག་ལས་གཉིས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་ཞེས། །བརྫུས་མའི་རྒྱུད་བཞིན་ཀུན་མཁྱེན་བུའི་སྦྱང་གསར་གྱི་གཉིས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་མ་ཚང་བདེ་བསྒྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་བརྫུས་མ་འདི་རྒྱུད་མིན་བ་ཤེས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་བས་སོ། སོགས། ངེས་པར་དབྱུང་བ་མིན། །ས་ལོ་ཉིན་མོར་བྱེད་པས་གངས་ལྗོངས་ཀྱི། །ཆོས་ལོག་མུན་པ་མ་མཐར་སྐྲོད་སྡོམ་གསུམ་དུ། །གསང་སྙིང་རྙིང་མའི་ཆོས་རྣམས་བཏང་སྙོམས་ལས། །ཕྱག་རྒྱ་བ་བཞིན་འབད་པས་བཀག་པ་མེད། །མཁས་པའི་རྩེར་སོན་རིག་རལ་ཐར་ལོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ལྡན་གཟུང་

p. 616

གནས་མཁས་མང་པོས། །རྒྱུ་དཔེ་རྙིང་ནས་ཆེར་བ་སྔགས་འགྱུར་བཅོས་རྣམས། །བསྟན་ལ་གཅེས་འཛིན་ཐུགས་ཀྱི་འབད་པས་མཛད། །གཡག་ཞར་རྩ་ལྟར་ཕྱོགས་རེར་མ་གྱུར་པའི། །ཐུབ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཡིད་བཟང་བྱས་ཡིས་སྒྲོལ་ཆེན་དྲིན་ལས་ཁོ་བོ་ཆོས་སྤང་གི། །སྒྲིབ་པས་མ་སྔགས་ཞེས་གསུངས་དགྱེས་རྩེར་སོན། །རྡོ་རྗེ་འཆང་དཔང་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས། །རྒྱུད་འདིའི་བཤད་དཀའ་ཡབ་ལ་ཉེས་གསན་ནས། །རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་མཛད་ཐེག་པ་མཆོག་གི་བསྟན། །མི་ནུབ་རིན་པོར་གནས་པའི་སྲོག་ཤིང་གྱུར། །ཡིད་སྲུབས་མདའ་ཡིས་སྙིང་ག་ཕུག་མིན་པ། །བཟང་པོའི་བག་ཆགས་སད་པའི་བློ་ལྡན་ལ། །ཕན་ཕྱིར་བར་གྱི་ཆོས་སྦྱིན་འདི་སྤེལ་བའི། །སྲུང་མ་ལེགས་ལྡན་ཚོགས་ཀྱི་བདག་པོས་མཛོད། །ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་འབྱུང་གནས། །ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་སྦྱངས་བྱས་མིན་གདོད་མ་ནས། །ལུས་ཅན་ཡོངས་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཀུན་དུ་བཟང་། །རང་ཞལ་རང་ངོ་འཕྲོད་པར་བདག་བྱིན་རློབས། །ཞེས་ཐེག་པ་མཆོག་གི་བསྟན་པའི་བཙས་སུ་སྒྱུ་འཕྲུལ་རྩ་རྒྱུད་དགའ་ལྡན་ཕུན་ཚོགས་གླིང་དུ་བར་དུ་བརྐོས་པའི་ཚེ། །ཟ་ཧོར་གྱི་མནྡས་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་པ་ནི་ཆང་ཁྱིམ་པ་ངག་དབང་མཁྱེན་བརྩེའོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་གསང་བ་སྙིང་པོའི་དབང་ལུང་གི་བརྒྱུད་པ་ནི། །སྟོན་པ་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ། །རྒྱལ་ཚབ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ། འཕགས་པ་རིགས་གསུམ་མགོན་པོ། །དེ་ཡང་འཇམ་དཔལ་ལས་ལྷ་གྲགས་ལྡན་མཆོག་སྐྱོང་བརྒྱུད་དེ་ལྷ་ལ་བབས། །སྤྱན་རས་གཟིགས་ནས་ཀླུ་རྒྱལ་མགྲིན་ནག་སོགས་ཀླུ་ལ་བབས། །ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ནས་གནོད་སྦྱིན་ཀུན་བཟང་སོགས་གནོད་སྦྱིན་ལ་བབས་ཤིང་། །དེ་ཡང་མཐར་མི་དང་མིན་གཉིས་ཀར་བརྒྱུད་པ་ནི། །གསང་བདག་གིས་ལྷ་གྲགས་ལྡན་མཆོག་སྐྱོང་། །ཀླུ་འཇོག་པོ། །གནོད་སྦྱིན་སྐར་མ་མདའ་གདོང་། །སྲིན་པོ་ལངྐ་མགྲིན་བཅུ། མི་ལི་ཙ་བཱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་ལྔ་ལམ་ཡའི་རྩེར་བསྟན་ནས་སྲིན་པོ་བློ་གྲོས་ཐབས་ལྡན་གྱིས་གླེགས་བམ་དུ་བཞེངས་པའི་ཏནྡྲ་སྡེ་བཙོ་བརྒྱད་

p. 617

ཀྱི་ཆར་རྒྱལ་པོ་ཛའི་ཕོ་བྲང་གི་རྩེར་བབས། །དོན་མ་ཁྲོལ་བར་དགེ་སློང་ཀུ་ཀུ་རཱ་ཛ་ལ་ཞུས་པས། །དེས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒྲུབས་ནས་རྟོགས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ལ་བཤད་པས། །དགེ་སློང་ཀུ་ཀུ་རཱ་ཛ། སྐལ་ལྡན་རྒྱལ་པོ་ཛ། ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏི། སིདྷ་རཱ་ཛ། ཨུ་པ་རཱ་ཛ། སྲས་མོ་གོམ་ས་ལ། སློབ་དཔོན་སྒེགས་པ་རྡོ་རྗེ། པཎ་ཆེན་བི་མཱ་ལ་མི་ཏེ། ཡང་ན་གོམ་ས་ལ་ནས་བྷུ་ཏ་ཀུཊྚ། མི་ཏྲི་ཀ་མ་ལ། དྲི་མེད་སངས་རྒྱས་གསང་བ། ཡང་ན་རྒྱལ་པོ་ཛ་ནས། ཨི་ནྡྲ་བྷཱུ་ཏི། ནཱ་ག་བྷཱུ་ཏི། ཁྱིའི་རྒྱལ་པོ། རོ་ལངས་དེ་ཝ། རྡོ་རྗེ་བཞད་པ། ཟ་ཧོར་རྒྱལ་པོ་པྲ་ཏ་སྟི། དེས་ཤཱཀྱ་པྲ་བྷ། ཤཱཀྱ་སེང་གེ་གསུམ་ལ་བཤད། ཤཱཀྱ་པྲ་བྷས་གངས་རི་སེར། རྨ་རིན་ཆེན་མཆོག སྦས་མཉྫུ་ཤྲཱི། བན་ཁ་མུ་རྟི་གསུམ་ལ་བཤད། རྨས་ནུ་རུ་རིན་ཅེན་གཞོན་ནུ་ཡང་ན་སྲས་མོ་ནས། སློབ་དཔོན་སྒེག་པ་རྡོ་རྗེ། བི་མཱ་ལ། རྨ་རིན་ཆེན་མཆོག ཡང་ན་སྲས་མོ་ནས། སློབ་དཔོན་ཀུ་རུ་རཱ་ཛ་ཕྱི་མ། རོ་ལངས་བདེ་བའི་དངོས་གྲུབ། སློབ་དཔོན་རྡོ་རྗེ་བཞད་པ། ཟ་ཧོར་རྒྱལ་པོ་པྲ་ཧ་སྟི། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བ། སྦྲེག་པ་རྡོ་རྗེ། བི་མཱ་ལ། ཡང་ན་ཀུ་ཀུ་རཱ་ཛ་ནས། དྲང་སྲོང་ཤི་ཏ། པྲ་ཧ་བྷ་སྟི། སློག་དཔོན་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ། དེས་གཉགས་ཛྙཱ་ན་ཀུ་མཱ་ར་དང་། ངན་ལམ་རྒྱལ་བ་མཆོག་དབྱངས་གཉིས་ཀ་བཤད། གཉགས་ཀྱིས་སོག་པོ་དཔལ་གྱི་ཡེ་ཤེས། དེ་ལ་གནུབས་ཆེན་གྱིས་གསན། ཡང་ན་ཀུ་ཀུ་རཱ་ཛ་ནས། ད་ན་ལུ་ཀྲི་ཤ་ཀ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ། རོ་ལངས་དེ་ཝ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་སོགས་ཨོ་ཙཱ་བ་དྲུག །ཡང་ན་རྒྱལ་ཛ་ནས། སྒོམ་ཕམ། བི་མཱ་ལ། དེས་རྨ་རིན་ཅེན་མཆོག་དང་གཉགས་ཛྙཱ་ན་ཀུ་མཱ་ར་གཉིས་ལ་བཤད། གཉིས་ཀས་ཙུ་རུ་ཡེ་ཤེས་གཞོན་ནུ་དང་། གྱི་རེ་ཕྱོགས་སྐྱོང་གཉིས་བཤད། དེ་གཉིས་ཀ་ལ་ཁྱུ་ག་པོ་དབྱིག་འོད། དེས་དར་རྗེ་དཔལ་གྱི་གྲགས་པ་དང་ཞབ་རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན། ཁྱུང་པོ་དབྱིག་གི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་

p. 618

ལ་བཤད། ཞང་གིས་གནུབས་ཆེན་སངས་རྒྱས་ཡ་ཤེས། རིམ་པ་བཞིན་སོ་ཡེ་ཤེས་དབང་ཕྱུག དབ་ཐུང་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན། སྐོར་ཐུང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས། ར་ཐུང་ཡེ་ཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས། ཉང་ཤེས་རབ་མཆོག ཡང་ན་གནུགས་ཆེན་ནས། ཁུ་ལུང་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། གཉབས་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ། ཉང་ཤེས་རབ་མཆོག །ཉང་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས། འུག་བྱ་ལུང་པ་ཟུར་ཆེན་ཤཱཀྱ་འབྱུང་གནས། ཡང་ན་ཙུ་རུ་དང་གྱེར་གཉིས་ཀྱི་ཞང་རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན། ལྕོག་རོ་ཤེས་རབ་བྱང་ཆུབ། འགོས་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱང་ཆུབ། སོ་ཡོན་ཏན་བཟང་པོ་བཞི་ལ་བཤད། བཞི་ཀས་ཞང་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་གནས། རིམ་པ་བཞིན་ཟ་རི་ཡེ་ཤེས་འཕགས། གནུགས་བླ་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ། ཟུར་པོ་ཆེ། ལྟ་སྒོམ་གྱི་རྩེ་མོ་ལྷ་རྗེ་ཟུར་ཆུང་པ། དེའི་སློབ་མ་ཀ་བཞི་གདུང་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་རུ་གྱུར་པ་ལྷ་རྗེ་ཉ་ཚལ་བ་རླན་ཤཱཀྱ་བྱང་ཆུབ། ཟུར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤཱཀྱ་སེང་གེ། ཙ་ཚ་ཤཱཀྱ་རྡོ་རྗེ། བླ་མ་དཔང་སྟོན་ལྷ་རྗེ། འགྲོ་མགོན་ཤཱཀྱ་སེང་གེ །སྙེ་སྟོན་རིན་ཅེན་སེང་གེ །དབང་སྟོན་ཚོགས་རྗེ། བླ་མ་ཆོས་རྒྱལ་མཚན། འགྲོ་མགོན་བྱང་ཆུབ་གླིང་པ། རྣམ་གྲོལ་ཀུན་དགའ་རིན་ཅེན། ཀུན་མཁྱེན་དཔལ་ལྡན་སེང་གེ། གཙང་སྟོན་བསོད་ནམས་བཟང་པོ། རིག་འཛིན་ནམས་མཁའ་གྲགས་པ། མཁས་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན། འཇམ་དབྱངས་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན། དཔང་སྟོན་བདེ་ལེགས་རྒྱལ་མཚན། སེ་སྟོན་རིན་ཅེན་རྒྱལ་མཚན། སྤྱན་ཚབ་མགོན་པོ་ཟླ་བ། སེ་སྟོན་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ། སྔགས་འཆང་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས། སེ་སྟོན་ལེགས་གྲུབ་ཚེ་རིང་། ཁྱབ་བདག་ཁྲ་ཆངས་པ་བློ་མཆོག་རྡོ་རྗེ། དེས་བདག་ཟ་ཧོར་བནྡེ་ལའོ། ཡང་ན་སྒྲ་ཕུག་པ་ཤཱཀ་སེང་ནས། སྦ་ཚབ་ཤཱཀ་རྡོར། གཙུག་ཏོར་ཤཱཀྱ་འབྱུང་གནས། རླན་སྟོན་འོད་པོ། དཔལ་ལྡན་ཆོས་སེང་། རླན་སངས་རྒྱས་དཔལ། རླན་བསོད་

p. 619

ནམས་མགོན་པོ། སྒྲོལ་ཆེན་བསམ་འགྱུར་རྡོ་རྗེ། དྲ་སྲས་སངས་རྒྱས་རིན་ཅེན། འགོས་ལོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡེ་བཟང་རྩེ་བ་གཞོན་ནུ་དཔལ། ཁྲུས་ཁང་ལོ་ཙཱ་བ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ། སེ་སྟོན་རིན་ཅེན་རྒྱལ་མཚན་མན་གོང་ལྟར། ཡང་ཆེན་སྒྲོལ་མ་སངས་རྒྱས་རིན་ཅེན་ནས། སྒྲོལ་མཆོག་གྲགས་བཟང་པོ། སྒྲོལ་མ་ནམ་མཁའི་རྣལ་འབྱོར། སེ་སྟོན་རིན་ཅེན་རྒྱལ་མཚན་ནམ་གོང་ལྟར་རོ། འདི་གཉིས་དབང་རྒྱུད་གཙོ་ཆེ། ལུང་གི་བརྒྱུད་པ་ནི། ཟུང་ཆེན་གྱིས། ཉང་ཤས་རལ་མཆོག ཀློ་བ་བླ་མ། སྒྲ་དབྱང་ཆུབ་འབྱུང་གནས་གནས་གསུམ་ལ་གནང་། ཉང་གིས་ཟུང་ཆུང་པ། རིམ་བཞིན་ཉ་ཚལ་བརླན་ཤཱཀྱ་བྱང་ཆུབ། ཟུང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ། ཐག་པ་ཤཱཀྱ་རྡོ་རྗེ། རྩེགས་ཤཱཀྱ་འབྱུང་གནས། རླན་རྡོ་རྗེ་འོད། སྲས་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན། འགོས་དངོས་གྲུབ་མགོན། བླ་མ་ཤཱཀྱ་རྒྱལ་མཚན། བླ་མ་དཔལ་བཟང་པ། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན། བླ་མ་བདེ་གཤེགས་པ། འཇུམ་དབྱངས་བཤེས་གཉེན། ཨར་དགེ་བ་ཆོས་དཔལ་རྒྱལ་མཚན། ཆ་མགོན་བསམ་གཏན་བཟང་པོ། གཏེར་སྟོན་ཆེན་པོ་རཏྣ་གླིང་པ། རྒྱལ་སྲས་ཚེ་དབང་གྲགས་པ། རྗེ་ངག་དབང་གྲགས་པ། མཉམ་མེད་ངག་དབང་ནོར་བུ། མཚུངས་མེད་ནོར་བུ་ཡོངས་གྲགས། དྲིན་ཅན་ནོར་བུ་དབང་རྒྱལ། སྤྲུལ་སྐུ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྡོ་རྗེ། ཁྲ་ཚངས་པ་ཆེན་པོ། དེས་བདག་ཟ་ཧོར་བནྡེ་ལའོ། ཡང་ན་གསང་བདག་སྒྲོ་ཕུག་པ་ནས། ཉེ་སྟོན་ཆོས་སེང་། གཙང་ནག་འོད་འབར། ཟུར་པ་ལེ། ཟུར་ཧེ་རུ། གཡུང་སྟོན་སངས་རྒྱས། རྒྱ་གབ་གོང་པ། གཡུང་སྟོན་ཆོས། མཁས་པ་སྟག་གཟི་བརྗིད། ཟུར་བྱམས་པ་སེང་གེ། སྒྲོལ་ཆེན་བསམ་འགྲུབ་རྡོ་རྗེ། ཟུར་ཤཱཀ་འབྱུང་ཕྱི་མ། རྗེ་བཙུན་དཔལ་ལྡན་བཟང་པོ། སྐྱེས་མཆོག་པ་ལ་ཤྲཱི། ཟུར་ཤཱཀྱ་བཤེས་གཉེན། སོག་པོ་དཔལ་ཡེ། ཀུན་བཟང་དཔལ། ཀ་ཐོག་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན། རྣམ་གྲོལ་ཡེ་ཤེས་བཟང་བཟང་པོ། ཀ་ཐོག་པ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེ། ལྷོ་བྲོ་སྤྲུལ་སྐུ་ཆོས་ཀྱི་དབང་པོ། གུ་རུ་ཀརྨ་ཆོས་སྐྱོང་། བླ་མ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་གྲུབ། ཁྲ་ཚངས་པ་ཆེན་པོ། དེས་བདག་ལའོ།

p. 620

ཡང་རྒྱུད་དང་། དེའི་འགྲེལ་པ་གཡུང་སྟོན་པས་མཛད་པའི་བརྒྱུད་པ་ནི། སྒྲོ་ཕུག་པས་གཙན་པ་བྱིན་སྟོན་དང་། སློབ་དཔོན་ཉི་སྟོན་གཉིས་ཀ་ལ་གསུངས། གཉིས་ཀ་ནས་གཙང་ནག་འོད་འབར། མེ་སྟོན་མགོན་པོ། སོ་སྟོན་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན། དེས་པཀྵི་ཤཱཀ་འོད་དང་རྟ་ནག་བདུད་འདུལ་གཉིས་ཀ་ལ་གསུངས། གཉིས་ཀས་མདའ་ཚཤཱཀྱ་འཕེལ། རིམ་པ་བཞིན་ཟུར་བྱམས་པ་སེང་གེ གྲ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་གཡུང་སྟོན། རྒྱ་བོ་མཁའ་འགྲོ། རྒྱ་བོ་བླ་མ་བཀྲ་ཤིས། རྒྱ་བོ་སྲི་ཐར་བསམ་གྲུབ། དཔོན་དབུ་ཡགས་པ། འཁོན་ཚེ་དབང་ནོར་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་བོང་ཁ་པ་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ། ཟུར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཆོས་དབྱིངས་རང་གྲོལ། དེས་བདག་ཟ་ཧོར་བནྡེ་ལའོ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཕ་བོང་ཁ་བའི་བྱིན་རླབས་སྙིང་ལ་ཞུགས་ཤིང་ཁྱབ་བདག་ཟུར་ཆེན་དང་ཁྲ་ཚམགས་པ་རྣམས་གཉིས་ཀྱིས་སྨིན་གྲོལ་རིམ་པ་སྩལ་བས་ཆོས་སྤོང་གི་སྒྲིབ་པས་སྦགས་པར་གྱུར་པའི་བཀའ་དྲིན་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་མཐའ་ཅན་དུ་གཞལ་བར་མ་ནུས་པ་ནི་ཀུན་བཟང་གདོད་མའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་ཀྱང་མཇླ་བར་སྒྲོ་བ་ཡིན་ནོ། རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འདིའི་པར་ས་སོར་བསྐྲུན་པར་ཡིག་ནོར་སོགས་ཀྱི་དག་མ་དག་འགའ་ཞིག་བྱུང་བ་སྔགས་རྣམས་རྒྱ་དཔེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྲུས་ཁང་ལོ་ཙཱ་བ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་སྡེས་ཞུས་དག་ནན་ཏན་མཛད་པའི་དཔེ་ཁུངས་བཙུན་དང་། བོད་སྐད་ལ་རྒྱ་འགྲེལ་བར་བཀབ། བོད་འགེལ་གཡུང་ཊཱི་ཀ་གཉིས་ལ་ལེགས་པར་གཏུགས་ནས། རྡོ་རྗེ་བྲག་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཆོག འདར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ལྷུན་གྲུབ། རྣམ་གླིང་པཎ་ཆེན་དཀོན་མཆོག་ཆོས་གྲགས་གསུམ་གྱིས་ཞུས་དག་བགྱིས་སྐབས་དོགས་གནས་རྣམས་འདི་གར་མིག་ལམ་དུ་ཕབ་སྟེ། དཔྱད་གཟད་པའི་ལུགས་སུ་བྱས་ནས་སླར་ཡང་ཆོས་སྦྱིན་མི་ཟད་པ་དག་ལྡན་དུ་ན་ཚོགས་གླིང་བསྐྲད་པ་གསང་ཆེན་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཅིག །།སརྦ་མངྒ་ལཾ།། །།

དཔལ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཕྱོགས་བཅུའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བ།

p. 621
p. 622

དཔལ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཕྱོགས་བཅུའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བ་བཞུགས།

p. 623

དཔལ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྒྱུད་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་རྣམ་བཤད་ཉི་ཟླའི་སྤྲིན་གྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་བཅུའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། ཕྱོགས་བཅུའི་དུས་བཞིའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྲས་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་མི་ལུས་ལུས་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་གིས་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་གང་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོར་རྣམ་སངས་རྒྱས། །དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་གང་གདོད་མའི་མགོན་པོ་ཡོན་ཏན་རྫོགས། །སྲིད་དང་ཞི་བ་གཉིས་སུ་མེད་གང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་འདུས་མ་བྱས། །ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་གང་ཀུན་བཟང་བཙུན་མོར་བཅས་ཀུན་རྒྱལ། །བདེ་གཤེགས་སྣང་པ་ཤིན་ཏུ་ཚད་མེད་འོད་གསལ་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་ལྔའི་རང་བཞིན་ལས་གྲུབ་རྒྱ་དང་བྲལ་བའི་གཞལ་ཡས་ཁང་། །རིགས་ལྔའི་རང་བཞིན་རྒྱ་མཚོའི་སྤྲིན་འཕྲོ་དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་ལོངས་སྤྱོོད་རྫོགས། །ཞི་དང་ཁྲོ་ཚུལ་དཔག་མེད་ཚུལ་འཆང་ལྷུན་གྱིས་

p. 624

གྲུབ་པའི་ཚོགས་ལ་འདུད། །རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེ་ཤིན་ཏུ་རྨད་བྱུང་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གསོལ་ཞིང་། །སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་རིགས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གྱི་གཙོ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་མཆོག་གི་མཛོད་བརྙེས་ཀུན་གྱི་སྔོན་རོལ་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་གསང་བའི་བདག་ལ་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གདུལ་བྱའི་གློ་བུར་ཉོན་མོངས་བསལ་ཕྱིར་སྟོན་པས་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཕབ་སྟེ། །དབང་པོའི་རིམ་པས་རིམ་དང་རིམ་མིན་ཚེ་གང་གྲོལ་བའི་རང་བཞིན་ལས། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་མཆོག་གི་ལམ་ནི་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་བསྟན་པ་ཆེ། །གྲངས་མེད་རྒྱལ་བ་སྔ་ཕྱིའི་གཤེགས་ཤུལ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་སྲོལ་འབྱེད་ཉིད། །སྐྱེ་རྒུའི་དཔལ་ལས་མི་ཡུལ་སྣང་བ་གངས་ཀྱི་རི་བོ་འདིར་འོངས་ཏེ། །སྔོན་གྱི་ལོ་པཎ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་བསྒྱུར་གཏན་པ་ཕབ་པའི་དོན། །མཁས་པ་དུ་མས་རྣམ་བཤད་མཛད་ཅིང་མི་ནུབ་རྒྱལ་མཚན་ལེགས་གཟུངས་པ། །བསྟན་པའི་སྲོག་ཤིང་རྒྱ་ཆེར་གྱུར་ལ་ལྷག་པར་དད་བརྒྱའི་འདབ་སྟོང་གཡོ། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་རྒྱུད་དོན་ཉི་མ་བདག་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་གྱུར་ནའང་། །དམ་པའི་ལེགས་བཤད་མིག་ཐུར་དབྱེ་བས་ཚིག་དོན་རྣམ་བཀྲའི་གཟུགས་སྣང་བ། །ཇི་སྙེད་ཇི་བཞིན་དེ་ཉིད་དོན་མཐོང་ལུང་རིག་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས། །སྐལ་བཟང་སློབ་མས་བསྐུལ་བའི་དོན་དུ་ངེས་དོན་སྙིང་པོ་འདིར་གསལ་བྱ། །དེ་ལ་འདིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བའི་མངའ་བདག་དེས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་ནས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ། རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེའི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ལས་རང་སྣང་བ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་རྒྱན་ཉིད་དུ་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞེངས་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་

p. 625

དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ལས་མི་གཞན་པའི་མངའ་ཐང་ཆེན་པོས་དབང་བསྒྱུར་བས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཕུན་ཚོགས་པ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་གསུངས་ཏེ། །སྣང་བ་གསུམ་གྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་འགྲོ་བའི་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲོལ་བར་མཛད་པ་ལས། གསང་སྔགས་ནང་པ་བསྐྱེད་པ་མ་ཧཱ་ཡོ་ག ལུང་ཨ་ནི་ཡོ་ག རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་རྣམས་ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་དུ་སྣང་བའི། གསང་བ་ལ་ཡང་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་སུ་མེད་པ་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་རང་སྣང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་དང་། བསྐྱེད་པ་དང་རྫོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བའི་ངོ་བོར་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་གསུམ་ལས། འདིར་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་སུ་མེད་པ་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་རང་སྣང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལ་ཡང་སྡེ་བཞི་སྟེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་སྣང་དབྱེར་མེད་དུ་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་དང་ལས་ཚོགས་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་དང་། རོལ་པ་མངོན་དུ་སྟོན་པ་ལྷ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་དང་། ཐེག་པ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་སྟོན་པ་འཇམ་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལ་ཡང་བརྒྱད་དེ། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བར་སྟོན་པ་དཔལ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དང་། འཕྲིན་ལས་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་བཞི་བཅུ་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་བརྒྱད་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་གསལ་བར་སྟོན་པ་བླ་མ་དང་། དམ་ཚིག་མཆོག་ཏུ་སྟོན་པ་ལེ་ལག་དང་། ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་བརྒྱད་ཅུ་པ་དང་། ལྷའི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་གསལ་བོར་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་མེ་ལོང་དང་། བསྐྱེད་རིམ་གསལ་བོར་སྟོན་པ་རྒྱ་མཚོ་དང་། ཐབས་ལམ་གསལ་བར་སྟོན་པ་ཐལ་

p. 626

བ་དང་སྡེ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་འདིར་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་རྩེ། ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཉེ་ལམ་ཆེན་པོ། གསང་བ་བས་ཀྱང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གསང་བ་དཔལ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འཆད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། བརྗོད་བྱ་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་མཚན་གྱི་དོན་བཤད་པ། བརྗོད་བྱ་ཉིད་གསལ་བར་སྟོན་པ་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དངོས་བཤད་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལའང་གཉིས་ཏེ། མཚན་དོན་དངོས་དང་། ཕྱག་གིས་མཆོད་པར་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། དགོས་པའི་དོན། བསྡུས་པའི་དོན། ཚིག་གི་དོན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཀླན་ཀ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། མིང་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་གོ་བ་ནི་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་ལས་ལྟོ་ལྡིར་ཞབས་ཞུམ་ཆུ་སྐྱོར་བའི་དངོས་པོ་གོ་བར་བྱེད་པ་ལྟར། མཚན་འདི་ཉིད་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པས། དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོས་དེ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །དོན་ལ་བརྟེན་ནས་མིང་གོ་བ་ནི་ལྟོ་ལྡིར་ཉིད་བུམ་པར་གོ་བ་ལྟར། ཡེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་ཉིད་མཚན་དེར་གོ་བས་དབང་པོ་འབྲིང་པོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་མིང་ཡང་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཕྱི་ནས་གོ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །མིང་དོན་གྱིས་འབྲེལ་བ་ཤེས་པ་ནི་བུམ་པ་དང་ལྟོ་ལྡིར་ཐ་དད་མེད་པ་ལྟར། མཚན་དང་དོན་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཤེས་པས། དབང་པོ་རྟུལ་པོའང་རིང་ཞིག་ན་ཚིག་དོན་དབྱེར་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །གཞན་ཡང་མིང་ལས་དོན་གོ་བས་གླེགས་བམ་བཙལ་སླ་བ་སྨན་གྱི་ཁ་བྱང་ལྟ་བུ་དང་། ཕྱོགས་གར་གཏོགས་ངོ་ཤེས་པས་དམག་མིའི་མདའ་བྱང་ལྟ་བུར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །བསྡུས་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་

p. 627

འཁོར་དུ་བྱང་ཆུབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་བ སྟན་པའོ། །ཚིག་གི་དོན་ནི་ཡུལ་དུམ་བུ་གསུམ་ལས་དབུས་གཙང་ནི་བོད་ཆེན་པོ་སྟེ་དེའི་སྐད་རིགས་གང་བཟང་བཟང་དུ༷་བསྒྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཀུན་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་དུ་ཁྱབ་པར་རྟོགས་པ་ནི་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་གསང་བའི་དོན་ནོ། །གང་ལ་གསང་ན་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་བ་སྟེ་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ལའོ། །གསང་ལུགས་ནི་གབ་སྦས་གཉིས་ཏེ། དེའང་སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཡོད་ཀྱང་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་ནས་མ་མཐོང་བ་ནི་གབ་པ་སྟེ། བརྟག་གཉིས་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །འོན་ཀྱང་གློ་བུར་དྲི་མས་བསྒྲིབས། །ཞེས་དང་། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཇི་ལྟར་མི་དབུལ་ཁྱིམ་ནང་ས་འོག་ན། །མི་ཟད་པ་ཡི་གཏེར་ནི་ཡོད་གྱུར་ལ། །མི་དེས་དེ་མ་ཤེས་ཤིང་གཏེར་དེས་ཀྱང་། །དེ་ལ་ང་འདིར་ཡོད་ཅེས་མི་སྨྲ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཡིད་ཀྱི་ནང་ཆུད་རིན་ཆེན་གཏེར། །དྲི་མེད་བསལ་དང་བཞག་མེད་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་། །མ་རྟོགས་པས་ན་དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། །རྣམ་མང་ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་རྒུ་འདིས་མྱོང་ངོ་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་ནས་ལྟ་དགོངས་ཟབ་མོ་རྣམས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཤེས་ཤིང་གཞན་གྱིས་སྟོན་པ་མེད་པས་སམ་བསྟན་ཡང་མ་རྟོགས་པས་གབ་པ་སྟེ། དམུས་ལོང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྣང་བ་གབ་པ་བཞིན་ནོ། །སྦས་པའི་གསང་བ་ནི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཏེ། མ་སྦས་ན་གསང་སྒོ་འཆོལ་བ་དང་སྒྲོོ་བསྐུར་གྱི་གནས་སུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་དམ་ཚིག་གསལ་བཀྲ་ལས། གསང་སྔགས་སྐྱོན་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །སེམས་ཅན་དོན་ཕྱིར་རབ་ཏུ་གསང་། །གསང་ཐུབ་དངོས་གྲུབ་མི་ཡལ་བས། །གསང་ཕྱིར་བརྡ་དག་སྣ་ཚོགས་གསུངས། །ཞེས་སོ། །གསང་བའི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་སོ་སོའི་ལུང་དང་སྦྱར་ཏེ་འཆད་

p. 628

ནའང་། འདིར་འདུས་པས་ཡི་གེ་མང་བར་ཟད་དོ། །དེའང་བསྡུ་ན། སྐུ་དང་། གསུང་དང་། ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གསུམ་མོ། །སྙིང་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐར་ཐུག་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་དེའི་རྗོད་བྱེད་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀུན་ཁྱབ་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཏེ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའོ། །ངེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་ཡོད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་མེད་པའི་དྲང་དོན་ལྟར་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཏིལ་ལ་མར་ལྟར་ཡེ་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་གཞི་གསང་བའི་སྙིང་པོའོ། །དེ་ཉིད་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་སུ་མེད་པས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་ལམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེའི་མཐར་ཐུག་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་འབྲས་བུ་གཞི་ཐོག་ཏུ་ངེས་པའོ། །མདོར་ན་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་བསྐྱེད་པ་དང་རྫོགས་པ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་པའི་མཚན་ཡིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཀླན་ཀ་སྤང་པ་ནི། མ་རིག་པའི་མཚོ་སྔོན་པོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྦུ་བ་འཁྲིགས་ཤིང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ཕྲག་དོག་གི་རྦ་རླབས་དྲག་ཏུ་གཡོ་བ་དག་ན་རེ། ཁྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་འདིའི་ཀླད་དུ་རྒྱ་གར་སྐད་མ་སྨྲོས་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེའི་ལན་དུ་ཁ་ཅིག་ནི་བོད་སྐད་དུའི་སྒྲས་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཏེ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། གུ་ཧྱ་གརྦྷ་ཏ་ཏ་ཏྭ་བི་ནིཥྩ་ཡ། ཞེས་པ་ཡོད་དེ་མ་སྨྲོས་པ་ནི་ཟློས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེས་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གླེགས་བམ་ལའང་མེད་པ་དང་། འོད་དཔག་མེད་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པ་མདོ་སྡེ་དུ་མ་དང་། བདེ་མཆོག་རྩ་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་སྡེ་དུ་མ་ནའང་མ་སྨྲོས་པས་དེ་དག་ཡང་དག་པ་

p. 629

མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་རིགས་པ་འཕེན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་འདི་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་སྐད་དང་ཕྱག་གི་ངེས་བཟུང་ནི་རལ་བ་ཅན་མན་ཆད་དུ་བྱས་ཏེ་ཡན་ཆད་ལ་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད་ཅིང་། འདི་ཡང་བསམ་ཡས་རྒྱལ་པོའི་དུས་སུ་བསྒྱུར་བས་རྒྱ་སྐད་མ་སྨོས་ཏེ། མིང་གཅིག་ལན་དུ་མར་ཟློས་པའང་དོན་ཆུང་བར་དགོངས་ནས་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི། བདུད་བཞི་དང་སྒྲིབ་པ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་བཅོམ་པ་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །བདུད་བཞི་ནི། ཚེ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་འཆི་བདག་གི་བདུད་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ལྷའི་བུའི་བདུད་དང་། ལྷག་མེད་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ཕུང་པོའི་བདུད་དང་། ཐར་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དོ། །འདི་དག་ཡེ་ནས་མི་མངའ་བས་བཅོམ་ཞེས་བཏགས་སོ། །སྒྲིབ་པ་གཉིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། དུག་ལྔ་རང་མཚན་པའི་རྟོག་པ་དང་། དེ་ཉིད་དག་བྱེད་གཉེན་པོ་ལ་ཞེན་པའི་བློ་ཡིན་ཏེ། དབུས་མཐའ་ལས། སེར་སྣ་ལ་སོགས་རྣམ་རྟོག་གང་། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་སྒྲིབ་པར་བརྗོད། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་། །དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པར་བརྗོོད། །ཅེས་སོ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ནི་རྟོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། སམྦྷུ་ཊི་ལས། དབང་ཕྱུག་དང་ནི་གཟུགས་བཟང་དང་། །དཔལ་དང་གྲགས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། །བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། །དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་ལྡན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དབང་ཕྱུག་ནི་ཆོས་ཆོས་སྐུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དག་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །གཟུགས་བཟང་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་སྟེ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའོ། །དཔལ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐུ་སྟེ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །གྲགས་དང་ཡེ་ཤེས་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པས་དོན་མཛད་པས་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཉིད་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་པར་འཕྲིན་ལས་ཚད་མེད་

p. 630

པ་སྣང་བས་བྱ་བ་གྲུབ་པའོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ཀའི་མཐར་སྦྱར་ཏེ་འཕགས་པ་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ནི་བཅོམ་པའི་དོན་ཉིད་ལྡན་པས་བཅོམ་ལྡན་ཞེས་པའང་བཞེད་དོ། །འདས་ནི་འཁོར་འདས་བླང་དོར་ཡོད་མེད་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཕལ་བོ་ཆེ་ལས། སྲིད་དང་ཞི་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་སུ་མེད། །སྤྲོས་པ་ཀུན་ལས་རབ་འདས་པའི། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མཁའ་རབ་ཞི། །ཞེས་སོ། །དཔལ་ནི་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་ལས་མི་གཡོ་བ་རང་དང་། །གཟུགས་སྐུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འཆར་བ་གཞན་གྱི་དཔལ་ཏེ། གླང་པོ་ཆེ་རབ་འབོག་གི་རྒྱུད་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན། །གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེ་ལས་དོན་གཉིས་ཡོངས་རྫོགས་ཕྱིར། །དཔལ་ནི་ལྷུན་རྫོགས་གཅིག་ཏུ་རོལ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་ན་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་དུས་ཀུན་ཏུ་བཞུགས་ཤིང་རང་སྣང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་རྫོགས་པས་བཟང་པོ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་གསང་བ་ལས། རང་བཞིན་མི་གཡོ་ལྷུན་རྫོགས་ཤིང་། །སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སྟེ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་ལས། ཀུན་གྱི་སྔོན་རོལ་ཏུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གདོད་མའི་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སྟེ། རྨད་བྱུང་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཐོག་མ་ཀུན་གྱི་སྔོན་རོལ་ཏུ། །རང་སྣང་གཞི་ལ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ། །སྔར་སངས་སྔ་ནས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར། །ཐོག་མའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ནི། །འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་སྟོན་པར་ཤར། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའམ་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཉིད་ལ་ཟེར་བ་མ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཐར་བའི་ལམ་སྟོན་པས་གདོད་མའི་མགོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས་ཀྱང་། རྒྱལ་བ་ཀུན་ལས་ང་སྔའི་ཕྱིར། །སྐུ་གསུམ་སྟོན་པའི་ཕ་མར་ཤར། །ཅེས་པ་དང་། སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ངས། །ང་ལས་བྱུང་བའི་སྟོན་པ་སྐུ་གསུམ་ལ། །ཞེས་སོ། །སྟོན་

p. 631

པ་འདི་ཡོད་པས་འཁོར་འདས་གདོད་མར་གྲོལ་བའི་ལམ་སྟོན་པ་བྱུང་སྟེ། དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་དུ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའང་མི་རིགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་དུ་མཉམ་པ་ལ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ལམ་སྟོན་པ་མི་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། ལ་ལ་སངས་རྒྱས་ཤིང་ལ་ལ་འཁོར་བ་མི་རིགས་སོ། །ཐུན་མོང་པའི་ཐེག་པ་ལས་ཐོག་མཐའ་མེད་པར་བཤད་པ་ནི་དུས་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་དགོངས་སོ། །ཁྱད་པར་དབུ་མ་ནས། འཁོར་འདས་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པས་དེ་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་དེ་དེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་སོ་སོར་དང་པོ་ནས་བྱུང་ན་འཁོར་འདས་གཞི་ཐ་དད་པས་ཐུགས་རྗེའི་འབྲེལ་པ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ལུགས་འདི་ནི་གསང་སྔགས་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་སྡེ་གོང་མར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གསུངས་ཤིང་། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་དང་། བི་མ་ལས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཡང་དེ་ལ་ཕྱག་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའོ། །སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་རང་ཆས་སུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་ནི་གཞིའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའོ། །ལམ་གོམས་པས་ཐབས་ཤེས་གཉིས་མེད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཤར་བ་ནི་ལམ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའོ། །ལམ་མཐར་ཕྱིན་ནས་གཞི་ཐོག་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ་སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་འབྲས་བུའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའོ། །འདི་དག་གི་ལུང་ནི་ཡི་གེ་མང་བས་མི་སྤྲོའོ། །ཡུལ་དེ་ཉིད་ལ་འགྱུར་མཛད་པ་པོ་སྒོ་གསུམ་དང་བས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་སྡུད་པ་པོའི་ཕྱག་ཏུ་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱ་གར་གྱི་གླེགས་བམ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲེལ་ཆུང་གི་དེ་ཉིད་དེའི་མཆོད་བརྗོད་ཡིན་གྱི་ཕྱག་གི་འགྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདི་སྐད་འབྱུང་སྟེ། མཉམ་ཉིད་དབྱིངས་སུ་བདུད་བཞི་ངང་གིས་བཅོམ། །ཕྱག་རྒྱ་རང་བཞིན་ཚོགས་

p. 632

གཉིས་རྫོགས་པར་ལྡན། །ཡོད་མེད་མཐའ་འདས་བདག་གཞན་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ། །ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་རྟོགས་དང་ཐུགས་རྗེ་བཟང་། །ཀུན་བཟང་ལྷ་ཡི་ལྷ་ཁྱོད་དབྱེར་མེད་ལ། །རྟོགས་དང་གྲུབ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་བརྗོད་བྱ་ཉིད་གསལ་བར་སྟོན་པ་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དངོས་ལ་གསུམ་སྟེ། གཞི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐུགས་རྗེའི་ངང་ལས་འཆར་ཚུལ་བསྟན་པ། དེ་ལས་ཞི་ཁྲོ་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་ལྟར་འཕྲོས་ཚུལ་བསྟན་པ། རྒྱུད་དམ་པར་གདམས་ནས་རྗེས་འཇུག་ལ་གཏད་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་སྐུ་སྟོན་པ་ཉིད་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་པར་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་དུ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་སྣང་བར་ཇི་ལྟར་བཀོད་པའི་ཚུལ། སྟོན་པ་ཉིད་རིགས་ལྔར་བཞེངས་པའི་ཐུགས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་ཆེད་དུ་བརྗོད་ཅིང་ཐུགས་རྗེ་གཡོ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ། ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་རྣམ་པས་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་བཀོད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལའང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གླེང་གཞི་མདོར་བསྟན། དེ་ཡི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྣང་བཀོད་པར་དོན་བསྡུ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་བཤད་པ་དང་། ལོག་རྟོག་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། ཕྱི་རྒྱུད་འབྱུང་བ་གླེང་གཞིའི་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་ནི། ཨེ་ཝཾ་མཱ་ཡཱ་ཞེས་པས་སྒྲས་གོ་བར་བྱ་སྟེ། ཨེ་ཝཾ་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལས་ཡི་གེ་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །མཱ་ཡཱའི་སྒྲ་ལས། རང་བཞིན། སྒྱུ་མ། བདག འབྱུང་བ་ལ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་འདིར་འབྱུང་བ་གཟུང་སྟེ་བཤད་པའི་དུས་ཞེས་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་འོག་གི་རྒྱུད་རྒྱས་པ་རྣམས་ཏེ་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །བཤད་

p. 633

ཅེས་པས་སྡུད་པ་པོ་ཉིད་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་པའོ། །བཤད་པའི་ཤུགས་ལ་ཉན་པ་པོའི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། དེའང་བདག་གིས་ཐོས་པ་མི་སྨོས་པ་ནི་དེའི་ཚེ་བདག་གཞན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཐོས་པ་ནི་སྟོན་པ་དང་འཁོར་ཐ་དད་དུ་སྟོན་པ་ལས། འདིར་བསྡུ་བ་བྱེད་པ་ན་སྟོན་པ་ཉིད་གསང་བདག་ཏུ་སྣང་བས་སྔར་འོག་མིན་དུ་ངས་བསྟན་པ་ཉིད་དེང་ཡང་འདིར་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཐུན་མོང་པའི་སྡུད་པ་པོ་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསྟན་པའོ། །དེའང་སྡུད་པ་པོ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་པར་གཉིས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་ལས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡིན་ལ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའང་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ཐེག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་དུས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ་སུས་སྨྲ་བར་ནུས། ཞེས་པ་དང་། གསང་བ་གྲུབ་པ་ལས། རྒྱུད་འཆད་པ་དེ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ། །འཆད་པ་པོ་དེ་སྡུད་པའང་དེ། །ཞེས་པ་དང་། དཔལ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་ལས་ཀྱང་། འཆད་པ་པོ་ང་ཆོས་ཀྱང་ང་། །རང་གི་ཚོགས་ལྡན་ཉན་པ་ང་། །ཞེས་སོ། །དུས་ན་ཞེས་པ་ནི་དུས་བཞི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྨོས་པའོ། །དེ་ལྟར་སྟོན་པ་དང་ཆོས་དང་འཁོར་རྣམས་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་གནས་ཀྱང་ཡོད་ངེས་པས་འོག་མིན་ཉིད་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའོ། །འོ་ན་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་གཞན་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་མི་སྟོན་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་ཞིང་ན་རྟག་པ་རྒྱུན་གྱི་འཁོར་མོར་ཆོས་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། དུས་གཅིག་ན་ཐོས་ཞེས་པའི་ངེས་གཟུང་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐུན་མོང་པ་ནི་འབྱུང་བ་དཀོན་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟར་སྤྲུལ་སྐུའི་ཆོས་དུས་རེ་འགའ་གསུངས་པ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའོ། །གཉིས་པ་ནང་ལྟར་བཀོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་བཤད་པ་ནི། གནས་ཡུམ་གྱི་གསང་

p. 634

བ་དང་འཁོར་ལོ་བཞིའི་རྩ་རྣམས་སོ། །སྟོན་པ་ཡབ་ཡུམ་ནི་དྭངས་མ་དཀར་དམར་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ངོ་། །འཁོར་དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་གི་ཉམས་དང་བཅས་པའོ། །དུས་གཙུག་ཏོར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དུས་སོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཐལ་བ་ལས། འདི་ཞེས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ནི། །ཨེ་སོགས་རྣམ་བཞིའི་དབྱིབས་ཅན་གནས། །སྐད་ཅེས་གསལ་བྱེད་ལས་མིང་ཅན། །ཐིག་ལེ་ཝཾ་དབྱིབས་ཅན་སྟོན་པའོ། །མ་ད་མ་ནུ་སྡོམ་བྱེད་ཡིད། །ལས་ཅན་རྣམ་ཤེས་དེ་དག་ལས། །གསལ་བར་གོ་བས་བཤད་པར་འདོད། །པ་སྒྲ་དོན་དམ་ངེས་པའི་རྒྱུད། །ཡཱ་ན་ཐེག་མཆོག་འདི་ཡིན་ནོ། །དུས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དུས། །ནཱ་མ་ཞེས་མིང་དེ་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །ཨེ་སོགས་ནི་ཡུམ་གྱི་མཁའི་གཟུགས་ཏེ་ལས་བཞིའི་གནས་དང་འཁོར་ལོ་བཞིའོ། །སྐད་ཅེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ་དགའ་བ་ཆེན་པོའི་ཚེ་གསལ་བྱེད་མིང་ཅན་ཐབས་ཏེ། ཐིག་ལེ་དཀར་པོ་ཝཾ་གི་གཟུགས་ཅན་ནོར་བུའི་རྩེར་འཐོན་པས་ཡུམ་ལ་བདེ་བ་སྟེར་ཞིང་། ཡུམ་གྱི་དམར་པོས་ཡབ་ལ་བདེ་བ་སྦྱིན་པའོ། །མ་ད་མ་ནུ་སྡོམ་བྱེད་ཀྱིས་སྟེང་འོག་གི་རླུང་འཆིང་ཞིང་གྱེན་དུ་འཁོར་ལོ་བཞིའི་ནང་འགེངས་པས་ཡེ་ཤེས་བརྟན་པར་བྱེད་པའོ། །ལས་ཅན་ནི་སྐལ་ལྡན་ལ། པ་སྒྲ་དོན་དམ་སྟེ་བདེ་སྟོང་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡཱ་ན་སྟེ་ཐེག་མཆོག་འདི་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀྱི་དུས་སུ་མཐོང་བས་ནཱ་མ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་འོད་གསལ་ལྟར་བཤད་པ་ནི། གནས་སྙིང་རིན་པོ་ཆེ་ཟུར་བརྒྱད་པའི་དབུས་ན་སྲོག་གི་རྩ་མཐིང་ཁ། དེ་ལས་སྦྲའི་ཆོན་ཐག་ལྟར་གྱེས་པའི་ཤར་ན་ཆུའི་རྩ་དཀར་པོ། ལྷོ་ན་སའི་རྩ་སེར་པོ། ནུབ་ན་མེའི་རྩ་དམར་པོ། བྱང་ན་རླུང་གི་རྩ་ལྗང་གུ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་རེ་གནས་སོ། །དེ་ན་སྟོན་པ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པའི་ཁ་དོག་ལ། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ཐུགས་ཀྱི་རང་རྩལ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔར་སྣང་བ་སྟེ། ངོ་བོ་སྟོང་། རང་བཞིན་གསལ། ཐུགས་རྗེའི་

p. 635

མདངས་འགག་པ་མེད་པར་བཞུགས་སོ། །འཁོར་ནི་རྩ་དང་ཐིག་ལེ་དེ་དག་ལས་ལུས་ཀྱི་སྟེང་འོག་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་རྩ་རྣམས་སོ། །དེའང་འོད་ལྔའི་དབུས་ན་རིགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་རང་གསལ་བའོ། །དུས་ནི་གནས་སྐབས་ལུས་དང་དབང་པོའི་རྟེན་འབྲེལ་ཚང་བ་དང་། རང་བཞིན་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་དུས་བཞི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དུས་སོ། །ཆོས་ནི་སྟོང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། སྟེང་སྒོ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རླུང་ཟིན་ཅིང་། ལས་རླུང་ཀུན་ཏུ་གཡོ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འགགས་པ་ན་རང་སྣང་ཞིང་། འཆིི་ཁའི་ཚེ་རྣམ་ཤེས་རླུང་ཞོན་གྱི་དགོངས་པ་ཤར་བས་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་འོག་མིན་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྙིང་ག་ནས་གནས་བཏེག་སྟེ། རང་སྣང་བ་ལས་འོག་མིན་དུ་རང་ངོ་ཤེས་པས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་རྒྱ་མཚོ་ལས། དྷརྨཱ་ཙཀྲ་ཆོས་ཀྱི་གནས། །འོད་བཞི་ཨེ་སོགས་དབྱིབས་སུ་གནས། །མི་ཤིགས་ཐིག་ལེ་ཝཾ་དབྱིབས་ཅན། །རང་ལ་བདེ་བ་གསལ་བྱེད་བདག །མ་ནུ་ཡིད་སོགས་རྣམ་ཤེས་བཞི། །ཡེ་ཤེས་མྱོང་བས་བསྡུས་བཤད་པའོ།་་།ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའི་གཟུགས་སུ་སྐྱེས། །པ་ར་མཱརྠ་དོན་ཟབ་མོ། །བདེ་བའི་དུས་ཉིད་མཐའ་བྲལ་ཕྱིར། །དུས་གསུམ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོར་གནས། །ཞེས་སོ། །དྷརྨཱ་ཙཀྲ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ་སྙིང་ག་ན་འོད་བཞིའི་དབྱིབས་ནི་མཐིང་ཁ་ཁྱབ་པ་ཆེན་པོ་འཆར་གཞི་ཡིན་པས་གཟུགས་སུ་མ་ཆད་ལ། དཀར་པོ་ཟླ་གམ། སེར་པོ་གྲུ་བཞི། དམར་པོ་ཟླུམ་པོ། ལྗང་གུ་གྲུ་གསུམ་པའོ། །དེ་དག་གི་རྟེན་ཐིག་ལེ་ནི་ཝཾ་སྟེ་ཟླུམ་པོར་གནས་སོ། །ཡིད་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་དབུས་སུ་ཀུན་གཞི། ཤར་དུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས། ལྷོར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས། ནུབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད། བྱང་དུ་མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཆར་བའི་གཞི་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཆར་བའི་གཞི་བྱེད་དོ། །ཀུན་གཞི་ལུང་མ་བསྟན་རྟེན་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་སྡེ་ཚན་བཞིའོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་གནས་ཀྱི་རིམ་པ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ལྔར་གནས་སོ། །དེ་ཉིད་ངོ་ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་གནས་སུ་དག་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རྩལ་རྫོགས་པས་རྒྱལ་

p. 636

བའི་ཐུགས་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན། དོན་གཉིས་སུ་མེད་པ། རང་བཞིན་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གླེང་གཞི་འདི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་སྣང་ལུགས་དང་གནས་ལུགས་ཤེས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུད་དུ་སྦྱང་གཞི་མ་དག་པ་སྦྱངས་པས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་འདོད་ཀྱང་གསང་བ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ནི་ཐམས་ཅད་དག་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་གནས་པར་འདོད་དོ། །དེའང་སེམས་ཅན་ལ་སྣང་ཚད་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་རྨི་ལམ་ལྟར་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ལ་སྣང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་བ་སྟེ་འོག་མིན་ཉིད་དུ་སྣང་ངོ་། །དེའང་སེམས་ཅན་གྱི་རང་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པས་མ་དག་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་མ་དག་པ་རང་མཚན་པ་མེད་དེ། དུང་སེར་པོར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དུང་གི་སེར་པོ་རྟོག་པ་ལ་མིག་གི་བད་ཀན་རྟོག་པ་ལྟར་གཉིས་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་མ་དག་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་མ་དག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་དག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དག་པ་ལ་གཟུང་འཛིན་སྐྱེས་པས་མ་དག་པར་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དག་པར་མཐོང་། ལམ་པས་འདྲེས་མར་མཐོང་། སེམས་ཅན་གྱིས་མ་དག་པར་མཐོང་བ་ནི་ཆུ་གཅིག་ལ་འགྲོ་དྲུག་སོ་སོས་བདུད་རྩི་དང་། བཏུང་དུ་རུང་བ་ཙམ་དང་རྣག་ཁྲག་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་དང་། དག་པའི་ཞིང་ན་གནས་པས་བདུད་རྩི་ཆེན་པོ་དང་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་ངོ་། །ཆོས་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་རིག་འཛིན་རྣམས་ལ་ཆུ་དེ་ཉིད་མཱ་མ་ཀཱིར་སྣང་སྟེ་བརླན་པའི་བྱ་བ་ཡང་བྱེད་ལ་རོལ་པའི་བདེ་བ་ཡང་མྱོང་ཞིང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་འཕྲུལ་ཏོ། །བག་ལ་ཉལ་ཤིན་ཏུ་ཟད་པ་ལ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ངང་དུ་རོ་གཅིག་པར་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བའི་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཞིང་འདི་ཉིད་ཀྱང་དག་པ་དང་མ་དག་པ་སོ་སོར་མཐོང་བ་ན་དག་

p. 637

མ་དག་རང་གི་བློ་ལ་སྣང་བ་ལས་ཕྱི་རོལ་ན་མ་དག་རང་མཚན་དུ་མེད་པར་བཤད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་མདོ་ལས། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་ས་ཆེན་པོ་འདི་མཐོ་དམན་དང་གཡང་ས་དང་ལྗན་ལྗིན་གྱིས་གང་བར་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་མེད་པའི་ཞིང་ནས་འོངས་པའི་ཚངས་པ་རལ་བ་ཅན་གྱིས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཞིང་འདི་ཉིད་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷའི་གནས་ཀྱི་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིའི་རང་བཞིན་བསྟན་པར་མཛད་པས། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱན་བཀོད་པའི་ཞིང་ཁམས་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པར་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ངའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་འདི་འདྲ་སྟེ། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་དག་མ་དག་ནི་སྣང་བས་ཕྱེ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་ལ་མ་དག་པ་མི་སྣང་ན། མདོ་ལས། ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་གཟིགས་པ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་པ་དང་མ་དག་པ་དང་། སེམས་ཅན་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཞེས་པ་དང་འགལ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གཉིད་དུ་མ་སོང་བ་དང་སོང་བ་ཁ་ཅིག་རིན་པོ་ཆེའི་ཁང་བུ་ན་གནས་པ་ལས། རྨི་ལམ་དུ་དག་པ་དང་མ་དག་པ་རང་རང་གི་སྣང་བས་ཕྱེ་བ་སོ་སོར་སྣང་དུས། མ་སོང་པ་དེས་དེ་དག་གི་མདུན་དུ་སྤྲུལ་བ་བཀྱེ་ནས། ཀྱེ་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཁྱེད་ནི་མ་རིག་པའི་གཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་སྟེ་དོན་ལ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ནས། རིམ་གྱིས་གཉིད་སད་

p. 638

པའི་ཐབས་ལ་སྦྱོར་བ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཁྱེན་གྱི། རང་སྣང་དུ་མིན་ཏེ་དེ་དག་རིན་པོ་ཆེའི་ཁང་བུ་ན་གནས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཚུལ་གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་དགག་པ་ནི། བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལིང་ཐོག་གིས་ཁེབས་ཏེ་ཟབ་མོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྣང་བའི་སྐལ་བ་མེད་པ་དག་ན་རེ། ཁྱེད་ཀྱི་གཞུང་འདིར་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་མ་སྨོས་པས་གླེང་གཞི་ལོག་པའི་སྐྱོན་ཡོད་ཅེས་ཟེར་རོ། །ལན་ལ་གཉིས་ལས། ཚུལ་མཚུངས་པའི་རིག་པས་གདབ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་བདེ་མཆོག་རྩ་རྒྱུད་ལས། དེ་ནས་གསང་བ་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། མཚན་བརྗོད་ལས། དེ་ནས་དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །ཞེས་པ་འདི་ཡང་གླེང་གཞི་ལོག་པས་བཀའ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལན་དངོས་ནི་འདི་ལྟར་སྤྲུལ་སྐུ་རེས་འགའ་བས་གསུངས་པའི་བཀའ་དང་། ཐུན་མོང་གི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། སྟོན་པ་དང་སྡུད་པ་པོ་ཐ་དད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱང་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་པས་རེས་འགའ་བར་བསྟན་པ་དང་། དུས་ཀྱང་རེས་འགའ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ཡང་། འདིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུའི་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ། སྟོན་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་བདག་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གདོད་མ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་སྟོན་པར་འདོད་ཀྱི། གང་ཟག་གི་རྒྱུད་གཅིག་ལམ་སྦྱངས་ཏེ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སྟོན་པ་ཡིན་མ་ཡིན་ནོ། །གནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་འོག་མིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་སྣང་བ་ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱུད་དུ་མ་གཏོགས་པས་རྒྱ་དང་ཚད་དུ་མ་ཆད་པ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་རིས་སུ་ཆད་པའི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡེ་

p. 639

ཤེས་ཆེན་པོ་རང་སྣང་བའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་སྟོན་པ་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་འཁོར་གཞན་དག་འདུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དུས་བཞི་མཉམ་པ་ཉིད་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ངང་ན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་རྒྱན་ཉིད་དུ་བཞུགས་ཀྱི། འདས་མ་འོངས་ད་ལྟར་རམ་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ལོ་ཟླ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ངོ་བོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྟོན་གྱི། རྒྱུ་འབྲས་བཟང་ངན་བླང་དོར་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱེད་པའི་རང་བཞིན་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པའི་ཕྱོགས་ལས་དཔགས་ཏེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐེག་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་། འདི་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་པས། ཐེག་པ་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ནམ་དུ་ཡང་སུན་འབྱིན་པར་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གཟིགས་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་། འཕགས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་དགོས་ན། ཁྱོད་ནི་བ་ལང་རྫིའི་ཤེས་པ་ལྟར་འདུ་ཤེས་ཅུང་ཟད་མཐོང་བས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཡིན་མ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་རིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། འབྱམ་ཀླས་པས་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་སོ། །རེ་ཞིག་བདུད་ཀྱི་བསྟན་པ་ལའང་བསྟན་པར་རིགས་ཏེ། ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པར་བདུད་སྡིག་ཅན་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་ལ་འདུག་པས་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མདོ་སྡེར་བཞག་པ་བཞིན་

p. 640

ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གསང་བ་ཆེན་པོ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཚད་མེད་དེ། མདོ་ལས། ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་གྱུར་པའི་ལས་བསགས་པ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚད་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། མནར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་སྐྱེས་ནས། དེར་ཡང་མེས་སྡུད་པའི་བསྐལ་བ་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་གྱི་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་དག་ཏུ་འདོང་ཞིང་དེར་ཡང་ཞེས་སོགས་ཕྱོགས་བཅུ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བསྐལ་པའི་བར་དུ་གསུངས་ཤིང་། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གང་ཞིག་ཡང་ཡང་སྡིག་གྲོགས་བསྟེན་པས་སངས་རྒྱས་ངན་སེམས་ལྡན་གྱུར་དང་། །ཕ་མ་དགྲ་བཅོམ་གསོད་པར་བྱ་བ་མིན་བྱེད་མཆོག་ཚོགས་འབྱེད་པའི་མི། །དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ངེས་པར་བསམས་ན་མྱུར་དུ་དེ་ལས་ཐར་འགྱུར་གྱི། །གང་ཞིག་ཡིད་ནི་ཆོས་ལ་སྡང་བ་དེ་ལ་ཐར་བ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་སོ། །མདོར་ན་རང་གི་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་གཟུང་གིས། གཞན་གྱི་ཆོས་ལ་སྐུར་བ་ནམ་ཡང་གདབ་པར་མི་བྱའོ། །གཉིས་པ་གླེང་གཞི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྟོོན་པའི་ངོ་བོ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་རང་བཞིན་མདོར་བསྟན་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དག་བྲལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མངའ་བརྙེས་པ་དེའི་ཚེ་སྐུ་གཞན་བཞི་ཡང་རྟག་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཆོས་སྐུའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མཐུན་པས་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མདོ་ལས། ནམ་མཁས་ཇི་སྙེད་ཁྱབ་གྱུར་པ། །སྐུ་ཡིས་ཀྱང་ནི་དེ་སྙེད་ཁྱབ། །སྐུ་ཡིས་ཇི་སྙེད་ཁྱབ་གྱུར་པ། །འོད་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་དེ་སྙེད་ཁྱབ། །འོད་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་ཁྱབ་གྱུར་པ། །གསུང་གིས་ཀྱང་ནི་དེ་སྙེད་ཁྱབ། །གསུང་གིས་ཇི་སྙེད་ཁྱབ་གྱུར་པ། །ཐུགས་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་དེ་སྙེད་ཁྱབ། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་ཡང་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བའི་རྗེས་སུ་གཤེགས་པ་དང་། འདོད་

p. 641

ཡོན་གྱི་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་ཐབས་ཀྱིས་སྤྱད་པས་གཤེགས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་བཞིའི་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་དེ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལམ་རིམ་བགྲོད་རྣམས་དང་བསྟུན་པར་ཟད་ཀྱི། འདིར་མ་འབྲེལ་ལོ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་ནི། མ་རིག་པའི་གཉིད་ལས་སངས་ཤིང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བློ་གྲོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྒྱས་པའི་སྟོན་པ་སྟེ། སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་པ་ལས། མ་རིག་གཉིད་ལས་སངས་ཕྱིར་དང་། །ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་བློ་རྒྱས་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་པདྨའི་འདབ་ལྟར་རྒྱས། །ཞེས་པ་དང་། ལེ་ལག་ལས། མ་རིག་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་གསལ། །ཉོན་མོངས་བྱང་ཆུབ་སྡུག་བསྔལ་མཆོག །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་བདུད་བཞི་ཡེ་ནས་བཅོམ་ཞིང་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་ལྡན་ལ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །བདུད་བཞི་བཅོམ་ལུགས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ལྔར་གྲུབ་པས་བླང་དོར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་བཅོམ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་དེས་འཁོར་བར་མི་སྐྱེ་ཞིང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་འཆི་བ་མེད་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་བཅོམ། འཆི་བ་མེད་ན་ཕུང་པོ་ཉིང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བས་ཕུང་པོའི་བདུད་བཅོམ། དེ་ལ་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པས་ལྷའི་བུའི་བདུད་བཅོམ་པའོ། །མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སྲིད་ཞི་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པས་འགྲོ་བའི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རང་བྱུང་བ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གོ་འཕང་ངོ་། །འདས་ཀྱི་སྒྲ་བོད་ཀྱིས་སྦྱར་ཏེ་རྒྱ་སྐད་ལ་མེད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། བྷ་གའི་སྒྲ་བསྒྲུབས་པས་ཁོར་འདས་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པ་བསྟན་ཏོ། །གནས་དང་འཁོར་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྣང་ཉིད་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྱུ་མའི་རོལ་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །

p. 642

སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་སོ། །རང་སྣང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་དེ་ཉིད་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཅིང་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་དང་ཐ་མི་དད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཤར་ཕྱོགས་མངོན་པར་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་བཅུ་དང་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟར་མ་ངེས་པའི་དུས་ཏེ་དུས་བཞིའི་དབྱིངས་ན་བཞུགས་པའི་མི་འཁྲུགས་པ་དང་། མར་མེ་མཛད་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་དང་གསུང་རྡོ་རྗེ་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཆོས་སྐུ་ཕུན་ཚོགས་པ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ལོངས་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མི་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལུས་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་དགོངས་པ་ཐ་དད་མེད་ཅིང་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ལ་ཐ་མི་དད་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ལ་དབྱེར་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞུང་འདི་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་འཆད་ཅིང་། འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་སྦྱར་ཏེ་སོ་སོར་འབྱེད་པ་ནི་སྐབས་དང་འབྲེལ་བར་མ་མཐོང་ངོ་། །འདིར་ལྟ་བ་ངན་པའི་རི་བོ་ལྷུན་སྟུག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ནགས་ཐིབས་པོ་ཆེས་བསྐོར་བ་དག་ན་རེ། དུས་བཞིར་བཤད་པས་གཞན་ཐམས་ཅད་དུ་དུས་གསུམ་ལས་མ་གསུངས་པས་དུས་ལོག་པ་ཡིན་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་སྡེ་སྣོད་འགའ་ཞིག་ཏུ་རྫོགས་ལྡན་སུམ་ལྡན་གཉིས་ལྡན་རྩོད་ལྡན་གྱི་དུས་བཞིར་གསུངས་པ་དང་། མཛོད་ལས། ཆགས་གནས་འཇིག་སྟོངས་བཞིར་གསུངས་པ་དང་། དཀོན་ཅོག་བརྩེགས་པར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དུས་བཞིར་གསུངས་པ་དག་ཀྱང་ལོག་པར་གོལ་ལ། འདོད་ན་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མ་ངེས་པའི་དུས་ནི་ཁ་ཅིག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཆོས་ཐོས་ཤིང་ཉམས་སུ་བླངས་ན་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ལ། མ་བླངས་ན་འཁོར་བར་གནས་པ་ལ་འདོད་དོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་

p. 643

སུ་འདུའོ། །ཆོས་བསྟན་པས་ཐར་པར་འགྱུར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་བསྙེལ་བས་ཇི་ལྟ་བུས་འདུལ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོན་པར་ངེས་ཏེ། ལས་བརྒྱ་པ་ལས། རྒྱ་མཚོ་ཆུ་སྲིན་གནས་ཀྱི་རླབས། །དུས་ལས་ཡོལ་བར་འགྱུར་སྲིད་ཀྱང་། །གདུལ་བར་བྱ་བའི་སྲས་རྣམས་ལ། །སངས་རྒྱས་དུས་ལས་ཡོལ་མི་མངའ། །ཞེས་སོ། །དེའང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མི་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདུལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ། ཞེས་སོ། །འོ་ན་མ་སྐྱེས་དགྲའི་འགྱོད་པ་སེལ་བ་ལ་འཇམ་དཔལ་བསྔགས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་འདུལ་བ་ན་འཆར་ཀ་བཏང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉན་རང་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདུལ་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་འདུལ་བར་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེས་བསྐུལ་ནས་དོན་མཛད་པས་ལ་ལ་ནི་དངོས་སུ། ལ་ལ་ནི་བརྒྱུད་ནས། ལ་ལ་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲུལ་པས་དོན་མཛད་དེ། ས་ཐོབ་པའི་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་འོད་ཟེར་ཆེན་པོའི་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པས་དོན་མཛད་ན་གཞན་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་སྙིང་རྗེ་པདྨ་དཀར་པོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཅུང་ཟད་གདུལ་བ་དང་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་དང་སེམས་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཏེ་ཐུགས་རྗེའི་དབང་ངོ་། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་འཇིག་ཆགས་སྟོངས་གནས་བཞི་ལ་དུས་བཞིར་འདོད་པ་ནི་རིགས་པར་མ་མཐོང་སྟེ། འོག་མིན་གྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་དུས་ཆད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་མ་འདུས་པ་དང་། སྐྱེ་གནས་འཇིག་པའི་ཆོས་ལས་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པའི་དུས་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་རང་གི་ལུགས་ནི་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟར་གསུམ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་དུས་ཏེ་

p. 644

ཀུན་རྫོབ་པའོ། །ཆོས་ཉིད་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་མ་ངེས་པ་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དོན་དམ་པའི་དུས་སོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། གཞི་མ་ངེས་པའི་དུས་ནི་སེམས་ཉིད་གདོད་མ་ནས་དག་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དཀོན་ཅོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུངས་སེམས་དང་ཆོས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་གང་དུ་ཡང་མ་སོང་གར་ཡང་མི་གནས་པས་ན་མ་ངེས་པ་སྟེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དུས་སོ། །ཞེས་སོ། །ལམ་མ་ངེས་པའི་དུས་ནི་དུས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་མཉམ་པར་བཞག་དུས་ཀྱི་བློ་དམ་པ་སྟེ། མཚན་བརྗོད་ལས། དུས་གསུམ་དུས་མེད་རྟོགས་པ་པོ། །ཞེས་པས་སོ། །འབྲས་བུ་མ་ངེས་པའི་དུས་ནི་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་ན་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་རྟག་པ་རྒྱུན་གྱི་འཁོར་ལོར་བཞུགས་པ་སྟེ། རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་ལས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་རང་གསལ་བས་མི་གཡོ་བའི་དུས་ཏེ། ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུས་བཞིའི་ངོ་བོར་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གནས། སྟོན་པ། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱི་དོན་དང་། གཞུང་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། སྒྲ་དོན། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། རྩོད་པ་སྤང་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཨ་ཀ་ནིཥྛའི་སྒྲ་ལས་དམན་པར་མ་གྱུར་པའམ་འོག་མ་ཡིན་པ་སྟེ་གོང་མར་གྱུར་པའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། གནས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཞིག་དེའི་གོང་ན་ཆེས་འཕགས་པའི་གནས་གཞན་མེད་པ་སྟེ་འོག་མིན་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཆོས་སྐུའི་འོག་མིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མཐར་ཐུག་གི་བགྲོད་བྱའི་གནས་ཡིན་པ་གང་ཞིག་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་འཆར་གཞིའི་རྟེན་བྱེད་པ། ལོངས་སྐུའི་ནི་ངེས་པ་ལྔ་ལྡན་སྣང་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཞིག་སྤྲུལ་སྐུའི་འཆར་གཞིའི་རྟེན་བྱེད་པ། སྤྲུལ་སྐུའི་ནི་གཙང་མའི་གནས་རིགས་ལྔའི་གོང་

p. 645

མར་གྱུར་པ་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་དུ་སྣང་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་། ཞིང་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་ནི། སྤྲུལ་སྐུས་འདུལ་བའི་ཞིང་དང་། ལོངས་སྐུ་དང་། ཆོས་སྐུའི་ཞིང་གི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །གསུམ་པ་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་སྐུ། ལོངས་སྐུ། སྤྲུལ་སྐུའི་འོག་མིན་ནོ། །དང་པོ་ནི། མཐའ་དབུས་ཕྱོགས་ཆ་གང་དུའང་གཞག་ཏུ་མེད་ཅིང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གི་བགྲོད་བྱ་དམ་པ་སྟེ། ཡང་དག་དོན་གྱི་འོག་མིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཀུན་བྱེད་ལས། སྟོན་པ་ཆོས་སྐུའི་གནས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །འོག་མིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་སྟེ། །ཡང་དག་དོན་གྱི་འོག་མིན་དེ་རུ་བཤད། །ཅེས་སོ། །ལོངས་སྐུའི་འོག་མིན་ནི་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་ལས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྣང་བར་རང་བྱུང་བ་འོད་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་གཙོ་འཁོར་དུ་སྣང་བ། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རིགས་སུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་སྟེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྡོ་རྗེ་ལས། གཙང་མའི་རིགས་དག་སྤངས་པ་ཡིས། །འོག་མིན་ཆེན་པོའི་གནས་མཆོག་ན། །རིགས་བདག་ཕྱག་རྒྱ་ལྷུན་གྲུབ་སྐུ། །གཅིག་དང་དུ་མ་རྣམ་སྤངས་པ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྤྱི་གཟུགས་ཏེ། །གདོད་ནས་ཐེག་ཆེན་མཛོད་ཉིད་ཕྱིར། །སྒྲིབ་པ་མཐའ་སྤངས་གདུལ་བྱ་ལ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་སྣང་བར་མཛད། །ཅེས་སོ། །དེའང་གཙང་མའི་གནས་སྤངས་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལས་འདས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་བ་ལས་འཕགས་པ་ཡིན་གྱི་དེའི་ཡ་རོལ་ན་ཡོད་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་གང་ན་བཞུགས་པའི་རང་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་བཟང་པོ་སྤྱོད་པ་ལས། རྡུལ་གཅིག་སྟེང་ན་རྡུལ་སྙེད་སངས་རྒྱས་རྣམས། །ཞེས་པས། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ནང་ནའང་མི་བཞུགས་ཞེས་མི་བསམ་ཞིང་། དེ་ནའང་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་སྣང་བར་མ་འགགས་སོ། །དེས་ན་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་བློས་ཕྱོགས་ཆར་ཆད་པ་ཞིག་ཏུ་བཙལ་མི་དགོས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་

p. 646

པར་དག་པའི་དབང་ལས། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་དུ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གནས་དེ་ཉིད་འོག་མིན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་ལས་གཞན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས། མི་བསྐྱོད་པ་རྡོ་རྗེའི་རིགས། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་རིན་པོའི་ཆེའི་རིགས། །འོད་དཔག་མེད་པདྨའི་རིགས། དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ལས་ཀྱི་རིགས་ཏེ། སོ་སོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཚོམ་བུ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐའ་ཀླས་པར་རང་སྣང་བ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་ཡང་གཅིག་ཏུ་མ་གྲུབ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཞིང་། དུ་མར་མ་གྲུབ་སྟེ། ལོངས་སྐུ་དེ་ཉིད་གཅིག་གི་རང་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཞིང་དང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་སྣང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་སྤྱི་གཟུགས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ལོངས་སྐུ་རྣམས་སྤྱི་མཐུན་པའི་སྣང་བའོ། །དེ་ན་སྣང་བའི་གཙོ་འཁོར་དེ་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཛོད་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ངང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཡང་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་ཚེ། སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ཆོས་སྐུ་དང་སྔ་ཕྱི་མི་ཕྱེད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་ཞེས་པས་ས་ཐོབ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་ཞེས་པ་དེ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་དེའི་ཡོན་ཏན་སྣང་ཚུལ་ནི། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྒྱ་མཚོ་ལས། འཇིག་རྟེན་གནས་ཀྱི་འོག་མིན་ལས། །ཉིས་འགྱུར་དུ་ནི་དཔགས་པ་ཡི། །ངོ་བོ་མཐའ་གསུམ་ལས་འདས་པ། །ཡོན་ཏན་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་དེ། །མ་སྤངས་རྒྱན་རྫོགས་གཞལ་ཡས་ཁང་། །གྲུ་བཞི་སྤྱི་བོ་འཁྱིལ་བར་གནས། །ཞེས་པས་ལོངས་སྐུའི་རང་སྣང་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་ཡིན་པས་ན་གཙང་མའི་འོག་མིན་དང་། སར་གནས་ཀྱི་སྣང་བ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་འོག་མིན་གཉིས་ལས་སྣང་བ་དེ་ཉིད་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཞིང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་མེད་

p. 647

རྟག་ཆད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་གསུམ་ལས་འདས་ཤིང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་རང་བཞིན་ཅན། སྣང་བའི་རྒྱན་ཕུལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སྤྲས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་གང་དུ་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པར་འདྲེས་པའི་གནས་དེ་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་ལོངས་སྐུའི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་འཆར་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང་། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་གནས་མཆོག་དང་། །འོག་མིན་དེ་ཉིད་རྣམ་མཛེས་པ། །ཤེས་པ་གསུམ་པ་གཅིག་ཉིད་དུ། །འདྲེས་པར་གྱུར་ལ་བདག་སྨྲའོ། །ཞེས་སོ། །དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ནི་ལོངས་སྐུ་ཉིད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱོར་བ་དམ་པ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུ་སྤྱིའི་སྣང་བ་ཡིན་པས། སྣང་བ་མི་འདྲ་བ་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་མེད་ཀྱང་། རྒྱལ་བ་སོ་སོས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པའི་ལོངས་སྐུའི་ཆ་ནས་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ཐེག་བསྡུས་ལས། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །གནས་ལ་ཐ་དད་ཡོད་མ་ཡིན། །སྔོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་ན། །དེ་ལ་གདགས་པ་ཐ་དད་འབྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་རང་སྣང་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་དུ་སངས་མ་རྒྱས་ན་འཇིག་རྟེན་དུ་སྒྲོན་མ་བཀོད་པ་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། ཡང་དག་སངས་རྒྱས་འོག་མིན་དུ། །སངས་རྒྱས་མ་གྱུར་འདོད་ཁམས་སུ། །སངས་རྒྱས་མཛད་པ་མི་མཛད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱལ་བ་ཁམས་གསུམ་ལས་འདས་པས་གནས་ཀྱང་དེའི་སྒྲས་བརྗོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། གཟུགས་མེད་འདོད་དང་གཟུགས་རྣམས་དང་། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། །གནས་ལས་འདས་སོ་སངས་རྒྱས་དབང་། །བཞུགས་སོ་སྟུག་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ན། །ཞེས་སོ། །གནས་དེར་རང་སྣང་དག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རང་བཞིན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱིས་སེམས་དཔའ་ལ་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཉིད་ལོངས་སྐུར་སྣང་བས་

p. 648

གསུངས་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་ཉིད་ཆེད་དུ་གླེང་ངོ་། །ཞེས་པ་དང་། གཞན་ལས་ཀྱང་ཚུལ་དེ་དང་མཐུན་པར་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་སྤྲུལ་སྐུའི་འོག་མིན་ལ་གཉིས་ཏེ། གདུལ་བྱ་ས་ལ་གནས་པའི་དོན་དུ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་དང་། འདྲེས་མའི་དོན་དུ་གཙང་མ་རིས་ཀྱི་འོག་མིན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དབུས་ན་འོག་མིན་ཁང་བུ་བརྩེགས་པའམ་སྟུག་པོ་བཀོད་པ། ཤར་ན་མངོན་པར་དགའ་བ། ལྷོ་ན་རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་པ། ནུབ་ན་བདེ་བ་ཅན། བྱང་ན་ལས་རབ་གྲུབ་པའི་ཞིང་ལྔར་འཁོར་ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་ལ། སྟོན་པ་རིགས་ལྔས་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་གྲངས་ཞལ་དང་ལྗགས་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པའི་རྩེ་ལས་རང་སྣང་ཞིང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་སྣང་བས་སྒྲིིབ་པ་སྦྱང་བར་འདོད་དེ། འདི་ཉིད་ལས། འོག་མིན་བླ་མེད་གནས་མཆོག་ཏུ། །སྐུ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཚུལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་རྣམས་ལ། །དེ་བཞིན་གསུང་མཆོག་མི་སྨྲ་སྟེ། །སྐུ་ཡིས་ཆོས་རྣམས་མཇལ་བར་སྟོན། །མེ་ལོང་བསྟན་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ། །དངོས་ཀྱི་མདོག་ངན་ཐམས་ཅད་སེལ། །འཁོར་གྱིས་དེ་བཞིན་སྐུ་བལྟས་ན། །བྱང་ཆུབ་སྒྲིབ་པ་གཏིང་དཔག་མེད། །མེ་ལོང་བཞིན་དུ་སྐུ་ལ་སྣང་། །དེ་ནས་ས་བཅུ་རིམ་གྱིས་འབྱོང་། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །དུས་ནི་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ་རྟག་པར་རོ། །ཁྱད་པར་དུ་ཞི་བ་དང་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རིགས་ལྔ་མངོན་པར་སྣང་བས་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་གསུངས་སོ། །ཞིང་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འཕགས་པས་སྟེང་ཞེས་བརྗོད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། སྟོན་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་གནས་བསྟན་པ། །འཇིག་རྟེན་མཚན་མ་ཀུན་གྱི་སྟེང་གྱུར་པ། །གནས་ཀྱི་འོག་མིན་ཁང་བུ་བརྩེགས་པ་ཡི། །གཞལ་ཡས་ཁང་སྟེ་གནས་ཀྱི་འོག་མིན་བཤད། །ཅེས་སོ། །འཁོར་ཡང་སེམས་དཔར་བཤད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། སྟོན་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་འཁོར་བསྟན་པ། །མོས་སྤྱོད་བཞི་ཡི་ས་

p. 649

ལས་འདས་པ་ཡིས། །དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་མནན་ནས། །ས་བཅུ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ས་པ་རྣམས། །དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་འཁོར་དུ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཀྱང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགོངས་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡེ་ཤེས་ལོངས་སྤྱོད་འོག་མིན་བཞུགས་པ་ཡི། །ས་བཅུ་པ་ཡི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་བཤད། །ཅེས་སོ། །ཇི་ལྟར་བཤད་ན་དེ་ལས། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་འདྲེས་མའི་ཚུལ་དུ་གཙང་མ་རིས་ཀྱི་འོག་མིན་བསྟན་པ་ནི། མི་མཇེད་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་གྱི་སྣང་བ་དང་མཐུན་པའི་གནས་ཀྱི་མཆོག་རང་རང་གི་འཇིག་རྟེན་དེའི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་གནས་གཙང་མ་རིས་ཀྱི་ལྷ་ལྔའི་གནས་ཀྱི་འོག་མིན་རགས་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ། དྭངས་མ་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་གྲུབ་པའི་གནས་གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་སོགས་པ་བཀོད་པའི་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་པས་བརྒྱན་པ་དེར། འཇིག་རྟེན་དུ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའི་ཚེ་སྤྲུལ་པའི་དང་པོ་ལོངས་སྐུ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་བསྟན་ནས་ལྷ་དང་གྲུབ་པ་དང་རིག་སྔགས་འཆང་གི་དབང་པོ་ཚད་མེད་པ་ལ། བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་དུ་མས་འདུལ་བར་ཀུན་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་སྐད་དུའང་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུད་ལས། གཙང་མའི་འོག་མིན་རྣམ་མཛེས་པར། །གྲུབ་པ་དབང་པོ་ལ་སོགས་ལ། །རིག་སྔགས་གཟུངས་སྔགས་རྣལ་འབྱོར་དང་། །རྒྱུ་ཆོས་དུ་མས་ཚིམ་པར་མཛད། །ཅེས་སོ། །གཞན་ཡང་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བས་མཛད་པའི་སྤྱན་འགྲེལ་ལས། དོན་གྱི་འོག་མིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཞུགས་གནས་ཡིན་ཞིང་དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་ཀྱི་འོག་མིན་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་རྟགས་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུའི་བཞུགས་གནས་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་དེའི་གོང་ན་

p. 650

གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པའི་འོག་མིན་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུའི་བཞུགས་གནས་ཡིན་ཞིང་དེའི་གོང་ན་རིག་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསང་བའི་འོག་མིན་ཡུམ་གྱི་མཁའ་སྟེ་གསང་བ་སྐུའི་བཞུགས་གནས་ཡིན་ཞིང་། ལམ་གནས་དང་ཡོན་ཏན་གོང་་ན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པའི་འོག་མིན་ལས་དང་པོ་པས་འོག་མིན་གྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྒོམ་པ་སྟེ། ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བཞུགས་གནས་ཡིན་ཞིང་། དོན་སྤྱི་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གནས་ཀྱི་འོག་མིན་གཙང་མ་རིས་ཀྱི་ལྷ་ལྔའི་ཡ་ཏ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་ཡིན་ཞིང་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་གནས་དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་དོན་དྲུག་བྱུང་ཡང་སྔ་མའི་ཁོངས་སུ་འདུ་སྟེ། དོན་དང་རིག་པའི་འོག་མིན་ཆོས་སྐུར་འདུ་ཞིང་། རྟགས་ཀྱི་ལོངས་སྐུ། གཞན་གསུམ་སྤྲུལ་སྐུར་འདུ་སྟེ། གནས་ཀྱི་འོག་མིན་དངོས་ཡིན་ལ། གསང་བ་དང་རྟོག་པའི་འོག་མིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པས་དེའི་ཁོངས་སུ་འདུས་སོ། །བཞི་པ་རྩོད་པ་སྤང་པ་ནི། སྒྱུ་འཕྲུལ་གསུངས་པའི་གནས་རང་སྣང་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་དུ་གདུལ་བྱ་རང་རྒྱུད་པ་མེད་ན་ཆོས་བསྟན་པའི་དགོས་པ་མེད་ཅིང་དོན་རྟགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་གདུལ་བྱ་ལ་བསྟན་གྱི། རང་གི་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ལ་བསྟན་མི་དགོས་ཏེ། སྤྲུལ་པ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་རྒྱུད་པའི་འཁོར་དང་སྤྲུལ་པ་གཉིས་ཀའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་དགོངས་པ་མ་ལོན་པར་སྣང་སྟེ། སྤྲུལ་པའི་གདུལ་བྱ་ཡོད་པས་ཆོས་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཕྱི་རབས་ལ་གསང་བདག་གིས་འཆད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་རྟགས་ནི་ཆེད་དུ་གདུལ་བྱ་ལ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་གྱི། རང་སྣང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལྷུན་རྫོགས་སུ་ཤར་བ་སྟེ། མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །སྤྲུལ་པ་ལ་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉན་ཅིང་འཛིན་པར་

p. 651

བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྤྲུལ་པ་ལ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་ན་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་གསང་བདག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་མངའ་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །ལུང་གིས་ཀྱང་གནོད་དེ། དེ་བཞིན་ཐུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས། རང་སྣང་རྒྱལ་བའི་སེམས་སོགས་དང་། ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་ཉིད་ཆེད་དུ་གླེང་ངོ་། །ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་དབང་སྒྱུར་ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་ཐུགས་རྗེའི་ངང་། །རང་སྣང་བ་ཉིད་ཏིང་འཛིན་གཟུགས་བརྙན་སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་གསལ་བ་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གནོད་དོ། །ཁ་ཅིག་འདི་ནས་གསུངས་པའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ས་བཅུའི་སེམས་དཔར་འདོད་པ་ནི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པ་སྟེ། གཙོ་འཁོར་དུ་སྣང་ཡང་ངོ་བོ་བཟང་ངན་མེད་པ་རྩིག་ངོས་གཅིག་གི་རི་མོའི་རྣམ་པའམ། གསེར་གྱི་གར་བུ་གཅིག་ལས་ལྷ་གཙོ་འཁོར་དུ་བཀོད་པ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གི་ངང་དུ་བཤད་དོ། །ཁ་ཅིག་སྨོན་ལམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་གདན་ཁྲི་ལ་ཆོས་ཉན་པའི་གདུལ་བྱ་རང་རྒྱུད་པར་འདོད་པ་ནི་མཚར་ཏེ། རང་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟགས་སུ་ཤར་བའི་དེ་ཉིད་མ་གོ་བར་ཟད་དོ། །མདོར་ན་རང་སྣང་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ན་གདུལ་བྱ་རང་རྒྱུད་པ་འདོད་པའི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པའི་རྩོད་པ་ནི། སྤྲེའུའི་ཟློས་གར་ཉིད་དེ་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ། །མདོར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་དང་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དང་ཞིང་ཁམས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་ཚད་མེད་དེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། སྤུ་ཡི་རྩེ་མོ་གཅིག་ལ་ཡང་། །ཞིང་རྣམས་བྱེ་བ་བསམ་མི་ཁྱབ། །སྣ་ཚོགས་དབྱིབས་ཀྱང་ཐ་དད་དེ། །དེ་དག་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པས། ནམ་མཁས་གང་དུ་ཁྱབ་པར་ཆོས་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུས་ཁྱབ་ཅིང་། སེམས་ཅན་གྱི་གང་ཁྱབ་པར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཁྱབ་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཞིང་ཁམས་ལ་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་ཆད་པ་མེད་དེ། ཞིང་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཁོང་ནའང་གཞན་དག་བསམ་གྱིས་མི་

p. 652

ཁྱབ་པ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་། མ་དག་པར་སྣང་བ་ཡང་རང་གི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་དག་པའི་ཞིང་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཉི་ཟླའི་སྣང་བ་མ་དག་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དམུས་ལོང་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་གནས་ཏེ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གསུམ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས། གཞལ་ཡས་ཁང་། བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པས་འོག་མིན་ལོངས་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་སྟེང་དང་འོག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་བཅུ་མ་ཡིན་པས་མཐའ་དང་དབུས་ཞེས་རིས་སུ་བཞག་ཏུ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་རང་སྣང་བའི་ཚད་མེད་པ་ན་འོག་གཞི་ཡང་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་ཚད་དམིགས་སུ་མེད་པ་མཐིང་ཁ་དང་དཀར་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་ལྗང་གུའི་རང་བཞིན། མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་མ་འགགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་གཅོད་པའི་རྟགས་སུ་འོད་ལྔའི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞི་ལྟེ་བ་དང་བཅས་པར་མ་འདྲེས་པར་རང་གསལ་བའི་སྟེང་ལའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་གདངས་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་རྒུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་རིན་པོ་ཆེ་འོད་དང་གཟི་བརྗིད་མཐའ་ཡས་པ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་འབར་བའི་ངོ་བོ་ཡོན་ཏན་དང་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སོགས་པ་བློས་དཔག་པར་མི་ནུས་པས་གཞལ་ཡས་ཁང་ཆེན་པོ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མངའ་བས་ཁང་པ་དེའི་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་ཕྱོགས་བཅུར་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་སྟེ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་ཟད་པར་དང་ཟིལ་གནོན་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་དབྱིབས་གྲུ་བཞིར་གྱུར་པའོ། །ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་

p. 653

འཁྲུལ་པ་དང་། ཅ་ཅོ་དང་། དྲན་པ་ཉམས་པ་དང་། ཐུགས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་། ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མི་མངའ་བ་དྲུག་དང་། འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དྲུག་དང་། སྐུ་དང་། གསུང་དང་། ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་གསུམ་དང་། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ལ་འཇུག་པ་གསུམ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་ནི། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྤྱོད་པ་དང་ནི་རྟོགས་པ་དང་། །ཡེ་ཤེས་དང་ནི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི། །ཉན་ཐོས་རང་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི། །བླ་མ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟ ར་རོ། །ཟད་པར་བཅུ་ནི། ཟད་པར་ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་ནང་གི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པས་ནུས་པ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་ཆུ་ལ་མི་ནུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུའོ། །ཟིལ་གནོན་བརྒྱད་ནི། ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་སེམས་ཅན་དང་། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་གཉིས་དང་། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་སེམས་ཅན་དང་། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་གཉིས་དང་། ནང་སྡུག་པར་མོས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་འོད་ཟེར་འགྱེད་པ་སྟེ་བརྒྱད་དོ། །ནང་གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་། སྡུག་པར་མོས་པ་གསུམ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གསུམ་མོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་བཞི་ནི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་ཆོས་ཡིན་ལ་གཞན་ལ་མེད་པས་ལྷག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་བཞི་མཚོན་པའི་བརྡར་ཕྱོགས་

p. 654

བཞི་ན་ཤེལ་དང་གསེར་དང་པདྨ་རཱ་ག་དང་མར་གད་ལས་གྲུབ་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་གློ་འབུར་གྱིས་ཕྱོགས་བཞིར་མཛེས་པའོ། །དེ་ལ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གཡོ་བྱེད་གཟུང་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་ཞི་ཞིིང་ཡེ་ཤེས་གཞན་གསུམ་གྱི་འཆར་གཞི་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་མི་གཡོ་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན། །མཉམ་པ་ཉིད་དང་སོ་སོར་རྟོག །བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་སོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི་འཁོར་འདས་ཀྱི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལས། མི་གནས་ཞུ་བར་ཞུགས་པ་ནི། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་འདོད། །ཅེས་སོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མ་འདྲེས་པར་མཁྱེན་པ་སྟེ། དེ་ལས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་རྟག་མི་ཐོགས། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་རྣམས་ཀྱི། །གཏེར་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་སོ། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འཕྲིན་ལས་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ལས། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཁམས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་ཤིང་། །དཔག་མེད་བསམ་ཡས་སྤྲུལ་པ་ཡིས། །སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་བསྒྲུབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་བརྡར་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྟན་ལ། རྩ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལས་གྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྔ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཞིའི་གློ་འབུར་གྱི་སྒྲས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་རྩིག་པ་ལྔ་ཡང་ནང་ནས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་མཐིང་ཁ་དང་། ལྗང་གུ་དང་། དམར་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དཀར་པོ་རྣམས་སྦྲགས་མར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞལ་མེད་ཁང་དེའི་རྩེ་མོ་སྟེ་བུམ་པ་ཟླུམ་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཚོན་པ་སྟེ། སྔར་སྨྲོས་པ་བཞིན་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་རང་བཞིན་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཞིང་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དུས་བཞིར་ཀུན་ཏུ་འཁྱིལ་པའི་བརྡའོ། །གཞལ་ཡས་ཁང་དེ་ཡང་གཅིག་

p. 655

མ་ཡིན་གྱི་ཚད་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་རེ་རེའང་ལྔ་ལྔ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ནས་དེ་ཡང་ལྔ་ཚན་དུ་ཕྱེ་བས་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མངའ་བའི་བརྡར་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་མདོག་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་དང་མཐུན་པར་རྩ་བའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ནས་ཕྱོགས་བཞི་དབུས་དང་ལྔའི་གཞལ་ཡས་ཁང་གྲངས་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁ་དོག་སོ་སོར་གསལ་ཞིང་། དེ་དག་གི་དབྱིབས་ཀྱང་དབུས་གྲུ་བཞི། ཤར་ཟླ་གམ་ལ་སོགས་པ་དང་ཁ་དོག་ཀྱང་དཀར་སེར་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་ཚད་མེད་པ་དང་། བཀོད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ། ཉན་རང་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྣང་བའི་ཡོན་ཏན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ། ཞིང་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་པའི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྒྱན་དང་། ཁྲིའི་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་ལས་གྲུབ་པ་རྣམ་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་དང་ཁ་དོག་ཏུ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་རྩིག་པ་ལྔའི་སྟེང་ན་ཕ་གུ་དང་། དེའི་སྟེང་ན་མདའ་ཡབ་ཕྱིར་འཕྱར་བའི་ཁ་བད་ཀྱི་གདུང་སྣ་ལས་རིན་པོ་ཆེའི་དྲྭ་བའི་འཕྲེང་བ་དང་དེའི་བར་བར་ན་ཉི་ཟླའི་ཚར་དང་། དར་གྱི་ལྡ་ལྡི་དང་། རྔ་ཡབ་ནོར་བུའི་ཡུ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཆུན་འཕྱང་དང་། རྩེ་མོ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲྭ་མིག་གསེང་མའི་ཤར་བུའི་རྒྱན་གྱི་པུ་ཤུས་མཛེས་པ་དང་། མི་བསྒྲིབ་པར་གསལ་བའི་རྒྱན་ཅན་རབ་ཏུ་འཚེར་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྟེ། ཕ་གུ་ནི་ཡེ་ཤེས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བརྡའོ། །དྲྭ་ཕྱེད་ནི་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་འགྲོ་བའི་དོན་འབྱུང་བའི་བརྡའོ། །མདའ་ཡབ་ནི་ཐུགས་རྗེའི་འགྲོ་བ་སྐྱོབ་པའི་བརྡའོ། །པུ་ཤུ་ནི་ཀུན་གྱི་བླ་མར་གྱུར་པས་མཚུངས་པ་མེད་པའི་བརྡའོ། །གཞན་ཡང་འདོད་ཡོན་གྱི་སྣམ་བུའི་སྟེང་ན་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་འདོད་ཡོན་གྱི་ལྷ་མོ་ལྔ་ལྔའི་སྤྲིན་འཕྲོ་བས་ནང་གི་ལྷ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་དང་། སྒྲ་སྣ་ཚོགས་དང་། དྲི་སྣ་ཚོགས་

p. 656

དང་། རོ་སྣ་ཚོགས་དང་། རེག་བྱ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲིན་ཕུང་འཁྲིགས་པར་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བྱུང་བ་ནི་འདོད་ཡོན་ཐམས་ཅད་རོལ་པའི་རྒྱན་དུ་ཤར་བའི་བརྡའོ། །ཁ་ཅིག་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་བར་མར་སྦྱོར་བ་ནི་མི་འཐད་དེ། སྐབས་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་སྣང་ལ་མ་དག་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞལ་ཡས་ཁང་པ་དང་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་རགས་པར་མ་གྲུབ་ཅིང་དྭངས་པས་གཅིག་གིས་གཅིག་མི་བསྒྲིབས་པར་ཕྱི་ནང་ཟང་ཐལ་བར་གསལ་བའི་རྒྱན་ཅན་བཀོད་པ་མཛེས་ཤིང་བྱེ་བྲག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་ལྷབ་ལྷུབ་ཏུ་ཀླུབས་ཤིང་བརྒྱན་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་འོད་གསལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པར་མཚོན་པའོ། །དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པ་བཞིའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་བཞི་ནས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་དེར་འཇུག་པ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཞི་ན་སྒོ་གསུམ་གསུམ་གྱིས་བརྒྱན་པའི་སྒོ་ཁྱུད་ཅན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའོ། །དགག་བསྒྲུབ་བླང་དོར་མེད་པ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །དེ་དག་གི་རང་བཞིན་རྟོགས་ནས་སེམས་ཉིད་བྱ་རྩོལ་མེད་པ་ནི་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །འདུས་མ་བྱས་པ་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ཡེ་ནས་འོད་གསལ་བ་དང་། དེའི་ངང་ནས་རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱིས་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཉིད་གདོད་ནས་དག་ཅིང་འོད་གསལ་བ་སྟེ། བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། སེམས་ལ་སེམས་མ་མཆིས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཤིང་སྒྲོལ་རྒྱུའི་ཚལ་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས། ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཤིག་བདག་གིས་རྙེད། །སུ་ལ་བསྟན་ཡང་གོ་བར་མི་འགྱུར་བས། །མི་སྨྲ་གཅིག་པར་ནགས་ཀྱི་ནང་དུ་གནས། །

p. 657

ཞེས་པ་དང་། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའི་བྱམས་པ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམ་ཐག་པ་རྣམས་དེ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ། བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དེ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་དགའ་བ། ཆགས་སྡང་ཅན་རྣམས་ཉེ་རིང་ཆགས་སྡང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ནས་སེམས་སྙོམས་པ་ལ་གནས་པར་འདོད་པའི་བཏང་སྙོམས་ཏེ། དམིགས་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེའི་ངང་ཉིད་ནས་བྱུང་བས་ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་ཅན། །ཕྲད་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཅན། །མི་འབྲལ་བ་ཡི་དགོངས་པ་ཅན། །ཕན་བདེ་དགོངས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེའང་ཚད་མེད་བཞིའི་བརྡར་སྒོ་བཞི་དང་། རྣམ་ཐར་གསུམ་གྱིས་བརྡར་སྒོ་ཁྱུད་རེ་རེ་ཞིང་སྒོ་གསུམ་བསྒྲིགས་རེ་རེས་བརྒྱན་པར་བཤད་དོ། །ནང་གཟུགས་ཀྱི་སྣང་བ་མ་འགགས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྣང་སྟོང་སྒྱུ་མར་བལྟ་བས་སྣང་བའི་བདེན་ཞེན་ལོག་པ་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་བལྟ་བའི་རྣམ་ཐར། ནང་གཟུགས་སུ་མི་དམིགས་པས་ཕྱི་རོལ་གཟུགས་ལ་བལྟ་བས་ཕྱི་ནང་གི་བདེན་ཞེན་ལས་ཐར་བ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་གཟུགས་ལ་བལྟ་བའི་རྣམ་ཐར། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པར་བལྟ་བས་འཛིན་པ་ཀུན་ལས་ཐར་པ་སྡུག་པའི་རྣམ་ཐར། སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དོན་མཐོང་བས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར། ཐམས་ཅད་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་རྟོགས་པས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར། གང་དུའང་གཟུང་འཛིན་མེད་པས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར། སྤྲོས་པ་དང་མཚན་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར།

p. 658

འཁོར་འདས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ཞེན་འཛིན་པ་གཏན་དུ་མི་མངའ་བས་འགོག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་བརྡར་སྒོ་བཞིའི་ཕྱི་འགྲམ་གཉིས་ན་ཀ་བ་གཉིས་གཉིས་ཏེ་བཞིས་བཏེག་པའི་སྒོ་སྟེང་ན་རྡོ་རྗེའི་གདུང་བཞིའི་སྟེང་རྟ་བབས་བང་རིམ་བཞི་ཉིད་སྣམ་ཕྲན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ལ། རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་ཀྱི་རྩ་བར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རི་དྭགས་གཉིས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པས་འཁོར་བ་དང་། འཕན་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། ལྷའི་གོས་དང་། དར་གྱི་ལྡ་ལྡི་དང་། ཁ་ཁྱེར་བཞི་བཞི་ལ་བ་དན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྩ་བཞི་གསེར་གྱི་དྲིལ་བུ་གཡེར་ཁའི་ཕྲེང་བ་འཁྲོལ་བ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་ཅིང་། གཞན་ཡང་རྒྱ་མཚོ་ལས། ཞབས་དང་མ་ཆགས་ཟ་ར་ཚགས། །སྣ་འཕྱང་ཆུ་འཕྱང་འཕྲེང་བ་དང་། །སྣ་ཚོགས་ཁྱུང་མགོ་རིམ་པར་འཁྲིགས། །ཞེས་སོ། །ཏྭ་ར་ཎའི་སྒྲ་ལས། བར་སྣང་གི་རྒྱལ་མཚན་དང་། སྒོ་སྐྱབས་དང་། རྟ་བབས་ཞོན་གྱི་སྟེགས་དང་། ཐེམ་སྐས་ལ་འཇུག་པས། འདིར་གཙོ་བོར་བར་སྣང་གི་རྒྱན་གྱི་རྟ་བབས་བང་རིམ་བཞི་སྣམ་ཕྲན་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་ལ་འདོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ཐེག་པ་འོག་མ་བརྒྱད་ཨ་ཏིར་འཇུག་པའི་བརྡར་འདོད་པ་དང་། ཁ་ཅིག་རྣམ་པར་ཐར་བ་བརྒྱད་བསྒོམས་པས་འཇུག་པར་བཞེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐབས་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཡོན་ཏན་ཁོ་ན་ལ་སྦྱོར་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དེར་མ་ཚུད་པ་མེད་པས་ཀུན་ཏུ་ཡང་ནང་དུ་གྱུར་པ་མཚོན་པའི་ཕྱིར། གཞལ་ཡས་ཁང་དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ལྔ་རབ་ཏུ་དངས་པའི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་ངང་ལས་སྣང་བས་ཕྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་སྣང་བ་དང་ནང་གཙོ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་ངོ་བོའི་གནས་ལུགས་ལ་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡང་ཆོས་སྐུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པར་འདུས་པས་

p. 659

ནང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་ཡེ་ནས་གྱུར་པ་ན་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཁྲིའི་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། ཐེག་པ་འོག་མས་ཉམ་མི་ང་ཞིང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་མཚོན་པའི་ཕྱིར་དབུས་སུ་སེང་གེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་དང་ལྡན་པའོ། །ང་སངས་རྒྱས་ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་རྟོགས་བ་དམ་འཆའ་བ། སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་ཞེས་སྤང་བ་དམ་འཆའ་བ། དུག་གསུམ་རང་གས་ཐར་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་ཅེས་གེགས་དམ་འཆའ་བ། ལམ་ཟབ་མོ་བསྒོམས་པས་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་ཞེས་ལམ་དམ་འཆའ་བ་ལ། དོན་ལ་གནས་པའི་རྒོལ་བ་མེད་པས་མི་འཇིགས་པ་བཞི་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རང་གཞན་དོན་དུ་ཡེ་ཤེས་དང་། །སྤངས་དང་ངེས་འབྱུང་གེགས་བྱེད་རྣམས། །སྟོན་མཛད་མུ་སྟེགས་གཞན་དག་གིས། །མི་རྫི་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཐེག་པ་འོག་མར་མི་ཆུད་པའི་དོན་འདིར་ཤོང་ཞིང་ཐེག་ལ་སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅུ་མངའ་བའི་བརྡར་ཤར་དུ་གླང་པོ་ཆེའི་ཁྲི་དང་ལྡན་པའོ། །སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་དང་། འགྲོ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། གདུལ་བྱའི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཁམས་སྣ་ཚོགས་དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་དང་། འགྲོ་བ་རྒྱུད་ལྔ་དང་ཐར་པ་གསུམ་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་དང་། རང་གཞན་གྱི་སྐྱེ་བ་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པ་བཅུ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་དམ་རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བཅུ་འཇོམས་པས་སྟོབས་བཅུ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཐབས་དང་སྐྱབས་དང་དག་པ་དང་། །ཐེག་ཆེན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རབ་བསླུ་བའི། །བདུད་འཇོམས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གདུལ་བྱ་ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་གྲོལ་བར་བྱེད་ཅིང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་བརྡར་ལྷོར་ཅང་ཤེས་པ་རྟའི་ཁྲི་དང་ལྡན་པའོ། །རྐང་པ་བཞི་

p. 660

ནི། འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་པ་དང་། དཔྱོད་པ་སྟེ་འགྲོ་བའི་ཡིད་དང་མཐུན་པར་སྤྲུལ་པ་བཀྱེ་ནས་དོན་མཛད་པ་ནི། འགྲེལ་ཆུང་ལས། འདུན་དང་བརྩོན་འགྲུས་སེམས་དང་ནི། །དཔྱོོད་པའི་ཏིང་འཛིན་སྤོང་པ་ཡིན། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རྐང་པ་བཞིས། །ཞེས་སོ། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་བྱེད་ཅིང་དབང་བཅུ་མངའ་བའི་བརྡར་ནུབ་ཏུ་རྨ་བྱ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་དང་ལྡན་པའོ། །དབང་བཅུ་ནི། འཆི་བ་མེད་པའི་ཚེ་དང་། འགྲོ་བའི་སེམས་ཤེས་པ་སེམས་དང་། ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་མངའ་བརྙེས་པས་ཡོ་བྱད་དང་། གཞན་གྱིས་ལས་དམན་པ་བཟང་པོར་བསྒྱུར་བས་ལས་དང་། ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་དེར་སྤྲུལ་པ་ལྷུན་གྲུབ་དུ་འབྱུང་བས་སྐྱེ་བ་དང་། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་སྐལ་པ་རྒྱ་མཚོར་དགོངས་པ་བཞིན་འགྲུབ་པས་སྨོན་ལམ་དང་། གདུལ་བྱའི་མོས་པ་བཞིན་དོན་མཛད་པས་མོས་པ་དང་། བཞེད་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཡུངས་འབྲུ་གཅིག་ཏུ་བཅུག་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཆུང་བའམ་ཡུངས་འབྲུ་ཆེ་བར་མི་མངོན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལྔ་ལ་མངའ་བརྙེས་པས། དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དང་། ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མ་ལུས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པས་ཆོས་ལ་དབང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡོ་བྱད་སྐྱེ་བ་ཚེ་ལ་དབང་། །ཡེ་ཤེས་ཆོས་དང་སེམས་དང་ལས། །རྫུ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས། །ཁམས་གསུམ་ཀུན་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ། །ཞེས་སོ། །འཕྲིན་ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་འདུལ་ཞིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞིས་དོན་མཛད་པའི་བརྡར་བྱང་དུ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་སྟེ་ཤང་ཤང་གི་ཁྲི་དང་ལྡན་པའོ། །ཐོག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི། འདས་པའི། མ་འོངས་པའི། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་འཇུག་པ་གསུམ་མོ། །རིག་པ་བཞི་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མཐའ་དག་

p. 661

མཁྱེན་པས་ཆོས་དང་། དེའི་དོན་བརྗོད་ཚུལ་དུས་མས་སྟོན་པས་ཚིག་དང་། ལྷ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་སྐད་མཁྱེན་པ་སྟོན་པས་སྐད་དང་། ཆོས་འཆད་པ་ན་འཁོར་ལ་མི་འཇིགས་པས་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཤད་བྱ་དང་། །གསུང་དང་མཁྱེན་པ་འཆད་བྱེད་ལ། །བློ་གྲོས་རྟག་ཐོགས་མི་མངའ་བའི། །ལེགས་སྟོན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་ཡང་གདན་དེ་དག་གི་ངེས་པ་འགའ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེ་དབང་གི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བ། སྐུ་ནི་མི་འཇིགས་བདུད་བཞི་རབ་ཏུ་འཇོམས། །དེ་གྲུབ་རྟགས་སུ་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས། །ཐུགས་ནི་སྟོབས་བཅུ་མི་དགེ་བཅུ་རྣམས་འདུལ། །དེ་གྲུབ་རྟགས་སུ་གླང་ཆེན་ཁྲི་ལ་བཞུགས། །ཡོན་ཏན་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་བཞིས་ཆགས་མེད་བགྲོད། །དེ་གྲུབ་རྟགས་སུ་རྟ་མཆོག་ཁྲི་ལ་བཞུགས། །གསུང་ནི་དབང་བཅུ་མཐར་ཕྱིན་རྒྱལ་བའི་ཚུལ། །དེ་གྲུབ་རྟགས་སུ་རྨ་བྱའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས། །ལས་ནི་ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞིས་སྐྱེ་བཞི་སྒྲོལ། །དེ་གྲུབ་རྟགས་སུ་མཁའ་ལྡིང་ཁྲི་ལ་བཞུགས། །ཞེས་སོ། །སེམས་ཉིད་དང་ཆོས་སྐུ་ཡེ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཞིང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་མེད་པའི་བརྡར་ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ཉེས་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གོས་པ་མེད་པའི་བརྡར་སྣ་ཚོགས་པདྨ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྒྱུ་འདོད་རྒུ་འབྱུང་བའི་རིན་པོ་ཆེ་ལས་གྲུབ་པའི་གདན་ལ་བཞུགས་པའོ། །དེ་ཡང་ཁྲི་ལྔའི་སྟེང་ན་པདྨ་དང་ཉི་ཟླས་སྤྲས་པ་ནི་གཙོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གདན་ཡིན་ལ། འཁོར་ལ་ནི་སོ་སོའི་གནས་སུ་པདྨ་དང་ཉི་ཟླའི་གདན་རེ་རེའོ། །གཉིས་པ་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱི་དོན་དང་། གཞུང་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ། གང་གི་རིགས་ཡིན་ངོས་བཟུང་བ། གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཉིས་པ་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱི་དོན་དང་། གཞུང་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ། གང་གི་རིགས་ཡིན་ངོས་བཟུང་བ། གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་འབྲས་བུའི་སྐབས་སུ་དབྱེ་ན་རིགས་ལྔ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས། རྡོ་རྗེའི། རིན་པོ་ཆེའི། པདྨའི། ལས་

p. 662

ཀྱི་རིགས་ལྔའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རེ་རེ་ཞིང་སྐུ་དང་། གསུང་དང་། ཐུགས་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རིགས་ལྔ་ལྔ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ལྔ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་དབྱེ་བས་རིགས་བརྒྱ་དང་སྟོང་དང་། བྱེ་བ་དང་། གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་ཏེ། དབང་གི་རྒྱུད་ལས། རིགས་ནི་རྣམ་ལྔ་རབ་དབྱེ་བས། །བརྒྱ་སྟོང་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་དེ། །ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་བསམ་ཡས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རིགས་སོ་སོར་དབྱེ་བ་ན། དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་གཙོ་བོ་ནི་རིགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་རིགས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས། རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ལ་ནི། །རིགས་བདག་ཐུགས་ཏེ་རིགས་ཀྱི་གཙོ། །ཞེས་སོ། །ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཐུགས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མཐིང་ག སྐུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དཀར་པོ། །གསུང་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དམར་པོ། ཡོན་ཏན་རིན་ཅེན་འབྱུང་ལྡན་སེར་པོ། འཕྲིན་ལས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ལྗང་གུའོ། །རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་ཐུགས་མི་བསྐྱོད་པ་མཐིང་ག །སྐུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དཀར་པོ། གཞན་རྣམས་སོ་སོའི་མདོག་གོ །པདྨའི་རིགས་ལ་གསུང་གི་ཐུགས་སྣང་མཐའ་མཐིང་ག གསུང་གི་སྐུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དཀར་པོ། གསུང་གི་གསུང་མི་བསྐྱོད་པ་དམར་པོ། གསུང་གི་ཡོན་ཏན་དང་འཕྲིན་ལས་སེར་ལྗང་ངོ་། །རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ལ། རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་རིན་འབྱུང་མཐིང་ག ཡོན་ཏན་མི་བསྐྱོད་པ་སེར་པོ། གཞན་གསུམ་སོ་སོའི་མདོག་གོ །ལས་ཀྱི་རིགས་ལ་ལས་ཀྱི་ཐུགས་དོན་གྲུབ་མཐིང་ག འཕྲིན་ལས་མི་བསྐྱོད་པ་ལྗང་གུ གཞན་ནི་སོ་སོའི་མདོག་གོ །དབྱེ་བ་འདི་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པའོ། །དེའི་ཚེ་ཐུགས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་གཙོ་ལ་གཞན་བཞི་བཞིས་མཚོན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐབས་སུ་ཐུགས་རྣམ་སྣང་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས། ཐུགས་ཀྱི་སྐུ་མི་བསྐྱོད་པ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས། ཡོན་ཏན་རིན་འབྱུང་མཉམ་ཉིད། །

p. 663

གསུང་སྣང་མཐའ་ཀུན་རྟོག འཕྲིན་ལས་དོན་ཡོད་བྱ་གྲུབ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་ཐུགས་མི་བསྐྱོད་པ་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས། སྐུ་རྣམ་སྣང་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས། ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསུངས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ཕུང་པོའི་ཡན་ལག་ནི། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔ་རུ་གྲགས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་པ་དང་། འགྲོ་བའི་རྟོག་ཚོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མ་དག་པ་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་འདོད་དེ། རེ་ཞིག་ཟབ་མོའི་མདོ་སྡེ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས་ཀྱང་། གང་ཞིག་བདག་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས། །རང་བཞིན་མཉམ་པར་རབ་གནས་ཤིང་། །མི་གནས་ལེན་པ་མེད་པ་དེ། །དེ་དག་བདེ་བར་གཤེགས་པར་འགྱུར། །གཟུགས་དང་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་དང་། །རྣམ་པར་ཤེས་དང་སེམས་པ་དག །གྲངས་མེད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས། །དེ་དག་ཐུབ་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུང་ངོ་། །ཞེས་པ་དང་། སྐམས་ལས་པདྨ་མི་སྐྱེའི། འདམ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་འདྲ་བར། འདུས་མ་བྱས་མངོན་དུ་བྱས་པ་རྣམས་ལས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེའི། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་རི་བོ་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས། དེ་བས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་ལ། ཐབས་ཀྱི་ཞགས་པའི་བསྲུང་བ་མེད་པའི་དམ་ཚིག་གི་སྐབས་ལས་ཀྱང་། འདི་ལྟར་གཏི་མུག་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པས་སྤང་བླང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སོ། །ཞེ་སྡང་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་གདུག་པ་འདུལ་བའི་མཚན་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སོ། །ང་རྒྱལ་ནི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སྲན་ཚུགས་པའི་མཚན་ཉིད་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་སོ། །འདོད་ཆགས་ནི་ཆོས་ཐམས་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་མཚན་ཉིད་པདྨའི་རིགས་སོ། །ཕྲག་དོག་ནི་ཆོས་མཉམ་པར་མ་རྟོགས་པ་

p. 664

རྣམས་ལ་ལས་དགེ་སྡིག་ཡོད་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་ཀྱི་རིགས་སོ། །ཞེས་པ་དང་། །གསང་བ་འདུས་པ་ལས་ཀྱང་། གཟུགས་ཀྱི་གཏི་མུག་ཉིད་བསྟན་པ། །བླུན་པས་བཅིངས་པའི་ངོ་བོའོ་། །ཚོར་བ་འདོད་པས་མྱོས་བསྟན་པ། །ང་རྒྱལ་གྱི་ནི་ངོ་བོའོ། །འདུ་ཤེས་འདོད་ཆགས་བདག་ཉིད་ནི། །དངོས་པོ་ལ་ནི་ཆགས་པའི་མཚན། །འདུ་བྱེད་རྟག་ཏུ་ཕྲག་དོག་སྟེ། །རྩེ་གཅིག་བདག་ཉིད་བསྟོད་པའོ། །རྣམ་ཤེས་ཞེ་སྡང་ཞེས་བསྟན་ཏེ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་རབ་ཏུ་གྲགས། །འདི་དག་བདེ་གཤེགས་ལྔ་ཡི་རིགས། །ཞེས་པ་དང་། རིན་ཅེན་སེམས་ལས་ཕྱིར་གྱུར་པའི། །སངས་རྒྱས་མེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་མེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འོ་ན་འགྲོ་བའི་ཁམས་རྣམས་མ་དག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཡེ་ནས་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད་ཀྱང་། གློ་བུར་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པས་རྟོག་པའི་སྤགས་པས་ལས་དང་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་སུ་ཀུན་གཞི་ལ་ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་བཞག་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་ནི། ཐམས་ཅད་པ་སྟེ་ཀུན་གྱི་རྟེན་ཡིན་པར། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཀུན་གཞི་ཀུན་གྱི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། །སྲིད་པ་དང་ནི་དེ་བཞིན་དུ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་མའང་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་མ་དག་པ་འཁོར་བར་སྣང་དུས་དེའི་རྟེན་བྱེད་ཅིང་དབྱེར་མེད་པ་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བྱ་བར་མིང་གྱུར་པའོ། །དེ་ཉིད་ལ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་བརྟེན་ཏོ། །འཁོར་བའི་ཀུན་གཞི་ལ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་ཡིད་དང་། ཡིད་ཤེས་དང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་བརྟེན་ཏོ། །འདི་དག་མདོ་རྒྱུད་ལ་ལར་སྦྱངས་ཤིང་གནས་གྱུར་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔར་དག་པར་འདོད་དོ། །ཀུན་གཞི་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་གྱུར། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས། ཉོན་ཡིད་སོ་སོར་རྟོག་པ། ཡིད་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་གྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་རྣམ་སྣང་། ཚོར་བ་རིན་འབྱུང་། འདུ་ཤེས་

p. 665

སྣང་མཐའ། འདུ་བྱེད་དོན་གྲུབ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མི་བསྐྱོད་པར་གནས་གྱུར་ཅིང་། ས་སངས་རྒྱས་སྤྱན། ཆུ་མཱ་མ་ཀཱི། མེ་གོས་དཀར་མོ། རླུང་དམ་ཚིག་སྒྲོལ་མ། ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མར་གནས་གྱུར་ལ། དབང་པོ་དང་ཡུལ་རྣམས་ནི་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མའི་ངོ་བོར་གནས་གྱུར་ཅིང་སྒོ་གསུམ་འཛིན་པ་དང་བཅས་པ་སྒོ་བར་གནས་གྱུར་པར་གྲགས་ཀྱང་། གཞུང་འདིར་ནི། སྣམ་བུ་ཚོས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུའི་སྦྱང་གཞི་སྦྱོང་བྱེད་གནས་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་མི་འདོད་དེ། སྤང་བླང་དང་སྦྱོང་བསྒྱུར་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡེ་ནས་ཡེ་ཤེས་སུ་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པར་ཤེས་པས་འཁོར་བའི་ཀུན་རྟོག་ཡེ་ཤེས་སུ་གྲོལ་བ་ཆབ་རོམ་ཆུར་ཞུ་བའི་ཚུལ་གྱིས། འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །དེའང་ད་ལྟ་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པའི་དྲི་མས་སེལ་དུ་གྱུར་པས་དག་ཀྱང་མ་དག་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་གནད་ཟབ་མོ་ལ་གོམས་པས་ཀུན་རྟོག་ཕུང་པོ་དང་བཅས་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་ནས། དྲི་མ་སྤངས་ནས་དབྱིངས་སུ་དག་པ་ནི་དཔེར་ན། གསེར་དང་འདྲེས་པའི་དངུལ་ཆུའི་གོང་བུ་རེ་ཞིག་མར་གསར་རམ་དངུལ་ཆུའི་རྣམ་པར་སྣང་གི་གསེར་དུ་མི་སྣང་ཡང་མེ་དང་ཕྲད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གསེར་དུ་སྣང་ཞིང་། དངུལ་ཆུའི་རྣམ་པའི་མར་གསར་གྱི་ཁ་དོག་ཉིད་རང་ཡལ་དུ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མེ་ལ་ཆེར་བསྲེགས་པ་ན་འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་ལྟར་སྣང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ལམ་ཟབ་མོ་གོམས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བའི་འཕགས་པ་རིག་འཛིན་གྱི་གནས་སྐབས་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་གང་གི་རིགས་ཡིན་ངོས་གཟུང་བ་ནི། སྐབས་འདིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སུ་བྱས་ནས། གཙོ་བོ་མི་བསྐྱོད་པར་སྔ་རབས་པ་དག་གིས་བཤད་ཀྱང་། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབུས་སུ་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་གདན་འཁོར་ལོ་དང་སེང་གེ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡུམ་ཀྱང་ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་བྱུང་བའི་

p. 666

ཕྱིར་དང་། ཞི་བའི་མདངས་ལས་འཕྲོས་པའི་ཁྲོ་བོའི་སྐབས་སུ་ཡང་གཙོ་བོ་བུདྡྷ་ཧེ་རུ་ཀ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ཡང་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བ་གཞི་ལ་གཙོ་འཁོར་མ་འཁྲུགས་པར་འཆད་ཅིང་སྣང་བའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨས་འདིའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་ག་ལས་ཀྱང་། ཧཱུྃ་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་དག་ཅིང་། །རྣམ་པར་སྣང་མཛད་བཅོམ་ལྡན་འདས། །དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས། །རིགས་ཀྱི་བུ་ལ་དབང་བསྐུར་རོ། །ཞེས་པའི་ཡི་གེས་ཀྱང་གནོད་ལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག་པ་འཇམ་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་འགྲེལ་པ་པདྨ་དཀར་པོ་ལས་ཀྱང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མཐིང་ག་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མི་བསྐྱོད་པ་དཀར་པོར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །འོ་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ཞེས་བཤད་པས་མི་བསྐྱོད་པར་འཐད་དོ། །ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ལྷ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ཞེས་བཤད་པས་གཙོ་བོ་ལྷ་མོར་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་སྤོང་བར་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་་བ་ནི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་སྒྲར་བཤད་ཀྱི། མི་བསྐྱོད་པ་ཁོ་ནར་འཆད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རིགས་རྣམས་ཀུན་གྱི་བདག །རིགས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གྱི་བདག་པོ་ཤོག །ཅེས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་བཏགས་པའི་ཚུལ་དང་གཅིག་གོ །སྤར་ཁབ་དང་། གཞི་བསྟོད་ལ་སོགས་པ་ནི་བོད་མ་ཡིན་པས་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་ངོ་། །རྔམ་གློག་ལས། དབུས་སུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གཙོ། །ཞེས་པའང་མ་མཐོང་བར་ཟད་དོ། །དེ་བས་ན་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་པས་གཙོ་བོ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཐུགས་ཀྱི་ལྷ་ཡིན་ལ། མི་བསྐྱོད་པ་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་དོ། །གསུམ་པ་གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་དགག་པ་ནི། འོ་ན་རྒྱུད་གཞན་ལས། གཟུགས་ནི་རྣམ་

p. 667

པར་སྣང་མཛད་ཉིད། །ཚོར་བ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ལ། །འདུ་ཤེས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཏེ། །འདུ་བྱེད་དོན་ཡོན་གྲུབ་པ་ཉིད། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་བསྐྱོད་པ། །ཞེས་པ་དང་འགལ་ཞིང་། སྐུ་མདོག་ཀྱང་མཐིང་གར་བཤད་པས་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། ལན་བརྗོད་པ། ཀྱེ་བཞིན་བཟང་ད་དུང་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུད་སྡེ་གོང་འོག་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པས་རེ་བདེན། དེ་ལྟ་ནའང་ཁྱེད་ཅག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་ཞེས་པ་དང་། མཐིང་ག་དང་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཙམ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཟད་དེ། འདིར་ནི་འོག་མིན་རྡོ་རྗེའི་དབྱིངས་དང་། སྙིང་ག་ན་འོད་གསལ་གྱི་དམ་པ་རིགས་བརྒྱ་འོད་ལྔའི་ཀློང་ན་དེ་ཉིད་དང་ཐ་དད་མེད་པར་ཡོད་པའི་རང་ལུགས་འཛུག་པ་སྟེ། སྙིང་གི་དགོངས་པའི་རྒྱུད་ལས། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མཐིང་ག་ཕྱག་ན་འཁོར་ལོ་བསྣམས་པ་ཡུམ་ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཕྱུག་མ་དང་ཞལ་སྦྱར་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དྲུག་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་ཤར་རོ། །ཞེས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་དང་། མཐིང་གར་གསུངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལས་རྣམ་སྣང་གཟུགས་ཏེ་སྐུའི་རིགས་དང་མི་བསྐྱོད་པ་ཐུགས་སུ་བཤད་པ་ནི་ཐུན་མོང་བའི་རྒྱུ ད་ཀྱི་དགོངས་པ་སྟེ། རིགས་ལྔ་སྤྱི་ཙམ་དང་སྐུའི་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་རྩ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་གཞན་དུ་འཕྲོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གཞན་ཡང་ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ནི་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པས་གོ་འབྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་གསལ་ཞིང་འཆར་བས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་ཡེ་ཤེས་སོ། །སངས་རྒྱས་སྤྱན་ནི་མི་གཡོ་ཞིང་རྟོག་པ་མེད་པས་གཏི་མུག་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་སའི་ཁམས་ཀྱི་སྲ་བའི་ཆ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་ནི་གཞན་དུ་མི་འཕོ་བས་མི་བསྐྱོད་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཚུལ་འདི་ནི་རྒྱུད་སྡེ་གོང་མའི་རྣམ་

p. 668

བཤད་དེ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །དེ་བས་ན་གཙོ་བོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་རིགས་ཀྱི་འཁོར་ཚོམ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེེ་ལ་ཀུན་གྱི་ཐུགས་རྗེས་མངའ་བདག་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ་དཀྱིལ་འཁོར་འདིའི་ཕྱོགས་གང་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཁྱམས་ན་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འཁོར་དུ་ཐལ་བ་དང་། གཙོ་བོ་མཐར་གནས་པ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་ལས་ཀྱང་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཆོས་སྐུའི་གནས་སྐབས་ན་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཉིད་དམིགས་བསམ་སྤྲོས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པར་བཞུགས་པས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་དཔལ་སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་ལས། སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དངོས། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདེ་བའི་མཆོག །གསང་བ་མཆོག་གི་དགྱེས་པ་ན། །ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་རྟག་ཏུ་བཞུགས། །ཞེས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བི་མ་ལའི་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོན་མ་ལས། མི་གནས་ཆོས་དབྱིངས་དཀྱིལ་འཁོར་ན། ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་ལོངས་སྐུར་བཞེངས་པ་ན། །རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་གྲགས། །སྤྲུལ་པའི་འགྲོ་དོན་སྤྱོད་པ་ན། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །གྲངས་མེད་དཔག་གིས་མི་ལང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རང་སྣང་བའི་ཚེ་རིགས་ལྔའི་གཙོ་བོ་ཉིད་རྣམ་སྣང་སྟེ་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་མོ། །དམིགས་པ་ལ་དགའ་བས་བསྒོམ་པའི་ཚེ་དེའི་ཐུགས་ཀར་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ཡང་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་མཉམ་སྦྱོར་ལས། དེ་ནས་འགྲོ་བ་འདུལ་ཐབས་ཀྱིས། །དེ་ཉིད་རིགས་རྣམས་ལྔར་སྣང་ཡང་། །ཡང་དག་གྲུབ་པ་གཅིག་པུ་ཉིད། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལས་སྤྲུལ་པའི་འགྲོ་བ་འདུལ་བ་ན་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་

p. 669

དང་། འཇམ་དཔལ་དང་། སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐུབ་པ་དྲུག་གི་རོལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྣང་ངོ་། །ཁྱམས་སུ་དགོད་པར་གསུངས་པའི་བྱེད་པ་དང་། བྱ་བ་གཉིས་ནི་གདངས་ཐམས་ཅད་འཆར་བའི་གཞིའི་ཀུན་བཟང་ཡམ་ཡུམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བར་དོ་ལ་སོགས་པར་ཐོག་མར་ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་གདངས་སྣང་སྟོང་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལས། རིམ་གྱིས་ཞི་ཁྲོའི་ལྷ་སོ་སོའི་ཚོམ་བུ་འཆར་བའི་གཞིར་གྱུར་པ་སྟེ། ཁྱམས་སུ་གསུངས་པའི་དོན་ནི་གཙོ་བོ་ཐུགས་ཀ་སྟེ། རྒྱབ་མདུན་ནི་ཞལ་སྦྱར་ནས་བཞུགས་ཚུལ་གྱི་ངོ་བོ་བསྟན་པའོ། །དེ་བས་ན་གཞིའི་གཙོ་བོ་ནི་དབུས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། གདངས་ཀྱི་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ནི་དེའི་ཐུགས་ཀ་ན་གནས་པ་སྟེ་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་འདི་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུད་དང་། བླ་མའི་མན་ངག་དང་། སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟ་གནས་ཀྱང་ཞུ་བ་སྙིང་ག་ཡིན་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས། ཙིཏྟ་རིན་ཅེན་གཞལ་ཡས་ན། །ཞི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་བཅུ་གཉིས། །སྐུ་ནི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད། །ཆ་ཕྲ་འོད་གསལ་སྙིང་ཁར་བཞུགས། །ཞེས་སོ། །ཁྲོ་བོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ནི་སྤྱི་བོ་ན་ཡོད་དེ། དེ་ལས། གདངས་ཀྱི་ཁྲག་འཐུང་ལྔ་བཅུ་བརྒྱད། །དུང་ཁང་བྷནྡྷའི་གཞལ་ཡས་ན། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་བསྐྱེད་རྫོགས་འབྲིིང་པོའི་ལས་བྱང་ལས། ཞི་བ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ན། །ཞེས་པ་དང་། བྷནྡྷ་སྨུག་ནག་འབར་བའི་ཁང་བཟང་དུ། །མཐུ་ཆེན་བདུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་སྒོ་བཅད་དེ་བརྩིགས། །རྔམས་པའི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གཟེར་གྱིས་བཏབ། །དྲེགས་པ་ལྷ་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་ཀ་གདུང་བྱས། །གདུག་པའི་ཀླུ་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གཏམས། །གཟའ་ཆེན་ཁ་བད་རྒྱུ་སྐར་མིག་ཚགས་བྱས། །ཞེས་སོ། །བྷནྡྷ་ནི་མགོ་སྟེ་སྐྲ་སྨུག་ནག་ཅན་ནོ། །གཞན་ནི་མཚོག་གསང་གཉིས་དང་ལྟག་གསང་གཉིས་ཀྱི་སྡུད་སྒོ་དང་རྩའི་གནས་སོ། །སྤྱིའི་དོན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །༈ གཉིས་

p. 670

པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གཉིས་ཏེ། གཙོ་བོའི་བཞུགས་ཚུལ་དང་ཕྱག་མཚན་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་དང་། ཡབ་ཡུམ་སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་གཟིགས་ཤིང་རྒྱབ་ཀྱིས་མི་ཕྱོགས་པའི་མཚོན་བྱེད་དུ་དྭངས་ཤིང་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱི་ནང་གསལ་བའི་སྐུ་དེ་ཡང་རགས་པར་མ་གྲུབ་ཅིང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱོགས་མཚམས་སྟེང་འོག་གང་ནས་བལྟས་ཀྱང་ཞལ་བསྟན་པར་སྣང་གི་འདི་ནི་མདུན་དང་འདི་ནི་རྒྱབ་ཏུ་སྣང་ངོ་ཞེས་འགྲོ་བ་ཕལ་པ་ལ་མཐོང་བ་ལྟར་མེད་པ་ཚོམ་བུའི་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་མདུན་གྱིས་གཟིགས་པས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐལ་ལེ་བར་གསལ་ཞིང་། སྐུ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་བཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་ཡེ་ཤེས་དང་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངའ་བའི་མཚོན་བྱེད་དུ་ལྡན་པའོ། །མཚན་དཔེ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། ཐུན་མོང་པའོ། །དང་པོ་ལའང་གཉིས་ལས། མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་ཡེ་ཤེས་བཅུ་དྲུག་གི་རྩལ་སེམས་དཔའ་བཅུ་དྲུག་དང་། དེའི་ཡུལ་ཆོས་དབྱིངས་བཅུ་དྲུག་གི་རྩལ་སེམས་མ་བཅུ་དྲུག་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་ནི་སེམས་དཔའ་བཅུ་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ལའང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རྟགས་རིགས་ལྔ་ལྔས་དབུ་རྒྱན་གྱི་རིགས་ལྔ་བརྒྱད་ཅུའོ། །ཡུམ་བཅུ་དྲུག་ལ་དབུ་རྒྱན་མེད་དེ། ཆོས་དབྱིངས་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་མཚན་དཔེར་འཇོག་པ་ནི། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་ཡང་བཀོད་པ་མཛེས་ཤིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། མེ་ཏོག་གི་ཟེའུ་འབྲུ་དང་འདབ་མས་མེ་ཏོག་གི་བཀོད་པ་མཛེས་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ཐུན་མོང་གི་མཚན་དཔེ་ལ་གཉིས་ལས། མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། ཕྱག་ཞབས་འཁོར་ལོས་མཚན་དང་རུས་སྦལ་ཞབས། །ཕྱག་དང་ཞབས་སོར་དྲྭ་བས་འབྲེལ་བ་དང་། །

p. 671

ཕྱག་དང་ཞབས་བཅས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས། །འདི་ཡི་སྐུ་ནི་བདུན་དག་མཐོ་བ་དང་། །སོར་མོ་རིང་དང་རྟིང་ཡངས་སྐུ་ཆེ་དྲང་། །ཞབས་འབུར་མི་མངོན་སྤུ་ནི་གྱེན་དུ་ཕྱོགས། །བྱིན་པ་ཨེ་ན་ཡ་འདྲ་ཕྱག་རིང་མཛེས། །འདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཆོག །པགས་པ་གསེར་མདོག་པགས་པ་སྲབ་པ་དང་། །སྤུ་ནི་རེ་རེ་ནས་གཡས་ལེགས་འཁྲུངས་དང་། །ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་རོ་སྟོད་སེང་གེ་འདྲ། །འདི་ཡི་དཔུང་བའི་མགོ་ཟླུམ་ཐལ་གོང་རྒྱས། །འདི་ལ་རོ་མི་ཞིམ་པའང་རོ་མཆོག་སྣང་། །སྐུ་ནི་ནྱ་གྲོ་ཏ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ། །གཙུག་ཏོར་དབུར་ལྡན་ལྗགས་རིང་མཛེས་པ་དང་། །ཚངས་དབྱངས་འགྲམ་པ་སེང་གེ་འདྲ་དང་ཚེམས། །ཤིན་ཏུ་དཀར་དང་ཚད་མཉམ་ཐག་བཟང་དང་། །གྲངས་ནི་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་ཚང་བ་དང་། །སྤྱན་ནི་མཐོན་མཐིང་སྤྱན་རྫི་བ་མཆོག་གི །འདྲ་བ་འདི་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན། །ཞེས་སོ། །དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ཐུབ་པའི་སེན་མོ་ཟངས་མདོག་དང་། །མདོག་སྣུམ་མཐོ་དང་སོར་མོ་རྣམས། །ཟླུམ་རྒྱས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་དང་། །རྩ་མི་མངོན་དང་མདུད་པ་མེད། །ལོང་བུ་མི་མངོན་ཞབས་མཉམ་དང་། །སེང་གེ་གླང་ཆེན་བྱ་དང་ནི། །ཁྱུ་མཆོག་སྟབས་གཤེགས་གཡས་ཕྱོགས་དང་། །མཛེས་གཤེགས་དྲང་དང་འཁྲིལ་བག་ཆགས། །བྱི་དོར་བྱས་འདྲ་རིམ་པར་འཚམ། །གཙང་དང་འཇམ་དང་དག་པའི་སྐུ། །མཚན་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། །སྐུ་ཡི་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང་། །གོམ་སྙོམས་པ་དང་སྤྱན་གཉིས་ནི། །དག་དང་གཞོན་ཤ་ཅན་ཉིད་དང་། །སྐུ་ཞུམ་མེད་དང་རྒྱས་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་གྲིམས་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། །ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་འབྱེས་དང་། །གཟིགས་པ་སྒྲིབ་མེད་དག་པ་དང་། །སྐུ་ཟླུམ་སྐབས་ཕྱེད་མ་རྙོངས་དང་། །ཕྱང་ངེ་བ་དང་ལྟེ་བ་ནི། །ཟབ་དང་གཡས་ཕྱོགས་འཁྱིལ་བ་དང་། །ཀུན་ནས་བལྟ་ན་སྡུག་པ་དང་། །ཀུན་སྤྱོད་གཙང་དང་སྐུ་ལ་ནི། །སྨེ་བ་

p. 672

གནག་བག་མེད་པ་དང་། །ཕྱག་ནི་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་དང་། །ཕྱག་རིས་མདངས་ཡོད་ཟབས་རིང་དང་། །ཞལ་ནི་ཧ་ཀྱང་མི་རིང་དང་། །མཆུ་ནི་བིམ་པ་ལྟར་དམར་དང་། །ལྗགས་མཉེན་པ་དང་སྲབ་པ་དང་། །དམར་དང་འབྲུག་གི་སྒྲ་ཉིད་དང་། །གསུང་མཉེན་འཇམ་དང་མཆེ་བ་ཟླུམ། །རྣོ་དང་དཀར་དང་མཉམ་པ་དང་། །བྱིན་གྱིས་ཕྲ་དང་ཤང་མཐོ་དང་། །མཆོག་ཏུ་དག་པ་དག་དང་ནི། །སྤྱན་ཡངས་པ་དང་རྫི་མ་སྡུག །པདྨའི་འདབ་མ་འདྲ་བ་དང་། །སྨིན་མཚམས་རིང་དང་འཇམ་པ་དང་། །སྣུམ་དང་སྤུ་ནི་མཉམ་པ་དང་། །ཕྱག་རིང་རྒྱས་དང་སྙན་མཉམ་དང་། །ཉམས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། །དཔྲལ་བ་ལེགས་པར་འབྱེས་པ་དང་། །དབྱེས་ཆེ་བ་དང་དབུ་རྒྱས་དང་། །དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་དང་། །སྟུག་དང་འཇམ་དང་མ་འཛིངས་དང་། །མི་གཤོར་དྲི་ཞིམ་སྐྱེས་བུ་ཡི། །ཡིད་ནི་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་དང་། །དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་བཀྲ་ཤིས་ནི། །གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་པས་བརྒྱན་པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོར་བཞེད། །ཅེས་སོ། །དཔལ་གྱི་བེའུ་མན་ཆད་གཅིག་ཡིན་ཅིང་གཞན་ནི་སོ་སོའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་། གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་སྣ་ཚོགས་པར་ཀུན་ཏུ་སྣང་བའོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཞིང་ཁམས་སུ་སྐུ་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་ཆོས་སྐུ་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་སྤྲོས་ལས་འདས་པ། གསུང་མི་ཟད་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་མཉན་དུ་མེད་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། ཐུགས་མི་ཟད་པ་གཏན་དུ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་ཞིང་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱ ི་མཐའ་ཀླས་པ་རང་སྣང་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་དུ་ནི། སྐུ་མི་ཟད་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ། གསུང་མི་ཟད་པ་ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་འོད་འཕྲོས་པས་བརྗོད་བྱའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ། ཐུགས་མི་ཟད་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་དུ་

p. 673

བཞུགས་པའོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་འདུལ་ཞིང་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པ་རྣམས་སུ་ནི། སྐུ་མི་ཟད་པ་གང་ལ་གང་གིས་འདུལ་བ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་། རྒས་པ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་རིགས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། པདྨ་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་། གྲུ་གཟེངས་དང་། གྲོང་དང་། སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་འབྱུང་བ་དེ་དང་དེའི་གཟུགས་ཚད་མེད་པ་དང་། གསུང་མི་ཟད་པ་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་སྐད་དང་། པདྨོ་དང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལས་སྒྲ་བྱུང་བས་ཆོས་ཀྱི་གསུང་སྣ་ཚོགས་པར་སྒྲོགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐུགས་མི་ཟད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པར་སྣང་ངོ་། །དེའང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་དོན་མཛད་པ་ཡིན་པས་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་བློས་བསམ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཆོས་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུའི་གསུང་མི་བརྗོད་པ་ལ་གསུང་དུ་ཅི་གདགས་ཤེ་ན། །སྒྲ་དང་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའི་མཐར་ཡང་བརྗོད་མེད་གོ་བར་བྱ་བ་ལས་མེད་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་བརྗོད་མེད་གོ་བར་མཛད་པ་དང་། ཚིག་ཐམས་ཅད་ཡི་གེར་འདུས་ལ་དེ་ཉིད་ཨ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་འདུས་པས་གསུང་གི་སྙིང་པོ་ཨའི་དོན་སྟོན་པ་ཉིད་གསུང་མཆོག་ཆེན་པོ་སྟེ། མདོ་ལས། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོས་ཅང་མི་གསུང་། །མ་གསུང་པ་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཐུབ་པས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུས་དབྱིངས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡང་གདུལ་བྱའི་སྣང་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་འཛོམ་པ་ལས་གསུང་དུ་སྣང་ཡང་སྒྲ་བརྙན་ལྟར་དོན་ལ་གསུངས་པ་མེད་དེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཇི་ལྟར་སྒྲ་བརྙན་གྱིས་ནི་སྒྲ། །གཞན་གྱི་རྣམ་རིག་ལས་བྱུང་བ། །རྣམ་རྟོག་མེད་ཅིང་བཟོ་མེད་པ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་། །གཞན་གྱི་རྣམ་རིག་ལས་བྱུང་བ། །ཕྱི་དང་ནང་ནའང་གནས་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་།

p. 674

དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐུ་བལྟམས་ནས་གང་གི་མཚན་མོ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཚིག་དང་ཡི་གེར་སྣང་བས་ཆོས་ཚིག་འབྲུ་གཅིག་ཀྱང་མ་གསུངས་ཏེ་གདུལ་བྱའི་སྣང་བས་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཞེས་སོ། །འདི་ཁ་ཅིག་གིས་སྤྲུལ་སྐུ་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་བ་མི་འཐད་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སྣང་བར་བཤད་པ་ཉིད་དང་འགལ་ལོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་སྒྲས་སྐབས་འདིར་ཐུབ་པ་དྲུག་ཀྱང་ཟིན་པས་ཐུབ་དྲུག་གི་གླེང་གཞི་ཞར་ལ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པ་གཅིག་ལ་སྟོན་པ་གཉིས་མི་འཐད་ཅེས་པ་ནི་སྐབས་སུ་མ་བབས་པའི་རྒོལ་བ་སྟེ། འདིར་ལོངས་སྐུ་གཞི་དང་ཐུབ་དྲུག་འཁོར་དུ་བསྟན་པས་སྟོན་པ་གཉིས་མེད་དོ། །༈ ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བའི་བརྡར་ཞབས་གཉིས་ཏེ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བས་སྲིད་ཞུའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་བརྡར་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་བརྟུལ་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་བཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་བརྡར་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་བཞུགས་པའོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་ཡུམ་དངོས་སུ་མ་བཤད་པར་འདོད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། བཙུན་མོ་དམ་པ་སྣང་བའི་དབྱིངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དྲུག་གི་མཚོན་བྱེད་དུ་ཕྱག་དྲུག་གོ །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་དགོས་འདོད་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བས་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་དུ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་ལས་འོད་ཟེར་མུ་མེད་པ་འབར་བ་ཅན་ནི་སེར་སྣ་དང་། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་དྲུག་འཇོམ་པའི་བརྡའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གཙོ་བོ་ལ་ཕྱག་དྲུག གཞན་རྣམས་ལ་ཕྱག་གཉིས་པར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་འཁོར་ལོ་པདྨ་

p. 675

རྒྱ་གྲམ་དྲིལ་བུ་སྟེ། རིགས་སོ་སོའི་རྩ་ཕྱག་གཉིས་ཀྱི་གཡས་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་ཕྱག་མཚན། གཡོན་ཐམས་ཅད་དྲིལ་བུ་སྟེ། ཐུགས་ཀར་བསྣོལ་ནས་འཛིན་པ་གཞན་རྣམས་སོ་སོར་བརྐྱངས་པའོ། །སངས་རྒྱས་གསང་བ་ནི་ཕྱག་དྲུག་ན་རིན་པོ་ཆེ་འབར་བ་ཟུར་བརྒྱད་པ་དྲུག་བསྣམས་པར་བཞེད་དོ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མངའ་བའི་མཚོན་བྱེད་དུ་དབུ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཙོ་བོའི་རྩ་ཞལ་མཐིང་ག་གཡས་དཀར་གཡོན་དམར། མི་བསྐྱོད་པའི་རྩ་ཞལ་དཀར་པོ་གཡས་མཐིང་གཡོན་དམར། རིན་འབྱུང་གི་རྩ་ཞལ་སེར་པོ་གཡས་དཀར་གཡོན་དམར། འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་རྩལ་ཞལ་དམར་པོ་གཡས་དཀར་གཡོན་མཐིང་དོན་གྲུབ་ཀྱི་རྩ་ཞལ་ལྗང་གུ་གཡས་དཀར་གཡོན་དམར་རོ། །གཉིས་པ་ཡབ་ཡུམ་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་དོན་དང་། གཞུང་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྟན་པ་དང་། རིགས་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་རིགས་ལྔའི་མཚན་ནས་མི་བརྗོད་པར། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ནས་བརྗོད་པ་ཅི་ཡིན་ཞེས་སྔ་རབས་པ་དག་ཟེར་ཏེ། འདི་ཡང་མ་ཕྱེད་པར་སྣང་ངོ་། །ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྟོག་པའི་མིང་གིས་ལྷ་ལ་བརྗོད་པ་མེད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་ཞེས་ལྡན་ཆོས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་འཕགས་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །མྱ་ངན་གྱི་མིང་གིས་སངས་རྒྱས་ལ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འཕགས་ཆོས་ངོས་གཟུང་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྟག་གཉིས་ལས། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་རྗེས་ཆགས་པ། །ཞེས་པའང་བདེ་སྟོང་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྗོད་ཅིང་། གསང་བ་འདུས་པར་ཡང་། ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །

p. 676

དེས་ན་རྒྱལ་པོའི་སྒྲ་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། འཁོར་གྱི་སྐབས་སུའང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྟོག་པའི་སྒྲས་བརྗོད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཞེས་བརྗོད་པ་རིགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་མི་རིགས་སོ། །ཁྱད་པར་འཕགས་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་གདུང་ངམ་རིགས་སུ་གནས་པས་བརྗོད་པའོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་མ་དག་པའི་ཚེ་འགྲོ་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམ་སྨིན་ལས་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་ངོ་། །དེ་ལས་ཅུང་ཟད་དག་པ་ན་དབང་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ལས་གྲུབ་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པར་སྣང་ངོ་། །ཤིན་ཏུ་དག་པའི་ཚེ་རྒྱལ་བའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་ངོ་། །དཔེར་ན་ཆུ་གཅིག་ལའང་དམྱལ་བ་པས་མེ་དང་། ཡི་དྭགས་ཀྱིས་རྣག་ཁྲག་དང་། མིས་དག་ཅིང་འདོད་ཡོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། དུད་འགྲོས་བཏུང་བ་དང་། ལྷས་བདུད་རྩི་དང་། ཞིང་དག་པའི་འགྲོ་བས་བདུད་རྩིའི་ཆུ་ཀླུང་དང་། གྲུབ་པས་མཱ་མ་ཀཱི་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་དངུལ་ཆུའི་ཁམས་བཞིན་དུའང་སྣང་བར་སྔར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེའང་མ་དག་པའི་སྐབས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པར་སྣང་པ་ཉིད། དག་པའི་ཚེ་ན་རིགས་ལྔའི་སྐུ་དང་། འཁོར་གྱི་སེམས་དཔའ་སེམས་མ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བའོ། །དཔེར་ན་མིག་ལ་བད་ཀན་གྱི་སྐྱོན་ཆགས་པའི་ཚེ་དུང་སེར་པོར་སྣང་བ་ཉིད་དག་པའི་ཚེ་དཀར་པོར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །བད་ཀན་གྱི་ཚེ་ནའང་གཟུགས་བརྙན་དུང་གི་རྣམ་པ་མི་འདོར་བ་བཞིན་དུ་མ་དག་པའི་ཚེའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཐུན་བརྩིར་ཡོད་དོ། །སེར་པོར་སྣང་ཡང་དོན་ལ་དཀར་པོ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་ནང་གི་སྣང་བ་རྟོག་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ཀུན་མ་དག་པར་སྣང་ཡང་དོན་ལ་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་སྐུ་

p. 677

གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སོ་སོར་དབྱེ་བ་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་དབྱེ་ན་བརྒྱད་དེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེ་ལོང་དག་པའི་ངོས་ལྟ་བུ་ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་མ་འཕྲོས་ལ་འཆར་གཞི་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དོན་སྤྱིའི་ཡུལ་དང་རྗེས་ཀྱི་བློས་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ལས་གསོག་པར་བྱེད་པ་དང་དང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོག་མེད་ལྔའོ། །དེའང་མཐོང་ཐོས་རེག་ཚོར་གྱི་ཆ་ནི་རྟོག་མེད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སོ་སོར་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ལ། དེ་ལ་དགག་སྒྲུབ་བྱེད་པ་ནི་ཉོན་ཡིད་དོ། །སྒོ་ལྔ་དང་ཡིད་ཤེས་ཙམ་གྱིས་ནི་ལས་མི་གསོག་ལ། ཉོན་ཡིད་ཀྱིས་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་དུ་ལས་གསོག་པའོ། །ཀུན་གཞི་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་པའི་རྟེན་ཡིན་ཏེ་རྟོག་མེད་ལུང་མ་བསྟན་ནོ། །དཔེར་ན་གང་དུའང་རྟོག་དཔྱོད་མེད་ཅིང་གསལ་དངས་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་སོའི་གནས་སྐབས་ལྟ་བུའོ། །དེས་མཚོན་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཡུལ་ལ་མ་འཕྲོས་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །སྒོ་ལྔ་ནི་ཡུལ་དེ་གསལ་བར་སྣང་བའོ། །ཡིད་ནི་འདྲེར་རུང་འཛིན་པ་ཙམ་མོ། །ཉོན་ཡིད་ནི་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་སྐྱེས་པའོ། །འདིར་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་འཕགས་ཆོས་སུ་གཟུང་ངོ་། །ཚོར་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་བདེ་བ། མི་འོང་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ། བར་མ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་སྐྱེའོ། །འདུ་ཤེས་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་རྒྱ་ཆེ་བ། ཆུང་བ། བར་མའོ། །འདུ་བྱེད་ལ་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་སྟེ། ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད། རེག་པ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ། ཚོར་བ། །འདུ་ཤེས། །སེམས་པ་སྟེ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལྔ་དང་། མོས་པ། འདུན་པ། དྲན་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན། ཤེས་རབ་སྟེ་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལྔ་དང་། དད་པ། ངོ་ཚ་བ། ཁྲེལ་ཡོད་པ། བག་

p. 678

ཡོད་པ། བཏང་སྙོམས། མི་འཚེ་བ། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ། འདོད་ཆགས་མེད་པ། ཞེ་སྡང་མེད་པ། གཏི་མུག་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་དགེ་བ་དང་། འདོད་ཆགས། ཁོང་ཁྲོ། ང་རྒྱལ། མ་རིག་པ། འཇིག་ཚོགས་ལ་བལྟ་བ། ཐེ་ཚོམ་སྟེ་དྲུག རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཕྲག་དོག སེར་སྣ། གཡོ་སྒྱུ། རྒྱགས་པ། རྨུགས་པ། རྒོད་པ། མ་དད་པ། ལེ་ལོ། གཡེང་བ། བག་མེད་པ། བརྗེད་ངས་པ། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ། འཚེ་བ། ངོ་ཚ་མེད་པ། ཁྲེལ་མེད་པ། ཁྲོ་བ། ཁོན་འཛིན། འཆབ་པ། འཚིག་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། འགྱོད་པ། གཉིད། རྟོག་པ། དཔྱོད་པ་སྟེ་བཞི་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ལས་གཞན་པའི་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་དང་། མིང་དང་མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་འཁོར་འདས་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་འཕགས་ཆོས་སུ་ངོས་གཟུང་ངོ་། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་དབྱེ་ན་བཅོ་ལྔ་སྟེ། ས། ཆུ། མེ། རླུང་སྟེ་རྒྱུའི་གཟུགས་འབྱུང་བ་བཞི་དང་། གཟུགས། སྒྲ། དྲི། རོ། རེག་བྱ་སྟེ་ཡུལ་ལྔ་དང་། མིག རྣ་བ། སྣ། ལྕེ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ་དབང་པོ་ལྔ་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཏེ་བཅོ་ལྔ་ལས། རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མི་བསྐྱོད་པ་དང་གཞན་བཅུ་བཞི་སངས་རྒྱས་སྤྱན་སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཁྱད་པར་འཕགས་ཆོས་སུ་ངོས་གཟུང་ངོ་། །གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཙོ་བོ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་མི་དད་པའི་འཁོར་རོ། །དང་པོ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱལ་པོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མི་བསྐྱོད་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚོར་བའི་རྒྱལ་པོ་རིན་ཅེན་

p. 679

འབྱུང་ལྡན་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་དང་ལྔའོ། །རིགས་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་སྐུ་མདོག་ནི་རིམ་པ་བཞིན། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་འགྱུར་བ་མེད་པས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མཐིང་ག་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་མི་བསྐྱོད་པ་དཀར་པོ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་དང་ལྡན་པས་རིན་ཅེན་འབྱུང་ལྡན་སེར་པོ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་འོད་དཔག་མེད་ལེ་བརྒན་ཏེ་དམར་པོ་དང་། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་སུ་མཛད་པས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ལྗང་གུའི་མདོག་ཏུ་གསལ་ཞིང་འཚེར་བ་ནི་རིགས་ལྔ་གའི་རང་བཞིན་དྭངས་ལ་བཀྲག་དང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བའོ། །དེ་དག་གི་ཡུམ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་བའི་གཞི་དང་གཙོ་བོའི་ཡུམ་དུ་གྱུར་པ་དང་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཆོ་རིགས་བཙུན་པས་བཙུན་མོ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་དམ་པའོ། །དབྱིངས་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡངས་ཤིང་ཡོན་ཏན་གྱི་གོ་འབྱེད་པ་ལ་མི་བསྒྲིབས་པས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་དང་། ས་ནི་བརྟན་ཞིང་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་མི་འགྱུར་ཞིང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་བྱེད་པས་སྲ་བའི་དབྱིངས་ཏེ་སངས་རྒྱས་སྤྱན་དང་། ཆུ་ནི་གཤེར་ལ་སྐྱེ་བོའི་གསོས་སུ་གྱུར་པ་ལྟར་འགྲོ་བའི་རྒྱུད་བརླན་པར་བྱེད་པས་མཉེན་པའི་དབྱིངས་ཏེ་མཱ་མ་ཀཱི་དང་། མེ་ནི་བསྲེག་ཅིང་སྣང་བ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་བསྲེག་ཅིང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་བྱེད་པས་དྲོ་བའི་དབྱིངས་ཏེ་གོས་དཀོར་མོ་དང་། རླུང་ནི་བསྐྱོད་པ་དང་འདེགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟར་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་ཐོག་པ་མེད་ཀྱང་ཉེ་བར་འཚོ་བའི་གཞིར་གྱུར་པས་བསྐྱོད་པའི་དབྱིངས་ཏེ་དམ་ཚིག་སྒྲོལ་མ་དང་། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་རིགས་ཀྱི་བཙུན་མོའི་ཚོགས་མ་ལུས་མི་ལུས་ལུས་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་

p. 680

གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པར་སྦྱོར་བས་བཞུགས་སོ། །གཉིས་པ་རང་བཞིན་གྱི་འཁོར་ནི་ཆད་སྙམ། མདོ་རྒྱུད་མཛོད་ན་འདི་ལྟར་ཡོད། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ནམ་བཞུགས་པའི་ཚུལ་ལམ་གྲངས་སམ་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པ་ནི། སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ནས་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་ཁྱབ་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ་ལོངས་སྐུའི་སྣང་བས་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པ་ཀུན་ཏུ༷་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པར་ཁྱབ་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་ཁ་ཕྱེ་བ་བཞིན་དུ་གོ་མཚམས་མེད་པར་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་གང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བཞུགས་སོ། །སྤྱིར་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ནས་ཁྱབ་ཀྱང་འདིར་བདེ་གཤེགས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྦྱར་རོ། །ཚུལ་འདི་ནི་བར་གྱི་གསལ་བྱེད་དེ་གོང་གི་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་དང་། འོག་གི་སེམས་དཔའ་སེམས་མ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དཀྲུགས་ཏེ་མི་བཤད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ལས་དང་པོ་པས་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་ཕུལ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། རང་བཞིན་གྱི་འཁོར་ནི་གོང་དུ་བསྟན་ཟིན་ཅིང་། ཐུགས་རྗེའི་འཁོར་ལ་གསུམ་སྟེ། ནང་གི་སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ། ཕྱིའི་སེམས་དཔའ་ཡམ་ཡུམ། སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་མོ། དང་པོ་ལའང་གཉིས་ལས་ཡབ་བཞི་ནི། གཙོ་བོ་རིགས་ལྔའི་རང་བཞིན་བཤད་པ་དེ་ནས་སེམས་དཔའི་འཁོར་བཤད་པར་བཤད་སྟེ། དེ་ཡང་སྟོན་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་རང་སྣང་བའི་ཐུགས་རྗེའི་ངང་ལས་ཤར་བའི་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་བྱང་ཞིང་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུབ་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་སར་གནས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ལས་འཕགས་སོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སེམས་དཔའ་བཞི་ལ། རྡོ་རྗེ་ནི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་འཇིག་འབྲལ་མེད་པ་

p. 681

སྟེ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས། སྲ་ཞིང་སྙིང་པོ་ཁང་སྟོང་མེད། །གཅད་དང་གཞིག་པར་བྱ་བ་མེད། །བསྲེག་པར་བྱར་མེད་འཇིག་མེད་པས། །སྟོང་ཉིད་རྡོ་རྗེར་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་ཤིང་སྒྲིབ་པས་ཚུར་མི་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱས་པ་ལས། རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་སྒྲིབ་པ་ཀུན། །འཇོམས་ཤིང་ཅིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་ལ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལྷ་ཡི་ལྷ། །ཐམས་ཅད་ཀུན་ལ་འབིགས་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཡུལ་ལྔ་ག་ལ་འཇུག་ཅིང་ཆོས་ཉིད་རོ་གཅིག་ཏུ་གཟིགས་པའི་ཆ་ནས་མཐོང་བ་སྟེ་སའི་སྙིང་པོ་དང་། རྣ་བའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་སྒྲ་ཐོས་པ་ལས་འཕགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙན་གྱིས་ཡུལ་ལྔ་ག་ལ་འཇུག་ཅིང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པར་གསན་པའི་ཆ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ཐོས་པ་སྟེ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། སྣའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་དྲི་ཚོར་བ་ལས་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤངས་ཀྱིས་ཡུལ་ལྔ་ག་ལ་འཇུག་ཅིང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རོ་གཅིག་ཏུ་ཚོར་བ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་བསྣམས་པ་སྟེ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་དང་། ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་རོ་མྱོང་བ་ཙམ་ལས་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྗགས་ཀྱིས་ཡུལ་ལྔ་ག་ལ་འཇུག་ཅིང་གཉིས་སུ་མེད་པར་རོ་གཅིག་ཏུ་མྱོང་བ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་མྱང་བ་སྟེ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་། དེ་དག་གི་ཡུམ་བཞི་ཡང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བཙུན་མོ་མཐོང་བར་བྱ་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བའི་ཡུལ་གཟུགས་ཏེ་སྒེག་མོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཕྲེང་མ་དང་། མནམ་པར་བྱ་བ་ནི་གླུ་དབྱིངས་མ་དང་། མྱོང་བར་བྱ་བ་ནི་རོལ་པའི་དགའ་བ་སྟེ་གར་མ་དང་བཞིའོ། །དེ་ལྟར་ཅུང་ཟད་བསྣོལ་ཡང་མིང་ཙམ་སྟེ་དོན་ལ་ནང་གི་སྒེག་མོ་བཞིར་འདོད་པས་མི་འགལ་ལོ། །ཇི་ལྟ་བའི་སྒྲར་རྗོད་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་སྒྲ་སྟེ་གླུ་མ། མནམ་པར་བྱ་བ་དྲི་སྟེ་བདུག་སྤོས་མར་འབྱུང་ངོ་། །དབང་པོའི་སེམས་དཔའ་བཞི་ལ་མཐོང་བྱེད་ནི་མིག་

p. 682

གི་དབང་པོ་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྡོ་རྗེའི་སྤྱན་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ཡུལ་ལྔ་འཛིན་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ་བྱམས་པ་དང་། ཐོས་བྱེད་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་གྲོ་ག་གཅུས་པ་ལྟ་བུ་ལས་འཕགས་པ་སྙན་གྱི་དབང་པོ་ཉམས་པ་མེད་པས་ཡུལ་ལྔ་གསལ་བའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་སེལ་དང་། སྣོམ་བྱེད་ནི་སྣའི་དབང་པོ་ཟངས་ཀྱི་མོ་ཁབ་གཤིབས་པ་ལྟ་བུ་ལས་འཕགས་པ་ཤངས་ཀྱི་དབང་པོས་ཡུལ་ལྔ་ལ་འཇུག་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་། མྱོང་བྱེད་ནི་ལྕེའི་དབང་པོ་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་ལྟ་བུ་ལས་འཕགས་པ་གསུང་རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་མཁྱེན་པས་ཡུལ་ལྔ་ལ་འཇུག་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ་འཇམ་དཔལ་དང་དེ་དག་གི་ཡུམ་རྣམས་ཀྱང་རིམ་པ་བཞིན། བཙུན་མོ་འདས་པ་ནི་སྔར་གྲགས་པའི་ཆོས་ཞིག་ནས་མེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྔ་མའི་ཆོས་ཇི་བཞིན་པ་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་འདས་པའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་འཇུག་པའི་མཚོན་བྱེད་དུ་བདུག་སྤོས་མར་སྣང་བ་དང་། ད་ལྟར་ནི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ལས་འཕགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྐལ་དོན་མེད་པར་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་འཇུག་པའི་མཚོན་བྱེད་དུ་མེ་ཏོག་མར་སྣང་བ་དང་། མ་བྱུང་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་ལ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མ་འོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྐྱུ་རུ་ར་ཕྱག་མཐིལ་དུ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་གཟིགས་པས་མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་འཇུག་པའི་མཚོན་བྱེད་དུ་སྣང་གསལ་མར་སྣང་བ་དང་། འབྱུང་བར་མ་ངེས་པའི་ཚོགས་དུས་བཞི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་རང་བྱུང་གི་སྣང་བ་ཇི་བཞིན་པའི་ངང་ནས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བཞུགས་པའི་མཚོན་བྱེད་དུ་དྲི་ཆབ་མར་སྣང་བ་དང་བཞིའོ། །དེའང་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟར་མཁྱེན་ཚུལ་ནི་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་པྲ་ཕབ་པའི་སྔ་རྟགས་

p. 683

ཕྱི་རྟགས་ད་ལྟར་བ་དང་བཅས་པ་འཆར་བ་བཞིན་དུ་ས་ལེ་མཁྱེན་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། འདས་དང་མ་འོངས་ད་ལྟར་བྱུང་། །ཇི་སྙེད་ཇི་བཞིན་མངོན་དུ་གྱུར། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་ལ་གཉིས་ལས། ཡབ་ནི་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། མི་འཇིག་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ། །བརྗོད་མེད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས་འདི། །ཤེས་ན་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་བཤད་དེ། འཇོམ་པ་ནི་ཐབས་དང་ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོས་བདུད་དང་གཤིན་རྗེ་ལ་སོགས་པ་གདུག་པ་ཅན་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་པས་རྡོ་རྗེའོ། །དེ་ཡང་གསུམ་ལས་ལུས་ཀྱི་ཆའི་རེག་པའི་ཚོར་བ་བསྐྱེད་པ་ལ། རེག་བྱེད་ལུས། རེག་བྱ་ཡུལ། དེ་གཉིས་ཕྲད་པ་ལས་རེག་བྱ་ཤེས་པ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཏེ་ཐ་མལ་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུས་རེག་བྱའི་ཁམས་ཡུལ་ལྔ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་དང་། རྟ་མཆོག་དང་། སྟོབས་པོ་ཆེ་དང་། གཤིན་རྗེ་གཤེད་དོ། །ངག་གི་ཆའི་རེག་པ་ཉིད་སྒྲར་བསྒྱུར་ཏེ་གཞུང་དུ་ལུས་ཀྱི་བཞི་དང་པོར་དངོས་སུ་བསྟན་པས་ངག་ཡིད་གཉིས་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་སྒྲའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ། རྗོད་བྱེད་སྒྲ། བརྗོད་བྱ་ཡུལ། དེ་གཉིས་བརྗོད་པའི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་སྒྲའི་ཤེས་པ་སྙན་མི་སྙན་བར་མ་གསུམ་འབྱུང་བ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུངས་དབྱངས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡུལ་ལྔ་ལ་འཇུག་པའི་མཚོན་བྱེད་དུ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྲོ་བོ་བཞིར་སྣང་ངོ་། །ཡིད་ཀྱི་ཚེ་ཆོས་སུ་བསྒྱུར་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་སྐྱེ་བ་ལ། རིག་བྱེད་ཡིད། རིག་བྱ་དོན་སྤྱིའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡུལ། དེ་གཉིས་ཕྲད་པ་ལས་བདེ་སྡུག་དགག་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དོན་སྤྱིའི་

p. 684

འཛིན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཅིང་ཆགས་སྡང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཚོན་བྱེད་དུ་ཁྲོ་བོ་བཞི་སྒོ་བར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་ལས་རང་སྣང་བ་དེ་ཡང་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པ་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། རིག་བྱེད་མེད་པ་དང་། རྣམ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞིའོ། །དེ་དག་གི་ཡུམ་བཞི་ནི་རིམ་པ་བཞིན་ངོ་བོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་མ་ཡིན་པ་སྟེ་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བར་མཚོན་ཞིང་རྣམ་པ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུད་པའི་མཚོན་བྱེད་དུ་ལྕགས་ཀྱུ་མའོ། །སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆད་པར་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ངོ་བོ་རང་རང་གི་སྣང་བ་མ་དོར་བ་སྨིག་རྒྱུ་དང་། འདྲ་བར་མཚོན་ཞིང་རྣམ་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྡུད་པའི་ཕྱིར་ཞགས་པ་མར་སྣང་བའོ། །ཡིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་དུ་མེད་དེ་ངོ་བོ་བདག་ཏུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་ཞིང་རྣམ་པ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་དང་དོན་མཐུན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་དབང་དུ་བྱེད་པའི་བརྡར་ལྕགས་སྒྲོག་མའོ། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གདོད་མ་ནས་རང་བཞིན་མེད་པ་སྤྲུལ་པ་དང་འདྲ་ཞིང་རྣམ་པ་དོན་སྤྱོད་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཞི་བ་ལ་འགོད་པའི་མཚོན་བྱེད་དུ་དྲིལ་བུ་མར་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་དབང་ཤེས་ལྔ་པོ་རེ་རེས་ཀྱང་ཡུལ་ལྔ་ལ་འཇུག་པར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་གཞན་གྱུར་ན། །དོན་ཀུན་འཇུག་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་། །ཞེས་པ་དང་། མིག་གི་དབང་པོ་ལ་ཐོག་མར་ཕྱོགས་བཞིི་སྟེང་འོག་གཉིས་ཏེ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་ལ། དྲུག་པོ་རེ་རེ་ལ་གདོད་ཕྱོགས་བཅུར་ཕྱེ་བའི་མིག་གི་དབང་པོས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤར་གྱི་གཟུགས་མཐོང་བ་བཞག་ལ། སྒྲ་ཐོས། དྲི་ཚོར། རོ་མྱང་། རེག་བྱ་རེག་པ་བཞི། ཕྱོགས་ལྷག་མ་དགུ་ལ་བཞི་བཞི་སྟེ་བཞི་བཅུ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་ལྷག་མ་ལྔ་ལའང་བཅུ་བཅུར་ཕྱེ་ལ་བཞི་བཅུ་བཞི་

p. 685

བཅུ་སྟེ། དེེ་ལྟར་ན་བཞི་བཅུ་ཚན་པ་དྲུག་ལ་ཉིས་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་སྟེ། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་རྣམས་ལའང་རང་རང་གི་ཡོན་ཏན་བོར་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བརྩིས་པས་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཏེ། འདི་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྩ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཡབ་དང་ཡུམ་དང་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་དང་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་ལ་སོགས་པ་དབུས་སུ་སྣང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། ཕྱོགས་བཞིར་རིགས་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་རང་གི་ཚོམ་བུའི་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་དུ་མས་བསྐོར་བ། ལྷའི་བཀོད་ཚུལ་གྱི་མང་ཉུང་དང་རྣམ་པ་རྩ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ལྟ་བུའི་ཚོགས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀུན་ཁྱབ་པར་རྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བར་སྣང་བ་རྣམས་དང་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པར་བཞུགས་ཏེ་རང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་ངང་ལས་ཤར་བའི་གནད་ཀྱིས་སོ། །གསུམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྣང་བཀོད་པས་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། གང་ལས་བཀོད་པའི་ངོ་བོ། ཚུལ་ཇི་ལྟར་བཀོད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། གླེང་གཞི་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡབ་རྣམས་ཡུམ་བཙུན་མོའི་ཚོགས་དང་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པས་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་སྣང་བ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་གསང་བ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད། སྐུ་རྡོ་རྗེ་དང་གསུང་རྡོ་རྗེ་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དང་ཡོན་ཏན་རྡོ་རྗེ་དང་འཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ་ལས་རིགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་སྣང་བའི་དོན་སྟོན་པའི་རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་ཚིག་འདི་དག་དགོངས་པ་རང་ཤར་དུ་མ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཞིང་རང་སྣང་དུ་བཀོད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རང་སྣང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉིད་གང་གི་ངང་ལས་བཀོད་པ། ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ། དེ་ཉིད་གང་གི་བཞུགས་གནས་ཡིན་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཨེ་ཆོས་སྐུའི་ངང་ལས་ཨེ་མ་ལོངས་སྐུའི་སྣང་བ་ཨེ་མ་ཧོ་སྣ་ཚོགས་སུ་རང་སྣང་བ་ངོ་མཚར་སྟོན་པའོ། །ཆོས་སྐུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ལ་ལོངས་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་

p. 686

གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཐུགས་རྗེའི་ངང་ལས་བྱུང་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟའི་ཞིང་ཁམས་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་རང་སྣང་བ་ཉིད་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་དག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོར་གསལ་ཅིང་སྣང་བ་ནི་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་འཕྲིན་ལས་རྣམས་ཉེས་པའི་སྐྱོན་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིའང་སེལ་མེད་པའི་བདག་ཉིད། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མངའ་ཐང་ཆེན་པོ་མི་ཟད་པར་ལྡན་པ་ཡེ་ཤེས་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་མངའ་བའི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་མཆོག་གི་ངོ་བོ་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་གནས་ཉིད་དོ། །ཞེས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གསུང་བའི་ཚིག་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུའོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་སྡུད་པ་པོའི་རྣམ་པར་སྦྱོར་བ་ནི་མི་འཐད་དེ་རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་སྙིང་པོའི་རྒྱུད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐབས་འདིར་བླ་མ་རོང་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར། །བྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར། དབང་བསྒྱུར་ཐབས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར། ཐུགས་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར། རང་སྣང་བའི་དཀྱིར་འཁོར། ཉིད་ཀྱི་དཀྱིར་འཁོར། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར། གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྱུ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར། རྣམ་པར་དག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར། གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཞེད་དོ། །དེ་ཡང་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ཡིན་པས་གང་དུའང་སྦྱར་དུ་རུང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྐབས་འདི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་། གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ལམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན་པའི་སྐབས་མ་ཡིན་ཞིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་སྣང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་འབྲེལ་ལོ། །ཁ་ཅིག་གླེང་གཞི་བསྡུས་པར་འདོད་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་གཞུང་གི་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་མ་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །གླེང་གཞི་སྟོན་པའི་བཀར་བསྡུ་བ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ་གླེང་གཞི་ནི་སྡུད་པ་པོའི་ཚིག་ཡིན་པས་གླེང་སློང་བ་མན་ཆད་བཀའ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའང་མི་འཐད་དེ། སྡུད་པ་པོ་ཉིད་སྟོན་པ་དང་ཐ་དད་མེད་པས་ཀྱང་དེའི་གསུང་བཀའ་

p. 687

ཡིན་ལ། ངན་སོང་སྦྱོང་བར་དཀྱིལ་འཁོར་ཕལ་ཆེར་གསང་བདག་གིས་གསུངས་པའང་རྒྱུད་དུ་བཤད་པ་དང་། གཞན་ཡང་སྙིང་རྗེ་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ང་འདས་པའི་ཚེ་དགེ་སློང་རྣམས་བཀའ་བསྡུ་བར་བྱེད་པ་ན། ཐོག་མར་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་པས་གླེང་སློང་ཞིག ཅེས་གསུངས་པས་འདིར་ཡང་ཆོས་མཐུན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པ་དེ་དག་གིས་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། རྒྱུད་འབྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ངེས་པ་སྦྱིན་པ་དང་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གླེང་གཞིའི་དོན་ཡིན་ལ། ལེའུ་ནི་པར་རི་ཙྪེ་ཏའི་སྒྲ་ལས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའམ་དུམ་པར་བྱས་པ་ལ་འཇུག་པས་ཏེ་འདིར་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། དང་པོའི་ནི་ལེའུ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་སྨོས་པའི་སྒྲ་དེ་གྲལ་གྱི་འགོ་ན་གན ས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའང་བམ་པོ་ནི་ཁ་མར་བལྟ་ལ། ལེའུ་རྣམས་ནི་ཁ་ཡར་བལྟ་བ་ཡིན་པས་ན་སོ་སོའི་ལེའུ་རེ་རྫོགས་པར་བསྟན་པའི་མཐའ་ཚིག་གོ། །གཉིས་པ་སྟོན་པ་ཉིད་རིག་ལྔར་བཞེངས་པའི་ཐུགས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་ཆེད་དུ་བརྗོད་ཅིང་ཐུགས་རྗེ་གཡོ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། གླེང་བསླང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོན་ཏེ། དེའང་ཆོས་སྐུའི་སྟོན་པ་ཡབ་ཡུམ་ཉིད་ལོངས་སྐུར་སྣང་བའི་ཐུགས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱའི་ཡུལ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ན། འབེབས་བྱེད་རིགས་པ་ནི་ཡིད་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཏུ་བརྗོད་ལ། ཡུལ་ཤེས་བྱ་ནི་བྱ་བ་མོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་སྟེ་ཡུམ་དུ་བཏགས་པ་ནི་འོག་ཏུ་ཚོགས་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་གཟུངས་ཡུལ་ཡུམ་དང་འཛིན་པ་ཡབ་ཏུ་བཤད་པ་བཞིན་ཡིན་ལ། ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་བློས་ཡུལ་གཞལ་བའི་ཚེ་གཉིས་ཀ་རིག་པའི་ངོ་བོར་གཅིག་པ་སྟེ་དཔེར་ན། སེམས་ལ་ལྷ་སའི་དོན་སྤྱི་ལམ་གྱིས་གཞལ་དུས། སེམས་ནི་ཡབ། ལྷ་ས་ནི་ཡུམ། དེ་གཉིས་རང་གིས་སེམས་སུ་རོ་གཅིག་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྤྱིའི་གོ་དོན་ཡིད་ལ་བཞག་ནས། ད་ནི་ལེའུ་གཉིས་པའི་གཞུང་དོན་ཉིད་བརྗོད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དོན་གྱི་དགོངས་པ་གླེང་བསླང་བ་དང་། དེ་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་

p. 688

ཅན་ལ་ཐུགས་རྗེ་གཡོ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡབ་ཀྱི། ཡུམ་གྱི། གཉིས་སུ་མེད་པའི་དགོངས་པ་གླེང་བསླང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། དགོངས་པ་གླེང་བསླང་བར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་དང་། གླེང་བསླང་བ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི་གླེང་གཞི་བསྟན་པ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་ཐུགས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་པོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་རྡོ་རྗེ་ཡིད་ཡུལ་དུ་མ་ལ་འཇུག་པས་ཀུན་ཏུ་ངོ་བོ་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་པས་བཟང་པོ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་མ་ལུས་པ་འདུས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཚུལ་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་རྡོ་རྗེས། ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་བཙུན་མོ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་བ་མོ་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་མ་ལུས་པ་ཀུན་ཏུ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡེ་ནས་དག་པས་བཟང་མོ་ལ་འབྱེད་པའི་བློ་འཇུག་པར་གྱུར་ཏོ། །བློ་ཞུགས་པས་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཐུགས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་པས། ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་མ་གཟིགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་དག་པས་ཨེ་མ་ཧོ་སྟེ་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པས་རྡོ་རྗེ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཆོས་ཅན་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཕུང་པོའོ། །དེའི་ཡན་ལག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ། མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔ་རུ་གྲགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མང་པོ་ཀུན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡབ་ཡུམ་སྟེ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་ཡེ་ནས་གནས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དྲུག་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དྲུག་སྐྱེ་ཞིང་སྐད་ཅིག་ཕྱིར་མར་རྒྱུན་མཆེད་པར་བྱེད་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དབྱེ་

p. 689

ན་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཆོས་ཏེ་ཡུལ་དྲུག མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཡིད་དེ་དབང་པོ་དྲུག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་བཅུ་གཉིས་སོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ནི། མིག་དང་། གཟུགས་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་ཞེས་ཡུལ་དྲུག དབང་པོ་དྲུག དབང་ཤེས་དྲུག་རྣམས་སོ། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཡུམ་ལྔའི་ངོ་བོར་སངས་རྒྱས་ཏེ་ས་དང་ཆུ་ནི་སངས་རྒྱས་སྤྱན་མ་དང་མཱ་མ་ཀཱིའོ། །མེ་དང་རླུང་ནི་གོས་དཀར་མོ་དང་དམ་ཚིག་སྒྲོལ་མ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གི་འབྱུང་བ་དང་རྟོག་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་འདོད་པ་གཟུགས་གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་མ་དག་པ་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཡང་ཡེ་གདོད་མ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་། འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་མ་ལུས་པ་སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས་སོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་པ་མ་དག་པ་འཁོར་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་རང་མཚན་དུ་གྲུབ་པ་ནི། བཙལ་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རྡུལ་ཙམ་ཞིག་མི་བརྙེས་སོ་སྟེ་མི་རྙེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་རྙེད་པ་ནི་དོན་ལ་མེད་པར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་ངེས་ལས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གཟིགས་པ་ལོག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་ཀུན་མ་སྐྱེས་ཀུན་བྱེད་ཉིད་ཀྱི་ངང་། །ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཀུན་བྱེད་ལ། །ཡོད་མེད་མི་དམིགས་རང་བཞིན་མཉམ་པའི་ངང་། །གདོད་ནས་གཞི་རྩ་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་འཁོར་ལོའི་མདོ་ལས། ཆོས་ཀུན་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པས། །བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཙུན་མོའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་མཉེས་པར་གྱུར་ཏོ། །གཉིས་པ་ཡུམ་གྱི་དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་གནས་ལུགས་གཙོ་བོར་གླེང་བསླང་བ་ལའང་གཉིས་ཏེ། དགོངས་པ་གླེང་བསླང་བ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་དང་། གླེང་བསླང་བ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། བློས་ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་བརྗོད་པ་དེ་ནས་བློ་ལ་སྣང་བའི་ཡུལ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་བཙུན་མོ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་བ་མོ་རང་སྣང་

p. 690

བའི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོས། ཡུལ་ཅན་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་ནས་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་འདི་ཉིད་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ངོ་བོར་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཚར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཀྱེ་མ་ཧོ། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་མཚར་ན་རང་སྣང་གི་ཞིང་ཁམས་འདིས་མཚོན་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཡེ་གདོད་མ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབེན་པ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའོ། །སྟོང་གསུམ་ནི། གླིང་བཞི་རི་རབ་དང་བཅས་པ་གཅིག་ལྕགས་རི་གཉའ་ཤིང་འཛིན་དང་མཐོ་དམན་མཉམ་པས་བསྐོར་བ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ལྷའི་ཁང་པས་བརྒྱན་པ་ནི་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །དེ་སྟོང་གི་མཐར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གནས་དང་མཐོ་དམན་མཉམ་པའི་ལྕགས་རིས་བསྐོར་བ་ནི་སྟོང་དང་པོའི་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །དེ་སྟོང་གི་མཐར་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་གནས་དང་མཉམ་པའི་ལྕགས་རིས་བསྐོར་བ་ནི་སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །དེ་སྟོང་གི་མཐར་བསམ་གཏན་དང་པོའི་གནས་དང་མཉམ་པའི་ལྕགས་རིས་བསྐོར་བ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སོ། །འདིར་ནི་དེས་མཚོན་པའི་ཞིང་དང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། །དེ་ན་གནས་པའི་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོང་པར་བསྟན་པ་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་ནི་ཡེ་ནས་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རྩལ་གཟུང་འཛིན་དུ་འཁྲུལ་དུས་དུག་ལྔར་སྣང་བས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྙིགས་མ་ལྔ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་གནས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་དུས་ལ་སོགས་པའི་སྙིགས་མར་འཆད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ །འགྲོ་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་ཡེ་ནས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ་བཟང་ངན་དང་བླང་དོར་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་མཆོག་གི་སྙིང་པོ་མཉམ་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན།

p. 691

དེ་ལས་གཞན་དུ་རྒྱལ་བས་ཆོས་མི་བཙལ་ཏེ། ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞིང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་མ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ལོག་པ་ཞིག་བཙལ་ཀྱང་རྒྱལ་བས་གཞན་མི་བརྙེས་སོ་ཏེ་མི་རྙེད་དོ། །ཞེས་ཡུམ་གྱིས་བརྗོད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཙུན་མོའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་ཏོ། །གསུམ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དགོངས་པ་ལའང་གཉིས་ཏེ། དགོངས་པ་གླེང་བ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་དང་། གླེང་བསླང་བ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ཡུལ་ཉིད་ཡུལ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ནས་ཡབ་ཡུམ་རིག་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས། འཁོར་འདས་ཡེ་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཡེ་ནས་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །དེ་སྐད་དུའང་རྨད་བྱུང་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུད་ལས། བདག་དང་མཐའ་ཡས་སེམས་ཅན་རྣམས། །ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་ལ། །ཡིན་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སྐྱེ་འགག་སྤྲོས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་ཤིང་། དེ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཨེ་མ་ཧོ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ངོ་མཚར་ཞིང་གཞན་ལས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་བ་ཟབ་མོའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞེ་ན་ཆོས་ཉིད་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་ལས་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་པར་སྣང་བ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྐྱེས་པར་སྣང་དུས་ཉིད་ན་དོན་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ༑ ༑དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་ནི་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་དང་པོ་གཉིས་འོག་མ་བཞི་ལ་ཡང་སྦྱར་ནས། ཡེ་ནས་འགག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གདངས་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལྟ་བུ་ལས། ཆོས་ཅན་སྣ་ཚོགས་སུ་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འགག་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་། འགག་པར་སྣང་དུས་དེ་ཉིད་ན་གནས་ལུགས་འགག་པ་མེད་པ་ནི་མེ་ལོང་

p. 692

ལྟ་བུའོ། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་གནས་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ལས་འདི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་གནས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་། གནས་པར་སྣང་དུས་འདི་ཉིད་ན་དོན་ལ་གནས་པ་མེད་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་ནི་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སོ། །སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་དམིགས་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་འམ་རྒྱ་མཚོ་དངས་པའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུའི་ངང་ལས་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་སྤྲིན་ནམ་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ཐམས་ཅད་དགག་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་སུ་དམིགས་པར་སྣང་དུས་ཉིད་ན་གཞི་མེད་རྩ་བ་དང་བྲལ་བས་དམིགས་པ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ནི་སོ་སོར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་འགྲོ་འོང་མེད་པ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ངང་ལས་སྣང་བ་དང་རིག་པ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་། འགྲོ་འོང་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ན་རང་གི་ངོ་བོ་འགྲོ་འོང་མེད་པར་གནས་པ་ནི་བྱ་བ་གྲུབ་པ། དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་ནི་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་ཁ་ཅིག་གིས་དགའ་བ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་སྦྱོར་བ་ཡང་སྐབས་དང་འབྲེལ་བར་མ་མཐོང་སྟེ་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྟོན་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་དག་པའི་ཚུལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡབ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། ཡུམ་བཙུན་མོའི་ཚོགས་སྟོང་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡེ་ནས་མཉེས་པས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གཉིས་པ་དེ་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་འགྲོ་བ་ལ་ཐུགས་རྗེ་གཡོ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་བཞི་སྟེ། ཐུགས་རྗེ་འཇུག་པའི་ཡུལ་སེམས་ཅན་གྱིས་མ་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་དང་། མ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་འཁོར་བར་འཁྲུལ་ཚུལ། འཁྲུལ་པར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་བཅིང་གྲོལ་མེད་པའི་དོན་ལས་མ་འདས་པ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེའི་རོལ་པ་འགྱེད་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་

p. 693

ཏེ། ཐུགས་རྗེ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་འཇུག་པའི་ཡུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་བསྟན་པ་དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་བཙུན་མོའི་ཚོགས་དང་བཅས་པས་དོན་འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ལ་སྐྱོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཨེ་མ་ཧོ་ཞེས་བོས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གདོད་མ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་མ་རྟོགས་པར་ཡེ་ནས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་གསང་བའི་ཆོས་སོ། །སྣང་སྲིད་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་དག་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡེ་ནས་གནས་པ་ལ་མ་དག་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་སུ་སྣང་བས་རང་བཞིན་གྱིས་གསང་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་སྦས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་སྣང་སྟོང་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་མ་རྟོགས་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གསང་བའོ། །དོན་དེ་ཉིད་རང་གི་སེམས་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མིན་ཀྱང་རང་ལ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་བས་ཤིན་ཏུ་གསང་བའོ། །ཁ་ཅིག་སྣོད་མིན་ལ་གསང་བར་འདོད་པ་ནི་གཞིའི་གསང་བ་སྟོན་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་མི་འཐད་དོ། །ཡེ་ནས་གསང་བའི་དོན་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པ་ལས་སླར་ཡང་སྟོན་པའི་ཐུགས་རྗེ་སྐྱེས་སོ། །གཉིས་པ་འཁྲུལ་ཚུལ་ལའང་གཉིས་ཏེ། ཐུགས་རྗེའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་དང་། འཁྲུལ་ཚུལ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། དག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་སྐུ་དང་ཞིང་ཁམས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། མ་དག་པ་འཁོར་བའི་ཆོས་སྣོད་བཅུད་སྲིད་གསུམ་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དབྱེར་མེད་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནའང་། འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པའི་མ་རིག་པ་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་ངན་སོང་གསུམ་དང་ལྷ་མི་གཉིས་ཏེ་འགྲོ་བ་ལྔའི་བདེ་སྡུག་གི་རིགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྨིན་པ་ལ། རང་བྱུང་གི་ཐུགས་རྗེེ་ཆེན་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་སྐྱེས་ནས་སླར་ཡང་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་བརྩེ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཨེ་མ་ཧོ་ཞེས་བརྗོད་ནས།

p. 694

གདོད་མའི་གནས་ལུགས་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་ངང་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །དེའང་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ནི་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། དག་པ་དྭངས་པ་འོད་གསལ་བ། །མི་འཁྲུགས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟེ། །ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྒྱས་པ་ལས། རྣམ་རྟོག་ཀུན་གཞི་མ་ཡིན་པ། །རང་བཞིན་མེད་པ་དོན་གྱི་གཞི། །དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་དོན་གྱི་ཀུན་གཞིའི་དོན་ཉིད། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། ས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཀུན་གཞི་སྟེ། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའང་དེ། །སྙིང་པོ་དེ་ལ་ཀུན་གཞིའི་སྒྲས། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་བསྟན་པར་མཛད། །ཅེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོས་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། །ཅེས་པ་དང་། རྒྱུད་བླ་མ་ལས་ཀྱང་། རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་ཕྱིར་དང་། །རིགས་ཡོད་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་ཀུན། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་སོ། །རྐྱེན་གང་གིས་འཁྲུལ་ན་སེམས་ཅན་རང་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་ཤར་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱིས་འཁོར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་འདི་རང་སྣང་རྨི་ལམ་ལྟར་སྤྲུལ་ལོ། །དེའང་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་ལུས་དང་དེ་དག་གི་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་། མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་གནས་དང་རང་རང་གི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དུ་མར་སྣང་བ་ལ། འགྲོ་བ་རྣམས་ང་ཞེས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ངའི་ཡོ་བྱད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་གིར་བྱེད་པས་སོ་སོར་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་འཛིན་པས་ནམ་ཡང་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་འཁྲུལ་པར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་བཅིང་གྲོལ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་འཁོར་བར་བདེ་སྡུག་དུ་མས་གདུངས་ཀྱང་གནས་ལུགས་ལ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འཆིང་བྱེད་སུས་ཀྱང་འགྲོ་བ་ཀུན་མ་བཅིངས་ཤིང་།

p. 695

བཅིངས་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ཉོན་མོངས་ཀྱང་དོན་ལ་མེད་དེ། བཅིང་བར་བྱ་བའི་འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་བའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་དོན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འདི་ལྟར་བཅིངས་པ་ལྟར་སྣང་བ་གང་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། གློ་བུར་བའི་རྣམ་རྟོག་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིས་དོན་མེད་པར་འཁྲུལ་པ་བཟོས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་ནན་ནམ་ཆེད་ཀྱིས་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་ཐག་པ་ཅིག་བྱུང་བ་བློས་བཟོས་ནས། དེ་ལ་མདུད་པ་བཅིང་གྲོལ་དུ་མ་འདོར་ཞིང་བྱེད་པ་ལྟར། རང་གི་སེམས་ཉིད་གདོད་ནས་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ། དགག་སྒྲུབ་གཟུང་འཛིན་དུ་མར་བྱས་པས་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་པ་ལྟར་སྣང་བའོ། །ནམ་མཁའི་མདུད་པ་ཡང་ཇི་སྲིད་བློ་ཡི་རྩོལ་བ་མ་བཞག་རིང་ལ་བདེན་བདེན་ཆེ་ཆེ་ལྟར་ཡོད་ཀྱང་དོན་ལ་བཅིངས་པ་མེད་པ་ལྟར། འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་འདི་ཡང་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པ་མ་བཏང་རིང་ལ་གྲུབ་གྲུབ་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། དོན་ལ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་དཔེའོ། །བཞི་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་འཕྲོ་ཚུལ་ནི། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སུས་ཀྱང་བཅིངས་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་བཀྲོལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསང་བ་ཟབ་མོའི་ཆོས་འདི་ཉིད་འགྲོ་བ་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ཀྱི་རོལ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྤྲུལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྲོ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མཛད་དོ། །ཞེས་རང་སྣང་དག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་ཆེད་དུ་གླེང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དོན་དམ་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་འཁོར་བ་ཀུན་རྫོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་ཀ་ཡང་གདོད་མ་ནས་སངས་རྒྱས་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྐྱེད་པ་སྟེ་དབྱེར་མེད་པའི་གནས་ལུགས་བསྟན་པ་དང་། མ་རྟོགས་པའི་འགྲོ་བ་ལ་རང་བྱུང་གི་ཐུགས་རྗེས་དབྱིངས་ནས་འཕྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། ། །

p. 696

༈ དོན་གསུམ་པ་ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་འཇིག་རྟེན་དུ་སྒྲོན་མ་བཀོད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱི་དོན་དང་། གཞུང་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ། བར་དུ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་ཇི་ལྟར་བསགས་པའི་ཚུལ། ཐ་མར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འཚང་ཇི་ལྟར་རྒྱ་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པའི་ཚེ། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འདི་ཉིད་རྫ་མཁན་གྱི་ཁྱེའུ་སྣང་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པས། གདུགས་གཅིག མཆིལ་ལྷམ་ཟུང་གཅིག་མགྲོན་བུ་ལྔ་བརྒྱ་མེ་ཏོག་གི་ཚུལ་དུ་ཕུལ་ཏེ་སེམས་བསྐྱེད་པ། བདེ་གཤེགས་ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཅི་འདྲ་དང་། །འཁོར་དང་སྐུ་ཚེའི་ཚད་དང་ཞིང་ཁམས་དང་། །ཁྱེད་ཀྱི་མཚན་མཆོག་བཟང་པོ་ཅི་འདྲ་བ། །དེ་འདྲར་བདག་ཀྱང་དེ་བཞིན་འགྲུབ་པར་ཤོག །ཅེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དཀོན་ཅོག་ཡན་ལག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་དེའི་ཚེ། ཚོང་དཔོན་ཤེས་རབ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་འོད་མཛེས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པའི་ཚེ། རྒྱལ་པོ་དགེ་བར་གྱུར་ནས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ནས་གྲངས་མེད་དང་པོ་ལ་སངས་རྒྱས་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་གི་བདག་རྐྱེན་ལས་ཚོགས་གཉིས་གོ མས་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་ཚོགས་ལམ་དང་སྦྱོར་བའི་ལམ་མངོན་དུ་མཛད་དེ། ལུང་གཞི་ལས། གྲངས་མེད་དང་པོར་གྱུར་པའི་ཚེ། །འདྲེན་པ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་ནས་ནི། །དབང་པོ་རྒྱལ་མཚན་ཐུབ་པའི་བར། །ལྔ་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་ཚང་བ་ཡི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་

p. 697

ངས་མཆོད་དེ། །དེ་ཚེ་ང་ལ་སྐྱོ་སེམས་མེད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ལེགས་མཛད་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་མཆོད་དེ་ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་དུ་རྫོགས་པར་མཛད་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་ལེགས་མཛད་ནས་བཟུང་སྟེ། །འདྲེན་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་ཀྱི་བར། །དྲུག་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཚང་བ་ཡི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ངས་མཆོད་དེ། །དེ་ཚེ་ང་ལ་སྐྱོ་སེམས་མེད། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་ནས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་བར་བདུན་ཁྲི་བདུན་སྟོང་ལས༑ དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་ཅིང་དག་པ་ས་གསུམ་མངོན་དུ་མཛད་པར། དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་ནས་ནི། །རྒྱལ་བ་འོད་སྲུངས་བར་དག་ཏུ། །བདུན་ཁྲི་བདུན་སྟོང་ཚང་བ་ཡི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ངས་མཆོད་དེ། །དེ་ཚེ་ང་ལ་སྐྱོ་སེམས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་ཏུ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་མཛད་དེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བསླབ་གསུམ་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི། །རྒྱལ་བས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག །ཡང་དག་བཤད་དོ་དང་པོ་གསུམ། །ཐ་མ་གཉིས་ནི་རེ་རེའོ། །གཅིག་ནི་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་གཏོགས། །ཞེས་པས། སྦྱིན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས། བཟོད་པ་གསུམ་ནི་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་ཡན་ལག་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །བསམ་གཏན་ནི་སེམས། ཤེས་རབ་ནི་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ལ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་གསུམ་གའི་གྲོགས་སུ་ལྡན་ནོ། །དེའང་སྦྱིན་པ་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་བར་ལྔ་ནི་ཐབས་དང་། ཤེས་རབ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དམ་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དོན་གསུམ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་པས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་འཆིང་བ་མཐའ་དག་གིས་བཅིངས་པ། སྲིད་པ་ཐ་མ་པ། དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཁ་ཅིག་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་དེ། འཕགས་པ་གནས་བརྟན་པའི་

p. 698

གཞུང་ལས། འཕགས་པ་མིན་ཡང་ཕ་མ་དང་། །ནད་པ་དང་ནི་ཆོས་སྨྲ་དང་། །སྐྱེ་མཐའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །ཡོན་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་འདོན་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུ་ལམ་དུ་བྱེད་པས་གཙང་མའི་འོག་མིན་ནམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་གནས་སུ་ཐོག་མར་སངས་རྒྱས་ནས། གདོད་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་སངས་རྒྱས་པར་བ སྟན་ཏེ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་མདོ་ལས། རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་མཛེས་པ་ཡི། །འོག་མིན་གནས་མཆོག་ཉམས་དགའ་བ། །གཙང་མའི་གནས་ཀྱི་སྟེང་བཞུགས་ཏེ། །ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དེར་སངས་རྒྱས། །སྤྲུལ་པ་པོ་གཅིག་འདིར་འཚང་རྒྱ། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྟོན་པ་ནི། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་ནས། སྙིང་རྗེའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་རྣམས། །གཤེགས་དང་བལྟམས་དང་རོལ་བ་དང་། །ཁབ་ནས་འབྱུང་དང་དཀའ་བ་སྤྱོད། །བྱང་ཆུབ་ཆེ་དང་བདུད་སྡེ་འཇོམས། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་མྱ་ངན་ལས། །འདས་པ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན། །ཞེས་པས། འདིར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལྔ་དང་ཕྱི་མ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྣང་བ་དང་མ ཐུན་པར་སྟོན་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་མཛད་པ་ཞེས་བཏགས་ཤིང་། གཞན་དྲུག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཛད་པར་བཤད་ཀྱང་། དོན་ལ་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཛད་པ་ཁོ་ནར་སྣང་བས་འདིར་དེ་བརྗོད་དོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་དགའ་ལྡན་ནས་འཕོ་བའི་མཛད་པ་ནི། དེ་ལྟར་གྲངས་མེད་གསུམ་རྫོགས་པའི་མཐར་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་སུ་ལྷའི་བུ་དམ་པ་ཏོག་ད ཀར་པོར་སྐྱེ་བ་བཟུང་བ་ན། ལྷའི་རོལ་མོའི་སྒྲ་ལས། བསོད་ནམས་བརྒྱ་ཡིས་ཚོགས་མང་དྲན་སྟོབས་ལྡན། །བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་ཤེས་རབ་འོད་མཛད་པ། །མཚུངས་མེད་སྟོབས་མངའ་སྒྱུ་རྩལ་རྒྱ་ཆེ་བ་། །མར་མེ་མཛད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་དགོངས་པར་མཛོད། །ཅེས་པས་

p. 699

བསྐུལ་བ་ན། དེའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་མཐོ་བའི་ཁང་བཟང་དུ་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་འདུག་སྟེ། ལྷའི་བུ་སྐལ་བ་མཚུངས་པ་རྣམས་ལ་བོས་ཏེ། གྲོགས་པོ་དག་ད་སྟེ་ལོ་བཅུ་གཉིས་ན་ཁོ་བོ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འགྲོ་བས། ཁྱེད་ཅག་སྤྲོ་བ་དེ་དག་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་སྐྱེ་བ་ལོང་ལ་རིག་བྱེད་ཀློགས་ཤིག ཅེས་བསྒོ་བ་ན། ལྷའི་བུ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་ནི་མི་བཟང་སྟེ་ད་ལྟ་འཛམ་བུའི་གླིང་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་སྟོན་པ་དྲུག་གིས་དཀྲུགས་པས་བྱོན་ཡང་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ཀྱང་མི་མཛེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཟེར་རོ། །དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། རོལ་མོ་རྣམས་དཀྲོལ་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དུང་བུས་པ་ལྷག་པར་སྒྲ་ཆེ་བས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལྟར་གྱུར་པའི་དཔེས་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་འདུལ་བར་གསུངས་ཏེ། ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་བྱམས་པ་བསྐོས་ཏེ་གཟིགས་པ་ལྔ་ལ་གཟིགས་ནས་གཤེགས་པར་བཞེད་དོ། །ལྔ་ནི་གླིང་ལ་གཟིགས་པ་འཛམ་བུའི་གླིང་ལས་ཀྱི་ས་པའོ། །དུས་ལ་གཟིགས་པ་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པ་སྟེ་ཡན་ཆད་དུ་སྐྱོ་བ་ཤས་ཆུང་བས་ཆོས་བསྟན་ཡང་མི་རྟོགས་ཤིང་། མན་ཆད་དུ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཤས་ཆེ་བས་བསྟན་ཀྱང་དོན་དུ་མི་འགྱུར་པའོ། །རིགས་ལ་གཟིགས་པ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་རིགས་གང་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་རྒྱལ་པོ་དང་བྲམ་ཟེ་གཉིས་ལས། དེའི་ཚེ་རྒྱལ་རིགས་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པས་བུ་རམ་ཤིང་པའི་རིགས་སོ། །ཡབ་ལ་གཟིགས་པ་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མ་དང་། ཡུམ་ལ་གཟིགས་པ་སྒྱུ་མ་ལྷ་མཛེས་ཏེ་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡབ་དང་ཡུམ་དུ་གྱུར་པ་དེ་གཉིས་གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱའི་གཞིར་སྐྱེ་བ་བཟུང་བ་གཟིགས་ནས། འཆི་འཕོ་རྣམ་པར་སྦྱང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་སྣང་བའི་སྒོ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པ་བསྟན་པར་མཛད་དེ། དེ་ལ་དད་པ་ནི་ཆོས་སྣང་བའི་སྒོ་སྟེ་སེམས་རྙོག་པ་ཅན་དངས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ན། ལྷའི་བུ་ཁ་ཅིག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་མི་སྐྱེ་བའི་

p. 700

ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །ལ་ལས་ནི་ཆོས་ཀྱི་མིག་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྙེད་དེ། དེའི་ཚེ་མེ་ཏོག་གི་ཆར་པུས་ནུབ་ཙམ་དུ་བབས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་ན་དགའ་ལྡན་གནས་མཆོག་ནས། །འདྲེན་པ་སེང་གེའི་སྐྱེས་བུ་འཆི་འཕོ་ཚེ། །ལྷ་རྣམས་དག་ལ་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། །བག་མེད་མཐའ་དག་རྣམ་པར་སྤོང་ཞེས་སྨྲ། །ལྷ་ཡི་དགའ་བ་རྣམ་མང་ཇི་སྙེད་པ། །ཡིད་ཀྱིས་བསམས་པ་ལས་བྱུང་དཔལ་ལྡན་ཀུན། །ཐམས་ཅད་ལས་དགེའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། །དེ་ནི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱ ས་པ་གཟོ་བར་གྱིས། །སྔོན་གྱི་དགེ་བ་འདི་ནི་ཟད་འགྱུར་ཏེ། །གང་དུ་མི་དགེའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་གྱུར་ནས། །ངན་སོང་དག་ཏུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཏ་རེ། །ཞེས་བརྗོད་དེ། ལྷུམས་སུ་ཞུགས་པ་ནི་འདི་ཆད་སྙམ་གྲོགས་པོ་དག་ཆ་ལུགས་ཇི་ལྟ་བུས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འགྲོ་བར་བྱ། ཞེས་གསུངས་པ་ན། ཁ་ཅིག་ནི་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པས་འགྲོ་བར་རིགས་ཟེར་རོ། །དེར་ལྷའི་བུ་གཟི་བརྗིད་དམ་པ་ན་རེ། དེ་ནི་མི་བཟང་སྟེ་ཕྱོགས་ཆར་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྲམ་ཟེའི་རིག་བྱེད་ལས། གླང་ཆེན་དམ་པ་ལུས་ཆེན་མཆོག་གྱུར་པ། །མཆེ་བ་དྲུག་ལྡན་གསེར་གྱི་དྲྭ་བས་གཡོགས། །མགོ་བོ་རབ་ཏུ་དམར་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མཛེས། །འགྲམ་བཟང་ཟག་ཅིང་གཟུགས་བཟང་ལྡན་པའོ། །ཞེས་པར་སྤྲུལ་ནས་འགྲོ་བར་རིགས་སོ། །ཞེས་པ་དང་བསྟུན་ནས་དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུང་སྐར་མ་ས་གས་ཉ་བའི་བཅོ་ལྔ་ལ། ཡུམ་གསོ་སྦྱོང་ལ་གནས་པའི་གློ་གཡས་པ་ནས་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་པ་ཡུམ་གྱི་རྨི་ལམ་དུ་བྱུང་ནས་ཡབ་ལ་སྨྲས་པ། གླང་པོ་ཁ་བ་དངུལ་མདོག་མཆེ་བ་དྲུག །རྐང་ལག་རབ་མཛེས་མགོ་བོ་དམར་སྡུག་ཅིང་། །འགྲོས་བཟང་ལུས་རྫོགས་རྡོ་རྗེ་བཞིན་བརྟན་པ། །གླང་པོའི་མཆོག་ཅིག་ཁོང་དུ་སོང་སྙམ་བྱེད། །ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེར་ཡང་ལྷུམས་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་སྤྲུལ་ཏེ་འགྲོ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་མཛད་དོ། །སྐུ་བལྟམས་པའི་

p. 701

མཛད་པ་ནི། དེ་ནས་ཟླ་བ་བཅུ་ན་ལུམ་པའི་ཚལ་དུ་ཡུམ་གྱི་རྩིབ་ལོགས་གཡས་ནས་རང་བྱོན་པ་ལ། །ལྷ་དང་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲུས་གསོལ་ཞིང་། ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་དར་དཀར་གྱི་ལྕིབ་མོས་ལེན་པར་བརྩམས་པ་ལས། ཁྱེད་ལྷ་རྣམས་གཙང་སྦྲ་ཆེ་བས་ཕྱིར་དེངས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་ཏེ་ལེན་པ་མེད་པར་རང་བྱོན་ཏེ་ཕྱོགས་བཞིར་གོམ་པ་བདུན་བདུན་དོར་ཏེ། ང་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ན། ལྷས་བསྟོད་པ། གང་ཚེ་རྐང་གཉིས་གཙོ་བོ་ཁྱེད་བལྟམས་ཚེ། །ས་ཆེན་འདི་ལ་གོམ་པ་བདུན་བཞུད་དེ། །ང་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མཆོག་ཅེས་གསུངས། །དེ་ཚེ་མཁས་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ནགས་ཚལ་དུ་མེ་ཏོག་ཁ་འབུས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པ་དང་། ཀུན་དགའ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཤཱཀྱ་གཞོན་ནུ་ལྔ་བརྒྱ་ཡང་བཙས། རྔོག་ལྡན་ལ་སོགས་པ་རྟེའུ་ལྔ་བརྒྱ་ཡང་བཙས། ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་བཞི་ལ་ཡང་བུ་བཞི་བཙས་ཏེ། མ་ག་ངྷཱར་རྒྱལ་པོ་པདྨ་ཆེན་པོའི་བུ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ། ཀོ་ས་ལར་རྒྱལ་པོ་ཨ་ནནྡ་ཚངས་བྱིན་གྱི་བུ་གསལ་རྒྱལ། གྲོང་ཁྱེར་རྡོ་འཇོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་མཐའ་ཡས་ཀྱི་བུ་རབ་སྣང་། བད་ས་ལར་རྒྱལ་པོ་དམག་བརྒྱ་བའི་བུ་ཤར་པའོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་ལ་མཚན་བསྟན་པས། རབ་ཏུ་མ་བྱུང་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་། བྱུང་ན་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་ལུང་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་བུ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ཞེས་མཚན་གསོལ་ཞིང་། ཤཱཀྱ་གཞོན་ནུ་རྣམས་ཐུབ་པ་ལྟར་སྣང་བས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་ཀྱང་བཏགས་སོ། །དེའི་ཚེ་རི་རབ་ཀྱི་ངོས་ལ་དྲང་སྲོང་མདོག་ནག་གམ་ཉོན་མོངས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཞིག་གནས་པས། དེས་ལྟས་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་མཐོང་ནས་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བལྟས་པ་ལས། རྒྱལ་བུ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་ལྟས་སུ་ཤེས་ནས། ཕོ་བྲང་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འོང་སྟེ་མཚན་བལྟས་པ་ལས། རྒྱལ་

p. 702

པོས་དྲིས་པ་ན། དྲང་སྲོང་གིས་སྨྲས་པ། སྔར་མཚན་མཁན་གཞན་ལ་བསྟན་ནམ། རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། བསྟན་ཏེ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་ལུང་བསྟན་ཏོ། །དྲང་སྲོང་གིས་སྨྲས་པ། ས་བདག་རྟོག་པ་པོ་རྣམས་བློ་འཁྲུལ་ཏེ། །རྩོད་པའི་དུས་སུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མི་འབྱུང་། །ཉེས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་མཆོག་འདི་ནི། །འགྲོ་བའི་དོན་དུ་རང་བྱུང་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བལྟམས་ནས་ཞག་བདུན་ན་ཡུམ་འདས་ཏེ་སྐྱེ་རྒུའི་བདག་མོ་ལ་སོགས་པ་མ་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་ཆེར་བསྐྱེད་དེ། མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་པདྨ་ལྟར་གྱུར་ཏོ། །བཟོའི་གནས་ལ་མཁས་པ་ནི། དེ་ནས་ཡིག་དཔོན་ཀུན་གྱི་བཤེས་གཉེན་དང་། སྲིན་བུ་གོ་ཆ་ལ་སོགས་པའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ཡི་གེ་དང་། འཕོང་དང་སྒྱུ་རྩལ་ལ་མཐར་ཕྱིན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ཤཱཀྱ་གཞོན་ནུ་རྣམས་སྟོབས་འགྲན་པ་ལས། ལྷས་བྱིན་གྱིས་གླང་པོ་ཆེ་ཐལ་མོས་བསྣུན་ནས་བསད་པའི་རོ་གཅུང་དགའ་བོས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱིར་བོར་བའི་མཇུག་མ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞབས་མཐེའུ་ཆུང་གིས་བླངས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ར་བ་བདུན་དང་འོབས་བདུན་དང་ཤིང་ཏ་ལའི་ཕྲེང་བ་བདུན་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་དོར་བའི་གཤོངས་ལ་གླང་པོ་ཆེའི་གཤོངས་ཞེས་གྲགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པ། གླང་པོའི་དབང་པོ་རྡོ་བ་བཞིན་བཞུད་པ། །ཞབས་ཀྱི་མཐེ་བོས་གླང་པོའི་དབང་པོ་བླངས། །ར་བ་བདུན་དང་འོབས་བདུན་ཡང་འདས་ཏེ། །གྲོང་ཁྱེར་འདི་ཡི་ཕྱི་རོལ་རྒྱང་རིང་འཕངས། །མཁྱེན་པ་མཆོག་མངའ་འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ། །ང་རྒྱལ་སྟོབས་ཀྱི་ཐོབ་པའི་ལུས་ཅན་རྣམས། །འཁོར་བའི་གྲོང་ལས་ཕྱི་རོལ་རྒྱང་རིང་དུ། །ཤེས་རབ་སྟོབས་ཀྱིས་འདིས་ནི་འཕེན་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་རྩལ་འགྲན་པ་ལས་ཀྱང་ལྕགས་ཀྱི་སླ་ང་བདུན། ཤིང་ལྗོན་པའི་ཕྲེང་བ་བདུན་ལྕགས་ཀྱི་ཕ་གུ་བདུན་ལས། ལྷས་བྱིན་གྱིས་གཅིག གཅུང་དགའ་བོས་གཉིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་

p. 703

ཐམས་ཅད་ཕིགས་ཏེ་མདའི་ཤུལ་ལས་ཆུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་སྐྱེས་པ་ལ་མདའ་ཆུ་ཁྲོན་པ་སྐྱེས་ཞེས་གྲགས་སོ། །དེ་ནས་བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱིས་རོལ་པ་ནི། ཤཱཀྱའི་བུ་མོ་ས་འཚོ་མ་འཁོར་ཉི་ཁྲི། རི་དྭགས་སྐྱེས་འཁོར་ཉི་ཁྲི། གྲགས་འཛིན་མ་འཁོར་ཉི་ཁྲི་སྟེ། བཙུན་མོ་དྲུག་ཁྲི་ཁབ་ཏུ་བཞེས་ནས་ཕོ་བྲང་དུ་གནས་པའི་ཚེ་ལྷའི་སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གང་སེམས་ཅན་མཐོང་ནས་ནི། །འགྲོ་བའི་མགོན་དང་སྐྱབས་དང་གནས་གྱུར་པ། །ཕན་བྱེད་མཆོག་དང་དཔུང་གཉེན་གྱུར་ཅིག་ཅེས། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དེ་སྐད་བཏབ། །དགེ་བ་དང་པོ་སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་། །འགྲོ་ཕན་ཞེས་བྱའི་སྨོན་ལམ་དྲན་བྱས་ནས། །གྲོང་ཁྱེར་དམ་པ་འདི་ནས་མྱུར་དུ་ཕྱུང་། །ཞེས་སོ། །མངོན་པར་བྱུང་བ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱོགས་བཞིར་བྱོན་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་གཟིགས་ཤིང་། ཐར་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་དགོངས་ཏེ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བཞེད་པ་ལས། ཕོ་བྲང་གི་སྒོ་བཞི་དམག་གིས་བསྲུངས་ནས། ཕྱིར་གཤེགས་སུ་མི་སྟེར་བ་ལས། རྔོག་ལྡན་ལ་ཆིབས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་བཞིས་རྟ་རྨིག་ནས་བཏེགས་ནས་མཆོད་རྟེན་རྣམ་དག་གི་དྲུང་དུ་གཤེགས་ཏེ་ཉིད་ཀྱི་དབུ་སྐྲ་ཉིད་ཀྱིས་བཞར་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་རངས་བྱེད་ཀྱི་བུ་ལྷག་སྤྱོད་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་། ཡངས་པ་ཅན་དུ་སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་ཀྱི་བུ་རིང་འཕུར་གྱིི་དྲུང་དུ་སྲིད་རྩེ་མན་ཆད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་མཛད་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །དཀའ་བ་སྤྱད་པ་ནི་དེ་ནས་ཆུ་ཀླུང་ནཻ་རཉྫཱ་ནའི་འགྲམ་དུ་བྱོན་ཏེ་ལོ་དྲུག་ཏུ་དཀའ་བ་སྤྱད་དེ། དེ་ཡང་ལོ་དང་པོ་གཉིས་ལ་འབྲས་ཉག་མ་རེ། བར་པ་གཉིས་ལ་ཏིལ་ཉག་མ་རེ། ཐ་མ་གཉིས་ལ་ཆུ་ཐིགས་པ་རེ་གསོལ་ལོ། །དེའི་ཚེ་ལྷས་བསྐུལ་བ། མི་ཡི་དབང་པོ་ཤཱཀྱའི་སྲས་པོ་འདི། །བརྣག་པ་མ་རྫོགས་དོན་ཡང་མ་མཛད་ཅིང་། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་སྡུག་བསྔལ་མགོན་མེད་པར། །མཛད་ནས་མགོན་འདི་འདྲོངས་པར་

p. 704

མི་འགྱུར་གྲང་། །ཞེས་བརྗོད་པ་ན། དེ་ལས་བཞེངས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་ཚོལ་དུ་གཤེགས་པའི་ལམ་དུ། ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་མོ་ལེགས་སྐྱེས་མས་བ་མེན་ལྔ་བརྒྱ་ལས་བཞོས་པའི་འོ་མ་རིམ་གྱིས་བརྒྱད་ལ་བླུད་པ་བསྐོལ་བ་དྲངས་པས་སྐུ་མདོག་གསེར་གྱི་མདངས་སུ་གྱུར་ཅིང་བསྔོ་བ་མཛད་པ། བསོད་པ་ཕུལ་བའི་བསོད་ནམས་ཅི་མཆིས་པ། །གྲགས་དང་ལྡན་པའི་དོན་ཀུན་འགྲུབ་འགྱུར་བར། །མི་ཡི་དབང་པོ་བློ་མཆོག་ལྡན་པ་དེའི། །དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་རིང་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གཤེགས་པ་ནི། ལམ་དུ་རྩྭ་འཚོང་བཀྲ་ཤིས་ལྡན་གྱིས་རྩྭ་རྨ་བྱའི་མགྲིན་པ་ལྟ་བུ་ཕུལ་བ་བཞེས་ཏེ་བྱོན་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོབརྒྱན་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེའི་གདན་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དག་ཚད་མེད་པར་བརྒྱན་པ་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་ནས་རྩྭའི་སྟན་ལ་བཞུགས་ཏེ་དམ་བཅའ་བ་བརྟན་པོ་མཛད་པ། སྟན་འདིར་བདག་གི་ལུས་འདི་སྐམས་ཀྱང་རུང་། །པགས་པ་རུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཞིག་ཀྱང་རུང་། །བསྐལ་མང་རྙེད་དཀའ་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་པར། །སྟན་འདི་ལས་ནི་ལུས་བསྐྱོད་མི་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་བདུད་ཀྱི་སྡེ་བཅོམ་པ་ནི། མཛོད་སྤུ་ནས་བདུད་ཀྱི་སྡེ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་བཀྱེ་བས། བདུད་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་དཔའ་བཀོང་བར་བྱས་ནས། བདུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་རྨི་ལམ་དུ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་བུམ་པ་ལྷུང་བ་དང་། རྒྱལ་མཚན་ཆག་པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་རྨིས་ཏེ་བལྟས་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཚང་རྒྱ་བར་ཤེས་ཏེ་རྡོ་རྗེའི་གདན་དུ་འོངས་ཏེ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་འཚང་རྒྱ་བའི་དུས་ལ་མ་བབས་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། ངས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པས་འཚང་རྒྱ་བའི་དུས་ལ་བབས་ཏེ་ཁྱོད་མཆོད་སྦྱིན་གཅིག་ཙམ་བྱས་པས་ཀྱང་བདུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས་ཞེས་བརྗོད་པས། བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ངས་

p. 705

ནི་འདི་ན་མཆོད་སྦྱིན་གཏན་པ་མེད། །བྱས་པ་ལ་ནི་ཁྱོད་ཉིད་དཔང་ཡིན་ཏེ། །ཁྱོད་ལ་འདི་ན་དཔང་འགའ་ཡོད་མིན་པས། །སྨྲས་ཀྱང་དཔང་མེད་དེ་ནི་ཡེ་ཕམ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། ས་འདི་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། །རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུ་ཉེ་རིང་མེད་པས་ན། །ས་འདི་དེ་རིང་བདག་གི་དཔང་མཛོད་ཅིག །ཅེས་གསུངས་མ་ཐག་ཏུ་སའི་ལྷ་མོས་རིགས་ཀྱི་བུ་འདིས་ཚོགས་དུ་མ་ཞིག་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རིགས་ཏེ། ངས་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྡུལ་ཕྲ་བ་སྙེད་དུ་བགྲང་བར་ནུས་ཀྱི། འདིས་མགོ་དང་ཡན་ལག་སེམས་ཅན་ལ་བྱིན་པའི་གྲངས་ནི་བགྲང་བར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་བརྗོད་པས། བདུད་སྐྱེངས་ཏེ་རང་གི་གནས་སུ་ལོག་ནས་དམག་བྱེ་བ་དུང་ཕྱིར་དྲངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མཚོན་ཆའི་ཆར་ཆེན་པོ་དབབ་པར་བྱས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ལས། མགོ་གཅིག་པ་དང་མགོ་གཉིས་མགོ་གསུམ་དང་། །མགོ་སྟོང་ལྡན་པའི་བར་དུ་རབ་ཏུ་མང་། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་མཚོན་ཆའི་ཚོགས་རྣམས་མེ་ཏོག་གི་ཆར་དང་། མི་སྙན་པའི་སྒྲ་རྣམས་གླུ་དབྱངས་སྙན་པར་གྱུར་ནས། ལྷས་སྨྲས་པ། བྱམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདུད་ཀྱི་སྒྱུ་བཏུལ་ཏེ། །མཚོན་ཆ་འཕངས་པ་མེ་ཏོག་ཉིད་དུ་གྱུར། །ཅེས་པ་དང་། ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ཆོས། །རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་མཐོང་ནས་ནི། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་རབ་ལྡན་པས། །གཡོན་ཅན་དཔུང་བཅས་ཚོགས་ཀྱིས་བརྫི་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །གཞན་ཡང་བདུད་ཀྱི་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་བསླུ་བར་བྱས་ཀྱང་སླར་རྒན་མོ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བཟོད་པར་གསོལ་ལོ། །བྱང་ཆུབ་པ་ནི། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་ཐོ་རངས་རྔ་བརྡུང་དུ་ཉེ་བ་ན་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་མཛད་དེ་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་རིག་པ་གསུམ་བརྙེས་པའི་ཚེ། ལྷས་བསྟོད་པ། སྐྱེས་བུ་སེང་

p. 706

གེ་དེ་ཡིས་བདུད་བཏུལ་ཏེ། །སྟོན་པའི་བསམ་གཏན་མངོན་དུ་མཛད་ནས་ནི། །སྟོབས་བཅུ་རིག་པ་གསུམ་པོ་བརྙེས་གྱུར་ཚེ། །ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་རྣམས་ཐམས་ཅད་གཡོས་པར་གྱུར། །ཅེས་སོ། །དེ་ནས་ཞག་བདུན་ཕྲག་བདུན་ཆོས་མི་གསུང་བར་བཞུགས་པ་ལས། བདུན་ཕྲག་དང་པོ་ལ་སྐྱིལ་ཀྲུང་མ་བཤིག་པར་བཞུགས། གཉིས་པ་ལ་འཛམ་གླིང་ཉེ་བར་བཅགས། གསུམ་པ་ལ་སྟོང་གསུམ་རིང་དུ་བཅགས། བཞི་པ་ལ་སྤྱན་མི་འཛུམ་པར་ཤིང་དེ་ཉིད་ལ་གཟིགས། ལྔ་པ་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་བཏང་བཟུང་གི་གནས་སུ་གཤེགས། དྲུག་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བཏུལ། བདུན་པ་ལ་ཤིང་སྒྲོལ་རྒྱུའི་ཚལ་དུ་ཚོང་པ་ག་གོན་དང་བཟང་སྐྱོང་གིས་སྦྲང་རྩི་ཕུལ་བའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་བཞིས་ལྷུང་བཟེད་ཕུལ་བ་བཞེས་པར་གསོལ་ཏེ། ཚོང་པ་དག་ནི་དོན་གཉེར་བ། །རྙེད་པ་ཆེན་པོ་རྙེད་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིས་པ་བརྗོད་ནས། ཆོས་མི་གསུང་བར་བཞུགས་ཏེ། ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །བདུད་རྩི་ལྟ་བུས་ཆོས་ཤིག་ཁོ་བོས་རྙེད། །སུ་ལ་བསྟན་ཀྱང་གོ་བར་མི་འགྱུར་བས། །མི་སྨྲ་གཅིག་པུར་ནགས་སུ་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ན། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ནི་ཚངས་པས་འོངས་ནས་ཞུས་པ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབས་ནས་ནི། །ཕྱོགས་བཅུ་དག་ཏུ་འོད་ཟེར་རྣམ་པར་འགྱེད་མཛད་དེ། །ཡེ་ཤེས་ཟེར་གྱིས་བློ་ཡི་པདྨོ་ཁ་འབྱེད་པ། །སྨྲ་བའི་ཉི་མ་ཅི་སླད་དེ་རིང་བཏང་སྙོམས་བཞུགས། །དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་རྔ་བོ་ཆེ་ནི་བརྡུང་དུ་གསོལ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དུང་ནི་མྱུར་དུ་འབུད་དུ་གསོལ། །དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྡོང་པོ་སྒྲེང་བར་མཛད་དུ་གསོལ། །དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་མར་མེ་སྦར་བར་མཛད་དུ་གསོལ། །ཞེས་ཞུས་པས་ཅང་མི་གསུང་བ་དང་། ཡང་བརྒྱ་བྱིན་སྦྲན་ཏེ་དྲུང་དུ་འོངས་ནས་ཚངས་པས་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་དང་ལྡན་པ་ཕུལ་ཏེ་ཞུས་པ། གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་

p. 707

རྒྱལ་བ་བཞེངས་སུ་གསོལ། །འཇིག་རྟེན་མུན་པར་ཤེས་རབ་འོད་དབྱུང་གསོལ། །ཀུན་ནས་འཚམ་པར་གྱུར་པ་མཆིས་ལགས་ཀྱི། །ཐུབ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ནི་བསྟན་དུ་གསོལ། །ཞེས་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་རིན་པོ་ཆེ་ཕུལ་ནས་ཞུས་པ། ཟླ་བ་ཉ་བ་གཟའ་ལས་ཐར་བ་ལྟར། །ཐུབ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། །གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་བཞེངས་སུ་གསོལ། །འཇིག་རྟེན་མུན་པར་ཤེས་རབ་འོད་དབྱུང་གསོལ། །ཞེས་ཞུས་པའི་ཚེ། བཀའ་སྩལ་པ། ཚངས་པ་ང་ཡི་ཐ་བ་ཀུན། །བཅོམ་ནས་ཚེགས་ཆེན་གྱིས་རྟོགས་པའི། །ཆོས་འདི་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས། །དཀྲིས་པས་བདེ་བླག་རྟོགས་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཡང་ཞུས་པ། མ་ག་དྷཱ་ཡི་ཡུལ་འདིར་སྔོན་ཆད་ཆོས། །མ་དག་དྲི་མ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་བྱུང་། །བདུད་རྩིའི་སྒོ་མོ་དབྱེ་བར་མཛོད་ཅིག་ཆོས། །རྡུལ་བྲལ་དྲི་མ་མེད་པར་བཤད་དུ་གསོལ། །ཞུས་པ་དང་། བཀའ་སྩལ་པ། ཚངས་པ་མ་ག་དྷཱ་ཡི་སེམས་ཅན་གང་། །རྣ་བར་ལྡན་ཞིང་དད་དང་ལྡན་གྱུར་པ། །མི་འཚེ་འདུ་ཤེས་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཉན་པ། །དེ་དག་ལ་ནི་བདུད་རྩིའི་སྒོ་དབྱེའོ། །ཞེས་གནང་བས། སྐད་ཅིག་དེ་ལ་འོག་མིན་གྱི་བར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གནང་ངོ་ཞེས་ཐོས་ནས་ལྷགས་སོ། །ལྷ་སྲིད་མཆོག་གིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གང་དུ་བསྐོར་ཞུས་པས། ཝཱ་ར་ཎ་སཱིར་རོ། །དེར་ནི་ང་ཡིས་མཆོད་སྦྱིན་སྟོང་ཕྲག་ཁྲག་ཁྲིག་དྲུག་ཅུ་མཆོད། །ཝཱ་ར་ཎ་སཱི་དམ་པ་དེ་ནི་སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་གནས། །དེ་ཕྱིར་དྲང་སྲོང་ཞེས་བྱའི་གནས་མཆོག་དེར་ནི་འཁོར་ལོ་དམ་པ་བསྐོར། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ནས་གཤེགས་པ་ལས། ས་ཕྱོགས་དེར་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་སྟོང་བྱུང་སྟེ། གསུམ་ལ་བསྐོར་བ་མཛད་ནས་བཞི་པའི་སྟེང་དུ་བཞུགས་ཏེ། ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་ལྷ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཅས་པ་ལ་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བས་བདེན་པ་མངོན་པར་

p. 708

རྟོགས་ཤིང་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ། །དེ་ནས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་འཁོར་ལོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྐོར་རོ། །དེ་ནས་ལྷ་དང་ཀླུའི་གནས་ལ་སོགས་པར་ཐ་མ་དོན་དམ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་པོ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ཤེས་པ་དང་བསྟུན་ནས་གཙོ་བོར་སྤང་གཉེན་གྱི་སྒོ་ནས་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །བར་བ་ནི་འཁོར་བ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོར་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་ཞེན་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །མཐའ་མ་ནི་ཤེས་བྱའི་གཤིས་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་ཉིད་དྲང་པོར་བརྗོད་པའོ། །ཡང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་། བསླབ་པ་གསུམ་དང་། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གསུངས་པའོ། །ཐ་མའི་མཛད་པ་ནི། དེ་ལྟར་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུའམ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཉིས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་ཅན་ཤིང་སཱ་ལ་ཟུང་གི་དྲུང་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བཞེད། དེའང་བརྒྱད་ཅུ་ཡིན་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའི་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས། ཆོས་འཁོར་གནས་དང་ཡངས་པ་ཅན། །ས་དཀར་ཅན་དང་ལྷ་ཡི་གནས། །འབྲོག་གནས་མཆོད་རྟེན་རི་དང་ནི། །འོད་མའི་ཚལ་དང་དགྲར་བཅས་དང་། །བྱིས་པ་གསོད་དང་ཀ་ཤམ་བྷི། །སེར་སྐྱ་ཡི་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ཏེ། །འདི་རྣམས་སུ་ནི་ཐུབ་པ་ཡིས། །སྐྱེས་མཆོག་ལོ་རེ་ལོ་རེ་བཞུགས། །འབར་བའི་ཕུག་གི་གནས་སུ་གཉིས། །སྨན་གྱི་ནགས་སུ་ལོ་གསུམ་དང་། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་དུ་ལྔ། །དཀའ་བ་སྤྱད་པ་ལོ་དྲུག་དང་། །མཉན་དུ་ཡོད་པར་ཉི་ཤུ་བཞི། །ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་ཁབ་གནས་ཏེ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་བ་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །སྐྱེས་མཆོག་དམ་པ་མྱ་ངན་འདས། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་བཞུགས་པ་ཡི། །བསོད་ནམས་གནས་ནི་དེ་དག་ལ། །རྟག་ཏུ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད། །གུས་པས་

p. 709

བཏུད་དེ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་གདུལ་བྱ་རྟག་པར་འཛིན་པ་ཤས་ཆེ་བ་རྣམས་གདུལ་བའི་ཕྱིར་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ཟླ་བ་རི་ལ་ནུབ་པའི་ཚེ་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ། པུར་བཞུ་ནས་སྐུ་གདུང་ཆ་བརྒྱད་དུ་བགོས་ཤིང་ཚེམས་མཆེ་བ་བཞི་སོ་སོའི་དབང་པོས་གདན་དྲངས་པར་བཤད་དེ། འདུལ་བ་ལུང་དུ་གསུངས་པ། སྤྱན་ལྡན་སྐུ་གདུང་བྲེ་བོ་བརྒྱད་དག་ལས། །བདུན་ནི་འཛམ་བུའི་གླིིང་པས་མཆོད་པར་ཐོབ། །སྐྱེས་མཆོག་དེ་ཡི་བྲེ་པོ་གང་ཞིག་ནི། །གྲོང་ཁྱེར་སྒྲ་སྒྲོགས་ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོས་མཆོད། །སྐྱེས་མཆོག་དེ་ཡི་མཆེ་བ་བཞི་དག་ལས། །གཅིག་ནི་རྩ་གསུམ་ལྷ་ཡུལ་འཇིག་རྟེན་མཆོད། །གཉིས་པ་ཚིག་འཛིན་ཡིད་འོང་གྲོང་ཁྱེར་ན་། །གསུམ་པ་ཀ་ལིང་རྒྱལ་པོའི་ཡུལ་ན་སྟེ། །སྐྱེས་མཆོག་དེ་ཡི་མཆེ་བ་བཞི་པ་ནི། །གྲོང་ཁྱེར་སྒྲ་སྒྲོགས་ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོས་མཆོད། །མྱ་ངན་མེད་རྒྱལ་སྐྱ་ནར་བུ་གནས་པ་། །མཆོད་རྟེན་བདུན་པོ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བྱས་ཏེ། །དེ་ཡི་མཐུ་ཡིས་དབྱིག་ཛིན་འདིར་ཡང་ནི། །སྨོན་ལམ་དངོས་པོ་མངོན་པར་བརྒྱན་གྱུར་ཏེ། །དེ་ལྟར་སྤྱན་ལྡན་སྐུ་གདུང་དེ་ལ་ནི། །ལྷ་དང་ཀླུ་དང་མི་ཡི་དབང་པོ་དང་། །མི་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་བདག་པོ་ཡིས། །རབ་ཏུ་བཀུར་ནས་བཀུར་སྟི་མཆོད་པ་བྱས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཉིད་ཆོས་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་པར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་བཞེངས་པའི་ཐུགས་རྗེའི་ངང་ལས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྤྲུལ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྣང་ཞིང་འགྲོ་བ་དྲུག་གམ་རྒྱུད་ལྔ་འདུལ་ལ། ཁྱད་པར་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སངས་རྒྱས་སྟོང་ལ་སོགས་པ་གདུལ་བྱའི་སྣང་བ་གང་གིས་འདུལ་བ་དེའི་སྐུར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་ལས། ཀུན་བཟང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ལས། །འདུལ་བའི་སྤྲུལ་པ་

p. 710

གྲངས་མེད་ཅིང་། །ཁྱད་པར་མི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་དུ། །སྟོང་རྩ་གཉིས་ཀྱི་སྐུར་སྣང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པོ་ནི་འཇམ་དཔལ་དང་། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའོ། །དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཆོས་སྐུའི་ངང་ལས་རང་ཤར་དུ་བྱུང་བ་ཉིད། རྒྱུད་བླ་མར་ཡང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་གཟིགས་ནས་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་པར། །སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །སྐྱེ་བ་མངོན་པར་སྐྱེེ་བ་དང་། །དགའ་ལྡན་གནས་ནས་འཕོ་བ་དང་། །ལྷུམས་སུ་འཇུག་དང་བལྟམས་པ་དང་། །བཟོ་ཡི་གནས་ལ་མཁས་པ་དང་། །བཙུན་མོའི་འཁོར་དགྱེས་རོལ་པ་དང་། །ངེས་འབྱུང་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གཤེགས་པ་དང་། །བདུད་སྡེ་འཇོམས་དང་རྫོགས་པར་ནི། །བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པར་གཤེགས་མཛད་རྣམས། །ཡོངས་སུ་མ་དག་ཞིང་རྣམས་སུ། །སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་སྟོན། །ཞེས་དང་། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་ཤར་གྱུར་པ། །ཚད་མེད་པ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས། །ཆུ་ཡི་སྣོད་དུ་སྣང་གྱུར་ཀྱང་། །ཟླ་བ་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་མེད། །དེ་བཞིན་ཆགས་མེད་མཁྱེན་ལྡན་རྣམས། །ཆགས་མེད་རྣམ་པར་འཚང་རྒྱ་བ། །ཞིང་རྣམས་ཀུན་ན་རབ་ཏུ་སྣང་། །སངས་རྒྱས་ལ་ནི་གཉིས་སྣང་མེད། །འདི་ལ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །སྐུ་ནི་གཉིས་སམ་གསུམ་དུ་མེད། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་བསམ་པ་བཞིན། །ཚད་མེད་པར་ནི་རབ་ཏུ་སྣང་། །སྐུ་ནི་འདས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །མ་འོངས་པ་ཡང་སྐུ་མ་ཡིན། །སྐྱེས་དང་བྱང་ཆུབ་མྱ་ངན་འདས། །སྐད་ཅིག་གིས་ནི་རབ་ཏུ་སྣང་། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མར་གྱུར་པའི་གཟུགས། །སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་འོངས་པ་མིན། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ། །སྐྱེ་བ་མེད་ལས་ཤིན་ཏུ་བསྟན། །ཅེས་པ་དང་། འཕགས་པ་དེ་བཞིན་

p. 711

གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་ལས། བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ངོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནམ་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སོ་སོའི་མདུན་ན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདུག་པར་ཤེས་ཀྱང་། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་བདག་ཅིའི་ཕྱིར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བར་བདག་གིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་མདུན་ན་འདུག་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་མོད་ཀྱིས། འོན་ཀྱང་འཇམ་དཔལ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་འདི་འབྱུང་ངོ་། །འཇམ་དཔལ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་། འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་མཚུངས་པ་མེད་གཞལ་དུ་མེད་བརྗོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དབུས་ན། དེ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་པར་མཐོང་མོད་ཀྱི། འཇམ་དཔལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མདུན་ན་བཞུགས་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བར་ང་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་མདུན་ན་འདུག་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མདུན་ན་བཞུགས་སོ། །འཇམ་དཔལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཏུ་མཐོང་བས་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡང་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཏུ་སྣང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་བཻ་ཌཱུཪྱ་དང་། ཨན་དྷ་རྙིལ་དང་། སྤུག་དང་། མུ་ཏིག་དམར་པོའི་ཁ་དོག་གིས་འདུལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་དག་གི་ཁ་དོག་ཏུ་བཞུགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་།

p. 712

མི་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། དམྱལ་བ་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་པས་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་དག་གི་གཟུགས་སུ་བཞུགས་ནས་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གིས་སྤྱིའི་དོན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གསུམ་སྟེ། དོན་གྱི་འབྲེལ་དགོད་པ། ཚིག་གི་དོན་བཤད་པ། སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི་གླེང་བསླང་བའི་ཚུལ་བཤད་པ་དེ་ནས་རང་སྣང་བཀོད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རང་བྱུང་གི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ལས་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཡིན་པས་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པས་ཐུབ་པ་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་འགྲོ་བ་དྲུག་སོ་སོར་འདུལ་བས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ནི་རང་སྣང་བཀོད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལས་འཐོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། འདུལ་བ་བཞིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ། འདུལ་ཡུལ་འགྲོ་བ་དང་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། འཁོར་འདས་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྣང་དུ་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ཐུབ་པ་དྲུག་འཐོན་ནས་ཀྱང་འགྲོ་བའི་ལས་སོ་སོར་བསགས་ཚུལ་གྱི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་སྣང་སྟེ། དེའང་བསྡུ་ན་མགོ་འཕྲེད་ལ་བསྟན་ནས་འགྲོ་བ་སྣྲེལ་གཞི་དང་གྱེན་དང་ཐུར་ལ་བསྟན་ནས་འགྲོ་བ་ཡས་མན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཟླུམ་པོ་དང་གྲུ་བཞི་དང་ཟླ་གམ་དང་གྲུ་གསུམ་གཞི་ཕྱལ་བ་དང་སྟེང་གཡོགས་མེད་པ་སྟེ་སྣོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་དེ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་དང་དབྱེ་བའི་ཚད་ནི་མཐའ་ཡས་ཤིང་བདེ་སྡུག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མུ་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་

p. 713

འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རེ་རེར་རང་རང་གི་འདུལ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རེ་རེས་འདུལ་བ་རྣམ་པ་བཞི་བཞིས་འགྲོ་བ་ལྔའི་དོན་མཛད་དེ། དེ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱིས་འདུལ་བ་དང་། དོན་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་འདུལ་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོས་འདུལ་བ་དང་། རིགས་པས་འདུལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བསམ་མི་ཁྱབ། །དམྱལ་བའི་འཇིག་རྟེན་ཐུར་འཕྱང་ཞིང་། །གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་སྣྲེལ་གཞི་སྟེ། །བྱོལ་སོང་ལྷ་མི་གྱེན་དུ་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱང་སྣྲེལ་གཞི་ཉིད་དུ་གཏོགས་པ་སྙམ་མོ། །དེ་ལྟར་སྟོང་གསུམ་གཅིག་གི་འཇིག་རྟེན་ལའང་སྣྲེལ་གཞི་དང་ཡས་མན་གསུམ་དུ་སྦྱར་བ་ཉིད་དེ་རིགས་ལྔས་བསྡུས་པའི་སྣོད་བཅུད་ནི་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་འདུལ་ཞིང་ངོ་། །འདིར་ཁ་ཅིག་སྣྲེལ་གཞི་ཕྱོགས་བཞི་དང་ཡས་མན་སྟེང་འོག་སྟེ་འཇིག་རྟེན་དྲུག་ཏུ་འདོད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་གཞུང་གི་དོན་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། སྐུ་བསོད་ནམས་ཆེན་པོས་མཛད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་འདུལ་བ། ཐུགས་མངོན་ཤེས་ཆེན་པོས་མངོན་སུམ་པས་འདུལ་བ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོས་འདུལ་བ། གསུང་ཐེག་པ་ལྔར་སྟོན་པ་རིགས་པས་འདུལ་བའོ། །དང་པོ་ནི་སྐུ་བལྟམས་པ་དང་། ཁྱིམ་སྤངས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། ནཻ་རནྫཱ་ནའི་འགྲམ་ལ་སོགས་པར་དཀའ་ཐུབ་མཛད་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་སངས་རྒྱས་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་སྡེ་བཏུལ་བ་དང་། ཝཱ་ར་ཎཱ་སཱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། གཉན་ཡོད་དུ་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་བརྒྱད་དང་ལ་སོགས་པའི་ཁོངས་ནས་དགའ་ལྡན་ནས་འཕོ་བ་དང་། བཟོའི་གནས་ལ་མཁས་པ་དང་། བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱིས་རོལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གཤེགས་པ་དང་།

p. 714

རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་གླང་ཆེན་སྨྱོན་པ་བཏུལ་བ་དང་། དགའ་ལྡན་དུ་ཡུམ་ལ་ཆོས་གསུངས་པ་དང་། འབྲོག་གནས་སུ་གནོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་བཏུལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། སྐུའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བ་ཚད་མེད་པ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་སྟོན་པའི་ཐུབ་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འགྲོ་བ་འདུལ་བའོ། ཁ་ཅིག་ནི་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་འདོད་པ་ནི་དེར་མ་ངེས་ཏེ། ཆོ་འཕྲུལ་བསྟན་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཞར་ལ་གཞན་རྣམས་འཕངས་ཤིང་། སོགས་པའི་ཁོངས་ནས་བསྡུས་པའི་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་མཚོན་པ་སྟེ་མདོར་ན་སྐུའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བ་འདུལ་བ་ཐམས་ཅད་འདིར་བསྡུའོ། །གཉིས་པ་ནི། འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་བཞི་ཀུན་ཏུ་མཁྱེན་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྟེ་ཚེ་རབས་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བས་འགྲོ་བ་འདུལ་བའོ། །དུས་བཞི་མཁྱེན་ལུགས་ནི་པྲ་ཕབ་པའི་རྣམ་པ་མེ་ལོང་དུ་ཤར་བ་ལྟར་མཁྱེན་ཏོ། །གཞན་ཡང་འགྲོ་བ་རིགས་ལྔའམ་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་གདུལ་བྱ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགོངས་རྒྱུད་གཉིས་དུས་དང་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་ཐ་མི་དད་པར་མཁྱེན་པའི་གནད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་མངའ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྤྱན་གྱིས་དག་པའི་ཞིང་དང་མ་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འགྲོ་བ་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་འདུལ་བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྙན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་ཆེ་ཆུང་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་གསན་པ་ནི་ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་

p. 715

པར་ཤེས་པ་སྟེ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བའོ། །སེམས་ཅན་གང་ལ་གང་འདུལ་སྟོན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་མོས་པ་དང་མཐུན་པར་ཀུན་ཏུ་དོན་སྤྱོད་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་འདུལ་བའོ། །སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པ་དབྱིངས་སུ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟག་པ་མེད་པས་མཐར་ཕྱིན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རང་བཞིན་ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པས་འདུལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དྲུག་པོ་དེ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་དབང་སྒྱུར་བས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་དྲུག་སྟེ་ཐུགས་ཀྱིས་འདུལ་བའོ། །གསུམ་པ་ནི། གདུལ་བྱ་མཐའ་ཡས་པ་ཀུན་ཏུ་དེའི་སྣང་བ་དང་མཐུན་པའི་སྐུ་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟོན་པ་དང་། འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ཚད་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་དེ་དག་གི་མོས་པ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་ཐུགས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་ནས་དོན་མཛད་ཚུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་མོས་པ་མི་འདྲ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་ཏུ་སྐུ་དང་སྐུའི་ཆ་ལུགས་དང་ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མི་འདྲ་བ་ཞི་བ་དང་ཁྲོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་དུ་མར་སྣང་ཞིང་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་རང་རང་གི་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་ཞལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་ནས་བདག་ཁོ་ན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་བདག་གི་མདུན་ན་བཞུགས་སོ་སྙམ་པ་སྟེ། ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་བདག་ཅག་ཁོ་ནའི་མདུན་ན་བཞུགས་ནས་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ་སྙམ་མོ། །ཞེས་པས། ལུས་འཕགས་གླིང་དང་། བ་ལང་སྤྱོད་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་དུ་གསུངས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་ལས། རེས་འགའ་ཞི་ལ་རེས་འགའ་དྲག །རེས་འགའ་གདོན་ཆེན་བགེགས་མཛད་དེ། །དེ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ཡས་མཆོག །རི་དང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་

p. 716

དོ། །ཞེས་པ་དང་། དཔུང་པ་བཟང་པོའི་རྒྱུད་ལས། གང་གི་རང་བཞིན་ཆགས་སྡང་རྣམ་བྲལ་ཡང་། །ཆགས་པ་ཅན་ལ་ཆགས་བཅས་ལྟར་སྟོན་ཅིང་། །གདུག་པ་འདུལ་ཕྱིར་ཁྲོ་ལ་ཁྲོར་སྟོན་པ། །ཐབས་ཀྱི་རྣམ་འདྲེན་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐུ་གཅིག་ལའང་ཞལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟོན་པ་རྣམས་སོ། །འགྲོ་བའི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཀུན་ཏུ་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་སྐད་དང་མཐུན་པར་ཆོས་ཀྱི་གསུང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྒྲོག་པར་སྣང་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པར་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་བས་གྲངས་མེད་པ་དག་གིས། ཕྱོགས་བཅུར་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །བཞི་པ་གསུང་རིག་པས་འདུལ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་དོན་དང་། གཞུང་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྒྲ་དོན་དང་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཡཱ་ནའི་སྒྲ་ལས་ཐེག་པ་སྟེ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བགྲོད་པས་འདོད་པར་ཕྱིན་ཅིང་སྐྱེལ་བ་ཞེས་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། ཐེག་པ་འདི་ནི་མཁའ་འདྲ་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་ཏེ། །དགའ་སྐྱིད་བདེ་བ་མངོན་པར་ཐོབ་བྱེད་ཐེག་པའི་མཆོག །དེ་གང་ཞོན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་འདའ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིར་དབྱེ་བ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེས་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་བསྟན་པས་ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་འདི་ཉིད་ཁོ་ནར་ངེས་སོ་ཞེས་ཆད་པ་མེད་དེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་དྲང་ཕྱིར། །ཐེག་པ་མཐའ་དག་ངས་བཤད་དེ། །འདི་ཞེས་དམིགས་སུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེའང་རེ་ཞིག་བསྡུ་ན་འབྲས་བུ་ལ་དགོངས་ཏེ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པ་ནི།

p. 717

དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ལས། ཐེག་པ་གཅིག་སྟེ་གཉིས་སུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། ཡོད་ནི་གཅིག་ལས་མེད་པ་ལ། །ཞེས་སོ། །ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་དགོངས་ནས་གཉིས་དང་། ཆེན་པོ་དང་ཆུང་ངུ་ལ་དགོངས་ནས་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏེ། དཔལ་འབྱུང་བཞི་ཟད་པའི་རྒྱུད་ལས། རྒྱུ་ཆོས་རྣམས་དང་འབྲས་བུའི་ཕྱིར། །ཐེག་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས། །ཞེས་པ་དང་། ཡེ་སྒྲོན་ལས། ཆེ་ཆུང་རིམ་པའི་བློ་ཡོད་ཕྱིར། །ཐེག་པའི་གྲངས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། །བསྡུ་ན་ཆེ་ཆུང་རྣམ་གཉིས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཡང་ཆེ་འབྲིང་གི་དབྱེ་བས་ཉན་རང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་གསུམ་དུ་ཡང་གསུངས་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྦྱོར་བ་དང་ནི་ཚོགས་དག་དང་། །བསམ་པ་དང་ནི་བཤད་ཉིད་དང་། །སྒྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིས། །ཐེག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་དང་། གསང་བ་ཐིག་ལེ་ནོར་བུའི་རྒྱུད་ལས། ཕྱི་ནང་གི་རིམ་པས་ཀྱང་གསུམ་དུ་བཤད་དེ། ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཐེག་པ་གསུམ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་རབ་ཏུ་གཟུང་། །ཞེས་སོ། །ཡང་རྒྱུའི་ཐེག་པ་གསུམ་འབྲས་བུ་དང་བཞིར་ཡང་བཤད་དེ། འཇམ་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལས། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་འབྱུང་ལ། །ཐེག་པ་གཅིག་གི་འབྲས་བུར་གནས། །ཞེས་པ་དང་། བམ་བརྒྱད་ལས། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བསྟན་པ་འདི། །བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་། །ཐེག་པའི་སྒོ་ནི་གསུམ་དུ་གསུངས། །གསང་ཉིད་ཐེག་པར་བསྡུས་དང་བཞི། །ཞེས་སོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་བསྡུ་བས་ལྔར་ཡང་བཤད་དེ། འདི་ཉིད་ལས། ཐེག་པ་བཞི་ཡི་ངེས་འབྱུང་ལ། །ཐེག་པ་གཅིག་གི་འབྲས་བུར་གནས། །ཞེས་པ་དང་། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ལྷ་ཡི་ཐེག་དང་ཚངས་པའི་ཐེག །དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་དང་རང་རྒྱལ་གྱིས། །ཐེག་པ་ཐ་དད་པ་བཤད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཡང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་གོང་འོག་དབྱེ་བས་དྲུག་ཏུ་ཡང་བཤད་དེ། ཀུན་

p. 718

བྱེད་ལས། ངེས་པ་ཐོབ་པའི་ཐེག་པ་དྲུག །ཅེས་སོ། །ཡང་བདུན་དུ་ཡང་བཤད་དེ། དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུ་བ་ལས། ལྷ་དང་མི་དང་ཉན་ཐོས་དང་། །རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས། །གསང་བ་ཕྱི་དང་ནང་གཉིས་ཏེ། །དེ་ལྟར་ཐེག་པ་བདུན་དུ་བཤད། །ཅེས་སོ། །བརྒྱད་དུ་ཡང་བཤད་དེ། ནམ་མཁའ་ཆེ་ལས། དེ་ལྟར་ཐེག་བརྒྱད་ལས་འདས་པའི། །ཞེས་སོ། །དགུར་ཡང་བཤད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། བྱུང་ནི་ཐེག་པ་དགུ་རུ་བྱུང་། །ཞེས་སོ། །ཡང་སོར་བཞག་ལྷ་མིའི་ཐེག་པ་གཉིས། ཕྱི་རོལ་པའི་སྡེ་ལྔ། ནང་པའི་རིམ་པ་དགུ། འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ཐེག་པ་དང་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཡང་བཤད་དེ། སྙིང་པོ་ཉི་མ་རབ་ཏུ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། ཐེག་པའི་དང་པོ་བཅུ་དྲུག་མགོན། །ཞེས་སོ། །ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་ཡང་བཤད་དེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་སྲིད་སེམས་ནི་འཇུག་པའི་བར། །ཐེག་པའི་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །ཡང་གནས་ལུགས་ལ་ཐེག་པ་ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་གྲུབ་པ་མེད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། སེམས་ནི་ནམ་ཞིག་གྱུར་པ་ན། །ཐེག་པ་མེད་ཅིང་འགྲོ་བའང་མེད། །ཅེས་སོ། །མདོར་ན་ཐམས་ཅད་བློའི་རིམ་པ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ལས། བློ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་ནི། ཐེག་པ་ཞེས་པའང་གཞི་ནས་མེད་པས། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ལྔ་སྟེ། ལྷ་མིའི་ཐེག་པ། ཉན་ཐོས། རང་སངས་རྒྱས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ངེས་ཚིག་དང་། དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མ་ནུ་ཤ་ཡཱ་ན་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་མིའི་ཐེག་པ་དང་། དྷེ་བ་ཡཱ་ན་ལས་ལྷའི་ཐེག་པའོ། །དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ལས། མིའི་ཐེག་པ་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤངས་ཏེ་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱད་པས་མཐོ་རིས་ཀྱི་མིར་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་བཅུ་ན ི་མི་དགེ་བཅུ་སྤངས་པའི་དགེ་བའི་ཆ་ནས་བཏགས་སོ། །དེ་ཡང་སྲོག་གཅོད། མ་བྱིན་ལེན། འདོད་ལོག་གསུམ་ནི་ལུས་དང་། རྫུན། ཕྲ་མ། ངག་འཁྱལ།

p. 719

ཚིག་རྩུབ་བཞི་ནི་ངག་དང་། བརྣབ་སེམས། གནོད་སེམས། ལོག་ལྟ་གསུམ་ནི་ཡིད་ཀྱི་མི་དགེ་བ་སྟེ་དེ་དག་སྤང་བའོ། །ལྷའི་ཐེག་པ་ནི་དགེ་བ་བཅུ་ཉིད་ཆེར་གོམས་པས་འདོད་ལྷ་རིགས་དྲུག་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་ལས་གཟུགས་ཁམས་གནས་རིས་བཅུ་བདུན་དང་། གཟུགས་མེད་བཞིས་གཟུགས་མེད་སྐྱེ་མཆེད་མུ་བཞིར་སྐྱེ་བ་སྟེ། ལེ་ལག་ལས། དགེ་བཅུ་སྤྱོད་ཅིང་མི་དགེ་སྤོང་བྱེད་པ། །འདོད་པའི་ལྷ་དང་མི་རུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ། །ཚད་མེད་བཞི་སྤྱོད་མི་གཡོ་སྒོམ་བྱེད་པ། །ཚངས་གནས་ལ་སོགས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་གཞི་དགེ་སྡིག་བླང་དོར་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ། ལམ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སྤྱོད་པ། འབྲས་བུ་སོ་སོའི་གནས་སུ་སྐྱེས་པའོ། །གཉིས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ལས། ངེས་ཚིག་ནི་ཤྲ་བ་ཀའི་སྒྲ་ལས་ཐོས་སྒྲོགས་ཞེས་པས་སྟོན་པ་ལ་ཆོས་ཉན་པ་གཞན་ལ་བརྗོད་པར་མཚོན་པའོ། །དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་ལས། གཞི་ཕུང་པོ་དང་གཞན་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་གཟུང་བ་རགས་པ་ཀུན་རྫོབ་དང་། རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དོན་དམ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཀུན་རྫོབ་དང་། སྐད་ཅིག་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་གནས་པའོ། །ལམ་ནི་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོར་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི། ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་སྒོམ་ཞིང་། སྦྱོར་ལམ་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་གཉིས་སུ། དད་པ། བརྩོན་འགྲུས། དྲན་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། བཟོད་པ་ཆོས་མཆོག་གཉིས་སུ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ལྔ་སྒོམ་ཞིང་། མཐོང་ལམ་དུ་དྲན་པ་དང་། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དགའ་བ་དང་། སྦྱོངས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ནས་སྒོམ་ལམ་དུ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ། རྟོག་པ། ངག ལས་ཀྱི་མཐའ། འཚོ་བ། རྩོལ་བ།

p. 720

དྲན་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་བསྒོམ་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཐོབ་ནས་ཞི་བའི་དབྱིངས་སུ་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་གཙོ་བོར་བདེན་པ་བཞི་ལ་བླང་དོར་དུ་བྱེད་པས། མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ས་གོང་མ་ཐོབ་ཅིང་རྒྱུན་ཞུགས་ཕྱིར་འོང་ཕྱིར་མི་འོང་དགྲ་བཅོམ་གྱི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། ལེ་ལག་ལས། བདེན་བཞིའི་དོན་རྟོགས་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་བཅུ་དྲུག་ཆ་སྦྱངས་རབ་ཞི་བའི། །རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་རིམ་པས་སྦྱངས་ནས་ནི། །ཉོན་མོངས་དགྲ་རྣམས་ཞི་བའི་ས་རུ་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ལས། ངེས་ཚིག་ནི་པྲ་ཏྱ་ཀ་བུདྡྷ་ཞེས་པ་སྟེ། པྲ་ཏྱ་ཀ་སོ་སོ་རང་རང་བུདྡྷ་སངས་རྒྱས་ཏེ་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་གདམས་ངག་སྟོན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་རང་བྱུང་དུ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ནས་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །དེའང་ཚོགས་ན་སྤྱོད་པ་ཆེ་བ། ཆུང་བ། བསེ་རུ་ལྟར་གཅིག་པུར་གནས་པ་གསུམ་ཡོད་པའོ། །དེའི་ཐེག་པ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། གཞི་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་སུ་འཇུག་པས་འཁོར་བ་དང་། ལུགས་ལས་ལྡོག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་ཤེས་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་དང་། ཕྱི་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤང་ཕྱིར་དང་། །འཛིན་པ་མི་སྤོང་ཕྱིར་དང་ནི། །རྟེན་གྱི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ། །ཡང་དག་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཉན་ཐོས་ལྟར་བསྒོམ་པའི་སྟེང་དུ་རྟེན་འབྲེལ་བསྒོམས་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །འབྲས་བུ་ནི་ནམ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་ལ་སྒྲས་ཆོས་མི་སྟོན་ཞིང་བརྡས་བསྟན་པས་གོ་བར་བྱེད་ཅིང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ། ལེ་ལག་ལས། ཕྱི་ནང་རྟེན་འབྲེལ་མིག་ཡོར་ཚུལ་ཤེས་

p. 721

ཤིང་། །དངོས་པོ་གཟུགས་ལ་ཐོག་མེད་རབ་ཏུ་འཇུག །དགེ་བཤེས་མི་སློབ་རང་གི་རིག་པས་རྟོགས། །བྱང་ཆུབ་སར་འགྲོ་ཡིད་བཞིན་བདེ་བའི་མཆོག །ཅེས་སོ། །དེའི་དགྲ་བཅོམ་གྱི་ས་ལ་འབྲས་བུ་ཡིད་བཞིན་བདེ་བ་མཆོག་གི་ས་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལའང་གཉིས་ལས། ངེས་ཚིག་ནི་བོ་དྷི་ས་ཏྭ་ཞེས་པའི་སྒྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། སངས་རྒྱས་འདོད་པ་ལ་རྟེན་དམན་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཞིང་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོས་འགྲོ་བ་སྒྲོལ་བའི་གོ་ཆ་བགོས་པ་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། བློ་ཆེ་བ་དང་གཏོང་བ་ཆེ་དང་སེམས་པ་ཆེ། །གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་ཤིང་བདུད་ཀྱི་སྒྱུ་འདུལ་བ། །རྒྱུ་དེ་ཡིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། གཞི་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་ཤིང་། གང་ཟག་གི་བདག་དང་། ཕྱི་གཟུང་བ་དང་། ནང་འཛིན་པའི་སེམས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་གིས་སྟོང་བས་བདག་གཉིས་ཀྱིིས་སྟོང་པའི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས། སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ལམ་ནི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་སྤྱོད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གམ་བཅུ་ལ་སློབ་ཅིང་ས་བཅུ་སྦྱོང་བའོ། །བཅུ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་སྟེང་དུ་ཐབས། སྟོབས། སྨོན་ལམ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ནང་དུ་འདུའོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅུ་གཅིག་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས་ལ་བཞུགས་ནས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། ལེ་ལག་ལས། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་རྫོགས་པའི། །ས་བཅུ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །སངས་རྒྱས་སར་འགྲོ་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ལམ། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ནི། དོན་དམ་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་

p. 722

ལ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་སེམས་ཉིད་དང་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་བློས་བསམ་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །དེའང་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་ལ། དེ་ཡང་བརྟགས་ན་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་འདོད་དེ། དབུ་མ་བདེན་གཉིས་ལས། ཀུན་རྫོབ་འདི་ལྟར་སྣང་བ་འདི། །རིག་པས་བརྟགས་ན་འགའ་མི་རྙེད། །མ་རྙེད་པ་ནི་དོན་དམ་སྟེ། །ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་ནི་དཔྱད་རུང་མ་དཔྱད་རུང་དུས་གཏན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཁས་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འདོད་དེ། འཇུག་པ་ལས། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་དབང་དངོས་འདོད་ལྟར། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ནི་བདག་གིས་ཁས་མ་བླངས། །ཞེས་པ་དང་། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ། །དེ་ནི་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འོང་བ་མེད་པ་འགྲོ་མེད་པ། །ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བསྟན་པ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །དམ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ལ་དབྱེ་ན་སྣང་ལ་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་སྣང་ལ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ནམ་མཁའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། བདེན་གཉིས་ལས། སྣང་དུ་འདྲ་ཡང་དོན་བྱེད་དག །ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ནི་དབྱེ་བའང་བྱས། །ཞེས་སོ། །དཔྱད་ན་ཡང་དག་དང་ལོག་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་སྣང་བར་མཉམ་ཞིང་། གཞིགས་ན་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་འཁོར་འདས་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་རྣམ་དབྱེ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་སོ། །

p. 723

དོན་དམ་བློ་ལས་འདས་པས་ངོ་བོ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང་བློས་ཅུང་ཟད་དབྱེ་ན། ཆོས་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ནི་གཤིས་ཀྱི་དོན་དམ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་འགའ་ཞིག་གིས་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་། འགའ་ཞིག་གིས་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་ན་གང་བའམ་བྲི་བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པ་གཅིག་པུ་ཞི་བའི་རང་བཞིན་བརྗོད་ཅིང་། གཞན་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་པའི་ཆོས་སུ་བསྟན་ཡང་། ཡང་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པས་དོན་དེ་ཉིད་བསྒོམས་པས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་བློ་སྐྱེས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདེན་གཉིས་ལས། སྐྱེ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡང་། །ཡང་དག་པ་དང་མཐུན་ཉིད་བཞེད། །སྐྱེ་མེད་སྤྲོས་ཀུན་ཞི་བ་ལ། །དོན་དམ་པ་ཡི་བརྡའ་མཛད་དོ། །ཞེས་སོ། །འདི་ཉིད་བློའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མཚན་ཉིད་པ། དོན་དམ་བདེན་པ་བཏགས་པ་བར་བཤད་དོ། །ལྔ་པ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་པ་དང་། ནང་པའོ། །ཕྱི་པ་ལ་གསུམ་ལས། བྱ་བའི་རྒྱུད་ལ་གཉིས་ལས། ངེས་ཚིག་ནི་ཀྲཱི་ཡ་སྟེ་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་གཙོ་བོར་སྟོན་པས་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཅེས་སོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། གཞི་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་ནས་ལྷ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་ལྟ་བ་ལས་དངོས་གྲུབ་འདོད་པའི་གཞི་བྱེད་དོ། །ལམ་ནི་ལྷ་བསྐྱེད་ནས་མཆོད་པ་འབུལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོགས་པས་དཀའ་སྤྱད་གཙང་སྦྲའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནོ། །འབྲས་བུ་ནི་མི་ཚེ་བཅུ་དྲུག་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྲཱི་ཡས་བདག་དང་ལྷ་གཉིས་རྗེ་ཁོལ་ཚུལ། །མི་ཚེ་བཅུ་དྲུག་འབད་པས་གྲོལ་བར་འདོད། །ཅེས་སོ། །སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ལའང་གཉིས་ལས། ངེས་ཚིག་ཨུ་པ་ཡ་སྟེ་སྤྱོད་པ་ཀྲཱི་ཡ་དང་མཐུན་ཞིང་

p. 724

སྒོམ་པ་ཡོ་ག་དང་མཐུན་པས་གཉིས་བཅས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་ལས་གཞི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་བདག་དང་ལྷ་གཉིས་དམ་ཚིག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་པའི་ཚུལ་དུ་མཉམ་པོར་འདོད་པའི་ཐབས་ལས་དངོས་གྲུབ་འདོད་པ་རྟོགས་པའོ། །ལམ་ནི་དེ་ལྟར་བསྒོམ་ཞིང་ཀྲཱིི་ཡ་ལྟར་གཙང་སྦྲ་སྤྱོད་པས་མི་ཚེ་བདུན་ན་གྲོལ་བར་འདོད་པ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། སྔ་མ་ལས། ཨུ་པས་བདག་དང་ལྷ་གཉིས་མཉམ་པོར་མཐོང་། །གྲོགས་པོའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་གྲུབ་སྟེར་རེ་བ། །མི་ཚེ་བདུན་ན་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་འདོད། །ཅེས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལའང་གཉིས་ལས། ངེས་ཚིག་ནི་ཡོ་ག་སྟེ། སེམས་ཀྱི་སྒོམ་པ་གཙོ་ལ་སྤྱོད་པ་གྲོགས་སུ་འདོད་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། གཞི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་། བདག་ལྷར་གསལ་བ་ལ་ཡེ་ཤེས་པ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་ལྟར་གནས་པས་གཞི་བྱེད་པའོ། །ལམ་ནི་དེ་ལྟར་བསྒོམ་ཞིང་གཙང་སྦྲ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གྲོགས་སུ་ལྡན་པས། འབྲས་བུ་མི་ཚེ་གསུམ་ན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་སར་གྲོལ་བར་འདོད་དེ། སྔ་མ་ལས། ཡོ་ག་སྟུག་པོ་བཀོད་འདོད་པ། །མི་ཚེ་གསུམ་ན་གྲོལ་བར་འདོད། །ཅེས་སོ། །གསང་སྔགས་ནང་པ་ལ་ཡང་གསུམ་ལས། རྣལ་འབྱོར་ཕའི་རྒྱུད་ལའང་གཉིས་ལས། ངེས་ཚིག་ནི་མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་སྒྲ་ལས་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྐྱེད་པ་དང་རླུང་གཙོ་བས་གྲོལ་བར་འ དོད་དོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། གཞི་ཡེ་ནས་དག་པས་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་རླུང་གི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལམ་ནི་དེ་དག་བསྒོམ་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་གྲོལ་བར་འདོད་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་རོལ་པ་ལས། བསྐྱེད་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལས། །ཡེ་ཤེས་རླུང་གི་ལས་བྱེད་ཅིང་། །ནམ་མཁའི་འཇོ་བ་རབ་རྫོགས་པས། །ཚེ་གཅིག་གིས་ནི་རབ་གྲོལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །ཤེས་རབ་མའི་རྒྱུད་ལའང་གཉིས་ལས། ངེས་ཚིག་ནི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་སྟེ་ཤེས་རབ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་

p. 725

འདོད་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། གཞི་ཡེ་ནས་དག་པ་ལྷའི་རང་བཞིན་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །ལམ་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པའོ། །འབྲས་བུ་ཚེ་འདིར་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། ཐིག་ལེ་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས། འོད་གསལ་བ་ཡི་སེམས་ཉིད་ནི། །དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་པར། །བདེ་བ་ཆེ་དེ་སུ་སྒོམ་པ། །འབྲས་བུ་ཚེ་འདིར་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྒྱུད་ལའང་གཉིས་ལས། ངེས་ཚིག་ནི་ཨ་ཏིའི་སྒྲ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་ལ་འཇུག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་ཏོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། གཞི་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཅོག་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ལམ་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་སུ་མེད་པ་བླང་དོར་རེ་དོག་ལས་འདས་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ལྷུན་རྫོགས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ས་ལ་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་གནས་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཐེག་པ་འདིར་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ཉིད། ལེ་ལག་ལས། མཉམ་ཉིད་དོན་རྟོགས་རང་རིག་རྒྱལ་པོ་དང་། །བླ་མེད་དོན་རྟོགས་ཐབས་ཆེན་འདི་དག་ཏུ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཆུ་ཀླུང་ཀུན་འབབ་ལྟར། །རྣམ་ཐར་ཐེག་པ་བསམ་ཡས་མ་ལུས་འདུས། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གིས་སྤྱིའི་དོན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །༈ གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གསུམ་སྟེ། ཐེག་པའི་དབྱེ་བ། གང་གི་གཉེན་པོར་གསུངས་ཚུལ། དེ་དག་གི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྲུལ་པ་སྐུའི་གསུང་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་ལྔར་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བའི་དབང་གིས་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་དང་། དགེ་བ་བཅུ་བསྟན་པ་གཟུགས་མེད་དང་གཟུགས་དང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷའི་ཐེག་པ་དང་དགེ་བ་བཅུ་ཉིད་མིའི་ཐེག་པ་དང་། བདེན་པ་བཞིའི་རང་བཞིན་སྤོང་ལེན་དུ་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ཆོས་དང་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམས་པས་དགྲ་བཅོམ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉན་

p. 726

ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། རྟེན་འབྲེལ་དང་ལམ་ལྔ་བསྒོམས་པས་ཡིད་བཞིན་བདེ་བ་མཆོག་གི་སར་བགྲོད་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། བདག་མེད་གཉིས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུས་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་དུ་ཤེས་ཤིང་ལམ་ཟབ་མོ་བསྒོམས་པས་ཚེ་འདིར་གྲོལ་བ་གསང་སྔགས་བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པས་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་མ་རིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྐྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ཆ་མཉམ་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིའི་གཉེན་པོར། འདུལ་བ་མདོ་སྡེ་མངོན་པ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཆ་མཉམ་པ་སྔགས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཆིག་སྟོང་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་འཕྲོས་པའི་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་སྔར་ཡང་གསུངས་སོ། །ད་ལྟར་ཡང་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་གསུང་ངོ་། །མ་འོངས་པ་ནའང་གསུང་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཐེག་པ་ལྔར་གསུངས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། ཕྱི་གཟུང་བ་རགས་པར་འདོད་པ་ཐ་མལ་པའི་བློ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་ཤེས་པ་གཟུང་བ་བདག་མེད་པ་དང་ནང་གི་སེམས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ། དེ་ཡང་བདག་མེད་པར་ཤེས་པས་ཕུང་པོ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། ཕྱི་སྣང་བའི་ཡུལ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དུའང་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་ཅིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྫིང་བུར་ཤར་བའི་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་པས་ཕྱིའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྫུན་པར་ཤེས་ཤིང་། མ་རིག་པ་ཡོད་ན་འདུ་བྱེད་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་དུ་འབྱུང་ཞིང་། མ་རིག་པ་ལོག་ན་རྒ་ཤིའི་བར་དུ་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་ལྡོག་པར་ཤེས་ནས། གང་ཟག་གི་བདག་དང་། ཕྱི་སྣང་བ་ཆོས་ཀྱི་བདག་བྱེད་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བསྒོམས་པས་ཆོས་

p. 727

ཀྱི་ཕྱེད་ཕྱི་ཡུལ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། དེ་ལྟར་བདག་མེད་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྒོམ་བྱེད་གཉེན་པོའི་བློ་ནང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སེམས་འཁྲུལ་པ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པའི་ཆ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འདོད་པ་བདག་མེད་གཉིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་དང་། རྒྱུ་ལས་དཀར་ནག་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སོ་སོར་སྨིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་སྟོན་པ་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པ་སྟེ། ལས་བརྒྱ་པ་ལས། ལས་རྣམས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ནི། །ཆུད་མི་ཟ་བའང་ཚོགས་དང་དུས། །རྙེད་ནས་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་ལས་འབྲས་མེད་པར་འདོད་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེའང་མི་དང་ལྷའི་ཐེག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐར་པ་བསྒྲུབ་དགོས་པར། རིན་ཅེན་འཕྲེང་བ་ལས། མི་ཡི་ཆོས་ལུགས་ལེགས་སྤྱད་ན། །ལྷ་ཡུལ་བགྲོད་པ་ཐག་མི་རིང་། །ལྷ་ཡི་ཆོས་ལུགས་ལེགས་སྤྱད་ན། །རིམ་གྱིས་ཐར་པ་གམ་ན་འདུག །ཅེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཡང་དག་ལྟ། །ཆེན་པོ་སུ་ལ་ཡོད་གྱུར་ན། །དེ་ནི་ཚེ་རབས་སྟོང་དུ་ཡང་། །ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པའི་ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུས་ལུས་ལ་མི་གོས། ངག་ལ་གོས་པར་མི་འགྱུར། སེམས་ལ་གོས་སུ་མེད་པ་སྒོ་གསུམ་ཡེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་དུ་ཤེས་པས་ཐ་མལ་གྱི་སྣང་བ་མེད་དེ། གནས་ལུགས་སྟོངས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྟོགས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་མཆོག་གོ །གཉིས་པ་གདུལ་ཡུལ་འགྲོ་བ་དང་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འཁོར་བའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་དྲུག་སྟེ། དོན་གྱི་འབྲེལ་དགོད་པ། མ་རིག་པས་འཁོར་བར་སྣང་ཚུལ། སྣང་དུས་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་དུ་བསྟན་པ། འཁྲུལ་སྣང་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་

p. 728

དུ་བསྟན་པ། འཁྲུལ་རྟོག་གཞི་མེད་རྩ་བ་དང་བྲལ་བ། རྣམ་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདུལ་བ་བཞིའི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་བསྟན་པ་དེ་ནས་རང་སྣང་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་མ་དག་པ་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཇི་སྙེད་པས་བསྡུས་པའི་འཇིག་རྟེན་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་སྟེ། གནས་ལུགས་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ངོ་བོར་མ་རིག་པས་གཉིད་འཐིབས་པོ་ཆེས་ནོན་དེ། གཉིས་སུ་རྟོག་པའི་གཟུང་འཛིན་གྱིས་རྐྱེན་བྱས་པས། ཕྱི་རོལ་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ནང་འགྲོ་བའི་རྣམ་པ་ཚད་མེད་པ་སྣང་སྟེ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ལས་འཁྲུལ་སྣང་གི་འབྲས་བུ་ཤིང་རྟའི་འཕང་ལོ་ལྟར་བྱུང་བའི་རྟེེན་འབྲེལ་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་སེམས་ཅན་འཁོར་ཏེ། ཡུལ་དང་སྣང་བ་མི་མཐུན་པའི་བྱེ་བྲག་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་ཞིང་གཏན་ཏུ་འཁོར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ཅིང་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྣང་ཡང་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་མཉམ་རྫོགས་ཆེན་པོ་ལས་ཉམས་པ་མེད་དེ། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་དངོས་པོ་རྣམ་པར་འཇིག །སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོང་ཡེ་སྟོང་པ་སྟེ། །ཉི་ཚེའི་སྟོང་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་དང་། །མཁས་པ་བྱིས་པ་དག་དང་རྩོད་མི་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་འཁོར་བར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པས་ཡང་དག་པའི་གནས་ལུགས་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་ཙམ་དུ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་དཔྱད་ན་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དང་རྨི་བ་པོ་རང་གི་སེམས་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ། འཁོར་མཁན་བདག་དང་འཁོར་འདས་བདག་གིར་གཟུང་བའི་ཡུལ་གཞན་མེད་དེ། སེམས་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། དོན་ཡོད་མ་ཡིན་སེམས་

p. 729

ཉིད་ནི། །ཕྱི་རོལ་དོན་མཐོང་ལོག་པ་ཡིན། །བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་སྣང་བ་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་འཁོར་བ་སྣང་དུས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་རང་སྣང་དབྱིངས་སུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡེ་ནས་ཚུལ་གཅིག་པས་ཆོས་སྐུ་ལྷུན་རྫོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཁྱབ་ཆེན་པོར་ཕྱམ་གཅིག་གོ །དེ་སྐད་དུའང་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་གཉིས་ཀྱི་ནི་ཁྱད་པར་དག །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས༑ སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་ངང་། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པས་རང་དང་གཞན་ཐ་དད་པ་རྣམས་སུ་བློས་གཟུང་བ་ནི་རང་གི་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ཉིད་ལས་དོན་ལ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ལོག་པར་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་བཙལ་ན་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བའི་ཆོས་སུའང་མེད་པས། དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཟབ་པའང་ལོགས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོག་རྟོག་ཉིད་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་སློབ་དཔོན་པདྨའི་སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་ལས། རྟོག་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཤེས་ན། །ཆོས་དབྱིངས་གཞན་ནས་བསྒོམ་རྒྱུ་མེད། །ཅེས་པ་དང་བསྐྱེད་རྫོགས་ལས་ཀྱང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བགེགས་ཉིད་དེ། །བགེགས་ནི་རང་གི་སེམས་ལས་བྱུང་། །ཡེ་ནས་སེམས་ཉིད་དག་ཤེས་ན། །བགེགས་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ན་མེད། །ཅེས་པ་དང་མཐུན་ནོ། །དེའང་འཁོར་བའི་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བ་འདི་དག་ཡུལ་ལོག་རྟོག་གི་སྣང་བ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཉིད་ལ་ཡུལ་ཅན་རང་གི་ལོག་རྟོག་ཉིད་སྤྱོད་དེ་འཁྲུལ་པར་སྣང་ཡང་། དོན་ལ་སེམས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་གནས་ལུགས་ལས་གཞན་དུ་གཡོ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། འབྱུང་བཞིའི་འཕོ་འགྱུར་ནམ་མཁའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པའམ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཀུན་བྱེད་

p. 730

ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཅིག །འདི་ལ་སུ་ཡང་འཆོས་པར་མ་བྱེད་ཅིག །མ་བཅོས་མཉམ་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ལས་ནི། །མི་རྟོག་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་སོ། །ལྔ་པ་ནི། དེ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པར་སྣང་བའི་ལོག་རྟོག་གི་རྒྱུ་དང་དེས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རིམ་ཅན་དུ་འབྲེལ་བར་སྣང་བའི་རྒྱུན་ཉིད་ཀྱང་བརྟགས་ན་མེད་དེ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་གཞི་དང་རྩ་བ་མེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་གདོད་ནས་དག་པའི་གནས་ལུགས་སུ་གནས་ཤིང་། སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་དུས་ཉིད་ནའང་རྒྱུན་དུ་མེད་དེ་སྐད་ཅིག་མ་སིལ་བུའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེའང་འདས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་འགགས། མ་འོངས་པ་མ་རྙེད། ད་ལྟའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་བརྟགས་ན་ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་ན་མེད་པས་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་དུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རིག་པ་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཚུལ་ཏེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུངས་སེམས་དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་བཙལ་ན་ནང་ན་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། དེ་གཉིས་ཀའི་བར་ན་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་ནི། སྣང་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཡུལ་གདོད་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡུལ་ཅན་བློའི་རོལ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་ཞིང་དབང་བསྒྱུར་བ་ཐམས་ཅད་རང་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ན། བདག་དང་གཞན་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་དགག་སྒྲུབ་དུག་ལྔར་ཤར་བའི་རྟོག་པའི་རྒྱུན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་ཡིན་པས་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པའི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ཀྱང་། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལས་བྱུང་། །ཀུན་སྤྱོད་ཡོན་ཏན་རྣམ་ལྔ་ཡང་། །ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱན་ཞེས་

p. 731

གསུངས། །ཞེས་པ་དང་། མ་བསམས་མ་སྦྱོང་ཆོས་བཞིན་དུ་། །རྣམ་རྟོག་ཉིད་ལས་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ། །ཞེས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་དྲན་རིག་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན། །མ་བཅོས་ཀུན་བྱེད་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་རིག །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ལ་དྲུག་སྟེ། ཐེག་པ་བཞིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པར་བསྟན་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་བསྟན་པ། སྟོན་པ་དང་བསྟན་པ་འཕོ་འགྱུར་མེད་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་བསྟན་པ། རང་བཞིན་གསང་བའི་སྙིང་པོ་ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་འཕྲོ་གཞིར་བསྟན་པ། དེ་ཉིད་མདོ་རྒྱུད་ཀུན་གྱི་སྤྱི་འགྲེལ་དུ་བསྟན་པ། དེ་ཐམས་ཅད་མིང་ཚིག་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་གནས་ལུགས་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔར་བསྟན་པའི་ཐེག་པ་བཞི་ཡིས་རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུ༷ང་བར་བྱེད་ལ། དེ་དག་གིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མཐར་བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་འཕྲད་དེ་བླང་དོར་རྩོལ་སྒྲུབ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་གི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་གནས་པར་བྱེད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། སྟོན་པའི་ཐེག་པ་རང་བཞིན་དགུ་པོ་ཡང་། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་བགྲོད་པའི་ལམ། །བླང་དོར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་འདི་རྟོགས་ནས། །ཇི་བཞིན་པ་ལ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །འགྲོ་དང་འོང་མེད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བརྡལ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་རིག་པས་རབ་ཏུ་བརྟགས་ན་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ངང་ལས་སྣང་ལུགས་རྐྱེན་གྱི་འཆར་

p. 732

ཚུལ་ཅིར་ཡང་གྲུབ་པ་ནི་ནམ་མཁའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་སྒྱུ་མ་དང་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་བར་སྣང་ཅུང་ཟད་སྤྲིན་མེད་ལས། །སྐད་ཅིག་ཏུ་ནི་སྤྲིན་གྱི་འཁོར་ལོ་དག །བྱུང་ནས་ཞིག་སྟེ་སྤྲིན་གྱི་འཁོར་ལོ་མེད། །ཐོག་མ་གང་ལས་བྱུང་བ་བལྟ་བར་གྱིས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དབུས་དག་ན། །སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་དག་གིས་གཟུགས་སྤྲུལ་ཏེ། །རྟ་དང་གླང་པོ་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་བྱས། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་མི་བདེན་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དངས་ལ་ཟླ་ཤར་བ། །དེ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་དངས་པའི་མཚོར་སྣང་ཡང་། །ཆུ་ཟླ་སྟོང་པ་གསོགས་ཏེ་སྙིང་པོ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་སོས་ཀའི་ཉི་མ་ཕྱེད་དུས་ན། །སྐྱེས་བུ་སྐོམ་པས་གདུངས་ཤིང་འགྲོ་བ་དག །སྨིག་རྒྱུ་འགྱུ་བ་ཆུ་ཡི་ཕུང་པོར་སྣང་། །དེ་ལ་བརྟགས་ན་ཆུ་ནི་གང་ཡང་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་དང་། ལྗོན་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ངོས་དག་ལ། །བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་བ་ལྟར། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པ། །ཆོས་རྣམས་ལྗོན་པས་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་ལ་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་ངོ་བོ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་མཐར་ཐུག་གི་བགྲོད་བྱར་གྱུར་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་བཞུགས་པས་མྱ་ངན་ལས་ཡོངས་སུ་མི་འདའ་བ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་བསྟན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་གསེར་འོད་དམ་པ་ལས། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ཡོངས་མི་འདའ། །ཆོས་ཀྱང་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་སྐུ་གསུམ་

p. 733

གྱི་རང་བཞིན་རྟག་པ་སྟེ་རྒྱུན་དུ་གནས་པ་ནི། སྐུ་གསུམ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟག་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་རྒྱུན་གྱི་རྟག་པའོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་རྟག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་འཆི་བའི་བདུད་བཅོམ་དང་། །ངོ་བོ་མེད་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་རྟག །ཅེས་པ་དང་། དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས། ཞི་སྐུ་དཔག་བསམ་ཤིང་ལྟར་གསལ་གྱུར་ཅིིང་། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་རྣམ་མི་རྟོག །འགྲོ་གྲོལ་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་འབྱོར་སླད་རྟག །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུ་ནི་གཞུང་ཕལ་པ་ལས་རྟག་པར་འདོད་ཅིང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་འདི་ལས་ཆུ་ཟླ་ལྟར་འགྲོ་བ་ལ་སྣང་གིས་རང་མཚན་དུ་གདུལ་བྱའི་ངོར་མ་གྲུབ་པས་རྟག་མི་རྟག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་རྟག་པ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་ངོ་བོ་འཕོ་འགྱུར་མེད་ན་ཡང་། དེའི་ངང་ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྤྲུལ་པ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལྟ་བུར་འཕྲོས་ཏེ་གནས་ལུགས་མ་རིིག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བར་མཛད་པས་གདུལ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྣང་བ་དང་མཐུན་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རང་བྱུང་དུ་བྱུང་ནས་དོན་མཛད་པའི་མཐར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་སྟོན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་གདུལ་བའི་ཐབས་དང་ནི། །གདུལ་བྱའི་ཁམས་ཀྱི་འདུལ་བའི་བྱ་བ་དང་། དེ་ཡི་ཡུལ་དང་དུས་སུ་གཤེགས་པ་ལ། །ཁྱབ་བདག་རྟག་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག །ཅེས་པ་དང་། གསེར་འོད་དམ་པ་ལས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་བསམ་མི་ཁྱབ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པའི་སྐུ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། །བཀོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །བཞི་པ་ནི། ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་འདུལ་བ་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ལྟུང་དང་འབྱུང་དང་ལྡང་བ་དང་། །ངེས་པར་འབྱུང་དང་གང་ཟག་དང་། །བཅས་པ་དང་ནི་རབ་དབྱེ་དང་། །རྣམ་པར་

p. 734

ངེས་ཕྱིར་འདུལ་བ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ལྷག་པ་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་མདོ་སྡེ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གནས་རྣམས་དང་ནི་མཚན་ཉིད་དང་། །ཆོས་དོན་སྨོས་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། མངོན་དུའི་ཕྱིར་དང་ཡང་ཡང་དང་། །ཟིལ་གནོན་རྟོགས་ཕྱིར་མངོན་པའི་ཆོས། །ཞེས་སོ། །ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་ལ་སོགས་ལུས་ངག་གི་དམ་ཚིག་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ཀྲཱྀ་ཡ་དང་། སྤྱོད་པ་བྱ་བ་དང་ལྟ་བ་རྣལ་འབྱོར་ལྟར་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པ་ཨུ་པ་དང་། ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་གྲོགས་ཙམ་ལས་སེམས་ཀྱི་སྒོ མ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པས་མཆོག་གྲུབ་པ་ཡོ་ག་དང་། ཐབས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་སྐུའི་རྒྱུད་གཤིན་རྗེ་དགྲ་ནག་ལ་སོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་གཙོ་བོ་སྟོན་པ་གསུང་གི་རྒྱུད་རྟ་མཆོག་རོལ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྟོན་པ་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་གསང་བ་འདུས་པ་དང་དཔལ་ཡང་དག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་སུ་དམ་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་སྙིང་པོ་གནས་ལུགས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ལས་འཕྲོས་ཏེ། གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་སྙིང་པོའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཀུན་བྱེད་ལས། སྤྱི་འདུས་སྒོས་འདུས་ཐམས་ཅད་འདུས། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་འདུས། །འདི་ཉིད་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་སྟེ། །འདི་རུ་མ་འདུས་གང་ཡང་མེད། །ཅེས་སོ། །ལྔ་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་གསང་བའི་སྙིང་པོ་འདི་ཉིད་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པོ་ཀུན་དང་རྒྱུད་སྡེ་དྲུག་པོ་ཀུན་གྱི་འཕྲོ་གཞིར་གྱུར་པས་འབྱུང་གནས་ཀྱང་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་སྙིང་པོ་འདུས་པས་གཏན་ལ་ངེས་པར་འབེབས་པའི་གཞི་དང་དབབ་བྱའི་ཡུལ་དུ་གནས་ཤིང་། འདི་ཉིད་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏན་ལ་འབེབས་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། སྡེ་སྣོད་

p. 735

ཀུན་དང་རྒྱུད་ཀུན་གྱི། །རང་བཞིན་སྙིང་པོ་འདིར་འདུས་ཤིང་། །མདོ་རྒྱུད་ཀུན་གྱི་སྤྱི་འགྲེལ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ལྔས་གཏན་ལ་འབེབས་བྱེད་དུ་བསྟན་པ་དང་། དབབ་བྱའི་ཡུལ་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོན་ལ་གྲུབ་པ་མེད་པས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ། མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བརྡ་ཙམ་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །སུས་བཏགས་ན་ལྷ་མིའི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྣང་ཙམ་མ་འགགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་དོན་དང་རེ་ཞིག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་མཛད་དེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དང་ཚིག་ཏུ་བཏགས་ནས་བསྟན་ཏོ། །དགོས་པ་ནི་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་བློས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མིང་ཚིག་ཏུ་བཏགས་ནས་སྟོན་པའི་དུས་ཉིད་ན་མིང་ཚིག་ལ་དངོས་པོ་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་ཞེས་བརྗོད་དུས་ན་མིང་ཚིག་དེ་ཉིད་ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་ནི་གྲུབ་པ་མེད་ཅིང་། ལུས་དང་སེམས་ལ་ནམ་མཁའི་མིང་ཚིག་ཀྱང་མེད་དེ། གང་ནས་ཀྱང་ནམ་མཁའི་མིང་ཚིག་མི་རྙེད་པས་དངོས་པོ་དང་ངོས་གཟུང་མེད་དེ། །དེ་ཉིད་ནམ་མཁའི་དོན་དང་དབྱེར་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བློས་མིང་ཚིག་ཏུ་བཏགས་ཀྱང་མིང་དོན་གང་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་ལ་ལ་ཞིག་ལ་བུ་བཙས་ནས། །དེ་ཡི་མིང་ནི་ཐ་དད་དེར་བཏགས་ཀྱང་། །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ཀུན་ཏུ་བཙལ་ན་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །གསུམ་པ་འཁོར་འདས་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྣང་དུ་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། རང་སྣང་དུ་སྟོན་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྗོད་པ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་

p. 736

གཤེགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གསང་བ་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བར་སྟོན་པ་འདི་ཉིད་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་འཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ་ལས་འདི་སྐད་ཅེས་ཕྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་སེམས་ཀྱི་རང་སྣང་དུ་བསྟན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྣང་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐམས་ཅད་རང་སྣང་ཡིན་པས་ངོ་མཚར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཨ་ཧོ་ཞེས་སོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་དེས་རྒྱུ་བྱས་ཏེ་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་ན་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སྲིད་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་ཉེས་དམིགས་ཐམས་ཅད་ནི་ང་དང་བདག་ཏུ་རྟོགས་པ་ལས་འཕྲོས་ཏེ། འཁོར་བར་འཁྲུལ་དུས་ན་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་རྒྱུད་དྲུག་སོ་སོའི་སྣང་བ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་། སྲོག་གི་དབང་པོ་འགགས་པས་འཆི་བ་དང་། རང་རང་གི་ལུས་སྣ་ཚོགས་དང་བདུད་རྩི་དང་བུ་རམ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་དང་ལྷའི་གནས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། འཆི་འཕོ་ལྟུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་། ལ་སོགས་པའི་ཁོངས་ནས་བདེ་བ་དང་བར་མའི་སྣང་བ་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་དེ་དག་གི་མ་རིག་པས་བསྐྱེད་པའི་ལོག་རྟོག་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་སྣང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཉིད་ལས་ཕྱི་རོལ་དོན་གཞན་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། སྣ་ཚོགས་ལས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །བདེ་སྡུག་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ནི། །སེམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་ཅིང་སེམས་ཀྱིས་བྱས། །སེམས་ལས་གཞན་དུ་ཅུང་ཟད་མེད། །དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་འཁོར་འདས་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཡེ་ནས་མཁྱེན་པ་སོ་སོ་

p. 737

རང་གི་རིག་པ་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་ཐུགས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཕྱི་གཟུང་བའི་ཡུལ་གཞན་དུ་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་། ནང་འཛིན་པའི་སེམས་བདག་ཏུ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲན་པས་དབང་སྒྱུར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་དབང་སྒྱུར་བའི་ཆོས་གཞན་ལས་འཕགས་པས་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྐུ་གསུམ་དང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་གསུང་ཐེག་པར་སྣང་བ་དང་ཐུགས་མཁྱེན་པ་གཉིས་དང་། ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་དང་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་ཞིང་ཁམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྣང་ལས་ཕྱོགས་གཞན་ན་རང་མཚན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་སྐུ་དང་ཞིང་ཁམས་དང་འཕྲིན་ལས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། རྨད་བྱུང་རྒྱལ་པོ་ལས། སངས་རྒྱས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་ཁམས་དང་། །ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཇི་སྙེད་པ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན། །གཞན་ནས་མ་ཡིན་དེ་ལྟར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་རང་སྣང་ཆེན་པོར་བཀོད་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་ཏུའོ། །གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ནི་ཞེས་བརྗོད་པས། དེ་ལྟར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་འཕྲོས་པའི་ཐུབ་པ་དྲུག་གི་སྤྲུལ་པ་གྲངས་མེད་པ་སྣང་བས་ཐེག་པ་དུ་མར་བསྟན་པ་དང་། རང་སྣང་བཀོད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡང་། རང་བཞིན་བརྗོད་དུ་མེད་ཀྱང་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ཏུ་འདུས་པར་གཙོ་བོ་གདོད་མའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་ཏོ། །རང་བཞིན་གསང་བའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ངོ་བོ་གདོད་མ་ཉིད་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།

p. 738

སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་དེ་ལས་ཞི་ཁྲོ་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་ལྟར་འཕྲོས་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཞི་བ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་དང་། ཁྲོ་བོ་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཞི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་ཅིང་དབང་བསྐུར་བ། ལམ་བསྐྱེད་པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པ། འབྲས་བུ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བསྟོད་པའོ། །དང་པོ་ལའང་གཉིས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བའི་ཐབས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྒྱུའི་ཡི་གེ་སྤྲིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ། དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཡི་གེ་སྤྲིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དགོད་པ་དང་། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་དོན་དང་། གཞུང་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡི་གེའི་སྒྲ་དོན། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཨཀྵ་རའི་སྒྲ་ལས། ཨ་ནི་དགག་པ་དང་། ཀྵ་ར་ནི་འགྱུར་བ་ལ་འཇུག་པས། ངོ་བོ་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་དོན་གསལ་བར་སྟོན་པའི་རྟེན་དུ་རུང་བའོ། །དེ་ལ་འདིར་སྒྲ་པ་རྣམས་ནི་ཡི་གེ་དང་། ཡི་གེ་ཕྱི་མོ་གཉིས་སུ་འདོད་པ་ལས། ཡི་གེ་ནི་སྒྲ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་སྟེ། འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་གང་རུང་ལ་རྣམ་སྤྱི་དེར་སྣང་བའོ། །ཕྱི་མོ་ནི་གཟུགས་སུ་བྲིས་པ་ལ་འདོད་དེ། དེ་ཉིད་བཀླགས་པ་ལས་སྒྲ་དོན་གྱི་རྣམ་སྤྱིའི་ཡི་གེ་བསྐྱེད་ཅིང་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་ནི་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཟག་གི་སྒྲ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་སྤྱིར་ཤར་བའོ། །དབྱེ་ན་དབྱངས་ཡིག་བཅུ་དྲུག་དང་། གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་སྟེ། དེ་ཡང་ཐུང་ངུ་དང་། རིང་པོ་དང་། ཤིན་ཏུ་རིང་པོའོ། །ཐུང་ངུ་ནི་ཡི་གེ་གཅིག་བརྗོད་པའི་ཚད་དེ་ཀ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །རིང་པོ་ནི་གཉིས་ཀྱི་ཚད་དེ་ཀཱ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་ནི་གསུམ་གྱི་ཚད་དེ་ཨཻ་དང་ཨ་ལ་སོགས་པ་

p. 739

ལྕི་བ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལའང་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །འདི་དག་གང་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། མཆུ་དང་། ལྕེ་དང་། རྐན་དང་། ཁོང་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ། པ། ཙ། ཡ། ཨ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི། སྨྲ་སྒོ་ལས། གནས་རྣམས་དང་ནི་བྱེད་པ་དང་། །རྣམ་པར་རྟོག་དང་རླུང་གཉིས་དང་། །ང་རོ་གསལ་བྱེད་སྣང་ཆ་ཡིས། །ངག་དུ་འདུ་བྱེད་ཀུན་ཏུ་བསྐྱེད། །ཅེས་པས་རྒྱུ་བདུན་པོ་དག་ལས་སྐྱེ་སྟེ་སོ་སོར་བཤད་ན། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གནས་རྣམས་གཞི་ཡི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །བྱེད་པ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་རྣམ་རྟོག་བསྐུལ་བའི་རྒྱུ། །ཇི་ལྟར་ཤིང་ལ་རླུང་བཞིན་དུ། །བྱེད་པ་བསྐྱོད་རྒྱུ་པཱ་ཡ་ཏ་། །སྐྱེས་བུ་དང་ནི་བཞོན་པ་བཞིན། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ནི་ཤྭ་སྭ། །ང་རོ་རྣམས་དང་གསལ་བྱེད་ནི། །ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ། །སྣང་ཆ་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་ནི། །སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡི་གེའི་ངོ་བོ། དབྱེ་བ། དགོས་ཆེད་དོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཉིད་གདོད་ནས་དག་པའི་རང་བཞིན་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །གང་ལ་གནས་ན་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་འཁོར་ལོ་བཞི་ན་རྩའི་ནང་གི་ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སོར་གནས་ཏེ། དེ་ཡང་ཁ་དོག་དང་ཡོན་ཏན་གསལ་བས་འགྲོ་བའི་རྣམ་ཤེས་དངས་ཤིང་དབང་པོ་རྣོ་ལ་དཔལ་ཆེ་བའོ། །ཡི་གེའི་གཟུགས་མི་གསལ་བས་བླུན་ཞིང་སྐྱོན་དང་ལྡན་པའོ། །སྙིང་ག་ལ་སོགས་པར་བསྒོམས་པས་དེའི་ཁ་དོག་དང་ཡོན་ཏན་འཕེལ་ཏེ་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །དབྱེ་ན་ལུས་གནས་རྩའི་ཡི་གེ ཕྲོ་བྲང་ལྷའི་ཡི་གེ ཆོ་འཕྲུལ་སྤྲུལ་པའི་ཡི་གེ མཚོན་བྱེད་སྒྲའི་ཡི་གེའོ། །དང་པོར་རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོར་རྩ་འདབ་འཁོར་ལོར་ཡི་གེ་གནས་ཚུལ་དུ་མ་གསུངས་ཤིང་། འདིར་ནི་སྤྱི་བོ་མགྲིན་པ་སྙིང་ག་གསུམ་དུ་ༀ་ཨཱཿཧཱུྃ་གསུམ་དང་། སྙིང་གར་ཞི་བ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་། སྤྱི་བོར་ཁྲག་འཐུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡི་གེ་སྟེ་རིགས་བརྒྱའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་བཅས་པས་བརྒྱ་དང་གསུམ་

p. 740

དུ་གསུངས་སོ། །གནས་སྐབས་སུ་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་ས་བོན་གྱི་ཡི་གེ་མ་དག་པ་དྲུག་ནི་སྦྱང་གཞིར་བསྟན་ཏེ། ལྷ་དེ་དག་གི་ཡི་གེས་གནས་སུ་དག་པའི་ཐབས་སུ་བཤད་པའོ། །དེའང་སྤྱི་བོར་རམ་སྨིན་མཚམས་སུ་ཨ་དང་། མགྲིན་པར་ཏྲི། སྙིང་གར་ནྲི། ལྟེ་བར་སུ། གསང་གནས་སུ་པྲེ། རྐང་མཐིལ་དུ་དུ་རྣམས་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་ཡི་གེ་སྟེ། དེ་དག་ལ་འགྲོ་དྲུག་སོ་སོར་སྐྱེ་བའི་ལས་དང་བག་ཆགས་བརྟེན་པར་བཤད་དོ། །སྦྱང་གཞིའི་དྲུག སྦྱོང་བྱེད་བརྒྱ་དང་གསུམ་ནི་ལུས་ལ་གནས་སོ། །ཕོ་བྲང་ལྷའི་ཡི་གེ་ནི་ལྷ་བསྒོམ་པའི་ཚེ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གནས་སོ་སོར་བསྐྱེད་པའོ། །སྤྲུལ་པའི་ཡི་གེ་ནི་སངས་རྒྱས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལས་ཡི་གེ་སྤྲིན་འཐོན་ཏེ་སྤྲུལ་པ་དུ་མ་འཕྲོ་བས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པའོ། །སྒྲའི་ཡི་གེ་ནི་སྔགས་སུ་ཟློས་པ་སྟེ་སྒྲ་སོ་སོར་བརྗོད་པའོ། །དགོས་པ་ནི་སོ་སོའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དེའང་རྩའི་ཡི་གེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །ལྷའི་ཡི་གེས་ལྷ་སོ་སོའི་འཕྲོ་གཞི་བྱེད་པས་བསྐྱེད་རྫོགས་དག་པའི་དོན་བྱེད་པའོ། །སྤྲུལ་པའི་ཡི་གེས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའི་དོན་བྱེད་པའོ། །སྒྲའི་ཡི་གེས་གསང་སྔགས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའོ། །དེའང་སྐབས་འདིའི་ཨའི་ཁོངས་ནས་ཡི་གེ་གཞན་རྣམས་འཕྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་འདུས་ལས། དབྱིངས་ལས་ཨ་བྱུང་ཨ་ལས་ནི། །ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་མ་ལུས་འཕྲོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་གསལ་བྱེད་རྣམས་ཚང་ཡང་དབྱངས་མ་ཚང་བ་ནི་བསྡུས་ཏེ། ལྷའི་རྣམ་གྲངས་དང་མཐུན་པར་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཨཱ་རིང་པོ་ནི་ཤད་དུ་བསྡུས། མཐའ་མའི་ཨཿརྣམ་པར་བཅད་པ་ནི་ཚེག་ཏུ་བསྡུས། རིང་པོའི་གོང་གི་ཨ་དང་ཨྃ་སྣ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཨོ་ལ་སྦྱར་ནས་ཨ་དང་ཨྃ་གཉིས་ཀ་ཨཱོྃ་དུ་བསྡུས། མ་ནིང་གི་ཡི་གེ་རྀ་རཱྀ་ལྀ་ལཱྀ་བཞི་ནི་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ར་དང་ལར་བསྡུས་པས་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཉིས་སོ། །ཐོག་མའི་ཨ་ལྷག་པ་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲོ་གཞི་སྟེ། ཡི་གེ་བསྡུས་པའི་དབང་དུ་གསུངས་པས་ཨོ་གྲོགས་སུ་སྦྱར་བ་སྟེ་ཨཱོྃ་གྱི་ཁོངས་སུ་

p. 741

གཏོགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡི་གེའི་འཕྲེང་བ་དག་ནི་གནས་གང་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། ཀུན་འདུས་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུད་ལས། ཀ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ། །མགུལ་གྱི་གསུང་གི་རང་བཞིན་ཡིན། །གཉིས་པ་ཙ་ལ་སོགས་པ་ལྔ། །ཟླ་གམ་ལྗགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན། །གསུམ་པ་ཊ་ལ་སོགས་པ་བཅུ། །ལྗགས་ཀྱི་རྩེ་མོའི་རང་བཞིན་ཡིན། །བཞི་པ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །ཞལ་གྱི་སྒྲོས་ལས་འབྱུང་བར་བཤད། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྨིན་མ་ལས། །འཁོར་བར་གནས་པའི་ཡིག་འབྲུ་ཡ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་དཀུ་སྐབས་ལས། །གཏི་མུག་སེལ་བའི་ཡིག་འབྲུ་ཝ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྟ་ཟུར་ལས། །འདོད་ཆགས་བསྲེག་པའི་ཡིག་འབྲུ་ར། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་དཔུང་པ་ལས། །རྟོག་པ་འཇོམས་པའི་ཡི་གེ་ལ། །ཐུགས་ལས་འཁྱིལ་པའི་དཔལ་བེ་ལས། །མཚན་མ་དག་པའི་ཡི་གེ་ཤ །ཕྱག་གི་འཁོར་ལོའི་འོད་ཟེར་ལས། །ཆོ་འཕྲུལ་སྟོན་པའི་ཡི་གེ་ཥ། །སྐུ་ཡི་ཁྲུ་ཚད་ལྟེ་བ་ནས། །འདོད་པ་འབྱུང་བའི་ཡི་གེ་ས། །ཞབས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་འོད་ཟེར་ལས། །སྒྲིབ་པ་བསྲེག་པའི་ཡིག་འབྲུ་ཧ། །གསང་བ་མཁའ་ཡི་རང་བཞིན་ནས། །ཆོ་འཕྲུལ་འབྱུང་བའི་ཡི་གེ་ཀྵཿ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྤྱན་གཉིས་ལས། །རང་བཞིན་ཡི་གེ་ཨི་གཉིས་ཤར། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྙན་གཉིས་ལས། །རང་བཞིན་ཡི་གེ་ཨུ་གཉིས་ཤར། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ཞབས་ཤངསགཉིས་ལས། །རང་བཞིན་ཡི་གེ་ཨེ་གཉིས་ཤར། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྤྱི་གཙུག་ལས། །རྒྱལ་བའི་ཡི་གེ་ཨཱོཾ་དུ་ཤར། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཡི་གེ་འདི་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལས་ཡི་གེ་སྤྲིན་དུ་འཕྲོ་ཞིང་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་དུ་བྱུང་ལ། །སེམས་ཅན་གྱི་རྩ་གནས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཨི་གླང་པོ་ཆེའི་སྣ་ལྟ་བུ་དང་། ཨཱ་རིང་པོ་མདའ་ལྟ་བུ་དང་། ཚེག་སྟེ་ཨཿདབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་མིག་ལྟ་བུ་གསུམ་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་ཁོངས་ན་ཡོད་པ་དེ་སོ་སོར་བགྲངས་པས་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔའོ་ཞེས་རོང་པ་གསུང་ལ། ཁ་ཅིག་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ་དུ་བཞེད་དེ། ཡི་གེ་ལྟར་ན་སྔ་མ་ལྟར་གནས་

p. 742

ཀྱང་། ལྷའི་དབང་གིས་ཕྱི་མ་ཉིད་རིགས་སོ་ཞེས་པའང་འདོད་མོད་ཀྱི། འདིར་ཡི་གེའི་མགོ་གླང་པོ་ཆེའི་སྣ་ལྟ་བུ། ཐིག་ལེ་ཚེག་དྲག་མིག་ལྟ་བུ། ཤད་མདའ་ལྟ་བུ་ཉིད་ལ་ངོས་བཟུང་ངོ་། །སྤྱིའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གསུམ་སྟེ། དོན་གྱི་འབྲེལ་དགོད། ཚིག་གི་དོན་བཤད། སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངང་ལས་ཐུགས་རྗེ་འཕྲོས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་གསུངས་པ་དེ་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡི་གེ་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་གྱི་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་པའི་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེའི་དབྱིངས་སུ་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡི་གེའི་ངོ་བོར་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་དགོངས་པ་མི་གཡོ་བར་ཆོས་ཉིད་མཉམ་རྫོགས་ཆེན་པོའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་ལ་གྲུབ་པ་མེད་པས་མིང་ཙམ་དུ་གདོད་མ་ཉིད་ནས་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཡི་གེའི་ཕྲེང་བའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལས་ཕྱུང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡི་གེ་འཁོར་ལོའི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ། ལྷ་དང་སྦྱར་ཏེ་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་བཤད་པ། དེ་གཉིས་ཀའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡི་གེ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ཚུལ། ཡི་གེའི་སྤྲིན་ཇི་ལྟར་སྤྲོས་པའི་ཚུལ་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། བསྒོམ་ཚུལ་དངོས་དང་། དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་དང་། དེའི་ལས་ཚོགས་དང་སྦྱར་ཏེ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསམ་པའི་ངང་ལས་པདྨ་དང་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་ཨཿརབ་ཏུ་བརྟན་ཞིང་གཡོ་བར་མ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་དུ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཨ་དཀར་པོ་དངས་ཤིང་འཚེར་བ་

p. 743

ལས་ཡུངས་འབྲུ་བརྒྱར་གཤགས་པའི་ཚད་ཙམ་གྱི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཨ་དཀར་པོ་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་སྤྲོས་པས། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱས་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ཨའི་རྣམ་པར་གསལ་བར་གྱུར་ནས། དེ་ཐམས་ཅད་སླར་རྩ་བའི་ཨ་ཉིད་ལ་བསྡུས་ཤིང་ཐིམ་པར་གྱུར་ཀྱང་ཨ་དེ་ཉིད་སྔོན་ལས་ཆེར་འཕེལ་བའམ་ཆུང་དུ་འགྲིབ་པ་མེད་པར་བརྟན་པའི་ངང་ལ་དར་གཅིག་མཉམ་པར་བཞག་གོ །དེས་ནས་རྩ་བའི་ཨ་དེ་ཉིད་ལས་མིང་གི་ཡི་གེ་ཀ་ལ་སོགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞིའི་ཚོགས་དང་སྒྲའི་ཡི་གེ་དབྱངས་ཡིག་རྣམས་ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲོས་པའི་འོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་གསལ་ཞིང་འོད་ཟེར་གྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་འབར་བར་གྱུར་པ་ཀུན་སླར་འདུས་ཨ་ལ་ཐིམ། ཡང་འཕྲོས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོ་ཞིང་བསྡུ་བའང་སྔ་མ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་སླར་ཡང་པདྨའི་དབུས་སུ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་སྟེང་ན་ཨ་དང་ཀྵའི་མཐར་རིམ་པ་བཞིན་ས་བོན་རྣམས་བཀོད་ལ་ལྷར་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་རྒྱུའི་ཡི་གེ་སྤྲིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ནི། ལྷར་གསལ་བའི་ཐུགས་ཀར་པད་ཟླའི་སྟེང་ན་ཨ་རབ་ཏུ་བརྟན་པ་དཀར་པོ་ལས་ཨ་གྲངས་མེད་པ་འཕྲོས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་གང་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཨའི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་སླར་འདུས་སྙིང་གིའི་ཨ་ལ་ཐིམ་པས་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་གཞག་གོ །།དེ་ནས་ཡང་མཐའ་སྐོར་གྱི་ཡི་གེ་དང་ཨ་ལས་མིང་གི་ཡི་གེའི་ཚོགས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་འཕྲོས་པ་སླར་འདུས་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་གཞག་གོ །དེ་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་ཡི་གེ་སྤྲིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལས་ཚོགས་དང་སྦྱར་བ་ནི་ཞི་བ་དང་རྒྱས་པ་དང་དབང་དང་དྲག་པོ་ལ་ཨ་དང་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་དཀར་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་མཐིང་ནག་ཏུ་སྤྲོས་ཏེ། ནད་གདོན་ཞི་བ་དང་། ཚེ་དང་བསོད་ནམས་རྒྱས་པ་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་དགུག་ཅིང་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་།

p. 744

གདུག་པ་ཅན་ཚར་བཅད་པའི་ལས་བྱས་ནས། མཐར་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་གཞག་གོ །རྒྱས་པར་ནི་ལེའུ་ལྔ་པའི་སྐབས་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་ལས་ཚོགས་སྒྲུབ་པའི་ཡི་གེ་སྤྲིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་བསྒོམ་ཚུལ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་བརྟན་པར་འབྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའོ། །ཁ་ཅིག་ཨ་རབ་ཏུ་བརྟན་གྱུར་ནས་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་བརྟན་གྱི་བར་ཡི་གེ་གཅིག་ལ་བསླབ་པ་དང་། དེ་ལས་མིང་ཚོགས་ལ་སོགས་པས་མང་པོ་ལ་བསླབ་པ་སྟེ་ཆོས་སྐུ་དང་གཟུགས་སྐུའི་རྟེན་འབྲེལ་ལམ་དུ་བྱེད་པར་འདོད་དེ་ཕྱོགས་ཙམ་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་སྤྲིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་འཆད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཡི་གེའི་སྤྲིན་ཇི་ལྟར་སྤྲོས་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཡི་གེ་སྤྲོས་པ་དང་། ངོ་མཚར་གྱི་ལྟས་ཁྱད་པར་ཅན་སྣང་བའོ། །དང་པོ་ནི་ཨཿཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཏེ་འཕྲོ་གཞི་ཡིན་པས་ཁོངས་ནས་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་དུ་སྤྲོས་ཏེ། དེའང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བ་བཞིན། ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཨའི་རྣམ་པར་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ལྟར་ངག་གི་གཞི་མ་ནི་ཨའོ། །དེ་ཡང་ངག་གི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དབང་གིས་ཨ་ཉིད་བཀུག་པ་ནི་ཨི། སྨད་པ་ནི་ཨུ་སྟེ་རྩ་བ་གསུམ་མོ། །དེ་ལས་ཨ་དང་ཨི་སྦྱར་བས་ཨེ། ཨ་དང་ཨུ་སྦྱར་བས་ཨོ། བསྒྲིམས་པས་རྀ། གློད་པས་ལྀ། དེ་རེ་རེ་ལའང་རིང་ཐུང་གི་དབྱེ་བས་སྒྲའི་ཡི་གེ་བཅུ་བཞི་དང་། སྣ་དང་ལྡན་པ་ཨཾ། རྣམ་པར་བཅད་པ་ཨཿསྟེ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེའང་ཨའི་སྒྲ་དེ་ཉིད་མགུལ་པའི་གནས་དང་ཕྲད་པ་ལས་

p. 745

ཀ་དེ་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཞུམ་ཞིང་སྤྱི་བོའི་གནས་དང་ཕྲད་པ་ལས་ཁ། དེ་ཅུང་ཟད་ཞུམ་པས་ག དེ་ཁོག་སྦུབས་ཀྱི་གནས་དང་ཕྲད་པས་གྷ། དེ་སྣ་དང་ཕྲད་པས་ང་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མགུལ་གྱི་བུམ་པ་ལས་འཐོན་པའོ། །རིམ་པ་དེ་ཉིད་ལས་དཔགས་ཏེ་གཞན་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཙ་ཚ་ཛ་ཛྷ་ཉ་རྣམས་ནི་ཨ་དེ་ཉིད་རྐན་གྱི་དབུས་དང་ལྕེའི་དཀྱིལ་དུ་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བས་ལྗགས་ལས་བྱུང་བའོ། །ཊ་ཋ་ཌ་ཌྷ་ཎ་རྣམས་ནི་ཨ་དེ་ཉིད་ལྕེའི་རྩེ་མོར་ཉེ་བ་རྐན་གྱི་མཐར་ཕྲད་པ་ལས་སྤྱི་བོའི་སྒྲ་འབྱུང་བས་ལྗགས་ཀྱི་རྩེ་མོ་ལས་འཐོན་ནོ། །ཏ་ཐ་ད་ངྷ་ན་རྣམས་ནི་ཨ་དེ་ཉིད་ལྕེའི་རྩེ་མོ་དང་སོ་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བས་ལྗགས་ཀྱི་རྩེ་མོ་དང་ཚེམས་ལས་འཐོན་ཏ ོ། །པ་ཕ་བ་བྷ་མ་རྣམས་ནི་ཨ་དེ་ཉིད་མཆུ་དང་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བས་མཆུ་ལས་འཐོན་ཏོ། །དེ་དག་གི་ནང་ཚན་གྱི་བྱེ་བྲག་ནི་ཀ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡི་གེའི་ལྷག་མ་དགུ་ནི་སྡེ་ཚན་གྱི་གནས་ལ་ཡ་དང་ཤ་རྐན་གྱི་སྡེའོ། །ཝ་ནི་མཆུའོ། །ར་དང་ཥ་སྤྱི་བོའོ། །ལ་དང་ས་སོའི་སྡེའོ། །ཧ་མགུལ་པའི་སྡེའོ། །ཀྵ་མགུལ་པ་དང་སྤྱི་བོའི་ཆར་གཏོགས་པས་དེ་ནས་འབྱུང་ཡང་། གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་འཕྲོ་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྨིན་མ་ལས་ཡ། དཀུའི་སྐབས་ལས་ཝ། སྟ་ཟུར་ལས་ར། དཔུང་པ་ལས་ལ། ཐུགས་ཀ་ལས་ཤ ཕྱག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་ཥ། ལྟེ་བ་ལས་ས། ཞབས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས་ཧ། གསང་གནས་ལས་ཀྵ་རྣམས་འཐོན་ཏོ། །ཡི་གེ་དེ་དག་ལ་ཨའི་སྒྲས་ཁྱབ་པ་ནི་པི་ཝང་གི་སྒྲ་སྙན་དེས་པི་ཝང་གི་སྒྲ་མཐོ་དམན་དང་དྲག་ཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་སྤྱན་གཉིས་ལས་ཨི་ཨཱི། སྙན་གཉིས་ལས་ཨུ་ཨཱུ། ཤངས་གཉིས་ལས་ཨེ་ཨཻ། དབུའི་གཙུག་ཏོར་ལས་ཨཱ་རྣམས་འཐོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ངོ་མཚར་གྱི་ལྟས་ཁྱད་པར་ཅན་སྣང་བ་ནི་ཡི་གེ་དེ་དག་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལས་ཕྱུང་བས་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་པ་ཐམས་

p. 746

ཅད་དུ་ཡི་གེ་སྤྲིན་གྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཤར་མཐོ་ན་ནུབ་མདའ། ནུབ་མཐོ་ན་ཤར་དམའ། ལྷོ་མཐོ་ན་བྱང་དམའ། བྱང་མཐོ་ན་ལྷོ་དམའ། མཐའ་མཐོ་ན་དབུས་དམའ། དབུས་མཐོ་ན་མཐའ་དམའ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་ཆུང་ངུར་གཡོས་པས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་དག་པར་བྱས། འབྲིང་དུ་རབ་ཏུ་གཡོས་པས་སྟོང་པ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བྱས། ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་མིང་གི་མཚན་ཉིད་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་དགྱེས་པས་ཧོ་ཞེས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་བཞག་པའོ། །གསུམ་པ་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཚུལ་ལ་དྲུག་སྟེ། ཡི་གེ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་པ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡི་གེའི་འཁོར་ལོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་བསྟན་པ། ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཨའི་རང་བཞིན་དུ་འདུས་པས་ཡི་གེ་མངོན་རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་སངས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ། ཡི་གེ་ཉིད་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པས་རོལ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་བསྟན་པ། དེ་ཉིད་དུ་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་འདུས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔའི་རྫོགས་ཚུལ་བསྟན་པ། སེམས་ཉིད་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཡི་གེའི་སྒྲ་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡི་གེའི་སྤྲིན་སྤྲོས་པ་དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡི་གེ་སྤྲིན་གྱི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡི་གེ་ཨ་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སྣང་བའི་ཆ་ཙམ་མ་དོར་བས་སྟོང་པའི་མཐར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་དང་། དེ་ཉིད་དངོས་པོ་མཚན་མར་མེད་པས་མི་སྟོང་བ་ཞེས་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་པ་གང་

p. 747

གི་ཚེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའོ་ཞེས་པའི་དབུ་མའང་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་ས་སྣང་བ་དང་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་ལས་སྨྲ་བསམ་སྤྲོས་བརྗོད་ཀྱི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཡི་གེའི་ཕྲེང་བ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་གནས་སོ། །དེའི་གནས་ལུགས་ནི་ཆོས་སྐུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཨ་ཉིད་རྐྱེན་གྱིས་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་རྩ་བའི་ཨ་ལས་བཀུག་པས་ཨི། སྨད་པ་ཨུ་གསུམ་གྱི་ཁོངས་ནས། ཨ་དང་ཨི་ལས་ཨེ། ཨ་དང་ཨུ་ལ་ཨོ་སྟེ་དབྱངས་ལྔ། བསྒྲིམས་པས་རྀ། གློད་པས་ལྀ། དེ་དག་ཀྱང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་བཅུ་བཞི། ཐབས་གསལ་བོར་སྟོན་པ་ཨཾ། ཤེས་རབ་གསལ་བོར་སྟོན་པ་ཨཿསྟེ་ཨཱ་ལི་ཞེས་བྱའོ། །ཨ་ཉིད་མགྲིན་པ། རྐན། ལྕེ་རྩེ། སོ། མཆུ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཏེ་བརྗོད་པས། ཀ་ཙ་ཊ་ཏ་པ། དེ་རྣམས་སྒྲ་དྲག་ཏུ་བོས་པ་ལས། ཁ་ཚ་ཋ་ཐ་ཕ། ཞན་དུ་བོས་པ་ལས། ཀ་ཛ་ཌ་ད་བ། དེ་དག་ཆེར་བོས་པ་ལས། གྷ་ཛྷ་ཌྷ་དྷ་བྷ། དེ་དག་སྣ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་པས། ང་ཉ་ཎ་ན་མ་སྟེ་སྡེ་ཚན་ལྔ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་དག་དང་མཐུན་པར་ཡ་དང་ཤ་ནི་རྐན་ལས། ར་དང་ཥ་ནི་ལྕེ་རྩེ་བསྒྱུར་བ་ལས། ལ་དང་ས་ནི་སོ་ལས། ཝ་ནི་མཆུ་ལས། ཧ་ནི་མགྲིན་པ་ལས། ཀྵ་ནི་སྤྱི་བོ་ལས་སོ། །ཨའི་སྒྲ་དེ་ཉིད་མགུལ་པའི་གནས་སོགས་དང་ཕྲད་པས་ཀ་ལ་སོགས་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་ཀཱ་ལི་དང་ཨཱ་ལིའི་སྒྲའི་མིང་གིས་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ནི་ཡེ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱལ་པོ་ཨ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་སངས་རྒྱས་པས་ན། ཨ་སངས་རྒྱས་པ་བཞིན་དུ་ཨའི་ངང་ལས་འཕྲོས་པའི་ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་པར་ངེས་ཏེ་ངོ་བོ་གཅིག་གི་རོལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་

p. 748

ལ་ཨ་ནི་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་དབྱིངས་སོ། །ཡི་གེ་བཅུ་བཞི་རྩ་གཉིས་ནི་དེའི་ངང་ལས་འཕྲོས་པའི་སངས་རྒྱས་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །དེའི་རང་བཞིན་ནི་ཡི་གེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཡི་གེ་ཚིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་བསྟན་པ་དང་། ཡི་གེའི་རོལ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ཆོས་སྐུར་གནས་པས་ཨེ་མ་ཧོ་རང་བཞིན་ལོངས་སྐུར་སྣང་བས་ངོ་མཚར་ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་སྐུར་ཤར་བས་ཡ་མཚན་པའི་དོན་གྱི་ཡི་གེ་སྤྲིན་གྱི་འཁོར་ལོ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་མགོ་ཚེག་ཤད་གསུམ་བསྣན་པས་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔའི་ཚོགས་རྣམས་ནི་མིང་དང་ཚིག་རྣམས་མ་ལུས་པ་འཛིན་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འཛིན་ན་དཔེར་ན་གཟུགས་ཀྱི་མཐའ་རྡུལ་ཕྲན། རྡུལ་ཕྲན་འདུས་པ་ལས་གོང་བུ་སྟེ། རྡུལ་ཕྲན་ནི་གོང་བུ་འཛིན་པའི་གནས་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། མིང་གི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ཡི་གེ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་འདུས་པ་ལས་དབྱངས་ཨ་གཅིག་གིས་བཅིངས་པའི་ཡི་གེ་ཀ་ལྟ་བུ་དེ་དཔྱད་འགྲུབ་བོ། །དེ་འདུས་པས་ཀ་བ་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་མིང་འགྲུབ་བོ། །དེ་འདུས་པས་ཚིག་གི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་འགྲུབ་པས་ན། ཡི་གེ་རྣམས་ནི་མིང་ཚིག་གི་གནས་སོ། །དེ་ལས་ཐེག་པའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་ཆེན་པོ་ངག་ཏུ་སྨྲ་ཞིང་གཞན་ལ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་ཚིག་དོན་མ་ལུས་པའི་འབྱུང་གནས་སུ་ཡེ་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། རགས་པའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་རང་གི་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཅིང་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གདོད་མ་ཉིད་ནས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མའི་ཆོས་སུ་མི་དམིིགས་ཀྱང་། སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཆུ་ཟླ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་

p. 749

དང་སེམས་ཅན་གྱི་རྩ་གནས་འཁོར་ལོ་རྣམས་ན་ཡི་གེ་དེ་དག་གི་དབྱིབས་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་གནས་ཏེ། ཨ་སེང་གེ་བསྒྱིངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཀ་བ་དན་བརྩེགས་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་གནས་ཤིང་། ཁ་དོག་ཀྱང་ཨཱ་ལི་རྣམས་དམར་པོ་དང་། ཀཱ་ལི་རྣམས་དཀར་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་སོ། །དེ་དག་བསྒོམས་པ་ལས་རྣལ་འབྱོར་བའི་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་དོན་ཡང་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ནང་དོན་གྱི་ཡི་གེའི་མཛད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡི་གེའི་སྤྲིན་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་མིང་དང་ཚིག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་རོལ་པ་ཅིར་ཡང་སྤྲུལ་ཅིང་འགྲོ་བའི་སྐལ་བ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟོན་པར་མཛད་པའོ། །འདི་ལྟར་སྣང་བ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཡི་གེའི་གླེགས་བམ་གྱི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་མིིང་ཚིག་གི་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྱང་འགྲོ་བའི་དོན་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་ཡི་གེ་འཁོར་ལོའི་མཛད་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷའི་ས་བོན་བསྒོམས་པའི་ཡི་གེ་ལས་ཀྱང་གསང་སྔགས་འགྲུབ་པ་ནི་ཡི་གེ་འཁོར་ལོའི་སྤྲུལ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་སྤྲིན་སྤྲུལ་པ་ཉིད་དུའང་གནས་སོ། །ལྔ་པ་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིར་སྔ་ཕྱི་ད་ལྟ་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་སྐུའི་སྐུ། སྐུའི་གསུང་། སྐུའི་ཐུགས་རེ་རེ་ལའང་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་གཉིས་བསྣན་ནས་ལྔ་ལྔར་ཕྱེ་བས་བཅོ་ལྔ། དེ་བཞིན་དུ་གསུང་དང་ཐུགས་ལའང་བཅོ་ལྔ་བཅོ་ལྔ་སྟེ་རིགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་པོ་དེ་ཉིད་ཡི་གེའི་མགོ་ཨ་ནས་མཇུག་ཀྵའི་བར་ལ་རྫོགས་པས་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་སྙེད་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ཉིད་ལ་ཚང་ཞིང་འདུས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་ཉིད་དུ་འཆད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་རིགས་འདུས་པར་

p. 750

བཤད་པའི་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་མ་མཐོང་བར་ཟད་དོ། །དྲུག་པ་སེམས་ཉིད་ཡི་གེར་སྣང་པའི་ངེས་ཚིག་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སེམས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡི་གེའི་དོན་དུ་བསྟན་པ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་ཡི་གེར་སྣང་བས་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཚུལ། སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡི་གེ་གང་གིས་བྲིས་ཤིང་བཀོད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡི་གེ་སྟེ། ཡི་གེ་དེ་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་བརྗོད་ལས། ཨ་ནི་ཡིག་འབྲུ་ཀུན་གྱི་མཆོག ཁོང་ནས་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད། །དོན་ཆེན་ཡི་གེ་དམ་པ་སྟེ། །བརྗོད་པ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཡི་མཆོག །ཚིག་ཀུན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་པ་དང་། མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ཡི་གེ་ནི་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་ཨའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཨའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པ་དོན་དམ་པའི་ཡི་གེ་དེ་ཉིད་འོད་གསལ་པའི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར། རྟེན་བྱེད་པའི་སྐུའི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་གོ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཡོན་ཏན་གྱི་འཁོར་ལོ། ཐོགས་པ་མེད་པས་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་སྟེ། རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ངོ་མཚར་གྱི་མཆོག་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དགོངས་པ་ཡ་མཚན་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་རང་ལ་སྣང་བར་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་འགུགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའང་བསྒོམས་པས་སྐུ་གསུམ་རང་ལ་འཆར་བའི་དོན་ཏོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཡི་གེ་དེ་ཉིད་སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ངང་ལ་ཡེ་ཤེས་

p. 751

ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་བྱ་རྩོལ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཡེ་ནས་བྲིས་པ་སྟེ་གཏན་དུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ལ་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དོན་དུ་བཏགས་པ་ནི་གསར་དུ་བྱས་པའམ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡི་གེ་སྤྲིན་གྱི་འཁོར་ལོ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ནས་རང་ཆས་སུ་གནས་པར་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་ལྷ་དང་སྦྱར་ཏེ་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་དོན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང་། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུའོ། །དང་པོ་ནི། ཡི་གེའི་མགོ་བེར་ཀ་རིས་ནི་ཨི་གླང་པོ་ཆེའི་སྣ་ལྟ་བུས་མཚོན་ནས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་མ་ནོར་བ་སྟེ། གླེགས་བམ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མའི་མགོ་འདྲེན་ཅིང་འཇུག་པའི་སྒོར་གྱུར་པས་ལམ་གྱི་ལས་སུ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་རྟའི་འདྲེན་བྱེད་བཞིན་ནོ། །ཡི་གེའི་ཐིག་ལེ་ནི་ཚེག་སྟེ་ཨཿདབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་མིག་ལྟ་བུ་ནི་མཚན་མ་ཉེ་བར་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་དུ་མེད་པ་གསུང་རྡོ་རྗེ་མཚོན་པ་ཤེས་རབ་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ། ཨའི་རྣམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ནོ། །དེའི་བྱེད་ལས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིི་མིང་དུ་སོ་སོར་གྲུབ་ཅིང་སྨྲ་བའི་ལས་བྱེད་དོ། །དེའང་ཨ་རེ་རེས་མ་བཅིངས་ན་དབྱངས་གཅིག་གིས་བཅིངས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་མིང་མི་འགྲུབ་ལ། དེ་མ་གྲུབ་ན་ཀ་བ་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་མིང་མི་འགྲུབ་པས། འདིར་དངོས་པོ་སོ་སོའི་མིང་གྲུབ་པའི་ལས་བྱེད་པའོ། །ཡི་གེའི་ཤད་ནི་ཨ་དྲང་པོ་མདའ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བ་སྐྱོབ་པའི་མཚོན་བྱེད་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་སྟེ། བྱེད་ལས་ཡི་གེ་རྣམས་མ་འདྲེས་པར་ཚིགས་སུ་གཅོད་པའོ། །འདིར་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་གཙུག་ལག་གི་དོན་མཐའ་དག་བལྟ་བའི་མིག་ལྡོངས་ཤིང་། མདོ་དང་རྒྱུད་སྡེའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལེགས་

p. 752

པར་མི་ཤེས་པར། རྡོལ་ཐབས་སུ་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱིས་མགོ་ཤད་ཚེག་ཅེས་སྨྲོས་པ་མི་འཐད་དེ། རྒྱ་དཔེ་ལ་མེད་པས་བོད་ཀྱིས་བྱས་པའོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ནི་བོད་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་མ་མཐོང་ཞིང་། རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་བསྟན་བཅོས་ལེགས་པར་མ་བསླབས་པ་ཡུལ་ཐ་དད་ཀྱི་གླེགས་བམ་མ་མཐོང་བས་རེ་བདེན། དེ་ལྟ་ནའང་འདི་དག་གི་འཐད་པ་ཅུང་ཟད་ལུང་གིས་དགོད་པར་བྱ་སྟེ། དཔལ་སྦྱིན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། མགོ་ནི་ཐོག་མར་མཚོན་པ་སྟེ། །དང་ལ་གཟུགས་སུ་མཚོན་པའོ། །དེ་ནི་ཡི་གེའི་མགོ་ཡིན་ཕྱིར། །བེར་ཀ་རིས་ལ་མགོ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཡི་གེ་མགོ་ནི་ཐིག་ཡིན་ཏེ། །ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ལས། །མ་ནོར་ལམ་ནི་ཐིག་ཡིན་ཕྱིར། །ལམ་མཁན་ཐིག་ནས་ཡི་གེར་ཞུགས། །ཞེས་པ་དང་། དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཚེག་ནི་ཚིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། །ཡི་གེ་སྡུད་ཕྱིར་མིང་དུ་སྨྲ་། །དོན་གྱི་སྙིང་པོ་བདེར་སློང་བ། །དེ་ཕྱིར་ཚེག་ལ་ཏིག་ཅེས་བྱ་། །ཞེས་པ་དང་། རྒྱན་དམ་པ་ལས། སྡུད་པའི་ཕྱིར་ན་ཚེག་ནི་ཏིག །ཐོར་བ་བསྡུས་པས་མིང་དུ་སྨྲ། །གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ལས། །དེ་ནི་ཤད་དུ་སྣང་བའོ། །ཞེས་པ་དང་། དཔུང་བཟང་ལས། གུག་སྐྱེད་ཀླད་ཀོར་ཚེག་རྣམས་མ་ཉམས་པར། །ཞེས་གསུངས་པས་ན། བཀའ་ཡང་དག་པ་དེ་དག་ཀྱང་བོད་མར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྩོད་པ་ངན་པ་ཕྲག་དོག་གི་མུན་པ་མི་བཟད་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་དབང་གིས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དག་གི་རྒོལ་བ་ནི་དོན་ལ་མི་གནས་པས་འདིར་སྤང་བར་བྱ་བ་ཙམ་དུའང་མི་འོས་ཏེ། རྣམ་ངེས་ལས། ལོག་པའི་ལམ་ལ་མཐའ་མེད་ཕྱིར། །དེ་དག་འདིར་ནི་སྤྲོ་བྱ་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །འོན་ཀྱང་ལ་ལ་དག་གི་ཐེ་ཚོམ་ཅུང་ཟད་བསལ་བའི་ཕྱིར་བཀོད་ཀྱི། རང་བཞིན་ལ་

p. 753

འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྒོལ་བའམ། སྒོ་ཁྱི་ངན་པ་དག་གིས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཟུག་པའམ། བ་ལང་རྫི་དག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རང་བཞིན་ལ་དམོད་པ་བས་ཀྱང་བློ་གྲོས་བླུན་པའི་ཕྱིར། ཕྱུགས་པས་ཀྱང་ཕྱུགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་དང་མཐུན་ནོ། །གཉིས་པ་ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་དོན་དང་། གཞུང་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། འཁྲུགས་ཀྱི་དོན་སྡེབས་པ། མིང་གི་བརྡ་བཤད་པ། གདངས་ཀྱི་འཆར་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཞུང་གི་སྐབས་འདིར་ཡི་གེའི་རིམ་པ་ཅུང་ཟད་འཁྲུགས་པར་སྣང་བ་ནི་ལྷའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཐོག་མའི་ཨ་ནི་ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དང་། སྒོ་མ་བཞིའི་རྗེས་ཉིད་དུ་ཀྵ་ནི་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སྟེ་གདངས་ཀྱི་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་མོ། །དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་སྨྲོས་པར་ཐུབ་པ་དྲུག་ལས་གཞན་པའི་ཐོག་མཐར་བཤད་པས་རང་སྣང་གི་ལོངས་སྐུ་རྣམས་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པ་གཞིའི་ཀུན་བཟང་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་ཤར་བའི་རོལ་པར་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །དེའང་གཞིའི་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་ནི་ཐོག་མའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སྟེ་མཐར་ཐུག་གི་གྲོལ་གཞིའོ། །དེའི་སྣང་སྟོང་གི་ཆ་གདངས་ཀྱི་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་མོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་སྐུ་འོད་གསལ་བའི་ངང་ལས་ལོངས་སྐུ་རང་སྣང་དུ་འཆར་བར་བསྟན་པའོ། །དེའི་ངང་ལས་རང་སྣང་དག་པའི་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་འཇའ་ཚོན་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནས་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ས་བོན་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ལྷ་དེ་དག་གི་ཐུགས་ཀྱི་རྩལ་ལས་ཐུགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཞི་འཆར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ནང་གི་སེམས་དཔའ་བཞིའི་ས་བོན་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་གི་སྣང་ཆས་ཉོན་མོངས་པ་སེམས་སུ་ཞེན་པ་ཤེས་བྱའི་སྒྲུབ་པ་འཇོམས་པར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཞིའི་གདངས་

p. 754

ལས་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་ས་བོན་བསྟན་ཏོ། །སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་སྤྱད་བྱའི་ཡུམ་བཞི་ནི་སོ་སོའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བར་མཚོན་པས་དེ་དག་གི་ས་བོན་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་སྣང་ཡུལ་བཞི་པོའི་ཞེན་པ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་འཇོམས་པར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་རྩལ་ལས་སྟོབས་ཆེན་སྣང་བས་དེའི་ས་བོན་བསྟན་པའོ། །ཡང་རྩ་བའི་རིགས་ལྔའི་གསུང་གི་རྩལ་ལས་གསུང་གི་སེམས་དཔའ་བཞི་སྣང་བས་དེ་དག་གི་ས་བོན་བསྟན་ཏོ། །གསུང་དེས་ངག་གི་སྒྲུབ་པ་འཇོམས་པར་མཚོན་པ་ལ་རྟ་མགྲིན་ཤར་བས་དེའི་ས་བོན་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་གི་གཞལ་བྱའི་སྣང་ཡུལ་དུས་ཀྱི་སེམས་མ་བཞི་ནི་གསུང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དུས་བཞི་ཀུན་ཏུ་སྣང་བས་ཡུམ་བཞིའི་ས་བོན་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་གི་རང་བཞིན་མཐའ་བཞིའི་དྲི་མ་ལས་འདས་པར་མཚོན་པས་སྒོ་མ་བཞི་སྣང་བའི་ཕྱིར་སྒོ་མ་བཞིའི་ས་བོན་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ངང་ལས་འཆར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཀྵ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ལྷ་དེ་དག་གི་སྐུའི་རྩལ་ལས་འཇིག་རྟེན་སོ་སོར་ཐུབ་པ་དྲུག་སྣང་བ་ནི་འཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་མཚོན་པས་དེ་དག་གི་ས་བོན་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྐུའི་རང་བཞིན་ལས་འཕྲིན་ལས་སུ་ཤར་བའི་གཙོ་བོའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་གདངས་ལས་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེའི་ས་བོན་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གདངས་ལས་ཁྲོ་བོའི་ཞིང་ཁམས་རང་སྣང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བུདྡྷ་ཧེ་རུ་ཀའི་ས་བོན་ཨཱོཾ་གྱིས་མཚོན་པའི་ངོ་བོར་མཐར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཡི་གེའི་བརྡ་བཤད་པ་ནི། སྐྱེ་མེད་དང་ཐུགས་ཀྱི་བརྡ་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་ལ་བརྗོད་པ་ནི་དབྱིངས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་གི་ཐུགས་རྗེ་འགག་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ངང་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་འཆར་བའི་གཞིར་གོ་བའི་བརྡར་བརྗོད་པའོ། །རིགས་ལྔ་ཡབ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ནི། ཐབས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་རང་སྣང་ཕུང་པོ་ལྔ་གནས་

p. 755

སུ་དག་པར་བསྟན་པའོ། །ཡུམ་ལྔ་ལ་དྲྭ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ནི་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པས་འབྲེལ་པར་མཚོན་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་ལྔ་དབྱིངས་སུ་དག་པར་བསྟན་པའོ། །ནང་གི་སེམས་དཔའ་བཞི་ལ་ཐུགས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དག་པ་ཉིད་མཚོན་པའོ། །ཡུལ་གྱི་སེམས་མ་བཞི་ལ་སྐུའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ནི་དབང་ཤེས་འཆར་བའི་སྣང་ཡུལ་རགས་པར་སྣང་བ་སྟེ། དེ་དག་གནས་སུ་དག་པར་མཚོན་པའོ། །ཕྱིའི་སེམས་དཔའ་བཞི་ལ་གསུང་གི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ནི། དབང་པོ་གསལ་ཅིང་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དེ་དེ་དག་གནས་སུ་དག་པར་མཚོན་པའོ། །དུས་ཀྱི་སེམས་མ་བཞི་ལ་དག་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ནི། དུས་བཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་ལས་འདས་པ་སྟེ་གནས་སུ་དག་པར་མཚོན་པའོ། །སྒོ་བ་བཞི་ལ་འཇིག་པའི་སྒྲས་བཏགས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་བདུད་བཞི་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་འཇོམས་ཤིང་གནས་སུ་དག་པའི་བརྡའོ། །སྒོ་མ་བཞི་ལ་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་སྒྲས་འཕངས་པ་ནི། ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚད་མེད་པས་འགྲོ་བའི་དོན་ལྷུན་གྱིིས་གྲུབ་ཅིང་བདག་དང་བདག་གི་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པ་གནས་སུ་དག་པར་མཚོན་པའོ། །ཐུབ་པ་དྲུག་ལ་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ནི། སྤྲུལ་པ་གྲངས་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་མུ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་མཛད་ཅིང་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་བག་ཆགས་གནས་སུ་དག་པར་མཚོན་པའོ། །ཁྲོ་བོའི་རང་བཞིན་ལ་ཐམས་ཅད་ཞིག་པར་བརྗོད་པ་ནི། གདུལ་བྱ་དྲེགས་པ་འདུལ་ཞིང་སྣང་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་སུ་དག་པར་མཚོན་པའོ། །གསུམ་པ་གདངས་ཀྱི་འཆར་ཚུལ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་སྣང་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ན་གཙོ་བོ་ཕྱོགས་རྣམས་གང་ནས་བལྟས་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཞལ་གཟིགས་པའི་ཤར་དུ་མི་བསྐྱོད་པ་ཡབ་ཡུམ་ལ་སའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱམས་པ། ལཱ་སྱེ་མ་དང་། དྷུ་པེ་མ་བཞིས་བསྐོར་བའི་ཤར་དུ་སྒོ་བ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་དང་ལྕགས་ཀྱུ་མས་མཚོན་པ་སྟེ་དཀྱིལ་འཁོར་དྲུག་ཕྲག་གཅིག་དང་། ལྷོར་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ཡབ་ཡུམ་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་། སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སེལ།

p. 756

མཱ་ལེ་མ་དང་། པུཥྤེ་མ་བཞིས་བསྐོར་བའི་ལྷོར་སྟོབས་པོ་ཆེ་དང་ཞགས་པ་མས་མཚོན་པ་སྟེ་དྲུག་དང་། ནུབ་ཏུ་འོད་དཔག་མེད་ཡབ་ཡུམ་ལ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ། གཱི་ཏི་མ་དང་། ཨཱ་ལོ་ཀེ་མ་བཞིས་བསྐོར་བའི་ནུབ་ཏུ་རྟ་མགྲིན་དང་ལྕགས་སྒྲོག་མས་མཚོན་པ་དྲུག་དང་། བྱང་དུ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ཡབ་ཡུམ་ལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། འཇམ་དཔལ་དང་། ནིརྟི་མ། གནྡྷེ་མ་བཞིས་བསྐོར་བའི་བྱང་དུ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་དང་དྲིལ་བུ་མས་མཚོན་པ་སྟེ་དྲུག་ཕྲག་དྲུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རང་གསལ་བའི་གདངས་ལས། སྟེང་གཞི་ཁྲོ་བོའི་ཞིང་ཁམས་དང་། ཐུབ་པ་དྲུག་གི་སྤྲུལ་པ་གྲངས་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་འཕྲོ་བར་རང་སྣང་བས་ཚུལ་གྱིས། དུས་རྟག་པ་རྒྱུན་གྱི་འཁོར་ལོར་བཞུགས་པར་འདོད་དེ། ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུད་ལས། སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་ཁམས་ན། །རང་སྣང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ། །དྲུག་ཕྲག་དྲུག་གི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར། །གདངས་ཀྱི་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། །ཐུབ་པ་གྲངས་མེད་རྟག་པར་འཕྲོ། །དེ་བཞིན་འགྲོ་ལ་རྟག་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་སྙིང་ག་དང་སྤྱི་བོ་ལ་བརྟེན་པར་འདོད་དེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཙིཏྟ་རིན་ཅེན་གཞལ་ཡས་ན། །ཞི་བའི་སྐུ་ནི་རྫོགས་པ་དང་། །རང་རང་མགོ་ལ་ཁྲོ་སྐུར་གསལ། །གདངས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཅེས་སོ། །ཕྱིས་བར་དོར་ཡང་སྐུ་དེ་དག་བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་ལྔར་རིམ་གྱིས་ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཆར་བར། མན་ངག་སྙིང་གི་དགོངས་པ་ལས། བར་དོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དྲུག་ཕྲག་དང་བཅས་པ་འཆར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའང་རྒྱུད་འདི་ནི་གསང་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བར་སྟོན་པ་གསུངས་པས་གོང་མ་རྣམས་དང་གཅིག་ཏུ་འདུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཐིག་ལེའི་སྐོར་བཞིན་དགོངས་པ་བླང་བར་རིགས་སོ། །དེའང་ཚུལ་འདི་ནི་

p. 757

སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་དང་། བི་མ་ལས་ཞི་ཁྲོ་དོན་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་མཛད་པའི་མན་ངག་གི་ཡི་གེ་ཆེན་པོ་ནས་བཏུས་ཏེ་འདིར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་དོན་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་གསང་ཞིང་གཅེས་པ་སྟེ་རྒྱུད་འདིའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་པའོ། །གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ནི་སྔ་རབས་པ་བཞིན་སྡེ་ཚན་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་འགལ་བ་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དཀྲུགས་ཏེ་བཤད་པས་འཆད་པ་པོས་འཆད་མི་བདེ་ཞིང་། ཉན་པ་པོས་གོ་དཀའ་བས་ཡི་གེའི་རིམ་པ་བཞིན་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་ལྔ་སྟེ། དབྱིངས་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་དང་བཅས་པའི་ཡི་གེ །།ནང་སེམས་སྒོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཡི་གེ ཕྱི་སེམས་སྒོ་མ་དང་བཅས་པའི་ཡི་གེ ཡེ་ཤེས་ཐུབ་པ་དང་བཅས་པའི་ཡི་གེ སྒོ་སྐྱོང་ཁྲོ་བོ་དང་བཅས་པའི་ཡི་གེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཡི་གེ རིགས་ལྔ་ཡབ་ཀྱི་ཡི་གེ ཡུམ་གྱི་ཡི་གེའོ། །དང་པོ་ནི། ཨ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་སྟེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། དེ་ལ་ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོའོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དོན་གསུངས་པ་དང་གཅིག་གོ། གཉིས་པ་ནི། ཋ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྒོ་སྟེ་ཐབས་སྣང་བའི་སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲུལ་པའི་ངོ་བོ་དབྱིངས་ལས་མ་སྐྱེས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཐུགས་རྣམ་སྣང་གི་ས་བོན་ཉིད་དོ། །ཊ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཐབས་སྣང་བའི་སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་སུ་རྣམ་འཕྲུལ་མི་བསྐྱོད་པའི་ས་བོན་ཉིད་དོ། །ཌ་ནི་ཚོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཐབས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་འཕྲུལ་ཡིད་བཞིན་རིན་ཅེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་ས་བོན་ཉིད་དོ། །ཌྷ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཐབས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲུལ་པ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་ས་བོན་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དོ། །ཎ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་

p. 758

པའི་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུས་ཀུན་ཏུ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་ས་བོན་ཉིད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། ཐ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་དྲྭ་བ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མའི་ས་བོན་ཉིད་དོ། །ཏ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དྲྭ་བ་བརྟན་པ་སངས་རྒྱས་སྤྱན་མའི་ས་བོན་ཉིད་དོ། །ད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲྭ་བས་འོད་ཟེར་ལྷམ་མེ་སྣང་བ་གོས་དཀར་མོའི་ས་བོན་ཉིད་དོ། །དྷ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དྲྭ་བས་འཁྲུལ་བ་མཱ་མ་ཀཱིའི་ས་བོན་ཉིད་དོ། །ན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དྲྭ་བས་ཀུན་ཏུ་མཛེས་པ་དམ་ཚིག་སྒྲོལ་མའི་ས་བོན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནང་སེམས་སྒོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཡི་གེ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབང་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཞི་དང་ཐུགས་ཀྱི་སྒོ་བའི་ཡི་གེ ཡུལ་གྱི་སེམས་མ་བཞི་དང་སྐུའི་སྒོ་བའི་ཡི་གེའོ། །དང་པོ་ནི། ཀ་ནི་སྤྱན་གྱི་ཐུགས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབྱིངས་སུ་དག་པའི་མཆོག་སའི་སྙིང་པོའི་ཡི་གེའོ། །ཁ་ནི་སྙན་གྱི་ཐུགས་རྣ་བའི་རྣམ་ཤེས་དག་པའི་མཆོག་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའོ། །ག་ནི་ཤངས་ཀྱི་ཐུགས་སྣའི་རྣམ་ཤེས་དག་པའི་མཆོག་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའོ། །གྷ་ནི་ལྗགས་ཀྱི་ཐུགས་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་དག་པའི་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་སོ། །ང་ནི་དབང་ཤེས་དེ་དག་གི་འཛིན་པ་ཐུགས་ཀྱང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དང་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་པ་དག་པའི་སྒོ་བ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཙ་ནི་སྤྱན་གྱི་སྐུ་ཡི་མཆོག་གཟུགས་དག་པ་སྒེག་མོའོ། །ཚ་ནི་སྙན་གྱི་སྐུ་ཡི་མཆོག་སྒྲ་དག་པ་གླུ་མའོ། །ཛ་ནི་ཤངས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་མཆོག་དྲི་དག་པ་ཕྲེང་བ་མའོ། །ཛྷ་ནི་ལྗགས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་མཆོག་རོ་དག་པ་གར་མའོ། །ཉ་ནི་སྐུ་ཡང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཡུལ་རྣམས་དང་སྒོ་གསུམ་ལ་གྱི་ཞེན་བྱེད་ཡུལ་དུ་འཛིན་པ་དག་པའི་སྐུའི་ཁྲོ་བོ་སྟོབས་པོ་ཆེར་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་ཕྱི་སེམས་སྒོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཡི་གེ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབང་པོའི་སེམས་དཔའ་བཞི་གསུང་གི་སྒོ་བ་དང་བཅས་པ། དུས་ཀྱི་སེམས་མ་བཞི་སྒོ་

p. 759

མ་དང་བཅས་པའོ། །དང་པོ་ནི། པ་ནི་སྤྱན་གྱི་གསུང་མིག་གི་དབང་པོ་གནས་སུ་དག་པའི་མཆོག་བྱམས་པའི་ཡི་གེའོ། །ཕ་ནི་སྙན་གྱི་གསུང་གི་མཆོག་རྣ་བའི་དབང་པོ་དག་པ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་སེལ་ལོ། །བ་ནི་ཤངས་ཀྱི་གསུང་གི་མཆོག་སྣའི་དབང་པོ་དག་པའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའོ། །བྷ་ནི་ལྗགས་ཀྱི་གསུང་གི་མཆོག་ལྕེའི་དབང་པོ་དག་པ་འཇམ་དབྱངས་སོ། །མ་ནི་གསུང་ཡང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་སྟེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་བྱེད་དག་པ་རྟ་མགྲིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡ་ནི་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་བདུག་སྤོས་མའོ། །ཝ་ནི་ད་ལྟར་གནས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་མེ་ཏོག་མའོ། །ར་ནི་མ་འོངས་པ་ན་འཇིག་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་སྣང་གསལ་མའོ། །ལ་ནི་དུས་བཞི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་རང་སྣང་བའི་སྟོང་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དྲི་ཆབ་མའོ། །སྒོ་མ་བཞི་ལ། ཤ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་པས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ་ལྕགས་ཀྱུ་མའོ། །ཥ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆད་པའམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཞགས་པ་མའོ། །ས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་ཞིང་བདག་མེད་པས་ལྕགས་སྒྲོག་མའོ། །ཧ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲིལ་བུ་མའོ། །བཞི་པ་ཡེ་ཤེས་ཐུབ་དྲུག་དང་བཅས་པའི་ཡི་གེ་ལ། ཀྵ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྒོ་སྟེ་རང་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐུགས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་སྟེ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཀྱིི་ཡི་གེའོ། །ཐུབ་པ་དྲུག་ལ། ཨི་ནི་ལྷའི་གནས་ཇི་སྙེད་པར་ལྷའི་ཐུབ་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྒྱ་མཚོའི་རྡུལ་ཕྲ་བ་སྙེད་འཕྲོས་པས་ལྷ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འདུལ་བ་བརྒྱ་བྱིན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཨཱི་ནི་རྡུལ་སྙེད་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་ཐུབ་པ་ཐག་བཟང་རིས་དང་། ཨུ་ནི་རྡུལ་སྙེད་མི་རྣམས་སུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་། ཨཱུ་ནི་རྡུལ་སྙེད་བྱོལ་སོང་རྣམས་ཀྱི་ཐུབ་པ་སེང་གེ་རབ་བརྟན་དང་། ཨེ་ནི་རྡུལ་སྙེད་ཡི་དྭགས་སུ་ཁ་འབར་

p. 760

དྷེ་བ་དང་། ཨཻ་ནི་རྡུལ་སྙེད་དམྱལ་བ་རྣམས་ལ་ཨ་ཝ་གླང་མགོས་འདུལ་བའི་ཡི་གེའོ། །ཡི་གེ་དྲུག་པོ་དེ་ཡང་ཚངས་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒོ་སྟེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པའོ། །ལྔ་པ་སྒོ་སྐྱོང་ཁྲོ་བོ་དང་བཅས་པའི་ཡི་གེ་ལ་གཉིས་ལས། སྒོ་བ་ནི་ཨོ་ནི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་འཇིག་པར་བྱེད་ཅིང་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་སྟེ་བྱང་སྒོའི་ཁྲོ་བོ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའོ། །གཉིས་པ་ཁྲོ་བོའི་ཡི་གེ་ནི་ཨཱོ ྂ་ནི་གཟུང་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཞིག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞི་བའི་གདངས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཁྲོ་བོར་སྣང་བའོ། །དེའང་བིནྡྷུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། ཟླ་ཚེས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས། ཁོག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། ནཱ་ད་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས། རང་བཞིན་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཐ་མ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ཞི་ཁྲོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡི་གེ་སྤྲིན་ལས་འཕྲོ་ཚུལ་ཕྱོགས་ན་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ངོ་། །ཡི་གེའི་སྤྲིན་ནི་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་དུ་གནས་ལ། ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་བུདྡྷ་ཧེ་རུ་ཀའི་ས་བོན་ཨཱ ོྂ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་ལས་འཕྲོས་པའོ། །གསུམ་པ་དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་སྤྲིན་འདིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཕྲེང་བ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་སོ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡི་གེ་སྤྲིན་དེ་ཉིད་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ངོ་བོར་ཡེ་ནས་གནས་པ་ལ་ངོ་མཚར་བར་བསྟན་པའི་ཚུལ་ནི་ཨ་ཧོ་ཞེས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་བཞད་པའོ། །གསུམ་པ་དེ་གཉིས་ཀའི་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཕྱུང་བ་དང་། དོན་བསྡུ་བ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཡི་གེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། དེ་ནས་རང་སྣང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཙུན་མོའི་ཚོགས་དང་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་ཉིད་

p. 761

ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡི་གེའི་སྤྲིན་གྱི་གསང་བ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་འཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ་ལས་འདི་དག་ཕྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ནི། གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་ཨ་ཧོ་ཞེས་བཞད་ནས་ཡི་གེའི་འཁོར་ལོ་དེ་ཡང་ཐབས་རང་བྱུང་གི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཤེས་རབ་མཐའ་གཉིས་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ངང་ལས་སྟོན་པ་ཉིད་ལྷག་པའི་ཡེ་ཤེས་གདུལ་བྱའི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་དགྱེས་པའི་ཐུགས་རྗེའི་སྤྲིན་ཕུང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་ཡེ་ནས་མངའ་བའི་འབྲས་བུ་རྒྱལ་བ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་སྨིན་པ་སྟེ་སྣང་བ་ལས། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཕྲོ་བས་འགྲོ་བའི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ངོ་མཚར་བའི་ཡི་གེ་ཀཱ་ལི་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཚོགས་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་སྣང་བ་དེ་ཉིད། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་གསར་དུ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཡེ་ནས་གན ས་པའི་ངང་ལས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་རང་བྱུང་གི་ཐུགས་རྗེ་སྣང་བས་འདུས་བྱས་པ་ལྟར་འཁོར་ལོ་བཀོད་པ་ངོ་བོ་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་དོན་གྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་འབྱིན་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནར་ངེས་པས། དཀྱིལ་འཁོར་འཕྲུལ་ཅིང་སྣང་བར་བྱེད་པའི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་ལས་དུས་རྟག་ཏུ་འདའ་བར་མི་མཛད་པ་ནི་ཉི་མ་འོད་ཟེར་གྱི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་བཞིན་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་གཟུགས་དང་མེ་ལོང་འཛོམ་པ་ལས་གཟུགས་བརྙན་དབང་མེད་དུ་འཆར་བ་བཞིན་དུ། ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ལས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བའི་ཚེ་རང་སྣང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རང་དབང་མེད་པར་འཆར་བ་ནི་རྒྱུ་ཡི་གེ་སྤྲིན་དང་རྐྱེན་ཡེ་ཤེས་དང་གདུལ་བྱའི་སྣང་བ་ཚོགས་པའི་

p. 762

མཐུ་ཆེན་པོ་ལས་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་བས་ཧོ་ཞེས་བཞད་དོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ལས་སྤྲོས་ཚུལ་ལྟར་བཤད་དོ། །གཞན་དུ་ན་ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ལུས་ལ་གནས་ཚུལ་དང་། ལམ་བསྒོམ་ཚུལ་ལྟར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་གཉིས་སུ་མེད་པ་དགྱེས་པའི་སྤྲིན་གྱི་ཁམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་རྒྱུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་བཞིན་སྣུམ་དང་ལྡོང་བུ་ལྟ་བུ་རྩ་འཁོར་ལོ་བཞིའི་དབུས་དང་འདབ་མ་ལ་གནས་པའི་དྭངས་མ་མར་མེ་ལྟར་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཡི་གེའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་རྒྱལ་བ་སྨིན་ཅིང་གྲུབ་པར་བྱེད་པས། ངོ་མཚར་བའི་མིང་ཚོགས་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་ཡེ་ནས་གནས་པས་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་ངང་ལས་ལམ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་འདུས་བྱས་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་རང་བཞིན་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་རྡོ་རྗེ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མངོན་དུ་འབྱིན་པའི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་ལས་མི་འདའ་བར་མཛད་པ་ནི། གཞི་ཡི་གེ་ཉིད་ལམ་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དབང་གིས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་ནུས་མཐུ་འབྱུང་རུང་དུ་གཞི་ལ་ད་ལྟ་ནས་ཡོད་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཡང་ལམ་བསྒོམ་ཚུལ་དང་སྦྱར་ན་གཉིས་ལས། གྲོལ་ལམ་བསྐྱེད་རྫོགས་ལ་སྦྱར་བ་ནི་ཐབས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་ཤེས་རབ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དགྱེས་སྤྲིན་ཀུན་ཏུ་སྣང་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཚོགས་རྒྱུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་བསྒོམས་ནས། ཡི་གེ་སྤྲིན་གྱི་འཁོར་ལོ་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་བསྒོམ་ན་འབྲས་བུ་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྨིན་གྲུབ་འབྱུང་བས་ངོ་མཚར་གྱི་མིང་ཚོགས་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས། འདུས་མ་བྱས་ཆོས་སྐུ་དང་། འདུས་བྱས་གཟུགས་སྐུའི་རྡོ་རྗེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དམ་པ་འབྱིན་པའི་དམ་ཚིག་ལས་འདའ་བར་མི་མཛད་

p. 763

པ་ནི། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་མེད་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་མཐུ་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་དང་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་བཞིན་འབྱུང་བ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་ཧོ་ཞེས་པའོ། །ཐབས་ལམ་ལྟར་ན། ཐབས་ཡབ་ཀྱི་ཟླ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཡུམ་གྱི་ཉི་མ་གཉིས་སུ་མེད་པར་འདྲེས་པའི་དགྱེས་སྤྲིན་དགའ་བ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཁམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཚོགས་འཁོར་ལོ་བཞིར་བབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱལ་བ་སྨིན་ཅིང་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ངོ་མཚར་བའི་མིང་ཚོགས་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཡང་། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་ཉིད་བསྲུབས་པ་དང་འགེངས་པ་དང་འགྲེམས་པ་ལ་སོགས་པས་འདུས་བྱས་པའི་དབང་གིས་ཐབས་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེའི་དོན་དུ་གནས་པས། དཀྱིལ་འཁོར་དམ་པ་སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་འབྱིན་པའི་དམ་ཚིག་ལས་འདའ་བར་མི་མཛད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་བསྒོམས་པས་དབང་མེད་དུ་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡབ་ཡུམ་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་མཐུ་ཆེན་པོས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་པའོོ། །གཞུང་འདི་ནི་ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བས་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏོ། །དོན་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེ་གསང་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་གསུངས་པའོ། །གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡི་གེའི་སྤྲིན་དུ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའོ། །ཞེས་བརྗོད་པས་རིགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་སྣང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་ཡི་གེ་འཁོར་ལོའི་ཆོས་ཉིད་ལས་ཡེ་ནས་ཐ་མི་དད་ཅིང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་རོ་གཅིག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ལས་གནས་གྱུར་ཅིང་གཞན་དུ་སྤྲུལ་མི་དགོས་ཏེ། ངན་སོང་སྦྱོང་བའི་ཐིག་གི་ཆོ་གའི་སྐབས་ལས། ཆོས་ཀུན་ཐ་དད་རྗེས་འཇུག་ཅིང་། །ཆོས་ཀུན་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འཇུག་། །ཆོས་ཀུན་རྗེས་སུ་

p. 764

འཇུག་པ་སྟེ་། །མཐའ་བྲལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་པ་ལའང་རང་སྣང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འཕོ་བ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་དེ་དང་མཚུངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གདུལ་བྱའི་ངོར་དེ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་པའང་འཇིག་རྟེན་དུ་སྒྲོན་མ་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་སུ་དེ་ལྟར་བློ་དང་མཐུན་པར་སྣང་བ་མི་འགལ་མོད། སྐབས་འདིར་ནི་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉིད་རྟག་ཏུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་མ་འབྲེལ་བ་ཉིད་དོ། །ཡེ་ནས་གསང་བའི་སྙིང་པོ་ཡི་གེ་འཕྲེང་བའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡི་གེ་འཕྲེང་པའི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བཀོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའི་རྣམ་བཤད་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །།༈ དོན་གཉིས་པ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དོན་གྱི་འབྲེལ་དགོད། ཚིག་གི་དོན་བཤད། སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡི་གེའི་རོལ་པ་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་པ་དེ་ནས་ཡང་ཡི་གེ་འཁོར་ལོའི་སྤྲིན་བཀོད་པ་ལས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་བསྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་རྣམ་པར་འཕྲོས་པ་འདི་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གང་སྒྲུབ་པ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རིམ་པ། གང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ཡི་གེའི་སྤྲིན་གྱི་རང་བཞིན། ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་དངོས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། ཡེ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྩ་བར་བསྟན་པ། དེ་ལས་གྲུབ་པ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ། དེའི་ཡན་ལག་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ། དེ་དག་གྲུབ་པའི་དཔེའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ས་ནི་ཆུ་ལ་ཆུ་རླུང་ལ། །རླུང་ནི་མཁའ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །མཁའ་ནི་གང་ལའང་གནས་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་དག་ལ་གནས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཚུལ་བཞིན་མིན། །ཡིད་ལ་བྱེད་ལ་རྟག་ཏུ་གནས། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་བྱེད་ནི། །སེམས་ཀྱི་དག་

p. 765

པ་ལ་རབ་གནས། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ནི། །ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གནས་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་བརྟེན་ཞིང་། སེམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་འོད་གསལ་ལ་བརྟེན་པས། དེའི་ཕྱིར་གཞི་དང་རྩ་བ་གང་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཉིད་ནི་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་དག་མ་དག་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ། དོ་ཧ་ལས། སེམས་ཉིད་གཅིག་པུ་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཏེ། །གང་ལ་སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་འཕྲོ་བ། །འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཡི། །ཡིད་བཞིན་ནོར་འདྲའི་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེའང་ཤེལ་གོང་གཅིག་ལས་རྐྱེན་ཐ་དད་ཀྱིས་མེ་དང་ཆུ་འབྱུང་བ་ལྟར། གཟུང་འཛིན་བྱས་མ་བྱས་དང་རིག་མ་རིག་གིས་སེམས་ཉིད་གཅིག་ལ་འཁོར་འདས་སུ་སྣང་ཡང་དོན་ལ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡེ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་དུ་ཡེ་ནས་ཤར་ཏེ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡི་གེའི་སེམས་ཉིད་ནི་རྟོགས་ན་དོན་གཉིས་འབྱོར་པས་བརྒྱན་པའི་ཆར་རྒྱུན་དངོས་སུ་འབབ་ཅིང་། མ་རྟོགས་ན་ཡང་འདོད་རྒུ་འབྱུང་བའི་གཞིར་ཡེ་ནས་གྲུབ་པའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་ཅེན་གྱི་སྤྲིན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་ངང་ན་རང་བྱུང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡི་གེའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་དྲྭ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཡེ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་པས་ན། དེ་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པས་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་ཚེ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་དང་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་རྫོགས་པ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྩ་བ་ཡི་གེ་སྤྲིན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་གྲུབ་པའི་རྟགས་

p. 766

སུ་ལས་བཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྟན་པ། ཕུང་པོ་ལྔ་གནས་སུ་དག་པའི་རྟགས་སུ་འབྱུང་བ་ལྔ་ཟད་པར་གྲུབ་པའི་ཚུལ་བཤད་པ། རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་དབྱིངས་སུ་དག་པའི་རྟགས་སུ་གྲུབ་པ་བརྒྱད་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པ་ན་དུག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འགྲོ་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་བདུད་རྩིར་འགྱུར་ཞིང་རང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འབྱུང་བ་དང་། དེས་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིའི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་ཞིང་བདེ་ལེགས་སུ་བྱེད་དོ། །ནད་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི་ནི། ཙ་ར་ཀ་ལས། བརྒྱ་དང་གཅིག་ནི་ཀུན་བརྟགས་གདོན་གྱི་ནད། །བརྒྱ་དང་གཅིག་ནི་འཕྲལ་བྱུང་རྐྱེན་གྱི་ནད། །བརྒྱ་དང་གཅིག་ནི་འབྱུང་འདུས་གཞི་ཡི་ནད། །བརྒྱ་དང་གཅིག་ནི་རང་བཞིན་སྔོན་གྱི་ལས། །ཞེས་པའམ། ཡང་ན་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་འདུས་པ་བཞི་ལ་བརྒྱ་དང་རེ་རེ་ལྡན་པར་བཤད་དོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པའི་ཚེ་ལྷ་དང་མིའི་ལོངས་སྤྱོད་ལས་འཕགས་པ་ནམ་མཁའ་ལས་ཅི་འདོད་བླངས་པས་ཟད་མི་ཤེས་པ་ནམ་མཁའི་མཛོད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་རེ་བ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པའི་ཚེ་ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་ཞིང་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པའི་ཚེ་སྣང་བ་ཉིད་མི་སྣང་བར་བྱེད་མི་སྣང་བ་ལས་སྣང་བར་སྟོན་དངོས་པོ་ཕན་ཚུན་སྣང་བ་དེ་དག་ཀྱང་མེ་ཆུར་བསྒྱུར་ཞིང་ས་ནམ་མཁར་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་དབང་དུ་བསྡུ་ཞིང་བསད་པ་གསོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྲུབ་པས་ཅི་དང་ཅིར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུ ར་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་འགྲུབ་སྟེ། དཀོན་ཅོག་བརྩེགས་པ་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲུབ་པའི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། རྫས་དང་སྨན་དང་སྔགས་དང་ནོར་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། གཟའ་དང་སྐར་མ་དང་དུས་ཀྱི་འཁྱུད་སྤྱད་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཐུ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་

p. 767

པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གནས་སུ་དག་པས་ཟད་པར་སའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའ་ལ་རྡོ་རྗེའི་ས་གཞི་ལྟར་སྲ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་དེ་ལྟར་འབྱུང་ཞིང་། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་གནས་སུ་དག་པ་ན་མེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པས་ལུས་ལ་མེ་འབར་བ་ནས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མེའི་ཕུང་པོར་གྱུར་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པའི་མེ་རབ་ཏུ་ཚ་བ་ཡང་འཚིག་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་དག་པས་ཆུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་སྟེ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆུར་འགྱུར་ཞིང་ས་ལ་འཛུལ་བ་དང་ཐམས་ཅད་ཆུ་ཀླུང་གཅིག་ཏུ་འབབ་པར་སྟོན་པའང་མེ་ལ་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་འཕྲུལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་དག་པས་རླུང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་ཚེ་རགས་པ་དང་ཕྲ་བར་སྣང་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ནི་རྡུལ་ཕྲན་དུ་འཐོར་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་འགྱེད་ཅིང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་མཛད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཅིང་ནམ་མཁའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་སྟོངས་ཤིང་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ཡང་ས་ལ་ལྷུང་པར་འགྱུར་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་དོ། །འདིར་ཁ་ཅིག རིགས་ལྔའི་ཐུགས་ཀ་ནས་འབྱུང་བ་ལྔས་དེ་ལྟར་གྱུར་པར་བསྒོམ་པ་ནི་གཞུང་དོན་དངོས་བཤད་པ་དང་མ་འབྲེལ་ལོ། །དེ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྒྲུབ་ཚུལ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་དག་པའི་རྟགས་སུ་ལས་ཕྲན་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་ནི། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དག་ཅིང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་མདུན་དུ་དགུག་པ་དང་། ཡུལ་གཞན་དུ་བཏང་བ་བསྐྲད་པ་དང་དགྲ་དང་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པ་བཅིང་བ་དང་། བྱད་དང་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་། རིམས་དང་དུག་ལ་སོགས་པ་གསོ་བ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་དགྲ་བགེགས་བསད་པ་དང་། དགྲའི་སྡེ་རབ་ཏུ་འཕམ་པར་བྱ་བ་དང་། རང་གི་སྡེ་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡི་གེའི་སྤྲིན་གྱིི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡིས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པ་དེ་

p. 768

དག་གྲུབ་པའི་དཔེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲུབ་པའི་དངོས་གྲུབ་དེ་ཉིད་གདོད་ནས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་དུ་ཤར་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་ནོ། །དེའང་མིང་དང་ཚིག་གིས་མཚོན་པའི་ཡི་གེ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་ཕྲེང་བ་སོ་སོའི་གཟུགས་ཐ་དད་དང་སོགས་ཁོང་ནས་ཁ་དོག་དང་འོད་ཟེར་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གོམས་པས། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིད་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་འདི་དཔེར་ན་མུན་ནག་ལ་སྣང་བ་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གང་འདོད་མཐོང་བ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་དུག་རྣམས་མ་སྤངས་བར་བདུད་རྩིར་འགྱུར་བས་གསེར་འགྱུར་གྱི་རྩི་ལྟ་བུ་དང་། མི་འདོད་པ་རྣམས་རང་སར་ཞི་བ་གསོས་སྨན་གྱི་ཚུལ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་གང་གིས་སྒྲུབ་པ་ཡི་གེ་སྤྲིན་གྱི་རང་བཞིན་ལ་གཉིས་ཏེ། གང་ཟག་གང་གིས་བསྒྲུབ་པ་དང་། ངོ་བོ་གང་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་མཆོད་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་ཡི་གེ་འགྲུབ་པའི་ཡན་ལག་དང་པོའོ། །དེའང་བླ་མ་ནི་ཞིང་གི་མཆོག་དམ་པ་སྟེ། དགོངས་འདུས་ལས། བསྐལ་པ་འབུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་བས། །བླ་མ་གཉན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཅི་ཕྱིར་བསྐལ་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས། །བླ་མ་དག་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་། །བླ་མ་མེད་པའི་གོང་རོལ་ཏུ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ ར་ངས་མ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་། ཆོས་ཀུན་མི་ཤེས་མ་རྟོགས་ཀྱང་། །དམ་པར་གྱུར་པའི་བླ་མ་ལ། །བཀུར་ནས་རིམ་གྲོ་ཆེར་བྱས་ན། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་བརྒལ་བར་འགྱུར། །ཅི་ཕྱིར་ཞིང་རབ་གཤིན་པ་ལ། །ས་བོན་བཏབ་ན་རྒྱས་འཕེལ་ཅིང་། །བསོད་ནམས་དམ་པའི་ཞིང་རབ་ལ། །ཏིལ་འབྲུའང་མི་སྟོར་འཕེལ་སྨིན་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། དྲྭ་བ་སྡོམ་པ་ལས། བླ་མ་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གྱི་གཙོ། །མཆོད་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་བྱས་གྱུར་ན། །དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་མཉེས་པར་འགྱུར། །ཉེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་སོ། །ལྷ་དང་ཡི་གེ་བསྒོམ་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གསལ་ཞིང་མ་ཡེངས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་སྐད་

p. 769

དུའང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། སེམས་གཞན་གཡེང་བས་བྱས་པ་ཡི། །བཟླས་བརྗོད་དང་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཀུན། །དེ་ཉིད་རིགས་པས་དོན་མེད་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ལ་གནས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །དེ་སྐད་དུའང་འཁོར་ལོ་མཆོག་ལས། དམ་ཚིག་ལ་གནས་སྔགས་ཀུན་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །གསང་སྔགས་བཟླས་པ་ཡང་ཧ་ཅང་མྱུར་བ་དང་བུལ་བ་དང་ཆད་པ་དང་ལྷག་པ་དང་སྒྲ་ཆེ་བ་དང་ཆུང་ངུ་དག་སྤངས་ཏེ་དག་པ་བཞི་པའོ། །དེ་སྐད་དུའང་དམ་ཚིག་མཆོག་ལས། སྔགས་ཀྱང་སྒྲ་ཚིག་རྣམ་པར་དག །ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པས་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །ཆོས་དང་ལས་དང་དམ་ཚིག་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཤེས་ཤིང་། དེ་དག་གི་ཡན་ལག་མ་ཉམས་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་ཤིང་འཆིང་བར་བྱེད་པ་ནི་ལྔ་པའོ། །དེ་སྐད་དུའང་རྒྱལ་མཆོག་ལས། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ནི་ལྡན་པས་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་གི་ཡན་ལག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་གནས་དང་དུས་དང་ཡོ་བྱད། ལྔ་དང་ལྡན་པས་འདི་ཉིད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་དག་དང་མི་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གིས་འདི་བསྒྲུབས་ཀྱང་དོན་མེད་པར་མ་ཟད་ངན་སོང་དུ་འཚེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བརླག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཐིག་ལེ་གསང་བ་ལས། སློབ་དཔོན་མ་བཀུར་དབང་མ་ཐོབ། །དམ་ཚིག་མེད་ཅིང་སྔགས་དང་བྲལ། །སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མཆོག་ཉམས་པ། །འདིར་ཡང་ལེགས་པར་མི་འགྲུབ་ཅིང་། །ཕྱི་མར་ངན་སོང་ཉིད་དུ་འཚེད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ངོ་བོ་གང་བསྒྲུབ་པ་ནི་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟར་བའི་དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་འབྲས་བུ་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་གི་སྙིང་པོ་ནི་ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ངོ་བོ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་འདོད་རྒུ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཟད་པའི་དུས་མེད་དེ་ཡིད་བཞིན་གྱི་མཛོད་དམ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་འཕེལ་བ་མེད་ཅིང་། ལོངས་སྐུ་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུ་འགྲིབ་པ་མེད་པའི་ངང་ནས་སྤྲུལ་སྐུ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་བའི་རོལ་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་

p. 770

གྱིས་དག་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་སྐུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངང་ལས་གཟུགས་སྐུ་སྣང་བའི་སྐུ་གཉིས་དངོས་པོ་ལྟར་སྣང་བའི་སྤྲིན་ལས། འགྲོ་བའི་དོན་དུ་མཛད་པའི་འཕྲིན་ལས་སྣ་ཚོགས་པ་གདུལ་བྱའི་བློ་དང་འཚམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱུང་ཞིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རོལ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཡི་གེ་སྤྲིན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་དངོས་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་མདོར་བསྟན་པ། དེའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ། མཉམ་པར་བཞག་པ་གཅིག་ཏུ་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ཡི་གེ་སྤྲིན་དུ་སྣང་བས་མཚོན་ནས་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོར་སྣང་དུས་ཉིད་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རང་བཞིན་མ་སྐྱེས་པས་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་དག་པའི་རྫོགས་རིམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བསྐྱེད་རིམ་སྣང་ལ་ངོས་བཟུང་མེད་པའི་ངང་ནས་བདེན་ཞེན་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཕྲོ་འདུ་ལ་སྦྱངས་ཏེ། ལས་དང་མཐུན་པའི་ཡི་གེའི་སྤྲོ་བསྡུ་རྟོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྩལ་སྦྱང་ཞིང་རིག་པར་དབང་སྒྱུར་བའི་རོལ་པ་ནི་ཡི་གེ་འཁོར་ལོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཐབས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྣང་བ་ཉིད་སྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། དམིགས་སུ་མེད་པའི་དོན་ལ་གདམས་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཟག་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དམིགས་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པར་མི་ཤེས་པ་དེ་ཡིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་གནས་ལུགས་མི་ཤེས་ཏེ། དགོངས་འདུས་ལས། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་མ་མཐོང་བར། །བསམ་དུ་མེད་པར་བློ་འཇོག་པའི། །བྱིས་པ་དེ་ནི་བླུན་པ་སྟེ། །མུན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་ཤེས་པར། །

p. 771

དེ་ཡིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ལ་སྣང་བའི་གཟུང་ཡུལ་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་འདི་དག་གཞིགས་ཤིང་དཔྱད་ན་ཕྱི་ནང་གང་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་གནས་པ་དང་། དེ་ཉིད་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཁ་དོག་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་བརྟགས་ན་ཕྱི་ནང་གང་དུའང་མི་རྙེད་པས་འཛིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ཚེ་སེམས་དང་སེམས་ལ་སྣང་བ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཤིག་དམིགས་སུ་མེད་པས། གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པའི་འཁྲུལ་རྟོག་འཇིག་པའི་ཚུལ་བརྟགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པར་གྱིས་ཞེས་བསྟན་ནོ། །དེ་སྐད་དུའང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། ཡེ་ནས་གཞི་དང་རྩ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ནི། དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས། འདི་ལ་ཕོ་ཞེས་གདགས་སུ་མེད་ཅིང་མོ་མ་ཡིན་པ་དང་མ་ནིང་ཞེས་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་མིན་པས་དེའི་ཕྱིར། སེམས་ཉིད་ལ་འཁོར་འདས་དང་བཟང་ངན་མེད་པར་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནི་མཚན་མ་མེད་པར་ཡང་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་སྟེ་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དང་རྒྱལ་པོ་དང་གདོལ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སོ་སོའི་རྒྱུད་དུའང་གྲུབ་པ་མིན་ཞིང་། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་ཏུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་གྲུ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་སུའང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་ཞིང་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སེམས་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་སུའང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་འདིའོ་ཞེས་པའི་ཆོས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། སེམས་ནི་དམིགས་མེད་བསམ་དུ་ཡོད་མ་ཡིན། །རང་བཞིན་དག་ཅིང་ངོ་བོ་

p. 772

ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །ཡེ་ནས་བདག་མེད་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཟབ་ཞི་སྤྲོས་དང་བྲལ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེའི་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཐབས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང་ཤེས་རབ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་བྱེད་ཅིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་དབྱིངས་དང་རྟེན་འབྲེལ་དང་འབྲས་བུ་དམ་པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་དེ། སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་དོན་ལས། གཞན་གྱུར་གྱི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐ་དད་པ་ཞིག་ལོག་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཐབས་གཟུགས་སྣང་བསྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་དོན་དང་། གཞུང་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་བསྒྲུབ་པ་དང་། དེའི་ལས་ཚོགས་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་སྔོན་དུ་སོང་བས་ཨ་ལས་སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བ་སྔ་མ་བཞིན་བསྒོམས་པའི་རྗེས་ལ། རྩ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ཡི་གེའི་འཕྲོ་འདུ་ཉིད་ཀྱང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངང་ལ་ཇི་ཙམ་གནས་ཀྱི་བར་མཉམ་པར་བཞག་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ། དེ་ནས་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམ་པའི་སྔགས་ཕྲེང་གི་འོད་ཟེར་གྱིས་ལས་བཞི་དང་མཆོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པའི་རོལ་པ་ལ་སེམས་སྦྱང་ངོ་། །རྗེས་ལ་དགེ་བ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་བརྟན་ཞིང་བཟླས་པའི་ཚོགས་བྱེ་བ་སུམ་འབུམ་ས་ཡ་གཅིག་སོང་བ་ན་གྲུབ་པའི་རྟགས་འབྱུང་བས། ལས་ཚོགས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་ནི། ཡི་གེ་སྤྲིན་ལས་བདག་ཉིད་ལྷར་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་འོད་ཟེར་དང་ལྷའི་འཕྲོ་འདུས་ནད་གདོན་སྡིག་པ་ཞི་བ་དང་། ཚེ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱས་པ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། བསྐྲད་པ་དང་། གསད་པ་དང་། རེངས་པ་དང་། འཆིང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྣ་ཚོགས་པའི་འཕྲོ་འདུས་ཞག་བདུན་ལ་སོགས་པ་ན་འགྲུབ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དུ་གསལ་བའི་ཐུགས་ཀ་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་རྡོ་རྗེའི་ཐེམ་སྐས་དང་ས་གཞིར་བསྒོམས་ན་སའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་

p. 773

འཐོབ་ཅིང་ཆུ་ལ་མི་བྱིང་ཞིང་ནམ་མཁའ་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་གནས་པའོ། །རང་ཉིད་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་རྃ་ལས་མེ་བྱུང་བས་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་འབར་ཞིང་དམྱལ་བའི་མེ་ཞི་བར་བསམ་པ་ལས་མེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་ཅིང་མེའི་ཆར་འབེབས་པར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་རིན་ཅེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཁྃ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆུར་འབབ་པས་འཇིག་རྟེན་ཁེངས་པར་བསྒོམས་པས་ཆུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་ཅིང་ས་ལ་ཕྱི་འཛུལ་དང་ངན་སོང་གི་མེ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་དོན་གྲུབ་ཀྱི་ཐུགས་ཀའི་ཡྃ་ལས་རླུང་བྱུང་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་རགས་པའི་དངོས་པོ་འཐོར་བར་བསྒོམས་པས་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་མི་བསྐྱོད་པའི་ཐུགས་ཀའི་ཨེ་ལས་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བསྒོམས་ན་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྟོངས་པ་དང་། ཉི་ཟླ་འཛིན་ཅིང་ལྷུང་བའི་ལས་འགྲུབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དཀར་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། ལྗང་གུ་དང་། མཐིང་གའི་ཁ་དོག་ཏུ་བསྒོམས་པས་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་ལྔ་དང་སྣང་བ་དེ་དག་ཏུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །འདི་དག་ནི་སྨོས་པས་མཚོན་པ་སྟེ་ཡིད་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེར་འཕྲུལ་པའི་ཆོ་ག་གཞན་ཡང་གྲངས་མེད་པར་བསྒོམས་པས་དེ་དག་འབྱུང་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དྲྭ་བ་དམ་པའོ། །གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གཉིས་ཏེ། བསྐྱེད་རྫོགས་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བསྟན་པ་དང་། སྣང་སྲིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཕྱག་རྒྱར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རང་གི་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་ཡི་གེར་སྣང་བ་ནི་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ལས་ཐབས་བྱུང་བ་ནི་འོད་ཟེར་གྱི་རྩེ་ལས་ཡི་གེ་འཐོན་པའོ། །དེ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཕྲོ་བས་ཐབས་བསམ་ཡས་ཤིང་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་དོན་ལ་ཐ་དད་པ་གཞན་དུ་ཡོད་པ་མིན་ཡང་། བློ་ལ་རང་ཉིད་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་རོལ་པར་བསྒོམ་ཞིང་། དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྣོད་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་ཞིང་ཁམས་སུ་བསྐྱེད་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རོལ་པ་སྟེ། དེ་ལྷར་བསྒོམ་དུས་ན་ནང་རང་ཉིད་ལྷ་དང་ཡི་གེར་སྣང་བའི་འཕྲོ་འདུ་དང་ནང་གི་ཕྱི་རོལ་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་ཞིང་

p. 774

ཁམས་དང་སྤྲོ་བསྡུས་གཞི་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་དུ་བློས་བཀོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲངས་མེད་བསམ་ཡས་སུ་བསྒོམ་པའི་འཕྲོ་འདུ་ཡང་། རང་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་བཀོད་པའི་རོལ་པ་ནི་སེམས་ཉིད་གདོད་ནས་དག་པས་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་གང་ལའང་འཇིགས་པ་སྟེ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཡེ་ནས་མེད་པ་གནས་ལུགས་དོན་གྱི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཕྱག་རྒྱའི་མཆོག་གིས་བཏབ་པའི་ཕྱིར། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལའང་རང་བཞིན་མེད་པའི་རྫོགས་རིམ་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་དེའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་སྤྲོས་པ་མེད་པས་དོན་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་སྣང་སྲིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་ནི། འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཉིད་ཡི་གེར་སྣང་བའི་ཐབས་ལས་རང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡུལ་སེམས་སུ་སྣང་བའི་ཐབས་བྱུང་ཞིང་། སྣང་སྲིད་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཐབས་བསམ་ཡས་སུ་ཤར་བ་དེ་དག་ཀྱང་། དོན་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མིན་པ་ལ་ཐ་དད་པའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ནི། ནང་གི་སེམས་དང་། ནང་གི་ཕྱི་རོལ་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་ཡས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས་འཇིགས་མེད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་མཆོག་གིས་རྒྱས་བཏབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཐབས་ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ལས་ཐབས་བྱུང་འཕྲོ་འདུ་བྱེད་པའི་ཡི་གེའི་ཐབས་བསམ་ཡས་འཕྲོ་བ་ཡང་། སེམས་ལས་ཐ་དད་མིན་པ་ལ་བློས་འཕྲོ་ས་འཕྲོ་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཆོས་སུ་བྱེད་ཅིང་། ནང་རང་གི་སེམས་དང་ནང་གི་ཕྱི་རོལ་སེམས་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡི་གེར་གྱུར་པའི་འཕྲོ་འདུས་དབང་བསྒྱུར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་ཡས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་བསྒོམ་པ་ནི། འཇིགས་མེད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཕྱག་རྒྱའི་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡི་གེ་བསྒོམ་པ་ལའང་སྦྱར་རོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་འཕྲེང་བ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་གང་གིས་གླང་ཆེན་ཆང་གིས་མྱོས་པ་དང་འདྲ་བའི་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གནས་ལ་རྟེན་འཆའ་ཞིང་

p. 775

མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཆང་གིས་མྱོས་པས་འཁོར་བར་རྒྱུ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པ་འདི་ཉིད། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཚུལ་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པའི་བློ་བཏུལ་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒོམ་ཞིང་། དེའི་ཡན་ལག་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་ཕྱག་རྒྱའི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་བརྟན་ཞིང་གོམས་པར་བྱས་ན་དངོས་གྲུབ་ཡ་མཚན་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྔགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྔ་ནི། བདག་གི་ལྷའི། གསང་སྔགས་ཀྱི། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི། འཕྲོ་འདུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །ཞི་གནས་ནི་སེམས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཞི་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་ནི་ཡུལ་གསལ་ཞིང་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། སྐབས་འདིར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་སེམས་གཞན་དུ་མི་འཕྲོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཞི་གནས་དང་། དེའི་རང་བཞིན་སྤྲོས་པ་མེད་པར་འཇོག་པ་ལྷག་མཐོང་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། མི་འཕྲོ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཀྱང་ངོ་། །ཞེས་པ་དང་། དམིགས་པ་གང་ཡང་རུང་གཅིག་ལ། །ཡིད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གཞག །ཅེས་པས། འདིར་ཡི་གེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཞི་གནས་སྐྱེ་བའི་ཐབས་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་ངང་གིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཟབ་མོའོ། །དེའང་བསམ་གཏན་གྱི་སྒྲོན་མེ་ལས། དམིགས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །མི་དམིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །མི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སུ། །ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་གོམས་པ་ཡིས། །ཕྱི་ནས་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་སྤོང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡི་གེའི་སྤྲིན་དུ་གནས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཉིད་ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ལས་དངོས་གྲུབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་གཟིགས་མོས་མཉེས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཡི་གེ་སྤྲིན་གྱི་འཁོར་ལོ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དངོས་གྲུབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས། ཡི་གེ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའི་རྣམ་བཤད་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །

p. 776

དོན་གཉིས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་ཡན་ལག་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་དོན་དང་། གཞུང་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ངེས་ཚིག་སྤྱིར་བཤད། དབྱེ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་མཎྜལ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་གཙོ་བོ་ལ་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་བའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཞི་ལ མ་འབྲས་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །དང་པོ་ནི། སྣོད་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་། བཅུད་ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་སོ། །དེའང་ཕྱི་འབྱུང་བར་སྣང་བ་ཡུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ནང་ཕུང་པོར་སྣང་བ་ཡབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། རྟོག་ཚོགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཡེ་ནས་གནས་སོ། །ལེའུ་གཉིས་པ་ལས། ཨེ་མ་ཧོ། །རྡོ་རྗེ་ཕུང་པོའི་ཡན་ལག་ནི། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔ་རུ་གྲགས། །སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་མང་པོ་ཀུན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད། །ས་ཆུ་སྤྱན་དང་མཱ་མ་ཀཱི། །མེ་རླུང་གོས་དཀར་སྒྲོལ་མ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ། །སྲིད་གསུམ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཞིང་། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་ཆོས་སོ་ཅོག །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་མི་བརྙེས་སོ། །ཞེས་པ་དང་། བདེ་མཆོག་རྩ་རྒྱུད་ལས། འགྲོ་བ་འདི་དག་རང་བཞིན་གྱིས། །གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྣང་བ་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར། གྲགས་པ་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར། དྲན་རིག་ཐམས་ཅད་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཡེ་ནས་གནས་

p. 777

ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ། སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །སྙིང་པོ་སྐུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་སྣང་ཞིང་གནས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་ངང་ལ་བཀོད། །སྙིང་པོ་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་གྲགས་ཤིང་གནས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལ་ཚིག་རྣམས་གསུང་དུ་བཀོད། །སྙིང་པོ་རིག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་དྲན་རིག་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན། །མ་སྐྱེས་ཀུན་བྱེད་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་རིག །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ན་ཀུན་གྱི་རྩ་བར་བསྟན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། ཀྱེ། དཀྱིལ་ནི་མ་ནོར་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ལ། །འཁོར་ནི་འཁོར་འདས་བདེ་ཆེན་རྫོགས་པར་ལྡན། །དེ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་སྙིང་པོ་ཀུན་གྱི་རྩ། །དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་འདི་ལ་འདུས་པར་རྟོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། དཔེ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར། དོན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར། དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། བདེ་མཆོག་ལས། བཅོས་མ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་། །དེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་དབང་གིས་བརྗོད། །ཅེས་པས། འདིར་ཡང་དབང་བོ་རྟུལ་པོ་དང་འབྲིང་གཉིས་འཇུག་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསལ་བའི་དབང་གིས་བཞག་སྟེ། རས་བྲིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ཞར་ལ་ཐིག་དང་མེ་ཏོག་ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་ངོ་བོ་གཉིས་ཚན་གཉིས་ཏེ་བཞི་བསྟན་ཏོ། །དེའང་དེ་ཉིད་ལས། རི་མོར་གནས་པའི་ལས་དང་ནི། །ཐིག་ལ་ཚོན་དགྱེའི་རིམ་པ་དང་། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །དང་པོ་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། ལུས་ལྷར་གསལ་བ་སྟེ་དཔའ་བོ་གཅིག་པ་ལ་

p. 778

སོགས་པ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ལྷ་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་གསལ་བར་བསྐྱེད་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལས། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞི་མངོན་རྫོགས་པས། །ཞིང་ཁམས་བསམ་ཡས་རྣམ་དག་དང་། །རྒྱ་དང་བྲལ་བའི་གཞལ་ཡས་ཁང་། །འཁོར་ལོའི་རྒྱན་དང་རོལ་མོའི་ཚོགས། །དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་བསམ་ཡས་ཀུན། །ཞེས་པའོ། །གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་རྩ་བའི་ལྷའི་སྔགས་ལ་འཁོར་གྱི་སྔགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་རྣམས་བརྗོད་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལས། གསལ་ཉིད་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་མཆོག །ཅེས་པའོ། །ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། དུག་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔར་ལམ་དུ་བྱེད་པས་འཁོར་བ་མ་སྤངས་གནས་སུ་དག་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་བཞི་དབུས་བརྟགས་ཏེ། །དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་ཡས་ལྷུན་གྲུབ་ནི། །རྫོགས་ཆེན་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །ཀུན་འབྱུང་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྟེན་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དཀྱིལ་འཁོར། བརྟེན་པ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །དང་པོ་ནི། དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་བཀོད་པའི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དབུས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལ་འཁོར་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ནི་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་དྲན་རིག་གི་ཤེས་པས་བསྐོར་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ལ། །འཁོར་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་བལྟ་ཞིང་། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ། སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ངས། །སྐྱེ་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས། །འགྲོ་དང་འོང་མེད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གདལ། །རྟོགས་པས་སྐྱེ་བ་

p. 779

མེད་པའི་དོན་ལ་འཇུག །ཅེས་སོ། །དེའང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་གཡོ་བྱེད་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་རང་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་ལས་འཕྲོས་པའི་དུག་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་ཚོགས་ནི་རྩལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་རྣམས་ཡིན་པས། རིག་པ་གནས་པ་དང་འཕྲོ་བ་ཉིད་ཡེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀུན་འབྱུང་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ངང་ལས་གཏན་དུ་མི་འབྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་འབྲས་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ལམ་མཐར་ཕྱིན་ནས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་གཞི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ལ་བརྗོད་དེ། འདི་ཉིད་ལས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ། །དེ་ཚེ་སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས། །ཞེས་པའོ། །དེའང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གཉིས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོ་བའི་རྒྱུ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡི་གེ་སྤྲིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པ་དེ་ནས་རང་སྣང་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གཅིག་དང་དུ་མ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འབྱུང་བར་བཞེད་ནས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་དག་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཞི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱིར་བསྟན།

p. 780

ལམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱི་ས་ཆུ་མེ་རླུང་། ནང་གཟུགས་ཚོར་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད། གསང་བ་གཏི་མུག་ང་རྒྱལ་འདོད་ཆགས་ཕྲག་དོག་བཞི་པོ་རྣམས་ཡེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། མཉམ་པ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོགས་པ་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཕྱོགས་བཞི་དང་། ཞེ་སྡང་ནམ་མཁའ་རྣམ་ཤེས་གསུམ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་པས་དབུས་ཞེས་པའི་སྒྲས་བཏགས་ཏེ། འབྱུང་བ་ལྔ་ཡུམ་ལྔ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་ཡབ་ལྔ་དང་། དུག་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོར་གནས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་ཡས་ཏེ། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་སྤྱོད་ཅིག་པའོ། །དོན་ལ་གང་སྣང་གང་ཤར་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་མེད་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རོལ་པར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དངོས་དང་། དེས་གྲུབ་པ་འབྲས་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟེན་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། བརྟེན་པ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། གཞལ་ཡས་ཁང་དང་། རྒྱན་དང་། གདན་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ནི། ཡེ་ཤེས་བཞིས་མ་རིག་པ་གཅོད་པར་མཚོན་པ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞི། དེ་ཉིད་ཀྱང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མཚོན་པ་མུ་ཁྱུད་དཀར་པོ་ཟླུམ་པོ་དང་བཅས་པ། དེའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཚད་མེད་བཞི་མཚོན་པ་གྲུ་ཆད་བཞིས་བརྒྱན་པ། ཡེ་ཤེས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་མཚོན་པ་བར་ཁྱམས་

p. 781

ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་འཁོར་བ་དང་། ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པའི་རྟགས་སུ་གཞལ་ཡས་ཁང་དེའི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གྲུ་བཞི་པ། རྣམ་པར་ཐར་པ་བཞི་མཚོན་པའི་སྒོ་ཁྱུད་དང་ལྡན་པ། དེས་མཚོན་པ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རྟ་བབས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའོ། །འདིར་ཞི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་སྒོ་ཉིས་བརྩེགས་སུ་གསལ་ཏེ། གྲུ་ཆད་བཞིས་བརྒྱན་བར་ཁྱམས་དང་། །ཀུན་ཏུ་གྲུ་བཞི་སྒོ་ཁྱུད་ལྡན། །ཞེས་པས་ཕྱི་ནང་གི་རྩིག་པ་དང་དབྱིབས་བསྟན་ཏོ། །དག་པ་དང་སྦྱར་ན་ཡང་མངོན་ལ། སྒོ་ནང་མར་ལོངས་སྐུ་དང་། ཕྱིའི་ཁྱམས་སུ་སྤྲུལ་སྐུ་སྣང་བས་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་མ་འདྲེས་པར་འགྱུར་བའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ལོངས་སྐུ་རང་སྣང་དང་སྤྲུལ་སྐུ་གཞན་སྣང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲེས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་རིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་རྒྱན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་སོགས་པ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་པ་རོལ་མོ་སྣ་ཚོགས་སྤྲིན་ཕུང་བཞིན་དུ་གཏིབས་པ། དེ་མཛེས་པར་བྱེད་པ་ལྷའི་གནས་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་སོ་སོའི་གདན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའོ། །ལྷ་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་རྒྱན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་སྐབས་མ་འབྲེལ་ལོ། །གསུམ་པ་གདན་ནི་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་བྱེད་དུ་སེང་གེ་གླང་ཆེན་རྟ་དང་ཁྱུང་དང་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གིས་བཏེགས་པའི་ཁྲི་ཆེན་པོ་ལ། ཤེས་རབ་ཉི་མ་ཐབས་ཟླ་བ་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པ་པདྨ་སྟེ། དེ་དག་ལས་འདོད་རྒུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་རྐང་གིས་བཏེགས་པའོ། །དེའང་རིགས་ལྔ་ལ་ལྔ་བརྩེགས། གདངས་ཀྱི་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་ལ་བཞི་བརྩེགས། སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སུམ་བརྩེགས། ཐུབ་པ་དྲུག་ལ་པདྨའི་གདན་རེ་རེ་དང་། སྒོ་བ་རྣམས་ལ་ཉི་མ་རེ་རེ་རྐྱང་པར་བཤད་དེ། འོད་རིམ་ལས། ཕོ་བྲང་དབུས་ཀྱི་ལྟེ་

p. 782

བ་ལ། །མི་འཇིགས་སེང་གེ་བརྒྱད་དང་ལྡན། །ཤར་ཕྱོགས་ལྟེ་བར་སྟོབས་ཆེན་གླང་། །ལྷོ་རུ་རྫུ་འཕྲུལ་རྟ་བརྒྱད་དེ། །ནུབ་ཀྱི་ཕོ་བྲང་རྨ་བྱ་དང་། །བྱང་དུ་འཕྲིན་ལས་ཤང་ཤང་བརྒྱད། ཁྲི་རྐང་བར་མཛེས་རབ་ལྡན་པ། །ཉི་མ་ཟླ་བ་ལྔ་བརྩེགས་སོ། །ཉི་ཟླ་ཆུ་སྐྱེས་སུམ་བརྩེགས་སེམས། །ཉི་རྐྱང་ཁྲོ་ལ་པད་རྐྱང་ཐུབ། །བྱ་བྱེད་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་ལ། །ཉི་ཟླ་པདྨ་རིན་ཅེན་རྒྱས། །གདན་ལ་མཉམ་པའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས། །ཞེས་སོ། །རྨ་བྱ་ཁྱུང་གཉིས་བྱེད་པ་གཅིག་སྟེ་དུག་ཞི་བའི་མཚོན་བྱེད་དུ་སྨོས་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་བརྟེན་པ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དྲུག་ལས། ཇི་ལྟར་བཞུགས་པའི་ཚུལ་ནི་གདན་དེ་དག་ལ་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཚུལ་ཏེ་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡབ་ཡུམ་བཅུ་གཉིས་པོ་རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་ཀྲུང་དང་། སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ་རྣམས་བློན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་དུ་བཀོད་པས་སེམས་དཔའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་གཡས་བརྐྱངས་གཡོན་བསྐུམས་ཀྱི་ཚུལ་དང་། སྒོ་བ་རྣམས་ནི་དམག་དཔོན་གྱི་ཚུལ་ཏུ་བགེགས་དང་ལོག་འདྲེན་ཚར་གཅོད་པས་ཞལ་ཕྱིར་གཟིགས་ཤིང་གྱད་ཀྱི་དོར་ཐབས་སུ་བཞུགས་ལ། ཐུབ་པ་རྣམས་ནི་རང་རང་གི་འགྲོ་བའི་གཙོ་བོའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བས་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་རྣམ་པས་མི་བཞུགས་པར་བཞེངས་པའོ། །གཉིས་པ་གནས་གང་དུ་ལྷ་གང་བཞུགས་པ་ནི། དབུ ས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བ་དང་རྩིབས་བཞི་ལ་རྣམ་སྣང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡབ་ལྔ་དང་རྒྱལ་མོ་ཡུམ་ལྔ་དང་། གཙོ་བོའི་གཡས་ཤར་ལྷོ་ནས་བཟུང་སྟེ་རྩིབས་མཆན་བཞིར་མཐོང་བ་སའི་སྙིང་པོ་དང་། ཐོས་པ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ༑ སྣོམ་པ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་དང་། མྱོང་བ་སྤྱན་རས་གཟིགས་རྣམས། བཙུན་མོའི་རང་བཞིན། སྒེག་མོ། ཕྲེང་བ། གླུ་མ།

p. 783

གར་མའི་ཚོགས་སུ་བཅས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤར་ལྷོ་ལ་སོགས་པའི་གྲུ་ཆད་བཞི་ལ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་མཐོང་བྱེད་བྱམས་པ་དང་། ཐོས་བྱེད་སྒྲིབ་པ་རྣམ་སེལ། སྣོམ་བྱེད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ། མྱོང་བྱེད་འཇམ་དཔལ་རྣམས་བཙུན་མོ་བདུག་པ། མེ་ཏོག མར་མེ། དྲི་ཆབ་མ་དག་དང་འཁྲིལ་སྦྱོར་གྱི་ཚུལ་དང་བཅས་པ་གནས་སོ། །ཕྱིའི་བར་ཁྱམས་ལ་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ཐུབ་པ་དྲུག་སྟེ། འོད་རིམ་ལས། ཤར་ལྷོ་ལྷ་ལ་ལྷོ་ཕྱོགས་མི། །ལྷོ་ནུབ་ནུབ་བྱང་ཡི་དྭགས་བྱོལ། །བྱང་དང་བྱང་ཤར་ལྷ་མིན་དམྱལ། །ཞེས་པ་ལྟར་གནས་སོ། །གཙོ་བོའི་མདུན་དང་རྒྱབ་ཏུ་བྱེད་པ་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་གདངས་ཀྱི་འཆར་བྱེད་དེ་དང་། བྱ་བ་མོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་གདངས་ཀྱི་འཆར་གཞི་གཉིས་པོ་དག་ནི་བར་ཁྱམས་ནང་མའི་ཤར་ནུབ་ལ་གནས་པར་བསྟན་ཏེ༑ དེ་གཉིས་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་འཆར་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་གཙོ་བོའི་རྒྱབ་མདུན་དང་། ཁ་ཅིག་བར་ཁྱམས་ཤར་ནུབ་དང་། ཁ་ཅིག་གཙོ་བོའི་ཐུགས་ཀ་ན་བཞུགས་པར་འདོད་དེ་ངེས་པའི་སྙིང་པོ་མ་རྙེད་དོ། །འདི་ཡིན་ཏེ། སྐབས་འདིར་བར་ཁྱམས་སུ་བཤད་པ་ནི་གདངས་ཀྱི་འཆར་གཞིའི་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་མོ། །དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་ནི་རིགས་ལྔ་ཉིད་ཡིན་པས་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་ནི་ལོངས་སྐུའི་ཞི་བ་སྣང་ཚུལ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། བྱེད་པ་དང་། བྱ་བ་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ན་གཙོ་བོའི་ཐུགས་ཀར་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་སྒོམ་པ་ནི་སྙིང་པོའི་འོད་གསལ་ལ་སེམས་འཛིན་པའི་ཚེ་ཆོས་སྐུ་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་ཚོན་གང་པ་བསྒོམས་པས་འོད་གསལ་ཟིན་པར་བྱེད་པས་རྫོགས་རིམ་གྱི་སྣང་བཅས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་ན་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ་དང་། དེ་ལས་དུས་བཞི་མཉམ་

p. 784

པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ན་ལོངས་སྐུ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་དང་། དེ་ལས་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རང་བཞིན་དང་ཐུབ་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པར་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཚོགས་སྦྱོར་ལ་གནས་པས་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་མཐོང་ཞིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཤར་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ཁྱུད་བཞི་ལ་བདུད་བཞི་འཇོམས་པ་ནི་ཁྲོ་བོ་གཤིན་རྗེ་གཤེད། སྟོབས་ཆེན། རྟ་མགྲིན། བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་བཞི། བཙུན་མོའི་རང་བཞིན་ལྕགས་ཀྱུ། ཞགས་པ། ལྕགས་སྒྲོག དྲིལ་བུ་མ་བཞིའི་ཚོགས་དང་བཅས་པར་གར་དགུའི་རོལ་པས་གནས་སོ། །གར་དགུ་ནི་གློག་གི་ཕྲེང་བ་ལས། སྒེགས་པ་དཔའ་བ་མི་སྡུག་པ། །རྒོད་དང་དྲག་ཤུལ་འཇིགས་སུ་རུང་། །སྙིང་རྗེ་རྔམས་དང་ཞི་བ་སྟེ། །གར་དགུའི་ཉམས་དང་ལྡན་པའོ། །ཞེས་སོ། །སྐབས་འདིར་ལྟ་བ་ངན་པའི་སྨིག་རྒྱུ་རབ་ཏུ་གཡོ་ཞིང་། ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལས་ཉམས་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མྱ་ངམ་གྱི་ཐང་བགྲོད་དཀའ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོན་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཐར་བཏོན་ནས། མི་བསྐྱོད་པ་དབུས་སུ་བཅུག་པས་གཙོ་འཁོར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེའི་ལན་དུ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཕས་བུ་ཕོག་པ་ལྟར་འཁོར་གྱི་ཆེ་བ་འདོན་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཕྱྭ་མཁན་ལྟར་བྱ་བའི་ཡུལ་དབུས་སུ་བཀོད་ནས་བྱེད་པ་པོ་མཐར་གནས་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་གཞིའི་སྐབས་སུ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་གཙོ་བོ། ལམ་དུ་ཀུན་གཞི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་དང་། འབྲས་བུའི་སྐབས་སུ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་གཙོ་བོར་བསྟན་

p. 785

པས་མི་བསྐྱོད་པ་དབུས་སུ་བསྟན་པའོ་ཞེར་ཟེར་རོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལེགས་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་དོ། །དེའང་འཆད་པ་པོ་ཡིན་པས་དབུས་སུ་འབྱུང་བའི་ངེས་པ་ཡང་མེད་དེ། འཇམ་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་དང་། ངན་སོང་སྦྱོང་བར་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དབུས་སུ་འབྱུང་བར་ཐལ་བ་ལས། རྣམ་སྣང་དང་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་འབྱུང་བ་དེ་གཙོ་འཁོར་ལོག་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། བྱ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཐུབ་པ་དང་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དབུས་སུ་འབྱུང་བར་ཐལ། གསུང་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་སྣང་དང་མི་བསྐྱོད་པ་བྱུང་བས་དེ་དག་ཀྱང་གཙོ་བོ་དང་འཁོར་ལོག་པའི་ཐལ་བ་བཟློག་པར་ཡང་མི་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་འདི་ཡིན་སྟེ། བར་ཁྱམས་སུ་བཀོད་པའི་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་ནི་གདངས་ཀྱི་འཆར་གཞི་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ཡང་མེད་ལ། མི་བསྐྱོད་པ་དབུས་སུའང་བཅུག་པ་མེད་དེ་ཐུགས་ཀྱི་རྣམ་སྣང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཉེས་པ་འདི་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱེད་ཅག་ནི་འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་ཏེ། གཙོ་བོ་དང་འཆར་གཞིའི་ཚུལ་བརྗོད་པ་ཙམ་ལ་ཡང་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པས། གསང་སྔགས་འདི་ལྟ་བུའི་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་བརྒལ་དུ་རུང་། བ་ལང་རྫི་དག་གིས་བསྟན་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་པར་འོས་པ་ཉིད་དོ། །གསུམ་པ་ཕྱག་མཚན་གང་འཛིན་པ་ནི་ཐུགས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བརྡར་རྩ་བའི་ཕྱག་གཡས་ཀྱི་དང་པོ་རྡོ་རྗེ། མི་བསྐྱོད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་དྲ་བ་གཅོད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་བརྡར་འཁོར་ལོ། རིན་ཅེན་འབྱུང་ལྡན་འགྲོ་བའི་རེ་བ་སྐོང་ཞིང་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བརྡར་རིན་པོ་ཆེ། འོད་དཔག་མེད་འདོད་ཆགས་དབྱིངས་སུ་དག་ཅིང་སོ་སོར་རྟོག་པས་འགྲོ་བ་ལ་དགོངས་པའི་བརྡར་པདྨ། དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་འཕྲིན་ལས་བཞིས་འགྲོ་བའི་ཉོན་

p. 786

མོངས་པ་གཅོད་པའི་བརྡར་རལ་གྲི་དང་། རྩ་ཕྱག་གཡོན་པ་ན་དྲིལ་བུ་འཛིན་པས་ཡུམ་ལ་འཁྱུད་པ་ཐུགས་ཀར་བསྣོལ་བ། གཞན་རྣམས་ནི་ཕྱག་མཚན་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཡུམ་རྣམས་ནི་གཡས་ཡབ་དང་མཐུན་ལ། གཡོན་ཡང་དྲིལ་བུ་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་འོད་འབར་བས་ཡབ་ལ་འཁྱུད་པའོ། །ཁ་ཅིག་ཡུམ་གྱི་གཡས་ན་ཕྱག་མཚན་མེད་པར་འདོད་པ་ནི་སྒྲུབ་ཐབས་ཆེན་པོ་མ་མཐོང་བར་ཟད་དོ། །གཙོ་བོའི་ཕྱག་མཚན་ནི་རྡོ་རྗེ་མེ་ལོང་ལས། རྡོ་རྗེ་འཁོར་ལོ་རལ་གྲི་འབར། །དྲིལ་བུ་པདྨ་རིན་པོ་ཆེ། །རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་རིམ་པའོ། །གཞན་གང་གནས་སུ་རྡོ་རྗེ་ཤེས། །དང་པོ་ཐུགས་དང་གཡོན་འཁྱུད་པའོ། །ཞེས་པས། རྩ་ཕྱག་གཉིས་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུས་ཡུམ་ལ་འཁྱུད་པ། བར་མ་འཁོར་ལོ་དང་པདྨ། ཐ་མ་གཉིས་ན་རལ་གྲི་དང་རིན་པོ་ཆེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའང་སྤྱིར་ཕྱག་མཚན་རིམ་པ་བཞིན་གསུངས་པའང་བཞི་ཡིན་ཏེ། གཡས་འགྱེད་། གཡོན་འགྱེད་། མཉམ་འགྱེད་། འཁོར་འགྱེད་དོ། །འདི་ནི་རྩ་ཕྱག་གི་རིམ་པས་སྤྱིར་སྨོས་པའོ། །དེའང་ཡབ་རྣམས་ནི་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ། ཡུམ་རྣམས་ནི་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་མའོ། ཁ་ཅིག་ནི་བསྙེན་པའི་ཚེ་ན་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་ཡིན་ཟེར་བའང་འདི་ཉིད་ནས་གསལ་བར་མ་གསུངས་པས་རིག་པར་མ་མཐོང་ངོ་། །སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་མཚན་ནི། ཨུཏྤལ་ཀླུ་ཤིང་ལ་སོགས་མཚན། །ཞེས་པས། འཇམ་དཔལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་ཨུཏྤལ། བྱམས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཚ་གདུང་སེལ་བས་ཀླུ་ཤིང་། སའི་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མྱུ་གུ་བསྐྲུན་པས་རིན་པོ་ཆེའི་མྱུ་གུ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་སྡུག་བསྔལ་འཇོམས་པས་རྡོ་རྗེ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་གཅོད་པའི་རལ་གྲི། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཉེས་པའི་

p. 787

སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པས་པདྨ། སྒྲིབ་པ་རྣམ་སེལ་སེམས་ཅན་ལ་ཆོས་སྟོན་པས་རིན་པོ་ཆེའི་འཁོར་ལོ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སེམས་ཅན་གྱི་རེ་བ་སྐོང་བས་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མ། དེ་དག་གི་ཡུམ་རྣམས་ནི་མཛེས་ཚུལ་དུ་མཉེས་པའི་ཡོ་བྱད་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། རྡོ་རྗེ་སྒེག་མོ་ནི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་སྟོན་པས་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་དཀུར་བརྟེན་པའམ་མེ་ལོང་འཛིན་པ། ཕྲེང་བ་མ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་མི་འབྲལ་བར་མཚོན་པས་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ། གླུ་མ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲོགས་པས་པི་ཝང་། གར་མ་གདུལ་བྱ་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པས་གར་བསྒྱུར་བའི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་འཁྲོལ་བའོ། །བདུག་སྤོས་མ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲིས་ཚིམ་པར་བྱེད་པས་སྤོས་ཁང་། མེ་ཏོག་མ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་མཚོན་པས་མེ་ཏོག་གི་ཟ་མ་ཏོག མར་མེ་མས་མ་རིག་པའི་མུན་པ་སེལ་བས་མར་མེ། དྲི་ཆབ་མས་བག་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མ་འཁྲུ་བས་དྲི་ཡི་དུང་ཆོས་འཛིན་པའོ། །ཐུབ་པ་དྲུག་ནི། བརྒྱ་བྱིན་ནི་ལྷ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་སྟོན་པས་པི་ཝང་། ཐགས་བཟང་རིས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་འཐབ་རྩོད་ཀྱིས་འདུལ་བས་གོ་མཚོན། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མི་རྣམས་ལ་དགེ་བཅུ་སྟོན་པས་མཁར་བསིལ་ལྷུང་བཟེད། སེང་གེ་རབ་བརྟན་བྱོལ་སོང་གླེན་ལྐུགས་ཀྱི་མདུད་པ་འགྲོལ་བས་པོ་ཏི། ཁ་འབར་དེ་བ་ཡི་དྭགས་ཀྱི་བཀྲེས་སྐོམ་སེལ་བས་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོམ་བུ། ཨ་ཝ་གླང་མགོ་དམྱལ་བའི་ཉེས་དམིགས་སྟོན་པས་མེ་ཆུ་བསྣམས་པའོ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ་ནི་དབྱིངས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་མཚོན་པས་ཕྱག་མཚན་མེད་དོ། །ཁ་ཅིག་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་འཛིན་པར་འདོད་པས་ནི་ལྷའི་དག་པ་མ་གོ་བར་ཟད་དོ། །སྒོ་བ་བཞི་ནི་འཆི་བདག་གི་བདུད་འཇོམས་པས་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཐོད་དབྱུག ཕུང་པོའི་བདུད་འཇོམས་པས་སྟོབས་ཆེན་རྡོ་རྗེ། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་འཇོམས་པས་རྟ་མགྲིན་ཐོད་སྦྲུལ། ལྷའི་བུའི་བདུད་འཇོམས་པས་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་

p. 788

གྲམ་འཛིན་པའོ། །ཡུམ་བཞི་ནི། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་དང་ཚད་མེད་པ་བཞི་མཚོན་བྱེད་དུ་ལྕགས་ཀྱུ། ཞགས་པ། ལྕགས་སྒྲོག དྲིལ་བུ་འཛིན་པའོ། །བཞི་པ་སྐུ་མདོག་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་སྐུ་མདོག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་མདོག་བཅུ་བདུན་ལས། དང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་རིགས་ཆོས་ཉིད་མི་འགྱུར་བ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་སྣང་ཡབ་ཡུམ། ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་ཐུབ་པ་དང་ལྔ་ནི་མཐིང་གའོ། །སྐུའི་རིགས་རྣམས་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་མི་བསྐྱོད་པ་ཡབ་ཡུམ། ས་སྙིང་ཡབ་ཡུམ། ལྷའི་ཐུབ་པ་རྣམས་དཀར་པོའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་རིགས་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རིན་འབྱུང་ཡབ་ཡུམ། ནམ་སྙིང་ཡབ་ཡུམ། མིའི་ཐུབ་པ་རྣམས་སེར་པོའོ། །གསུང་གི་རིགས་ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་བ་ལ་ཆགས་པར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་འོད་དཔག་མེད་ཡབ་ཡུམ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡབ་ཡུམ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཐུབ་པ་རྣམས་ལེ་བརྒན་ཏེ་དམར་པོའོ། །འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རིགས་ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་ཕྱིར། དོན་གྲུབ་ཡབ་ཡུམ། ཕྱག་རྡོར་ཡབ་ཡུམ། དུད་འགྲོའི་ཐུབ་པ་རྣམས་ལྗང་གུའོ། །ལ་སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སྣ་ཚོགས་མདོག་ཅན་ནི་འཕྲིན་ལས་དང་ཡོན་ཏན་དུ་མས་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་ཕྱིར། བྱམས་པ་ཡབ་ཡུམ་དཀར་སེར། སྒྲིབ་པ་རྣམ་སེལ་ཡབ་ཡུམ་དམར་སེར། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ་དམར་ལྗང་། འཇམ་དབྱངས་ཡབ་ཡུམ་དཀར་ལྗང་། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཡབ་ཡུམ་སྨུག་ནག སྟོབས་ཆེན་ཡབ་ཡུམ་སེར་ནག རྟ་མགྲིན་ཡབ་ཡུམ་དམར་ནག བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་ཡབ་ཡུམ་ལྗང་ནག དམྱལ་བའི་ཐུབ་པ་དུད་ཀའོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་བྱོལ་སོང་གི་ཐུབ་པ་སེར་ནག་དང་། དམར་པོར་འདོད་པ་ནི་རྩ་གནས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་འོད་ཀྱི་ཁ་དོག་མ་ཕྱེད་པར་ཟད་དོ། །ལྔ་པ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ནི།

p. 789

ལྷ་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་གནས་སུ་དག་པས་སྐུ་མཉེན་ཤ་ཆགས་པ་དང་། ན་བ་གནས་སུ་དག་པས་སྐུ་སྐབས་ཕྱེད་ཅིང་རིམ་པར་འཚམས་པས་ལྕུག་པ་དང་། འཆི་བ་གནས་སུ་དག་པས་སྐུ་ལྷོད་པོར་མ་གྱུར་པར་འཁྲིལ་བག་ཆགས་ཤིང་རབ་ཏུ་ལྡེམ་པ་སྟེ་དྲང་པོའོ། །རྒས་པ་གནས་སུ་དག་པས་སྐུ་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལྔ་ནི་ངོ་བོའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ལ། རྣམ་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་མཚན་དཔེས་མཛེས་པའི་སྐུ་དྲི་མ་མེད་པས་ཁ་དོག་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དང་། ཟད་པར་རྫོགས་པས་སྐུ་བཀྲག་ཅིང་འཚེར་བའི་མདངས་ཅན་ནོ། །བརྗིད་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བས་སྐུ་ལྷུན་སྡུག་པ་དང་། འགྲོ་བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་གཟི་བྱིན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །ཁ་ཅིག་ཡབ་ཀྱི་ཚུལ་ལྔ། ཡུམ་གྱི་བཞི་ཞེས་བཞེད་དོ། །དྲུག་པ་འོད་ཟེར་ཇི་ལྟར་འཕྲོ་བ་ནི་སྐུ་དེ་དག་གི་གནས་ཆེན་པོ་དྲུག་དང་བ་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་ནས་ཀྱང་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་གྲངས་མེད་པ་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོ་བའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་མུ་མེད་པས་སྣང་བར་གྱུར་པའོ། །དེའང་གནས་དྲུག་ནི། གཙུག་ཏོར། སྨིན་མཚམས། མགུལ། ཐུགས་ཀ ལྟེ་བ། ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ལོ། །དེ་དག་ནས་འཕྲོ་བའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཁ་དོག་ནི། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། བཙོད་ཀ་དང་། ཤེལ་གྱི་ཁ་དོག་དང་དྲུག་གོ། །དེའང་བཙོད་ཀ་ནི་ལེབ་བརྒན་ཏེ་དམར་སྐྱའོ། །ཤེལ་གྱི་ཁ་དོག་ནི་དཀར་སྔོ་སྟེ་རབ་དུ་དངས་བའོ། །ཕྱོགས་བཅུར་དྲུག་དྲུག་འཕྲོ་བས་འོད་ཟེར་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་གི་འཁོར་དང་བཅས་པ་ནི་སྐུ་འོད་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་ནི་བསྐལ་བའི་མེ་དཔུང་ལྟར་འབར་བའི་ཀློང་ན་མེའི་འཕྲེང་བས་ཕྱོགས་བཅུར་འཁྱིལ་ཞིང་འཁྲིགས་པའི་དབུས་སུ་བཞུགས་པ་སྟེ་རྔམས་པའི་ཆ་བྱད་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྣང་བས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐའ་དབུས་མེད་པར་ཁྱབ་པ་ཡི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲངས་དང་

p. 790

ཚད་བསམ་ཡས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བསྒོམ་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའོ། །གཉིས་པ་དེས་གྲུབ་པ་འབྲས་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་དོན་དང་། གཞུང་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྟེན་སྐུའི་རྣམ་པར་གཞག་པ། བརྟེན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ། མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སྟེ་འདི་ལས། ཆོས་སྐུ་དཔག་མེད་བརྗོད་དུ་མེད། །ཅེས་སོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཏེར་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་ཟད་མེད་རིན་ཅེན་གཏེར། །ཞེས་སོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་སྟོན་པ་སྟེ། སྤྲུལ་པ་བྱེ་བ་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཅེས་སོ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་རྫོགས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་མཉམ་པའི་སྐུ། །ཞེས་སོ། །མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ནི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་རིག་པ་འཛིན་པའི་སྐུ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་འཕྲིན་ལས་ལ་གཉིས་ཏེ། གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་སྐུ་མངོན་པར་སྣང་ཞིང་ཆོས་བསྟན་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་སྨིན་གྲོལ་ལ་བཀོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐ་མལ་པའི་འགྲོ་བ་ལ་རང་རང་གི་འདུལ་བྱེད་ཀྱི་སྟོན་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཞིང་དགེ་བ་ལ་འགོད་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་དགྲ་བཅོམ་པར་སྣང་ཞིང་དེ་དང་འཚམ་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེའང་རང་སངས་རྒྱས་ནི་སྒྲས་ཆོས་མི་སྟོན་ཀྱང་། བརྡས་སྟོན་པར་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། གང་གང་དོན་ནི་གང་གང་ལ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་འདོད་པ། །དེ་དེ་ལ་དོན་དེ་དང་དེ། །སྒྲ་མེད་ཀྱང་དེ་

p. 791

དེ་ལྟར་སྣང་། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པས་གདུལ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པས་དོན་མཛད་དེ་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ནི་འོག་མིན་དུ་དཔལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དུ་སྣང་བས་ས་བཅུའི་སྒྲིབ་པ་སེལ་ལོ། །དེའང་སྐུའི་ཆོས་སྟོན་གྱི་གསུང་གིས་མི་སྟོན་ཏེ་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མདོ་ལས། འོག་མིན་མངའ་བདག་ཆོས་ཀྱི་རྗེ། །རྣམ་པར་སྣང་མཛད་བཅོམ་ལྡན་འདས། །མི་གཡོ་མི་གསུང་མཉམ་བཞག་པས། །ཞེས་སོ། །དེའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་སྤོས་ཀྱི་ཡོངས་གང་བརྩེགས་པའི་ཞིང་ཁམས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྤོས་ཀྱི་ཤིང་ཆེན་པོའི་དྲུང་ན་གནས་པ་ན། ཤིང་དེའི་དྲི་ཚོར་བ་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་ལ་ན་ཁ་ཟས་ཟོས་པས། ལ་ལ་ན་ཆོས་གོས་གྱོན་པས། ལ་ལ་ན་སྐུ་ལ་བལྟས་པས། ལ་ལ་ན་རྨི་ལམ་རྨིས་པ་ལ་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཡོད་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །ཞེས་དཀོན་ཅོག་བརྩེགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལོངས་སྐུ། ཉན་རང་དང་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་པ་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་མཆོག ལས་མ་དག་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཐ་མལ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བས་དོན་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་གདུལ་བྱ་སྨིན་གྲོལ་ལ་བཀོད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལམ་གྱི་རྟེན་ལ་བཀོད་པ། ལམ་ལ་འགོད་པ། ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་དགོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངན་སོང་ལས་དྲངས་ཏེ་མཐོ་རིས་ལྷ་དང་མིའི་གོ་འཕང་ལ་འཇོག་པའོ། །ལམ་ལ་དགོད་པ་ལ་གསུམ་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་

p. 792

ལ་དགོད་པའོ། །ཆེན་པོ་ལའང་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དང་། འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སེམས་གཉིས་བསྐྱེད་དེ་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་རྗེས་ལ། མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་གཉིས་སུ་ས་བཅུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུས་སྦྱངས་ཏེ་མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་སྤང་སྤོང་པ་ལ་དགོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྨིན་བྱེད་དབང་དང་གྲོལ་བྱེད་བསྐྱེད་རྫོགས་བསྒོམས་པས་གནས་སྐབས་སུ་རིགས་འཛིན་གསུམ་གྱི་ས་ལ་གནས་པའོ། །ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཀུན་ཏུ་འོད་དང་། པདྨ་ཅན་དང་། ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་དང་། བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ས་དང་དྲུག་ལ་དགོད་པའི་འཕྲིན་ལས་མཛད་དོ། །འདི་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་སྣང་སྟོང་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ལ་བཏགས་ཀྱི། ཐ་དད་པ་རེ་རེའི་རིམ་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་ནི་བགྲོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའང་སྤྲུལ་པས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་ནས་དོན་མཛད་པས་ཀུན་ཏུ་འོད་དོ། །ལོངས་སྐུར་སྣང་བས་པདྨ་ཅན་ནོ། །ཡི་གེའི་སྤྲིན་འཕྲོ་བས་ཡི་གེ་ཚོགས་ཆེན་ནོ། །བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་སུ་བཞུགས་པས་བདེ་བ་ཆེན་པོའོ། །མཐར་ཐུག་གི་བགྲོད་བྱ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་མར་གྱུར་པས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་པས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས་ལས་འདས་པ་ནི་ཆོས་སྐུ་ལས་འདས་པའི་གཟུགས་སྐུ་སྣང་བས་དོན་མཛད་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པའོ། །ཞར་ལ་འཕྱོང་གི་དོན་བཤད་པ་ནི། ལེའུ་དྲུག་པ་འདིར་སྐུ་ཡི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་རྐང་པ་བཅུ་གསུམ་སྐུའི་འཕྱོང་། ལེའུ་བདུན་པར་རྒྱུད་མཆོག་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལ་སོགས་པ་རྐང་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གསུང་གི་འཕྱོང་དང་། བརྒྱད་པར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་མཆོག་ལ་སོགས་པ་རྐང་པ་བཞི་ཐུགས་ཀྱི་འཕྱོང་དང་། བཅུ་གཅིག་པར་རྐང་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་འཕྱོང་སྟེ་སྔགས་འཆང་ཞེས་པ་མན་ཆད་དང་། ཉི་ཤུ་པར་ཁྲོ་བོ་སྒྲུབ་

p. 793

པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ནས་རྐང་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་འཕྱོང་དུ་གྲགས་པར་འདོད་པ་དང་། ཁ་ཅིག་གིས་དྲུག་པ་བདུན་པ་བརྒྱད་པ་གསུམ་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ། དགུ་པ་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞི་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ཡོན་ཏན། བཅུ་གསུམ་པ་ནས་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ལྔ་འཕྲིན་ལས། བཅུ་དགུ་པ་ནས་དམ་ཚིག་འདི་ནི་རྨད་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་བཞི་དམ་ཚིག་གི་འཕྱོང་དུ་འདོད་པ་དང་། ཡང་ཁ་ཅིག་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ལྔའི་སྟེང་དུ་དགུ་པ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞི་མཆོད་པའི་འཕྱོང་དུ་འདོད་པའོ། །དེའང་འགའ་ཞིག་ནི་རྩ་རྒྱུད་འདི་ན་མེད་པ་ལ། རྨ་རིན་ཅེན་མཆོག་གིས་སྒྱུ་འཕྲུལ་གཞན་ནས་ཕྱུང་སྟེ་སྐབས་སྐབས་སུ་བཅུག་པ་ལ། གཙུག་རུ་རིན་ཅེན་གཞོན་ནུས་འཕྱོང་ཡོད་མེད་གཉིས་སུ་འདོད་པ་དང་། ཁ་ཅིག་འཕྱོང་མེད་གཉགས་ཀྱི་འགྱུར་དང་། འཕྱོང་ཅན་རྨའི་འགྱུར་དུ་བཅུག་པར་འདོད་པ་དང་། ཁ་ཅིག་རྨས་ལ་གསུམ་རྒྱལ་བ་བྱང་ཆུབ་ལ་སེར་སྣ་བྱས་ནས་སྦས་པའོ་ཟེར་རོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་གསང་བ་དང་། བཻ་རོ་ཙ་ནའི་སྔ་འགྱུར་དང་། པདྨ་དང་གཉགས་ཀྱི་བར་འགྱུར་གཉིས་ལ་མེད་ལ། བི་མཱ་ལ་དང་གཉགས་དང་རྨ་གསུམ་གྱི་ཕྱི་འགྱུར་ལ་འདུག་པས་རྒྱ་དཔེ་ཉིད་ལ་མང་ཉུང་ཡོད་པར་མངོན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཡིན་པར་ཅིས་ཤེས་ན་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལའང་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བཟོ་སྦྱངས་དང་འཕྲེང་བ་ཅན་དང་སྡེ་ཅན་དང་གསུམ་དུ་དཔེ་ལ་མང་ཉུང་ཡོད་པ་དང་། གདུགས་དཀར་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ལའང་དེ་ལྟར་མང་ཉུང་བྱུང་བས་ན་བོད་ཀྱིས་བཅུག་པར་མ་ངེས་སོ། །འདི་ཉིད་འགྱུར་གྱི་བྱེ་བྲག་རྒྱ་དཔེ་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྒྱ་དཔེ་ལ་མང་ཉུང་འོང་བ་ནི་སྒྲའི་ཁོང་ན་དེ་ལྟར་གནས་པ་མངོན་དུ་སྒྲ་བསྒྲུབས་ཏེ་ཕྱུང་བ་དང་། མ་ཕྱུང་བའི་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་བཞི་སྟེ།

p. 794

འབྲས་བུ་སྐུའི་འཆར་ཚུལ། དེ་ལས་འཕྲིན་ལས་མཛད་ཚུལ། དེ་ལས་འགྲོ་བ་གྲོལ་ཚུལ། ངོ་མཚར་ལྟས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྐུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་རང་བཞིན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པ་མཐར་ཐུག་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང་སྐུ་གཞན་གྱི་འཆར་གཞི་བྱེད་པའོ། །དེའི་ངང་ལས་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་བཅས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་ཐར་པའི་གཟུགས་སྐུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བརྒྱན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། དེའི་ཐུགས་རྗེ་ལས་འཕྲོས་པས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་སོ་སོའི་རྒྱུད་ཇི་ལྟར་འདུལ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་བྱས་པའི་སྐུ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་། སྨད་འཚོང་དང་། ཉན་རང་དང་བེམ་པོ་ཉ་པ་དང་གདོལ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྟོན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་འཕྲིན་ལས་སྣང་བའི་དཔེ། གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་འཕྲིན་ལས་སྣང་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གདུལ་བྱ་ལ་སྟོན་པ་དེ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་དང་མིིག་ཡོར་ཏེ་གྲིབ་མ་ལྟར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་ངོས་གཟུང་མེད་པའི་ཚུལ་ནི་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་ཤིང་གདོད་ནས་དག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཡོས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའི་སྣང་ངོར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་སོ་སོར་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་དང་ཞི་བ་དང་ཁྲོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མི་མཐུན་པའི་སྐུ་སྣ་ཚོགས་པ་དག་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་རིགས་དང་འདྲ་བར་སྣང་བ་ནི། ཆོས་སྐུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང་འགྲོ་བ་རང་རང་གི་

p. 795

སྐལ་བ་དང་སྔོན་གྱི་ལས་འཕྲོའི་དབང་གིས་སར་གནས་ལ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པ་དང་། འགྲོ་བ་ཁ་ཅིག་ལ་འགྲོ་འདུལ་སྤྲུལ་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ལ་མ་དག་སྤྲུལ་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ལ་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་སྣང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་བྱད་མ་འཕོས་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་དང་། ཆུ་སྣོད་དུ་ནམ་མཁའི་ཟླ་བ་མ་འཕོས་ཀྱང་ཆུ་ཟླ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཟླ་བ་དབྱིངས་ལས་མ་འཕོས་ཀྱང་། །ཆུ་ཡི་སྣོད་དུ་སྣང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་པར། །སྤྲུལ་པ་བྱེ་བ་བསམ་མི་ཁྱབ། །ལ་ལར་སངས་རྒྱས་ཉུང་བ་དང་། །ལ་ལར་མང་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་ལ། །ལ་ལར་ཞིང་རྣམས་སྟོང་པར་སྟོན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་ལས། འགྲོ་དྲུག་ཐ་མལ་ལ་སྣང་ཚུལ་ནི་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པར་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེའི་ཚེ་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་དྲུག་ཐ་མལ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྡིག་པ་སྤོང་བའི་གཟུགས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའི་ཐུབ་པ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་བསྟན་ནས་ལྷ་དང་མིའི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སྣང་ཚུལ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཏུ་སྣང་བས་གདུལ་བའི་འགྲོ་བ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་གཟུགས་སུ་བསྟན་ནས་བདེན་པ་བཞིའི་དོན་རྟོགས་པ་ལ་འགོད་པར་མཛད་དེ། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། གང་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་འདུག་སྟེ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཞེས་སོ། །རང་རྒྱལ་ལ་སྣང་བའི་ཚུལ་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་གདུལ་བར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ལ་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་བརྡས་སྟོན་པར། དེ་ཉིད་ལས། གང་དག་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་འདུག་སྟེ་རྟེན་ཅིང་

p. 796

འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་བརྡས་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ། །ཞེས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྣང་ཚུལ་ནི་ཚུལ་དེ་དག་ལས་གཞན་ཡང་ཐེག་པ་མཆོག་གི་དབང་པོའི་རིམ་པ་བཞིན། ས་བཅུ་པའི་སེམས་དཔའ་ལ་སོ་སོར་སྣང་ཚུལ་ནི། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་འོག་མིན་བླ་ན་མེད་པའི་གནས་གཟུགས་ཁམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་མཆོག་ཏུ། སྟོན་པ་ཉིད་སྐུ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཚུལ་ཏུ་བཞུགས་པ་ལ། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་རྣམས་ལ་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ། དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཚེ་སྟོན་པའོ། །དེའང་སྔར་འགྲོ་བ་ཐ་དད་ལ་སྣང་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཆོས་རྣམས་ཚིག་ཏུ་སྟོན་པར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྐུའི་སྟོན་པ་ཉིད་ཆོས་རྣམས་གསུང་དུ་མི་སྨྲ་སྟེ། སྐུ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྣམས་འཁོར་གྱི་བློ་ལ་མཇལ་བར་སྟོན་ཏོ། །གསུམ་པ་དེ་ལས་འགྲོ་བ་གྲོལ་ཚུལ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱང་བ། འབྲས་བུ་སྐུ་དང་ས་མཆོག་ཐོབ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། དཔེ་ནི་གདོང་ལ་མེ་ལོང་བསྟན་པའི་ཚེ་རང་གི་བྱད་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་དྲི་མ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། སླར་བྱད་དངོས་ཀྱི་དྲི་མས་གོས་པའི་མདོག་ངན་པ་ཐམས་ཅད་འཁྲུ་ཞིང་སེལ་བ་ལྟར། དོན་ནི་ས་བཅུའི་སེམས་དཔའི་འཁོར་གྱིས་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ལོངས་སྐུའི་སྐུ་ལ་བལྟས་པ་ན། བྱང་ཆུབ་ལ་སྒྲིིབ་པའི་དྲི་མ་ཆེ་འབྲིང་ཕྲ་བ་དང་བཅས་པ་གཏིང་དཔག་དཀའ་ཞིང་ཚད་མེད་པ་རྣམས། མེ་ལོང་ནང་གི་དྲི་མ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྐུའི་སྐུ་ལ་སྣང་ངོ་། །དེ་ནས་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ས་དེའི་དྲི་མ་སྦྱོང་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ས་དང་པོར་སེར་སྣ། གཉིས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ། གསུམ་པར་ཁོང་ཁྲོ། བཞི་པར་ལེ་ལོ། ལྔ་པར་རྣམ་གཡེང་། དྲུག་པར་

p. 797

ཤེས་རབ་འཆལ་བ། བདུན་པར་ཐབས་མི་མཁས་པ། བརྒྱད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་འགྲུབ་པས་སྟོབས་ལ་སྒྲིབ་པ། དགུ་པར་སྨོན་པའི་དོན་མི་འགྲུབ་པ། བཅུ་པར་མི་ཤེས་པ་ཕྲ་མོའི་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་དང་སའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བས་སྦྱངས་པས། ས་བཅུའི་དྲི་མ་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྦྱངས་ཤིང་། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་ཐོབ་སྟེ༑ ས་བཅུའི་རྒྱུན་གྱི་ཐ་མར་འོད་ཟེར་ཆེན་པོའི་དབང་སྐུར་བར་བྱེད་དེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྒོམ་པ་ཐ་མ་ཐོབ་ནས་ནི། །འོད་ཟེར་ཆེན་པོའི་དབང་བསྐུར་རོ། །ཞེས་པས། སེམས་དཔའ་དེས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཆོད་པ་ན། ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྨིན་མཚམས་ནས་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་བྱུང་ནས་སེམས་དཔའ་དེའི་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ཏུ་ནུབ་པས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་སྟེ་འཚང་རྒྱ་བར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པར་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན། དེ་ལ་སའི་རྫོགས་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྱིིས་གྲུབ་ཚུལ་དུ་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཐོབ་ཚུལ་ནི། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བློས་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་ཚིག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་རྟག་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བཞུགས་པས་ཟད་པ་མེད་པའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་ཅེན་གྱི་གཏེར་དུ་བཞུགས་སོ། །དེའི་ངང་ལས་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འཕྲོ་བར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་རང་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་བཞུགས་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ལོངས་སྐུ་དེ་ཡང་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཐམས་ཅད་རྫོགས་ཤིང་། དུས་བཞི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་ཏུ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཎྜལ་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ལས་

p. 798

བཟང་ངན་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་། དེ་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་རང་སྣང་བས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། གང་དུའང་འཛིན་པ་མི་མངའ་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ་ཚོགས་ཆེན་གཉིས་ཀྱང་རང་སྣང་དེ་ཉིད་དུ་ལྷུན་རྫོགས་ཆེན་པོར་རོལ་པའོ། །གཉིས་པ་སའི་རྫོགས་ཚུལ་ནི་ཐབས་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ས་ཀུན་ཏུ་འོད་དང་། ཤེས་རབ་རང་སྣང་དག་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་པདྨ་ཅན་གྱི་ས་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པ་ས་ཡི་མཆོག་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སའོ། །སའི་རྣམ་གྲངས་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་དེ་དག་ལ་སོགས་ཏེ་ཚད་མེད་ཅིང་བསམ་ཡས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དེ་ལ་འདིར་སའི་ངོ་བོ་མི་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག་ཀུན་ཏུ་འོད་ཆོས་སྐུ། པདྨ་ཅན་ལོངས་སྐུ། འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུར་འདོད་པ་དེ་ནི་དབྱིངས་མ་གོ་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཏེ་གོང་ནས་གོང་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ལ་བཏགས་པ་མ་མཐོང་བའོ། །དེའང་སྤྲུལ་པ་ཀུན་ཏུ་ཚད་མེད་པས་ཀུན་ཏུ་འོད་དང་། སྣང་བ་ཚད་མེད་པས་པདྨ་ཅན་དང་། ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པས་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་ཏེ། དབྱིངས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ན་རང་བྱུང་འགགས་པ་མེད་པ་ཡི་གེའི་ས་བོན་ལྟར་འཕྲོ་གཞིར་གནས་པས་ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་ཞེས་བཤད་དོ། །ཡི་གེ་སྤྲིན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ཡི་གེ་འཁོར་ལོའི་སྒྲས་སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ཡི་གེ་སྤྲིན་དང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཐབས་ཞགས་ལས། ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས་ལས་འདས། །པདྨ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ན། །ཞེས་པས་ས་གོང་འོག་ཏུ་དོན་ལ་ཁྱད་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དོན་ལ་གཅིག་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དང་སྣང་བ་འཆར་ཚུལ་གོང་འོག་གི་ཁྱད་ཀྱིས་དེ་སྐད་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཚུལ་དུ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ས་དེ་དག་ཐོབ་པའི་ཚེ་སྐུ་ལྔ་ཡང་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཐོབ་པས་ན་དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་

p. 799

བྲལ་བ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཡོངས་གྲུབ་སྟེ་སྐྱེ་ཤི་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གཡུང་དྲུང་སྟེ་རྟག་པའི་སྐུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་ལོངས་སྐུར་ཤར་བའི་བྱིན་རླབས་ལས་རང་བྱུང་བ་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་གདུལ་ཞིང་དུ་གང་ལ་གང་འཚམ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་གནས་ཏེ་དོན་མཛད་པའོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་འཆར་གཞི་དེ་ཉིད་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཟད་མི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀུན་གྱི་གཏེར་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ལོངས་སྐུའོ། །དེ་ལྟར་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེ་དང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་འཛིན་པས་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེའི་སྐུའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་དབྱེར་མེད་ཅིང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐུ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་འདྲེས་པར་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཇི་སྙེད་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐུ་སྟེ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིགས་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྐུ་སྟེ། གཡུང་དྲུང་གི་སྐུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའོ། །ལོངས་སྐུ་ཟད་མི་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྡོ་རྗེ་རིག་པ་འཛིན་པའི་སྐུ་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཏེ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་མཉམ་པའི་སྐུ་ནི་རིན་ཅེན་རིགས་ཏེ་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ནི་པདྨའི་རིགས་ཏེ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཉོན་མོངས་ཀུན་གྱི་ཞིང་དུ་གནས་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་སྟེ་ལས་ཀྱི་རིགས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའོ། །ས་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་སྐུ་ལྔ་པོ་ཀུན་ཀྱང་རྫོགས་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུའི་ས་དང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཆས་དབྱེ་བ་ལས་སྔ་ཕྱི་མེད་དོ། །དེའང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་ས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུས་སུ་གྱུར་པས་སྐུ་དང་། རང་བྱུང་གི་རིག་པར་གནས་པས་ཡེ་ཤེས་དང་། འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པས་འཕྲིན་ལས་ཞེས་སོ་སོར་བཏགས་ཀྱང་ངོ་བོ་གཅིག་སྟེ། རྒྱུ་

p. 800

རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པས་དངོས་པོ་དང་། འཇིག་པས་མི་རྟག་པ་དང་། ཆུ་སྐྱོར་བས་བུམ་པར་བཏགས་པ་རྣམས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ངོ་མཚར་གྱི་ལྟས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པས། གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་རེ་རེ་ཞིང་གྲངས་མཐའ་ཡས་ཤིང་མུ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞིང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་ཇི་སྙེད་དང་མཉམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་གསལ་ཅིང་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་ཏུ་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚུལ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་དང་། ངོ་བོ་གང་གསུངས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསལ་བ་དེ་ནས་རང་སྣང་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཙུན་མོའི་ཚོགས་དང་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་གསང་བ་འདི་ཉིད་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་འཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ་ལས་འདི་སྐད་ཅེས་བྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་རང་སྣང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ངོ་མཚར་བའི་རོལ་པ་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཨ་ཧོ་ཞེས་པའོ། །དེའང་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དམིགས་པར་བྱེད་པའི་བློ་གློ་བུར་ཀུན་བརྟགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་དུའང་མི་དམིགས་པ་ནི། དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་བློས་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གཞི་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་གསུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བསྐྱེད་པའི་ལྷའི་རང་བཞིན་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་རིག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་བསྒོམས་པའི་རྗེས་ལ། འཁོར་བའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་ཞུ་བས་མི་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ཀུན་ལ་ཡེ་ནས་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཆོས་

p. 801

ཉིད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་བསྐྱེད་རྫོགས་ཙམ་དུའང་འཛིན་པ་མེད་པར་མཉམ་པར་བཞག་པ་ནི་ལམ་བསྐྱེད་རྫོགས་བསྒྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་མཐར་འབྲས་བུ་གཞི་ཐོག་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ནས་སྣང་བ་ཀུན་ཏུ་འོད་གསལ་བའི་ལོངས་སྐུ་འགག་པ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས། སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་འཕྲོ་བས་འགྲོ་བའི་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་སྐུ་དེ་གཉིས་ནི་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་དང་མི་འཕྲོ་བར་གནས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ངོ་མཚར་བར་བསྟན་པས་ཧོ་ཞེས་རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་ཚིག་འདི་ཉིད་དུ་གསུངས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་གནས་ཏེ། །གཞི་ལྟར་ན་དམིགས་བྱ་ཡུལ་དམིགས་བྱེད་བློ་དེ་གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་དམིགས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འོད་གསལ་གྱི་ངང་ན། ཡེ་ཤེས་རང་རིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ཡེ་ནས་གནས་པ་དེ་ཡང་། ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་མི་མཉམ་པ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཁྱབ་མེད་ཁྱབ་པ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་ཏེ། ཡེ་ནས་ཀུན་གསལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་འཕྲོ་ཡང་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་སོ། །དེའང་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་ལས། ཆོས་དབྱིངས་མཉམ་དང་མི་མཉམ་པ། །ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་མཐའ་ཀླས་པའི། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིན་ཏེ། །ནམ་མཁའ་ཀུན་གྱི་དབྱིངས་ན་དཔལ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་བཞུགས། །ཞེས་སོ། །ལམ་ལྟར་ན་དམིགས་བྱ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དམིགས་བྱེད་རང་གི་བློ་དེ་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཀུན་ཏུ་སྣང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྙིང་རྗེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། རྒྱུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྙིང་རྗེའི་ངང་

p. 802

ལས་སེམས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ཨ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ལས། ཡེ་ཤེས་རང་རིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་བསྒོམས་ནས། དེ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་དུ་མཉམ་པས་སྟོང་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་བསྐྱེད་པ་མི་མཉམ་པ་སྣང་བ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་སྐྱེས་པས་ཀུན་ཁྱབ་ཁྱབ་མེད་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཡེ་ནས་ཀུན་གསལ་གྱི་ངང་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྤྲོ་བསྡུ་མང་པོ་རྣམ་པར་འཕྲོ་ཡང་། དོན་ལ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ངང་དུ་ཤེས་པ་སྟེ། ཟླ་གསང་ཐིག་ལེ་ལས། སེམས་དཔའ་ཀུན་གྱི་དངོས་པོ་ནི། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདེ་བའི་མཆོག །དེ་ཉིད་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཡན་ལག་བཞུགས། །ཞེས་སོ། །འབྲས་བུ་ལྟར་བཤད་ན། དབྱིངས་དམིགས་བྱ་དམིགས་བྱེད་དམིགས་པ་མེད་ཅིང་དཔག་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཆོས་སྐུའི་ངང་ལས། རང་སྣང་ཡེ་ཤེས་རིག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བར་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། བཀོད་པ་དང་རྣམ་པ་མི་མཉམ་པ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཡེ་ནས་ཀུན་གསལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལས། སྤྲུལ་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཕྲོ་ཡང་ཆུ་ཟླ་ལྟར་མ་འཕོས་པར་དབྱིངས་དེ་ཉིད་ལས་སྤྲོས་པ་མེད་པས་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོ་མཚར་བར་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བའི་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་ཡང་དོན་ལ་མ་སྐྱེས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། གང་ཞིག་བདག་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས། །རང་བཞིན་མཉམ་པར་རབ་གནས་ཤིང་། །མི་གནས་ལེན་པ་མེད་པ་སྟེ། །དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གསང་བའི་སྙིང་པོ་རང་སྣང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས། རང་བཞིན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོས་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་ཡན་ལག་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་

p. 803

གཉིས་ཏེ། གསང་སྔགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། སྐུ་ཕྱག་རྒྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བརྗོད། གསང་སྔགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དངོས་བསྟན། རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་དེ་ནས་དེའི་ཡན་ལག་སྔགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཙུན་མོའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལས་གསང་སྔགས་འདི་དག་ཕྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པའི་སྔགས་དང་། དབང་བསྐུར་བའི་སྔགས་སོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། རྟེན་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་པའི་སྔགས་དང་། བརྟེན་པ་ལྷ་བསྐྱེད་པའི་སྔགས་དང་། འཕྲིན་ལས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྔགས་དང་། ངོ་མཚར་གྱི་ལྟས་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། བྷྲཱུྃ་བི་ཤྭ་བི་ཤུདྡྷེ་ཞེས་པས་ཏེ། བྷྲཱུྃ་ནི་རྣམ་སྣང་དང་། བུམ་པ་དང་། གཞལ་ཡས་ཁང་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། གཙུག་ཏོར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་ལས། འདིར་ནི་གཞི་ཚད་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྟེང་དུ་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་པ་དང་། གཞལ་ཡས་ཁང་པ་ཡང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དང་། བུམ་པ་ཡང་གཞལ་ཡས་ཁང་པ་ཡིན་པས་ན་བྷྲཱུྃ་ལས་བསྐྱེད་པའོ། །སྔོན་སངས་རྒྱས་གཙུག་ཏོར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་གཞལ་ཡས་ཁང་པའི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས་ན་དེ་ཉིད་མཚོན་པའོ། །དེའང་འགྲེལ་ཆུང་ལས། གཙུག་ཏོར་འཁོར་ལོས་སྨོན་ལམ་རང་གི་སྔགས། །ཞེས་སོ། །འོད་རིམ་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་བྷྲཱུྃ་དུ་འཕྲོ། །ཡོངས་གྱུར་ཡེ་ཤེས་གཞལ་ཡས་ཁང་། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའང་ཕྱི་ལྷའི་ཁང་པ། ནང་ལྷའི་ས་བོན། གསང་བ་ཡུམ་གྱི་བྷ་ག་སྟེ། ཐལ་བའི་རྒྱུད་ལས། བྷྲཱུྃ་དབྱིང ས་བྷ་གར་སྣ་ཚོགས་འདུས། །ལས་དང་ངོ་བོ་དག་པ་ཉིད་། །སངས་རྒྱས་རིན་ཅེན་ཟ་མ་ཏོག །ཅེས་སོ། །བི་ཤྭ་ནི་སྣ་

p. 804

ཚོགས་ཏེ་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བི་ཤུདྡྷེ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་སྟེ། ཆོས་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་སུ་བསྟན་པས། འདིར་དེ་མཚོན་པར་བྱེད་པས་གཞལ་ཡས་ཁང་པའོ། །གཉིས་པ་ལྷ་བསྐྱེད་པའི་སྔགས་ལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྔགས་ནི་ཧཱུྃ་བཛྲ་དྷྲིཀ྄་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ཚན་གཉིས་ཏེ། དེ་ཡང་ཡབ་ཀྱི་སྔགས་སོ་སོའི་དང་པོ་ཧཱུྃ་ཨཱོཾ་སྭཱ་ཨཱཾ་ཧཱ་ལྔ་ནི་རྒྱུ་མ་ནོར་བ་རྩ་བའི་སྔགས་ཏེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ས་བོན་ནོ། །དེ་ཉིད་སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། གསང་འདུས་ལས། རྡོ་རྗེ་འཛིན་དང་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ། །རིན་ཅེན་འཛིན་དང་ཆགས་ཆེན་མཚོན། །ཤེས་རབ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །ཞེས་པ་དང་། དགོངས་འདུས་ལས། སྐུ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་ༀ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་སོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བཛྲ་དྷྲི ཀ྄་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་མཚོན་པ་ངོ་བོའི་སྔགས་སོ། །བཛྲ་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པས་རྡོ་རྗེ་སྟེ་དྷྲིག྄་ནི་དེ་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་མི་བསྐྱོད་པའོ། །ཛི་ན་ཛིག྄དེ་བཞིན་དུ། རཏྣ་རིན་པོ་ཆེ། དྷྲིག྄་ནི་འཛིན་པ་སྟེ་འགྲོ་བ་ལ་འདོད་དགུ་སྦྱིན་པས་རིན་ཅེན་འབྱུང་ལྡན་ནོ། །ཨ་རོ་ལིག྄་ནི་གདུལ་བྱ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་འོད་དཔག་མེད་དོ། །པྲཛྙ་དྷྲིག྄་ནི་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་སྣ་ཚོགས་འཆང་བས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའོ། །ཡུམ་གྱི་སྔགས་སོ་སོའི་དང་པོ་མཱུྃ་ལཱྃ་མཱྃ་པྱཱྃ་ཏཱྃ་ལྔ་ནི་ཡུམ་ལྔའི་རྒྱུ་མ་ནོར་བ་རྩ་བའི་སྔགས་ཏེ་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མཱུྃ་དྷཱ་ཏུ་ཤྭ་རི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མའོ། །ལཱྃ་ཏེ་ཥ་ར་ཏི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བློན་མོ་སྟེ་སངས་རྒྱས་སྤྱན་ནོ། །མཱྃ་མོ་ཧ་ར་ཏེ་སེམས་ཅན་བདག་གིར་བྱེད་པས་མཱ་མ་ཀཱིའོ། །པྱཱྃ་རཱ་ག་ར་ཏི་ཉེས་པའི་དྲི་མས་མ་གོས་པས་གོས་དཀར་མོའོ། །ཏཱྃ་བཛྲ་ར་ཏི་སེམས་ཅན་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་བས་སྒྲོལ་མའོ། །གཉིས་པ་ཐུགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྔགས་ལའང་གཉིས་ལས། ཡབ་ཀྱི་ཀྵི་ཏྲཾ་ཧྲི་ཛྲིཾ་བཞི་ནི་རྩ་བའི་སྔགས་

p. 805

དང་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་ཡིན་ལ། ཧི་རཱ་ཛ་ཡཿས་དང་མིག་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་རྒྱལ་པོའོ། །ཨཱ་གརྦྷ་ཡཿདགོས་འདོད་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོར་གྱུར་པའོ། །ཧ་ཧཱུྃ་པདྨ་བ་ད་མ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་གདུལ་བྱའི་ཡིད་འཕྲོག་པས་པདྨ་ལྟ་བུའི་ཞལ་མངའ་བའོ། །ཀུ་རུ་པྣ༷་ཧྲི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའོ། །ཡུམ་བཞིའི་ཧཱུྃ་ཏྲཱྃ་ཧྲཱི་ཨཱཿརྩ་སྔགས་དང་ས་བོན་ནོ། །ལཱ་སྱེ་ས་མ་ཡ་སྟཱཾ་ནི་སྒེག་པའི་ཉམས་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ལ་ནོས་ཤིག་པའོ། །མཱ་ལེ་ས་མ་ཡ་ཧོ་ནི་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །གཱིརྟི་རཱ་གོ་ཧཾ་ནི་གླུ་དབྱིངས་སྙན་པོ་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ནི་ང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ནིརྟི་རཱ་ག་ཡཱ་མི་ནི་གར་སྒྱུར་བ་ལྟ་བུའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའོ། །གསུམ་པ་གསུང་གི་སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྔགས་ལ་གཉིས་ལས། ཡབ་ཀྱི་མཻ་ཐླྷིཾ ཧཱུྃ་མུྃ་ནི་རྩ་སྔགས་དང་ས་བོན་ནོ། །དྷ་ར་ཎི་བྱམས་པས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ། སྭཱ་ཧཱ་ནི་གཞི་ཚུགས་ཤིག་པའོ། །ནི་སྭ་རྃ་བྷ་རེ་ཡ་སྭ་ཧཱ་ནི་འཐུག་པའམ་སྦྱང་དཀའ་བའི་སྒྲིབ་པ་སེལ་བའོ། །སྭ་ར་ཛ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རྒྱལ་པོའོ། །ཤྲཱི་ཨཱཾ་རཱ་ག་ཡ་སྭཱ་ཧཱ་ནི་གཉིས་སུ་མི་གནས་པའི་དཔལ་སེམས་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའོ། །ཡུམ་བཞིའི་ཛཿ་ཧཱུྃ་བྃ་ཧོཿ ནི་རྩ་སྔགས་དང་ས་བོན་ནོ། །དྷུ་པེ་པྲ་བེ་ཤ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བདུག་སྤོས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པའོ། །པུཥྤེ་ཨཱ་བེ་ཤ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མེ་ཏོག་རྒྱས་པའི་ཆར་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་འབེབས་པའོ། །དཱི་པ་སུ་ཁི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྒྲོན་མེས་མ་རིག་པའི་མུན་པ་སེལ་བའོ། །གནྡྷེ་ཙིཏྟ་ཧོཿནི་བདུད་རྩིའི་ཆུ་རྒྱན་གྱིས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཚིམ་པར་བྱེད་པའོ། །བཞི་པ་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྔགས་ལ་གཉིས་ལས། ཡབ་ཀྱི་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་བཞི་ས་བོན་ཏེ། དེའི་སྒྲས་སཾ་ཧ་ར་ཎ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་གདུགས་པ་ཅན་དབང་དུ་སྡུད་པའམ་གདུལ་བྱའི་

p. 806

རྒྱུད་ལ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་འཇོག་པའོ། །མཇུག་གི་ཕཊ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲས་ཨ་སྥ་ར་ཎ་སྤྲོ་བའམ་གཏོར་བ་སྟེ། གདུག་པ་ཅན་འཐོར་བའོ། །ཡ་མཱན་ཏ་ཀྲྀཏ་ནི་འཆི་བདག་གཤིན་རྗེའི་གཟུགས་འཛིན་པའོ། །བིག་ནཱནྟ་ཀྲྀ ཏ་ནི་བགེགས་མཐར་བྱེད་པའོ། །པདྨ་ན་ཏ་ཀྲྀཏ་ནི་འཁོར་བའི་འདམ་གྱིས་མ་གོས་པའོ། །པྲཛྙཱན་ཏ་ཀྲྀཏ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་འཇོམས་པའོ། །ཡུམ་གྱི་ཨཱོཾ་དང་ཕཊ་ནི་སྔར་དང་འདྲའོ། །མ་ཧཱ་བཛྲ་དྷ་རོ་མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷེ་ཤྭ་རཱི་ཛྭ་ལ་ནི་ཧཱུྃ་ཞེས་པ། རྡོ་རྗེའི་གཟུངས་མ་ཆེན་མོ་ཁྲོ་མོ་དབང་ཕྱུག་འབར་མ་ཆེན་མོ་ཞེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རཏྣ་རིན་པོ་ཆེ། པདྨ་ནི་སྐད་སོར་བཞག་སྟེ་པདྨ། ཀརྨ་ནི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཁྲོ་མོའོ། །ལྔ་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཡབ་ཀྱི་སྔགས་ལ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་གསུམ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་རྒྱུད་དག་པ་ཡེ་ཤེས་གསུམ་མོ། །བཛྲ་ཙིཏྟ་ཧཱུྃ་ཨོཾ་ཡིན་སྙམ། ནི་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །ཡུམ་གྱི་ཨ་ཨ་ཨ་གསུམ་ནི་སྒོ་གསུམ་དུས་གསུམ་དབྱིངས་གསུམ་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །བཛྲི་བྷ་དྲ་ས་མནྟ་ཨ་ནི་དེ་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་རང་བཞིན་དུ་དག་པའོ། །དྲུག་པ་ཐུབ་པ་དྲུག་གི་སྔགས་ནི། ཨཱོཾ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚོགས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ། །མུ་ནེ་ནི་ཐུབ་པའོ། །ཀྲྀ་ཾནི་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་མ་ཞི་བ་སྟེ་འདིར་ལྷ་མ་ཡིན་ནོ། །སྭཱ་ཧཱ་གཞི་ཚུགས་ཤིག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཏྲཱུྃ་ནི་སྲེད་པས་བཅིངས་པས་ཏེ་མིའི་སྙིང་པོའོ། །སྲུྃ་ནི་བློ་གྲོས་རྟུལ་བ་སྟེ་དུད་འགྲོའོ། །བྲཾ་ནི་བཀྲེས་སྐོམ་གྱིས་གདུངས་པ་སྟེ་ཡི་དྭགས་སོ། །ཀྵྃ་ནི་བཟོད་ལྡན་ཏེ་ལྷའི་སྙིང་པོའོ། །ཡེ་ནི་ཐུར་དུ་ལྷུང་བ་སྟེ་དམྱལ་བའི་སྙིང་པོའོ། །གསུམ་པ་འཕྲིན་ལས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྔགས་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་སྤྱན་དྲང་ཞིང་བསྟིིམ་པའི་སྔགས་ནི། ༀ་ཨེ་ཧྱེ་ཧི་བྷ་ག་ཝཱན་མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎིཀཱ་དྲྀ་ཤྱ་ཧོ་ས་མ་ཡ་སྟྭཾཿ ཞེས་པ་ནི་ཚུར་བྱོན་ཚུར་བྱོན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། ཐུགས་རྗེས་གཟུགས་ལ་དམ་ཚིག་ལ་ནོས་ཤིག་པའོ། །ཛཿཧཱུྃ་བྃ་ཧོཿནི་ལྕགས་ཀྱུས་དགུག་ཞགས་པས་བཅིངས་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་བསྡམས་

p. 807

དྲིལ་བུས་དབང་དུ་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་རིག་པའི་མེ་ཏོག་གཏོར་བའི་སྔགས་ནི་ༀ་ཨྃ་ཨཱྃཿཧཱུྃ་སྭཱཿཧཱ་ནི་རིགས་ལྔ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྔའོ། །བ་དང་ཛྲ་དང་ས་དང་མ་དང་ཡ་རྣམས་སོ་སོར་སྦྲེངས་པ་ནི་ཡི་གེ་བཀྲམ་པ་སྟེ་གོང་འོག་གི་ཡི་གེ་ལྔ་དང་སྦྱར་ལ་ཡི་གེ་བཏུ་བར་བྱ་སྟེ། ༀ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་ༀ་ནི་སྐུའི་དམ་ཚིག་གིས་སྐུར་བསྒྲུབ་པའོ། །ཨཱཿབཛྲ་ས་མ་ཡ་ཨཱཿགསུང་གི་དམ་ཚིག་གིས་གསུང་དུ་བསྒྲུབ་པའོ། །ཧཱུྃ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཧཱུྃ་ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གིས་ཐུགས་སུ་བསྒྲུབ་པའོ། །སྭཱ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་སྭཱ་ཡོན་ཏན་གྱི་དམ་ཚིག་གིས་ཡོན་ཏན་དུ་བསྒྲུབ་པའོ། །ཧཱ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཧཱ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གིས་འཕྲིན་ལས་སུ་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་དོན་དུ་གསོལ་བ་གདབ་པ་ནི། ༀ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ལ་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་བདག་པོས། ལྷའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་བདག་སྦྱོར་ཅིག་ཅེས་པ་དང་། ༀ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཧཱུྃ་གིས་སྐུའི་དམ་ཚིག་དུས་ལ་བབས་པར་བསྐུལ་བའོ། །ༀ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་སྟྭཾཿགྱིས་གསུང་གི ༀ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཧོཿཞེས་པས་ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ལ་བསྐུལ་བའོ། །ཛཿཧཱུྃ་བྃ་ཧོཿཡིས་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྲེ་ཞིང་བརྟན་པར་བྱེད་པའོ། །བཞི་པ་ངོ་མཚར་གྱི་ལྟས་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཚུལ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པས་གསུང་གསང་སྔགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་དུ་སྔགས་ཀྱི་སྒྲ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྲགས་སོ། །དེས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀུན་སྨིན་པར་བྱས་པས་རབ་ཏུ་གྲགས་སོ། །གྲོལ་བར་བྱས་པས་ཀུན་ཏུ་གྲགས་སོ། །ཡང་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྒྲ་དང་སྒྲ་ལས་ཐོན་པའི་ཟེར་དང་ཟེར་ཀུན་ཏུ་འཕྲོས་པའི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དབང་བསྐུར་བའི་སྔགས་ལ་གཉིས་ལས། ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཚུལ་

p. 808

ནི་བསྐྱེད་པའི་སྔགས་བསྟན་པ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིད་བྱེད་པ་པོ་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་ཆོས་བྱ་བ་མོ་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཐིམ་པར་མཛད་དོ། །ཐིམ་པར་མཛད་པ་དེ་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་དང་གཟི་བྱིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གསང་སྔགས་འདི་ཉིད། སྟོན་པ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྐུ་དང་གསུང་ཐུགས་གཉིས་སུ་མེད་པ་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལས་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་རང་ཤར་དུ་བྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་སྔགས་དངོས་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་དྲི་མ་འཁྲུད་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔས་དབང་བསྐུར་བ་ནི། ༀ་མ་ཧཱ་ཤཱུ་ནྱ་ཏཱ་ཛྙཱ་ན་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝཱ ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་ངའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཨཱ་དར་ཤ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ། པྲཏྱ་བེ་ཀྵ་ཎཱ་སོ་སོར་རྟོག་པ། ས་མ་ཏཱ་མཉམ་པ་ཉིད། ཀྲྀ་ཏྱཱ་ནུཥྛཱ་ན་བྱ་བ་ནན་ཏན། ཛྙཱ་ན་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་ང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་དབང་བསྐུར་བའི་དོན་ནི་སྐབས་འདིར་རང་རང་གི་རིགས་བདག་གང་ཡིན་པ་ཚོན་གང་བ་རེས་དབུ་བརྒྱན་པ་སྟེ། ཐལ་བ་ལས། མི་བསྐྱོད་བྱེད་པོ་ཡུམ་དང་བཅས་། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ཕྱག་རྒྱར་བསྟན། བྱམས་པ་ས་སྙིང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཞན་དག་རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། །གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་རྟག་པར་བཤད། །ཐུབ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་འཆང་བ། །ཟླ་དང་བྲལ་བས་དཔའ་བོ་ཆེ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་འདིར་གཙོ་བོ་ལ་རྣམ་སྣང་གིས་བརྒྱན་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་སུ་མཚོན་པས་མི་བསྐྱོད་པ་ཉིད་རིགས་སོ། །མི་བསྐྱོད་པ་ལ་ནི་རྣམ་སྣང་སྟེ་སྐབས་འདིར་སྐུ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ལྷ་ཐམས་

p. 809

ཅད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔས་དབུ་བརྒྱན་པའོ། །གཉིས་པ་ནུས་པ་འཇུག་པ་རིགས་ལྔས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སྔགས་ནི། ༀ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཡ་བཛྲ་སྭཱ་བྷཱ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཆེན་པོ་ང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཝཱཀ་བཛྲ་གསུང་རྡོ་རྗེ། ཙིཏྟ་བཛྲ་ཐུགས་རྡོ་རྗེའོ། །ཨ་ནུ་རཱ་ག་བཛྲ་ཡོན་ཏན་རྡོ་རྗེ། པཱུ་ཛ་བཛྲ་འཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེའོ། །དེ་དག་གིས་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལྔར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྣང་འབྱེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སངས་རྒྱས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་བས་ཀྱང་ལྷག་པར་གནས་ཏེ། གནས་ལྔར་གསལ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཐལ་བ་ལས། གནས་གསུམ་ཁྱབ་པའི་ཡི་གེ་ལས། །འོད་ཟེར་འཕྲོ་བའི་ཚོགས་ཆེན་པོས། ཁམས་གསུམ་བྱིན་བ རླབས་གཟི་བྱིན་བསྡུས། །རང་བཞིན་རྡོ་རྗེའི་གནས་གསུམ་ལ། །རྒྱུ་གཉིས་ཚུལ་དུ་རང་སྣང་བའོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་སྟེང་དུ་ལྟེ་བ་དང་གསང་བར་སྭཱ་དང་ཧཱ་ལས་ཡོན་ཏན་དང་འཕྲིན་ལས་གཉིས་ནི། དེ་ལས། ལྟེ་བ་རྣམ་གཉིས་ཟླ་བ་ལ། །སྔོ་ལྗང་ཡི་གེ་སྭཱ་ཧཱ་གཉིས། །རྗེས་མཐུན་འོད་ཟེར་འཕྲོ་འདུ་ལས། །ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་གཟི་བརྗིད་ལྡན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རིགས་ལྔས་བརྒྱན་པའོ། །གསུམ་པ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ནི། དབང་བསྐུར་བ་དང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སྔགས་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པས་ལྷ་དེ་དག་གི་དབང་གིས་བྱིན་རླབས་གདུལ་བྱའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཐིམ་པར་གྱུར། དེས་ཉོན་མོངས་པ་དུག་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོར་གསལ་བར་གྱུར། དེས་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འོད་འབར་བར་གྱུར་ཏོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། གསུང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ། རང་བཞིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། གནས་ལུགས་གདོད་ནས་དག་པ། སྣང་ལུགས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། ཡིན་ལུགས་

p. 810

དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དོན་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར། ཨེ་མ་ཧོ་ངོ་མཚར་ཏེ་ཡ་མཚན་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསུང་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་དམ་པའོ། །ཇི་ལྟར་ངོ་མཚར་ན་གསུང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་ཆོས་ཀྱི་མིང་ཚིག་ཀུན་ལས་འདས་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའི་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་གསུང་དབྱངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒྲ་སྐད་ཚད་མེད་པ་རྣམས་གསལ་བར་འབྱུང་བས་ངོ་མཚར་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གཅིག་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུས་བརྒྱན་པས་ན་དཀྱིལ་འཁོར་དམ་པའོ། །དེའི་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་ནི་ཚངས་པའི་དབྱངས་དང་། སིལ་སྙན་དང་། གླུ་གར་དང་། ཀ་ལ་པིང་ཀ་དང་འབྲུག་སྒྲ་དང་། སྒྲ་བརྙན་ཏེ་རྣམ་གྲངས་དྲུག་པོ་དེ་དག་རེ་རེ་ལའང་། འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། མཉན་པར་འོས་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་དང་། རྗེས་སུ་འབྱུང་བ་དང་། གང་གིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་པ་དང་། རྣ་བར་སྙན་པ་དང་། རྣམ་པར་མ་འཁྲུགས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་སྟེ་བཅུ་བཅུར་འགྱུར་བས་དྲུག་ཅུའོ། །ཡང་ན་གདངས་ཆེ་བ། ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ། གོ་བར་མྱུར་བ། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ། གཅིག་ལ་གཟིགས་པ་སྙམ་བྱེད་པ། ཉི་ཚེར་སྟོན་པ། ཀུན་ནས་འཇུག་པ། འདུན་པ་བསྐྱེད་པ། ཁྱད་དུ་ཞུགས་པ། ཐམས་ཅད་འདུལ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་བཅུ་ལ་གནས་སྐབས་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་བས་དྲུག་ཅུའོ། །དེ་ལྟར་བསྒྲེས་པས་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་དྲུག་བརྒྱར་འགྱུར་ཞིང་། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིས་ཕྱེ་བས་དྲུག་སྟོང་དང་། ཉི་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའང་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གིས་ཕྱེ་བས་རྣམ་གྲངས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་ཞིང་ཁམས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་། སེམས་ཅན་སོ་སོའི་སྒྲ་སྐད་དང་མིང་ཚིག་སོ་སོར་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་གྲགས་ཤིང་གོ་བར་མཛད་དེ། སྒྲ་སྐད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གསུང་གི་ཕྱག་རྒྱའི་

p. 811

མཆོག་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་འདུས་པར་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས། འགྲོ་བ་ལ་ཕན་བདེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་ཡིན་པས་གསུང་གི་དོན་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་ཆོས་ཉིད་པདྨ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་གྱུར་པས་ན། །སྒྲ་སྐད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་ངོ་བོར་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་པ་ཐེག་པའི་སྒྲ་སྐད་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པར་སྦྱོར་བ་འཁོར་བའི་སྒྲ་སྐད་སྣ་ཚོགས་པ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་ལ་གྲགས་སྟོང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་འདས་པས། གསུང་གི་མཆོག་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་ཡེ་ནས་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེའང་ཐར་ལམ་ཐེག་པ་མཐོ་དམན་གྱི་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ངན་འགྲོ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་ཀྱང་། དོན་ལ་གྲགས་སྟོང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡེ་ནས་བྱང་ཆུབ་པའི་གནས་ལུགས་བཟང་ངན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བསྡུས་པའོ། །བཞི་པ་ནི། གསུང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བསྡུས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲུལ་པ་དུ་མས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཚོགས་རྣམ་པར་གྲགས་ཤིང་གོ་བར་མཛད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཡེ་ནས་མ་ཆགས་པའི་ངང་དུ་གདུལ་བྱའི་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་གསུངས་ཀྱང་གསུངས་པའི་དུས་དེ་ཉིད་ན་གསུང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་གནས་སོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གནས་ལུགས་དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒྲ་ཡི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པས། གདུལ་བྱ་ཀུན་ལ་ཚིག་གཅིག་ཏུ་མཐུན་པར་གྲགས་ཤིང་དོན་སོ་སོར་མཇལ་བ་ཉིད་དཔེར་ན་སྒྲའི་དབྱིངས་ཉིད་རྗོད་བྱེད་གཅིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྦྲིད་སངས་ཞེས་པ་ལས། ལ་ལས་དུག་གི་སྦྲིད་པ་སངས་བར་གོ །ལ་ལས་འདུག་སྟངས་ཉེས་པས་སྦྲིད་པ་སངས་པར་གོ །

p. 812

ལ་ལས་རིགས་སྔགས་ཀྱིས་སྦྲིད་པ་ལས་སངས་པར་གོ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡང་གསུང་གཅིག་གི་སྒྲ་ཡིས་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་གོ་བའི་སྣང་བ་དེ་ནི་གསུང་མཆོག་དམ་པའི་རང་བཞིན་སྒྲ་སྐད་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུའང་དཀོན་ཅོག་བརྩེགས་པ་ལས། འགྲོ་བའི་བསོད་ནམས་ལས་དག་ལས། །རྒྱལ་བའི་གསུང་དབྱངས་གཅིག་སྣང་བ། །མོས་པའི་དབང་གིས་སོ་སོར་ཐོས། །འདི་ཡང་གསུང་གི་གསང་བའོ། །ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་གསུངས་ཀྱང་ཐུགས་རྗེའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའོ། །གཞུང་འདི་ལ་ཁ་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྒོར་སྦྲིད་པ་སངས་པ་གཅིག་བཏོན་པས། ནད་པ་ནད་གཡོག་སྨན་པ་གསུམ་གྱིས་སོ་སོར་གོ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དེ་དག་གིས་སྒྲའི་བྱིངས་དང་དོན་ལ་འཇལ་མ་ཤེས་པར་ཟད་དོ། །ལྔ་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཐེག་པ་སོ་སོར་སྣང་ཡང་ངོ་བོ་གསུངས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཐེག་པ་མཐོ་དམན་བསམ་ཡས་གསུངས་པར་སྣང་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་ཞིག་མ་གསུངས་ཏེ། དཀོན་བརྩེགས་ལས། ང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཆོས་གང་ཡང་བསྟན་པ་མེད་ཀྱང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་འགྲོ་བའི་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་སྣང་བ་འདི་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ཞེས་པ་དང་མཐུན་ནོ། །དོན་ལ་མ་གསུངས་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་འདུལ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་སེམས་ཅན་གྱིས་སོ་སོར་ཐོས་པ་དེ་ཡང་། སྔར་ཐེག་པ་ལྔའི་སྒྲོན་མ་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་བརྗོད་པ་ལྟར་སྣང་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཀྱིས་གཞལ་ན། སངས་རྒྱས་མཐར་ཐུག་ཆོས་སྐུ་ཡིན་ལ་དེས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གསུངས་པ་མེད་དེ།

p. 813

རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས། གང་དག་ང་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང་། །གང་དག་ང་ལ་སྒྲར་ཤེས་པ། །ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བོ་དེས་ནི་ང་མི་མཐོང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཉིད་ལྟ། །འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཆོས་ཉིད་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་ཤེས་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ཐུགས་རྗེའི་ངང་ལས་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་འགྲོ་བ་ལ་སྣང་ཚུལ་ནི་བརྗོད་བྱའི་དོན་ཡི་གེ་མེད་པའི་གནས་ལུགས་དང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གསུང་དུ་སྣང་བ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་རིག་པའི་གསུང་འགྲོ་བས་ཐོས་པ་དེ་ཡང་ཐོས་དུས་ཉིད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྗགས་ཀྱི་རྩེ་མོར་སྒྲ་ཚིག་རང་མཚན་པ་མ་བྱུང་ཡང་། རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེའི་གསུང་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་གདུལ་བའི་འགྲོ་བ་ལ་ཚིག་དོན་སྣ་ཚོགས་མོས་པ་དང་མཐུན་པར་སོ་སོར་གསལ་ཞིང་ཐོས་པ་ནི་གསུང་གི་རྡོ་རྗེའོ། །གསུམ་པ་གསུངས་པ་མེད་ཀྱི་གསུངས་བར་སྣང་བའི་དཔེ་ནི་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་མོས་པ་ལས་སྣང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་གདུལ་བྱའི་རྣ་བ་ལ་གསལ་བ་དེ་ཉིད་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པས་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་མཆོག་དམ་པའོ། །བརྗོད་པ་མེད་པ་ལ་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གསུང་གི་འགྲོ་བའི་དོན་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང་རང་སྣང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་བྲག་ཅའི་སྒྲ་དེ་ཉིད་སྐྱེས་བུ་དང་། བྲག་དང་། དེ་དག་གི་བར་གང་ནའང་མེད་བཞིན་དུ་རྐྱེན་གྱིས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་གདུལ་བྱ་ལས་དག་པའི་རྐྱེན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་རྒྱུས་ཆོས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུའང་རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཇི་ལྟར་སྒྲ་བརྙན་གྱི་ནི་སྒྲ། །གཞན་གྱི་རྣམ་རིག་ལས་བྱུང་བ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་། །ཕྱི་དང་ནང་ནའང་གནས་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གསུང་གསང་བའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལས་མོས་པ་དང་མཐུན་པར་སྣང་བ་འབྱུང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས། གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུས་པ་དང་ལྷ་སོ་སོའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །

p. 814

དོན་གཉིས་པ་སྐུ་ཕྱག་རྒྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་དགོད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོ་བའི་ཚུལ་མདོར་བསྟན་པ། དེའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གསུང་སྔགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་མགོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཕྱག་རྒྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱིར་བསྟན། ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་མཆོག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་ངོ་བོ་ཡེ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་བདག་ཉིད་མེ་དང་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་ལྟར་གནས་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ཕྱག་རྒྱས་ཡེ་ནས་བཏབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གནས་ལུགས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་ལ་གསང་བ འི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ཡི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་ཉིད་འགྱུར་བ་མེད་པའི་སྙིང་པོའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་ན། རང་བཞིན་མཉམ་རྫོགས་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལས་མི་འདའ་ཞིང་། ནམ་ཡང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ངང་ལས་གཞན་དུ་འདར་མེད་པའི་ཕྱིར་འདའ་དཀའ་འོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ནི་འགའ་ཞིག་གིས་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཀྱང་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར། འགའ་ཞིག་གིས་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་ཀྱང་འགྲིབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་ཀྱང་རུང་། མ་བྱོན་ཀྱང་རུང་སྟེ་འཕེལ་བའམ་འགྲིབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ།

p. 815

ཕྱག་རྒྱ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ། དེ་ལས་བྱུང་བ་སྤྱིའི་ཕྱག་རྒྱ། དེ་ལས་འཕྲོས་པ་ལྷ་སོ་སོའི་ཕྱག་རྒྱའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་མགོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ། ལག་པ་གཡས་མི་བསྐྱོད་པ། གཡོན་རིན་ཅེན་འབྱུང་ལྡན། རྐང་པ་གཡོན་འོད་དཔག་མེད། གཡས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ངོ་བོར་བརྗོད་ཅིང་། ཉིང་ལག་གི་སོར་མོའང་གུང་མོ་རྡོ་རྗེའི་རིགས། མཛུབ་མོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ། མཐེ་བོང་རིན་པོ་ཆེ། སྲིན་ལག་པདྨ། མཐེའུ་ཆུང་ལས་ཀྱི་རིགས་སོ། །སྐབས་འདིར་རྡོ་རྗེའི་ཐལ་མོ་ཕྱག་རྒྱའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། ལག་པ་གཡས་མི་བསྐྱོད་པའི་སོར་མོ་ལྔའི་རྩེ་ལ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྲན་ཟླུམ་ཙམ་ལྔའི་སྟེང་དུ་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ཨཱོཾ་སྭཱ་ཨཱཾ་ཧཱ་སྟེ་ཐབས་ཡབ་ཀྱི་ཡི་གེ་ལྔ་དང་། ལག་པ་གཡོན་རིན་ཅེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་སོར་མོ་ལྔ་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྲན་མའི་གའུ་ཙམ་ལྔའི་སྟེང་དུ་ཤེས་རབ་ཡུམ་གྱི་ཡི་གེ་མཱུྃ་ལཱྃ་མཱྃ་པྱཱྃ་ཏཱྃ་ལྔ་བཀོད་དེ། ལག་པ་གཡས་ཀྱི་སོར་མོ་ལྔ་དང་གཡོན་གྱི་སོར་མོ་ལྔ་པོ་གཉིས་ཟུང་དུ་སྦྱར་ཏེ་སོ་སོར་སྤྲད་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བསྒྱུར་བ་ནི་ལྷ་སོ་སོའི་ཕྱག་རྒྱ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བླ་མ་རོང་པས་དམ་ཚིག་དང་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གཉིས་སུ་བཞེད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་གསང་བས་དམ་ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་བསྒོམ་པ་ཆོས་དང་། བསྒྱུར་བ་ལས་དང་གསུམ་དུ་བཞེད་ཀྱང་། དོན་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཀ་ཚང་སྟེ། རང་ཉིད་ལྷར་སྒོམ་པ་སྒྱུ་མའམ་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའོ། །ཕྱག་གི་སོར་མོ་ལ་ཡིག་འབྲུ་བསྒོམ་པ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ། དེ་ལས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་མཚན་བསྒོམ་པ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ། དེ་ལས་ཕྱག་གཡས་གཡོན་བསྒྱུར་བ་དང་འཁྱུད་པ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། །འདིར་ནི་དེ་དག་རྫོགས་པར་འཆད་པའོ། །གཉིས་པ་དེ་ལས་བྱུང་བ་སྤྱིའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་གཡས་ཀྱི་མཛུབ་མོའི་ༀ་བསམ་པ་དེ་དང་གཡོན་གྱི་གུང་མོ་མཱུྃ་བསམ་པ་དེ་གཉིས་ཐད་ཀར་རྩེ་སྦྱར་ཏེ་ལྷག་མ་གཡས་གཡོན་གྱི་ཧཱུྃ་དང་ལཱྃ། སྭཱ་དང་མཱྃ། ཨཱཿདང་པྱཱྃ། ཧཱ་དང་ཏཱྃ་སྟེེ་ཡི་གེ་འབྲུ་

p. 816

བརྒྱད་སོ་སོར་བསྣོལ་ཏེ་རྩེ་མོ་སྤྲད་པ་ནི་རིགས་ལྔའི་རྒྱལ་བ་ཀུན་དང་ངོ་བོ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བའི་དངོས་གྲུབ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱག་རྒྱའོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཐབས་ཞགས་ལས། སོར་མོ་ནང་དུ་བསྣོལ་ཏེ་བཀན། །གུང་མཛུབ་མཐེ་བོང་ཆེ་ཆུང་རྣམས། །སོ་སོར་རྩེ་སྤྲད་ཕྱིར་བསྐྱེད་དེ། །སྲིན་ལག་གཤིབས་བསྒྲེང་དམ་ཚིག་རྒྱ། །ཞེས་སོ། །འདི་ལ་སངས་རྒྱས་གསང་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་བསྡམ་པ་ལས་གུང་མོ་གཉིས་གཤིབས་ཏེ་བརྐྱངས་པ་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ་རིགས་ལྔ་སྤྱིའི་དམ་ཚིག་གི་རྒྱར་འདོད་དོ། ཁ་ཅིག་རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་ལས་གཡས་པའི་སྡིག་མཛུབ་དང་གཡོན་མའི་གུང་མོ་གཉིས་རྩེ་སྤྲད་དེ་ལྷག་མ་རྣམས་སོ་སོར་སྦྱར་བར་འདོད་དེ། དེའང་རྣམ་པ་ནི་ཐབས་ཞགས་ལྟར་ལྷོངས་ཤིག ཕྱི་མ་གཉིས་ལའང་འགལ་བ་མེད་དེ་སོར་མོ་རྣམས་རིགས་ལྔར་སྣང་བ་ཉིད་ཇི་སྐད་གསུངས་བ་བཞིན་བསྣོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་དེ་ལས་འཕྲོས་པ་ལྷ་སོ་སོའི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལའང་ལྔ་ལས། གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། བདག་ཉིད་གཙོ་བོའི་སྐུར་བསྒོམ་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། དེའི་ངང་ལས་གཡས་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གྱི་ཧཱུྃ་ལས་གཞན་པའི་ཡིག་འབྲུ་གཞན་བཞི་ནང་དུ་སྦས་ནས་གུང་མོ་བསྒྲེང་བའི་རྒྱབ་ཐུགས་ཀར་བཀན་པ་ནི་བཅིང་བ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། །གུང་མོ་ཧཱུྃ་གི་ངོ་བོ་བསྒྲེང་བའི་རྩེ་མོ་ཟླ་བའི་ཉི་མ་དབུས་སུ་ཧཱུྃ་བསམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། །ཧཱུྃ་དེ་ཉིད་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་འོད་འབར་བ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་བསམ་པ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། །གཡོན་པ་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་དུ་བྱས་ནས་ཟླ་བའི་སྟེང་གི་ཡི་གེའི་ནང་དུ་བརྟུལ་ཞིང་དཔའ་མོ་འབྲུ་ལྔ་སྦས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གྱིས་དྲིལ་བུ་འཛིན་པ་བསིལ་ཞིང་ཡུམ་ལ་འཁྱུད་དེ་འཁྲིལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུམ་གྱི་ཆོས་བརླ་གཡོན་པ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྟེང་དུ་དྲིལ་བུ་བཞག་པས་དཀུ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཡབ་ཀྱིས་ཡུམ་ལ་མཆོད་པ་སྟེ་ཡབ་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། །དེ་ཉིད་བཅའ་བ་ལས་ཀྱི་

p. 817

ཕྱག་རྒྱར་བཤད་དོ། །དེ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་གཡོན་ཕྱོགས་སུ་དཀྲོལ་ཏེ་ཕྱག་མཚན་ཡུམ་གྱི་ཐུགས་ཀར་ཐིམ་པས་མཉེས་པར་བསམ་ཞིང་ཧཱུྃ་བཛྲ་དྷྲྀག་བརྗོད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། །དེ་ལྟར་བདུན་ཡང་བཞི་པོ་ཉིད་དུ་འདུས་ཏེ། བསམ་པ་དམ་ཚིག་དང་བཅིང་པ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་གཉིས་ཀ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། །བསམ་པ་ཆོས་དང་བརྗོད་པ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གཉིས་ཀ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། །གཞན་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡུམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལས་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཕྱུག་མར་བསྒོམ་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའོ། །དེའི་ངང་ལས་གཡོན་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གྱི་ཟླ་བའི་མཱུྃ་ལས་གཞན་པའི་ཡི་གེ་འབྲུ་བཞི་ནང་དུ་སྦས་ནས་གུང་མོ་ཐུགས་ཀར་བཀན་པ་ནི་དམ་ཚིག་གོ གུང་མོ་ཉིད་མཱུྃ་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པ་བསྒྲེང་པའི་རྩེ་མོར་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་མཱུྃ་ལས་དྲིལ་བུ་གསིལ་ཞིང་འོད་འབར་བར་བསམ་པ་ནི་དམ་ཚིག་གོ །ཕྱག་གཡས་ཉི་མའི་སྟེང་ན་དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔ་ཡབ་ཀྱི་བརླ་གཡས་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་པ་ནི་ལས་སུ་འཁྲིལ་བ་སྟེ་འཁྱུད་ནས། ཡུམ་གྱི་དབུ་ཡབ་ལ་ཅུང་ཟད་བཏུད་དེ་ཞལ་འཛུམ་པའི་མདངས་ཀྱིས་ཡབ་ཀྱི་ཞལ་ལ་བལྟ་བ་ནི་བཅའ་བ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། །དེ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་བཀྲོལ་ཏེ་མཱུྃ་དྷཱ་ཏི་ཤྭ་རི་བརྗོད་ནས་ཕྱག་མཚན་ཡབ་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་ཐིམ་པར་བསམ་པ་ནི་བརྗོད་པ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། །དེའང་དོན་རྟགས་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚོན་བྱེད་དུ་རྡོ་རྗེ་དང་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་གཞན་རྣམས་ལའང་རྒྱས་པར་སྦྱར་རོ། །མི་བསྐྱོད་པ་ཡབ་ཡུམ་ནི་རང་ཉིད་དེར་གསལ་བའི་ངང་ལས། གཡས་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གྱི་ཉི་མའི་ༀ་ལས་གཞན་པའི་ཡི་གེ་འབྲུ་བཞི་ནང་དུ་སྦས་ནས་མཛུབ་མོ་བསྒྲེང་བའི་རྒྱབ་ཐུགས་ཀར་བཀན་ཅིང་། མཛུབ་མོ་ༀ་གྱི་རྩེ་མོར་ༀ་ཞུ་བ་ལས་འཁོར་ལོ་འོད་འབར་བ་རྩིབས་བཞི་བསམ་ཞིང་། གཡོན་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གྱི་ཟླ་བའི་སྟེང་གི་ཡི་གེ་ནང་དུ་བརྟུལ་ཏེ་དཔའ་མོ་འབྲུ་ལྔ་སྦས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གྱིས་དྲིལ་བུ་འཛིན་པ་གསིལ་ཞིང་ཡུམ་ལ་འཁྱུད་ཅིང་འཁྲིལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བརླ་གཡོན་

p. 818

པའི་སྟེང་དུ་གཞག་པ་ནི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཡང་གཡོན་པའི་ཡི་གེ་འབྲུ་བཞི་ནང་དུ་སྦས་ནས་མཛུབ་མོའི་རྒྱབ་ཐུགས་ཀར་བཀན་པའི་མཛུབ་མོ་ལཱྃ་གྱི་རྩེ་མོར་ལཱྃ་ཞུ་བ་ལས་དྲིལ་བུ་གསིལ་ཞིང་འོད་འབར་བ་ཐུགས་ཀར་བཀན་ལ། གཡས་པ་ཉི་མ་ལ་གནས་པའི་ཡི་གེ་འབྲུ་ལྔ་ནང་དུ་བསྡུས་ནས་ལས་སུ་འཁྲིལ་བ་སྟེ་ཡབ་ཀྱི་བརླ་གཡས་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་ཅིང་ཡབ་ལ་ཅུང་ཟད་ཞལ་ཕྱོགས་པར་བཏུད་དེ་འཛུམ་པའི་མདངས་ཀྱིས་བལྟ་བའོ། །རིན་ཅེན་འབྱུང་ལྡན་ཡབ་ཡུམ་ནི། རང་ཉིད་དེར་གསལ་བའི་ཡབ་ཀྱི་གཡས་པའི་ཡིག་འབྲུ་བཞི་ནང་དུ་སྦས་ནས་མཐེ་བོང་ཐུགས་ཀར་བཀན་པའི་མཐེ་བོང་སྭཱ་བསྒྲེང་རྩེར་སྭཱ་ཞུ་བ་ལས་འོད་འབར་བའི་རིན་པོ་ཆེ་ཐུགས་ཀར་འཛིན་པར་བསམ་ཞིང་། གཡོན་པའི་ཟླ་བ་ལ་གནས་པའི་ཡི་གེ་བརྟུལ་ཞིང་འབྲུ་ལྔ་ནང་དུ་སྦས་པའི་ཁུ་ཚུར་གྱིས་དྲིལ་བུ་གསིལ་བ་འཛིན་ཞིང་ཡུམ་ལ་འཁྱུད་ནས། ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པར་འཁྲིལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བརླ་གཡོན་པ་ཆོས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྟེང་དུ་དྲིལ་བུ་དཀུ་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཡང་གཡོན་པའི་ཡི་གེ་འབྲུ་བཞི་ནང་དུ་སྦས་ནས་མཐེ་བོང་ཐུགས་ཀར་བཀན་ཅིང་། མཐེ་བོང་མཱ ྃ་བསྒྲེང་རྩེ་མོར་མཱྃ་ལས་དྲིལ་གསིལ་འོད་འབར་བ་བསྐྱེད་དེ་ཐུགས་ཀར་བཟུང་ལ། གཡས་ཀྱི་ཉི་མའི་སྟེང་གི་ཡི་གེ་འབྲུ་ལྔ་ནང་དུ་བསྡུས་ནས་ཡབ་ཀྱི་བརླ་གཡས་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་པ་ནི་ལས་སུ་འཁྲིལ་བའོ། །རྣམ་འགྱུར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡབ་ལ་བཏུད་དེ་འཛུམ་པའི་མདངས་ཀྱིས་བལྟ་བ་ནི་ཡུམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། །འོད་དཔག་མེད་ཡབ་ཡུམ་ནི་དེར་གསལ་བའི་ངང་ལས་ཡབ་ཀྱི་གཡས་པའི་ཡི་གེ་འབྲུ་བཞི་ནང་དུ་སྦས་ནས་སྲིན་ལག་བསྒྲེང་བའི་རྒྱབ་ཐུགས་ཀར་བཀན་ཅིང་སྲིན་ལག་ཨཱྃ་བསྒྲེང་རྩེ་མོར་ཨཱྃ་ཞུ་བ་ལས་པདྨ་འོད་འབར་བ་བསམས་ཏེ་ཐུགས་ཀར་ཕྱག་རྒྱ་བཅས་ལ། གཡོན་པའི་ཟླ་བའི་ཡི་གེ་བརྟུལ་ཞིང་འབྲུ་ལྔ་ནང་དུ་སྦས་པའི་ཁུ་ཚུར་གྱིས་དྲིལ་བུ་གསིལ་བ་འཛིན་ཞིང་ཡུམ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བརླ་གཡོན་པ་ཆོས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྟེང་

p. 819

དུ་དྲིལ་བུ་དཀུ་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཡང་གཡོན་པའི་ཡི་གེ་འབྲུ་བཞི་ནང་དུ་སྦས་ནས་སྲིན་ལག་གི་རྒྱབ་ཐུགས་ཀར་བཀན་ཅིང་། སྲིན་ལག་པྱཱྃ་བསྒྲེང་བའི་རྩེ་མོར་པྱཱྃ་ལས་དྲིལ་གསིལ་འབར་བར་བསམ་པ་ཐུགས་ཀར་བཟུང་ལ། གཡས་ཀྱི་ཉི་མའི་ཡིག་འབྲུ་ལྔ་ནང་དུ་བསྡུས་ཏེ་སོར་མོ་བརླ་གཡས་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་པ་ནི་ལས་སུ་འཁྲུལ་བས། ཡབ་ལ་བཏུད་དེ་འཛུམ་པའི་མདངས་ཀྱིས་བལྟ་བའོ། །དོན་གྲུབ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། དེར་གསལ་བས་གཡས་པའི་ཡི་གེ་འབྲུ་བཞི་སྦས་ནས་མཐེའུ་ཆུང་གི་རྒྱབ་ཐུགས་ཀར་བཀན་ཅིང་། མཐེའུ་ཆུང་ཧཱ་བསྒྲེང་རྩེ་མོར་ཧ་ལས་རལ་གྲི་འབར་བ་བསམ་སྟེ་ཐུགས་ཀར་བཟུང་ལ། གཡོན་གྱི་ཟླ་བའི་ཡི་གེ་བརྟུལ་ཅིང་འབྲུ་ལྔ་ནང་དུ་སྦས་ནས་དྲིལ་བུ་གསིལ་ཞིང་ཡུམ་ལ་འཁྲིལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བརླ་གཡོན་པའི་སྟེང་དུ་དྲིལ་བུ་གཞག་པ་ནི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཡང་གཡོན་པའི་ཡི་གེ་འབྲུ་བཞི་སྦས་ནས་མཐེའུ་ཆུང་གི་རྒྱབ་ཐུགས་ཀར་བཀན་ཅིང་། མཐེའུ་ཆུང་ཏཱྃ་བསྒྲེང་རྩེ་མོར་ཏཱྃ་ལས་དྲིལ་གསིལ་འབར་བ་ཐུགས་ཀར་བཟུང་ལ། གཡས་ཀྱི་ཉི་མའི་ཡིག་འབྲུ་ལྔ་ནང་དུ་བསྡུས་ནས་ཡབ་ཀྱི་བརླ་གཡས་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་པ་ནི་ལས་སུ་འཁྲིལ་བས། ཡབ་ལ་བཏུད་དེ་འཛུམ་པའི་མདངས་ཀྱིས་བལྟ་བའོ། །གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་གོང་དང་མཚུངས་པ་ལས། ཁྱད་པར་དུ་རང་རང་གི་ས་བོན་ལས་ཕྱག་མཚན་དུ་གྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡབ་ཀྱི་ཕྱག་གཡས་ཀྱིས་ཐུགས་ཀར་འཛིན་ཅིང་། ཡུམ་གྱི་ཕྱག་གཡོན་གྱིས་ཐུགས་ཀར་འཛིན་ལ། ཡབ་ཀྱི་གཡོན་པས་ཡུམ་གྱི་བརླ་གཡོན་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ཅིང་། ཡུམ་གྱིས་གཡས་པས་ཡབ་ཀྱི་བརླ་གཡས་ལ་འཁྲིལ་བར་བྱའོ། །དེའང་མཱྃ་ལས་ཨུཏྤལ་མཻ་ལས་ཀླུ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་མཚན་ཀྵཾ་ལས་རིན་ཅེན་གྱི་མྱུ་གུ་ཏྲཱྃྃ་ལས་རལ་གྲི་འོད་འབར་བ་ཧྲཱིཿལས་པདྨ་དཀར་པོ་ཛྷིཾ་ལས་རྡོ་རྗེ་འབར་བ་ཐླྷིཾ་ལས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཧཱུྃ་ལས་རིན་ཅེན་སྙེ་མ་སྟེ་ཡབ་ཀྱི་ཕྱག་མཚན་ནོ། །ཧཱུྃ་ལས་གཟུགས་མཛེས་པ་མཚོན་པ་མེ་ལོང་དང་། ཏྲཱྃ་

p. 820

ལས་རིན་ཅེན་ཕྲེང་བ་དང་ཧྲཱིཿལས་པི་ཝཾ་དང་ཨ་ལས་གར་མཁན་མཆོག་ཉིད་དེ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་གསུམ་པ་ཁྱེར་ནས་སྤྱི་བོ་གར་བྱེད་པ་མཚོན་པ་དང་། ཧཱུྃ་ལས་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་ཛ་ལས་སྤོས་མཆོག་མ་སྤོས་ཀྱི་ཁང་བུ་དང་། བྃ་ལས་མར་མེ་དང་། ཧོ་ལས་བྱུག་པ་ལ་སོགས་པའི་དུང་ཆོས་ཏེ་ཡུམ་གྱི་ཕྱག་མཚན་ནོ། །ཡུམ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ཡུམ་གྱི་གཡས་ཀྱིས་ཡབ་ཀྱི་ལས་ཏེ་བརླ་གཡས་པ་ལ་འཁྲིལ་ཞིང་ཡབ་ཀྱི་ཚེ་གཡོན་པས་ཡུམ་གྱི་བརླ་གཡོན་པ་ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་འཁྱུད་པ། ཡབ་རྣམས་ཀྱི་དབུ་རྣམས་ཡུམ་ལ་ཅུང་ཟད་འབྱོ་ཞིང་ཡུམ་རྣམས་ཡབ་ལ་འདུད་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ནི་གོང་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་ཡབ་ཡུམ་ཐབས་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྤྲོས་བྲལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་འཁྲིལ་བའོ། །གསུམ་པ་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒོ་བཞི་ལ་ཁྲོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་བརྒྱད་ལས། ཡབ་བཞིའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ཧཱུྃ་ལས་ནྲྀ་མགོའི་དབྱུག་པ་གདེངས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པས་གནོན་པའི་ཚུལ་དང་། ཐོད་པ་སྦྲུལ་གྱི་ཆུན་པོས་དཀྲིས་པས་གནོན་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ལས་ཀྱིས་གནོན་པ་སྟེ་གཡས་པ་བཞིས་འཕྱར་ཞིང་གཡོན་པ་བཞིས་ཡུམ་ལ་སྡིག་མཛུབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འཁྱུད་པ་དང་། ཡུམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ཕཊ་བཞི་ལས་ལྕགས་ཀྱུ་ཞགས་པ་ལྕགས་སྒྲོག་དྲིལ་བུ་གཡོན་གྱིས་བཟུང་ནས་གཡས་པ་ཁུ་ཚུར་གྱིས་ཡབ་ལ་འཁྱུད་པ་སྟེ། སྒོ་བཞིར་གནས་པའི་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་དེ་དག་ཀྱང་ཡུམ་གྱིས་ཡབ་ལ་འདུད་ཅིང་ཡབ་ཀྱིས་ཡུམ་ལ་ཅུང་ཟད་དབུ་འབྱོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་འཁྲིལ་བ་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ཐུབ་པ་དྲུག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དང་གྲངས་དང་ཚད་མེད་ཀྱང་། དེ་དག་གི་རིགས་མདོར་བསྡུས་ན་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་ཏུ་འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞེ་ན་རྡོ་རྗེ་ལས། པི་ཝང་གོ་

p. 821

ཆ་བསེག་སྤར་སྒྲོམ། །པོ་ཏི་མེ་ཆུར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ་ས་བོན་དྲུག་ལས་ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་ཐུགས་ཀར་འཛིན་པའོ། །དེ་དག་ལ་ཡུམ་མེད་པས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་མ་འབྲལ་ལམ་སྙམ་ན། དམིགས་བཅས་སྣང་བའི་ཡུམ་མེད་ཀྱང་དམིགས་མེད་དབྱིངས་ཀྱི་ཡུམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡུམ་ནི་གང་དུའང་དམིགས་པ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བའོ། །ཁ་ཅིག་ཐུབ་དྲུག་གི་གཡོན་ཕྱོགས་ན་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་དྲུག་འདོད་པ་ནི་ལྷའི་གྲངས་ངེས་དང་འགལ་ལོ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་མོར་སྡུད་ཟེར་བ་ནི་མི་འཐད་དེ། བསྒོམ་དུས་ནའང་དམིགས་པའི་ལྷ་དང་དག་པའི་གྲངས་འཛོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་མུ་སྟེགས་རྣམས་ལ་ཕན་དོན་དུ། །སངས་རྒྱས་བཙུན་མོར་རབ་ཏུ་གསང་། །ཞེས་པས་ཐུབ་དྲུག་ལ་ཡུམ་མེད་པར་འདོད་པའང་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་སྐབས་ཏེ་འདིར་སྐབས་མ་ཡིན་པ་དང་། མིའི་ཐུབ་པ་འདོད་ཡོན་སྤངས་ཀྱང་གཞན་རྣམས་འདོད་ཡོན་སྤངས་པར་མ་གསུངས་ཏེ། སྤྲུལ་སྐུ་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དངོས་ཀྱི་ཡུམ་མེད་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་ལྷའི་གྲངས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ལྔ་པ་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཕྱག་གཉིས་མཉམ་གཞག་གི་མཐིལ་ལས་གདངས་ཀྱི་འཆར་གཞིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ལྔ་སོ་སོར་གསལ་བ་ཁ་དོག་ལྔའི་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོ་ཞིང་ཞབས་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་དྲུང་མཛད་པའོ། །དེའི་ཡུམ་དུ་གྱུར་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་མཉམ་རྫོགས་ཏེ་ཡབ་དང་མཚུངས་ཤིང་ཞབས་གཉིས་པདྨོའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་དུ་བཞུགས་པའོ། །ད་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམས་གྲངས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་སོ་སོའི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པ་ལས་གཞན་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་དེ། རིགས་སོ་སོར་བསྒྲུབས་པ་ན་ལྷ་དེ་དག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རིགས་དེའི་ཕྱག་མཚན་དུ་བསྟན་པ་དང་། ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཉིད་དེ་སྔར་བསྟན་པ་དག་གམ། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་ཉིད་

p. 822

ཙམ་ཡང་བཅིང་བར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་རྐང་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྟོན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལས། ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་ནམ་མཁའི་མདོག །ཕྱག་རྒྱ་མ་ངེས་སྣ་ཚོགས་ཏེ། །མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་འཕྲོ་བའི་སྟེང་། །རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུས་མཚན་པའོ། །ཞེས་འདོན་ཏོ། །དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་དགོད་པའི་སྐབས་ཡིན་གྱི། གདངས་འཆར་བའི་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་མཉམ་གཞག་ཁོ་ནར་གསུངས་ཏེ། ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རང་བཞིན་གནས་ལུགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྤྱིར་བསྟན། གནས་སྐབས་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། མཐར་ཐུག་འབྲས་བུའི་ཕྱག་རྒྱས་འགྲོ་དོན་མཛད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཉིད་གདོད་ནས་དག་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངང་ལས། གང་ཤར་གྱི་རྟོག་ཚོགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མཆོག་ཏུ་ཡེ་ནས་གནས་པ་ནི་དོན་གྱི་འདུག་ཚུལ་ལོ། །དེ་ཉིད་བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་རྟོགས་ནས་ཐབས་གང་སྣང་གི་ཡུལ་དང་ཤེས་རབ་འཛིན་མེད་དུ་ཤར་བའི་རིག་པ་རང་གྲོལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཏུ་ལྡན་པ་རྒྱུད་ལ་འབྱོར་ན་ལུས་མ་བསྐྱོད་ཡན་ལག་མ་བསྒུལ་ཡང་། འགྲོ་འདུག་དང་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་གནས་ཤིང་འདུས་པས། བཅོས་མའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་དུ་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་སངས་རྒྱས་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོ་བ་ནི་སྔར་ཕྱག་རྒྱ་སྤྲོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གོམས་པ་ལས། དེའི་རྩལ་གོང་ནས་གོང་དུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་ལྷ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པར་བྱས་ནས་རྟོགས་པ་བོགས་དབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་བདག་ཉིད་རྣམ་སྣང་ཡབ་ཡུམ་དུ་གསལ་བ་ལས། ཡབ་ཀྱི་སྤྱི་བོ་མགྲིན་པ་སྙིང་ག་ལྟེ་བ་གསང་གནས་རྣམས་སུ་མི་བསྐྱོད་པ་འོད་དཔག་མེད་རྣམ་སྣང་རིན་ཅེན་འབྱུང་ལྡན་དོན་གྲུབ་སྟེ་ཡབ་ལྔའོ། །མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་བུག་

p. 823

དང་ལྕེ་ཟུར་གཡས་པ་བཞི་ལ་སའི་སྙིང་པོ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཏེ་ཐུགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཞིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཡོན་པ་བཞི་ལ། བྱམས་པ་སྒྲིབ་སེལ་ཀུན་བཟང་འཇམ་དཔལ་ཏེ་གསུང་གི་སེམས་དཔའ་བཞིའོ། །ལག་པ་གཡས་ལ་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད། གཡོན་ལ་ཤེས་རབ་མཐར་བྱེད། རྐང་པ་གཡོན་ལ་པདྨ་མཐར་བྱེད། གཡས་ལ་བགེགས་མཐར་བྱེད་དེ་སྒོ་བ་བཞིའོ། །སྤྱི་གཙུག་མགྲིན་པར་རོ་སྟོད་ལྟེ་བ་གསང་བ་རྐང་མཐིལ་དྲུག་ཏུ་ཐུབ་པ་དྲུག་སྟེ་ལྷ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་མོ། །ཡུམ་གྱི་སྤྱི་བོ་མགྲིན་པ་སྙིང་ག་ལྟེ་བ་གསང་གནས་ལྔར། སངས་རྒྱས་སྤྱན་གོས་དཀར་མོ་དབྱིངས་ཕྱུག་མཱ་མ་ཀཱི་སྒྲོལ་མ་སྟེ་ཡུམ་ལྔའོ། །མིག་རྣ་བ་སྣ་བུག་ལྕེ་ཟུར་གཡོན་ལ་རིམ་པ་བཞིན། སྒེག་མོ་འཕྲེང་བ་གླུ་མ་གར་མ་སྟེ་ཡུལ་གྱི་ལྷ་མོ་བཞིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཡས་བཞི་ལ། བདུག་སྤོས་མེ་ཏོག་མར་མེ་དྲི་ཆབ་མ་སྟེ་དུས་ཀྱི་ལྷ་མོ་བཞིའོ། །ལག་པ་གཡོན་ལ་ལྕགས་ཀྱུ་གཡས་ལ་ཞགས་པ་རྐང་པ་གཡས་ལ་ལྕགས་སྒྲོག་གཡོན་ལ་དྲིལ་བུ་མ་སྟེ་སྒོ་མ་བཞིའོ། །དེ་ལྟར་ཡུམ་ལ་ལྷ་བཅུ་བདུན་ཏེ། བསྡོམས་པས་བཞི་བཅུ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ལྷ་སྟེ་རགས་པ་དང་ཕྱི་ན་གནས་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བཏགས་སོ། །དེའི་སྟེང་དུ་རྩ་བའི་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཏེ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་རྣམས་ལ་བསླབ་བོ། །ཡབ་ཡུམ་གྲངས་མི་མཉམ་པ་ནི་ཐུབ་པ་རྣམས་ལ་ཡུམ་མེད་པས་ཡིན་ལ། ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་ནི་རྩ་བའི་ལྷ་ཉིད་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ལེགས་པར་དམིགས་པ་གསལ་ནས། གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོ་བ་ནི། བཞི་བཅུ་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་རང་དང་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་རེ་རེ་གནས་པ་ནི་ཡན་ལག་སྤྲོས་པའི་བདག་ཉིད་ནང་ན་གནས་པ་དང་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་སྟེ་བཞི་བཅུའོ། །ཐབས་ཀྱི་ལྷ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་སྨོས་ཀྱང་། རྩ་བའི་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ལས་གཞན་བཞི་བཅུ་པོ་ལ། སྐུ་གསུང་

p. 824

ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ལྷ་གསུམ་གསུམ་འཕྲོ་བས་བརྒྱ་ཉི་ཤུར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་རེ་རེ་ལ་དབུ་རྒྱན་གྱི་ལྷ་ལྔ་ལྔ་ཡོད་པས་དྲུག་བརྒྱ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ལྷ་གསུམ་གསུམ་ཡོད་པས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་བཞི་བཅུ་པོ་བསྣན་པས་སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་དེ་ལ་བསླབ་བོ། །དེའང་ཁ་ཅིག་གི་བཞེད་པ་ལྟར་ན། ཐབས་ཀྱི་ལྷ་བཞི་བཅུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་བཞི་བཅུ། སྐུའི་ལྷ་བཞི་བཅུ། གསུང་གི་ལྷ་བཞི་བཅུ། ཐུགས་ཀྱི་ལྷ་བཞི་བཅུ་སྟེ་ཉིས་བརྒྱ་པོ་ལ་དབུ་རྒྱན་ལྔ་ལྔ་ཡོད་པས་སྟོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་དོན་ལ་འདྲའོ། །དེ་ཡང་ལེགས་པར་གསལ་བ་དང་། གསུམ་པ་སངས་རྒྱས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་སྟོང་པོ་དེ་ལྟར་ལྡན་པའི་གཙོ་མཆོག་རྣམ་སྣང་ཡབ་ཡུམ་གྱིས་མཚོན་པ། རྒྱལ་བ་རིགས་བཞི་དང་རྒྱལ་མཆོག་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྩིས་པས་སྟོང་སྟོང་སྟེ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ་ཆ་བརྒྱད་དང་། སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་ཆ་བཞི་སྟེ་བཅུ་གཉིས་ལ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སོ། །དྲུག་གི་འོད་འཕྲོ་འབར་བ་ནི་ཐུབ་པ་དྲུག་སྟེ། ཡུམ་མེད་པས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཉི་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དུ་འདོད་པ་ནི་ཐུབ་པ་དྲུག་ལ་ཡུམ་ཡོད་པར་རློམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གོམས་ནས། བཞི་པ་སངས་རྒྱས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསླབ་པ་ནི། ཚུལ་དེ་ལ་སོགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་རེ་རེ་ལའང་སངས་རྒྱས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དུ་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེའང་བླ་མ་རོང་པ་ནི་ལྷའི་སྐུ་གཅིག་ལ་ཡན་ལག་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ལྡན་ཞིང་། དེ་རེ་རེའང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་རློབས་པའི་ལྷ་གསུམ་དང་ལྡན་པས། དེ་ཉིད་ཡན་ལག་སྤྲོས་བདག་སྟེ། །བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་གསུམ་འཕྲོར་འགྱུར། །ཞེས་སྦྱོར་ཞིང་། གཙོ་བོ་ལ་ཇི་ལྟར་ལྡན་པ་བཞིན་ཡན་ལག་གི་ལྷ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་བརྩིས་པས་

p. 825

བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རེ་འབྱུང་བས་བཅུ་གཉིས་དྲུག་གི་འོད་འཕྲོ་འབར་ཞེས་འཆད་དོ། །སྣང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་འདི་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་སྔ་མ་གོམས་སྟོབས་ཀྱི་འབྲས་བུར་བཞག་ལ། ཚོགས་སྒྲུབ་ཏུ་ཚེ་དབང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ལམ་དུའང་བཞག་གོ །གསུམ་པ་མཐར་ཐུག་གི་ཕྱག་རྒྱས་འགྲོ་དོན་མཛད་པའི་ཚུལ་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་གདུལ་བྱའི་དོན་ལ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྟོན་པའི་ཚུལ་ནི། ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་པ་ན་ཕྱོགས་བཅུ་དང་དུས་བཞིས་བསྡུས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་བསམ་ཡས་སུ་གདུལ་བྱ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འདུལ་བའི་ཕྱག་རྒྱའི་དོན་རྣམས་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་སངས་རྒྱས་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་སོ་སོ་སྟོན་ཅིང་འགྲོ་དོན་མཛད་དོོ། །གཉིས་པ་བསྟན་པ་བཞིན་སྣང་བའི་ཚུལ་ནི་ཐེག་པ་མཐོ་བ་སྔགས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དམན་པ་ཉན་རང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ལྟ་སྤྱོད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྟོག་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་དང་། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་བསམ་ཡས་དང་། གདུལ་བྱ་ཞི་བ་ལྷ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཁྲོ་བོ་བདུད་དང་གཤིན་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ལ་གང་འདུལ་སོ་སོར་སྣང་ཞིང་མོས་པ་དང་མཐུན་པར་བྱས་ཏེ་ཀུན་ཏུ་སྣང་ངོ་། །གསུམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གཅིག་ལས་མ་གཡོས་པའི་དཔེ་ནི་དཔེར་ན་ཟློས་གར་མཁན་ཉིད་གཅིག་པོ་དེ་ལས་གཡས་བརྐྱངས་གཡོན་བསྐུམས་དང་ཞི་ཁྲོ་དུ་མར་སྣང་བ་དང་འདྲ་བར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་ཡེ་ནས་དག་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་ལས་འདི་ལ་འདི་བསྟན་ནོ་ཞེས་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆེད་དུ་མ་བཀོད་ཀྱང་འགྲོ་བའི་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་ཞི་བ་དང་ཁྲོ་བོ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཐུགས་རྗེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །བཞི་པ་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་ཕྱག་རྒྱའི་གྲངས་མ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ནི། མདོར་ན་བྱང་ཆུབ་མཆོག་དང་བདུད་འདུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་ཁོ་ནའོ་ཞེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་དུ་མེད་དེ། ཐབས་དང་ཤེས་

p. 826

རབ་ཀྱི་དབང་གིས་གཉིས་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ཕྲིན་ལས་བཞི་ལ་སོགས་པར་ཡང་རྣམ་པར་འཕྲོ་བར་བྱེད་དེ། ལུས་བསྐྱོད་པ་དང་ཡན་ལག་ཕྱག་རྒྱར་སྤྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་གནས་ལུགས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཐམས་ཅད་འདུ་བ་ནི། མདོར་ན་ཡན་ལག་བསྐྱོད་ཅིང་ལུས་བསྒུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་གནས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས། འདི་ནི་མ་དག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཆོས་སོ་ཞེས་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་གནས་ཤིང་གནས་པའང་མིན་ཏེ། ལུས་ལྷ་སྔགས་སེམས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའམ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་ཚུལ་དེ་སྐད་སྒྲིབ་གཉིས་མ་ལུས་པ་དག་ཅིང་མཁྱེན་རབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངའ་བའི་མཆོག་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཡིད་ཆེས་པའི་གནས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ལས། ཉེས་པ་ཟད་པ་རྫུན་གྱི་ཚིག །སྨྲ་བར་མི་འགྱུར་རྒྱུ་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་མཆོག་ཏུ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས། ལུས་དང་རྟོག་པའི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་དག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྤྲོས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་དོན་དང་། གཞུང་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་ཞིང་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ། ལྷ་བསྐྱེད་ཅིང་ཇི་ལྟར་མཆོད་པ། དབང་བསྐུར་ཞིང་འབྲས་བུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། སའི་ཆོ་ག ཐིག་ཚོན་གྱི་ཆོ་ག བྲི་ཞིང་རྒྱན་དགྲམ་པ། མཆོད་པ་བཤམ་ཞིང་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་བདུན་ལས། ས་གཞི་བརྟགས་པ་ནི་མཉམ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་

p. 827

དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཞིར་འོས་པ་སྟེ། ལས་རིམ་ལས། ཟུར་བརྒྱད་ལ་སོགས་རྩེ་མང་དང་། །ཆུ་བོ་བཞིན་དུ་མ་བོ་ཡང་། །མཉམ་ཞིང་ཡིད་འོང་འོ་ཁའི་ཆུ། །ཉི་མ་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །མཐོ་དང་འདུད་པ་ནུབ་བྱང་ཡིན། །ཤར་ལྷོ་གཞོལ་ཞིང་འཇམ་པ་ལ། །ཐོ་སྒྲོ་གྲོག་མདོ་ཆུ་སྣ་སོགས། །དལ་དབང་དགྲ་ཡི་མཚམས་བརྟག་བྱ། །ལྷུན་སྟུག་རི་བོ་ནགས་ཚལ་ལྡན། །རབ་ཏུ་མཉམ་ཞིང་སྣུམ་བག་ཅན། །ཆུ་བོ་དབང་གི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། །ཅུང་ཟད་ཀྱིས་ནི་རླུང་ཉུང་ཞིང་། །མེ་ཏོག་ཤིང་ཚལ་བྱ་སྐད་བརྟག །ལོ་རྒྱུས་ཤེས་པའང་མཆོག་ཏུ་གསུངས། །བདག་ཉིད་བརྟགས་ཤིང་ཉམས་དགའ་དང་། །བསམ་གཏན་དགྲ་ལས་རིང་གྱུར་པ། །རང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་དེ་བཞིན་ཏེ། །ནན་ཏན་ནུས་མཐུ་ལྡན་ཕྱིར་ཡིན། །ཞེས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ། ཁྲུ་གང་ཁྲི་བཞིར་བརྐོས་པ་ན། །གྲམ་པ་ཐལ་བ་ཤིང་སོལ་དང་། །གྱོ་མོ་རུས་པ་ལ་སོགས་པ། །ཞེས་པའི་མ་དག་པ་བསལ་ཏེ་ཆུས་བཀང་ནས་གོམས་པ་བརྒྱ་ཕྱིར་སོང་ཏེ་ཆུ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟག་པ་ནི། ཆུས་བཀང་གོམས་པ་བརྒྱ་བལྟ་བྱ། །ཞེས་པས། བྲི་བ་མེད་ན་རབ་། ཕྱེད་ན་འབྲིང་། བསྐམས་ན་ངན་པའོ། །གཉིས་པ་ས་བསླང་བ་ནི་མི་དང་མི་མ་ཡིན་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཕྱིར་སློང་བ་སྟེ། མངོན་དང་མི་མངོན་བདག་པོ་ལ། །རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བྱའི་ཕྱིར། །སེར་སྣ་སྤངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། །རིན་དང་བདེན་པ་བསྒོ་ལ་བསླང་། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་འབྲུ་དང་རིན་པོ་ཆེའི་ས་གཏེར་སྦས་ལ་ས་གཞི་མཉམ་ཏེ་དྲིའི་ཐིག་ལེ་བྱས་ལ། སའི་ལྷ་མོའི་ཆོ་ག་བྱའོ། །དེའང་སྔོན་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་འཚང་རྒྱ་བའི་ཚེ་ས་བསླངས་ཏེ་བདུད་ལས་རྒྱལ་བ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་བ་ཡང་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ལས་རྒྱལ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །དེའང་ལྷ་མོ་སེར་མོ་བུམ་པ་འཛིན་པ་ཕག་གི་སྟེང་ན་ཆིབས་པ་བསྐྱེད་ལ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། མཆོད་བསྟོད་བྱས་ལ་བདག་རྡོ་རྗེ་ཆེ་གེ་མོ་སའི་ཕྱོགས་འདིར་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེང་པས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་སོ། །གསུམ་

p. 828

པ་དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་ཕུར་པ་དམར་པོ་ཧེ་རུ་ཀར་གསལ་བ་བཏབ་པས་དེའི་འོད་ཟེར་གྱི་ས་གཞི་ཁེངས་པར་བསྒོམ་པ་ནི་བགེགས་ཞི་བའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །བཞི་པ་སྦྱང་བ་ནི་ཐོག་མར་ས་བདག་ལྟོ་འཕྱེའི་ཕྱོགས་ནས་བསླང་བར་བྱ་སྟེ། བམ་བརྒྱད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། ལྟོ་འཕྱེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིན་ནི། །སྟོན་ཟླ་གསུམ་གྱི་ཟླ་བ་ལ། །ཉི་མ་འགྲོ་བའི་རིམ་པ་ཡིས། །མགོ་ཤར་ཁ་ལྷོ་གཡོན་གྱིས་ཉལ། །དགུན་ཟླ་གསུམ་གྱི་ཟླ་བ་ལ། །ནུབ་ཏུ་ཁ་བལྟས་མགོ་བོ་ལྷོ། །དཔྱིད་ཟླ་གསུམ་གྱི་ཟླ་བ་ལ། །བྱང་དུ་ཁ་བལྟས་ནུབ་ཏུ་མགོ །དབྱར་ཟླ་གསུམ་གྱི་ཟླ་བ་ལ། །ཤར་དུ་ཁ་བལྟས་བྱང་དུ་མགོ །ས་བདག་ལྟོ་འཕྱེ་དེ་ལྟར་གནས། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ལྟོ་འཕྱེ་བརྐོ། །ཞེས་པ་ལྟར་བསླང་ངོ་། །དེའང་མགོ་ལ་ཕོག་ན་སློབ་དཔོན་འཆི་ཞིང་། མཇུག་མ་ལ་ཕོག་ན་སློབ་མ་འཆི་བས་ལྟོ་བ་ནས་བརྐོོས་ཏེ་བྱའོ། །དེ་ནས་སྟེགས་བུ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཤར་གཞོལ་ཅིང་གཞན་གཉིས་མཉམ་དབུས་ཅུང་ཟད་མཐོ་བ་བྱས་ལ། བ་བྱུང་ལྔ་དང་འབྲུ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་བྱུག་པ་ཡང་། རྔམ་གློག་ལས། ས་ཞག་སྤོས་ཆེན་རྣམ་ལྔ་ཡི་། །ཁུ་བ་བསྲེས་ནས་ཀུན་ཏུ་ནི། །གྲུ་བཞིའི་དབུས་སུ་ལེགས་བྱ་སྟེ། །བ་ཀོ་ཙམ་དུ་སྐྱང་ནུལ་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་མེས་སྦྱང་བ་ཡང་། ཀུན་ནས་མཚན་མ་ངན་གྱུར་ན། །གཞན་དུ་བགྲོད་དམ་ཞི་བ་ཡི། །མེ་ཡིས་རབ་ཏུ་དག་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་བདག་ཉིད་ཁྲོ་བོར་གསལ་བའི་ལག་མཐིལ་ལས་འོད་ཟེར་བྱུང་བས་ས་ཕྱོགས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པའི་རང་བཞིན་དང་མ་དག་པ་སྦྱངས་ཤིང་སྟོང་པ་ཉིད་དུའང་མོས་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གཙོ་བོར་བསྐྱེད་དེ་ས་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་ལྷའི་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་གསལ་བར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་པོ་དམིགས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ང་ཉིད་ཀྱི། །ཐམས་ཅད་བཀའ་ལས་མ་འདའ་

p. 829

ཞིག །ཅེས་པ་དང་སུམྦྷ་ནི་བརྗོད་ཅིང་རྡོ་རྗེའི་འགྲོས་ཀྱིས་བསྐོར་རོ། །དྲུག་པ་བསྲུང་བ་ནི། རང་གི་སྙིང་ག་ནས་ཁྲོ་བཅུ་བྱུང་བས་ཕྱོགས་དེར་བསྲུངས་ཏེ་བསྐལ་པའི་མེ་དཔུང་འབར་བར་བསྒོམ་མོ། །བདུན་པ་གཟུང་བ་ནི། ཐིག་བཏབ་བམ་ཐིག་ལེ་བཀོད་པ་ལྷར་བསྐྱེད་དེ་མཆོད་བསྟོད་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་མཆོད་ནས་ཐིམ་པས་ལྷའི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་གཞིར་བསམ་མོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་སའི་ཆོ་ག་ཚང་བའོ། །གཉིས་པ་ཐུགས་ཚོན་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ནི། ཁ་དོག་ལྔའམ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་སྣལ་མ་བུ་མོ་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པས་བཀལ་བ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལས་རིམ་ལས། པདྨའི་རྒྱུ་ལས་ཁ་དོག་བསྒྱུར། །བཅུ་དྲུག་ཕྱག་རྒྱས་ལེགས་བཀལ་ཏེ། །སྣལ་མ་གཅིག་ཀྱང་ལྔ་ལྔར་ལྡན་། །ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་བརྟན་པར་བྱ། ཁ་དོག་གསུམ་ལྡན་སྣལ་མ་དགུ །རས་བལ་ལས་བཏགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །གཙང་མའི་སྣོད་དུ་ལེགས་བཀོལ་ཏེ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་དང་ཚོན་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཉིས་ལྡབ་ཙམ་དུ་བྱས་པ་མཚན་ལྡན་མས་བཟུང་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནམ་ཐིག་ཐོག་མར་གདབ་པ་ནི་རྔམ་གློག་ལས། ཐིག་གཡོག་ལས་ཀྱི་སེམས་མ་སྟེ། །མཚན་ལྡན་བྱིིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ནི། །ཕྱག་རྒྱ་གར་དང་བཅས་པ་ཡིས། །རང་བཞིན་དཀྱིལ་འཁོར་གནམ་ཐིག་གདབ། །དེ་ནས་ས་ཐིག་གདབ་པ་ཡང་། །འདུལ་བའི་དབང་གིས་བྱེ་བྲག་ལས། །མཎྜལ་ཚད་ནི་ངེས་པ་མེད། །སོར་བཞི་པ་ནས་བརྩམ་ནས་ནི། །ཇི་སྲིད་དཔག་ཚད་ཐུག་པར་རོ། །ཞེས་པ་སྟེ། སོར་བཞི་པ་ནས་ཚད་མ་ངེས་པའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཡང་། ཐིག་ཚོན་ལྷར་གསལ་བ་ལ་མཆོད་བསྟོད་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པས་བྱ་བ་སྟེ། ལས་རིམ་ལས། སྣོད་རིམ་མ་འདྲེས་དག་བྱས་ལ། །ཧཱུྃ་སོགས་ཡིག་འབྲུ་གཅིག་ཀྱང་ལྔ། །ཁ་དོག་རྗེས་སུ་མཐུན་བྱས་ཏེ། །ཡོངས་གྱུར་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་ལྷ། །

p. 830

ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལྡན་པར་བསྒོམས། །ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཡེ་ཤེས་ལྔ། །བསྟིམས་པས་ཡོངས་གྱུར་དངོས་པོ་ལྔ། །སྐུ་གསུང་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཐུགས། །ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པ་ཡི། །དཀྱིལ་འཁོར་རྗེས་སུ་བརྟག་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ས་ཚོན་ལ་ཡིག་འབྲུ་བྲིས་པའང་སྤུངས་ཤིང་མི་མངོན་པར་བྱ་སྟེ། སྤུངས་ཤིང་བསྣུན་པ་ལྟར་བྱས་ལ། །རྡུལ་ཚོན་སྦྱོང་བའི་སྔགས་ཕྱག་རྒྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྡུལ་ཚོན་གྱི་ཁ་དོག་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་དོན་ནི། རྒྱུས་པའི་རྒྱུད་ལས། སེམས་ཅན་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡིས་ཀུན་ཁྱབ་ཅིང་། །རང་གི་རྣམ་རྟོག་བསྒྲིབས་བྱས་ནས། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་དོན་མ་མཐོང་། །དེ་ལྟར་རྨོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ། །ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དཀར་དང་དམར་དང་སེར་བ་དང་། །ལྗང་གུ་ལ་སོགས་ནག་པོ་མཐིང་ག་བསྟན། །ཞེས་སོ། །ཚོན་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཡང་རབ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བྱ་བར་ལས་རིམ་ལས། རིན་ཅེན་ལྔ་ལས་བྱས་པའི་ཚོན། །ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ཟླ་འོད་དང་། །པུ་ཤ་རཱ་ག་བྱུ་རུ་བཟང་ཟངས། །མརྒད་ཏ་ལས་བྱས་པ་དགྱེ། །དེ་བཞིན་འབྱོར་བས་གཞན་དག་བསྡུ། །མཚམས་སེམས་ཁྲོ་བོ་ལ་སོགས་ཕྱིར། །ཁ་དོག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་གསུངས། །ཞེས་སོ། །འབྲིང་དང་ཐ་མས་ཚོན་རྩི་ཅི་འབྱོར་བའོ། །གསུམ་པ་བྲི་ཤིང་རྒྱན་དགྲམ་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཐིག་གིས་བྲི་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནམ་ཐིག་བཏེག་པའི་འོག་ཏུ་འཛུལ་ནས་གདབ་སྟེ། དེ་ནས་བྲི་བའི་ཆོ་ག་ནི། །ཆས་ལྡན་དབང་ཕྱུག་ཐིག་བཏེག་ལ། །དང་པོ་དབང་ལྡན་ཕྱོགས་ནས་བསྐོར་། །དེ་ནས་ཞལ་དབང་ཐོབ་པ་རྣམས། །འབྲུ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ཐལ་ཁུ་ཚུར། །ཕྱག་རྒྱ་ཏིང་འཛིན་ལྡན་པར་བྲི། །ཞེས་པས་ཚངས་ཟུར་ལ་སོགས་མཐོང་བ་བརྒྱུད་པ་ལྟར་སྒོ་གཉིས་བརྩེགས་སུ་གདབ་བོ། །དེའང་མན་ངག་གིས་ཅུང་ཟད་ཕྱེ་ན། ཆ་ཆེན་བཅུ་

p. 831

དྲུག་ནང་མ་གསུམ། །ཕྱེད་དུ་བགོས་ཏེ་དྲུག་ཏུ་བྱ། །དང་པོ་ཕྱེད་གདབ་ཕྱི་མ་གདབ། །གཉིས་པ་ཆ་བཞིར་བསྒོ་བར་བྱ། །གསུམ་པ་བཞི་པ་མི་གདབ་གཞག །ལྔ་པ་དབུས་དོར་མཐའ་གཉིས་གདབ། །དྲུག་པ་ཕྱེད་གདབ་ཕྱི་མ་གདབ། །དེ་ནི་ནང་གི་སྒོ་ཡིན་ནོ། །ཆ་ཆེན་བཞི་པ་ཕྱི་ཡི་ཁྱམས། །ལྔ་པ་དབུས་དོར་མཐའ་གཉིས་གདབ། །དྲུག་པ་ཕྱེད་གདབ་ཕྱི་མ་གདབ། །བདུན་པ་ཆ་བཞིར་བགོ་བར་བྱ། །བརྒྱད་པ་དབུས་དོར་མཐའ་གཉིས་གདབ། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ནས་འགྱིང་ཕུར་གདབ་པའི་ནང་དུ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ཚོན་གྱིས་དགང་ཞིང་རིམ་གྱིས་དགྱེ་བ་ནི། རྣམ་སྣང་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལས། ཚོན་ནི་ནང་ནས་དགྱེ་བར་བྱ། །ཕྱི་རོལ་ནས་ནི་ཚོན་མི་དགྱེ། །དང་པོ་བྱང་ཤར་ནས་བརྩམས་ཏེ། །ཐོག་མར་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་དགྱེ། །དེ་ནས་སློབ་མས་བྱ་བར་བཤད། །ཅེས་པ་དང་། རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་ལས། ཚོན་ནི་ནང་ནས་དགྱེ་བར་བྱ། །ཕྱི་རོལ་ནས་ནི་ཚོན་མི་དགྱེ། །དཀར་པོ་ཐོག་མར་གཏང་བར་བྱ། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་དམར་པོ་སྟེ། །དེ་ནས་སེར་པོ་གཏང་བར་བྱ། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་ལྗང་ཁུ་གཏང་། །ཀུན་གྱི་ནང་རོལ་ནག་པོ་སྟེ། །ཚོན་གྱི་ཆོ་ག་དེ་ལྟར་བཤད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དེའང་རྒྱས་པ་ལ་སྒོ་ཉིས་བརྩེགས་ཀྱི་དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ལ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞིའི་དབུས་དང་ལྔར་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞི་པ་མུ་ཁྱུད་དང་བཅས་པ་སྟེ་ལྷའི་ཁ་དོག་དང་མཐུན་པའི་རིམ་པའོ། །དེ་ནས་གྲུ་ཆད་ནང་མ་དང་ཕྱི་མ་བཞི་ནི་ཕྱོགས་ཚོན་ནོ། །དེ་ནས་རྩིག་པ་ལྔ་ནི་ནང་ནས་རིམ་པ་བཞིན། མཐིང་ག ལྗང་གུ། དམར་པོ། སེར་པོ། དཀར་པོའོ། །སྤྱིར་ན་རྩིག་རིམ་གཉིས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དང་། སྐུའི་རིམ་པའོ། །འདིར་ནང་མ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་སྐུའི་རིམ་པ་སྟེ། ནང་ནས་མཐིང་ག དཀར་པོ། སེར་པོ། དམར་པོ། ལྗང་གུའོ། །ཁྱམས་ལྗང་གུ་དང་། རྟ་བབས་མཛེས་ཚོན་

p. 832

ལ། གཞན་རྣམས་ཕྱོགས་དང་མཛེས་ཚོན་ཅི་རིགས་སུ་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་རྟ་བབས་ཀྱི་གཞིའི་འཁོར་ལོའི་རྩིབས་བཞི་མཚོན་པར་འདོད་ཅིང་། ཕལ་ནི་གཞན་དང་མཐུན་པར་སྦྱོར་བས་རྡོ་རྗེའི་ར་བཞི་ཡང་འདོད་དོ། །གང་ལྟར་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ། །འབྲིང་པོ་ལ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་དཀྱུས་བཞིན་ནོ། །བསྡུས་པ་ལ་ནི་བར་ཁྱམས་མེད་པའི་གྲུ་ཆད་བཞི་ལ་སྒོ་ཁྱུད་ལྡན་པར་བཞེད་དོ། །གནས་དེ་དག་ཏུ་མཚན་མ་དགོད་པ་ནི་གྲུབ་ན་སྐུ་དང་ཡིག་འབྲུ་དང་ཕྱག་མཚན་གང་རུང་དགོད་ཅིང་། མ་གྲུབ་ན་བརྡ་མཚོན་ཚོན་སྤུངས་ཀྱི་སྐུ་མདོག་མཚོན་པ་ཙམ་རེ་བྱའོ། །ཡང་རྔམ་གློག་ལས། གཙོ་བོ་གཟུགས་སུ་རྫོགས་པར་བྲི། །འཁོར་རྣམས་ཕྱག་རྒྱ་དག་ཏུ་བྱ། །ཕལ་པ་དག་ལ་ཡིག་འབྲུས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །བཞི་པ་མཆོད་པ་བཤམ་ཞིང་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་མཆོད་པ་བཤམ་པ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་མཆོད་པ་དང་། རྒྱན་དང་གོས་ལ་སོགས་པ་དང་། རོལ་མོ་དང་སིལ་སྙན་ལ་སོགས་དང་། ཁ་ཟས་མང་པོས་བརྒྱན་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྐད་ཅིག་གིས་བསྐྱེད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་པ་བཅུག་ནས་རྟེན་འབྲེལ་སྙིང་པོའམ་ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་གྱིས་བརྟན་པར་བྱས་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་བསྒོམ་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་རྔམ་གློག་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་གང་བྱས་ཀྱང་། །རབ་གནས་ཡེ་ཤེས་མི་ལྡན་ན། །ཚོགས་དང་འབྲི་བའི་ནུས་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་ཕན་ཡོན་ནི་དེ་ལྟར་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་པའི་བསོད་ནམས་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པ་ལས། གང་གིས་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག །ཐིག་དང་ཚོན་གྱིས་འབྲི་བྱེད་པ། །ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཞིང་རྣམས་ཀུན། །རིན་ཅེན་བདུན་བྱིན་བསོད་ནམས་ལས། །དེ་ཡི་ཕུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད། །ལས་རྣམས་འགྲུབ་ཅིང་རྒྱལ་

p. 833

བས་དགོངས། །དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་ཡས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ལས་ཀྱང་། གང་གིས་མཆོད་རྟེན་རྡོ་ལས་བྱས་པ་དང་། །གང་གིས་ཨ་ཀ་རུ་དང་ཙནྡན་ནམ། །གང་གིས་སྨན་ཤིང་མཆོད་རྟེན་བྱས་པ་དང་། །ལ་ལས་ཤིང་ངམ་གཞན་ལ་བྱས་པ་དང་། །ས་དང་སོ་ཕག་ལ་ནི་སོགས་པ་ཡིས། །རྒྱལ་བའི་མཆོད་རྟེན་དགའ་ཞིང་བྱས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ས་རྡུལ་ཕུང་པོ་དག་ལས་ཀྱང་། །མྱ་ངམ་དགོན་པ་དག་ཏུ་བྱས་པ་དང་། །བྱིས་པའི་རྩེད་མོར་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ། །གང་གིས་རྒྱལ་བ་དེ་ཕྱིར་མཆོད་རྟེན་དག །བྱེ་མ་ལས་ནི་ཕུང་པོར་བྱས་པ་དང་། །གཞན་དག་གཟུགས་བརྙན་དག་ཏུ་འདྲི་བྱེད་པ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ལ་ལས་དེ་བཞིན་རིན་ཅེན་གཟུགས་བྱས་ལ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས། །གང་གིས་དེ་ཕྱིར་བྱས་པ་དེ་དག་ཀྱང་། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ལ་ལས་དེ་ནི་རིན་ཅེན་སྣ་བདུན་དང་། །ལ་ལས་དེ་བཞིན་ཟངས་དང་འཁར་བ་ལས། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བྱས་པ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རོ་ཉེ་དང་ནི་ལྕགས་སམ་ས་ཡང་རུང་། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བྱས་ཏེ། །ལྟ་ན་སྡུག་པ་འཇིམ་པ་ལ་བྱེད་བཅུག །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །གང་གིས་རྩིག་ངོས་གཟུགས་ཀྱི་རི་མོ་དང་། །བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་སྐུ། །གང་གིས་བྲིས་སམ་འདྲི་རུ་བཅུག་ཀྱང་རུང་། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །སྐྱེས་བུ་རྒན་ནམ་འོན་ཏེ་གཞོན་ཡང་རུང་། །གང་དག་ལ་ལ་དེ་ན་སློབ་པའི་ཚེ། །རྩེད་མོ་དག་དང་གསང་བ་བྱེད་པ་ན། །རྩིག་ངོས་སེན་མོ་ཤིང་བུས་གཟུགས་བྲིས་པ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ལྷ་བསྐྱེད་

p. 834

ཅིང་ཇི་ལྟར་མཆོད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་ཅིང་གསལ་གདབ་པ་དང་། ཇི་ལྟར་མཆོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མཚམས་དང་དམ་བཅའ་བརྟན་པར་བྱས་ལ། གནས་དེ་ཉིད་དུ་སྟན་བདེ་བ་ལ་འདུག་སྟེ། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། ཨེ་མ་ཧོཿ ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །སྐྱེ་བ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས། །སྐྱེས་པ་ཉིད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད། །ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངང་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ལུས་ངག་སེམས་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད། །གང་ན་མི་གནས་མི་དམིགས་པ། །མིག་ཡོར་ཚུལ་དུ་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ནམ་མཁའ་བསྒོམ། །ཞེས་བརྗོད་པས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྣང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེའི་ངང་ལས་རྒྱུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། རྩ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན། །སེམས་ཉིད་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ཡི་གེ་ཡིད་བཞིན་རིན་ཅེན་སྤྲིན། །ཨ་ཞེས་བརྗོད་པས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཨ་དཀར་པོར་གསལ་བའི་ངང་ལས། ཨ། རབ་ཏུ་བརྟན་གྱུར་ཨ་དཀར་ལས། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཨ་རྣམས་སྤྲོ། །ཕྱོགས་བཅུ་གང་བར་གསལ་གྱུར་ནས། །བསྡུས་ཀྱང་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་བརྟན། །ཞེས་བརྗོད་པས། ཨ་ལས་ཟླ་བ་དང་ཉི་མའིདཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ཨ་ལས་འཕྲོས་པས་མཚན་གྱི་ས་བོན་ཨཱ་ལི་དང་། དཔེ་བྱད་ཀྱི་ས་བོན་ཀཱ་ལིས་རིམ་པ་གཉིས་སུ་བསྐོར་བའི་རང་བཞིན། ཨ་དང་ཀྵའི་ངོ་བོ་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལས་ཧཱུྃ་གིས་མཚན་པའི་རྡོ་རྗེར་གྱུར། དེ་ཉིད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རང་བཞིན་གཞིའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་མཐིང་ག་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པའི་སྐུ་འོད་ཟེར་གྱི་ཕུང་པོ་འབར་བ་ལས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་པར་བསྒོམ་མོ། །དེའང་དེ་བཞིན་ཉིད་

p. 835

དང་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སོ། །ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སོ། །འོད་ཀྱི་གོང་ནི་བུ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ཧཱུྃ་གིས་མཚན་པ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་པདྨའི་རིགས་སོ། །སྐུ་ནི་བྱ་བ་གྲུབ་པ་དང་ལས་ཀྱི་རིགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཆོས་ཀུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་ཉིད་དོ་། །དེ་ནས་བྷྲཱུྃ་བི་ཤྭ་བི་ཤུདྡྷེ་ཞེས་པས་གཞི་ཚད་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཆེན་པོ་སྒོ་བཞི་གྲུ་བཞི་རྟ་བབས་བཞི་དང་ལྡན་པའོ། །རྩིག་པ་ལྔའི་སྟེང་ན་རིན་པོ་ཆེའི་ཕ་གུ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲྭ་བ་དྲྭ་ཕྱེད་འཕྱང་ཞིང་། མདའ་ཡབ་དང་པུ་ཤུས་མཛེས་པ། བུམ་པ་ཟླུམ་པོ་ཀུན་ཏུ་འཁྱིལ་པས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་པ། ཕྱི་ནང་དག་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་གསལ་བ། སྒོ་ཕྱི་ནང་གཉིས་དང་། གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་དང་རོལ་མོའི་སྤྲིན་ཕུང་འཁྲིགས་ཤིང་། འདོད་ཡོན་གྱི་ལྷ་མོ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་མཆོད་པའི་སྤྲིན་གཏིབས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་བཞི་དབུས་བརྟགས་ཏེ། །ཞེས་པ་ནས། ཉི་ཟླ་པདྨ་རིན་པོ་ཆེ། །ཞེས་བརྗོད་པས་གཞལ་ཡས་ཁང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས། ཨ་ནི་སྐྱེ་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཀྵ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་ཀྱི་ཐུགས། །ཞེས་བརྗོད་པས་རང་གི་གཡོན་དུ་ཡུམ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་མཐིང་ག་ཡབ་དང་འདྲ་བ་བསྐྱེད་ནས། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དགྱེས་སྤྲིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཚོགས་རྒྱུ་འཁོར་ལོ། །འབྲས་བུ་རྒྱལ་བ་སྨིན་གྲུབ་ངོ་མཚར་མིང་ཚོགས་བཞི་བཅུ་གཉིས། །འདུས་མ་བྱས་ཉིད་འདུས་བྱས་རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་འབྱིན་པའི་དམ། །འདའ་བར་མི་མཛད་དབང་མེད་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་མཐུ་ཆེན་ཡིན་ཧོ། །ཞེས་པས་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པར་འཁྲིལ་བའི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཡི་གེ་སྤྲིན་འཕྲོས་ཏེ་། ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གྱུར་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བསྒྲུབ་སླར་འདུས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བྱོན་པར་བསམ་ཞིང་། ཋ་ནི་སྒྱུ་འཕྲུལ་རྡོ་རྗེ་ཉིད། །ཅེས་པ་ནས། ༀ་ནི་

p. 836

ཐམས་ཅད་ཞིག་པ་ཡིན་གྱི་བར་བརྗོད་པས། རྣམ་སྣང་ཡབ་ཡུམ་ནི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ་ལ་ཐིམ་པར་གྱུར། ལྷ་གཞན་རྣམས་ནི་རང་རང་གི་གནས་སུ་བཞུགས་པར་བསམ་མོ། །དེ་ནས་གཙོ་བོའི་ཐུགས་ཀ་ནས་རིག་པའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་རྐང་པའི་ལོང་བུ་སྤྲད་ཅིང་ལག་པ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་འགྲེང་བ་སེམས་དཔའི་རྒྱན་དང་ལྡན་པ་གཅིག་འཐོན་ནས། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་ནུབ་སྒོ་ནས་མེ་ཏོག་གཏོར་ཞིང་། ༀ་སྔོན་གྱི་ཐུགས་དམ་ཆེན་པོ་ནི། །འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །རྒྱལ་བའི་ཞིང་དུ་སྦྱོར་བས་ན། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བདག་སྦྱོར་ཅིག །ཅེས་བརྗོད་པས། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་གནང་སྟེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་ཟེར་བདག་ལ་སྤྲོས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་དེ་ལས་གྱུར་པའི་ལུས་ངག་སྦྱངས་ཏེ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ༀ་ཨཱཿཧཱུྃ་གི་རྣམ་པར་འཕྲོས་པ་ཕོག་ཅིང་ཐིམ་པས། འོད་ཀྱི་གོང་བུ་དེ་ཉིད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་དུ་གྱུར་ནས། གཙོ་བོའི་ཐུགས་ཀར་ཐིམ་པས་གཙོ་བོའི་སྐུ་གཟི་བྱིན་དང་ལྡན་པར་བསམ་མོ། །དེ་ནས་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་གྱུར་ཏེ་ཡུམ་གྱི་མཁའ་ལ་གནས་པ་ལས། ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་རང་གི་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྒྲ་དང་བཅས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཐིམ་པར་གྱུར་ནས། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སེང་གེ་དང་ཉི་ཟླའི་སྟེང་ན་དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་ཙམ་ཞིག་དམིགས་པ་ལས། སླར་ཡང་ཧཱུྃ་དང་མཱུྃ་དུ་གྱུར་ཏེ་འོད་ཟེར་གྱི་འཕྲོ་འདུ་ལས་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུར་གྱུར་ཅིང་། དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྐུར་བསམ་མོ། །དེ་ནས་ༀ་མ་ཧཱ་ཤཱུནྱ་ཏ་ཛྙཱ་ན་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨདྨ་ཀོ྅ཧཾ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་དབང་བསྐུར་ཞིང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་

p. 837

འཕྲིན་ལས་ལྔས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། །དེ་ནས་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་མཁའ་གསང་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། ས་མ་ཡ་ཧོས་སྦྱོར་བའི་བརྡས་བསྐུལ་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཡབ་ཀྱི་བྱང་སེམས་ཡུམ་གྱི་མཁའ་ལ་སྤྲོས་པས་མཁའ་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ནང་ན། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཧཱུྃ་དང་ༀ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་ས་བོན་རྣམས་གསལ་བཏབ་ལ། ལྷ་སོ་སོའི་གསང་སྔགས་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ལྷ་སོ་སོའི་སྐུར་གྱུར་ཏེ། ཛཿཞེས་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡུམ་གྱི་མཁའ་ནས་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་སྐད་ཅིག་གིས་བཏོན་ཏེ། ༀ་ཨཱཿཧཱུྃ་གིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས། འོད་ཟེར་གྱི་སྤྲོ་བསྡུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བསྒྲུབས་ཏེ། རང་རང་གི་གནས་སུ་བཞུགས་པར་བསམ་ཞིང་། སྔར་བསྟན་པའི་ལྷ་སོ་སོའི་སྔགས་རྣམས་བརྗོད་ཅིང་གསལ་བར་བསྐྱེད་དོ། །དེའང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ་ནི་གཙོ་བོའི་ཐུགས་ཀར་བསམ་ཞིང་། ཐུབ་དྲུག་ནི་ཕྱིའི་ཁྱམས་ལ་བཞུགས་པར་བྱའོ། །གཞན་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲོས་པ་བཞིན་ནོ། །དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་ནས་སྤྱན་དྲང་བ་ནི། ཕྱོགས་དུས་དཀྱིལ་འཁོར་བདག་ཉིད་ཆེ། །མི་དམིགས་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས། །དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་སྤྱན་དྲང་ངོ་། །རང་སྣང་དབྱེར་མེད་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་མཉམ་སྦྱོར་བས། །ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ནས་གཤེགས་པ་ཡི། །བསྙེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་ཏུ་རྫོགས། །ཉེ་བར་འགྱུར་བའི་དམ་ཚིག་མཆོག །ༀ་ཨེ་ཧྱེ་ཧེ་བྷ་ག་ཝཱན་མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀཱ་ཏྲྀ་ཤ་ཧོཿ ས་མ་ཡ་སྟྭཾ། ཛཿཧཱུྃ་བྃ་ཧོཿཞེས་བརྗོད་པས། འོག་མིན་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུ་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་བྱོན་པ་ལ། ཡིད་ཀྱིས་མཆོད་དེ། རིག་པའི་མེ་ཏོག་དོར་བ་ནི། ༀ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་ༀཿ ཨཱཿབཛྲ་ས་མ་ཡ་ཨཿ ཧཱུྃ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཧཱུྃཿ སྭཱ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་སྭཱཿ ཧཱ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཧཱཿ ཞེས་བརྗོད་པས། རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་རྣམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་

p. 838

གྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་རྣམས་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་ཡེ་ནས་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་རིག་པའི་མེ་ཏོག་དོར་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། སོ་སོ་མ་ཡིན་པ་རིག་པ་འདུན་པའི་ཕྱག་ཅེས་ཀྱང་བྱ། རང་སྣང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་ནས་ལྷའི་སྐུ་རྣམས་དབྱེར་མེད་དུ་བསྟིམ་པའི་ཕྱིར། ༀ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་པོ་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་རྨད་པོ་ཆེ། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་མཉམ་སྦྱོར་བ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བདག་སྦྱོར་ཅིག །ཅེས་པས་ལྷ་རྣམས་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་དང་། ༀ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཧཱུྃ་གིས་ཡེ་ཤེས་པ་དམ་ཚིག་པ་ལ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་བཞིན་དབྱེར་མེད་དུ་ཐིམ། ༀ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་སྟྭཾ་གྱིས་རང་ཉིད་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཚང་མ་རྒྱས་ཀྱི་བར་ལ་བརྟན་པར་བཞུགས་པར་བསམ། ༀ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་ཧོས་དབང་དུ་གྱུར་ཅིང་དགྱེས་པར་བསམ་མོ། །ཛཿཧཱུྃ་བཾ་ཧོཿས་བརྟན་ཞིང་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཉིད། ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཉིད། །གདན་ལ་རྫོགས་དང་སེམས་དཔའི་ཚུལ། །ཞེས་པ་ནས། དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་ཡས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་པའི་བར་བརྗོད་པས། ལྷ་རྣམས་གསལ་གདབ་བོ། །གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་མཆོད་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཐུན་མོང་གི་མཆོད་པ་ནི་སྔགས་ཕྱི་པ་རྣམས་དང་ཚུལ་མཐུན་པར། ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བདག་ཉིད་གཙོ་བོའི་ཐུགས་ཀ་ནས་ལས་ཀྱི་སེམས་དཔའི་ཚུལ་དུ་བྱུང་སྟེ། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། མཆོད་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། བཤགས་པ་དང་། དངོས་གྲུབ་བླང་བ་དང་། སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ལ་སོགས་བྱའོ། །དེའང་སེམས་ཀྱི་རོལ་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཆོད་པ་ནི་འཕྲུལ་དགའི་ལྷ་རྣམས་རང་གི་སྤྲུལ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་གྱིས། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་འདོད་ཡོན་གྱིི་ལྷ་མོ་རྣམས་སྤྲོས་ཏེ་དེ་དག་གིས་མཆོད་པར་བསམ་པ་དང་། ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་

p. 839

ཁམས་དག་པར་བསམ་ཞིང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་རྒྱན་གྱིས་རོལ་པ་གླུ་ཚིག་རོལ་མོའི་སྤྲིན་ལ་སོགས་འདོད་དགུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་མཆོད་སྤྲིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྤྲུལ་ཏེ། ལྷ་ལ་ལྷ་རོལ་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཆོད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་བླ་ན་མེད་པའི་མཆོད་པ་ལ་ཡང་། སྦྱོར་སྒྲོལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཆོད་པ། དམ་རྫས་བདུད་རྩིའི་མཆོད་པ། གླུ་ཡེ་ཤེས་ཕྱག་རྒྱའི་མཆོད་པ། དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་བསྟོད་པའི་མཆོད་པ་རྣམས་གོང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་འདིར་མཆོད་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ་བདུད་རྩིའི་རྗེས་ལ་ཡུམ་མཚན་དང་ལྡན་པ་དངོས་སམ་ཡིད་ཀྱིས་བསམ་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་བརྡས་བསྐུལ་བའི་པདྨའི་ཁྱམས་སུ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པ་ལ། འོག་མིན་ནས་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱན་དྲངས་ལ་བསྟིམ་ལ། རོལ་པའི་བདེ་བའི་མཆོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཡུལ་སངས་རྒྱས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ། མཆོད་རྫས་བདེ་བ་ཆེན་པོས་མཆོད་པས། འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ད་ལྟ་ཉིད་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་རིམ་པ་ནི། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀའི་ཡི་གེ་ལས་འོད་འཕྲོས་པ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐའ་ཀླས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཕོག་པས། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཞིའི་རིམ་པས་དམིགས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡི་གེར་གྱུར་ཐུགས་ཀར་ཐིམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཙོ་བོ་ནས་སྒོ་བའི་བར་ལྷ་སོ་སོའི་སྔགས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་སྔགས་ཀྱིི་ཕྲེང་བ་ལྷ་སོ་སོའི་སྐུའི་དབྱིབས་བརྒྱུད་ཅིང་མཁའ་གསང་ནས་འཁོར་བའི་འོད་ཟེར་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འཕྲོས་པ་སེམས་ཅན་ལ་ཕོག་པས། སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་ཏེ་ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་སླར་འདུས་སྙིང་གར་ཐིམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྩ་བའི་སྔགས་དང་། འཁོར་གྱི་ས་བོན་ཙམ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཟླས་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གྲངས་ནི་འདིར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་མ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ཙམ་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་

p. 840

བཟླས་པར་འདོད་དོ། །སྤྱིར་གཙོ་བོ་ལ་བྱེ་བ། འཁོར་རྣམས་ལ་ཁྲི་ཁྲག་རེ་རེས་གྲངས་ཀྱི་བསྙེན་པ་གྲུབ་པར་བཞེད་པས་འདིར་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའོ། །དེའང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་ཐུན་རྗེས་གསལ་བཏབ་པའི་ངང་ལས་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་དོན་དང་། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་དྲན་པར་བྱས་ཏེ་མཉམ་པར་བཞག་ནས། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསྔོ་བ་བྱས་ལ་ལངས་ཏེ་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་ཞིང་ཁམས་སུ་མོས་པས་སྤྱོད་ལམ་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བདེར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དབང་བསྐུར་ཞིང་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྦྱིན་སྲེག་བསྟན་པ། སློབ་མ་གཞུག་ཅིང་དབང་བསྐུར་བ། བསྐྱེད་རྫོགས་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྡོ་རྗེ་ལས་རིམ་ལས། སྦྱིན་སྲེག་པ་རྣམ་པ་བཞིར་གསུངས་ཏེ། །ས་དང་རབ་གནས་རྣམ་གཉིས་དང་། །བདེ་བ་སྦྱིན་པའི་དུས་ཉིད་དོ། །ཞེས་པས། ས་ཆོག་གི་ཚེ་མཚན་མ་ངན་ན་ཞི་བ། དཀྱིལ་འཁོར་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཚེ་རྒྱས་པ། དབང་བསྐུར་བའི་ཚེ་དབང་། སློབ་མ་སྟ་གོན་གྱི་ཚེ་རྨི་ལམ་ངན་ན་དྲག་པོའོ། །དེའང་ཐབ་ཁུང་ནི་ཞི་བ་ལ་དཀར་ཞིང་ཟླུམ་པ་སྟེ། རྩིག་པ་ཡིན་ན་ཟབས་སུ་ཁྲུ་གང་ཡོད་པས་ཁ་ཁྱེར་བང་རིམ་གསུམ་ལ་འཁོར་ལོ་དང་རྡོ་རྗེ་ར་བ་དང་མདའ་བཞི་ཞགས་པ་དཀར་པོས་མཚན་པའོ། །བྲིས་པ་ཡིན་ན་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པའི་མཐའ་མ་ༀ་དང་སེང་མགོ་སྤེལ་མ་དང་མདའ་བཞི་ཞགས་པ་དཀར་པོས་མཚན་པའོ། །རྒྱས་པ་ལ་གྲུ་བཞི་སེར་པོ་སྟེ། བརྩིག་ན་གྲུ་བཞི་ཁྲུ་གང་བ་བང་རིམ་གསུམ་གྱི་ནང་མ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོམ་བུ། བར་མ་ལ་རྡོ་རྗེ། ཐ་མ་ལ་ཞགས་པ་སེར་པོས་བསྐོར་བའོ། །བྲིས་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཟུར་བརྒྱད་པ་རྩེ་མོ་རིན་པོ་ཆེས་མཚན་པའོ། །དབང་ལ་ཟླ་གམ་དམར་པོ་སྟེ། བྲིས་ན་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད། རྩིག་ན་མདའ་བཞི་གྲུ་བཞི་དམར་པོའོ། །དྲག་པོ་ལ་གྲུ་གསུམ་ནག་པོ་སྟེ། བྲིས་ན་ཁྲོ་ཞལ་གདེངས་པ། རྩིག་ན་མདའ་བཞི་ཞགས་པ་ནག་པོས་བསྐོར་བའོ། །བུད་ཤིང་ཡང་ཁ་དོག་སོ་

p. 841

སོའི་དབྱིབས་དང་མཐུན་པར་བརྩིགས་ཏེ། སྲེག་རྫས་ཞི་བ་ལ་དཀར་གསུམ་ཏིལ་དང་ཁ་ཟས་དཀར་པོའོ། །རྒྱས་པ་ལ་མངར་གསུམ་ཞོ་དང་འབྲུ་སྣ་ཚོགས་སེར་པོ། དབང་ལ་སྐྱུར་དང་མེ་ཏོག་བཟའ་བཏུང་སྣ་ཚོགས་དམར་པོ། དྲག་པོ་ལ་ཚ་བ་དུག་ཁྲག་ལིངྒ་སྣ་ཚོགས་ནག་པའོ། །དེ་ནས་ཐབ་དང་བསྲེག་རྫས་བསང་སྦྱངས་བྱས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་འོད་ལས་ཀྱི་ཁ་དོག་ཅན་གྱི་དབུས་སུ་ༀ་ཏྲཱཾ་ཧྲཱིཿཨཱ་ལས། ལས་གང་བྱེད་ཀྱི་མེ་ལྷ་རྭ་སྐྱེས་ཀྱི་སྟེང་ན་བགྲང་ཕྲེང་། སྒྲོམ་བུ་། ཞགས་པ། ཏྲི་ཤུལ་བསྣམས་ཤིང་། གཡོན་གུནྡེ་འཛིན་པ་སོ་སོའི་མདོག་ཅན་དུ་བསྐྱེད་ལ། ཧཱུྃ་དད་པ་དང་ནི་དམ་ཚིག་གིས། །ཚུར་གཤེགས་ཚུར་གཤེགས་འབྱུང་པོ་ཆེ། །མེ་ལྷ་དྲང་སྲོང་བྲམ་ཟེ་མཆོག །འདི་ཉིད་དུ་ནི་གཤེགས་སུ་གསོལ། །ༀ་ཨགྣ་ཡེ་ཨེ་ཧྱེ་ཧི་ས་མ་ཡ་ཛ་ཛས་སྤྱན་དྲངས་ལ་ཛཿཧཱུྃ་བྃ་ཧོཿས་བསྟིམས་པ་ལ་མར་ཁུ་དགང་བླུགས་བདུན་གྱིས་བྱོན་ཟན་ཕུལ་ནས་མཆོད་བསྟོད་བྱས་ཏེ། མེ་ལྷའི་སྔགས་དེས་སྲེག་རྫས་ལན་བདུན་ཕུལ་ལ་བསྟོད་ནས། མེ་ལྷའི་ལྟོ་བར་ཞི་རྒྱས་གཉིས་ལ་ཞིི་བའི་ལྷ། དབང་དྲག་ལ་ཁྲོ་བོ་བསྐྱེད་པའམ། མ་བསྐྱེད་ཀྱང་རུང་སྟེ་སྤྱན་དྲངས་ནས་བཞུགས་པར་གྱུར་པ་ལ། བྱོན་ཟན་དགང་བླུགས་བདུན་བདུན་གྱི་རྗེས་ལ་མཆོད་བསྟོད་བྱས་ལ། ཡམ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྲེག་རྫས་སོ་སོའི་རྩ་སྔགས་ཀྱིས་ཕུལ་བའི་རྗེས་ལ། ཤཱིནྟཾ། པུཥྚིཾ། ཝཱ་ཤཾ་ཀུ་རུ་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ། མཱ་ར་ཡ་ཕཊ་བཏགས་ལ་བརྒྱའམ་སྟོང་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་ནས་འདོད་དོན་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ་གཤེགས་པར་གསོལ་ནས། རིགས་མཐུན་པའི་ལྷ་གཞན་དང་། ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་དང་། མེ་ལྷ་ཉིད་གསལ་བཏབ་ལ་ཅི་འབྱོར་པ་ཕུལ་ཏེ། འཕྲིན་ལས་བཅོལ་ནས། བཟོད་པར་གསོལ་ཏེ་གཤེགས་ནས་། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་བར་དུ་བྱའོ། །དེས་ནི་ལས་རྣམས་འགྲུབ་ཅིང་བར་ཆད་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་སློབ་མ་གཞིག་ཅིང་དབང་བསྐུར་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། སློབ་མ་གཞུག་པ་སྟ་གོན་གྱི་ཆོ་ག དབང་བསྐུར་བ་དངོས་གཞིའི་རིམ་པ། ཕན་ཡོན་

p. 842

བསྒྲགས་ཤིང་དགའ་སྟོན་བྱ་བ་མཇུག་གི་ལས་སོ། །དང་པོ་ནི། ལས་རིམ་ལས། དབང་ཕྱུག་འཇུག་དང་བཟོད་པར་གསོལ། །ཁྲུས་དགབ་དྲི་དང་ལུས་དབུལ་དང་། །བགེགས་བསྐྲད་ལྷར་རློབ་དམ་ཚིགསྦྱིན། །དེ་ཉིད་དབོག་དང་ཆུ་ནན་དང་། །བསྒྲག་དང་རིན་ཅེན་དོར་བ་དང་། །ལྷ་དབབ་པ་དང་ནན་ཏན་དང་། །མིག་དབྱེ་དཀྱིལ་འཁོར་ལེགས་བསྟན་དང་། །ཚོགས་མཆོད་ཡོན་དང་རྣམ་བཅོ་བརྒྱད། །ཅེས་པས། སློབ་དཔོན་འཇུག་པའི་ཆོས་གཅིག་དང་། །སློབ་མ་འཇུག་པའི་ཆོས་བཅུ་བདུན་ནོ། །དང་པོ་ནི། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཆས་གོས་དམར་པོ་དང་ལྡན་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཤར་སྒོར་འདུག་སྟེ། མེ་ཏོག་བཟུང་ནས་ༀ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་ༀ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་བརྗོད་པས། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་དབྱེར་མེད་པར་བསམས་ལ། ༀ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐར། ༀ་བཛྲ་ས་མ་ཡ་སྟྭྃ་ལ་སོགས་པས་དངོས་གྲུབ་བསྐུལ་ཏེ་བདག་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ཐ་མི་དད་པར་བཞུགས་པར་བསམ་མོ། །རེ་ཞིག་བསྡུས་པ་སྟེ། རྒྱས་པར་འཇུག་ན་སློབ་མ་འཇུག་པ་བཞིན་བྱས་ལ་དབང་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་སློབ་མ་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་དྲིའི་ཆུས་ཁྲུས་བྱས་ཏེ། རས་ལ་སོགས་པའི་མིག་དར་དམར་པོས་གདོང་གཡོགས་ལ་སྙིམ་པ་མེ་ཏོག་དང་བཅས་ཏེ་བཞག་གོ། ནང་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ལ། རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་བྱེད་པའི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཕོ་བྲང་སྙིང་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདིར། །བདག་གི་སློབ་མ་གཞུག་པར་བགྱི། །བཟོད་པར་མཛད་དེ་དགོངས་སུ་གསོལ། །ཅེས་བརྗོད་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དགྱེས་ནས་འཛུམ་པ་དང་བཅས་པས་སློབ་མ་ཆུག་པར་གནང་བ་ཐོབ་པར་བསམ་མོ། །དེ་ནས་བུ་རྣམས་མིག་དར་བཀབ་པ་དེ་ལས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དྲུང་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནང་གི་བླ་མའི་དྲུང་དུ་ཁྲིད་ལ། རྡོ་རྗེ་སེམས་གཙོ་ཁྱེད་ལ་འདུད། །ཐར་ལམ་ཆེན་པོ་བདག་འདོད་དེ། །དེ་ཉིད་

p. 843

དབང་དང་དམ་ཚིག་དང་། །མགོན་པོ་དཔའ་བོར་སྐྱབས་གསོལ་ཅིང་། །ཐེག་ཆེན་ཁང་པར་གཞུག་པ་དང་། །མཁྱེན་རབ་ཡེ་ཤེས་བདག་ལ་སྩོལ། །ཞེས་བླ་མ་ལ་ཞུའོ། །བླ་མས་བུ་ཁྱོད་ཅི་ལ་དགའ་བ་སྨྲོས་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ། སྐལ་བ་བཟང་ལ་བདག་དགའ་ཞེས་སོ། །བླ་མས། བུ་ཁྱོད་ཤོག་ཅིག་ཅི་བདེ་བའི། །ལས་སྤྱོད་རིམ་པར་འགྲོ་བ་དང་། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གཟུང་། །རྫོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བདེ་ཆེན་ལ། །དམིགས་པ་མེད་པར་གནས་ཕྱིར་དུ། །སེར་སྣ་སྤངས་པའི་དང་ཡིད་ཀྱིས། །གཏོང་ཞིང་རང་སེམས་བརྟན་པོར་གཟུང་། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་དབང་རྫོགས་སྦྱིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་ལས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དེས་རྡོ་རྗེ་ཕྱེད་ལག་ཏུ་གཏད་པ་ལ་སློབ་མས་བཟུང་བ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དྲུང་དུ་ཁྲིད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ༀ་སརྦ་བུདྡྷ་པཱུ་ཙ་པ་ཏ་ནཱ་མ་ཨཱ་སྨ་ནན་ནིཪྻ་ཏ་ཡཱ་མི། ཞེས་པས་ལུས་དབུལ་ལོ། །བླ་མས་བི་ཤྭ་བཛྲ་ལ་སོགས་པས་བགེགས་བསྐྲད་དེ། ལག་སོར་ལྔ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་བསྐྱེད་ལ་བདེན་པ་བདར་ཏེ། སོར་མོ་བསྣོལ་བས་སྦྱོར་མཚམས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་འོད་ཟེར་འཕྲོས་ནས་བུའི་སྒྲིབ་པ་བྲལ་ཏེ་འོད་དུ་ཞུ་ནས། དངུལ་ཆུ་ལྟར་གནས་པ་ལ་ཆོ་ག་གསུམ་གྱིས་སློབ་བུ་རྣམ་སྣང་དུ་བསྐྱེད་ལ་གོ་བགོ་ཞིང་བསྲུང་བ་བྱས་ཏེ་གཞག་གོ །དེ་ནས་ཡང་། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེས་སངས་རྒྱས་ལ། །ཇི་ལྟར་མཆོད་པ་མཛད་པ་ལྟར། །ཞེས་པ་དང་། དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་སྐུ་འཆང་བ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་པའི་རྗེས་ལ༑ བླ་མས། ཀཱ་ཡ་སིདྡྷི་ༀ་ལ་སོགས་པ་གནས་གསུམ་དུ་འབྲུ་གསུམ་བཞག་ལ་འཕྲོ་འདུ་བྱས་ཏེ། སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ཡ་སིདྡྷི་ༀ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་སྦྱིན་ནོ། །དེའང་། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་བ་འདི། །དམ་ཉམས་མ་འདྲེས་མེད་པ་ལ། །ནམ་ཡང་སྨྲ་བར་མ་བྱེད་ཅིག །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་བྱེད་པ། །ང་ལ་བརྙས་དང་སྨད་མི་རུང་། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་རྟག་གནས་ཤིང་། །མ་ལུས་སེམས་ཅན་དོན་གྱིས་ཤིག །ཅེས་བུའི་སྙིང་གར་རྡོ་རྗེ་གཏད་ལ་དམ་ཚིག་དབོག དེ་ནས། འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་དམྱལ་བའི་ཆུ། །

p. 844

དམ་ཚིག་འདས་ན་སྲེག་པར་བྱེད། །རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོར་འགྱུར། །རྡོ་རྗེའི་ཆུ་འདི་བཏུང་བར་གྱིས། །ༀ་བཛྲ་ཡཀྵ་ཧཱུྃ། ཞེས་དམ་ཚིག་གི་ཆུ་བླུད་ནས་ཡང་། དེ་ལྟ་བས་ན་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས། །དམ་ཚིག་འདི་དག་བསྲུང་བར་གྱིས། །དམ་ཚིག་བསྲུངས་ན་དངོས་གྲུབ་པས། །རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་ཆུ་འཐུང་ཞིག །ༀ་བཛྲ་ཨུ་ཀ་ཏ་ཡ་ཧཱུྃ་ཐ། ཞེས་ཕ་ཡོན་གྱི་ཆུ་ནན་བྱའོ། །དེ་ནས། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སེམས་ཉིད་ཀྱིས། །རྟག་ཏུ་དོགས་པ་མེད་གྱིས་ལ། །འདོད་པ་ལྔ་ཡི་ཡོན་ཏན་སྤྱོད། །ཅེས་ཐོབ་པའི་དམ་ཚིག་གོ་བར་བསྒྲག་གོ །དེ་ནས། མེ་ཏོག་ལ་སོགས་རིན་ཆེན་འཕྲེང་། །སྔོན་ཚེ་ཡེ་ཤེས་བསྙེན་པའི་ལྷ། །ཐུགས་རྗེས་གཟུང་བར་དགོངས་ནས་ཀྱང་། །གང་ཡིན་དེ་ལ་བབ་གྱུར་ཅིག །ༀ་པྲ་ཏི་ཛ་བཛྲ་ཧོས་མེ་ཏོག་གི་ཅོད་པན་དོར་ལ་ལྷ་གང་ལ་ལས་འབྲེལ་ཡོད་པ་བརྟག་གོ །དེ་ནས་མེ་ཏོག་བླངས་ལ་སྤྱི་བོར་བཞག་ལ། མེ་ཏོག་ཕོག་པའི་ལྷ་དེ་ཉིད་ཨེ་ཧྱེ་ཧིས་བུའི་སྤྱི་བོར་སྤྱན་དྲངས་ཛཿཧཱུྃ་བྃ་ཧོཿས་བསྟམས་ལ། བདེན་པའི་ཚིག་གི་རྗེས་སུ། ལྷ་དེའི་མཚན་ནས་བརྗོད་ནས་སློབ་མ་འདིའི་སྙིང་ལ་ཞུགས་ཏེ་འདི་ཕྱིར་དངོས་གྲུབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་ནས། པྲ་བེ་ཤེས་བུའི་ཁོག་པ་ཁ་ཕྱེ་བར་བསམས་ལ། ཨཱ་བེ་ཤས་ལྷ་དང་དེ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསམ་མོ། །དེ་ནས་མེ་ཏོག་ཕོག་པའི་ལྷའི་རིགས་དང་བསྟུན་ལ། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་གསང་མཚན་གདགས་ཤིང་། ལྷ་དེའི་སྒོམ་བཟླས་དབོག་གོ །དེ་ནས། དེ་རིང་དད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ནི། །དཀྱིལ་འཁོར་དམ་པ་བལྟ་བར་བྱ། །སངས་རྒྱས་གསུང་གི་རིགས་སུ་འཁྲུངས། །དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པར་བྱེད། །བཛྲ་ཙཀྵུཿཔྲ་བེ་ཤ་ཕཊཿ ཅེས་པས་གདོང་གཡོགས་དཀྲོལ་ནས་མིག་ཕྱེ་བས་མ་རིག་པའི་མུན་པ་བསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐོང་བར་མོས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་པའི། །དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་འོད་ཟེར་གསལ། །གཅིག་དང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་། །དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོས་མེད་ཟླུམ་པོའི་ཚུལ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་

p. 845

པས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དོན་རྟགས་རྣམས་དང་། ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཕྱིར། །སྒྱུ་འཕྲུལ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་། །ཐམས་ཅད་ལྷ་ཉིད་རྟག་ཏུ་སྦྱོར། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག །མཚན་ཉིད་ལེགས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པས་ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་ཡོན་ཅི་འབྱོར་པ་དངོས་སམ་མེད་ཀྱང་ཁས་བླང་བ་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་དབུལ་ཏེ། ཧོཿམི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བཅས་པ་དགོངས་སུ་གསོལ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེ་གེ་མོའི་ཞལ་སྔ་ནས། བསྐལ་པ་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་ནས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཐུགས་སྦྱངས་པས། ད་ལྟ་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་མངའ་བདག་ཏུ་བཞུགས་པ་ཧོཿཞིང་མཆིས་ལགས། དེ་དག་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བཀའ་ཟབ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་དབང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཞུས་ན། སྣོད་དང་མི་ལྡན་པ་ཞིག་མཆིས་ནའང་སེམས་ཅན་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན་ལ་དགོངས་ནས། གནང་བ་ཧོཿཞིང་མཆིས་ལགས། བཀའ་དྲིན་གྱི་ལན་ཞོ་ཤ་མ་སྐྱུད་པའི་མཚན་མ་ཙམ་འདི་དག་འབུལ་ལགས། ཞེས་ཡོན་ཁས་བླང་ངོ་། །སློབ་མ་འཇུག་པའི་ཆོ་གའོ། །གཉིས་པ་དབང་བསྐུར་བ་དངོས་གཞིའི་རིམ་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཕན་པའི་དབང་བཅུ་བསྐུར་བ་ནི་དབུ་རྒྱན་ཅོད་པན་ཕྲེང་བ་དང་། །གོ་ཆ་རྒྱལ་མཚན་ཕྱག་རྒྱ་དང་། །གདུགས་དང་བུམ་པ་བཟའ་བཏུང་དང་། །སྙིང་པོ་ལྔ་ཡི་དབང་བསྐུར་ན། །དུས་འདི་ཕྱིན་ཆད་རྒྱལ་བའི་སྲས། །ངན་སོང་ཐམས་ཅད་མེད་པ་དང་། །ཚེ་རིང་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །མཐོ་རིས་ཐར་བའི་བདག་པོར་འགྱུར། །ཞེས་པས། སློབ་མ་ལྷར་གསལ་བ་ལ། རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་རྒྱན་བཅིངས་པས་ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་དབང་བསྐུར་ཏེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚོན་བྱེད་དུ་རིགས་ལྔས་དབུ་བརྒྱན་པའོ། །དེའང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ཡེ་ཤེས་ལྔར་གསལ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །ཅོད་པན་བཅིངས་པས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་དགོས་

p. 846

པ་ཡོད་དོ། །ཕྲེང་བས་ལྷག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐོབ་ཅིང་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གོ་ཆས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚོན་གྱིས་མི་ཚུགས་ཤིང་རྩ་གནས་དྲ་བའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ས་ཡ་ཕྲག་བཅུ་གསུམ་དག་པར་བྱེད་པའོ། །རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་སྟེ་འཁོར་བའི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཕྱག་རྒྱས་ནི་རྟོག་ཚོགས་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཡི་གེ་འཁོར་ལོའི་ས་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །གདུགས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་ལས་སྐྱོབ་ཅིང་ཐུགས་རྗེའི་ཆར་འབེབས་པ་སྟེ་དུང་ཁང་ན་རྩ་འདབ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དག་པར་བྱེད་པའོ། །བུམ་པས་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་སྦྱོང་ཞིང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་རྒྱུད་བརླན་པར་བྱེད་པའོ། །བཟའ་བཏུང་ནི་འདོད་ཡོན་རྒྱན་དུ་ཤར་བས་རྒུད་པ་སེལ་ཞིང་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བས་ཚིམ་པར་བྱེད་པའོ། །སྙིང་པོ་ལྔ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་དང་ཕུང་པོ་ལྔ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་རིགས་ལྔར་དག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་དབང་བཅུ་ནི་སོ་སོའི་དབང་རྫས་ཀྱིས་བསྐུར་བས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་བསམ་མོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི་ཐལ་པ་ལས། ཁམས་བཅུད་བདེ་བའི་ལམ་གཉིས་དང་། །དབུ་མ་བཅུད་མདུད་སྡུད་ཚད་མཚན་ལྡན་པར། །དྲ་བའི་རྩ་དང་དབང་པོ་དང་། །ཕུང་སོགས་ཡེ་ཤེས་བདེ་འཁོར་ལོ། །ཧཱུྃ་གིས་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་བཅས། །ཚོགས་བརྒྱད་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ལྔ། །སྔགས་རྫས་དགོངས་པས་གང་བླངས་པ། །ཀུན་ནས་ལྡང་ཞིང་སྐྱོབ་པ་ཡིས། །སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་རིགས་སུ་ངེས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནུས་པའི་དབང་ལྔ་ལས། ཉན་པའི་དབང་ནི། བླ་མ་ཡབ་ཡུམ་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་དུ་གསལ་བའི་སྦྱོར་མཚམས་ནས་ཡི་གེ་བྷྲཱུྃ་དམར་སེར་གཅིག་འཕྲོས་པ་སློབ་བུའི་རྣ་བའི་ནང་དུ་ཕོག་པར་བསམ་ཞིང་། ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་དེར་བདུད་རྩིའི་ཐིག་ལེ་རེ་བྱས་ལ། བྷྲཱུྃ་ཞུ་བ་ལས་རྣ་བ་གཉིས་སུ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞི་གྲུ་ཆད་བཞི་ལ་སྒོ་བཞི་གཏོད་པར། ཡི་གེ་ཏྲཱཾ་ཟུང་ལྔ་ཡ་བཅུ་ཧཱུྃ་བཞི་ཛཿཧཱུྃ་བྃ་ཧོཿདང་

p. 847

བཅས་པ་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལས། རིན་ཅེན་འབྱུང་ལྡན་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཕྱོགས་བཞིར། རྡོ་རྗེ་རིན་ཅེན། ཉི་མ་། རྒྱལ་མཚན། ཞགས་པ་བཞི། ཡུམ་མཱ་ལེ། པུཥྤེ། པཱ་ཤ རྡོ་རྗེ་བདེ་བ་སྟེ་ཕོ་བྲང་གི་ལྷ་བཅུ། སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་དང་བཅས་ཏེ་བཅོ་བརྒྱད་གསལ་བཏབ་ལ། བླ་མའི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཕྱག་རྒྱའི་ལྷ་མོ་བཞི་སྤྲོས་ལ་འོག་མིན་ནས་ཡེ་ཤེས་པ་དེ་འདྲ་བ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བསྟིམས་པས། སྤྱིར་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་དག་ཅིང་སྒོས་སུ་ཆོས་ཉན་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དག་སྟེ། སློབ་མ་ལྷ་དང་བཅས་པ་འོད་དུ་ཞུ་བ་རིན་ཅེན་འབྱུང་ལྡན་དུ་བསྐྱེད་པ་ལ་གསང་བའི་སྙིང་པོའི་པོ་ཏི་གཏད་དེ། ཏྲཱྃ་གསང་བ་གསང་ཆེན་གསང་མཆོག་གང་། །གསང་བ་ཀུན་ལས་མཉན་པར་བྱ། །གསང་བའི་དོན་ཉིད་བརྟག་པ་ལས། །གཞན་དུ་སྨྲ་བར་བྱ་བ་མིན། །ཞེས་བསྒྲག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་འོག་མ་ལའང་བསྒྲེས་ལ། གཉིས་པ་སྒོམ་པའི་དབང་ནི་མེ་ཏོག་ཕོག་པའི་ལྷ་གང་ཡིན་གྱི་རིགས་ལྔའི་ས་བོན་ལས་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་དེ་ཞུ་བ་ལས། ཡང་ལྷ་དེ་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་ལ། དབང་རྫས་འཕྲེང་བ་གཏད་དེ། ༀ་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཆེན་པོ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་བཟུང་། །རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཉེས་མཆོད་ལ། །རྒྱལ་བ་ཀུན་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །སངས་རྒྱས་གསང་བ་སྙིང་ནང་དུ་ཧཱུྃ་ལས་རྡོ་རྗེར་གྱུར་པ་མི་བསྐྱོད་པར་བསམས་པ་ལས། དབང་རྫས་རྡོ་རྗེ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བར་མཛད་དོ། །གསུམ་པ་འཆད་པའི་དབང་ནི་ལྕེ་ལ་བྷྲཱུྃ་འཕྲོས་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་རྣམ་པར་གྱུར་པའི་ནང་དུ་ཧྲཱིཿདང་ཧཱུྃ་བཞི་ཛཿཧཱུྃ་བྃ་ཧོཿགྱུར་པ་ལས། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཡབ་ཡུམ་ལ། རྡོ་རྗེ་ཆོས། རྣོན་པོ། །འཁོར་ལོ། སྨྲ་བ་བཞི། ཡུམ་གླུ་མ། མར་མེ། ལྕགས་སྒྲོགགསལ་བཀྲ་མ་དང་བཅས་པ་སྔར་བཞིན་ནོ། །དབང་རྫས་ཚར་རྣོན་འཁོར་ལོ་བྲིས་པ་ལག་ཏུ་གཏད་དེ། ༀ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་བླ་མེད་ཀྱིས། །དད་ལྡན་སྐྱེས་བུ་ངོམ་པར་བྱོས། །རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་བློ་ཅན་ལ། །མཐུན་པར་གསང་བསྒྲག་གཞན་དུ་མིན། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །བཞི་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་དབང་ནི་ལག་པ་གཉིས་ལ་སྔར་བཞིན་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་ཧཱྃ་ལ་སོགས་པར་

p. 848

གྱུར་པས། དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ཡབ་ཡུམ་ལ། རྡོ་རྗེ་ལས། བསྲུང་བ། གནོད་སྦྱིན། ཁུ་ཚུར། ཡུམ་གར་མ། བྱུག་པ། དྲིལ་འཁྲོལ། འབེབས་མ་དང་བཅས་པའི་དམིགས་པ་སྔར་བཞིན་བསྒྲེས་ལ། དབང་རྫས་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ལག་ཏུ་གཏད་དེ། ༀ་ཁྱོད་ནི་རྡོ་རྗེ་ལས་ཡིན་གྱི། །ལས་རྣམས་མ་ལུས་ཀུན་གྱིས་ཤིག །ཕོ་ཉ་མང་པོའི་འཕྲོ་འདུ་ཀུན། །ཁྱོད་ཀྱི་དགོས་པ་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །ལྔ་པ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོའི་དབང་ནི་མགོ་དང་ཡན་ལག་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་དང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཁྲོ་འཕྲེང་བསྒོམ་སྟེ། དེའང་དཔུང་མགོ་གཡས་སུ་མི་བསྐྱོད་པ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཕྱོགས་བཞིར་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ། རིན་ཅེན་རྡོ་རྗེ། ཆོས་རྡོ་རྗེ། ལས་རྡོ་རྗེ། ཡུམ་ལྡན་མ་རྡོ་རྗེ། འབར་མ་རྡོ་རྗེ། སྡུད་མ་རྡོ་རྗེ། བསྐྱོད་མ་རྡོ་རྗེའོ། །མགོ་ལ་རྣམ་སྣང་ཡབ་ཡུམ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། རྒྱལ་པོ། ཆགས་པ། ལེགས་པ། ཡུམ་རྡོ་རྗེ་སྒེག་མོ། བདུག་པ། ལྕགས་ཀྱུ། སྒྲོལ་མའོ། །གཡོན་གྱི་དཔུང་མགོར་རིན་ཅེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྔར་སྨྲོས་པ་བཞིན་ནོ། །རྐང་པ་གཡས་གཡོན་ལ་དོན་གྲུབ་དང་། འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྔར་བཞིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕྱོགས་མཚམས་སྟེང་འོག་བཅུར་ཁྲོ་བོ་བཅུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམས་ལ་ཡེ་ཤེས་པ་བསྟིམས་ཏེ། དགྱེས་ནས་སྦྱོར་བ་མཛད་པ་འོད་དུ་ཞུ་བས་སློབ་མ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་བསྐྱེད་ལ། དབང་རྫས་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་ལག་ཏུ་གཏད་དེ། ༀ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཆེ། །དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གྱི་བྱེད་པ་པོ། །དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གྱི་སྦྱིན་པ་སྤྱོད། །ཅེས་རྗེས་སུ་གནང་བ་སྦྱིན་ནོ། །དེ་ནས་ཟབ་དབང་གི་དོན་དུ་མཎྜལ་ཕུལ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པས། བླ་མ་ཡབ་ཡུམ་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་དུ་བསྐྱེད་པའི་མཁའ་གསང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། སྦྱོར་བ་མཛད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཧཱུྃ་གི་རྣམ་པའི་རྒྱུན་ཡབ་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ནས་བྱུང་བ། ཡུམ་གྱི་པདྨའི་རྩེར་བསྐྱིལ་བ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྐུར་གསལ་བ་སློབ་མའི་ལྕེ་ཐོག་ཏུ་བཞག་ན་ཐབས་ཀྱི་གསང་དབང་། དེ་མ་ནུས་ན་ཡུམ་གྱི་པདྨའི་སྣ་རྩེ་ནས་བུས་ལེན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གསང་དབང་། དེ་ཡང་མ་ནུས་

p. 849

ན་ཡུམ་གྱི་མཁའ་ནས་ཡབ་ཀྱི་ལྕེ་ཡིས་བླངས་ཏེ་བུའི་ལྕེ་ཐོག་ཏུ་སྟེར་བ་ཐབས་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གསང་དབང་བསྐུར་བའོ། །དེ་ལྟར་ལྕེ་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་སྙིང་གར་བབས་ཏེ། འགྲོ་དྲུག་གི་ལས་དང་གཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་སྦྱངས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་བློ་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཤེས་རབ་མ་ཉིད་བུ་དང་བཅས་པ་གསང་དབང་བཞིན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་བྱས་ཏེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་པདྨའི་རྩེར་བབས་པ་ལས་ནུས་པས་བཟློག་ཅིང་བདེ་བའི་ངང་དེར་བླ་མས་གསལ་གདབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ངོ་། །དེ་ནས་བདེ་བའི་ངང་དེ་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་ངོ་སྤྲད་པ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དབང་སྟེ་མཐར་ཐུག་གི་ལམ་མོ། །འདིར་བླ་མས་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་མ་བླངས་པར་གཞན་ལ་གསང་དབང་བསྐུར་བར་མི་ནུས་ཤིང་། །སློབ་མས་ཀྱང་དབང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་བྱས་པར་ལམ་མི་བགྲོད་པས་དེ་ལྟར་བསྐུར་ཞིང་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སློབ་མ་བློ་སྟོབས་ཅན་ཆགས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །བློའི་སྟོབས་ཆུང་བ་གྲོལ་ལམ་པ་ལ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བྱང་ཆུབ་བདུད་རྩིའི་རིལ་བུ་ཙམ་གྱིས་བྱེད་པའོ། །ཁ་ཅིག་འདིར་གསང་དབང་ཙམ་དུ་འདོད་པས་ནི་དངོས་དང་ཤུགས་ཀྱི་དོན་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་རིམ་པའང་། རྡོ་རྗེ་ལས། དང་པོས་ས་བོན་འཇོག་པ་སྟེ། །གཉིས་པས་ནུས་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན། །གསུམ་པས་ཉམས་མྱོང་བསྐྱེད་པའོ། །བཞི་པས་དེ་ཉིད་བརྟན་པར་བྱེད། །ལྔ་པ་བརྟན་པས་ཉམས་བླངས་པས། །མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཚེ་འདིས་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །དེའང་སློབ་དཔོན་སྔ་མ་ཁ་ཅིག་གི་ཕན་དབང་བཅུ། ནུས་དབང་ལྔ། ཟབ་དབང་གསུམ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འདོད་ཅིང་། ཁ་

p. 850

ཅིག་ཟབ་དབང་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འདོད་ཀྱང་། འདིར་ཕན་པའི་དབང་དང་ནུས་པའི་དབང་ཞེས་གཉིས་སུ་བསྡུས་པས། ཟབ་དབང་ནི་ནུས་དབང་གི་ཁོངས་སུ་འདུ་བས་བཅོ་ལྔ་ཁོ་ནའོ། །གསུམ་པ་ཕན་ཡོན་བསྒྲགས་ཤིང་དགའ་སྟོན་བྱ་བ་མཇུག་གི་ལས་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་དབང་བསྐུར་བའི་ཕན་ཡོན་ལ་རྒྱལ་བའི་སྲས་སུ་ཆུད་པ། ཐེག་པ་དམན་པར་མི་ལྡོག་པ། དུས་ཉེ་བ། ལུང་བསྟན་ཐོབ་པ་བཞི་ལས། རྒྱལ་བའི་སྲས་སུ་ཆུད་པ་ནི་དབང་ཐོབ་པ་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་སུ་དགོངས་ཤིང་། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་འདོད་པ་འགྲུབ་ཅིང་། ཕྱི་མར་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་འགྲུབ་ལ། ངན་སོང་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལས། དུས་འདི་ཕྱིན་ཆད་རྒྱལ་པའི་སྲས། །ངན་སོང་ཐམས་ཅད་མེད་པ་དང་། །ཚེ་རིང་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །མཐོ་རིས་ཐར་པའི་བདག་པོར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཐེག་པ་དམན་པར་མི་ལྡོག་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས། ཇི་སྲིད་ས་བརྒྱད་མ་ཐོབ་པར། །དེ་སྲིད་ཐེག་པ་དམན་པས་འཇིགས། །གསང་ཆེན་ཐེག་པ་འདི་རུ་ནི། །ཞུགས་པ་གང་དང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་རྒྱལ་སྲས་ས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དུས་ཉེ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཚེ་བཅུ་དྲུག་གིས་ཐོབ་པ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ས་ཐོབ་ཀྱང་། །དཀྱིལ་འཁོར་གསང་བར་མ་གྱུར་ན། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ནི་དེ་བྱུང་བ། །དེ་བཞིན་ཐེག་པ་ཡིད་ཆེས་གྱིས། །སྐྱེ་དང་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ། །རྡོ་རྗེ་ཅན་ནི་དངོས་བརྩོན་འགྱུར། །སྐྱེ་བ་བཅུ་དྲུག་མཐར་ཐུག་པས། །ཞི་བའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་འགྱུར། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ས་ཐོབ་ཀྱང་། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གཉིས་ཀ་སྤྱོད། །གསང་བའི་ཐེག་པར་མ་ཞུགས་པས། །བཅུ་དྲུག་གིས་ནི་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། ཡང་རྒྱུད་གསང་མཛོད་ལས། དབང་བསྐུར་ཡང་དག་སྦྱིན་ལྡན་

p. 851

ན། །སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་བར་དབང་བསྐུར་འགྱུར། །དེ་ཡི་སྐྱེ་བ་བདུན་ན་ནི། །མ་བསྒྲུབས་པ་ཡང་དངོས་གྲུབ་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ལུང་བསྟན་ཐོབ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས། སློབ་མ་དཀྱིལ་འཁོར་བཙུད་ནས་ཀྱང་། །ཡོན་གྱི་མཆོག་དག་བླངས་ནས་ནི། །རྡོ་རྗེ་མིང་གི་དབང་བསྐུར་བས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་དེ་ལུང་བསྟན། །ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བ་འདི་དག་གིས། །བྱང་ཆུང་སྙིང་པོའི་བར་དུ་ནི། །རྡོ་རྗེའི་མིང་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་ཡང་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའང་ས་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་དབང་ཐོབ་པ་གཉིས་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་མི་འདྲ་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ལ་འདི་ཉིད་ཉེ་བས་ལམ་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དབང་མ་ཐོབ་པའི་སྐྱོན་ནི། འདི་ལས། སློབ་དཔོན་མཉེས་པར་མ་བྱས་ཤིང་། །དབང་རྣམས་ཐོབ་པར་མ་བྱས་བར། །ཉན་པ་ལ་སོགས་བརྩོན་པ་རྣམས། །འབྲས་བུ་མེད་ཅིང་བརླག་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། བྱ་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་མ་བསྐྱེད་དང་། །གང་ཞིག་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ནི་མ་ཞུགས་པས། །ང་ཡི་གསང་སྔགས་བཟླས་ན་ཕུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱ་བ་ནི་དགོངས་འདུས་ལས། དམ་པ་བླ་མ་བཤེས་གཉེན་ཞེས། །བརྗོད་པའི་ཐོག་མར་ཞེ་ས་གཞུག །ཁྱད་པར་ཅིས་ཀྱང་མཉེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་མཉེས་པར་བྱ་བ་ཡང་དེ་ལས། མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཡོ་བྱད་བརྒྱད། །དམ་པ་དེ་ལ་རྫོགས་པར་དབུལ། །སྐྱོ་དུབ་མེད་པའི་དད་པ་དང་། །གྱོང་ཁེངས་མེད་པའི་མཉེན་ལྕུག་དང་། །སེར་སྣ་མེད་པའི་ཟང་ཟིང་དང་། །སོམ་ཉི་མེད་པའི་སྲི་ཞི་དང་། །གཡོ་སྒྱུ་མེད་པའི་དྲང་ཐད་དང་། ཁ་གསགས་མེད་པའི་རང་རྒྱུད་དང་། །རྨོངས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་། །དྲི་མ་མེད་པའི་ལྷག་སེམས་བརྒྱད། །དམ་པ་དེ་ལ་རྫོགས་པར་དབུལ། །ཞེས་སོ། །དེའང་བླ་མའི་བཀའ་མི་བཅག་ཅིང་ཅི་བྱེད་ཀྱང་ཞུས་ཏེ་བྱ་བ་ཡང་། དེ་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་སྦྱིན་སྲེག་དང་། །སློབ་མ་གཟུང་དང་ཆོས་སྨྲ་བ། །ལུང་མ་བྱུང་བར་མི་བརྩམ་སྟེ། །དམ་པའི་ཡུལ་ནས་དེ་མི་རིགས་གང་དེས་གཞན་གྱི་དོན་བྱས། །དེ་ཡིས་

p. 852

ཡོ་བྱད་མི་སྤྱད་དེ། །དེ་ཀུན་དམ་པ་དེ་ལ་དབུལ། །དམ་པའི་སློབ་མ་སློབ་མར་ཡང་། །དམ་པའི་མདུན་དུ་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་སོ། །བླ་མའི་ཡོད་བྱད་རང་དགར་སྤྱོད་ནའང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ་དེ་ལས། དམ་པའི་ཡོ་བྱད་མངའ་དབུལ་བའི། །ཕོངས་པ་དེ་ཡིས་གཞན་བསྒྲལ་ན། །དེ་ཡང་དབུལ་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འཚོ་བ་དམ་པ་དང་བྲལ་བས། །ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོས་ཕོངས་པ་ཡི། །མུ་གེའི་དགོན་པ་ཉིད་དུ་ལྷུང་། །ཞེས་སོ། །དེའང་བླ་མར་བཟུང་ནས་གུས་པར་བྱ་སྟེ། དམ་པར་བཟུང་བར་གྱུར་ཕན་ཆད། །དམ་པར་ངེས་དང་མ་ངེས་ཀྱང་། །བཀའ་བཅག་ལུང་བོར་བ་ག་ལ་སྲིད། །གལ་ཏེ་དེ་ཡིས་རྒྱ་ཉམས་ན། །རྡོ་རྗེ་དམྱལ་བར་དེ་འགྲོ་སྟེ། །མི་བཟད་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། རྔམ་གློག་ལས། གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་མི་ལྡན་ཡང་། །བླ་མར་བཟུང་ནས་སྤངས་བྱས་ན། །ཀུན་གྱི་སློབ་དཔོན་བརྙས་པ་ཡིན། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་སྐུར་བ་ཡིན། །དེ་ཡིས་ཉེས་པ་བརྗོད་མི་ལང་། །ཞེས་སོ། །མདོར་ན་ཉེས་པ་ཚད་མེད་དེ། །རྡོ་རྗེ་ལས་རིམ་ལས། དངོས་གྲུབ་ཞིང་གྱུར་དབང་ཕྱུག་ནི། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ། །འབད་པས་མཉེས་པར་མི་བྱེད་པ། །བསྐལ་པར་བསྒྲིབས་ནས་མུན་ནག་སོགས། །བདེ་བས་རབ་ཏུ་བྲེལ་གྱུར་ཅིང་། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་ལམ། །ཤིན་ཏུ་རིང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ནུས་མཐུ་བྱིན་ལྡན་བདེ་གཤེགས་ལུང་། །ནོར་བུ་རྒྱ་མཚོ་མཁའ་ལྟ་བུ། །ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཀྱང་། །ནུས་མཐུ་གཟུ་ལུམས་མ་ཡིན་ཕྱིར། །གུས་པའི་རིམ་པས་བླང་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་དམ་ཚིག་བསྲུང་བ་ནི། ཀུན་འདུས་ལས། དབང་རྣམས་ལེགས་པར་རྫོགས་གྱུར་པས། །རྩ་བ་ཡན་ལག་དམ་ཚིག་ཀུན། །མ་ཉམས་རབ་ཏུ་བསྲུང་བར་བྱ། །དེས་ནི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་དགའ་སྟོན་བྱ་བ་ནི། འདི་ལས། དེ་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་མཆོག་དེས། །རྒྱལ་སྲིད་དང་ནི་རང་གི་ལུས། །བུ་དང་ཆུང་མ་ནོར་གྱི་དབྱིག །རབ་ཏུ་གཅེས་དང་ཡིད་འཐད་འབུལ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་བསྐྱེད་རྫོགས་གོོམས་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ལས། གནས་

p. 853

སྐབས་སུ་དབང་ཐོབ་པ་དེས་དམ་ཚིག་ལ་གནས་ཤིང་བསྐྱེད་པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསྒོམས་པས། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རིག་འཛིན་ལས་ཚེ་ལ་དབང་བའི་རིག་འཛིན་འཐོབ་སྟེ། ཞག་ནི་སུམ་ཅུ་ཕྲག་དྲུག་གམ། །བཅུ་གཉིས་བཅུ་བཞི་བཅུ་དྲུག་གིས། །དབང་བ སྒྱུར་རིགས་ཀྱི་དམ་པ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །དེའི་རྟེན་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིག་འཛིན་ཡང་གྲུབ་ནས། གཉིས་པ་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན་འཐོབ་སྟེ། དེ་ཚེ་བཅུ་དྲུག་ཚུན་ཆད་ཀྱིས། །སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པ་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་ཚེ་ལོ་བཅུ་དྲུག་ཙམ་ན་མཆོག་འགྲུབ་པར་གྲགས་ཀྱང་། རང་རང་གི་རིག་འཛིན་དེ་དུས་ཀྱི་མི་ཚེ་གང་ཡོད་ལ་བརྩིས་པའི་ཚེ་བཅུ་དྲུག་གི་ལོ་གྲངས་ན་འགྲུབ་བོ། །དེའང་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས། སྐྱེ་བ་བཅུ་དྲུག་མཐར་ཐུག་པས། །ཞི་བའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །སྤྱིའི་དོན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གཉིས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་གསུངས་ཚུལ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་དམ་ཚིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་དེ་དབང་བསྐུར་བའི་རིམ་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་སྟེ་ཡུམ་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྱོགས་ནས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དབང་པོ་རབ་མཆོག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་བ། དམན་པ་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་བ། གང་དུ་དབང་བསྐུར་བའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཡུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་བ་དང་། ཡབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་དགོད་ཅིང་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བ། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་མཆོད་པ་དབུལ་བ། འཇུག་ཅིང་དབང་བསྐུར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་དགོད་པ་དང་། སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བའོ། །

p. 854

དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་དང་། མཆོད་པ་བཤམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་གནས་གང་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་དགོད་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་གསང་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་ཤིང་རིག་པར་དཀའ་བས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཚེ་འདིར་མཆོག་སྒྲུབ་པའི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་དམ་ཚིག་གི་མཆོག་ཡིན་པས་ན། དེ་གང་ལས་སྐྱེ་ཞིིང་འཛིན་པ་ཕྱག་རྒྱ་མཚན་ལྡན་བདེ་བ་ཆེན་པོས་ལུས་རྒྱས་པའི་ཕྱག་མཐིལ་ཡུམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དུ་དབང་བསྐུར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གནས་སོ། །གཉིས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚད་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དམ་པ་དེ་ཉིད་སོར་གྱི་ཚད་ནི་དགའ་བ་དང་། མཆོག་དགའ་དང་། དགའ་བྲལ་གྱི་དགའ་བ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་བཞི་ཡི་ཚད་དུ་བྱ་བའོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཀློང་གསལ་ལས། ཡུམ་མཁའ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །གསང་བ་ཟབ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་བཞི་ཡི་རང་བཞིན་དུ། །གཉིས་སུ་མེད་པར་དབང་ཉིད་བསྐུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ཐིག་གདབ་པ་ནི། གནས་དེའི་རྒྱུད་སྦྱོང་བ་སྟེ། དེའང་འབྲུ་ལྔ་ནི་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་ཏེ་དུག་ལྔ་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་པའོ། །སྤོས་ལྔ་ནི་དེ་ཉིད་གནས་སུ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའོ། །རིན་ཅེན་ལྔ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །སྙིང་པོ་ལྔ་ནི་སྐུ་ལྔའོ། །སྨན་ལྔ་དང་ནི་རིགས་ལྔའོ། །བདུད་རྩི་ལྔ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ལྔ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་སེམས་ཉིད་རྣམ་པར་དག་ཅིང་འོད་གསལ་བའོ། །རབ་མཉམ་ལ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལྟར་རིག་པས་ཡུམ་གྱི་རྒྱུད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་གསལ་བའི་ཚངས་ཐིག་གི་མཆོག་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གསལ་གདབ་པར་བྱའོ། །དེའང་སྔར་གསང་སྔགས་ལ་རྒྱུད་མ་སྦྱངས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན་ན་སློབ་དཔོན་དེས་དགེ་བསྙེན་ནས་

p. 855

རིམ་གྱིས་རྒྱུད་དག་པར་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཐིག་རྣམས་གདབ་པར་བྱའོ། །རྒྱུད་སྦྱངས་ཟིན་ལ་ནི་བསྐྱེད་རྫོགས་ལ་སོགས་པ་དང་། རྩ་བཙལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་བྱེད་པ་ལ་ཐིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་བ་སོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་སོར་བཞི་བྲི་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཐིག་གདབ་པ་ཡང་། ཕུང་པོ་ལྔ་དག་པ་སྐུ་ལྔའི་རང་བཞིན་ནས། གྲོ། སྲན་མ། ཏིལ། འབྲས་ཏེ་འབྲུ་ལྔ། དབང་པོ་ལྔ་དག་པ་འཕྲིན་ལས་ལྔའི་རང་བཞིན་ག་བུར་གུར་གུམ། ཙནྡན་དཀར་དམར། ཨ་ཀ་རུ་སྟེ་སྤོས་ལྔ། ཡུལ་ལྔ་དག་པ་ཡོན་ཏན་ལྔའི་རང་བཞིན་གསེར། དངུལ། བྱུ་རུ། མུ་ཏིག ནོར་བུ་སྟེ་རིན་ཅེན་ལྔ། རྣམ་ཤེས་ལྔ་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ལན་ཚྭ། སྦྲང་། བུ་རམ། མར། ཤིང་འབྲས་ཏེ་སྙིང་པོ་ལྔ། འདོད་ཡོན་ལྔ་དག་པ་གསུང་ལྔའི་རང་བཞིན་ཤུ་དག་དཀར་པོ། དབང་པོ་ལག་པ། སླེ་ཏྲེས། ཀཎྜ་ཀ་རི། ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་སྟེ་སྨན་ལྔ། ཁམས་ལྔ་དག་པ་རིགས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཉི་མ། ཟླ་བ་ཆུ་ས་ཤ་ཆེན་གྱི་དྭངས་མ་སྟེ་བདུད་རྩི་ལྔ་རྣམས་ཆ་མཉམ་པའི་ཆུས་སྲད་བུ་སྤངས་ནས་ཐིག་འདེབས་པར་འདོད་ཅིང་། ཚོན་བཀྱེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཕྱག་མཐིལ་དུ་བཞག་ནས། དེའི་ཕྱོོགས་མཚམས་སུ་མཆོད་པས་བསྐོར་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབ་པའི་བར་དུ་བྱས་ཏེ་དབང་བསྐུར་བར་བཞེད་པ་ནི། གཞུང་འདིའི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བར་ཡང་མི་ནུས་ཤིང་། གལ་ཏེ་ནུས་ནའང་དེར་དབང་བསྐུར་བ་ལ་ཡོན་ཏན་ལྷག་པོ་མེད་དེ། ཆུང་བས་ཡོད་ན་སྐུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་བསོད་ནམས་ཆེ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། བཅོས་མ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་རིམ་པ་སྟེ། བདེ་མཆོག་ལས། རི་མོར་གནས་པའི་ལས་དང་ནི། །ཐིག་ལ་ཚོན་དགྱེའི་རིམ་པ་དང་། །འགྲོ་བ་འདི་དག་རང་བཞིན་གྱིས། །གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའོ། །བཅོས་མ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་། །དེ་ནི་

p. 856

བསྒྲུབ་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། །མཁས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་དེ་མི་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པས། འདིར་ཡང་ཚུལ་མཐུན་ཏེ། རང་བཞིན་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ཇི་ལྟར་བྲི་བ་ནི་ཡུམ་མཁའི་རང་བཞིན་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དབུས་སུ་ལྟེ་བ་རྩིབས་དང་ལྡན་པ་ཡི་ངོ་བོ་བྷ་གའི་ནང་གི་རྩ་འདབ་བཞིའོ། །དེའི་རྩིབས་བཞི་པའི་འཁོར་ལོ་མུ་ཁྱུད་དང་བཅས་པ་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབྱིབས་གྲུ་ཆད་བཞི་དང་གྲུ་བཞི་པ་ཡི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བར་ཁྱམས་པདྨའི་སྒོ་ཁྱུད་ལྡན་པ་ལ་དེ་ལྟར་གསལ་བར་བྱའོ། །ལྔ་པ་མཚན་མ་དགོད་པ་ནི་ལྷའི་གནས་དེར་སྙིགས་མ་དཀར་དམར་གྱི་ངོ་བོ་མཚོན་པ་སེན་ཟླུམ་ཙམ་གྱི་ཉི་ཟླའི་གདན་ལ་སྲན་མའི་གའུ་ཕྱེད་པ་ཙ་ནའི་འབྲུ་ཙམ་གྱི་པདྨའི་གདན་གྱི་སྟེང་དུ་ཤིན་ཏུ་དྭངས་མ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་ཧཱུྃ་དུ་གསལ་བ་ལས་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་དུ་བྲི་པ་སྟེ་གསལ་གདབ་བོ། །གཉིས་པ་མཆོད་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱའི་གཡོན་ཕྱོགས་སུ་དམིགས་པའི་རྟེན་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ་ཚོགས་དང་མཆོད་པས་བརྒྱན་པར་བྱ་བ་ཡང་། ཁ་དོག་བསྒྱུར་བའི་གོས་བཅོས་བུའི་རྣམ་པ་དར་དང་རས་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། དབུ་རྒྱན་མགུལ་རྒྱན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་དང་། དོ་ཤལ་དང་དྲྭ་ཕྱེད་ལ་སོགས་པའི་འཕྲེང་བ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཇ་དང་ཆང་ལ་སོགས་པའི་བཏུང་བ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཤ་དང་ཐུད་དང་ཕྲུམ་ལ་སོགས་པའི་བྲོ་བས་བསྐོར་ཅིང་། ཤིན་ཏུ་སྙན་པའི་གླུ་དང་བསྟོད་པའི་ཚིག་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བོས་རྐང་པའི་བྲོ་དང་ལག་པའི་གར་བསྒྱུར་ཅིང་། དུང་དང་ཆ་ལང་དང་པི་ཝང་དང་གླིང་བུ་དང་གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་པའི་རོལ་མོའི་སྤྲིན་ཕུང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མཆོད་ཅིང་། གཞན་ཡང་མཆོད་པའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ཡུམ་དང་ཡིད་འཇོ་བར་བྱེད་པའི་དགའ་མ་དང་ན་ཚོད་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་སེམས་མ་ཡིས་རོལ་

p. 857

པའི་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། རེག་བྱའི་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། མིག་གི་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་སྟེ་རྣམ་གསུམ་པོ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ལས་བཞིན་མཆོད་པས་བརྒྱན་པར་བྱའོ། །སྐབས་འདིའི་མཆོད་པའི་གཙོ་བོ་ནི་བདེ་བ་སྟེར་བར་བྱེད་པའི་ཡུམ་ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །གཉིས་པ་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལས་བཞིའི་སྦྱིན་སྲེག་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། ལས་བཞིའི་རིམ་པས་ཐབ་ཁུང་གི་དབྱིབས་ཀྱང་ཟླུམ་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཁ་དོག་ཀྱང་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་དང་ལྡན་པར་མེ་ལྷའི་རང་བཞིན་མཆོད་སྦྱིན་གསོལ་བའི་ཞལ་དུ་གྱུར་པའི་ལྟོ་བར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མེ་ལྷ་བོས་ཏེ་སྤྱན་དྲངས་ལ་ཞོ་ཟན་དང་མར་ཁུ་ལ་སོགས་པ་བཟའ་བཏུང་བྲོ་བའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་། ཞིབ་ལ་ཏིལ། རྒྱས་པ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཞིའི་མཆོད་པ་སོ་སོའི་སྔགས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཁྲོ་བོའི་སྦྱིན་སྲེག་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། ཞི་བའི་སྦྱིན་སྲེག་ཇི་ལྟ་བར་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཡང་ཐབ་དང་ལྷའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་གནད་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་ཟབ་མོ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡིས་རྣལ་འབྱོར་པས། ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་ཡས་དག་ལའང་ཆོ་གའི་རིམ་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྦྱིན་སྲེག་གིས་མཉེས་པར་བྱའོ། །དེའང་ལྷ་གང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ལས་གང་གིས་སྦྱིན་སྲེག་ཇི་ལྟར་བྱེད་པའི་ཚུལ་རྣམས་ནི་གནས་སྐབས་དང་སྦྱར་བའི་རང་གི་རིག་པས་ལེགས་པར་དཔགས་པ་དེ་ཙམ་དུ་བྱའོ། །གཉིས་པ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་མཆོད་པ་འབུལ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིད་ཀྱི་མཆོད་པ་དང་། གསང་བ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་མཆོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མའི་མཆོད་པ་དང་། དེའི་རྫོགས་རིམ་དོན་དམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཆོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཆོད་སྤྲིན་བཀོད་པ་ནི་དཀྱིལ་

p. 858

འཁོར་ལ་ཡིད་སྤྲུལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་མཆོད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་བཀོད་པའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་སྤྲིན་ཕུང་འཁྲིགས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་ཁམས་ལྟ་བུར་བྷྲཱུྃ་གྱིས་གསལ་གདབ་བོ། །དེའང་རྒྱན་དང་བཀོད་པའི་བྱེ་བྲག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བས་མཛེས་པར་སྤྲས་ཤིང་། མཉེན་ལ་འཇམ་ཞིང་རེག་ན་བདེ་བའི་རང་བཞིན་རྒྱུ་སྣ་ཚོགས་རིན་པོ་ཆེ་ཡི་ས་གཞི་ཁོད་སྙོམས་པ་ལ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མིག་མང་རིས་སུ་མཛེས་པར་བྲིས་ཤིང་ལྷའི་ནོར་བུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཚོམ་བུ་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པས་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་འཁྱིལ་བར་སྤྲས་པ་དང་ཏྲཱཾ་ལས་འདོད་དགུ་ཀུན་འབྱུང་བའི་རིན་ཅེན་སྣ་བདུན་གྱི་ཕུང་པོ་འོད་ཟེར་གྱི་དྲྭ་བ་འབར་བའི་རི་བོ་ལྷུན་སྟུག་པ་དང་། ཁྃ་ལས་མཚོ་དང་ལྡེང་ཀ་ལ་སོགས་ཁ་དོག་མཛེས་ཤིང་དབྱིབས་ལེགས་པའི་པདྨའི་རྫིང་བུ་རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་བསིལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་ཆུས་ཡོངས་སུ་གང་བ་མེ་ཏོག་གིས་ཁེབས་ཤིང་བྱ་སྐད་སྙན་པར་སྒྲོགས་པའོ། །བརྒྱད་ལྡན་ནི་འདུལ་བ་ལུང་ལས། ཡང་དང་དྲོ་དང་འཇམ་པ་དང་། །དངས་དང་བསིལ་དང་རྙོག་པ་མེད། །འཐུང་ན་ལྟོ་ལ་མི་གནོད་དང་། །མགྲིན་པ་ལའང་མི་གནོད་པ། །འདི་དག་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཆུ། །ཞེས་སོ། །བྷྲཱྃ་ལས་རིན་པོ་ཆེའི་ཁང་པ་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་དང་བཀོད་པའི་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་པས་བརྒྱན་པ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དང་། ༀ་ལས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་གཞིར་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་འཕྲེང་དང་ལྷའི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པའི་ཚལ་གོས་དང་ནོར་བུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དྲྭ་བས་དཔྱངས་པ་དང་། ཧྲཱིཿལས་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་གླུ་དབྱངས་སྙན་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་ཤིས་པ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྒྲ་རང་འབྱུང་བ་དང་། ཨྃ་ལས་གོས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་མཆོད་པའིི་ཡོ་བྱད་

p. 859

བླ་རེ་དང་རྒྱལ་མཚན་དང་གདུགས་དང་སྟོད་གཡོགས་སྨད་གཡོགས་ལ་སོགས་པའི་ན་བཟའ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཏྲཱྃ་ལས་དབུ་རྒྱན་དང་མགུལ་རྒྱན་དང་དོ་ཤལ་དང་དཔུང་རྒྱན་དང་སེ་མོ་དོ་ལ་སོགས་པ་རྒྱན་གྱི་བྱེ་བྲག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ༀ་ལས་རོ་མཆོག་བརྒྱ་དང་ལྡན་པའི་བཟའ་བ་སྣ་ཚོགས་དང་། བདུད་རྩིའི་བཏུང་བ་ཞིམ་པོ་དང་། གོས་ཟུངས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྲས་པའི་བསྒོ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་དང་། ཧཱུྃ་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་དང་རང་རང་ལ་ཇི་ལྟར་འོས་པའི་གོས་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པས་མཛེས་པར་བརྒྱན་པ་ཡི་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་རང་བཞིན་རྡུལ་ཕྲ་བ་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྐང་པའི་བྲོ་དང་ལག་པའི་གར་དང་རོལ་མོའི་གླུ་དབྱངས་ལ་སོགས་པ་བསམ་ཡས་ཀྱིས་མཉེས་པར་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མཆོད་པའི་སྤྲིན་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཀང་ནས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གྱུར་ཏོ་ཅོག་ཀུན་ལ་མཆོད་སྤྲིན་དེ་དག་གིས་རེ་རེ་ཞིང་རྒྱས་པར་དབུལ་བའོ། །གཉིས་པ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་དབུལ་བ་ནི་སྐལ་ལྡན་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་གསལ་བ་དང་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རིམ་གྱིས་སམ། ཡང་ན་ཅིག་གྱུར་དུ་གསལ་ལམ་གྱིས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་ཞིང་འབུལ་ལོ། །གཉིས་པ་དེའི་རྫོགས་རིམ་དོན་དམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཆོད་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཆོད་པ་ལ་དངོས་ཞེན་སྤོང་བའི་ཕྱིར་མཆོད་སྤྲིན་དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་སེམས་ཙམ་ལས་གང་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་ལ་སེམས་དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གང་ནའང་མི་གནས་ཤིང་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ངང་ལ་མཆོད་བྱ་དང་མཆོད་བྱེད་དང་མཆོད་པ་གསུམ་གའི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཆོད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེའང་བློ་རབ་ཀྱིས་མཆོད་དུས་ཉིད་ནས་དེ་ལྟར་བསྒོམ་

p. 860

ཞིང་འཛིན་ཞེན་མེད་པར་བྱས་ལ། དམན་པས་རྗེས་ལ་མི་དམིགས་པའི་ངང་ལ་བཞག་གོ །འདི་ནི་མཆོད་པའི་མཆོག་སྟེ། དཀོན་ཅོག་ཏ་ལ་ལའི་མདོ་ལས། གང་ལ་མཆོད་པ་ནམ་མཁའ་འདྲར་ཤེས་ཤིང་། །གང་གིས་མི་དམིགས་གང་དུའང་འཛིན་པ་མེད། །དེ་ནི་མཆོད་པ་ཀུན་གྱི་དམ་པ་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་གཞལ་མེད་བསམ་ཡས་རབ་འཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གསང་བ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་མཆོད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐབས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་མཆོད་པ་དང་། ཤེས་རབ་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་མཆོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཆོད་པ་དངོས་དང་། དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསལ་བར་ལྡན་མའམ་དེ་དང་མི་ལྡན་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་ལྷར་བསྐྱེད་ཅིང་མཁའ་གསང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་གས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ། པདྨའི་རྩེར་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་གྱི་དངས་མ་དཀར་དམར་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྐྱེད་དེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་འཕགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཡུངས་འབྲུར་གཞུག་ཅིང་ཚུད་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་སྟོང་གསུམ་ཆུང་དུ་མི་འགྲོ་ཡུངས་འབྲུ་ཆེར་མི་འགྲོ་བའི་ཚུལ་དུ་པདྨའི་ཁྱམས་རྟེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེར་མི་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་པ་ཆུང་དུ་མི་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནས་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་པདྨའི་ཁྱམས་སུ་སྤྱན་དྲངས་ཤིང་བསྟིམ་ལ། སྦྱོར་བའི་བརྡས་བསྐུལ་ཏེ་རོལ་པའི་བདེ་བས་མཆོད་པར་བྱའོ། །དེས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་མཉེས་ནས་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དམ་ཚིག་མཆོག་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བསམ་མོ། །དེ་ནི་སྔར་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པ་སོར་བཞི་ལ་ཡེ་ཤེས་པ་གཞུག་ཅིང་དབང་བསྐུར་བའི་སྔོན་དུ་བསྙེན་བསྒྲུབ་བྱ་བའི་རིམ་པ་འང་གསལ་བར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཕན་ཡོན་ལ་གཉིས་ཏེ། གནས་སྐབས་དང་། མཐར་ཐུག་གོ །དང་པོ་ལ་

p. 861

གཉིས་ལས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉེས་པ་ནི། བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་ཡུམ་མཁའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མཆོད་པ་ཡིས་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་མཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རོལ་པའི་བདེ་བས་མཆོད་པ་ཡིས་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་མཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཡབ་ཀྱིས་ཡུམ། ཡུམ་གྱིས་ཡབ་ལ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་མཆོད་རྫས་དེས་མཆོད་པས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་མཉེས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཚིམས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བདེ་བའི་རོལ་པས་ལུས་སྣང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་འདོད་པའི་སྲིད་པ་ངག་ཕྱེད་སྣང་གི་གྲོང་ཁྱེར་གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པ་ཡིད་མི་སྣང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཚོར་བ་དང་རྟོག་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་དགའ་བ་བཞི་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་བཞི་དང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་འོད་གསལ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཉིད་བཞི་ནི་ལུས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡབ་དང་ཡུམ་དུ་འཛིན་པ་མེད་པས་གཟུང་འཛིན་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་བ་དང་། ངག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པས་སྤྲོས་པ་དང་ཞེན་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ་བ་དང་། ཡིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོག་ཚོགས་བདེ་བ་ཆེན་པོོར་གྲོལ་བས་རང་བཞིན་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་བདེ་བའི་ངང་ལ་འཛིན་མེད་ཆེན་པོར་གནས་པས་འོད་གསལ་གྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའོ། །འོད་གསལ་བཞི་ནི་དེའི་ཚེ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྒོ་གསུམ་དགའ་བས་ཁྱབ་པས་སྣང་སྲིད་དགའ་བདེར་ཤར་བ་དང་། གསལ་བའི་འོད་གསལ་བདེ་བའི་ངང་ལས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་གསལ་ཐབས་ཤེས་སུ་སྣང་བ་མ་འགགས་པ་དང་། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཕྲ་རགས་སུ་ཞེན་པའི་བྱུང་ཚོར་ནུབ་པས་གང་

p. 862

ལའང་མི་འཕྲོ་བར་རྟོག་མེད་དུ་གནས་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འོད་གསལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་རྟགས་བཅུའི་སྣང་བ་ཤར་བའོ། །རྟགས་བཅུ་ནི་རླུང་སེམས་དབུ་མར་ཚུད་པས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྟགས་སུ། དུ་བ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། སྤྲིན་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་འབར་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། སྐར་མ་དང་། འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བའོ། །རྒྱུད་སྡེ་གཞན་ལས་ཀྱང་དེ་དང་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བའི་རྟགས་བཅུ་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ནི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྟགས་བཅུས་མཚོན་པ་དེ་ཉིད་གོམས་པ་རབ་ཏུ་བརྟན་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཡིས་འབྲས་བུ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིར་གཤེགས་པ་ཡི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པའི་རང་བཞིན་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེས་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལྷར་གསལ་བ་མཐར་ཐུག་པ་དང་། སྒོ་གསུམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོར་འཁོར་ལོ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཤེས་རབ་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་མཆོད་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་འཛིན་ཞེན་དང་ཐ་མལ་གྱི་རྣམ་རྟོག་རང་སར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རང་དང་ཡུམ་གྱི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་དང་བདེ་བས་མཚོན་པའི་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གཟུང་བའི་ཡུལ་གང་ནའང་མི་གནས་ཤིང་འཛིན་པའི་སེམས་གང་དུའང་མི་དམིགས་པའི་ངང་ལས། མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་ཡིས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དབྱིངས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སེམས་ཉིད་འགགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནམ་

p. 863

མཁའ་བསྒོམ་ཞིང་དབྱེར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ངོ་བོར་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་རོལ་བར་བྱའོ། །གསུམ་པ་འཇུག་ཅིང་དབང་བསྐུར་བའི་ཚུལ་ལ་གཉིས་ཏེ། འཇུག་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། སློབ་དཔོན་བདག་ཉིད་འཇུག་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཆོ་གའི་སྔོན་དུ་བྱ་དགོས་པ་ཀུན་བྱས་ནས་ཚོགས་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིག་པས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྔོན་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །སློབ་མ་འཇུག་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཞུགས་པ་དེ་ནས་སློབ་མ་རྣམས་འཇུག་པའི་ཆོས་བཅུ་བདུན་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དབང་བསྐུར་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཡོན་དབུལ་བ་དང་། བློའི་རིམ་པ་དང་སྦྱར་ནས་དབང་བསྐུར་བ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། ཡོན་དབུལ་བ་དངོས་ནི་འཇུག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཚར་བའི་རྗེས་དེ་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་སྐལ་བ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་དེས་བླ་མ་ལ། རང་གི་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་སྲིད་ཡུལ་འཁོར་དང་བཅས་པ་དང་ནི། རང་གི་ལུས་དང་བུ་དང་ཆུང་མ་དང་ནོར་གྱི་དབྱིག་གསེར་དངུལ་ལ་སོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་གཉིས་ཡོད་ན་རབ་ཏུ་གཅེས་ཤོས་དེ་དང་མདོར་ན་རང་གི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་འཐད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་དབུལ་ལོ། །གཉིས་པ་ཕན་ཡོན་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལ་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམ་པ་ལྔས་མཆོད་ན་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་མཆོད་པ་ཡིན་ན། ཉེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་མཆོད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དམ་ཚིག་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་རྒྱུད་ལས། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་མཆོད་ན། །དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་མཆོད་པ་སྟེ། །ཉེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཉེས་ཟད་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེས་དམ་ཚིག་དག་སྡོམ་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་དག་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །གཉིས་པ་

p. 864

བློའི་རིམ་པ་དང་སྦྱར་ནས་དབང་བསྐུར་བ་དངོས་ནི། དད་པ་དང་བརྩོན་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་པར་ཤེས་ན་དེ་ལ་ཕན་པའི་དབང་བཅུ་དང་ནུས་པའི་དབང་ལྔ་པོ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ལྷག་པའི་སྙིང་རྗེས་སློབ་མའི་རྒྱུད་ཆུད་མ་ཟོས་པར་གཟུང་ཞིང་སྦྱིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྐལ་བ་མེད་ན་མི་སྦྱིན་པའམ་ཕན་དབང་ཙམ་བསྐུར་གྱི་ནུས་དབང་མི་སྦྱིན་ཏེ། ཉེས་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་ཡེ་ཤེས་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་དམ་ཚིག་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས། སྣོད་དང་མི་ལྡན་སློབ་མ་ལ། །དབང་བསྐུར་བྱས་ན་གཉིས་ཀ་ཕུང་། །ཞེས་སོ། །འདིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ནགས་ཐིབས་པོ་ཆེ་ལོག་པར་ལྟ་བའི་མུན་པ་མི་བཟད་པས་འཐིབས་ཤིང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཆོམ་རྐུན་རབ་ཏུ་རྩེན་པས་དཀྲུགས་ཤིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་འཕྲིན་ལས་འཇུག་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ༑རྒྱུད་གཞན་ལས་དབང་བཞི་དང་། དེ་ལས་ཕྱེ་བས་བཅུ་བཞིར་གསུངས་པ་དང་། ཁྱེད་ཀྱི་འདིར་ཕན་པ་དང་ནུས་པའི་དབང་གཉིས་ལས་ཕྱེ་བའི་བཅོ་ལྔ་པོ་གྲངས་མི་མཐུན་པས། རྒྱུད་འདི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །ཀྱེ་མ། མ་ལ་སྐལ་བ་ངན་པ་ཁྱེད་ཅག་ལྟ་བུས་དབྱེ་བསྡུ་དང་དོན་གྱི་རིམ་པའང་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ཅིང་རྒྱུད་སྡེ་ཐ་དད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པར་ཟད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས་བུམ་པ་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་དང་། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་དང་གསུམ་དུ་གསུངས་ལ། ངན་སོང་སྦྱོང་བ་ནས་དབང་བཅུ་གཅིག་གམ་དབྱེ་ན་བཅུ་དགུར་གསུངས་པ་དང་། དེ་ཉིད་འདུས་པ་དང་ཟླ་གསང་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད་ལས་བུམ་པ་གསང་བ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་དང་། མཉམ་སྦྱོར་ལས། སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མའི་དབང་གཉིས་སུ་བསྡུས་པ་ཡོད་པས་རྒྱུད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་དོན་ལ་མཚུངས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ་སྙམ་ན་འདི་ཡང་དོན་ལ་མཚུངས་པས་ཉེས་པ་ག་ལ་ཡོད། འདི་

p. 865

ནི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་རྒྱུད་གཞན་གྱི་དབང་བསྐུར་ཚུལ་ཐམས་ཅད་འདིར་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་བུམ་པའི་དབང་དངོས་སུ་གསུངས་ལ། དེ་ཉིད་མི་བསྐྱོད་པ་ཆུའི་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་ནོ། །དབུ་རྒྱན་དང་ཅོད་པན་དང་མེ་ཏོག་ནི་རིན་ཅེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་དབང་ངོ་། །ཕྱག་རྒྱ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འོད་དཔག་མེད་དང་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའོ། །ནུས་དབང་གི་སྐབས་སུ་ཁྱོད་ནི་རྡོ་རྗེ་ལས་ཡིན་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་ལ། བརྟུལ་ཞུགས་དང་ལུང་བསྟན་དབུགས་དབྱུང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པའི་དབང་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གསང་བའི་དབང་ནི་དངོས་སུ་བསྟན་པས་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་དང་། ཚིག་དབང་རིན་པོ་ཆེ་ནི་དེའི་ནང་གསེས་སུ་ཞར་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྒྱུད་སྡེ་དོན་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་ལ་ཉེས་པ་ག་ལ་སྲིད། ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སྨད་པས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ལྕེ་ལྐོག་མའི་འོག་ལ་དོན་པ་དང་འཆི་ཁར་མེ་ཡི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་འབར་བས་དམྱལ་བར་འགྲོ་བའི་རྟགས་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཁྱེད་ལས་གཞན་པ་སུ་ལ་འབྱུང་བ་སྲིད་དེ་བསྐལ་པ་དུ་མར་སྙིང་རྗེའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ཡབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་བ་ནི། ཡུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསང་བ་དང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཚུལ་ཡབ་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་ལས་དབང་བླང་བར་བསྟན་པ་ནི། ཡང་ན་ཡབ་ཀྱི་ཐལ་མོ་མཉམ་གཞག་གི་ཚུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་བསྣོལ་ནས་ལྷའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་གསལ་བའི་དབང་མཛུབ་མོའི་བར་དུ་ནི་གུ་ཧྱ་བཛྲ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རིང་ཐུང་མཛུབ་གང་བའི་ཚད་དུ་ཡང་བདེ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་དངས་མས་བུ་ལ་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་དབང་རྣམས་རྫོགས་པར་སྦྱིན་ནོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་ནུས་དབང་སྔོན་ལ་བསྐུར་ཞིང་ཕན་དབང་རྗེས་གནང་གི་ཚུལ་དུ་ཕྱི་ལ་བསྐུར་ཏེ་ཐམས་ཅད་གསང་དབང་ཁོ་ནའི་བསྐུར་བ་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་

p. 866

དབང་དུ་བྱས་ལ། རྡོ་རྗེ་ལས་རིམ་ནས་གཞན་བཞིན་རྟུལ་པོའི་དབང་དུ་བྱས་སོ་ཞེས་པའང་རིགས་པར་མ་མཐོང་སྟེ། འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང་། ཕན་པའི་དབང་དང་ནུས་པའི་དབང་། །སྙིང་རྗེས་ཆུད་མ་ཟོས་པར་གཟུང་། །ཞེས་ཕན་དབང་སྔོན་ལ་གསུངས་ཤིང་། གོ་རིམ་ཀྱང་ཐོག་མར་བུམ་དབང་དང་དེ་ནས་གསང་དབང་དང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་བཞི་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དམན་པ་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་བའི་ཚུལ་ལ་གསུམ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བ། བསྒྲུབ་པ། བསྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆུང་ངུ་། འབྲིང་། ཆེན་པོ། བྲི་བའི་ཆོ་གའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། སའི་ཆོ་ག་ནི་རབ་མཆོག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་བ་ལས་ཚུལ་གཞན་ཡང་ན་ས་གཞི་སའི་ཆོ་གས་རབ་ཏུ་མཉམ་པ་ལ་བྲིའོ། །དེའང་སྔར་མ་དག་པའི་ས་གཞི་ཕྱིས་དག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་ཆུ་སྤྱན་དང་མཱ་མ་ཀཱི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་ལ། ཡེ་ནས་ས་སྦྱངས་ཟིན་པའི་ཕྱིས་གསལ་འདེབས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་འདྲི་བ་དངོས་ནི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ཁྲུ་གང་གི་ཚད་དུ་བྱའོ། །ཆུང་ངུའི་འབྲིིང་ཡང་ན་ལུས་གང་གི་ཚད་དུ་སྟེ་འདོམ་གང་ངོ་། །ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ཡང་ན་ལུས་ནི་གསུམ་གྱི་ཚད་ཙམ་ལ། མི་རུས་ལ་སོགས་པའི་ཕུར་བུ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་འགྱིང་ཕུར་སོར་བཞི་ལ་སོགས་པ་དང་བགེགས་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་སོར་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆ་དབྱེ་བའི་དོན་དུ་རས་བལ་ལམ་པདྨའི་རྒྱུས་པའམ་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་སྐྲ་ལ་སོགས་པའི་སྲད་བུ་ཁྲུན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིས་འགྱུར་ཡོད་པ་རིགས་ཐ་དད་མཚོན་པའི་དོན་དུ་ཁ་དོག་མ་འདྲེས་པའི་ཚོན་གྱི་ཕྱེ་མ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལས་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་གོས་དང་རྒྱན་བཟང་པོས་མཛེས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གྲོགས་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་

p. 867

པའོ། །དེ་ནས་སྲད་བུའི་སྣ་ནས་གྲོགས་དེས་བཟུང་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་དང་ལས་ཀྱི་ཐིག་གཉིས་གདབ་པའི་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལས་ལ་མཁས་པར་ལྡན་པ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ལུས་སེམས་མ་གཡེངས་པར་རབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ཏེ་བྱའོ། །གཉིས་པ་འབྲིང་ལ་གསུམ་ལས་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ཡང་ན་ཁྲུ་ནི་བཅུ་དྲུག་པ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་ཁྲུ་ཉི་ཤུ་ཡོད་པའམ། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་ཁྲུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐིག་གདབ་པར་བྱ་སྟེ། ཐིག་ཚོན་ལ་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་བསྒོམ་ཞིང་ཞུ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ཐིག་ཚོན་ཏུ་བསམས་ཏེ། ཐིག་གདབ་ཅིང་ཚོན་བཀྱེ་ནས་ལྷའི་གནས་སོ་སོར་སྐུ་ཙ་ཀ་ལིའམ་འབུར་སྐུའམ་པར་དུ་གདབ་ཅིང་། གསུང་ཡིག་འབྲུའམ་སྙིང་པོ་དང་། ཐུགས་ཕྱག་མཚན་གྱི་མཚན་མས་ལྷའི་རང་བཞིན་མཚོན་པར་ལྡན་པ་རྡོ་རྗེ་དང་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཚོན་པའི་གཟུགས་གང་རུང་རྣམས་ཀྱང་ལྷ་སོ་སོའི་གནས་སུ་དགོད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཆེན་པོ་ལའང་གསུམ་ལས། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ནི་ཡང་ན་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་གོ །དེའི་དོན་ནི་མཛོད་ལས། སོར་མོ་ཉི་ཤུ་བཞི་ལ་ཁྲི། །ཁྲི་བཞི་ལ་ནི་གཞུ་གང་ངོ་། །དེ་དག་ལྔ་བརྒྱ་དག་ལ་ནི། །རྒྱང་གྲགས་དེ་ལ་དགོན་པར་འདོད། །དེ་བརྒྱད་དཔག་ཚད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །ཆེན་པོའི་འབྲིང་དཔག་ཚད་དམ། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་བསམ་ཡས་པར། རིག་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དངོས་སུ་སྤྲུལ་པའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རིགས་སྣ་ཚོགས་པ་བསྒོམ་སྟེ་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་ཡང་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དངོས་སུ་སྤྲུལ་ཏེ་སློབ་མ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ནི། སྔོན་མཚོ་མ་ཕམ་གྱི་འགྲམ་དུ་མཚོ་ལ་ཐིག་བཏབ་ནས་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པ་ལ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་

p. 868

དངོས་སུ་བསྟན་ནས་དབང་བསྐུར་བ་དང་། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨས་སྟག་ཚང་སེང་གེ་ཕུག་ཏུ་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་བསྟན་ནས་མཚོ་རྒྱལ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །དེའང་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་ཀྱང་མ་རིག་པས་བསྒྲིབས་ནས་མ་མཐོང་བའི་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ས་ཚོན་གྱི་ཁ་དོག་ཀྱང་དཀར་པོ་ལྟ་བུ་རེ་རེ་ལའང་དཀར་སེར་དཀར་དམར་དཀར་ལྗང་དཀར་སྔོ་དཀར་པོ་ཉིད་དང་ལྔར་ཕྱེ་བ་བཞིན་དུ་གཞན་བཞི་ལའང་ཕྱེ་བས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའམ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་མཚམས་སེམས་ལ་སོགས་པ་མཚོན་པའོ། །དེ་ཙམ་མེད་ནའང་དཀར་སེར་དམར་ལྗང་མཐིང་ག་ལྔ་ཡི་ཚོན་གྱིས་བྲི་བར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུའང་རྒྱས་པའི་རྒྱུད་ལས། སེམས་ཅན་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡིས་ཀུན་ཁྱབ་ཅིང་། །རང་གི་རྣམ་རྟོག་བསྒྲིབས་བྱས་ནས། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་དོན་མ་མཐོང་། །དེ་ལྟར་རྨོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ། །ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དཀར་དང་དམར་དང་སེར་བ་དང་། །ལྗང་གུ་ལ་སོགས་ནག་པོར་བསྟན། །ཅེས་སོ། །ཇི་ལྟར་བྲི་བ་ནི་མཐོང་བ་བརྒྱུད་པའི་ལག་ལེན་རྣམ་པར་དག་པས་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་སྐབས་འདིར་འདུལ་བའི་ཆོ་ག་སྟེ་དེའི་ལུགས་བཞིན་དུ་བྲིའོ། །དེ་སྐད་དུའང་རྔམ་གློག་ལས། ཏིང་འཛིན་དཀྱིལ་འཁོར་ཅི་འདྲ་བ། །གཟུགས་བརྙན་ཡང་ནི་དེ་ལྟར་བྲི། །ཞེས་སོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་ལུགས་སུ་བཞེད་ཅིང་། ལ་ལ་གདུལ་བྱ་འདུལ་བ་ཞེས་སྦྱོར་བའང་མ་གོ་བར་སྣང་ངོ་། །དེའང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་པ་གསུམ་ནི་གང་ཟག་གི་བློ་དང་འབྱོར་པས་ཕྱེ་བ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དཔག་ཚད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། ཕལ་བའི་འབྱོར་བ་མཆོག་ལ་འབྲིང་པོ་དང་། ཆུང་བ་ལ་ཆུང་ཚད་དུ་

p. 869

གསུངས་ཤིང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ནི་སློབ་མ་མཆོག་ལ་འཕགས་པའི་བླ་མས་དབང་བསྐུར་བའི་བློ་ཡིས་རིམ་པས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞུང་གསུམ་པོའང་མ་འཁྲུགས་པར་བཤད་དེ། ཆུང་བའི་སྐབས་སུ་ཐིག་གི་རིམ་པ་གསུངས་ཤིང་། འབྲིང་གི་སྐབས་སུ་ཐིག་ཚོན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བྲིས་པ་ལ་མཚན་མ་དགོད་ཐབས་གསུངས་ལ། རྒྱས་པའི་སྐབས་སུ་ཚོན་དགྱེེ་བའིི་རིམ་པས་བྲི་ཐབས་རྫོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པ། སྤྱན་དྲང་བ། གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟིམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོལ་མོ་མཐའ་ཡས་པའི་མཆོག་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པར་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པའི་ནང་དུ། ལྷ་སོ་སོའི་གནས་སུ་རང་རང་གི་ཡི་གེ་ཋ་ལ་སོགས་པའམ་ལྷ་མཚོན་པའི་བརྡ་ཚོན་སྤུངས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སྐུ་མདོག་དང་མཐུན་པའམ། སྙིང་པོ་ཧཱུྃ་དང་མཱུྃ་ལ་སོགས་པའམ། ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་དང་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའམ་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་ལྷ་སོ་སོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ལྡན་པར་བསྐྱེད་པ་ནི་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་གྲུབ་དོན་ཡ་མཚན་པ་གནས་སྐབས་ཐུན་མོང་གི་ལས་བཞི་དང་། རྨད་པོ་ཆེ་མཐར་ཐུགས་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་དམ་བཅས་པའི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་ས་དང་ཤིང་དང་རྡོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ངན་པ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ལས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་གཟུགས་བཅས་པ་ཡང་། གདུལ་བྱའི་སྐལ་བ་དང་མཐུན་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རིམ་པ་བྱང་ཆུབ་གསུམ་སོ་སོར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ན། རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྦྱངས་པའི་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡེ་ནས་འོད་གསལ་བ་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། སེམས་དེ་

p. 870

ཉིད་གདོད་མ་ནས་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་ལ་གསལ་བཏབ་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ལས། སེམས་རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་གཞན་ནས་མི་བཙལ་བའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། སེམས་ཉིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྤྱན་དྲང་བ་ནི། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་གང་དུའང་མི་དམིགས་ཤིང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆོས་སྐུའི་ངང་ལས་ཡེ་ཤེས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱན་དྲང་ངོ་། །དེའང་བློས་བྱོན་པར་མོས་པ་བྱེད་པ་ཙམ་ལ་སྤྱན་དྲངས་པར་བརྗོད་ཅིང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་རྗེས་ཀྱང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཡིན་ལ། གཙོ་བོ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་ཙམ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་སེམས་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་དེ་གོམས་ཤིང་གསལ་བས་དཀྱིལ་འཁོར་འགྲུབ་པ་ནི་འཐད་པའོ། །གསུམ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟིམ་པ་ནི། བསྐྱེད་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། གཞི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་པོ་དེ་རང་སྣང་གི་ངོ་བོར་དབྱེར་མེད་དུ་གནས་ཏེ། རང་བཞིན་དམ་ཚིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསྐྱེད་པ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱན་དྲངས་པ་དེ་ཉིད་འཇུག་ཅིང་བསྟིམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་གཉིས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟིམ་པས། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞི་ཀུན་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་གཤེགས་པ་ཡི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྔོན་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་གང་ལ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེའི་མདུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་བཞུགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་གྱི་བསྙེན་པ་མཛད་པའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་ནས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དོན་མཛད་པའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་

p. 871

དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉིད་ཐུགས་རྗེས་བྱོན་ནས་དམ་ཚིག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རབ་ཏུ་རྫོགས་པར་འཇུག་ཅིང་ཉེ་བུའི་སྲས་སུ་དགོངས་པར་གྱུར་པས་ན་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བསྟིམ་པ་ནི་དམ་ཚིག་གི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གསུམ་སྟེ། དངོས་གྲུབ་སེམས་ལས་འབྱུང་བའི་འཐད་པ་དགོད་པ། དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་བསྟན་པ། ཐབས་དེས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་དཔེ་ནི་ལྷའི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་གཞན་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོར་སྣང་བ་ལས་འདོད་དགུ་འབྱུང་བ་ཀུན་ལ་ཡ་མཚན་དང་ཡོན་ཏན་སོ་སོར་སྣང་ཡང་། དེ་དག་ལ་ཕྱི་རོལ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་རྫས་ཀྱི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཞོན་ནུ་མེ་སྐྱེས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེའི་ཁང་བཟང་མ་སྐྱེས་དགྲའི་ཁང་པ་དང་བརྗེས་ཀྱང་ཁོ་རང་གི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བ་དང་། ཁྲོན་པ་སྐྱེས་ཀྱི་ཁྲོན་པ་ལས་ཁོ་རང་གིས་ལག་པ་བརྐྱངས་ན་ཟས་གོས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་གིས་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་པ་དང་། ནོར་བུ་དང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལའང་ལྷ་དང་སྒྲ་མི་སྙན་པས་བླངས་ན་འདོད་དགུ་འབྱུང་གིས་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་དག་རྒྱུ་ཅི་ལས་དེ་ལྟར་གྱུར་ཅེ་ན། སྔོན་སྦྱིན་པ་བཏང་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་རང་གི་སེམས་ཀུན་གཞི་ལ་གནས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་དེར་སྨིན་ཅིང་། རྐྱེན་དེ་དག་དང་ཕྲད་ནས་དགོས་འདོད་འབྱུང་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཀུན་གཞི་ལ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་སོ་སོའི་གཟུགས་ཅན་དང་། ལུས་སུ་སྣང་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རང་གི་ཕུང་པོ་དང་། དོན་དུ་སྣང་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རང་གི་ཤེས་པའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་དུ་མར་སྣང་ཡང་། དོན་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པ་མེད་དེ་རྨི་ལམ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་དོན་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཉིད་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ལ་སྐུ་གསུང་

p. 872

ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ངོ་མཚར་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡ་མཚན་རྨད་ཀྱི་ཆོས་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་འཕྲིན་ལས་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱང་། བདག་གིས་ཕར་བགྲོད་ནས་དེའི་སྟེང་དུ་ཕྱིན་པའམ། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ན་ཡོད་པ་དེ་ཚུར་བཀུག་ནས་འོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་སྣོད་གཞལ་ཡས་ཁང་ནང་བཅུད་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་རང་ཉིད་རྒྱལ་བའི་སྐུར་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་ཀྱི་གོམས་པ་རབ་ཏུ་བརྟན་པའི་ངང་ནས། ཤེས་རབ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལ་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཟུང་འཇུག་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ལ་སྦྱངས་པས། བསྐྱེད་རྫོགས་དེ་ལྟ་བུ་ཡི་ངང་དུ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རང་བྱུང་ཞིང་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་རང་བཞིན་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིང ས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་སྐུའི་ངང་ལས། ཐབས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པར་གཟུགས་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་སྣང་དུ་བཀོད་པ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ནི་གཟུགས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་རོལ་པའི་ངང་ལས། གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་རོལ་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལས་མ་འཕོས་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཆུ་ཟླ་དང་འདྲ་བས་གསོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཆུ་ཟླ་དང་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་དང་དེའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་གསོག་ཅེས་རིམ་པས་སྦྱོར་བ་ནི་ལོངས་སྐུའི་དེ་ཉིད་དང་མ་འབྲེལ་ལོ། །གསུམ་པ་དེས་གཞན་དོན་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གསོག་ཡིན་ན་དེས་གཞན་དོན་བྱེད་པ་མི་འཐད་དོ་སྙམ་ན། གསོག་ཉིད་དུ་སྣང་བས་དོན་མཛད་པ་

p. 873

ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་མོས་པ་དང་མཐུན་པར་རྒྱལ་བ་ཐུབ་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་འབྱུང་ཞིང་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པས་དོན་མཛད་པ་དང་། ཆོས་སྐུའི་ངང་ལས་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་རང་སྣང་ལོངས་སྐུར་སྣང་བའི་བྱིན་རླབས་ལས། ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་ལ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུ་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་སྟོན་པའང་སྟོན་པའི་ཐུགས་རྗེ་དང་འགྲོ་བའི་རང་སེམས་བསོད་ནམས་གོམས་པའིི་མཐུ་ལས་ནོར་བུ་དཔག་བསམ་ཤིང་གི་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། ཞི་སྐུ་དཔག་བསམ་ཤིང་ལྟར་གསལ་གྱུར་ཅིང་། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་རྣམ་མི་རྟོག །འགྲོ་གྲོལ་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་འབྱོར་སླད་རྟག །འདི་ནི་སྤྲོས་དང་བྲལ་ལ་སྣང་བ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་རང་བཞིན་བདེན་པར་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་འགྲོ་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པའི་ཚུལ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐུགས་རྗེའི་གཟི་བྱིན་མངའ་བའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རོལ་པ་རང་བྱུང་དུ་ཤར་བ་ཡིན་ཏེ། ཉི་ཟླའི་གཟི་འོད་ཀྱིས་གླིང་བཞི་སྣང་ཞིང་པདྨའི་ཁ་འབྱེད་པ་རྫིང་བུར་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་སྟེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་སྒྱུར་བས་ཆེ་བཙན་དམ་པའི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལས། ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མར་རང་སྣང་བ་། །རྡོ་རྗེ་བཙན་པོ་དམ་ཚིག་མཆོག །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཆེ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་རབ་སྣང་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་ནི། ལམ་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཟིན་པ། དེ་ལས་ཟབ་མོའི་དབང་ཐོབ་པ། དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ། སྒྲུབ་པའི་མན་ངག་ལ་མཁས་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བསྒྲུབ་ནུས་པ་སྟེ། དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཆོ་ག་ལྔ་ནི་རྒྱུད་ལ་རྫོགས་པར་བྱས་ཤིང་། སྒྲུབ་པའི་གནས་བར་ཆད་མེད་ཅིང་ཡིད་དང་མཐུན་པ། གྲོགས་མཚན་ཉིད་ཚང་ཞིང་སྐལ་བ་

p. 874

བཟང་བ། འཚོ་བའི་ཡོད་བྱད་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་ཞིང་ལོག་འཚོ་མེད་པ། དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྫས་ཚང་ཞིང་ཉམས་པ་མེད་པ། དམ་ཚིག་གི་རྫས་ཚོགས་ཤིང་རྟེན་དུ་ཡོད་པ་སྟེ་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་གྱི་ཡོ་བྱད་ལྔ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ལྡན་ཞིང་། བདག་གི ལྷའི། གསང་སྔགས་ཀྱི། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི། འཕྲོ་འདུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། གསང་སྔགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་རྫོགས་པས། སྤྱིར་ལྟ་བ་དང་དམ་ཚིག་མ་ཉམས་ཤིང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་མ་ཉམས་བསྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་ཞུགས་ནས་སྒྲུབ་པ་ལ་ཉིན་མཚན་གཉིད་དང་སྙོམས་ལས་སྤངས་ཏེ་རབ་ཏུ་བརྩོན་ན་མྱུར་དུ་འགྲུབ་ཅིང་། མི་བརྩོན་ན་མི་འགྲུབ་ཅེས་པའོ། །གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་བརྩོན་པས་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་ན་སྤྱིའི་སྒྲར་བཤད་ཀྱི་མི་འགྲུབ་པ་མ་བསྟན་ཏོ། །དེའང་ཁ་ཅིག དེ་བཞིན་ཉིད་ཀུན་ཏུ་སྣང་དང་། གསུང་ཡིག་འབྲུ་ཐུགས་ཕྱག་མཚན་སྐུ་རྫོགས་པ་སྟེ་ཆོ་ག་ལྔ་དང་། བཟའ་བཏུང་། བྲོ་གར། གླུ་ཚིག གོས་རྒྱན། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་འབྱོར་པ་སྟེ་ཡོ་བྱད་ལྔ་དང་། ཡན་ལག་ལ་ལྷ་ལྔ་བཅུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པ། རྟོག་པའི་ཡན་ལག་ལྷ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་ཤེས་པ། ལྷ་རེ་རེ་འང་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ༑ དེ་དག་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ། རིགས་ལྔས་དབང་བསྐུར་བ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྔར་འདོད་པ་ནི་བསྐྱེད་རིམ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བས་རྫོགས་རིམ་གྱི་དེ་ཉིད་དང་། གནས་དང་རྫས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཐབས་དེས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་བརྗོད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། གནས་སྐབས་དང་། མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ནི། དབང་པོ་དང་བརྩོན་པ་རབ་ཀྱིས། ཞག་ནི་སུམ་ཅུ་ཕྲག་དྲུག་སྟེ་ཟླ་བ་དྲུག་གམ། འབྲིང་གིས་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་སམ། ཐ་མས་ཟླ་བ་བཅུ་བཞིའམ།

p. 875

ཤིན་ཏུ་རྟུལ་པོས་ཀྱང་ཟླ་བ་བཅུ་དྲུག་གིས་ཚེ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་རིག་འཛིན་གྱི་དམ་པ་འགྲུབ་བོ། །དེའང་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་འདིའི་གོང་ལ་ཡོད་པ་ལ་དམ་པའི་སྒྲས་མི་སྨོས་པར། འདི་ལ་སྨོས་པ་ཅི་ཡིན་ན། རྣམ་སྨིན་ལས་འཕགས་ཤིང་ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བཏགས་ཏེ། སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་ལ། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བཏགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ལམ་རིམ་ལས། དོན་མཐོང་འཇུག་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་། །ཚོགས་སྤྱོད་སྒྲུབ་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས། །ལུས་ཁམས་སྐྱེ་གནས་ཟག་པ་ཟད། །རྡོ་རྗེའི་ལུས་གྱུར་ཚེ་ཡི་རིགས་། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་འདའ། །ལུས་མ་བོར་བར་རྒྱལ་བའི་ས། །ཞེས་སོ། །ཚེ་དབང་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ལ་ཚེ་བཅུ་དྲུག་མཐུད་པའི་ལོ་གྲངས་སམ་དུས་ན་འཚང་རྒྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་བཅུ་དྲུག་ཚུན་ཆད་ཀྱི་སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །སྔགས་ཀྱི་གཞུང་འགའ་ལས་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་པུ་དེས་མཁའ་སྤྱོད་བགྲོད་དེ་འཚང་རྒྱ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་བདུན་དང་། བཅུ་དྲུག་ན་ཇི་ལྟར་འགོར་ཡང་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་ཡིན་མོད། འདིར་ཚེ་དབང་ཐོབ་པ་དེས་ལོ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱའི་བར་དུ་ཚེ་གཅིག་གིས་ཐུབ་པར་བྱས་ཏེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །དེའང་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཟད་པ་ན་ཐབས་ཀྱིས་ཚེ་བསྲེངས་ཏེ་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ཕྱིར་སྣུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལན་བཅུ་དྲུག་ལུས་གཅིག་གིས་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱས་པ་ལས། ཚེ་ནི་བཅུ་དང་དྲུག་པ་ཡིས། །བརྒྱ་བརྒྱ་དག་ཏུ་སྣུར་ཞིང་གནས། །ལུས་མ་བོར་བར་སངས་རྒྱས་སོ། །ཟག་གསུམ་ཟག་པ་དེ་ལ་མེད། །ཅེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས། སྐྱེ་བ་བཅུ་དྲུག་མཐར་ཐུག་པའི། །ཞི་བའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་ཚེ་གཅིག་ཡིན་ཡང་ལུས་ལན་བཅུ་དྲུག་སྣུར་ཏེ་གྲོང་འཇུག་གི་ཚུལ་དུ་བྱེད་ཅེས་པའང་ལུས་མ་བོར་བར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་པས་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་འདིར་ཚེ་དབང་

p. 876

དང་ལྷུན་གྲུབ་གཉིས་ཀྱི་ཞར་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིག་འཛིན་ཀྱང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན་ལ་གསུམ་སྟེ། ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པར་རང་སྣང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་གྲུབ་ཚུལ། དེ་ཉིད་དབྱིངས་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་ནང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་བཞུགས་ཚུལ། སླར་ཡང་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྤྲུལ་སྐུ་འཆར་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཚུལ་ནི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་གྲུབ་བསལ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་ཉིད་ལ། གློ་བུར་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པའི་དྲི་མ་རང་སར་དག་པས་ཟད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་ཏེ། དབྱིངས་དེར་གཉིས་སུ་མེད་པར་འདྲེས་པ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཐིག་ལེ་ཉིད་སྣང་བ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་དང་ཞི་བ་ཆོས་སྐུ་དང་། གསལ་བ་ལོངས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལྔར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་མཐའ་ཡས་པའི་མཆོག་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པས་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཞིང་ཁམས་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཚུལ་ནི། དེའི་ཚེ་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་ཁམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པར་ཁྱབ་པས་བསམ་ཡས་པའི་ངང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ན་རྒྱ་ཕྱོགས་བཅུར་མ་ཆད་ཅིང་འདི་ཙམ་ངེས་སོ་ཞེས་བློས་བསམ་པ་དང་བྲལ་བའི་གཞལ་ཡས་ཁང་གཞི་ཚད་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱན་གྱི་རྣམ་པ་ཡང་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེས་མཚན་པ་དང་། འདོད་ཡོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་

p. 877

པ་ཕྱོགས་བཅུར་འཁྲིགས་པའི་རོལ་མོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང་རིགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནམ་མཁའི་མཐས་ཁྱབ་པར་སྣང་བ་འོད་གསལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་ལུས་པ་བསམ་ཡས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་དག་པའི་ཡུལ་དུ་མཐོང་ནས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་གཞིར་མངོན་སུམ་དུ་ཉེ་བར་མངའ་བརྙེས་པ་དང་།བརྗོད་པ་མེད་ཅིང་རིས་སུ་མ་ཆད་པས་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གསུང་ཡི་གེ་ཚོགས་ཆེན་ལས་འགྲོ་བའི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་བ་ནི། གཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་ལ། ལམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཟབ་མོས་གསལ་བཏབ་པས། འབྲས་བུ་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་སུ་བྱང་ཆུབ་པ་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་ནི་དེ་དག་རང་བཞིན་མཐུན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པར་ཤེས་པས་ཡིན་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཞིང་དེ་ཡང་ཕྱོགས་གང་ཤེད་ན་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་གྱིས་བལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཞིང་ཁམས་ཀྱང་གནམ་གང་གི་ཟླ་བ་ལྟར་དབྱིངས་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་དུ་ཐིམ་པས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྣང་ཆར་མེད་ལ་ནང་གསལ་དུ་མཁྱེན་ཆར་མ་འགགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ཡི་ཆོས་སྐུ་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་དབྱིངས་ན། ཕྱིར་སྣང་ཐིམ་པར་བཞུགས་པའི་ལོངས་སྐུའི་ཆ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་མི་གཟིགས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་གང་དུའང་གནས་པ་མེད་པར་ཞི་བའི་དབྱིངས་ན་སྣང་བ་སྟེ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་རྨད་བྱུང་རྒྱལ་པོ་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ན་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གཅིག་གིས་གཅིག་མི་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཞུགས་ཏེ། ཞེས་སོ། །དེའང་ཁ་ཅིག་འགྲོ་དྲུག་གིས་མི་མཐོང་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཟིགས་པར་འདོད་པ་ནི་གཞུང་གི་དགོངས་པ་

p. 878

མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྣང་བ་བཞི་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ཡིན་ཏེ། ཚེ་དབང་དེ་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་པོར་མཐོང་དུས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བའོ། །དེ་ཉིད་གོང་ནས་གོང་དུ་མཆེད་པ་ལས་ཕྱི་ནང་གི་རྟགས་མཐོང་བ་ནི་ཉམས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་སྣང་བའོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་མཐོང་བ་ནི་རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྣང་བའོ། །དེ་ནས་དེ་ཡང་ནང་དུ་ཞི་བས་འཛིན་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བའོ། །དེ་ནས་གདོད་མའི་ངང་དུ་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་སྣང་ཐིམ་པ་ནི་གཞི་ཐོག་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་ན་གཟིགས་པ་མེད་པར་བཞུགས་པའོ། །གསུམ་པ་སླར་ཡང་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྤྲུལ་སྐུའི་འཆར་ཚུལ་ནི་དེ་ནས་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མངོན་པར་སྣང་སྟེ། དེའང་ཐུགས་རྗེ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཀུན་ནས་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པའི་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱང་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ཆོས་སྐུ་ཡོན་ཏན་གྱི་གཏེར་ལས་མི་གཞན་པ་སྟེ་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་བཞིན་དུ་འགྲོ་དོན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། ཡུལ་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་དང་ཡུལ་ཅན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་འབྲེལ་བས་ན་མ་དག་པ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་འཇིག་རྟེན་དུ་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟར་བའི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ཤིང་སུ་ནི་འདུལ་བའི་དུས་ལ་བབས་སྙམ་དུ་མཁྱེན་པ་འཇུག་པས།

p. 879

མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་གནས་རིས་སེམས་ཅན་གྱིས་ཁྱབ་པ་མ་ལུས་པ་དེ་དག་ཏུ་ཐུབ་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ཚད་མེད་པ་སོ་སོའི་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་སྣང་ཞིང་དོན་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུའང་འཁོར་ལོ་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། བདེ་གཤེགས་ཐུགས་རྗེ་དུས་རིང་འགྲོ་བ་ལ། །འདུལ་བའི་ཡུལ་དུ་མཁྱེན་ནས་དོན་མཛད་པ། །དུས་ལས་མི་ཡོལ་སྐད་ཅིག་སོ་སོར་སྣང་། །ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཆོས་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་པར་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་པར། །སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བའི་སངས་རྒྱས་དེ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལུགས་ཀྱིས་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་རྫོགས་པས་འགྲུབ་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། གྲངས་མེད་གསུམ་ནི་རྫོགས་པ་ཡིས། །བསྒོམས་པ་ཡི་ནི་མཐར་ཕྱིན་ཏོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་མགོ་ཡང་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་བསམ་པ་ངེས་པ་ཚུན་ཆད་ནས་འཛིན་ཏེ། དེ་ལས། བཟང་དང་སྨོན་པའི་སྟོབས་ཅན་གྱིས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ འོ། །གསང་སྔགས་ཕྱི་པའི་ཚུལ་ལས་སྐལ་པ་དང་མོས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་གྱུར་པས་ལུང་མནོས་ཏེ་བསྙེན་པའི་མཚན་མ་གནས་པས་ཚེ་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞལ་མཐོང་སྟེ། དེ་ནས་ཚེ་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་གྲགས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་ལུགས་ལས་མོས་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལུས་དེས་ཚེ་ལ་དབང་བའི་ས་ཐོབ་ནས་གྲོལ་བར་གསུངས་སོ། །འདིར་དབང་ཐོབ་ཅིང་དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པས་ཟླ་བ་དྲུག་ལ་སོགས་པས་ཚེ་དབང་བསྒྲུབས་ནས། རྟེན་དེས་བྱང་ཆུབ་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་འགྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ལ་ཞུགས་པ་དེའི་ལུགས་ལྟར་བདེན་གྱི། འདི་ཉིད་ཁོ་ནའི་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་བཟུང་

p. 880

མི་བྱ་སྟེ། གཉེན་པོ་དང་ལམ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་སོ་སོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདག་ཆལ་གྱི་སྟོབས་སོ་སོས་དྲི་མ་དག་པ་མགྱོགས་བུལ་དང་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་བགྲོད་པའང་བརྩོན་འགྲུས་དང་སྟོབས་སོ་སོས་མགྱོགས་བུལ་དུ་སྣང་ཡང་ཡུལ་ལ་ཉེ་རིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་ལ་དབང་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ནི་རྐྱེན་དང་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་ལ། དེ་ཕན་ཆད་ནི་དུས་ཀྱང་ཅི་དགར་སྣང་སྟེ་རིང་བ་ཐུང་བར་བསྒྱུར་ཅིང་ཐུང་བ་རིང་བར་འཕྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དེ། དུས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། དུས་ཐུང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བསྐལ་པ་མང་པོ་ཞག་བདུན་གྱིས་འདའ་བར་བྱིན་གྱིས་རློབ་བོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ཚུན་ཆད་ལ་ལམ་ཟབ་མི་ཟབ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་རིང་དུ་སྣང་ཡང་། དེ་ཕན་ཆད་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པས་ཇི་ཙམ་གྱི་གྲོལ་བར་རང་དབང་ཡོད་དེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་དྲི་མ་མེད་པ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ། འདོད་ན་ཞག་བདུན་གྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་ལ། འདོད་ན་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་རབ་ཏུ་མང་པོས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་སྟེ། འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཁྱད་པར་དང་པོའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་གང་དུ་དབང་བསྐུར་བའི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྔར་བསྟན་པའི་མཆོག་དབང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཡབ་ཡུམ་སྟངས་དཔྱལ་གཉིས་སམ་ཡང་ན་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཁ་དོག་ལྔ་པ་བྱས་ཏེ་སློབ་མ་དད་ལྡན་རྣམས་རབ་ཏུ་ཞུགས་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཡིད་དུ་འོང་བ་

p. 881

སྔོན་གཞན་གྱིས་ཐོབ་པ་དང་མཉམ་པར་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེ་དོན་དུ་གཉེར་ན་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་འབྱུང་བ་ཡི་རང་བཞིན་ལས་བཞི་དང་ཚེ་དབང་ཐོབ་པའི་རྟེན་དེས་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཡ་མཚན་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་འབྱུང་ཞིང་ཐོབ་པར་ངེས་སོ། །དེ་སྐད་དུ འང་མེ་ལོང་ལས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་ལྷའི། །དཀྱིལ་འཁོར་མངོན་དུ་མཐོང་ཞུགས་པ། །བསོད་ནམས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ། །ཕྱིས་བྱས་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཆོས་དང་བླ་མ་ལ་དད་པ་མེད་ཅིང་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ཉམས་པས་བསྒྲུབས་ན་ཚེ་འདིར་ནད་དང་གནོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ཞིང་ཕྱི་མར་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བས་ཕུང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་མ་བསྐྱེད་དང་། །ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ནི། །བཀའ་བཞིན་སྩོལ་བ་མི་བྱེད་པ། །མ་དད་པས་ནི་མི་འགྲུབ་ཅིང་། །འདི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཚུལ་དེ་སྐད་ཅེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཙུན་མོའི་ཚོགས་དང་བཅས་པས་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གནས་ལུགས་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་ཡེ་ནས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ངོ་བོ་རྡོ་རྗེའི་མཚོན་བྱེད་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཀོད་པ་མཆོག་ཏུ་གསང་བ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །དོན་གཉིས་པ་དབང་བསྐུར་བའི་ཐབས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབང་བསྐུར་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་

p. 882

ཡབ་ཡུམ་ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་དབང་བསྐུར་བ་སློབ་མའི་རྒྱུད་ལ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེའང་དབང་གི་དོན་ལ་ཨབྷི་ཥེ་ཀ་ཏ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། དེའི་དོན་ཡང་ནུས་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱལ་སར་འདོན་པ་ལ་རིག་བྱེད་ཀྱི་བུམ་པས་དབང་བསྐུར་ནས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དབང་བའི་ནུས་པ་འཇུག་པ་དང་འདྲ་བར། རང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་འཇུག་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཨ་བྷི་ཥིཉྩའི་སྒྲས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བགོས་ཤིང་སྒོ་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་འཁྲུད་པས་ན་དབང་ངོ་། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ནུས་པའི་དབང་དང་། ཕན་པའི་དབང་དང་། ཕན་ཡོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། ཟབ་དབང་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་ཅིང་བདག་ཉིད་འཇུག་པ་དང་སློབ་མ་འཇུག་པ་དང་ཕན་དབང་དང་ནུས་དབང་བསྐུར་ལ་གཟུང་མ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་ཡབ་ཐབས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལས་ཡབ་ཀྱི་བྱང་སེམས་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་གི་འབྲུ་ཚོགས་སུ་གསལ་བའི་རྒྱུན་གསང་བ་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་ཕྱུང་སྟེ་ཡུམ་གྱི་པདྨོར་འཁྱིལ་བ་སློབ་མའི་ལྕེ་རྩེ་ནས་ཁོང་པར་བསྟིམ་ཞིང་གཙོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཕྲོ་འདུས་བྱིན་རླབས་བསྡུས་ཏེ་སློབ་མའི་སྙིང་གར་བསྒྱུར་ཞིང་གསང་སྔགས་བརྗོད་དོ། །གཞུང་འདི་ཁ་ཅིག་ནུས་དབང་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ཆོ་ག་འདིས་བསྐུར་ཞིང་སོ་སོའི་དམིགས་པ་དང་རྗེས་གནང་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ། གསང་བའི་རྒྱུན་དེ་ཏྲཱྃ་ལ་སོགས་པའི་ཡིག་འབྲུར་གྱུར་པ་སློབ་མའི་ཁོང་དུ་ཐིམ་པས་ལྷ་སོ་སོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་པོའི་སྤྲོ་བསྡུ་བྱེད་པར་བཞེད་དོ། །དེ་ནི་གོ་རིམ་ལོག་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ནུས་དབང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་ལྔ་ལས། ཉན་པའི་དབང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སློབ་མ་རིན་ཅེན་འབྱུང་ལྡན་དུ་གསལ་བའི་ཉན་བྱེད་རྣ་བ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བྷྲཱུྃ་ལས་འཁོར་ལོ་

p. 883

རྩིབས་བཞིར་ཏྲཱྃ་ལས་ལྷའི་གཞལ་ཡས་སུ་གསལ་བའི་རྣ་བའི་དབང་པོ་སྒྲ་ལ་ཉན་ནུས་སུ་འཛིན་པའི་ཐིག་ལེ་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེ་ཡི་གེ་ཏྲཱྃ་ཟུང་ལྔ་ཡ་བཅུ་ཧཱུྃ་བཞི་ཛཿཧཱུྃ་བྃ་ཧོཿདང་བཅས་པ་གསུང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ཚོགས་མཆོག་ཡི་གེ་རྣམས་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལས། རིན་ཅེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བར་བསྐྱེད་ལ་བླ་མས་ཡེ་ཤེས་པ་དེ་ཁོ་ན་འདྲ་བ་སྤྲོས་ཏེ་སློབ་མའི་རྣ་བར་ཐིམ་པས་ཉན་པའི་སྒྲིབ་པ་དག་ནས་ལྷ་དང་བཅས་པ་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལས་རིན་ཅེན་འབྱུང་ལྡན་དུ་བསམས་ལ་དམ་ཚིག་བསྒྲག་ཅིང་རྗེས་གནང་སྦྱིན་པ་ནི། ཏྲཱྃ་ནི་མགོ་འདྲེན་པ་སྟེ་གསང་བ་མ་ཧཱ་གསང་ཆེན་ཨ་ནུ་གསང་མཆོག་གང་ཡིན་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་སྟེ་ནང་པ་དང་། ཀྲཱི་ཡ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་ཐུབ་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པའི་གསང་བ་ཀུན་སློབ་དཔོན་ལས་མཉན་པར་བྱ་ཞིང་། རང་གིས་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་མ་ཐོབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་གསང་བའི་དོན་ཉིད་རང་གི་རྒྱུད་ལ་གོམས་འདྲིས་སུ་བྱེད་ཅིང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ལས་གང་ཟག་གཞན་དང་ཡུལ་དུས་གཞན་དུ་སྨྲ་བར་བྱ་བ་མིན་པས་མ་སྒྲོགས་ཤིག་ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་བསྒོམ་པའི་དབང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གསལ་བའི་འཁོར་ལོའི་སྙིང་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་བསྐྱེད་པའི་ནང་དུ་དྲན་གཞི་གསལ་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་དྭངས་མའི་ཐིག་ལེ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཙོ་བོའི་ས་བོན་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་གི་ཕྲེང་བའི་ཚོགས་མཆོག་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལས། ཐུགས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསལ་བཏབ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་པ་སྤྲོ་ཞིང་ཐིམ་པས་ཡིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་ཏེ་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལྷར་གྱུར་པས། རྗེས་གནང་སྦྱིན་པ་ནི། ༀ་དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་སློབ་མ་ལ་བོས་ནས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལུས་ལྷ་ངག་སྔགས་སེམས་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོའི་དོན་སྒོམ་ལ་ཟུངས་ཤིག དེའི་ངང་ལས་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཉེས་པའི་མཆོད་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་ཕྱི་ནང་གསང་བ་བདེ་བ་ཆེན་པོས་མཆོད་ལ་འབྲས་བུ་རྒྱལ་བ་ཀུན་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པའོོ། །

p. 884

གསུམ་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་དབང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ལག་པའི་འཁོར་ལོའི་གཞལ་ཡས་སུ་རེག་ཤེས་གསལ་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཐིག་ལེ་དྭངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཧཱྃ་གི་ཕྱག་རྒྱའི་ཚོགས་མཆོག་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ལས། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བར་བསྐྱེད་ལ་ཡེ་ཤེས་པ་སྤྲོ་ཞིང་ཐིམ་པ་ཞུ་བ་ལས་དོན་གྲུབ་ཡབ་ཡུམ་དུ་གྱུར་པ་ལ། རྗེས་གནང་སྦྱིན་པ་ནི་ༀ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ནི་དེ་རིང་ཉིད་ནས་རྡོ་རྗེ་ལས་ཏེ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱིས། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་རང་རང་གི་བསྒྲུབ་པའི་ལས་རྣམས་མ་ལུས་པ་ཀུན་གྱིས་ཤིག དེས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་འཕྲུལ་གྱི་ཕོ་ཉ་མང་པོའི་ཚོགས་ཚུར་འདུ་བས་དངོས་གྲུབ་སྟེར་ཞིང་ཕར་འཕྲོ་བས་འཕྲིན་ལས་བསྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཀུན་གྱིས་ཁྱོད་ཀྱི་དགོས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་སོ། །ཡང་ཕོ་ཉའི་ལམ་བསྒོམས་པས་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །བཞི་པ་འཆད་པའི་དབང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཚིག་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་ལྕེའི་འཁོར་ལོའི་གཞལ་ཡས་སུ་རོ་འཛིན་ལྕེའི་དབང་པོ་དྭངས་ཤིང་གསལ་བའི་ཐིག་ལེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡི་གེ་ཧྲཱིཿཡི་རང་བཞིན་ཟུང་ལྔའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལས། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་གསུང་ཆོས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསལ་བ་ལ་ཡེ་ཤེས་པ་སྤྲོ་ཞིང་ཐིམ་པ་ཞུ་བ་ལས་འོད་དཔག་མེད་དུ་བསྐྱེད་ལ། རྗེས་གནང་སྦྱིན་པ་ནི་ༀ་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་བླ་ན་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་སོ་སོ་གང་དང་གང་ལ་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་དང་དེ་ཆོས་བསྟན་པས་ངོམས་པར་བྱོས་ལ། དབང་པོ་རབ་ལ་གསང་ཆེན་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཐེག་པ། འབྲིང་ལ་རྒྱུའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ། ཐ་མའི་བློ་ཅན་ལ་ཉན་རང་དང་ལྷ་མའི་ཐེག་པ་དབང་པོའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་ཀྱི་གསང་བ་སོ་སོར་བསྒྲགས་ཀྱིས། དམན་པའི་གང་ཟག་ལ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དང་ཆེན་པོ་ལ་དམན་པ་ལ་སོགས་པ་འཆོལ་བར་

p. 885

བསྒྲག་པའི་ཚུལ་གཞན་དུ་བྱ་བ་མིན་ཏེ། དོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་ཆོས་སྤོང་བའི་ལས་གསོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། དམན་ལ་མཆོག་གི་ཆོས་མི་བཤད། །ཅེས་པ་དང་། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས། རྒྱ་ཆེར་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་གྱུར་པ། །སྣོད་མ་ཡིན་ལ་སྦྱར་མི་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ལྔ་པ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་བཀའ་རབ་འབྱམས་ཀྱི་དབང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མགོ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ལྔ་ནི་འགྲོ་འདུག་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཡུལ་ལ་བལྟ་ཞིང་སྒུལ་བསྐྱོད་བྱེད་པས་བསྐྱོད་ཆེན་འཁོར་ལོའི་གཞལ་ཡས་སུ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དྭངས་ཤིང་གསལ་བའི་ཐིག་ལེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ། ལག་པ་གཡས་ཀྱི་དཔུང་མགོར་ཧཱུྃ་མགོ་ལ་ༀ་གཡོན་ལ་སྭ་རྐང་པ་གཡོན་ལ་ཨཱྃ་གཡས་ལ་ཧཱ་རྣམས་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལས། རིགས་ལྔ་སོ་སོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་དང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བསྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་ཁྲོ་བཅུའི་ཕྲེང་བ་དང་བཅས་པ་བསྒོམ་ཞིང་། རྗེས་སུ་གནང་བ་ནི་ༀ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ནས་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཁྱོད་ཡིན་པས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལ་མཆོག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དངོས་གྲུབ་ཀུན་གྱི་སྦྱིན་པ་དམ་པ་སྤྱོད་པ་སྟེ་སྩོལ་ཞིག་ཅེས་པའོ། །གསུམ་པ་དབང་དང་མི་ལྡན་པའི་ཉེས་པ་ནི་སྒོ་གསུམ་ཡོ་བྱད་དང་བཅས་པས་གསང་སྔགས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་མཉེས་པར་མ་བྱས་ཤིང་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་དབང་རྣམས་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་པར་མ་བྱས་པར་གསང་སྔགས་ཉན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་གཞན་ལ་འཆད་པ་ལ་སོགས་པ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ། ཚེ་འདིར་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་དངོས་གྲུབ་མེད་ཅིང་ཕྱི་མ་ངན་སོང་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བས་བརླག་པར་འགྱུར་

p. 886

ཏེ། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་དབང་ཟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་ལས། དབང་རྣམས་ཐོབ་པར་མ་བྱས་པར། །གསང་སྔགས་བསྒྲུབ་པ་ལོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཕན་པའི་དབང་ནི་སློབ་མ་ལྷའི་བདག་ཉིད་དུ་གསལ་བ་ལ། རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་རྒྱན་བཅིངས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་མངའ་དབང་བསྐུར་ཏེ། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཡེ་ཤེས་ལྔར་གསལ་ཞིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་མཚོན་པའོ། །ཅོད་པན་ཏེ་དར་དཔྱངས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་དག་ཅིང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་མཚོན་པའོ། །མེ་ཏོག་གི་འཕྲེང་བས་ནི་ལས་དང་བག་ཆགས་དག་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཐོབ་པའི་མཚོན་བྱེད་དོ། །དེ་གསུམ་ག་དབུ་རྒྱན་གྱི་དབང་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་འགྱུར་བའོ། །གོ་ཆ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་མཚོན་གྱིས་མི་ཚུགས་ཤིང་བདུད་ཀྱི་སྒྱུ་འདུལ་བར་མཚོན་པའོ། །རྒྱལ་མཚན་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་ཆ་དང་བཅས་པ་དག་ཅིང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་མཚོན་པའོ། །རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ལྔའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་གནས་སུ་དག་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཚོན་པ་དང་། གདུགས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་སྐྱོབ་ཅིང་ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་བ་སྐྱོབ་པར་མཚོན་པ་དང་། འདི་བཞི་ནི་གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་ངོ་། །བུམ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་འཁྲུད་ཅིང་རིགས་ལྔའི་ནུས་པ་འཇོག་པ་སྟེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆུ་རྒྱུན་མཚོན་པའོ། །བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ནི་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྒུད་པ་དང་བྲལ་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་རོས་རྒྱས་པར་མཚོན་པའོ། །འདི་གཉིས་ནི་རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་ངོ་། །ཉི་མ་ཟླ་བ་ཆུ་ས་ཤ་ཆེན་གྱི་དྭངས་མ་སྟེ་སྙིང་པོ་ལྔ་ཡི་དབང་བསྐུར་བ་ནི། ཕུང་པོ་ལྔ་ཡབ་ལྔ་འབྱུང་བ་ལྔ་ཡུམ་ལྔ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔར་དག་

p. 887

ཅིང་དབྱེར་མེད་པར་མཚོན་པའོ། །འདི་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྟོན་པའི་དབང་ངོ་། །གསུམ་པ་དབང་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་དེ་ལྟར་ནུས་པ་དང་ཕན་པའི་དབང་རྣམས་རྫོགས་པར་ཐོབ་པའི་དུས་འདི་ཕྱིན་ཆད་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་རྒྱལ་བ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྲས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། གསང་རྒྱུད་ལས། གསང་བའི་དབང་ནི་ཐོབ་མ་ཐག །ཀུན་བཟང་དོན་གྱི་སྲས་སུ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཕྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་རྒྱལ་བའི་སྲས་སུ་བརྗོད་དེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་གྱུར་ནས་སྐད་ཅིག་ལ། །འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བསྡམས་པའི་ཉམ་ཐག་རྣམས། །བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་བྱ་ཞིང་། །འཇིག་རྟེན་ལྷ་མིར་བཅས་པས་ཕྱག་བྱར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་མཐུན་ནོ། །དབང་ཐོབ་ནས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ངན་སོང་དུ་ལྷུང་བའི་ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་མངོན་གྱུར་བསྲབས་ཤིང་ཟད་པས་ངན་སོང་གསུམ་དང་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་དང་། ཚེ་དབང་གི་རྒྱུ་མཐུན་ཡོད་པས་འདིར་ཡང་ཚེ་རིང་ཞིང་ནོར་དང་འབྱོར་པ་དང་དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་དང་། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་གནས་སྐབས་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལྷ་དང་མིའི་ནང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་མཐར་ཐུག་ཐར་པའི་བདག་པོ་ཆོས་སྐུ་དང་གཟུགས་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་འགྲོ་བའི་དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཁ་སྦྱོར་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད་ལས། དབང་ཐོབ་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །འདིར་ཡང་ལེགས་པ་ཀུན་འགྲུབ་ཅིང་། །ངན་སོང་ཐམས་ཅད་མེད་པ་དང་། །ཕྱི་མར་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཐུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ཏུ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཟབ་མོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བའི་ཡེ་ཤེས་སྦྱིན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །

p. 888

སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་ལམ་བསྐྱེད་པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐ་མལ་གྱི་མངོན་ཞེན་བཟློག་པ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་། སྙིང་པོའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་རྫོགས་པའི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐབས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་ཡན་ལག་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། དོན་གྱི་འབྲེལ་དགོད། ཚིག་གི་དོན་བཤད་པ། སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གཞི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་བ་དེ་ནས་ལམ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ཐབས་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ལམ་དུ་བསླང་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐབས་ཀྱིས་རོལ་པས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཉིད་ཐབས་སྣང་བའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་རྣམས་ཤེས་རབ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པས་དྲྭ་བའི་ངོ་བོ་སྟེ་ཡེ་ནས་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཟུང་འཇུག་ཆེན་པོ་ནི་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སམ་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཡོན་དང་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པར་ཇི་ལྟར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་དབང་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དམ་པ་ལ་ཡབ་ཡུམ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཐམས་ཅད་ཐར་ལམ་དུ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། གཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ལམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉམས་སུ་བླང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སྟོང་པའི་ངང་ལས་བྱུང་བར་རྒྱུ་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་བར་སྣང་ཅུང་ཟད་སྤྲིན་མེད་ལས། །སྐད་ཅིག་ཏུ་ནི་སྤྲིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་། །བྱུང་ནས་ཞིག་སྟེ་སྤྲིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མེད། །ཐོག་མ་གང་ལས་བྱུང་བ་བརྟག་པར་བྱ། །

p. 889

ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྟོང་པའི་ངང་ལས་དང་པོར་བྱུང་བར་མ་ཟད། ད་ལྟ་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་ཀྱང་ཡིག་འབྲུ་ཨའི་ཚུལ་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པར་གནས་ཏེ། ལྷའི་བུས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཨའི་ཚུལ་དུ་གནས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྣང་བ་ནི་ༀ། སྟོང་པ་ནི་ཨཱཿགཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་ཧཱུྃ་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པས་སྣང་བཞིན་དུ་སྟོང་སྟོང་བཞིན་དུ་སྣང་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་སྒྱུ་ཇི་བཞིན། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་དང་དེ་བཞིན་གནས། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇིག་པའང་གསུངས། །ཞེས་པ་དང་། གང་ཕྱིར་སྟོང་པ་མ་གཏོགས་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །མེ་ཡི་རང་བཞིན་ཚ་བས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་དང་སྟེ་མ་དག་པ་མེད་ཅིང་དག་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཚུལ་དུ་གནས་ཏེ། གསང་རྒྱུད་ལས། །ཆོས་ཀུན་ཡེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་རྣམ་པར་དག །ཅེས་སོ། །དེའང་སྟོང་པ་ཆོས་སྐུ་སྣང་བ་ལོངས་སྐུ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་རང་བཞིན་ནི། གཟུགས་ཐམས་ཅད་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར། སྒྲ་ཐམས་ཅད་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར། ཆོས་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་གནས་འི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱང་དུས་གཞན་ནམ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པར་སྣང་དུས་འདི་ཉིད་ནས་ཕྱི་སྣང་བ་ཡུམ་ནང་ཕུང་པོ་ཡབ་རྟོག་ཚོགས་ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་པར་སྣང་ཞིང་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་མི་གཡོ་བའི་དགོངས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་ནི། །སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་འབྱུང་ཆེན་

p. 890

ལྔ། །སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལྔ་བྱུང་། །སྐུ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ། །ཆོས་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་འཆད། །སྟོན་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་སྟོན། །སྟོན་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་སྟེ། །དགོངས་པ་ཉིད་ལ་ཉིད་མི་རྟོག །ཆོས་རྣམས་གཞན་ལའང་རྟོག་མི་བྱེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ལྔས། །ཀུན་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་སྟོན། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པར་དུག་ལྔས་སྟོན་པ་དང་། སྐུ་ལྔ་སེམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་དང་། ཡུམ་ལྔ་འབྱུང་ལྔས་སྟོན་པ་སྟེ། བཞིན་དང་གཟུགས་བརྙན་ལས་ཀྱང་གསལ་བར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་སྣང་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་མངོན་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་གཞིའི་གནས་ལུགས་རང་གི་བསོད་ནམས་དང་བླ་མ་དམ་པའི་ཐུགས་རྗེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པ་ན། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྤོང་ལེན་མེད་པར་ཕྱམ་གཅིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་འཆར་བས་གསང་ཆེན་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་སོ། །དེ་ནི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བཤད་པའོ། །བསྐྱེད་རིམ་ལྟར་ན། རྒྱུ་གཅིག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་། ཡིག་འབྲུ་ལྷ་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྐྱེད་པ་དང་། མངོན་སུམ་པ་དེའི་ངང་ལ་ལྷན་ཅིག་པའི་རྫོགས་པ་བསྒོམ་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །རྫོགས་རིམ་དང་སྦྱར་ན། རྒྱུ་གཅིག་པ་འཁོར་འདས་སེམས་སུ་གཅིག་པའོ། །ཡིག་འབྲུའི་ཚུལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་དུ་རྟོགས་པའོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་ལྟར་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོར་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པའོ། །མངོན་སུམ་པ་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་ལས་རྟོགས་པ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། རྒྱ་མཚོ་དྭངས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར། །སྒྲ་རྟེན་ཡིད་ལ་

p. 891

བྱེད་མིན་པར། །རང་རིག་མངོན་སུམ་དམིགས་བྲལ་བར། །རང་གསལ་གསུམ་བྲལ་མི་སྒུལ་པས། །ངེས་པར་གདེང་དུ་གང་བྱས་པ། །ཐོས་བསམ་བརྟེན་པའི་ལྟ་མཐར་ཕྱིན་། །ཅེས་སོ། །ཟུང་འཇུག་ལྟར་ན། རྒྱུ་གཅིག་པ་བསྐྱེད་རྫོགས་དང་བདེན་གཉིས་སུ་གཅིག་པ་དང་། དེའི་ངོ་བོ་རྟག་ཆད་ལས་འདས་པ་ཡི་གེ་སྤྲིན་དུ་གནས་པ་དང་། དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ངང་ལས་བསྐྱེད་རྫོགས་སུ་རང་སྣང་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་། དེ་ཉིད་རིག་པས་ཐག་ཆོད་ཅིང་མི་འགལ་བར་མངོན་དུ་རྟོག་ནས་ཉིན་མཚན་དུ་བརྩོན་པ་སྟེ། རྔམ་གློག་ལས། རྟོག་པ་ཡང་ནི་རྣམ་པ་བཞིར། །རྣལ་འབྱོར་ནང་པ་བཞེད་པ་སྟེ། །རྒྱུ་གཅིག་པ་དང་ཡི་གེའི་ཚུལ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་དང་མངོན་སུམ་ལས། །རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་འཇུག་འགྱུར་ཏེ། །རྒྱུ་ནི་བདེན་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ། །གཅིག་པས་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་དང་། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ལས། །ཆོས་ཀུན་སྣང་བར་ཤེས་པ་དང་། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་རང་བཞིན་ཏེ། །གཞན་ལ་མ་བརྟེན་མི་འགལ་བར། །མངོན་སུམ་རིག་པས་ཐག་ཆོད་ན། །རྣལ་འབྱོར་ས་ལ་སླེབས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གཞུང་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་པུ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའང་མི་རུང་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་བརླིང་ཞིང་གང་དུའང་སྦྱར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉམས་སུ་བླང་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཅིར་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར། རོལ་པ་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར། གང་བསྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། སྦྱོར་སྒྲོལ་གཉིས་མེད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། འཛིན་བྱེད་ཡབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར། གཟུང་ཡུལ་ཡུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར། རོལ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །དང་པོ་ལའང་གཉིས་ལས།

p. 892

ཞི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དང་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ཀུན་ཐ་མལ་གྱི་རྣམ་པ་རང་མཚན་པ་མིན་པར་ༀ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་དེའི་མཚོན་བྱེད་དུ་ཡབ་ལྔ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་སྒོ་བ་བཞི་ཐུབ་པ་དྲུག་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་མེད་བཞིན་སྣང་བའི་རིགས་ལྔ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་བསྒོམ་མོ། །གཉིས་པ་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཡང་ན་གདུལ་བྱའི་དབང་ངམ་རང་གི་མོས་པའི་དབང་གིས་ཕུང་པོ་དང་དབང་ཤེས་ཀུན་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོ་རབ་ཏུ་ཁྲོས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཡུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལའང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཞི་བའི་ཡུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་སྣང་སྲིད་སྐྱེ་འགྲོས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་ལ་སོགས་ཁོངས་ནས་ཆོས་དང་འབྱུང་བ་ལྔར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད། ཐ་མལ་པའི་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་ཏུ་མིན་པར་མཱུྃ་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། དེའི་མཚོན་བྱེད་སྒོ་མ་བཞི་སེམས་མ་བརྒྱད་ཡུམ་ལྔའི་རྣམ་པ་སྟེ། སྣང་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པ་ཡུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཁྲོ་བོའི་ཡུམ་དུ་གསལ་བ་ནི་ཡང་ན་གདུལ་བྱའམ་རང་གི་མོས་པའི་དབང་གིས་ཁྲོ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་མོ། །གསུམ་པ་རོལ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། ལུས་ལ་བགོ་བའི་གོས་དང་འདོགས་པའི་རྒྱན་དང་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ངག་གི་གླུ་དང་བརྗོད་པའི་ཚིག་དང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་རྐང་བའི་བྲོ་དང་ལག་པའི་གར་དང་ཉེ་བར་སྤྱད་པའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་ཚོགས་ཅི་དང་ཅི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲིན་ཕུང་ཆེན་པོ་ལ་ཐ་མལ་གྱི་སྣང་བ་མ་ཡིན་པར། སྣང་སྟོང་ངམ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཧཱུྃ་སྟེ་གཉིས་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཤེས་པས་ཆགས་ཞེན་མེད་ལ་ཚོགས་ཀྱི་

p. 893

ཡོ་བྱད་རྨི་ལམ་ལྟར་བདེན་མེད་ཀྱི་ངང་ནས་ལྷ་མོ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ལོངས་སྤྱད་ན་འབྲས་བུ་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ངོ་མཚར་བའི་རང་བཞིན་འབྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉེས་པས་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་རླབས་པོ་ཆེ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་སྦྱོར་སྒྲོལ་གཉིས་མེད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བ་གནས་སུ་དག་པ་བདེ་ཆེན་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། སྒྲོལ་བ་གནས་སུ་དག་པ་ཐབས་ཆེན་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར། སྦྱོར་སྒྲོལ་གྱི་ཉེས་པས་མི་གོས་པས་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་དོན་དང་། གཞུང་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟེན་ཕྱག་རྒྱའི་དབྱེ་བ་དང་། བརྟེན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། བཅུ་གཉིས་མ་ནི་མཁའ་པད་འདབ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པས་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀ་ལ་བདེ་བས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་ལྷ་མོ་སྟེ། འཇམ་དཔལ་ལས། བདེན་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ལྡན། །ཞེས་སོ། །བཅུ་དྲུག་མ་ནི་འདབ་མ་བཞི་དང་ལྡན་པས་ཡབ་ལ་བདེ་བ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་གླུ་མོ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་རིག །ཅེས་སོ། །ཉི་ཤུ་མ་ནི་འདབ་མ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་ཡུམ་ལ་བདེ་བ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་ངན་མོ་སྟེ། རྣམ་པ་ཉི་ཤུའི་བྱང་ཆུབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་བཅུ་གཉིས་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་ལྷ་མོ། བཅུ་དྲུག་ནས་བཅུ་དགུའི་བར་ཀླུ་མོ། ཉི་ཤུ་ཕན་ཆད་རིགས་ངན་མོས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་གཟུག ས་བཟང་ཞིང་ཆགས་པ་ཆེ་བ། གཞན་དང་མི་འགྲོགས་ཤིང་གསང་ཐུབ་པ། སྦྱོར་ཐབས་ལ་མཁས་ཤིང་ཤེས་རབ་ཆེ་བ། སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་གུས་ཤིང་སྙིང་ཉེ་བ། དད་བརྩོན་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ། བདེ་བའི་རྩ་ཁྱད་པར་ཅན་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡུམ་དེ་གསུམ་ནི་ཐུགས་གསུང་སྐུའི་ཡུམ་སྟེ་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་འཐོབ་བོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་ལྷ་ཀླུའི་བུ་མོ་དངོས་སུ་འགུགས་པར་

p. 894

འདོད་པ་དང་། ཁ་ཅིག་གཟུགས་མཛེས་མི་མཛེས་བར་མ་གསུམ་ལ་འདོད་པ་དང་། ལས། ཡེ་ཤེས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་འདོད་པ་ནི་གཞུང་གི་དགོངས་པ་མ་མཐོང་བ་སྟེ། རིམ་པ་ལྟར། རྣལ་འབྱོར་པ་ཀུན་གྱིས་བསྟེན་ཅིང་བདག་གིར་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་བ་དང་། མི་མཛེས་པ་ལས་བདེ་བའི་འོས་མ་ཡིན་པ་དང་། ལས་ཀྱི་ལས་རྒྱ་དངོས་ཀྱི་རྟེན་ལ་སྦྱོར་བའི་རིམ་པར་གསུངས་པས་གནོད་དོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་དྲུག་སྟེ། པདྨ་ཅན། དུང་ཅན་མ། རི་མོ་ཅན། རི་དྭགས་ཅན་མ། གླང་པོ་ཅན། སྣ་ཚོགས་ཅན་མའོ། །དང་པོ་ལའང་གསུམ་ལས། པདྨ་ཅན་རབ་ནི་ལུས་ཧ་ཅང་རིང་བ་མ་ཡིན་ཐུང་བ་མ་ཡིན། བྱད་གཟུར་བ་མ་ཡིན་ལེབ་པ་མ་ཡིན། ཤ་རྩི་སྔོ་བ་མ་ཡིན་སེར་བ་མ་ཡིན། མཛེས་ཤིང་དཀར་ལ་དམར་ཆགས་པ་སྟེ། སྐྱེས་པ་བས་རྩ་སྣ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་མང་བ། སྐྲ་སེར་ཞིང་ལི་བ། ལུས་ལ་ཙནྡན་གྱི་དྲི་བྲོ་ཞིང་ཁ་ནས་ཨུཏྤ་ལའི་ངད་ལྡང་པ། ལུས་རྒྱས་ཀྱང་སྐེད་པ་ཕྲ་བ། རྐང་ལག་བྱ་ལྟར་དམར་ཞིང་ཕྲ་བ། མཆུ་སྐོར་ཅུང་ཟད་ཆེ་ཞིང་མཆུ་ལ་པདྨའི་རི་མོ་ཡོད་པ། སོ་ལེགས་ཤིང་མཆུ་ལ་བུང་བ་འདུ་བ། ལྟེ་བ་ཟབ་ཅིང་པདྨའི་རི་མོ་ཡོད་པ་ས་ལའང་པདྨའི་རི་མོ་འདྲི་བ། ལྟེ་བའི་འོག་ནས་རི་མོ་འགྲེང་བུ་གསུམ་ཡོད་པ། སྨིན་མཚམས་སུ་རི་མོ་གསུམ་བསྒྲེང་བ། སྐྲ་མཚམས་དང་མུར་གོང་ནས་དར་ཐོད་ལྟ་བུའི་རི་མོ་ཡོད་པ། ལྕེ་ལ་རལ་གྲི་ལྟ་བུའི་རི་མོ་དང་། ཕྲག་གོང་ངམ་སོག་ཕྲག་ན་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བ་ལྟ་བུའི་རི་མོ་ཡོད་པ། ནུ་མ་ཕྲ་ལ་འབུར་བ། བྷ་ག་རུབ་ཅིང་སྤུ་མེད་ཤ་ལྡན་མཐོན་པོ་རུས་སྦལ་གྱི་རྒྱབ་དང་འདྲ་བ་ཡོད་པ་སྟེ། བྱེད་པ་སྡུག་ཅིང་བཅོས་དཀའ་བ། མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་། སྐད་ཐོས་པའམ་རེག་པས་རྟོག་པ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྒྱུར་ཅིང་བདེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ངང་གིས་འཕེལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས་ཙམ་དུའང་བཀྲ་ཤིས་ཤིང་། རྣལ་

p. 895

འབྱོར་པའི་བདེ་བ་རྒྱས་པར་བྱེད་ལ། དེ་དང་རྩ་ཕྲད་ན་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཆོག་གི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་ངེས་སོ། །པདྨ་ཅན་འབྲིང་ནི་ཤ་དཀར་ཞིང་རུས་ཁྱིམ་ཆེ་ལ་ཡན་ལག་རགས་པ། སྤྱོད་ལམ་རྩིང་ཞིང་ཁོང་དལ་བ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་མཁས་ཤིང་བུ་ཚ་ཁྱེའུ་སྐྱེ་བ། གཞན་གྱིས་བཅོས་སུ་མི་བཏུབ་ཅིང་སྙིང་ཉེ་སྟེ། དེ་དང་རྩ་ཕྲད་ན་ལོ་དུས་ཚུན་ཆད་ཀྱི་འབྲས་བུ་འཐོབ་བོ། །པདྨ་ཅན་ཐ་མ་ནི་མདོག་དཀར་ཞིང་བྱད་ལེགས་ཀྱང་སྙིང་དུ་མི་སྡུག་པ། གཟུགས་འཆོས་ཤིང་བྱི་དོར་ལ་བརྩོན་པ། ཁ་ཡངས་ཤིང་གསང་མི་ཐུབ་པ། མིག་ཕྲ་ཞིང་བསླུ་ཁ་ན་ཡང་བ་སྟེ། དེ་ནི་དཀར་མོ་མིག་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མི་བསྟེན་ནོ། །དེ་ལྟར་པདྨ་ཅན་ནི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡེ་ཤེས་མཆོག་གི་ཡུམ་མོ། །གཉིས་པ་དུང་ཅན་མ་ལའང་གསུམ་ལས། རབ་ནི་མདོག་སྣུམ་ཞིང་སྐྲ་རྩེ་འཁྱིལ་བ། ཤ་སེར་ལ་རྩ་དམར་བ། སྤྱོད་ལམ་མཁས་ལ་འདུག་ཚུགས་ལེགས་པ། ཚིག་དལ་ལ་ཟུར་མིག་ལྟ་བ། ཤེས་རབ་ཆེ་ཞིང་ཟུར་ཙམ་གྱིས་གོ་བ། ཟུག་རྔུ་རྣོ་ཞིང་རྣམ་རྟོག་རགས་པ། ཤ་ལུས་སྦོམ་ཞིང་མཉེན་ལ་འབོལ་བ། སྐད་གདངས་ཆེ་ཞིང་དུང་བུས་པ་འདྲ་བ། ལྟེ་བ་ན་དུང་གཡས་སུ་འཁྱིལ་པ་ལྟ་བུའི་རི་མོ་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་དང་རྩ་ཕྲད་ན་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཆོག་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་བོ། །འབྲིང་ནི་རྒྱབ་ནས་བལྟས་ན་དགྱེ་བ་སྙམ་པ། མདུན་ནས་བལྟས་ན་དགུར་བ་སྙམ་པ། ལུས་མཛེས་ལ་རྡོམ་ཆུང་བ། བྲང་དགྱེ་ཞིང་ཨོལ་ཀོ་ལེགས་པ། བྱད་ཀྱི་གཟེངས་ཐུང་ཞིང་རྒྱས་པ། ཁྱིམ་དུ་བྱད་བྱིང་བྱིང་ཙུག་བྱེད་པ། ལུས་འདྲེས་ནས་སྙིང་ཉེ་ཞིང་བརྩེ་གདུང་ཆེ་བ་སྟེ། དེ་དང་ཕྲད་ན་ལོ་དང་ཟླ་བས་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་བོ། །ཐ་མ་ནི་ཤ་སེར་ལ་མིག་འབོར་ཆེ་བ། བློ་རྣོ་ལ་དྲན་པ་གསལ་བ། འདུག་མི་ཚུགས་ཤིང་འགྲོ་ལ་དགའ་བ། ལག་འཚུབ་ཅིང་བྱ་བྱེད་མང་བ། གཞུང་ངན་ཞིང་ཆད་ལ་མི་བཙན་པ། སྐྱེས་པ་མིག་ལ་འཚོ་ཞིང་མིག་སེར་ཆེ་བ་སྟེ། བཀྲ་མི་ཤིས་པས་མི་བསྟེན་ནོ། །དེ་ལྟར་དུང་ཅན་མ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་

p. 896

ཀྱི་ཡུམ་མོ། །གསུམ་པ་རི་མོ་ཅན་ལའང་གསུམ་ལས། རབ་ནི་སྔོ་ལ་བྱད་དཀྱུས་དང་ཡན་ལག་རིང་བ། མཆུ་སྐོར་ཆེ་ཞིང་ཤ་ལུས་སྦོམ་པ། ཨོལ་ཀོ་ནས་པདྨའི་བར་དུ་གཉེར་ཆུང་ཡོད་པ། མིག་དཀྱུས་རིང་ཞིང་ལེགས་པ། སོ་རིང་ཐུང་མེད་ཅིང་མཉམ་པ། བྱད་དང་ལུས་ལ་རྨེ་བ་ཆུང་ངུ་ཡོད་ཅིང་སྐད་སྙན་པ། ཞི་དལ་ཆེ་ཞིང་སྤྱོད་ལམ་འཇམ་པ། གཟུགས་བཟང་ཞིང་ཞ་ེས་མཁས་པ། དབྱིབས་ཕྱེད་ཅིང་དབྲལ་བར་རི་མོ་གསུམ་འགྲེེང་བ། ལྷ་ཆོས་དང་མི་ཆོས་གང་ལའང་གོམས་འདྲིས་ཆེ་བ། སྐྲ་མཚམས་ན་ཐོད་བཅིངས་པ་ལྟ་བུའི་རི་མོ་གཅིག་གམ་གསུམ་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་དང་ཕྲད་ན་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལྡན་ཞིང་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་འཐོབ་བོ། །འབྲིང་ནི་རྟགས་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་དད་པ་དང་ཤེས་རབ་ཆེ་བ། གསང་ཐུབ་ཅིང་སྙིང་ཉེ་བའོ། །ཐ་མ་ནི་ཤ་རྩི་ནག་ལ་དཔྲལ་བ་སེར་བ། མིག་ཆུང་ལ་གཏིང་མུག་ཏུ་ཡོད་པ། ཁ་ཡངས་ཤིང་གཏམ་མང་བ། ཉོན་མོངས་ཆེ་ཞིང་གསང་མི་ཐུབ་པ་སྟེ་མི་བསྟེན་ནོ། །དེ་ལྟར་རི་མོ་ཅན་ནི་རིན་ཅེན་རིགས་ཀྱི་ཡུམ་མོ། །བཞི་པ་རི་དྭགས་ཅན་ནི། རི་དྭགས་ཀྱི་ལུས་འདྲ་བ་སྟེ། ཤ་རྒྱས་ཤིང་ནུ་མ་ཆེ་བ། སྨད་ཀྱི་ཤ་རྒྱས་ཤིང་བྷ་ག་རུབ་པ། དབུགས་དང་སྐྱེ་གནས་ལ་གླ་རྩི་བྲོ་བ། སྐེད་པ་ཕྲ་ཞིང་འགྲོས་དལ་བ། སྐྱེས་པ་ལ་མིག་མི་འཛུམ་པར་ལྟ་ཞིང་སྐད་སྙན་པ་སྟེ། དེ་དང་ཕྲད་ནའང་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་འཐོབ་བོ། །འདི་ཡི་འབྲིང་ནི་གཟུགས་མཛེས་ཤིང་སྐད་སྙན་པ། གུས་ཤིང་གསང་ཐུབ་པའོ། །ཐ་མ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ་མི་བསྟེན་ནོ། །དེ་ལྟར་རི་དྭགས་ཅན་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་ཡུམ་མོ། །ལྔ་པ་གླང་པོ་ཅན་མ་རབ་ནི་མིག་དཀྱུས་རིང་ལ་སྨིན་དབྲག་ཡངས་པ། ལུས་མི་རིང་ཞིང་ཁོང་དལ་བ། གཞན་གྱི་ངག་མི་ཕྱོགས་ཤིང་སེམས་ཆུང་བ། རྣ་བ་ཆེ་ཞིང་ངོ་ཚ་ཆུང་བ། སྤྱོད་པ་རིགས་མ་རིགས་ཤེས་ཤིང་ལྷོད་ཆགས་པ། ཁ་དབང་ཆེ་ཞིང་ཤོགས་ཆེ་བ། དྲི་ཞིམ་ཞིང་ཡན་ལག་ཐུང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྩ་མང་བས་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་བོ། །

p. 897

འབྲིང་ནི་བྱད་སྔོ་ཞིང་གཟེངས་མཐོ་བ། ལུས་ཁྱིམ་ལེགས་ཤིང་ཤེད་ཆེ་བ། དོན་མི་འཆོར་ཞིང་བསླུར་མི་བཏུབ་པ། མདོ་ཆེ་ལ་སྤྲོ་རིང་བ་སྟེ་དཔལ་གྱི་མཚན་དང་ལྡན་པས་བསྟེན་ནོ། །ཐ་མ་ནི་རྣམ་འགྱུར་དང་གཏམ་མང་བ། རྫུན་ཆེ་ལ་ཁྲོ་འདོད་པ། དགའ་མི་དགའ་གཉིས་ཀ་སླ་བ། འདོད་ཆེ་ཞིང་སྟེར་ལ་མི་དགའ་བ་སྟེ། བྲེ་མོ་རྟ་རི་མའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་མི་བསྟེན་ནོ། །དེ་ལྟར་གླང་པོ་ཅན་ནི་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་ཡུམ་མོ། །དྲུག་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན་མ་རབ་ནི། གཟུགས་མཛེས་ཤིང་སྐེད་པ་ཕྲ་བ། སྐད་སྙན་ཞིང་གསང་ཐུབ་པ། ཤ་མདངས་གསལ་ཞིང་གཏིང་འཚེར་བ། ཅུང་ཟད་ཐུང་ཞིང་སྐྲ་ལི་བ། འགྲོས་མགྱོགས་ཞིང་གཏམ་བྲེལ་བ། བྱ་བཞག་མཁས་ཤིང་སྟོབས་ཆེ་བ། དཔྲལ་བ་ན་གཉེར་མ་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ལྟར་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་དང་ཕྲད་ན་དངོས་གྲུབ་ཉེ་བའོ། །འབྲིང་ནི་དེའི་སྟེང་དུ་དད་པ་དང་ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་སྤྲོ་ཐུང་བར་མངོན་པའོ། །ཐ་མ་ནི་དེ་དག་དང་མི་ལྡན་ཞིང་གོམ་པ་གྱ་ཚོམ་དུ་འདོར་བ། ཤ་རྩུབ་ཅིང་ཡན་ལག་རགས་པ། རྫུན་ཆེ་ཞིང་ཁྲོ་འདོད་པ། གཏམ་མང་ཞིང་དགོད་ཀ་ཡངས་པ། བརྟགས་ཤིང་མི་མཛེས་ལ་འཇིགས་པར་སྣང་བ། ངོ་ཚ་ཆུང་ཞིང་འཐབ་ལ་དགའ་བ། ཀུན་དང་མི་མཐུན་ཞིང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྟེ། བཀྲ་མི་ཤིས་པས་མི་བསྟེན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་ཅན་ནི་ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ཡུམ་མོ། །མཚན་འདི་དག་ནི་ལོ་ཉི་ཤུ་མན་ཆད་དུ་གསལ་ཞིང་དེ་ནས་ཅུང་ཟད་མི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལུས་སུ་རུང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སྟེ། མ་ཧཱ་མཱ་ཡཱ་ལས། སྒྱུ་མ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ལས། །བུད་མེད་སྒྱུ་མ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱག་རྒྱ་མཚན་དང་ལྡན་པ་བཙལ་ནས། དགེ་བསྙེན་ནས་བཟུང་སྟེ། གསང་བའི་དབང་གི་བར་གྱིས་རྒྱུད་སྦྱངས་ཤིང་དག་པར་བྱས་ཏེ་གདོད་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཧེ་བཛྲ་ལས། དང་པོར་གསོ་སྦྱོང་སྦྱིན་པར་བྱ། །དེ་རྗེས་བསླབ་པའི་གནས་བཅུ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་དང་

p. 898

མཐུན་ནོ། །གཉིས་པ་བརྟེན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་བྱ་བ། སྒྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོས་ལས་ལ་སྦྱར་བ། དངོས་གཞི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རང་ཉིད་རླུང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བས། ཉི་མ་འགར་དལ་བར་བྱ་སྟེ། བཅུད་ཅན་བཟའ་བ་དང་། བསྐུ་མཉེ་བྱ་བ་དང་། འདོད་པའི་གཏམ་དང་། བལྟ་བ་དང་། དགོད་པ་ལ་སོགས་པས་ལུས་ཀྱི་རྩ་རྣམས་བདེ་བས་རྒྱས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ནས་སྟན་བདེ་བ་ལ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡབ་ཡུམ་དུ་གསལ་བའི་མཁའ་གསང་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་། དེའི་རྩེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་ཅིང་སྤྱན་དྲངས་པ་ལ། འཁྱུད་པ་དང་། འོ་བྱ་བ་དང་། སེན་མོ་གདབ་པ་དང་། ནུ་མ་མཉེ་པ་ལ་སོགས་པས་ཁམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་ནས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རོལ་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེའི་ཚེ་དྭངས་མ་སྤྱི་བོ་ནས་མགྲིན་པར་གཡོ་བ་ནི་དགའ་བའི་ཡེ་ཤེས། མགྲིན་པ་ནས་སྙིང་གར་བབས་པ་ནི་མཆོག་དགའི་ཡེ་ཤེས། སྙིང་ག་ནས་ལྟེ་བར་བབས་པ་ནི་དགའ་བྲལ་གྱི་ཡེ་ཤེས། ལྟེ་བ་ནས་གསང་བར་བབས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནི་དགྱེས་མཉམ་མཆོག་གི་མཆོད་སྦྱིན་ཏེ། མཆོད་པ་ཆེན་པོ་འདོད་ཆགས་ཆ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ནས་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་དྲངས་ཏེ། ལྟེ་བ་ནས་སྤྱི་བོའི་བར་གྱི་འཁོར་ལོ་བཞི་དང་དེའི་རྩ་འདབ་རྣམས་གང་བས་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བས་རྒྱས་ཤིང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བསམ་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཉི་ཟླའི་སྙིང་པོ་དེ། དཀྱིལ་འཁོར་རྡོ་རྗེའི་ལྕེ་ཡིས་བླང་། །ཞེས་པའོ། །དེ་ནས་རྩ་རྣམས་སུ་འཁྲུལ་འཁོར་དང་། དམིགས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་གནད་གསུམ་གྱིས་དགྲམ་ཞིང་། རང་བཞིན་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངང་དུ་ལ་བཟླ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བཟང་

p. 899

པོའི་དགོངས་པའོ། །དེའང་ཡེ་ཤེས་དང་པོས་ཞེ་སྡང་གི་རྟོག་པ་གནས་སུ་དག་པས་བདེ་བར་གསལ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ང་རྒྱལ་རློམ་སེམས་དག་ཅིང་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། འདོད་ཆགས་རགས་པའི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པས་བདེ་བའི་རང་བཞིན་སྟོང་པར་ཤེས་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། ཕྲག་དོག་དག་ཅིང་བདེ་སྟོང་གི་བྱ་བ་མཐར་ཐུགས་པས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ནས་ཡས་བརྟན་གྱི་དགའ་བ་བཞི་མཐར་ཕྱིན་ཏེ། གང་དུའང་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སུ་དག་ཅིང་། ཡེ་ཤེས་བཞི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་དག་པ་ནི། ལྷ་ས་བོན་ལ་ཐིམ། ས་བོན་ནཱ་ད་ལ་ཐིམ། ནཱ་ད་བི ན་དྷུ་ལ་ཐིམ། བིན་དྷུ་ཆོས་ཀྱིི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ་ནི་རང་བཞིན་ལྔ་དང་སྦྱར་བ་སྟེ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་གྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེའང་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པར། སྙིང་པོའི་ཐིག་ལེ་མཉམ་སྦྱོར་བས། །བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་རོལ་མོ་ལས། །ཡེ་ཤེས་དགྱེས་ལ་མཆོད་པར་འབུལ། །ཞེས་པའི་དོན་འདིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་ལྔ་ལས། ཡུལ་གང་ལ་སྦྱར་བ་ནི་བཅུ་གཉིས་མ་ཐུགས་ཀྱི་གསང་ཡུམ་ལྷ་མོ་བཅུ་དྲུག་མ་གསུང་གི་གསང་ཡུམ་ཀླུ་མོ་ཉི་ཤུ་མ་སྐུའི་གསང་ཡུམ་རིགས་ངན་མོ་རྣམས་ཀྱི་བཟང་ངན་དང་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་དབྱེ་ནས་ངན་པ་དོར་བཟང་བ་བསྟེན་པའམ་ཡང་ན་མི་དབྱེ་བར་གང་རུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུས་སྦྱར་ན་ནི་ལྷ་གཅིག་ལའང་བསྙེན་སྒྲུབ་བཞིས་བསྟེན་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་ཕྱག་རྒྱའི་རྒྱུད་སྦྱོང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པས་བསྙེན་པ་དང་། འདུ་ཤེས་དག་པས་བལྟ་བ་དང་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བའི་བསྙེན་པ་དང་། ལྷར་གསལ་བས་འཁྱུད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པར་རོལ་པས་འཁོར་ལོ་བཞི་ནས་གསང་བར་

p. 900

འབེབས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་བཞིས་ཡེ་ཤེས་ལ་སྦྱོར་བའོ། །ངོ་བོ་གང་སྦྱོར་བ་ནི་དེ་ནས་ཡུམ་གྱི་པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་གྱི་རྟེན་བསམ་པ་ལ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚོམ་བུས་བརྒྱན་པ་སྤྲོ་ཞིང་བསྐྱེད་ལ་ཡེ་ཤེས་པ་དབྱིངས་ནས་སྤྱན་དྲངས་ཤིང་བསྟིམ་སྟེ་བཞུགས་པའི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ། རོལ་པའི་མཆོད་པ་ཕུལ་བས། སྤྱན་དྲངས་པའི་ལྷ་དང་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་གནས་སུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་དགྱེས་པ་མཉམ་པའི་མཆོག་གི་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོས་སོ་སོར་བསྟིམ་ཞིང་ཚིམ་པར་ཕུལ་བས་གཉིས་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བསམ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་པདྨོར་འཁྱིལ་བ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དངོས་གྲུབ་ཇི་ལྟར་བླང་བ་ནི་དེ་ལྟར་བསྙེན་བསྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞིས་བསྒྲུབ་པ་བྱས་པའི་མཁའ་གསང་གི་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་སྙིང་པོ་དེ་རྩ་འཁོར་ལོ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསང་བ་རྡོ་རྗེའི་ལྕེ་ཡིས་བླངས་ཏེ། མས་རིམ་གྱིས་དགང་ཞིང་ལུས་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་དགྲམ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་སུ་ལ་བཟླའོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ལྷར་གསལ་བའི་ལྕེ་རྡོ་རྗེར་བསམ་པས་བླངས་ཏེ་ཁོང་དུ་འཐུང་བར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བའི་དོན་མ་གོ་བ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བར་རྟོགས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་འབར་བས་ས་དང་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་གོང་མར་བགྲོད་པ་དང་། ཚེ་ཉི་ཟླ་དང་མཉམ་པས་རང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་ཅིང་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་བརྙེས་པ་དང་། ལ་སོགས་པའི་ཁོང་ནས་རལ་གྲི་དང་། མིག་སྨན་དང་། རིལ་བུ་དང་། གསེར་འགྱུར་དང་། རྐང་མགྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་གི་གྲུབ་པ་བརྒྱད་ཐོབ་པར་བསྟན་ཏོ། །མཐར་ཐུག་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ས་མཆོག་ཡིད་བཞིན་སྤྲིན་གྱི་བདག་

p. 901

པོར་འགྱུར་ཞིང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་འགྲོ་བའི་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་སྒྲོལ་བ་གནས་སུ་དག་པ་ཐབས་ཆེན་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གསུམ་ལས། གང་བསྒྲལ་བའི་ཡུལ་ནི་སྙིང་རྗེའི་ཞིང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཕུར་བ་ལས། སྙིང་རྗེས་བསྒྲལ་བའི་དམ་ཚིག་ནི། །བསད་ཅིང་མནན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཕུང་པོ་རྡོ་རྗེ་གཏམས་བྱས་ནས། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྡོ་རྗེར་བསྒོམ། །ཞེས་པ་སྟེ། རང་ལ་ཞེ་སྡང་གི་སེམས་རང་མཚན་པ་མེད་ཅིང་སྙིང་རྗེས་འདྲོངས་པ་དགོས་སོ། །དེའང་ཞི་རྒྱས་ཀྱིས་མི་འདུལ་ཞིང་མངོན་སྤྱོད་ཀྱིས་འདུལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་ཏེ། མཆོག་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལྷ་མི་དང་མཆོག་ཕྲན་ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་སྟེ་དབྱེ་ན་ཞིང་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པས། དེ་དག་རང་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་དེ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲལ་ལ། དེའང་དམ་ཚིག་གསལ་བཀྲ་ལས། དཀོན་ཅོག་སློབ་དཔོན་སྐུ་དགྲ་གཉིས། །དམ་ལས་ལོག་དང་འཁུ་བ་དང་། །འདུ་པར་འོངས་དང་ཡོངས་ལ་གནོད། །དམ་དགྲ་ངན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན། །ངན་སོང་གསུམ་དང་བཅུ་པོ་འདི། །རྣལ་འབྱོར་ཀུན་གྱིས་དང་དུ་བླང་། །ཞེས་སོ། །དེའང་གཞན་དོན་དུ་འགྱུར་བ། འགྱུར་བར་ཤེས་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གསུམ་ཡོད་པ་ལ་ནི། རྒྱུའི་ཐེག་པ་ལའང་མི་དགེ་བ་དང་པོ་བདུན་གནང་བའི་སྐབས་ཡོད་དེ། སེམས་དཔའ་ཆེ་ལ་མི་དགེ་བདུན་པོ་གནང་། །ཞེས་པ་དང་། མི་ནག་མདུང་ཐུང་ཅན་ལ་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བསྒྲལ་བའི་ཐབས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རབ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྒྲོལ་ལ། འབྲིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱས་སྒྲོལ་ལ། ཐ་མས་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་འབྲུབ་ཁུང་དང་ལིངྒ་ལ་སོགས་པ་རྫས་དངོས་སུ་བསགས་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་དང་བཅས་པས་སྒྲོལ་བ་ཡིན་པས། བཅའ་གཞི་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ཏུ་འབྲུབ་ཁུང་རོ་སོལ་གྱིས་བྱུགས་པ་ཨེ་གྲུ་གསུམ་འབར་བའི་ནང་དུ་མ་ལས་ཉི་མ་དང་ཨ་ལས་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་ལིངྒ་མིང་རུས་དང་བཅས་པ་སྒྲོལ་བའི་

p. 902

ལས་ལ་མཁས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བཞག་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དགུག་གཞུག་བྱའོ། །དེའང་མཁས་ཚུལ་ལྔ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྒྲོལ་བའི་ལྟ་བ་ལ་མཁས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྒྲོལ་བའི་སྒོམ་པ་ལ་མཁས་པ། དབང་པོ་ཡུལ་དུས་ཀྱིས་སྒྲོལ་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་པ། ཐབས་ཆེན་གསང་བས་སྒྲོལ་བའི་གདམས་ངག་ལ་མཁས་པ། མངོན་ཕྱུང་ཟབ་མོས་སྒྲོལ་བའི་མཛད་སྤྱོད་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་ནས་བདག་ཉིད་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ངོ་བོར་བསྐྱེད་ལ་གདུག་པ་ཅན་བསྒྲལ་བར་བྱའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པས། ལག་པའི་སོར་མོ་བཅུ་ལ་དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔའམ་སྒྲོལ་གིང་བཅུའི་ས་བོན་ཧཱུྃ་བཅུ་ལས་གིང་ཕོ་བཅུར་བསྐྱེད་པའི་བར་དུ་ཟངས་གྲིའམ་ཕུར་པ་འདྲིལ་ཅིང་ལག་པའི་འདུ་བྱེད་ལིངྒའི་སྙིང་ལ་གཟིར་བས་ཤ་ཁྲག་དུམ་བུར་གཏིབས་ཏེ་སྒྲོལ་གིང་བཅུས་གཙོ་བོ་ལ་བསྟབས་ཤིང་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མཆོད་པར་བསྒོམ་མོ། །ཡང་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཧཱུྃ་དཀར་པོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་ནས་ཧཱུྃ་དེ་ཉིད་རིམ་གྱིས་ཟླ་ཚེས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ནས་ཟླ་ཚེས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས། ཐུགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་འོད་འབར་བ་གཅིག་ཏུ་གྱུར། དེ་ལས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྐུར་གྱུར་ཅིང་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་འཕྲོ་བས་བརྗིད་པར་བསྒོམ་མོ། །དེའི་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྟགས་སུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྐུ་ཚོན་གང་བ་གཅིག་བསྒོམ་སྟེ། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཟླ་བའི་གདན་ལ་བཞག་ནས། ཕཊ་ཀྱི་སྒྲས་འོག་མིན་དུ་འཕངས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞལ་དུ་ཞུགས་ཡུམ་གྱི་མཁར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་བསྐྱེད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྲས་སུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་བསམ་མོ། །དེ་ལྟར་བསྒྲལ་བའི་ཕན་ཡོན་ནི་སྡིག་པ་ཅན་དེ་དག་ཕྱི་མ་ངན་སོང་མུ་མཐའ་མེད་པར་སྐྱེ་ངེས་མངོན་སྤྱོད་ཀྱིས་བསྒྲལ་བས་མཐོ་རིས་སུ་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་

p. 903

འདི་ནི། ཐེག་པ་གཞན་ལས་ངོ་མཚར་བ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་གསང་ཆེན་ཏེ་སྡིག་ཅན་ངན་འགྲོ་ལས་ཐར་ནས་གྲོལ་བ་ཐོབ་པའི་ཐབས་འདི་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས་པའོ། །ཁ་ཅིག་གསོད་པ་འདི་ནི་ཞེ་སྡང་གི་ལས་ཡིན་པས་ལམ་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའང་དམ་པ་རྣམས་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཕན་སེམས་ཀྱིས་སྒྲོལ་པས་འགྲོ་བ་ཐར་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དེ། རིག་བྱེད་བླ་མ་ལས། གང་དུ་གདུག་པ་གདུག་སྤྱོད་པ། །དེ་ལ་ཉེས་པ་མ་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དང་ངན་སོང་སྦྱོང་བ་ལས་ཀྱང་། བླ་མ་དམོད་བརྩོན་མ་རུངས་དང་། །དེ་སོགས་བྱེད་པ་ཚར་གཅོད་ན། །འགྲུབ་གྱུར་ཞེས་ནི་ཀུན་རིག་གསུངས། །ཞེས་པ་དང་། ཡང་བླ་མ་དམོད་ལ་བརྩོན་པ་དང་། །དཀོན་ཅོག་གསུམ་ལ་གནོད་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་འཇིག་པ་ནི། །སྔགས་མཁན་སྔགས་ཀྱིས་བསྒྲལ་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་སྦྱོར་སྒྲོལ་གྱི་ཉེས་པས་མི་གོས་པ་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡེ་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཀོན་ཅོག་ཏ་ལ་ལའི་མདོ་ལས། ཆོས་ཀུན་མ་སྐྱེས་རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའ་འདྲ། །ཞེས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མེད་པའི་མདོ་ལས། སངས་རྒྱས་ཡོད་མིན་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་དེ། །ནམ་ཡང་སེམས་ཅན་མེད་པར་སུས་མཐོང་ཞིང་། །ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་ཆོས་ཉིད་སུས་ཤེས་པ། །དེ་ནི་མྱུར་དུ་སྐྱེས་བུ་གཙོ་བོར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་སྣང་ཙམ་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་མེད་བཞིན་དུ་རྐྱེན་གྱིས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཤིང་བུ་རྡེའུ་ལས་རྟ་གླང་དང་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤར་བའི་སྒྱུ་མར་སྣང་བ་དང་ངོས་གཟུང་མེད་པའི་མིག་ཡོར་གྱི་ཚུལ་ཏེ། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མར་གྱུར་པའི་གཟུགས། །སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་འོང་བ་མིན། །སྣ་ཚོགས་ཆོས་རྣམས་དེ་འདྲ་སྟེ། །སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་འོང་བ་མིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་

p. 904

ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་དག་ཅིང་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སྦྱོར་སྒྲོལ་ཡང་ཡེ་ནས་དག་ཅིང་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྣལ་འབྱོར་བས། སྦྱོར་བ་དང་སྒྲོལ་བའི་བྱ་བ་ཀུན་བྱས་ཀྱང་བྱེད་དུས་ཉིད་ནས་ལས་གསོག་བྱེད་ཀྱི་ཉེས་པས་བསྐྱེད་པའི་སྦྱོར་སྒྲོལ་རང་མཚན་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཆ་ཙམ་ཡང་དོན་ལ་བྱས་པ་མེད་དེ། འཛིན་ཞེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་དག །རང་གིས་སྤྲུལ་བའི་སྒྱུ་མ་ལ། །དགེ་དང་མི་དགེའི་འདུ་བྱེད་པ། །ཉེས་པ་གང་གིས་མི་གོས་ལྟར། །ཐབས་ལ་མཁས་པས་རྣམ་པར་སྤྱོད། །ཅེས་པ་དང་། སྡུད་པ་ལས། སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་མགོ་མང་བྱེ་བ་གཅོད་བྱེད་ཀྱང་། །འགྲོ་ཀུན་སྤྲུལ་འདྲར་རབ་ཤེས་དེ་ལ་འཇིགས་པ་མེད། །ཅེས་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསད་ན་ཡང་། །དེ་ལ་སྡིག་གིས་གོས་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་སྡིག་པ་རང་མཚན་པ་འབྱུང་བ་ལ་བདེན་ཞེན་རང་མཚན་ཡོད་པ་དགོས་ཤིང་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་དང་། འདུ་ཤེས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དང་། འཛིན་ཞེན་མེད་པ་སྨྱོ་བའི་གང་ཟག་གི་ཉེས་པས་ཀྱང་ལྟུང་བ་མེད་པར་བཞག་སྟེ། འདུལ་བ་མདོ་རྩ་ལས། རྨི་ལམ་ནི་མེད་པ་དང་འདྲའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་མ་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། སྨྱོ་བ་དང་སེམས་འཁྲུགས་པ་ལ་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། ཤེས་གཙོ་འདུ་ཤེས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནའོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་ཏེ། འདིར་ཡང་སྦྱོར་སྒྲོལ་རྨི་ལམ་ལྟར་ངོ་བོ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ལྷར་གྱུར་པ་དང་། སྨྱོན་པ་ལྟར་བདེན་ཞེན་མེད་པས་ཉེས་པ་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་རོལ་པ་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་དོན་དང་། གཞུང་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཐབས་སོ། །དང་པོ་ནི། ག་ན་ཙཀྲའི་སྒྲ་ལས་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ། དེའི་མཚན་ཉིད་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སྐབས་གང་ཞིག་རྟེན་དང་གང་ཟག་དང་ཡོ་བྱད་ཁྱད་པར་ཅན་ཚོགས་པ་སྟེ།

p. 905

ཀུན་གསལ་ལས། རྟེན་དང་གང་ཟག་ཡོ་བྱད་ཚོགས། །ཐབས་ཆེན་གསང་བས་ཚོགས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དབྱེ་བ་དངོས་དང་། ལས་རིམ་དང་། གང་གི་དོན་དུ་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྡོ་རྗེ་ལས་རིམ་ལས། སྐྱེ་བོ་མཛའ་བ་ཀུན་ཚོགས་པ། །རྣལ་འབྱོར་འདུས་པའི་ཚོགས་ཞེས་བྱ། །འབྱོར་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཚང་བ་ནི། །བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཚོགས་སུ་བཤད། །ལྷ་དང་དམ་ཅན་ཀུན་འདུས་པ། །འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་སུ་བཤད། །ཚོགས་གཉིས་རྒྱུན་དུ་རྫོགས་བྱེད་པ། །ཚོགས་ཆེན་པོ་རུ་ངེས་པར་བརྟག །ཅེས་པས། རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྐལ་ལྡན་འདུས་པའི་ཚོགས། འབྱོར་ལྡན་ཡོ་བྱད་ཀྱི་ཚོགས། དངོས་གྲུབ་ལྷའི་ཚོགས། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོ་ཟུང་དུ་ཚོགས་པ་སྟེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་མཚོན་པའོ། །དེའང་འདུས་པ་ཆུང་ངུའི་ཚེ་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་ཙམ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཟུང་གསུམ། རིགས་ལྔའི་མཚོན་བྱེད་ཟུང་ལྔ་སྟེ། གཉིས་དང་། དྲུག་དང་། བཅུ་ཚང་བའོ། །འདུས་པ་འབྲིང་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷའི་གྲངས་ཏེ་བརྒྱའོ། །འདུས་པ་ཆེན་པོ་ལ་དེ་ཡན་ཆད་རབ་ཏུ་མང་པོའོ། །དེ་སྐད་དུའང་གསང་རྒྱུད་ལས། འདུས་པ་ཆུང་ལ་གཉིས་དྲུག་བཅུ། །འབྲིང་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གྲངས་ཡིན་ཏེ། །ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་མང་པོའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོ་གང་རུང་མང་པོ་ཚོགས་ཀྱང་ཟུང་དུ་མ་འབྲེལ་བས་དཔའ་བོའི་དགའ་སྟོན་དང་། དཔའ་མོའི་སྟོན་མོ་ཞེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཤ་དང་ཆང་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྫས་ཏེ་དེ་ལས། མ་ཧཱ་མྃ་ས་བདུད་རྩིར་བཅས། །མེད་དུ་མི་རུང་དངོས་གྲུབ་རྫས། །བཟའ་བཏུང་འབྲུ་བཅུད་ཤིང་འབྲས་དང་། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་གླུ་གར་

p. 906

དང་རོལ་མོའི་སྤྲིན་ཕུང་དུ་མས་བརྒྱན་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་གཙོ་བོ་ལ་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་བ་ཐམས་ཅད་དེ་དངོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཚོམ་བུ་ལྷར་བསྐྱེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སྤྱན་དྲངས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །བཞི་པ་ནི། རྒྱུན་གྱི་ཚོགས་གཉིས་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཚེ་ཐབས་བསྐྱེད་རིམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་སྣང་བཅས་ཐམས་ཅད་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཤེས་རབ་རྫོགས་རིམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཟབ་མོ་སྐྱེ་མེད་དུ་རྟོགས་ཤིང་བསྒོམ་པ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་ལས་རིམ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཞི་བ་དང་། ཁྲོ་བོའི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཞི་བའི་ཚོགས་ཀྱི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཞི་བའི་ཆ་ལུགས་དང་ཕྱག་མཚན་དང་མེ་ཏོག་ཕོག་པའི་ལྷའི་རྟགས་དང་ལྡན་པས་ཚོགས་ཁང་དུ་ཞུགས་པ་ན། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་བ་བཞི་ཚོགས་ཁང་གི་སྒོ་ནས་སྡོད་པས། ལེགས་པར་འོངས་སམ་ཞེས་པའི་བརྡར་མཛུབ་མོ་གཅིག་བསྒྲེངས་པའི་ལན་དུ། འོངས་སོ་ཞེས་གཉིས་བསྒྲེངས་ཏེ་ནང་དུ་ཕྱིན་པ་ལས་ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་རིགས་གང་ཡིན་ཞེས་པའི་བརྡར། རྡོ་རྗེ་རྩེ་གསུམ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་གདེངས་པའི་ལན་དུ༑ རིགས་གང་ལ་མེ་ཏོག་ཕོག་པའི་གཙོ་བོ་དེའི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། དབང་གི་རིམ་པས་བུམ་དབང་དགེ་བསྙེན། གསང་དབང་དགེ་ཚུལ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་དགེ་སློང་། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གནས་བརྟན་ཏེ། གཙོ་བོའི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་རིགས་བཞི་གྲལ་རྐྱང་པའམ། གཡས་གཡོན་དང་གུང་ལ་རིགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གྲལ་མཚོན་པ་རྡོ་རྗེ་དང་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་མཚན་གྲལ་མགོར་བཞག་པ་ནས་རིམ་གྱིས་འཁོད་དེ། ཆོ་ག་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཁྲོ་བོ་ལ་ཡང་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞི་ཁྲོ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་ཚོགས་འཁོར་ལ་ནི་ཞི་བའི་རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོ་རྣམས་

p. 907

རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་གཡས་གྲལ་དང་། ཁྲོ་བོ་རྣམས་གཡོན་གྲལ་ལ་འཁོད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོ་ཡང་གྲངས་མཉམ་ན་ཤིན་ཏུ་ལེགས་སོ། །གསུམ་པ་གང་གི་དོན་དུ་བྱ་བ་ནི། ལས་བཞིའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་གང་དག་དམ་ཚིག་གསོ་ཞིང་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་ན་ཞི་བའི་དོན་དུ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐངས་ཤིང་། ཚེ་དང་འབྱོར་པ་སྤེལ་ན་རྒྱས་པ། དབང་དང་དགུག་པའི་ཆེད་དུ་དབང་། བགེགས་དང་གདུག་པ་ཚར་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་དྲག་པོའི་རིམ་པ་སོ་སོའི་འདོད་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་ལྔ་སྟེ། དང་པོ་རྟེན་དང་ཡོ་བྱད་བཤམ་པ་ནི། གནས་དེར་མཚན་མོ་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་རས་བྲིས་སམ་རྡུལ་ཚོན་ཚོམ་བུ་བཀོད་པའི་དྲུང་དུ་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་མཆོད་པ་དང་། ཚོགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཅི་འབྱོར་པ་དང་། ནང་མཆོད་བདུད་རྩི་རིལ་བུས་བྲན་པ་རྣམས་བཤམ་མོ། །གཉིས་པ་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པར་གསོལ་བ་གདབ་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོ་ཀུན་གྲལ་ལ་འཁོད་པ་ལ་ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་མེ་ཏོག་གཏོར་ནས་ཕོད་ཀའི་ཕུ་དུང་པུས་མོར་བསྣོལ་ཞིང་འདུད་དེ། ཧོཿདཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རང་བཞིན་ཚད་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་བཞུགས་པ་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེ་གེ་མོས་གཙོ་མཛད་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་རྣམས་དགོངས་སུ་གསོལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གདོད་ནས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་། འགྲོ་བའི་ཁམས་རྣམས་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་ལ་དགོངས་ཏེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རོལ་པས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟབ་མོས་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པར་ཞུ་འཚལ། ཞེས་དལ་བུས་བརྗོད་ནས་ཕྱག་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པ་ནི། དེ་ནས་བགེགས་ལ་གཏོར་མ་བྱིན་ནས་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་བསྐྲད་དེ། མེ་རུ་མེ་དཔུང་མཚོན་ཆའི་ར་བ་ཁྲོ་བོ་བཅུ་དང་བཅས་པའི་མཚམས་

p. 908

བཅད་དེ་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསལ་བཏབ་ལ། མཆོད་པས་མཉེས་པའི་བར་དུ་མཉེས་པར་བྱ་སྟེ། ཚོགས་མཆོད་རྣམས་བསང་སྦྱངས་སྤེལ་བསྒྱུར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བྱའོ། །དེའང་ཐོད་པའི་སྣོད་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བར་ཤ་ལྔ་བདུད་རྩི་ལྔའི་རང་བཞིན་ལས་གྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་མཆོད་དོ། །བཞི་པ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ལག་པ་གཉིས་ཀྱི་མཐིལ་དུ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་དབུས་སུ་དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔ་དང་དཔའ་མོ་འབྲུ་ལྔ་ལས། ཚོགས་ཀྱི་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་བཅུ་འདོད་ཡོན་ལྔའི་མཆོད་སྤྲིན་འགྱེད་པ་གསལ་བར་བསྐྱེད་ནས། བཟའ་བཏུང་ལ་རེག་པས་མཉེས་པར་བསམས་ལ། དེ་ནས་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལྷ་མཆོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྫས་པདྨའི་ཕྱག་རྒྱས་བྲིམ་ཞིང་། ཧཱུྃ་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་དགོངས་སུ་གསོལ། འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་བཟང་པོ་སྟེ། །འདུས་པ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །བྲམ་ཟེ་ཁྱི་དང་གདོལ་བ་གསུམ། །རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་དགོངས་ཏེ་རོལ། །ཞེས་པའི་ལན་དུ་ལེན་པ་པོས་ཀྱང་པདྨའི་ཕྱག་རྒྱས། ༀ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་དྲི་མ་བྲལ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གུས་ཕྱག་འཚལ། །ཨ་ལ་ལ་ཧོཿ། ཞེས་པས་བླངས་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད། དེའང་ཚོགས་ཀྱི་གྲལ་དུ་རྩོད་པ་དང་ཀུ་ཅོ་དང་ཐ་མལ་གྱི་སྣང་བས་བདེན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱ་བར། ཚིམ་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། འཛིན་ཞེན་མེད་པས། ལུས་ལྷ། ངག་སྔགས། སེམས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་མཇུག་གི་བྱ་བ་ནི། རྗེས་ལ་ལྷག་མའི་གཏོར་མ་བཏང་ལ། རྡོ་རྗེའི་གླུ་དང་། དཔལ་གྱི་བྲོ་དང་། བསྔོ་བ་དང་། བཀྲ་ཤིས་བརྗོད་པ་རྣམས་བྱའོ། །དེའི་ཕན་ཡོན་ཡང་། རྡོ་རྗེའི་དྲ་བ་ལས། བསོད་ནམས་ནང་ན་ཚོགས་འཁོར་མཆོག །ཚེ་འདིར་བསམ་པ་ཀུན་འགྲུབ་ཅིང་། །བགེགས་དང་བར་ཆད་ཞི་བ་དང་། །ཕྱི་མ་རིག་འཛིན་

p. 909

རྒྱལ་བའི་ཞིང་། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཐེག་པ་འོག་མའི་མཆོད་སྦྱིན་ལས་འཕགས་ཏེ། ཡུལ་ལྷར་གསལ་བས་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་དང་། དངོས་གྲུབ་བདུད་རྩིར་གྱུར་པས་ཐ་མལ་མ་ཡིན་པ་དང་། བསམ་པ་ཆོས་ཉིད་དུ་རོལ་པས་འཛིན་ཞེན་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་འཕགས་སོ། །གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཚོགས་མཆོད་མདོར་བསྟན་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་དག་པ་གསུམ་དང་མཉམ་པ་བཞིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཞིང་དུ་མཚོན་པ་སྟེ། དེའང་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་ལྔའི་ངོ་བོ་ཡུམ་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་དག་ཅིང་། ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཕུང་པོ་ལྔས་བསྡུས་པ་ཡབ་ལྔར་དག་ལ། རང་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དེ་དག་གི་ཡུལ་རྣམས་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་དང་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་དུ་དག་པའོ། །ཡང་སྣོད་གཞལ་ཁང་། བཅུད་ལྷ་དང་ལྷ་མོ། རང་གི་རྒྱུད་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་གནས་པ་རྣམས་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དག་པར་རྟོགས་ཤིང་། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པར་མཉམ་ཞིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཉམ་པ་གཉིས་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་སངས་རྒྱས་སུ་མཉམ་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་ཡེ་ཤེས་སུ་མཉམ་པ་སྟེ། ལྷག་པའི་མཉམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བཟང་ངན་བླང་དོར་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཤར་ཞིང་སྣང་བ་དེ་དག་རང་བཞིན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཞིང་ཁམས་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ། དཀྱིལ་ནི་མ་ནོར་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་སྟེ། འཁོར་ནི་འཁོར་འདས་བརྡལ་བ་

p. 910

ཡོངས་ལ་ཁྱབ། །ཅེས་སོ། །གང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཚེ་སྒོ་གསུམ་གྱི་བྱེད་སྤྱོད་ཅི་བྱས་ཀྱང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་གཉིས་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་གྱུར་ནས་ཅི་སྣང་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་བ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ཆེ་ལས། ཆོས་ཀུན་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་རྫོགས་ཤིང་། །ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་རྟོགས་པ་ན། །ཀུན་སྤྱོད་བསྐྱེད་རྫོགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །མ་བྱས་རང་བཞིན་རྫོགས་པར་སྣང་། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྔར་སྨོས་པ་བཞིན་སྔགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྔ་མ་ཉམས་ཤིང་ཡོ་བྱད་ལྔ་དང་ལྡན་པ་དང་ཆོ་ག་ལྔ་པོ་རྫོགས་པར་ཤེས་པ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་པས་དུས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སོགས་པར་དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་རྟེན་གང་ཟག་ཚོགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཚོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་མཉེས་པར་བྱས་ཏེ། བསྒྲུབས་ན་འབྲས་བུ་ནི་གནས་སྐབས་རིག་འཛིན་གསུམ་དང་འཕྲིན་ལས་བཞི་མཐར་ཐུག་ངེས་པར་ལེགས་པའི་དགོས་པ་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟེན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་དང་། དེ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཞི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཚོམ་བུ་ལྔ་པ། གསུམ་པ། གཅིག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །དང་པོ་ནི། རིགས་ལྔ་དང་རིགས་ལྔའི་ཞིང་ཡུམ་ལྔ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་ལས་ཚོམ་བུ་ལྔ་ཡི་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་རྩ་བ་ལྔ་ལས་ཡབ་ཡུམ་བཅུ། རིགས་བཞི་པོ་རེ་རེའང་བཅུ་བཅུ་སྟེ། ལྔ་བཅུ་བཀོད་ལ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བསྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་ཁོག་པ་སྟོང་པ་ཕྱོགས་མཚམས་བརྒྱད་སྟེང་འོག་གཉིས་ཏེ་རྩིབས་བཅུ་ལ་ཧཱུྃ་ཀ་ར་ལ་སོགས་པའི་ཁྲོ་བོ་བཅུ་དང་། རྡོ་རྗེ་སྒྲ་འབྱིན་མ་ལ་སོགས་པ་ཁྲོ་མོ་བཅུ་བར་ཆད་བསྲུང་བའི་འཁོར་ལོའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེའང་

p. 911

དབུས་སུ་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རང་བཞིན་ལ། སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ། རིན་ཅེན་རྡོ་རྗེ། ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ། ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་བཞིའི་ཡུམ། བརྟན་མ་རྡོ་རྗེ། འབར་མ་རྡོ་རྗེ། སྡུད་མ་རྡོ་རྗེ། བསྐྱོད་མ་རྡོ་རྗེ་སྟེ་ཡབ་ཡུམ་བཅུའོ། །ཤར་དུ་མི་བསྐྱོད་པ་ཡབ་ཡུམ་ལ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ། རྡོ་རྗེ་ཆགས་པ། རྡོ་རྗེ་ལེགས་པ་བཞིའི་ཡུམ། སྒེག་མོ༑ བདུག་པ། ལྕགས་ཀྱུ། རྡོ་རྗེ་སྒྲོལ་མའོ། །ལྷོར་རིན་ཅེན་འབྱུང་ལྡན་ཡབ་ཡུམ་ལ༑ རྡོ་རྗེ་རིན་ཅེན། རྡོ་རྗེ་གཟི་བརྗིད། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན། རྡོ་རྗེ་བཞད་པ་བཞིའི་ཡུམ། ཕྲེང་མ། མེ་ཏོག་མ། ཞགས་པ་མ། རྡོ་རྗེ་བདེ་མའོ། །ནུབ་ཏུ་འོད་དཔག་མེད་ཡབ་ཡུམ་ལ། རྡོ་རྗེ་ཆོས། རྡོ་རྗེ་རྣོན་པོ། རྡོ་རྗེ་འཁོར་ལོ། །རྡོ་རྗེ་སྨྲ་བ་བཞིའི་ཡུམ། གླུ་མ། མར་མེ། ལྕགས་སྒྲོག་མ། རྡོ་རྗེ་གསལ་བཀྲ་མའོ། །བྱང་དུ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ཡབ་ཡུམ་ལ། རྡོ་རྗེ་ལས། རྡོ་རྗེ་བསྲུང་བ། རྡོ་རྗེ་གནོད་སྦྱིན། རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་བཞིའི་ཡུམ། གར་མ། དྲི་ཆབ་མ། དྲིལ་བུ་མ། རྡོ་རྗེ་འབེབས་མའོ། །དེ་ལྟར་ལྔ་བཅུའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཁྲོ་བོ་བཅུ་ཡབ་ཡུམ་དང་བཅས་པས་ལྷ་བདུན་ཅུ་ནི་ཚོམ་བུ་ལྔ་པའོ། །སྤྱིར་ན་ཚོམ་བུ་ནི་སྒོ་དང་རྟ་བབས་ལ་སོགས་པ་གཞལ་མེད་ཁང་གི་རྣམ་པར་མེད་པའི་ལྷའི་གཙོ་འཁོར་ཡིན་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་ནི་གཞལ་མེད་ཁང་དང་བཅས་པར་འདོད་ཀྱང་། འདིར་ལྷ་དེ་དག་སྐོར་ཚོམས་སུ་འདུག་པའི་ཆ་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཚོམ་བུ་གསུམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་དང་རྡོ་རྗེའི་རིགས་དང་པདྨའི་རིགས་ཏེ་རེ་རེའང་ཡབ་ཡུམ་བཅུ་བཅུའི་རང་བཞིན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ལྷ་སུམ་ཅུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཐར་ཁྲོ་བོའི་ཚོགས་ཏེ་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཡི་ཚོམ་བུ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཚོམ་བུ་གཅིག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རིགས་ཏེ་རིགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་

p. 912

རིགས་ལྔར་ཕྱེ་བའི་ཐུགས་ཀྱི་ཐུགས་ཏེ་གཙོ་བོ་རྣམ་སྣང་མཐིང་གས་བརྒྱན་པ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་མཆོག ལྷ་བཅུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཐར་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་བརྒྱད་ཀྱི་ཁྲོ་བོའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཡི་ཚོམ་བུ་གཅིག་པའི་ལྷ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། ཁྲོ་བོ་ལྔ་དང་ཁྲོ་མོ་ཀྲོ་དྷཱི་ཤྭ་རི་ལྔའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་སྟེ་ཡབ་ཡུམ་བཅུ་དང་། དེ་དག་གི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕོ་ཉ་གནས་ཀྱི་མ་མོ་བརྒྱད་དང་། ཕྱག་རྙན་ཡུལ་གྱི་ཕྲ་མེན་བརྒྱད་དང་། བཀའ་ཉན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་མ་བཞི་དང་། ཅི་བགྱིའི་ལས་བྱེད་དབང་ཕྱུག་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ཁྲག་འཐུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་འབར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཚོགས་སྒྲུབ་ནའང་། གནས་སྐབས་སུ་གདུག་པ་ཅན་ཚར་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དྲག་པོའི་ལས་རྣམས་དང་། མཐར་ཐུག་ངེས་པར་ལེགས་པའི་དགོངས་པ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་བོ། །གཉིས་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་ལ་བཞི་སྟེ། ཚོམ་བུ་གཅིག་པ། གསུམ་པ། ལྔ་པ། རྡོ་རྗེའི་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལའང་གཉིས་ལས། གང་ཟག་གང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ནི་སེམས་ཉིད་རྣལ་མའི་དོན་ལ་བློ་ཆོས་ཉིད་དུ་འབྱོར་པ་སྟེ། དབྱེ་ན། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ལམ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར། འབྲས་བུ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གསུམ་ལས། ལམ་མོ། །དེའང་རིམ་གཉིས་ལས། གཞི་དང་རང་བཞིན་འབྲས་བུའི་ཚུལ། །བསྐྱེད་དང་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །ཞེས་པ་དང་། དབུ་མ་ལས། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན། །བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པ་ཁ་ཅིག་ལའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་ཟབ་མོ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་འཆང་བར་བྱེད་པའོ། །དེའང་མནྟྲའི་སྒྲ་ལས་སྔགས་ཏེ། གསང་སྔགས། རིག་སྔགས། གཟུངས་སྔགས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་འཆང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱི་ནང་གི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་གསང་བ་རྨད་དུ་བྱུང་བས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའོ། །

p. 913

གཉིས་པ་ནི། དྲང་སྲོང་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་རིག་པའི་མཐུས་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། བདེན་ཚིག་བགོས་པའི་ཚིག་འབྲས་བུ་ཕན་གནོད་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་གྲུབ་ནི་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་དབྱེར་མེད་པ་ཕྱོགས་བྲལ་འཛིན་ཞེན་མེད་པའི་ངང་དུ་གནས་ཤིང་། བླང་དོར་མེད་པར་སྤྱོད་པས་ཅི་ལའང་ཐོགས་ཆགས་དང་ཞེན་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་ངོ་བོ་གཅིག་ཅིང་དབྱེར་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒྲུབ་པའོ། །དཀྱིལ་འཁོར་གང་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སུ་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འདུས་པས། ལྷ་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་པ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་འབར་བར་རབ་ཏུ་བསྒོམ་ཞིང་། འདོད་ཡོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེན་ཆགས་མེད་པ་ལྷ་ལ་ལྷ་མཆོད་ཚུལ་གྱིས་རོལ་ཞིང་བསྟིམ་པར་བྱའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་སེམས་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་སྐུར་གྱུར་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་འཐོབ་བོ། །གཉིས་པ་ཚོམ་བུ་གསུམ་པ་ནི། སྔ་མ་ལས་གཞན་ཡང་ན་སྐུ་མི་བསྐྱོད་པ་གསུང་འོད་དཔག་མེད་ཐུགས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་བསྡུ་ན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བསྒྲུབ་པའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་ལྷའི་རྣམ་པར་གསལ་ཞིང་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དུ་འབར་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་བསྒོམ་པའོ། །འདོད་ཡོན་ཐམས་ཅད་ཡུམ་དུ་བསམ་པ་ཡབ་ཀྱིས་རོལ་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ངང་དུ་ཐིམ་པར་བསམ་མོ། །འབྲས་བུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན་གྱི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་

p. 914

དཔལ་འབར་བ་འགྲུབ་ཅིང་། སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་སེལ་བར་མཛད་ནས། སེམས་ཅན་དེ་དག་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བའི་གནས་ལ་འགོད་པའི་འཕྲིན་ལས་བྱེད་དོ། །གསུམ་པ་ཚོམ་བུ་ལྔ་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ལས། གང་ཟག་གང་གིས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུས་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི། སྔགས་འཆང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དངོས་གྲུབ་ཡང་དག་པ་ནི་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡབ་ཡུམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཏུ་གསལ་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་དང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཁྲོ་ཕྲེང་བསྒོམ་མོ། །འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་ལྷ་ལ་ལྷ་ཐིམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཆོད་བྱ་མཆོད་བྱེད་གཉིས་སུ་འཛིན་ཞེན་མེད་པར་བསྟིམ་པར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་དངོས་གྲུབ་མཆོག་གི་སྙིང་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན་འགྲུབ་བོ། །དེའང་ཁ་ཅིག་ཚོམ་བུ་གཅིག་པས་ཕྱག་རྒྱ་དང་། གསུམ་པས་ཚེས་དབང་དང་། ལྔ་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན་སོ་སོར་འགྲུབ་པར་འདོད་པ་ནི་མ་འབྲེལ་ཏེ། ཚོམ་བུ་རེ་རེས་ཀྱང་གནས་སྐབས་སུ་རིག་འཛིན་གསུམ་དང་མཐར་ཐུག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབ་པ་ལའང་གཉིས་ལས། གང་ཟག་གང་གིས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡབ་ཐབས་དང་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་དང་ལྔའི་ཡུམ་དུ་བསྒོམ་ཞིང་དབང་པོ་དང་རྟོག་ཚོགས་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ལྷ་དེ་དག་ཀྱང་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་རྣམ་པ་མང་པོ་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོ་བའོ། །འགྲེལ་པ་སྤར་ཁབ་ལས་འདི་སྒྱུ་འཕྲུལ་བསྡུས་པ་ལྷ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་ནོ་ཟེར་བའང་མི་འགལ་མོད་ཀྱི། གཞུང་དུ་རྒྱལ་བ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསལ་ལོ། །གསུམ་པ་གང་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཡན་

p. 915

ལག་ལ་གསུམ་ལས། གང་བསྒྲུབ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡན་ལག་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཕྱི་ནང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་། སྤྱོད་བྱེད་བདག་ཉིད་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་རོལ་པས་སོ་སོའི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་སྐབས་སུ་གང་བབ་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་གསལ་ཞིང་མ་འདྲེས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་མཐུན་པའི་ཡན་ལག་ནི་སྒྲུབ་པའི་གནས་མཚན་ཉིད་ཚང་ཞིང་བར་ཆད་མེད་པ་དང་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་ཞིང་ཅི་བདེ་བར་ཡོད་པ་དང་། དེས་མཚོན་ནས་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་སུ་འགྱུར་པའི་ཡོ་བྱད་དང་རྟེན་དང་དམ་རྫས་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པའི་རྐྱེན་རྣམས་མ་ཉམས་པར་ཚང་ཞིང་འགལ་རྐྱེན་མེད་ལ། སྒྲུབ་པའི་བློ་ནི། རྐྱེན་གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོག་ཅིིང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཚུགས་པས་ཞེ་བཅད་རབ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པའི་དང་པོ་ངས་མ་གྲུབ་ཀྱི་བར་དུ་སྟན་འདི་ལས་ལྡང་བ་དང་གནས་འདི་ནས་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དམ་བཅའ་ཇི་ལྟར་ནོས་པ་བཞིན་དུ་བརྟན་པར་བྱ་ཞིང་། སྒྲུབ་དུས་སུ་དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། རྟགས་དང་མཚན་མ་ངན་པའམ། མ་བྱུང་བས་སྒྱིད་ལུག་པ་དང་། ངས་མི་འགྲུབ་སྙམ་དུ་བདག་ཉིད་བརྙས་པས་ལེ་ལོ་རྣམས་དང་། སོས་དལ་དང་དུས་སུ་མི་སྒྲུབ་ཅིང་ལུས་ངག་ཆ་བབས་སུ་བྱེད་པའི་སྒྱིད་སྙོམས་ལ་ལུས་པ་རྣམས་མེད་པ་ཡི་སྒོ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་ཅིང་། སྔགས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ནམ་འབྲས་བུ་འབྱུང་ངམ་མི་འབྱུང་ངམ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐེ་ཚོམ་དང་ཡིད་གཉིས་མེད་པར་ཡིན་ངེས་སྙམ་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གཏིང་ཚུགས་པའི་བློས་སྒྲུབ་པར་བྱས་ན་གང་སྒྲུབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་མཆོག་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་གྱི་ཚེ་སྒྲུབ་པ་དུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི། སྒྲུབ་པའི་ཞག་ནི། ལེའུ་དགུ་པར། ཞག་ནི་སུམ་ཅུ་ཕྲག་དྲུག་གམ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་

p. 916

པའི་ཚེས་གྲངས་དང་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱས་པའི་རྒྱུད་ལས། དུས་ནི་ཡར་ངོའི་བརྒྱད་ལ་བརྩམ། །ཤིན་ཏུ་སྐར་མ་རྒྱལ་རྣམས་ལ། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་ཆེར་སྤྱོད་པས། །གསང་མཆོག་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །གཟའ་སྐར་ཤིས་པའང་བླང་བར་བྱ། །ཞེས་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེའང་སྤང་བླང་མེད་པས་ངེས་གཟུང་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་རྒྱུ་འབྲས་མི་བསླུ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་མཐུན་པའི་ཚེ་འཇུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཚེ་མི་འཇུག་སྟེ། དྲོད་གཤེར་འཛོམ་དུས་ས་བོན་གདབ་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་གྱི་དུས་སུ་མི་གདབ་པ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྔམ་གློག་ལས། རིག་བྱེད་དག་གི་ཡན་ལག་ལས། །དུས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། །བཀྲ་ཤིས་ལྷ་ཡི་ཉི་མ་དང་། །འབྱོར་དང་དུས་ཚོད་བཟང་བ་ནི། །མཚན་མའི་རྟོག་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། །བརྟགས་དང་དངོས་གྲུབ་མཚན་མ་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །འདིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲོང་ཁྱེར་ལྷུན་མཐོ་ཞིང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྩིག་པ་བརྒལ་བར་དཀའ་བའི་ར་བས་བསྐོར་ནས། མཐོང་བ་དང་ཤེས་པ་རྒྱ་ཆུང་ངུར་གྱུར་དག་པ་ན་རེ། ཁྱེད་ཀྱི་གསང་བ་སྙིང་པོ་འདི་རྒྱུད་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ལ་ཁ་འཕངས་པས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཁྱེད་རང་རྒྱུད་དུ་འདོད་པའི་ངེས་བརྗོད་བླ་མ་དང་། བརྟག་གཉིས་ལ་སོགས་པའང་རྒྱུད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུད་གཞན་ལ་ཁ་འཕངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་། ཇི་སྐད་མང་དུ་བརྗོད་པས་ཅི། །ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡི། །དཀྱིལ་འཁོར་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་ལས་ཀྱང་། རྒྱུད་ཆེན་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལས། ཞེས་འཕངས་སོ། །དེས་ན་སྟོན་པས་རྒྱུད་མཚུངས་པར་གསུངས་པའི་རང་བཞིན་གོང་འོག་གི་ཟློས་པ་སྤང་བ་དང་། རྩ་རྒྱུད་འདི་ལས་འཕྲོས་པའི་ཡན་ལག་གི་རྒྱུད་དང་འགྲེལ་བ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཁ་འཕངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རོལ་པར་ཡེ་ནས་དག་པས་

p. 917

ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་མེད་པར་སྤྱོད་པར་བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་ངོ་བོ་རྒྱུད་འདི་ནི། ཚིག་ཏུའོ། །ཞེས་གསུངས་དུས་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་རང་སྣང་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རོལ་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཆེད་དུ་གླེང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་འདིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་སྣང་དུ་བསྟན་ཏེ། རང་སྣང་ལ་རང་གི་སེམས་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པར་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཉིད་གསང་བའི་སྙིིང་པོ་གང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས། རྣལ་འབྱོར་པ་ལྟ་སྤྱོད་མཐུན་པ་ཀུན་འདུས་པ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱིས་འབྱོར་པའི་ཡོ་བྱད་བདེ་བར་སྤྱོད་པ་དང་། དེའི་དུས་སུ་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་དང་མཁའ་འགྲོ་དམ་ཅན་འདུ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཞེན་འཛིན་མེད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུད་ལ་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དོན་ཏེ། གང་སྣང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་ཡན་ལག་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དོན་གྱི་འབྲེལ་དགོད། ཚིག་གི་དོན་བཤད། སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པ་དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པར་རོལ་པའི་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་མོའི་སྤྲིན་འདོད་དགུ་ལྷུན་རྫོགས་སུ་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པ་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོས་འབྱོར་བའི་རྒྱན་རང་རང་གི་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་བཀོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་སྣང་དག་པའི་འཁོར་བཀོད་པ་ན། བསྐུལ་ཞིང་ཞུ་བ་པོའི་རྣམ་པ་མེད་པར་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་དག་རང་བྱུང་དུ་བརྗོད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཚོགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་སྤྱིར་བསྟན་པ།

p. 918

ཚོགས་བསྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། ཚོགས་ཀྱི་རྟེན་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་འདུས་པ་ཆེན་པོས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་ངོ་བོར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཡབ་ཡུམ་ཟུང་འབྲེལ་ཆེན་པོར་མངོན་པར་རྫོགས་པ་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་པ་ཉིད། བློས་གསལ་གདབ་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་པའི་དོན་བརྟན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འཕྲོ་འདུས་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་བོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་ལས། བྲོ་གར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་ལ་གཉིས་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ལུས་ཀྱི་མགོ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ལྔ་རིགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྐྱེད་ཅིང་། ས་གཞི་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ལ་གནས་ཁང་ལྷའི་གཞལ་མེད་ཁང་མཛེས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པར་མོས་པར་བྱས་ཏེ། རྐང་པས་བྲོ་དང་ལག་པའི་གར་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འདུ་འཕྲོ་དང་། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལྷའི་རྣམ་པ་དང་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་པའི་ངང་ནས་འགྲོ་འདུག་དང་ལག་པའི་འདུ་བྱེད་སོགས་ཐམས་ཅད་ལྷའི་རང་བཞིན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་ན། བྲོ་གར་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཕྱག་རྒྱའི་སྒྲར་བརྗོད་དེ་མཛུབ་མོ་བརྐྱངས་བསྐུམས་ལ་སོགས་པ་ཕྱག་རྒྱར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཡོན་ནི། དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཡིས་ས་ལ་འཛུལ་ཞིང་རི་བྲག་རྣམས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པས་ས་འོག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཀླུ་མོ་རྣམས་དབང་དུ་བྱེད་པ་དང་། སྟེང་གི་ལམ་ནམ་མཁའ་ལ་བྱ་བཞིན་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བས་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་དབང་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་གླུའི་ཕྱག་རྒྱ་ལའང་གཉིས་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རང་གི་ལྐོག་མར་ཧྲཱིཿབཀོད་ལ་ངག་གི་གདངས་གླུ་སྙན་པོ་དང་དེའི་ཚིག་བསྟོད་པ་དང་ཤིས་པ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་ཡི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་མཆོད་པའོ། །ཕན་ཡོན་ནི། གསུང་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་གཅིག་གིས་གོ་བར་ནུས་པ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་དུང་

p. 919

གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའང་འོད་ཟེར་ཀུན་ཏུ་བཀྱེ་བའི་མདོ་ལས། ང་ལ་འོད་ཟེར་ཡང་ཡོད་དེ། །དེ་མིང་ཆོས་ཀྱི་དུང་ཞེས་བྱ། །དབྱངས་གཅིག་ཐམས་ཅད་གོ་བ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱེད། །འོད་ཟེར་དེ་ཡི་དགེ་བའི་རྩ། །དཔག་མེད་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་གདུལ་བྱ་གང་ཡོད་དུ་ཉེ་རིང་མེད་པར་མོས་པ་དང་མཐུན་པར་ཐོས་པ་སྟེ། འཁོར་གྱི་ཁྱམས་དང་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ལ་ཁྱད་མེད་པ་སྟེ་ནུབ་ཕྱོགས་འོད་ཟེར་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་མ་གལ་གྱི་བུས་ཕྱིན་ནས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཆོས་སྔོན་བཞིན་ཐོས་པ་དང་། སྐལ་བ་མེད་ན་འཁོར་གྱི་ནང་ན་འཁོད་ཀྱང་མི་ཐོས་ཏེ་ཟ་མ་ཏོག་གསུངས་པ་ན་ཛེ་ཏཱའི་ཚལ་དུ་ཉན་ཐོས་ཀུན་གྱིས་མ་ཐོས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐོས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་རྒྱན་དང་གོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལའང་གཉིས་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཏྲཱྃ་ལས་དབུ་རྒྱན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་རྣམས་རིན་པོ་ཆེར་གསལ་ཞིང་། ཨ་ལས་གོས་རྣམས་ལྷའི་གོས་དང་ཞི་ཁྲོའི་ཆ་ལུགས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་དང་རུས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་དང་སྟོད་གཡོགས་སྨད་དཀྲིས་ལ་སོགས་པའི་བགོ་བ་རྣམས་གྱོན་ནས་ལྷ་ལ་མཆོད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །ཕན་ཡོན་ནི་གནས་སྐབས་སུ་འོད་དང་གཟི་བརྗིད་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་ཀྱང་མི་ཤིགས་པའི་གོ་ཆ་སྲ་བའི་གོས་སུ་འགྱུར་ཞིང་མཐར་ཐུག་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་འབར་བ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱལ་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གང་གིས་ཀྱང་ཐུབ་པ་མེད་པའི་སྟོབས་བཅུས་གནོན་པ་འགྲུབ་བོ། །དེའང་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་མི་བདུན་ལས་གྱད་གཅིག་སྟོབས་ཆེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གྱད་བདུན་ལས་ཤཱཀྱའི་གཞོན་ནུ་གཅིག་གོ །དེ་བདུན་ལས་ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ལྷ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། ས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོབས་དང་སྒྱུ་རྩལ་བདུན་འགྱུར་གྱི་བར་དུ་འཕགས་ཤིང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་

p. 920

དབྱིངས་བཀང་བའི་སྟོབས་ལས་སངས་རྒྱས་འཕགས་པར་དཀོན་ཅོག་བརྩེགས་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོབས་བཅུའི་རྩལ་མངའ་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་བཟའ་བཏུང་གི་ཕྱག་རྒྱ་ལའང་གཉིས་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཁྃ་ལས་བཟའ་བཏུང་བདུད་རྩིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། ཉ་དང་ཤ་ལ་སོགས་པའི་བཟའ་བ་དང་ཇ་དང་ཆང་ལ་སོགས་པའི་བཏུང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས་ཕྱི་ནང་གི་ལྷ་མཆོད་དོ། །ཕན་ཡོན་ནི། རང་གི་ལུས་འདོད་དགུར་བསྒྱུར་བ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུའི་སྐུ་དང་གསུང་རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་གང་ལ་ལོངས་སྤྱད་པ་དེ་དག་རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པའི་བདུད་རྩིར་འགྲུབ་བོ། །ལྔ་པ་སྦྱོར་སྒྲོལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཡབ་ཡུམ་ལྷར་གསལ་བའི་མཁའ་གསང་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། ཨཱཿལི་བདེ་བ་ཆེན་པོས་མཆོད་པ་དང་། ཞིང་དང་ཞིང་ཕྲན་གྱི་ཤ་ཁྲག་བདུད་རྩིར་གྱུར་པས་མཆོད་པ་ཀཱ་ལི་སྒྲོལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས་མཉེས་པར་བྱའོ། །ཕན་ཡོན་ནི། སྦྱོར་བས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་དང་སྒྲོལ་བས་གདུག་པ་ཅན་ཚར་བཅད་དེ། རང་གཞན་གྱི་གནོད་པ་ཞི་བ་དང་ཕ་རོལ་ཐར་པ་ལ་སོགས་པའི་འཕྲིན་ལས་རླབས་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ཚོགས་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་དོན་དང་། གཞུང་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ངེས་ཚིག་དང་། དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། བིདྱཱ་དྷཱ་ར་ཞེས་པས། བིདྱཱ་ནི་རིག་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་ངོ་། །དྷཱ་ར་ནི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་སྟེ་དོན་ལ་སློབ་པའམ་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱེ་བ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ན་རཀ་སྐོང་བཤགས་ལས། རྣམ་སྨིན་ཚེ་དབང་ཕྱག་རྒྱ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་པས། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རིག་འཛིན། ཚེ་ལ་དབང་བའི་རིག་འཛིན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིག་འཛིན། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན་ནོ། །དང་པོ་ནི། མཚན་ཉིད་གསུམ་ལྡན་ཏེ། ཡི་དམ་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྨིན་པ། ལུས་རྣམ་སྨིན་

p. 921

གྱི་གཟུགས་ལས་གནས་མ་གྱུར་པ། ལུས་རྒྱ་དང་བྲལ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྐུ་འཐོབ་པ་སྟེ། རྔམ་གློག་ལས། ཡིད་ཀྱི་ལྷ་ཡི་གཟུགས་བཟུང་ཞིང་། །ལུས་ཀྱི་རྒྱ་མདུད་གྲོལ་གྱུར་ནས། །ཕྱག་རྒྱའི་སྐུ་ཉིད་གསལ་གྱུར་པ། །རྣམ་པར་སྨིན་ཞེས་དེ་ལ་བརྗོད་། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས་རྡོ་རྗེའི་ལུས་སུ་གནས་འགྱུར་ཞིང་དེ་ཉིད་མ་སྤངས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྦྱོར་བས་ཕུང་པོ་ཟག་པ་མེད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བློ་སྐྱེས་པ་སྟེ། ལུས་དང་ཕུང་པོར་བཅས་པ་ཡིས། །གནས་པར་དབང་བའི་རིག་གྲུབ་ཅིང་། །ལྷག་རྟོག་འབྱུང་ལས་ལུས་བཅས་འདས། །ཟག་ཀུན་ཟད་པའི་རིགས་ཆེན་དེ། །ཇི་ལྟར་སྤྱོད་ཀྱང་བཟློག་པ་མེད། །རང་དབང་ཐོབ་པས་དབུགས་དབྱུང་ཕྱིར། །སྐབས་འདིར་བདེན་པ་བར་མ་མཐོང་། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། །རང་གི་ལུས་གང་བསྒོམ་པའི་ཆ་བྱད་དུ་གནས་གྱུར་པ་སྟེ། ཞུས་ལན་ལས། རང་ལས་རྒྱལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །བསྒོམས་པས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ལྷ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་མངོན་ཤེས་ལྡན། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིག་འཛིན་གྲགས། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་འགྱུར་མོད་སྙམ་ན། ད་དུང་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་མ་བྲལ་བས་བསྒྲུབ་དགོས་ཏེ། འདི་ལྟར་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཐོབ་པ་དང་། །ཞེས་ས་དང་པོར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བཤད་ཀྱང་། ས་ལྷག་མའི་དྲི་མ་སྦྱོང་དགོས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཕྱག་རྒྱའི་ཆ་ལུགས་སྐུ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལ་སོགས་པས། །ཆ་ལུགས་མངོན་དུ་བྱུང་ན་ཡང་། །ཞི་བ་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་མིན། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། སྤངས་པ་དང་རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལས། སྔ་མའི་རིགས་ལས་མཐུ་རྫོགས་པས། །བཤད་པ་བཞིན་དུ་དྲི་མ་སྦྱོངས། །སངས་རྒྱས་ས་ཡི་ཤེས་རབ་གསུམ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་སྐྱེ་བ། ཟག་པ་མེད་པའི་བསྡུས་ཚུལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྫོགས་ཚུལ། མཐར་ཐུག་སའི་ཐོབ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། རིག་འཛིན་དེ་དག་གིས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་མིའི་གཙོ་བོ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་

p. 922

བའི་རྒྱལ་པོ་དང་། ལྷའི་གཙོ་བོ་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་དང་། ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་སྐྱེ་བར་སྤྲུལ་ནས་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱིས་དོན་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་རྣམ་སྨིན་གྱིས་མི། ཚེ་དབང་གིས་ལྷ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཚངས་པ། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས་ཀུན་གྱི་རོལ་པར་བཞེད་དེ་འགལ་བ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རྣམ་སྨིན་ཚོགས་སྦྱོར་མཐར་ཐུག་གི་ས་དང་། ཚེ་དབང་མཐོང་ལམ་ཡན་ཆད་སློབ་པའི་ས་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་སྒོམ་གྱི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ས་དང་། ལྷུན་གྲུབ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་བསྡུས་ཀྱང་དེ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཁྱད་པར་གྱི་ས་བཅུ་གསུམ་པས་བསྡུས་ཏེ། དེར་ངེས་པར་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ལྕགས་ཀྱུས་ཟིན་པའི་ཉ་ཆུ་ནང་ན་ཡོད་ཀྱང་སྐམ་སར་བཏོན་པ་དང་འདྲའོ། །དེའང་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། སྐྱེ་ཤི་མེད་པའི་ཆ་ནས་ཚེ་དབང་དུ་བཏགས་པའོ། །གཞན་ཡང་སར་ཆུད་པ། ས་ལ་གནས་པ། སར་སྨིན་པ་སྡེ་གསུམ་དུ་འང་བཤད་དོ། །ཁ་ཅིག་ཚེ་དབང་ས་དང་པོ། ཕྱག་རྒྱ་བརྒྱད་པ། ལྷུན་གྲུབ་བཅུ་པར་འདོད་ནི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱི་དགོངས་པ་མ་དགོངས་ཏེ། དེ་ཚེ་བཅུ་དྲུག་ཚུན་ཆད་ཀྱི། །སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པ་ནི། །ཞེས་པ་དང་། ལུས་མ་བོར་བར་སངས་རྒྱས་ས། །ཞེས་ལྷུན་གྲུབ་སངས་རྒྱས་སུ་བཤད་པ་དང་ཡང་འགལ་ཞིང་། ཚེ་དབང་དང་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་མ་ཕྱེད་པར་སྣང་ངོ་། །གསུམ་པ་ནི། རིམ་གྱིས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་རིམ་གྱིས་སྦྱོང་ཞིང་ས་བཅུ་འཕར་བར་སྟོན་ལ། ཅིག་ཅར་བས་མྱུར་དུ་རྫོགས་པ་སྟེ། དེའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པས། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བཙལ་བ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རིག་པས་གོས་པ་མེད་པ་དང་བླང་དོར་མེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །འཁྲུགས་པ་མེད་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །ཉམས་པ་མེད་པ་དང་བྱེད་སྤྱོད་ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །དབང་པོ་ཡུལ་ལ་འཇུག་

p. 923

ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གནས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ནོ། །རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པ་ལས་འདས་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །བདག་ཀྱང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ཐབས་སོ། །ཞིང་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྨོན་ལམ་མོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མི་བརྫི་བ་ནི་སྟོབས་སོ། །དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པས་ས་བཅུའང་དུས་ཡིན་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་སྦྱངས་མི་དགོས་པར་མྱུར་དུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ས་རྣམས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་དང་ཡོན་ཏན་ཡང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་ཉེ་བ་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་གྲུབ་མཐོང་བ་ལ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་རབ་དགའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཆལ་ཚུལ་རྩོལ་བའི་དྲི་བྲལ་ཕྱིར། །དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ཞེས་བྱ། །ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་འོད་བྱེད་དང་། །འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །གཉིས་པོ་བསྲེགས་པས་འོད་འཕྲོ་ཅན། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སྨིན་བྱེད་ཅིང་། །རང་གི་སེམས་ཀྱང་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱང་དཀའ་བ། །དེ་ཕྱིར་སྦྱང་དཀའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་བརྟེན་ནས། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །གཉིས་འདིིར་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ན། །མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ས་ཞེས་བྱ། །བགྲོད་གཅིག་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། །རིང་དུ་གྱུར་པའི་ས་ཞེས་བྱ། །འདུ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་མི་གཡོའི་ཕྱིར། །མི་གཡོ་བ་ཡི་སར་འདོད་དོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་བློ་བཟང་། །ས་དེ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཡིན། །སྤྲིན་བཞིན་གཉིས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཆོས། །ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན། །ཞེས་སོ། །ཡོན་ཏན་ནི་ས་དང་པོར་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་མེད་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བརྒྱའི་ཞལ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཏིང་འཛིན་བརྒྱ་དང་སངས་

p. 924

རྒྱས་བརྒྱ་རྣམས་མཐོང་བྱེད་ཅིང་། །ཞིང་བརྒྱ་བསྐྱོད་ཅིང་རབ་ཏུ་སྣང་བྱེད་ཀུན་ཏུ་འགྲོ། །སེམས་ཅན་བརྒྱ་སྦྱོང་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ལ་འགོད་པར་བྱེད། །བསྐལ་པ་བརྒྱར་འཇུག་ལུས་བརྒྱ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱང་བརྒྱ་ཡི་གྲངས་ཚད་རབ་ཏུ་སྟོན། །དེ་ཡི་གོང་ན་སྨོན་མཆོག་སྟོབས་ལྡན་ཚད་ཀྱང་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་གཉིས་པར་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས། གསུམ་པར་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས། བཞི་པར་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས། ལྔ་པར་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས། དྲུག་པར་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བཅུ་གཉིས། བདུན་པར་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས། བརྒྱད་པར་སྟོང་ཆེན་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་གི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པ། དགུ་པར་འབུམ་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་དང་མཉམ་པ། བཅུ་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞལ་བལྟ་བ་དང་། ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཞིང་གཡོ་བར་བྱེད་པ་དང་། འོད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཞིང་དེ་དག་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འབྱེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང་། དུས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་བསྐལ་པ་དུ་མར་སྟོན་ཞིང་། བསྐལ་པ་དུ་མ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དེ་སྙེད་ལ་གཟིགས་པ་འཇུག་པ་དང་། རང་གི་ལུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དུ་མར་སྤྲུལ་བ་དང་། དེ་རེ་རེའང་འཁོར་དུ་མས་བསྐོར་བར་སྟོན་པ་རྣམས་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འབྱུང་བའོ། །བཞི་པ་མཐར་ཐུག་སའི་ཐོབ་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་ས་བཅུ་རྫོགས་ནས་འོད་ཟེར་མང་པོ་བཀྱེ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་བཅུ་གཅིག་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཆགས་པ་མེད་པས་བཅུ་གཉིས་མ་ཆགས་པདྨ་ཅན་གྱི་ས་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་མཐར་ཐུག་པ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པས་བཅུ་གསུམ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའམ། ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་ནམ། ཁྱད་པར་ཆེན་པོའམ། རིག་པ་འཛིན་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ལྷུན་གྲུབ་

p. 925

ཏུ་རྫོགས་པའོ། །དེའང་ས་བཅུ་གསུམ་པ་ཉིད་ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ཆ་ནས་ཁྱད་པར་ཆེན་པོའོ། །དེའི་ངང་ལས་ལོངས་སྐུའི་འཆར་གཞི་བྱེད་པས་ཡི་གེ་ཚོགས་ཆེན། དེ་ཉིད་ཀུན་གྱི་བླ་མ་ཡིན་པས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ། ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་རིག་པ་འཛིན་པ་ཞེས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནས་དེ་སྐད་དུ་གྲགས་སོ། །ས་འདི་དག་ལ་སྐས་ཀྱི་གདང་བུ་ལྟར་མཐོ་དམན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ལ་སྐུ་གསུམ་གྱི་ཆ་ནས་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། །ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕྱེ་བས་དེ་དང་དེ་ལས་མང་བར་ཡང་གསུངས་ཏེ། བདེ་བ་ཚད་མེད་པས་བཅུ་བཞི་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ། བཅོ་ལྔ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན། བཅུ་དྲུག་པ་ཡེ་ཤེས་བླ་མ་ཞེས་གྲགས་ཤིང་། དོན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་གྲུབ་བསལ་མེད་པས་ས་གཅིག་ཏུའང་བཤད་དེ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དབྱེ་བ་མེད་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་གཅིག་པ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། གཅིག་ནི་ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ས། །ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གསུམ་སྟེ། རིག་འཛིན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ། དེས་གྲུབ་པ་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ། དེ་མཐར་ཕྱིན་པ་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། རྒྱུ་དངོས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གནས་ལུགས་རྒྱུད་ལ་འབྱོར་བའི་གཟུང་ནི་འབྲས་བུ་རིག་འཛིན་བཞིར་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་ཤེས་ནས་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྐྱེད་རྫོགས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་འབྱོར་བའི་གཟུངས་ནི། འབྲས་བུ་རིག་འཛིན་བཞིར་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཤེས་ནས་བསྒྲུབས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་གོམས་ཤིང་འདྲིས་པར་བྱས་པས་ནུས་མཐུ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གང་གྱུར་པ་དེ་ནི། རྒྱུ་ས་བོན་གྲུང་པོ། རྐྱེན་ཆུ་ལུད་ཀྱིས་བྲན་པས། འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་ནས་སྟོན་ཐོག་གི་བར་དུ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་

p. 926

རིག་འཛིན་གྱི་བར་དུ་འབྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་དེའི་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རིག་འཛིན་རྣམས་ནི་རྒྱལ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཞིང་ཡང་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་གྲགས་ཤིང་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ག་གེ་མོ་ཞིག་ན། རིག་འཛིན་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གནས་ཏེ། དུས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བསྒྲུབ་བོ་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་དེས་གྲུབ་པ་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་གཉིས་ལས། འགྲོ་བ་གང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ནི། རིག་འཛིན་དེ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་གླིང་བཞིའི་མི་དང་འདོད་པའི་ལྷ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡི་གནས་སུ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱོན་མེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་འཛིན་མོད་ཀྱི་གནས་རིག་དེ་དག་གི་འགྲོ་བ་རྣམས་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་མཚུངས་པའམ་སྐལ་བ་མཉམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འགྲོ་བའི་གནས་རིགས་སོ་སོའི་ལུས་སུ་སྣང་ཡང་སྐལ་བ་དང་ཡོན་ཏན་མི་མཚུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའང་སྐྱེ་བ་འཛིན་ཚུལ་བཞི་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ལས་དང་ནི། །གཞན་དོན་སྨོན་ལམ་དབང་དག་དང་། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དབང་འབྱོར་པའི། །དབང་གིས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སར་ལས་བཟང་ངན་གྱིས་མཐོ་རིས་དང་ངན་སོང་དུ་སྐྱེའོ། །ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་དུ་སྨོན་ལམ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྤྲུལ་པས་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ། །དག་པ་ས་གསུམ་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དབང་འབྱོར་བས་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་སྐྱེ་བར་སྣང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྤྲུལ་པས་དབང་འབྱོར་བ་ཆེན་པོའི་རོལ་པ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པར་སྣང་ངོ་། །འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་མཚན་ཉིད་པ་མེད་དེ། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་ཆུ་བོ་ལས་བརྒལ་བའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ཐུགས་རྗེས་སྤྲུལ་པ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འཕགས་

p. 927

པས་འཆི་དང་ན་བ་དང་། །རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྩད་ནས་སྤངས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་དབང་གིས་སྐྱེ། །དེ་ལ་དེ་མེད་ཕྱིར་དེ་མེད། །ཇི་བཞིན་ཡང་དག་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་སོགས་རྣམས་ལས་འདས་གྱུར་ཅིང་། །སྙིིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་། །འཆི་དང་རྒ་དང་ན་བར་སྟོན། །ཞེས་པ་དང་། སྡུད་པ་ལས། རྒ་དང་ན་དང་འཆི་བ་མེད་ཀྱང་འཆི་འཕོ་སྟོན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རིག་འཛིན་ནི་ལས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཟད་དེ་ལུས་བོར་མ་ཐག་ཏུ་འཕགས་པའི་ས་ཐོབ་པས་སྦྱོར་ལམ་མཐར་ཐུག་དང་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ནས་ཀྱང་ངན་འགྲོ་མེད་པར་མངོན་རྟོག་རྒྱན་གྱི་དྲོད་ཀྱི་སྐབས་སུ། ཐེ་ཚོམ་མི་དལ་ཟད་པ་དང་། །ཞེས་པའོ། །དེས་ན་སྨོན་ལམ་གྱིས་དག་པའི་ཞིང་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་སྐྱེའོ། །ཚེ་དབང་དང་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ཏེང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྐྱེ་བས་དོན་བྱེད་ཀྱི། སྐྱེ་བ་རང་མཚན་པ་མེད་དེ། ལུས་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་སྐུར་གནས་གྱུར་པས་འཇིག་འབྲལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷུན་གྲུབ་ནི་དབང་འབྱོར་བའི་སྐྱེ་བ་གང་ལ་གང་འདུལ་དེར་སྣང་བས་སྤྲུལ་པ་འགྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ས་གང་གིས་བསྡུས་པ་ནི། རིག་འཛིན་དང་པོ་གསུམ་རྒྱུའི་སས་བསྡུས་ཤིང་། ཕྱི་མ་འབྲས་བུའི་སས་བསྡུས་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པས་ཁྱད་པར་གྱི་སས་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་ས་ལ་གནས་འགྱུར་ཡིན། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྫོགས། ། ཞེས་སོ། །རྒྱུའི་སས་བསྡུས་ཚུལ་དུ་བཤད་ན། རིག་འཛིན་དང་པོ་གསུམ་པོ་དེ་མི་དང་ལྷ་དང་ཚངས་པ་ཡི་སྐྱེ་བ་འཛིན་མོད་ཀྱི། ཁྱད་པར་དུ་ས་བཅུ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ས་བཅུའི་ངོ་བོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་པོ་ཀུན་ཏུ་རྫོགས་པར་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་སས་བསྡུས་ཚུལ་དུ་བཤད་ན། ལྷུན་གྲུབ་དེ་ཁྱད་པར་གྱི་ས་བཅུ་གསུམ་

p. 928

རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་པོ་ཀུན་ཏུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཁྱད་པར་གྱི་སས་བསྡུས་ཚུལ་བཤད་ན་རིག་འཛིན་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུའི་རིག་འཛིན་ལ་གནས་པར་ངེས་པས་ཁྱད་པར་གྱི་ས་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ས་དེ་ཉིད་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྫོགས་པར་བསྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་དཔེར་ན་ལྕགས་ཀྱུས་ཟིན་པའི་ཉ་སྐམ་སར་བཏོན་པ་བཞིན་ཞེས་པའོ། །གསུམ་པ་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ནི་བཅུ་གཅིག་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས་ནི་ཐབས་མཐར་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་སྤྲུལ་པ་དང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་ས་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། འོད་ཟེར་བཀྱེ་བའི་གདུལ་བྱ་སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་སའོ། །ཞེས་སོ། །ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་མཆོག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་མཐར་ཐུག་པ་བཅུ་གཉིས་མ་ཆགས་པ་པདྨ་ཅན་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་ཁམས་རྩོལ་མེད་དུ་རང་སྣང་བའི་ས་སྟེ། ཀུན་གསལ་ལས། པདྨ་ཅན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བའོ། །ཞེས་སོ། །ཤེས་རབ་མཆོག་གིས་ལོངས་སྤྲུལ་གཉིས་ཆོས་སྐུའི་གཞི་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དེའི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་གཞིར་གྱུར་པས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཞིང་ཁམས་གདོད་མའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སྟེ། གཅིག་དང་དུ་མ་བྲལ་བ་ཡི། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་མི་གཟིགས་ཏེ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གནས་མེད་སྣང་། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ས་ཡི་ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དང་ཀུན་ཏུ་འོད་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་

p. 929

ཕྱེ་བ་སྟེ། བཙལ་བ་མེད་པར་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་གི་ཐོབ་བྱའོ། །རྨད་གསུམ་པ་ཚོགས་ཀྱི་རྟེན་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་འདུས་པ་ཆེན་པོས་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་བསྐྱེད་རྫོགས་བསྟན་པ། ཚུལ་དེས་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་འགྲུབ་པ། ཕྲ་མོའི་ཉེས་པས་མི་གོས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། བསྒོམ་ཚུལ་དངོས་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་སྔོན་དུ་སོང་བས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་ཏུ་དྭངས་པའི་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་འོད་དང་བཅས་པའི་ནང་ན་ཉི་ཟླ་པདྨའི་གདན་ལ། ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སྟངས་དཔྱལ་གཉིས་ཟུང་དུ་སྦྱོར་བས་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་མཉམ་བཞག་དང་བཅས་པའི་སྐུ་ལས་འོད་ཟེར་དུ་མ་འཕྲོ་བར་བསྒོམ་མོ། །དེའང་ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་རྒྱུ་ཐ་དད་ཞིང་ཐ་དད་དུས་ཐ་དད་ཚུལ་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་ཏེ། དེའང་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་ཡིན་གྱི། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐེག་པས་གཞན་ལ་ཆོས་སྐུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། ལོངས་སྐུ་འགག་པ་མེད་པ་འོག་མིན་ན་བཞུགས་པ་དག་གིས་བསྡུས་པས་དེའི་ཕྱིར་རང་གཞན་གྱི་སྐུ་གང་མོས་ཤིག་བསྒོམས་པས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་བྱེད་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ་ཟུང་ཅིག་བསྒོམས་པས་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་ལུས་པར་ནི་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་གཅིག་ཏུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འཐད་པ་དགོད་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལྷ་དེ་རང་གི་སེམས་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྙམ་པ་དང་། ཡང་ལྷའི་རང་བཞིན་གཞན་ཞིག་ནས་འོང་བས་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་སྤང་བའི་ཕྱིར། འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་བཞི་དང་ཤར་ལ་སོགས་

p. 930

པའི་ཕྱོགས་བཅུ་པོ་གང་ནས་ཀྱང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སེམས་ལས་ལོགས་སུ་གྱུར་པའི་རང་མཚན་པ་ཞིག་སྒྲུབ་རྒྱུའམ། འབྱོན་འབྱོན་པོར་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་ཉིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་གཞན་ནས་སངས་རྒྱས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེའམ། སེམས་འདི་ཉིད་ད་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་བོན་ནམ་རྒྱུ་ཡིན་པ་སྦྱངས་པས་ནམ་ཞིག་ན་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་གྱི་ད་ལྟ་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་སྟེ་ཡུལ་དུས་གཞན་དུ་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སེམས་ལས་གཞན་དུ་མ་འཚོལ་ཞིག་ཅེས་གདམས་སོ། །དེ་སྐད་དུའང་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ངུའི་མདུན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཞིག་བཞུགས་པ་དེས་ལུང་བསྟན་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། རྟག་ཏུ་ངུ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་གང་ནས་བྱོན། གང་དུ་བཞུད་སྙམ་མོ། ཞེས་པ་ནས། ཆོས་འཕགས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་གང་ནས་བྱོན་པའང་མེད་ཅིང་གང་དུ་བཞུད་པའང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་གི་རྨི་ལམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱོན་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ན། དེ་གང་ནས་བྱོན་པའམ་བཞུད་པ་ཡོད་དམ། རྟག་ཏུ་ངུས་སྨྲས་པ། དེ་ནི་མ་མཆིས་ཏེ་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས་གཞན་མེད་དོ། །ཆོས་འཕགས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལས་གུད་ན་མེད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་དང་། སེམས་རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མི་འཚོལ་བའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ཚུལ་དེས་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་འགྲུབ་པ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་གཅིག་གི་བསྐྱེད་རྫོགས་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ཞིང་བསྒོམ་པར་བྱས་པས་དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་

p. 931

འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉི་ཟླ་གྲུབ་པ་ན་དེའི་འོད་ཟེར་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཉེས་པ་ཕྲ་མོས་མི་གོས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པས་སྤང་བླང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དོན་རྟོགས་ནས་རྫོགས་རིམ་ལ་དབང་འབྱོར་བས་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཆོ་ག་ཕྲ་མོ་རྣམས་ལ་ལྷག་གམ་མ་ཚང་ནའང་། ཆོ་གའི་ཡན་ལག་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ཉིད་དག་སྟེ་དེའི་ཉེས་པ་མེད་པ་དངོས་གྲུབ་ལ་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལས། ཆོས་ཉིད་དག་པས་རྣལ་འབྱོར་བས། །བསྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་ལས་རབ་དག །ལྷག་དང་མ་ཚངས་ཉེས་བྲལ་ཅིང་། །དངོས་གྲུབ་ཡ་མཚན་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །དེའང་མཚན་བཅས་བསྐྱེད་པ་དང་མཚན་མེད་རྫོགས་པའི་རིམ་པར་སྤྱི་ལ་གྲགས་ཀྱང་། རྣལ་འབྱོར་བའི་བློ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་གང་བསྒོམ་ཀྱང་མཚན་བཅས་ལས་མི་འདའ་ཞིང་། བློ་མཚན་འཛིན་མེད་པའི་ཚེ་ཅི་བསྒོམས་ཀྱང་མཚན་མེད་ཡིན་ཏེ། རྔམ་གློག་ལས། དེས་ན་རྣལ་འབྱོར་སྐྱེས་བུ་ཡིས། །མཚན་མེད་ངང་ལ་གནས་བཅས་ནས། །མཚན་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པར་བྱ། །མཚན་མ་མེད་དང་མཚན་མ་ཡང་། །ཐ་དད་མིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ། །དེ་ཉིད་ང་ཡི་ས་ཐོབ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་ཞེས་ཀྱང་དེ་ལ་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། ཡང་། ཇི་སྲིད་མཚན་མར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་མཚན་བཅས་འཇིག་རྟེན་པ། །ནམ་ཞིག་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། །དེ་ཚེ་རབ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདས། །སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཞིང་། །ཉོན་མོངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་རང་སྣང་དག་པའི་འཁོར་ལ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོལ་མོའི་སྤྲིན་བཀོད་པའི་མཆོད་པ་ཕྱོགས་བཅུར་མི་སྒྲིབ་པར་གསལ་བའི་རྒྱན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རང་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཉེས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཐབས་ཀྱི་རོལ་པ་མཆོག་ཏུ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་སྣང་བཅས་ཚོགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས། ལམ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྒྲུབ་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །

p. 932

དོན་གཉིས་པ་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དོན་གྱི་འབྲེལ་དགོད། ཚིག་གི་དོན་བཤད། སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལམ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་དེ་ནས་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུས་ནས་གནས་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པའི་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་རོལ་ཏེ། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དམ་ཚིག་ནི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་གསང་བའི་རང་བཞིན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོའི་སྤྲིན་སྐལ་བ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བཀོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་མན་ངག་དམ་པའི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་དག་བརྗོད་པར་མཛད་དོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དོན་གསང་བ་རྡོ་རྗེའི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ལ་གནས་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། དོན་ངོས་བཟུང་བ་ནི་སྤྱིར་ཐེག་པ་སོ་སོའི་དོན་མཐར་ཐུག་རང་རང་གི་སྟོན་བྱེད་སློབ་དཔོན་ལ་རག་ལུས་ཤིང་། ཁྱད་པར་དུ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མཐར་ཐུག་པ་རྒྱུད་ལུང་གི་གཞུང་ཚིག་ལ་གབ་ཅིང་སྦས་པ་རྣམས་བླ་མའི་ཐུགས་ལ་གནས་པས་གདམས་ངག་འདོད་པས་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱ་བ་ལ་ཐུག་གོ །དེའང་ཐེག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་བརྗོད་ལས་འདས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་རིས་གྲངས་མེད་པ་ན་ཡོད་པས་མ་ངེས་མོད་ཀྱི། ད་ལྟའི་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་དང་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདིིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་བཀོད་ཅིང་། དམན་པ་དང་མཆོག་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་དང་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཚུལ་རྣམས་རེ་ཞིག་བསྡུས་ན་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་ཡང་དག་པའི་དོན་མ་རྟོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་བ་སྟེ། ལེགས་པ་ཙམ་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བས་བདེ་འགྲོ་བསྒྲུབ་

p. 933

པ་སོར་བཞག་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པའོ། །དེའི་དོན་དགེ་བ་བཅུས་འདོད་པའི་ལྷ་དང་མིར་འཕེན་ཅིང་། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཁམས་གོང་མ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དབུ་མ་ལས། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཡང་དག་ལྟ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ཕྱལ་བ་དང་རྒྱང་འཕེན་པ་གཉིས་ལ་འདོད་པས་ནི་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་མ་འགྲིག་ཅིང་ཐེག་པའི་རྣམ་དབྱེ་མ་ཕྱེད་པར་ཟད་དོ། །དེའང་སྔར་ཐེག་པ་ལྔའི་སྐབས་སུ་ལྷ་མའི་ཐེག་པ་གསུངས་པ་དང་། ཐེག་པ་སྲིད་དོ་ཅོག་གི་དོན་འདིར་བསྡུས་པས་སོར་བཞག་གི་ཐེག་པ་ལ་བརྗོད་དོ། །ཕྱལ་བ་དང་རྒྱང་འཕེན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པའི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ནང་ཚན་ཡིན་པས་འདིར་མ་འབྲེལ་ལོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་དེ། ལྟ་བ་ལོག་པའི་གྲངས་ཀྱིས་དེའི་དབྱེ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀྱང་བསྡུ་ན་རྟག་པར་ལྟ་བ་སྡེ་བཞི་ཆད་པར་ལྟ་བ་དང་བཅས་པས་ཏིར་ཏི་ཀ་སྡེ་ལྔར་གྲགས་སོ། །རྟག་པ་བཞི་ནི། དབང་ཕྱུག་རྟག་པར་སྨྲ་བའི་རིག་པ་ཅན་དང་། ཁྱབ་འཇུག་རྟག་པར་སྨྲ་ཁྱབ་འཇུག་པ་དང་། གཙོ་བོ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་པ་དང་། རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པར་སྨྲ་བ་བྱེ་བྲག་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དྲང་སྲོང་སེར་སྐྱ་དང་། གཟེག་ག ཟན་དང་། རྐང་མིག་པ་དང་། འུག་ཕྲུག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི་རྒྱང་འཕེན་པའམ། ཚུ་རོལ་མཛེས་པར་སྨྲ་བའམ། ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕུར་བུ་ལྷར་འཛིན་པའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་སྟེ། རྟག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ནི་བདག་གམ་གཙོ་བོ་རྟག་པ་གཅིག་པུ་རང་དབང་ཅན་ཡིན་ཞིང་། འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྙིང་ལ་གནས་པར་འདོད་ཅིང་། དབང་ཕྱུག་ཁྱབ་འཇུག་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྟག་པས་མཐོ་རིས་སམ་ངན་སོང་དུ་འཕེན་པར་འདོད་ལ། ཆད་པ་པས་མའི་མངལ་དུ་བདག་གློ་བུར་དུ་བྱུང་ནས་གནས་ལ། ཤི་བས་ཚེ་བདག་རྒྱུན་ཆད་པས་ན་སྔ་ཕྱིའི་མུར་ཐུག་སྟེ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་། ཐར་བ་དང་ཐམས་

p. 934

ཅད་མཁྱེན་པ་མེད་པར་འདོད་པས་མུར་ཐུག་པའམ་རྒྱང་འཕེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསྡུ་ན་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ཙམ་རྟོགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་གཉིས་ཏེ། བདག་མེད་གཅིག་དང་ཕྱེད་དང་གཉིས་རྟོགས་ཤིིང་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ལ་དབྱེ་ན་རྩ་བའི་སྡེ་བཞི་གྱེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །དེའང་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་ལས་ཕྱེ་བ་བདུན་ཏེ༑ འོད་སྲུང་བའི་སྡེ། ས་སྟོན་པའི་སྡེ། ཆོས་སྲུང་བའི་སྡེ། མང་དུ་ཐོས་པའི་སྡེ། གོས་དམར་ཅན་གྱི་སྡེ། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བའི་སྡེ། རྩ་བའི་གྱེས་གཞི་དང་བདུན་པོ་འདི་དག་ནི་རྒྱལ་རིགས་སྒྲ་གཅན་འཛིན་རབ་ཏུ་བཟང་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྲས་སུ་གྱུར་པ་དེའི་སློབ་བརྒྱུད། སྃསྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ་སྨྲ་ཞིང་སྣམ་སྦྱར་གྱི་སྣམ་ཕྲན་དགུ་ཡན་ཆད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་མན་ཆད་དེ། རྟགས་སུ་ཨུཏྤལ་དང་པད་མ་དང་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བའོ། །ཕལ་ཆེན་བའི་སྡེ་ལས་ཕྱེ་བ། ཤར་གྱི་རི་བོའི་སྡེ། གངས་ཀྱི་རི་བོའི་སྡེ། རྟག་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ། གྱེས་གཞི་དང་ལྔའོ། །འདི་དག་ནི་བྲམ་ཟེའི་རིགས་གནས་བརྟན་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོའི་སློབ་བརྒྱུད། པྲ་ཀྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་། སྣམ་སྦྱར་གྱི་སྣམ་ཕྲན་དགུ་ཡན་ཆད་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་མན་ཆད་དེ་རྟགས་སུ་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བ་དང་དཔལ་བེའུ་འབྱུང་བའོ། །གནས་བརྟན་པའི་སྡེ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྒྱལ་བྱེད་ཚལ་ན་གནས་པའི་སྡེ། འཇིགས་མེད་རི་ལ་གནས་པའི་སྡེ། གཙུག་ལག་ཁང་ན་གནས་པའི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སྨྱུག་མ་མཁན་གྱི་རིགས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་འཕགས་པ་ཀཱ་ཏྱ་ཡཱ་ན་ཆེན་པོའི་སློབ་བརྒྱུད། ཨ་ཝ་བྷྲྃ་ཤའི་སྐད་དུ་སྨྲ་བ། སྣམ་ཕྲན་དགུ་ཡན་ཆད་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་མན་ཆད་ལ་རྟགས་སུ་དུང་བྲིས་པའོ། །མང་པོས་བཀུར་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ས་སྒྲོག་རིགས་ཀྱི་སྡེ། བསྲུང་བ་པའི་སྡེ། གནས་མ་བུའི་སྡེ། འདི་དག་འདྲེགས་མཁན་གྱི་རིགས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་འཕགས་པ་ཉེ་བ་འཁོར་

p. 935

གྱི་སློོབ་བརྒྱུད། བི་ཤ་ཙིའི་སྐད་དུ་སྨྲ་བ། སྣམ་ཕྲན་ནི་གནས་བརྟན་པ་དང་མཐུན་པའོ། །དེ་དག་གིས་གང་ཟག་གི་བདག་དང་ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་ཕུང་པོ་དང་། དེ་ལས་གཞན་ནའང་མེད་པར་རྟོགས་པས་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ལ་དབྱེ་ན། ཚོགས་སྤྱོད་ཆེ་བ། ཆུང་བ། བསེ་རུ་ལྟ་བུ་གསུམ་མོ། །ལྟ་བ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་། ཕྱི་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཕྱེད་དང་གཉིས་དང་། སྲིད་པ་ཐ་མས་དུས་སུ་རང་གི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་བླ་མ་ལ་དངོས་སུ་མི་ལྟོས་པར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་རང་ཤར་དུ་རྟོགས་ནས་གྲོལ་ཏེ། བརྡའི་ཆོས་སྟོན་གྱི་ངག་གིས་མི་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཡང་དག་པ་ཉིད་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་མ་རྟོགས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་སྟེ། རྒྱུ་སེམས་ཅན་གྱིས་ཚོགས་གཉིས་བསྒྲུབས་པས་འབྲས་བུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དུ་མ་ནས་སངས་རྒྱས་གདོད་འགྲུབ་པར་འདོད་པ་སྟེ། །དབྱེ་ན། དབུ་མ་དང་། སེམས་ཙམ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཕྱི་སྣོད་དུ་སྣང་བ་སེམས་སུ་ཁས་བླངས་ནས། སེམས་དེ་ཡང་རང་རིག་པ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པར་བདེན་པ་དང་བརྫུན་པར་འདོད་པས་རྣམ་བདེན་བརྫུན་གཉིས་ཏེ། དབུ་མ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ལས། གང་དག་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་རང་གི་སེམས་སུ་ཁས་བླངས་ནས། སེམས་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་མེད་པ་བདེན་པའམ་བརྫུན་པར་སྨྲ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཕྱོགས་གཉིས་པོ་དགག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་སོ། །དབུ་མ་ལའང་གཉིས་ལས། རང་རྒྱུད་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་དག་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ལྟར་གྲུབ་ཅིང་། དོན་དམ་པར་དེ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་ལྟར་འདོད་པའོ། །དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་པ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་མེད་པས་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དང་འདྲ་བར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་གང་དུ་འང་གྲུབ་པ་མེད་ཅིང་མཐའ་བཞིའི་དྲི་མ་ལས་འདས་པར་འདོད་དོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྟ་བ་

p. 936

བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཐག་བཅད་ནས་ལམ་མི་དགེ་བ་འདོར་ཞིང་དགེ་བ་བསྒྲུབ་ལ་འབྲས་བུ་ཕྱིས་འགྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ཏེ། ཐེག་པ་གོང་མས་གཞལ་དུས་དེ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་ཅིང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འདོད་ཀྱང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་མཉམ་པའི་དོན་མ་མཐོང་བ་དང་། ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་མེད་པའི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་པ་དང་ཐབས་ཉུང་ཞིང་དཀའ་ཚེག་དང་བཅས་པས་དུས་རིང་མོ་ཞིག་ན་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་ཤེས་རབ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་ཐབས་ཀྱིས་འཕགས་སོ་ཞེས་འདོད་པའང་འདྲེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་ཁྱད་ཞུགས་ཤིང་གོང་དུ་འཕགས་པས་ཐབས་དེས་བཞག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་ཁྱད་འཕགས་ཤིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་པ་དང་། ད་ལྟའི་སེམས་འདི་ཉིད་སྤུ་མ་བརྗེས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ལ་ག་ལ་ཡོད། དེས་ན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀས་འཕགས་ཏེ། ཚུལ་གསུམ་གྱི་སྒྲོན་མ་ལས། དོན་གཅིག་ན་ཡང་མ་རྨོངས་དང་། །ཐབས་མང་དཀའ་བ་མེད་པ་དང་། །དབང་པོ་རྣོན་པོའི་དབང་བྱས་པས། །སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལ་རྨོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །གཞན་ཡང་ཐེག་པ་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས་ཀྱང་། དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། །གྲོགས་ཀྱི་མཐུ་དང་སྤྱོད་པ་ཡིས། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི། །ཆེན་པོའི་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས། །ཞེས་པ་དང་། ཐབས་ཞགས་ལས་ཀྱང་། གསང་སྔགས་ཚུལ་ཆེན་ཤིན་ཏུ་རྨད་བྱུང་ནི། །ལམ་གྱི་ནང་ནས་ཉེ་ལམ་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཐབས་ཀྱི་ནང་ནས་མ་ནོར་དམ་པ་ཉིད། །ཤེས་རབ་ནང་ནས་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན། །ཞེས་སོ། །གཙང་སྦྲ་དང་དཀའ་ཐུབ་གཙོ་བོར་བྱེད་པས་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་

p. 937

འདུལ་བ་ནི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་དེ། དབྱེ་ན་སེམས་བསྐྱེད་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷ་བསྒྲུབ་པ་དང་། དཀའ་ཐུབ་དང་སྨྱུང་གནས་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷ་བསྒྲུབ་པ་དང་། རིག་གཏད་རྗེས་གནང་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་གསུམ་དུ་ཡོད་དོ། །དེའང་གཟའ་སྐར་དང་དུས་ཚིགས་བཟང་པོ་ལ་སྒྲུབ་པའི་མགོ་བརྩམ་ཞིང་འཇུག་པ་དག་གྲོལ་ཏུ་བྱེད་དོ། །དགོངས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དེ། ཨ་པཱི་པྲ་ཡི་སྒྲ་ལས་སེམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཙོ་བས་ལྷ་བསྒྲུབ་བོ། །དེའང་དབང་མ་ཐོབ་པར་ལྷ་བསྒྲུབ་པའི་ལུགས་མེད་དོ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་གསལ་བོར་སྟོན་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་དེ། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་ཅན་ཐེག་པ་འོག་མ་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་གསང་བའོ། །དབྱེ་ན་བསྐྱེད་རིམ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ཕའི་རྒྱུད་དང་། རྫོགས་རིམ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་མའི་རྒྱུད་དང་། ཟུང་འཇུག་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྒྱུད་དོ། །ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གསང་བའི་དོན་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བར་སྟོན་པ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རང་བཞིན་དང་ཐབས་ཁྱད་པར་གྱིས་གསང་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་སྟོན་པ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཟུང་འཇུག་གི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ། སེམས་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་སེམས་ཀློང་ཡེ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ། ཡེ་ཤེས་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་འོད་གསལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་པ་སོ་སོའི་ཚུལ་རྣམས་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དོན་དེ་གང་གི་དབྱིངས་ན་གནས་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི་ཐེག་པ་དེ་དག་གི་དོན་རྣམས་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་ལ་གནས་ཤིང་། གཞུང་ཡང་ཡི་གེ་སིལ་བུའི་ཁོང་ན་གནས་ཏེ། དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཨ་དང་མ་འདུས་པ་ལས་རང་གི་མར་མཚོན་པ་ལྟ་བུའི་མིང་འབྱུང་ཞིང་། མིང་དུ་མ་ཚོགས་པའི་སྤྱི་ལ་ཚིག་རྣམས་བརྟེན་པའི་ཚིག་གིས་ཤློ་ཀ་དང་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་སམ་རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་

p. 938

ལུས་གྲུབ་ཅིང་། སོ་སོའི་གཞུང་དེས་རང་རང་གི་བརྗོད་བྱའི་དོན་རབ་ཏུ་མཚོན་ཏེ་གནས་སོ། །གསུམ་པ་དོན་དེ་མ་ནོར་བར་གང་གིས་སྟོན་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་གཞུང་ཚིག་སོ་སོའི་ཁོང་ན་རང་རང་གི་བརྗོད་བྱའི་དོན་གནས་ཤིང་། ཁྱད་པར་དུ་རང་བཞིན་གསང་བའི་སྙིང་པོ་འདི་རྒྱུད་ཚིག་སོ་སོའི་ཁོང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་དོན་རྣམས་གབ་ཅིང་། ཐ་མལ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བསྒྲག་ཏུ་མི་རུང་བའི་གསང་བ་ཟབ་མོ་རྣམས་སྐལ་མེད་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྡ་ལ་སོགས་པས་སྦས་པའི་རང་བཞིན། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་དོན་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་འབྱིན་པ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེའི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ལ་གནས་པས་དེ་ལ་ཕུག་ཅིག་པའོ། །ཁ་ཅིག་འོག་མིན་དུ་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་འབྱིན་ལ། ཐ་མལ་པ་རྣམས་ལ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་འབྱིན་ཟེར་བ་ནི་འགྲིག་འགྲིག་འདྲ་ཡང་མ་འབྲེལ་ཏེ། རྒྱུད་འདིའི་ཁོང་ནས་དོན་འབྱིན་པ་རྒྱུད་གསུང་བ་པོ་ལས་གཞན་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་འཆད་ཉན་བྱེད་ཅིང་དོན་འབྱིན་པ་ག་ལ་རིགས་དེ་བས་དོན་མ་གོ་བར་ཟད་དོ། །གཉིས་པ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྙིང་པོའི་ཟབ་དོན་དངོས་བསྟན་པ། དེ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཚུལ། གང་ལ་གདམས་པའི་སྣོད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མདོར་བསྟན་པ། རྒྱས་པར་བཤད། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། ཐབས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ནི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སངས་རྒྱས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ལས། ཕྱིས་ལམ་གྱིས་སྔར་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པ་ནི་གཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་ཆས་སུ་ལྡན་པའི་

p. 939

རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་ཡེ་ནས་ཡིན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ནི་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསལ་འདེབས་ཤིང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་ཕན་མི་ཐོགས་པས། གཞི་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་ལམ་གྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་ཏེ། གསེར་དང་དངུལ་གྱི་རྡོའི་ཁམས་ལ་གསེར་དངུལ་དུ་ཡོད་ཀྱང་། བཞུ་བཏུལ་མ་བྱས་ན་མི་སྣང་བ་དང་། དུང་དཀར་པོར་གནས་ཀྱང་བད་ཀན་མ་སྦྱངས་ཀྱི་བར་སེར་བོར་སྣང་བས་བད་ཀན་སྦྱོང་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཤེས་རབ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ནི་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར། རྟོག་ཚོགས་ཉོན་མོངས་སུ་སྣང་བ་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་མ་སྤངས་རང་སར་དག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་སྟེ་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བའོ། །གསུམ་པ་གཉིས་མེད་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་ནི། སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་ན་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་གསང་བའི་ཐིག་ལེ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། རྐྱེན་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་ཉམས་སུ་བླངས་ན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་འདི་ནི་རྒྱུད་འདིར་ཤིན་ཏུ་གབ་ཅིང་སྦས་པས་སྔོན་གྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་མཁན་པོ་ཕལ་གྱིས་མ་རྟོགས་པར་སྣང་ངོ་། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕྱི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ། ནང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་གསང་བ་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། ལྟ་བས་ཐག་བཅད་པ་ནི་ཕྱི་འབྱུང་བ་ལྔར་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་མེད་བཞིན་སྣང་བའི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་ལུགས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ་གདོད་མ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རིགས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་བའམ་ཡུམ་དུ་གནས་པའོ། །དེའང་ཆོས་ཅན་སྣང་བ་ལ་ཆོས་ཉིད་

p. 940

སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་དུ་གནས་པའི་དོན་ཏེ། ངེས་བརྗོད་བླ་མ་ལས། སྣ་ཚོགས་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་པ་དང་། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ་ཞེས་སོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་ཡབ་ལྔའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཟུགས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། །དེའང་འབྱུང་བ་དངོས་ནི་ནང་གི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པའི་རང་བཞིན་སྲ་བ་དང་གཤེར་བ་དང་དྲོ་བ་དང་ཡང་ཞིང་གཡོ་བ་དང་གོ་འབྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་འདི་དག་ནི་འབྱུང་འགྱུར་རམ་འབྱུང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཞིན་དང་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་ནང་གི་རྣམ་པ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྣང་བའོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཆོས་ཅན་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ནི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ། གཟུགས་སྟོང་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དབུ་མ་ལས། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཞི་དང་རྩ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡུལ་ལ་མི་རྟོག་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཚོགས་སོ། །དེའང་རིག་པ་གསལ་བ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དབྱིངས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་བགྲང་བ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཚོགས་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དང་། འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིག་པ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་དང་སྒོ་བའི་བར་དུ་རྣམ་པར་དག་ལ། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཡང་སྣང་ལ་ངོ་བོ་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་སྟེ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པར་རོ་གཅིག་པས་བཟང་པོའི་ཆོས་ཉིད་གྲུབ་བསལ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཡེ་ནས་གནས་པ་ལ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་ལྟ་བའོ། །དེའང་དབུ་མ་ལས། དངོས་

p. 941

གཅིག་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །གང་གིས་དངོས་གཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བ། །དེ་ཡིས་དངོས་ཀུན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མཐོང་། །ཞེས་དང་། ཡུམ་བར་མ་ལས། ཆོས་གཅིག་ཤེས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་ཞི་བའི་རྣམ་པའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བསྒོམ་པས་ཉམས་སུ་བླང་བ་ནི་སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་ངོ་བོ་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཤེས་ནས་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པ་སྟེ། ལས་དང་པོ་པ་བློ་ཡི་ནུས་པ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་རིམ་གསལ་བར་བསྒོམས་པ་རིམ་གྱིས་མི་དམིགས་པའི་ངང་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་ཅིང་། གོམས་པ་ཀློང་དུ་གྱུར་པའམ་བློ་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་སྣང་སེམས་གང་ཤར་གྱི་རང་བཞིན་ཡེ་སྟོང་རྩ་བ་དང་བྲལ་བར་ལྟ་བའམ། བསྐྱེད་རིམ་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པའོ། །དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་ཞེན་མེད་པའི་བློ་སྤྲོོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ལྷག་པ་ཡི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཐུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལྔས་བལྟ་ཞིང་ཚང་བར་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་སྣང་བ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེར་འཛིན་མེད་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དགག་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་གྲོལ་བ་ནི་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཡང་དུག་ལྔ་ཤར་དུས་ངོས་ཟིན་པ་ཙམ་གྱིས་མ་སྤངས་གནས་སུ་དག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའོ། །ཡང་སེམས་རྩེ་གཅིག་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཚེ་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་སོ། །རིག་པའི་གསལ་དངས་མ་འགགས་པ་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས། གཉིས་འཛིན་མེད་པ་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས། ཡུལ་སྣང་མ་འགགས་པ་སོར་རྟོག་ཡེ་ཤེས། གཟུང་འཛིན་གྲོལ་བ་བྱ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས། དེའང་སྐབས་འདིར་བསྐྱེད་རིམ་

p. 942

དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེའི་ངང་ལ་བཞག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། བསྐྱེད་རིམ་སྨོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་བསྐྱེད་རིམ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སྦྱོར་བ་དེ་དག་གིས་ཕྱོགས་ཙམ་མ་མཐོང་ཞིང་འཛོལ་བར་ཟད་དོ། །གཉིས་པ་ནང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་དོན་དང་། གཞུང་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐབས་ལམ་དང་། གྲོལ་ལམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱ་མཚོ་ལས། བྱེ་བྲག་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བའི་སྟེང་འོག་སྒོ། །དབུག་དང་དགུག་པའི་ཐབས་ཉིད་དེ། །འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་སྲོག་ཤིང་གསུམ། །མེ་རླུང་འགྲོ་བས་ནམ་མཁའི་བ། །བཞོ་བས་སྟེང་དུ་རྣམ་པར་གྲགས། །བཀུག་པ་གསུམ་གྱི་སེམས་ལྔའི་རིམ་། །སྐྱེས་པས་བཅུ་དྲུག་ས་ཐོབ་པའི། །རང་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། །འཆིང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐར་པའི་ལམ་ཞེས་པས། འདི་ལ་གསུམ་སྟེ། སྟེང་སྒོ་རླུང་ལ་བསླབ་པ། འོག་སྒོ་ཐིག་ལེ་ལ་བསླབ་པ། དེའི་གྲོགས་ཙཎྜ་ལཱིའི་སྒོམ་ཐབས་སོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལ་རྩའི་གཙོ་བོ་གསུམ་སྟེ། གཡས་རོ་མ་དཀར་བ། གཡོན་རྐྱང་མ་དམར་བ། དབུས་ཀུན་འདུར་མ་མཐིང་ག་སྟེ། སྲོག་ཤིང་གསུམ་པོ་དེས་སྒོ་གསུམ་དང་དུག་གསུམ་གྱི་རྟེན་བྱེེད་པ། ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་གིས་སྦྱངས་པས་སྐུ་གསུམ་གྱི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །དེ་ལས་གྱེས་པའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ནི་སྤྱི་བོ་བདེ་ཆེན། མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད། སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དང་རླུང་བསྒོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེའི་སྟེང་དུ་ཙནྜ་ལཱི་བསྒོམ་པས་ལྟེ་བ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་དང་བཞིར་ཕྱེ་བའོ། །རྩ་འདབ་ཀྱང་རིམ་པ་བཞིན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། བཅུ་དྲུག་དང་། བརྒྱད་དང་། དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི འོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱེ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་ལས། སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། །རྩ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རིགས་བཤད་དོ། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །རྩ་དེ་དག་ཏུ་ཉིན་ཞག་ཕྲུགས་གཅིག་ལ་ཡེ་

p. 943

ཤེས་ཀྱི་རླུང་བག་ལ་ཞ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གྲངས་མཐུན་པར་རྒྱུ་ཡང་། གསལ་པོར་མི་རྒྱུ་བས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞིང་། རླུང་བཅིངས་པ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་རླུང་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་བས་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཡོན་ཏན་འཆར་རོ། །སྤྱིར་རགས་པའི་རླུང་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་རགས་པར་རྒྱུ་བ་ནི་ལས་སམ་ཉོན་མོངས་པའི་རླུང་ཡིན་ལ། དེ་བཅིངས་པས་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ངོ་། །དེ་འང་གྱེན་རྒྱུ། ཐུར་སེལ། མཉམ་གནས་གསུམ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟེང་འོག་བར་གསུམ་ན་རྒྱུ་ཞིང་། ཕྱིར་འགྲོ་བ། ནང་དུ་འཇུག་པ། དེ་གཉིས་མཉམ་པར་གནས་པ་གསུམ་ལའང་དེ་སྐད་ཅེས་གྲགས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྣ་བུག་གཡས་ནས་རྒྱུ་བའི་ཕོ་རླུང་དང་། གཡོན་ནས་རྒྱུ་བའི་མོ་རླུང་དང་། མཉམ་པར་རྒྱུ་པའི་ཚེ་མ་ནིང་གི་རླུང་ཞེས་བྱའོ། །རླུང་གི་ཁ་དོག་ལྔ་ནི། ས་རླུང་སེར་པོ། ཆུ་རླུང་དཀར་པོ། མེ་རླུང་དམར་པོ། རླུང་གི་རླུང་ལྗང་གུ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའི་རླུང་ནི་མཐིང་ག་སྟེ། སྙིང་གའི་རྩ་འདབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བཞི་དབུས་དང་ལྔར་བརྟེན་ཞིང་། རླུང་དེ་དག་ཀྱང་དབུ་མར་ཚུད་པ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དུ་གྱུར་པས་རླུང་ལྔའི་གདངས་དུ་བ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་སྟོང་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་བྱ་བའི་རིམ་པ་ནི་རོ་རྐྱང་གི་སྣ་གཉིས་སྨིན་མཚམས་ནས་སྣ་བུག་གཡས་གཡོན་ལ་ཟུག་པ་ནས་རླུང་དལ་བུས་བཏང་བས་སྒྲིབ་པ་སངས་ཤིང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསལ་བཏབ། ནང་དུ་རྔུབས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དེ་ནས་ཞུགས་པ་མར་སྣ་གཉིས་སྤུ་ན་གུའི་མཚམས་ནས་དབུ་མར་ཆུད་པའི་ནང་དུ་སོང་བས་འཁོར་ལོ་བཞི་དང་རྩ་འདབས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བསྒོམ་ཞིང་ཐུབ་ཐང་དུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་ཅུང་ཟད་བརྟན་ནས་མན་ངག་དངོས་བསྒོམ་པ་ནི་རིམ་པས་བསླབ་ཅིང་གོམས་ནས་ཅིག་ཆར་དུ་བྱ་བ་ལ་བཞི་

p. 944

སྟེ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་མན་ངག་སྙིང་ལ་བསྒོམ་པ། ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་མན་ངག་ལྟེ་བ་ལ་བསྒོམ་པ། སྦྱོར་བ་དག་པའི་མན་ངག་མགྲིན་པ་ལ་བསྒོམ་པ། བརྡལ་ཁྱབ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་སྤྱི་བོ་ལ་བསྒོམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོམ་ན་དྭངས་མ་ལྔ་འདུས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་པ་ལྔའི་ངོ་བོ་ཡབ་ལྔའི་རྒྱུར་སེམས་སྦྱང་། དེ་བརྟན་ནས་འོད་ཀྱི་གང་བུ་ལྔ་ལ་སེམས་སྦྱང་། དེ་བརྟན་ནས་རིགས་ལྔའི་སྐུར་སེམས་སྦྱང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ལྟེ་བ་མགྲིན་པ་སྤྱི་བོ་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་གནས་སྐབས་སུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་ཅིང་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མཆོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་འོག་སྒོ་ཐིག་ལེ་ལ་བསླབ་པ་ལའང་གཉིས་ལས། རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཟླ་གསང་ལས། འདོད་ཆགས་མེད་ལ་བྱང་ཆུབ་མེད། །ཅེས་པ་དང་། རྒྱས་པ་ལས། ཉོན་མོངས་རང་དང་སྤྱི་བསྟན་པ། །མཚན་ཉིད་མ་ནོར་དོན་རྟོགས་ན། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ལམ་དུ་འགྱུར། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཀྱང་། །འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་མེད། །སྒྱུ་མའི་རྩལ་འཛིན་ཐབས་སུ་འགྲོ། །མཚན་རྣམས་མི་གནས་ཤེས་རབ་སྦྱོར། །ཞེས་པ་དང་། སྒྲོན་གསལ་ལས། སྐྱེས་བུ་འདོད་ཆགས་ཅན་དོན་དུ། །དེ་ཡི་བྱེད་པོ་རྡོ་རྗེ་སེམས། །ཞེས་པས་འདི་ལ་དབྱེ་བ་དང་། ས་ལམ་གྱི་རྫོགས་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དགའ་བ་དང་། མཆོག་དགའ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་དང་། དགའ་བྲལ་གྱི་དགའ་བ་བཞིའོ། །དེའང་རེ་རེ་བཞིན་དགའ་བའི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་གོ །དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་ལས། སྤང་བྱ་ལ་ལྟོས་པའི་དགའ་བ་བཞི་ནི། སྙོམ་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡབ་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་རགས་རིམ་སྤོང་བ་དགའ་བ་དང་། ཐབས་ཅད་སྤོང་བ་མཆོག་དགའ། ཡུམ་གྱི་རགས་རིམ་སྤོང་བ་དགའ་བྲལ། ཐམས་ཅད་སྤང་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་འོ། །གནས་ལ་

p. 945

ལྟོས་པའི་དགའ་བ་བཞི་ནི་ཡབ་ཀྱི་ལུས་ཁོལ་བུར་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་དགའ་བ། ཁྱབ་པར་སྐྱེས་པ་མཆོག་དགའ། ཡུམ་ལ་ཁོལ་བུར་སྐྱེས་པ་དགའ་བྲལ། ཁྱབ་པར་སྐྱེས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་འོ། །གོ་རིམ་ལ་ལྟོས་པའི་དགའ་བ་བཞི་ནི་སྤྱི་བོར་དགའ་བ། མགྲིན་པར་མཆོག་དགའ། སྙིང་གར་དགའ་བྲལ། གསང་བར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་འོ། །གཉིས་པ་ས་ལམ་གྱི་རྫོགས་ཚུལ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལས་རིམ་ལས། གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བཅུ་དྲུག་པོ། །ཚོགས་སྦྱོར་ས་སོགས་དང་པོ་ནས། །མཐར་ཕྱིན་སངས་རྒྱས་ས་ཉིད་དེ། །གནས་བཞི་དེ་བཞིན་དབྱེ་བ་ལས། །གཉིས་པའི་བར་པ་རབ་དགའ་སོགས། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དང་ས་མཚན་ཉིད། །མཚུངས་ཕྱིར་རྫོགས་པར་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་པས། སྤྱི་བོ་ནས་རྡོ་རྗེའི་བར་དུ་ཡས་བརྟན་གྱི་དགའ་བ་བཞི་ཕྱེ་བས་བཅུ་དྲུག་ལ་རྒྱུའི་ས་རྣམས་རྫོགས་ཏེ། དེའང་དགའ་བའི་དགའ་བ་བཞི་ནི་ཚོགས་ལམ་མོ། །མཆོག་དགའི་དགའ་བ་ནི་སྦྱོར་ལམ་མོ། །མཆོག་དགའ་ནི་ས་དང་པོ། དགའ་བྲལ་ནི་གཉིས་པ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་ནི་འོད་བྱེད་པའོ། །དགའ་བྲལ་གྱི་དགའ་བ་ས་བཞི་པ། མཆོག་དགའ་ལྔ་པ། དགའ་བྲལ་དྲུག་པ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་བདུན་པའོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དགའ་བ་ས་བརྒྱད་པ། མཆོག་དགའ་དགུ་པ། དགའ་བྲལ་བཅུ་པ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས་སྟེ། དེའི་ཚེ་སྙིགས་མ་གཉིས་ནང་དུ་ལུས། དྭངས་མ་གཉིས་རྡོ་རྗེའི་རྩེར་ཟིལ་པ་ལྟ་བུར་བྱུང་བ། ཡུམ་ལའང་དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་རྫོགས་པས་སྙིགས་མ་གཉིས་ནང་དུ་ལུས། དྭངས་མ་གཉིས་ཕྱིར་པདྨའི་རྩེར་འཐོན་པས་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་བཞི་འདྲེས་པའི་ཚེ་ཡབ་ལ་བདེ་བ་གསལ་བའི་རོ་ཡོད། ཡུམ་ལ་མི་རྟོག་པ་སྟོང་པའི་རོ་ཡོད། དེ་གཉིས་འདྲེས་པས་བདེ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་དགོངས་པ་ཤར་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་ཀྱིས་མ་བསྒྲིབས་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར། ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས་ཏེ་ཤེས་

p. 946

རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གི་ངོ་བོའོ། །དེའི་ཚེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཡང་རྫོགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་རྩ་གནས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་གཏོང་བ་སྦྱིན་པ། མི་འཛག་པར་སྡོམ་པས་ཚུལ་ཁྲིམས། སྦྱོར་བའི་ཐབས་ལ་མི་སྐྲག་པས་བཟོད་པ། བདེ་བའི་ཐབས་ལ་འབད་པས་བརྩོན་འགྲུས། དེའི་ངང་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་བསམ་གཏན། རྟོག་ཚོགས་བདེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཤར་བ་ཤེས་རབ། དེ་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པས་མི་གོས་པ་ཐབས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དུས་གཅིག་འཇོམས་པ་སྟོབས། འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་པས་སྨོན་ལམ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་མྱོང་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེའང་རྒྱས་པ་ལས། ཕ་རོལ་ཕྱིན་བཅུ་རྒྱུ་འབྲས་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་དོན་གྱི་དབང་ནི། དེ་ལྟར་བདེ་སྟོང་གི་རོ་མྱོང་བའི་ཉི་ཟླ་འདྲེས་པའི་ཐིག་ལེ་རླུང་གིས་གྱེན་དུ་དྲངས་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་འཇོག་པའོ། །དེའང་མས་བརྟན་གྱི་དགའ་བཞི་ཕྱེ་བས་བཅུ་དྲུག་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གསང་སྔགས་ཀྱི་ས་ལམ་ལ་སྦྱར་ཏེ། དེའང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དགའ་བ་བཞི་ནི་ཚོགས་ལམ་མོ། །དགའ་བྲལ་གྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་ནི་སྦྱོར་ལམ་མོ། །དགའ་བྲལ་ནི་མཐོང་ལམ་ས་དང་པོའོ། །མཆོག་དགའ་ས་གཉིས་པ། དགའ་བ་ས་གསུམ་པའོ། །མཆོག་དགའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་བཞི་པ། དགའ་བྲལ་ལྔ་པ། མཆོག་དགའ་དྲུག་པ། དགའ་བ་བདུན་པའོ། །དགའ་བའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་བརྒྱད་པ། དགའ་བྲལ་དགུ་པ། མཆོག་དགའ་བཅུ་པ། དགའ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཏེ། དེའང་ཐིག་ལེ་རྡོ་རྗེའི་རྩ་བ་ནས་ལྟེ་བའི་བར་དུ་ཀུན་ཏུ་འོད། སྙིང་ག་ནས་མགྲིན་པའི་བར་པདྨ་ཅན། སྤྱི་བོ་ནས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའམ་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་སའོ། །དེའང་ཐིག་ལེ་རྡོ་རྗེའི་རྩ་བ་ནས་རྩེ་མོར་ཕར་འགྲོ་བ་ན་རྒྱུའི་ས་རྣམས་དང་། རྩེ་མོ་ནས་ནང་དུ་འོང་བ་ལ་འབྲས་བུས་ས་

p. 947

སྦྱར་ནས་རྫོགས་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་ཡས་བརྟན་དང་མས་བརྟན་གྱི་རིམ་པ་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངོན་ཤེས་དྲུག་དང་མཚན་དཔེ་ཡང་རྫོགས་ཏེ། ཐབས་ཀྱིས་དྲངས་པས་ཐིག་ལེ་རང་གནས་སུ་སླེབས་པ་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ། ཐིག་ལེ་འགྲོ་འོང་བྱེད་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས། བདེ་སྟོང་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བལྷའི་རྣ་བ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་གསུམ་མཐོང་བ་ལྷའི་སྤྱན། བདེ་ལ་དེར་འཛིན་མེད་པས་ཟག་པ་མེད་པ་ལྷའི་ཤངས་ཡབ་ཡུམ་གཅིག་གིས་གཅིག་གི་རོ་མྱོང་ཚུལ་ཤེས་པས་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །ཡབ་ཡུམ་གྱི་དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་ཉི་ཟླ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ནི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་། ཡབ་ཀྱི་ཟླ་བའི་ཐིག་ལེ་དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་པོ་རེ་རེའང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྔ་དང་ལྡན་པས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའོ་ཡུམ་ལ་མི་ལྡན་དེ་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་དོན་ཡང་རྒྱ་མཚོ་ལས། ཐབས་ཀྱིས་ལྡོག་པས་སྔོན་གནས་ཤེས། །འགྲོ་འོང་རྫུ་འཕྲུལ་དེས་ལུང་གསལ་། །བརྗོད་འདྲར་ཐོས་ཤིང་ས་གསུམ་གསལ་། །ཕུང་ཁམས་ཡུལ་གྱི་ཟག་པ་མེད་། །ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་བདེ་བ་ཉིད། །ཕན་ཚུན་འདྲེས་ཤིང་གཅིག་པར་ཤེས་། །བཅུ་དྲུག་ངོས་གཉིས་མཚན་དང་ལྡན། །ཕྱོགས་གཅིག་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་པ། །བརྒྱད་ཅུ་བཟོད་སོགས་རྒྱུ་ལས་འཕགས་ཐིག་ལེ་གཉིས་མེད་བདེ་ཆེན་ཉིད་ཅེས་སོ། །དེའང་རྒྱུའི་ཐེག་པས་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བསྐྲུན་པའི་དགེ་བས་མངོན་ཤེས་དང་མཚན་དཔེ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །གཉིས་པ་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་ཚུལ་ནི་རླུང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་རོལ་བའི་བདེ་བས་བསྐུལ་ཏེ། ཡབ་ཡུམ་ལྷར་བསྐྱེད་པ་དང་། མཁའ་གསང་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་དང་། ཐིག་ལེ་དབབ་པ་དང་། རྡོ་རྗེའི་བུམ་པར་བཟུང་བ་དང་། གྱེན་དུ་ཧཱུྃ་གི་བ་ཐག་

p. 948

བརྒྱུས་པ་ལྟར་དྲང་བ་དང་། ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་དགྲམ་པ་དང་། དེ་ཐམས་ཅད་གནས་ལུགས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་ལ་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པར་བཞག་པའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་གྲོགས་ཙཎྜ་ལཱི་བསྒོམ་པ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ཟག་མེད་བདེ་བའི་མེ་སྦར་ཏེ། བསྲེག་པ་སྟེང་གི་འཇོ་བར་བཤད། །ཅེས་པས། ལྟེ་འོག་སོ་བཞིའི་ཐད་རྩ་གསུམ་འདུས་པས་མདོར་ཨཱཿཐུང་མེའི་རང་བཞིན་རེག་བྱ་ཤིན་ཏུ་ཚ་བ་ཡུང་འབྲུ་ཙམ་ལ་སེམས་གཟུང་ངོ་། །དེ་བརྟན་ནས་མཐེ་བོང་ཙམ་ལ་མེ་འབར་བས་ལུས་ཀྱི་རྩ་གསུམ་པོའི་རྩ་འདབ་དང་བཅས་པའི་ནང་ཁེངས་པས་ལས་དང་སྒྲིབ་པ་བསྲེགས། ཁམས་དྭངས་མ་དཀར་དམར་གྱི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་སྤྱི་བོའི་ཧཾ་ལས་བས་པས་ལུས་ཀྱི་ནང་ཐམས་ཅད་བདེ་སྟོང་གིས་ཁྱབ་པར་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་དྲོད་སྐྱེ་ཞིང་བདེ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་འཆར་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་དམ་པའོ། །གཉིས་པ་གྲོལ་ལམ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྣང་བ་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་དང་། སྟོང་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྷ་སྐུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་བསྒོམས་པའི་ངང་ལ་བྱུང་ཚོར་གྱི་རྣམ་རྟོག་ཅི་སྐྱེས་བསྐྱེད་རིམ་གྱིས་ཟིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་མཐུས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་སྟེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། མཉམ་བཞག་ཏུ་སྣང་བའི་ཡུལ་དང་དེར་འཛིན་གྱི་བློ་གཉིས་སུ་མེད་པར་གང་སྣང་གི་ཐོག་ཏུ་མ་ཡེངས་པར་ཕྱམ་མེ་བཞག་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་ལ་ངང་གིས་གནས་ཤིང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྣང་བ་སྒྱུ་མ། རིག་པ་རང་གྲོལ་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་རྩལ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྦྱངས་པས་སེམས་གནས་པའི་ཞི་གནས་དང་། རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་ཟུང་འབྲེལ་

p. 949

དུ་འཆར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞི་གནས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམས་པས་ཉོན་མོངས་པ་མགོ་ནོན་པ་དང་རྩ་བ་དྲུངས་ནས་འབྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པ་ལས། ཞི་གནས་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་མགོ་ནོན་ཞིང་། །ལྷག་མཐོང་དམ་པས་རྩ་བ་རབ་ཏུ་འབྱིན། །ཞེས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཞི་གནས་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས། །ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཐོག་མར་ཞི་གནས་བཙལ་བྱ་དེ་ཡང་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་མེད་ལ་མངོན་དགས་འགྲུབ། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དེའང་། གང་གིས་གླང་ཆེན་མྱོས་འདྲའི་སེམས། །མཉམ་པར་བཞག་པས་བཏུལ་ནས་སུ། །ཞེས་པའང་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ཟེར་རོ། །ཚུལ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་པའོ། །དེའང་གང་ཟག་རྟོག་པ་ཤས་ཆུང་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་རག་པ་རྣམས་ལ་ཐབས་ལམ་སྟེང་འོག་གི་སྒོ་གཉིས་བསྟན་ཞིང་། རྟོག་པ་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི་ལྷ་དང་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གཉིས་ལས། བདེ་སྟོང་གི་དོན་ལ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ནི་ཡབ་ཡུམ་གྱི་དྭངས་མ་དཀར་དམར་གྱི་སྙིང་པོ་ཐིག་ལེ་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་རྩེར་ཕན་ཚུན་འདྲེས་ཤིང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བས་ཐོབ་པའི་བདེ་བ་དང་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ཏུ་གསང་བའི་རོལ་མོ་ཡིས་མཁའ་གསང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྤྱན་དྲངས་པའི་ལྷ་རྣམས་མཆོད་ཅིང་། རླུང་གིས་གྱེན་དུ་དྲངས་ཏེ་འཁོར་ལོ་བཞིའི་རྩ་དང་ལུས་ཐམས་ཅད་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་རང་གི་སེམས་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དགྱེས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ལ་བདེ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཆོད་པ་འབུལ་བའོ། །གཉིས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་དེ་ལྟར་ཟག་པ་མེད་པའི་མཆོད་པ་ཕུལ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་རིག་འཛིན་གསུམ་དང་གྲུབ་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཐོབ་ཅིང་། མཐར་

p. 950

ཐུག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན་གྱི་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྱུ་མར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་རང་སྣང་བ་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་རང་བཞིན་བཀོད་པ་ཚད་མེད་པའི་རོལ་མོ་རིགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་ཡས་དང་མཆོག་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གཞི་ལ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཉིད་འཐོབ་བོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་དོན་དང་། གཞུང་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། འོད་གསལ་གྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱ་མཚོ་ལས། ཡེ་ནས་མངོན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཆོས། །ལུས་ཅན་ཀུན་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། །ལྷུན་གྲུབ་རྒྱལ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་ལ་གནས། །ཞི་དང་ཁྲོ་ཚུལ་དཔག་མེད་འཆང་། །ཚེ་འདི་ཉིད་དམ་བར་མ་དོར། །གོམ་པའི་དབང་གིས་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་པས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་ག་ན་རྒྱལ་བ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། སྤྱི་བོ་ན་ཁྲག་འཐུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆ་ཕྲ་ལ་དྭངས་པ་འོད་ལྔའི་རང་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་དྭངས་མ་ལ་བརྟེན་ནས་རྩ་འདབ་རྣམས་ལ་ཚོམ་བུའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ནི་གཞི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འོག་མིན་ན་བཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསྐྱེད་རྫོགས་གོམས་པར་བྱས་པས་དེའི་རང་བཞིན་གསལ་བར་མཐོང་ངོ་། །དེའང་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱ་ལས་མ་གྲོལ་བར་མི་སྣང་སྟེ། ཤ་ཁྲག་གི་ལུས་རགས་པས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་བསྐྱེད་རྫོགས་བརྟན་ཞིང་ཡིད་ལྷའི་སྐུ་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཡང་ལུས་རྒྱ་ལས་མ་གྲོལ་ལ། གྲོལ་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་མཐོང་བ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རིག་འཛིན་ཏེ་བར་དོར་ལྷའི་སྐུར་གྲོལ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བསྐྱེད་པ་དང་རྫོགས་པ་བརྟེན་ནས་ལུས་འདི་ཉིད་སྐྱེ་ཤི་མེད་པར་གྱུར་པ་སྒྲིབ་པ་ཅུང་ཟད་སྦྱོངས་པ་ནི་ཚེ་དབང་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོས་ལུས་མ་བོར་བར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ཅིང་། ལྷུན་

p. 951

གྲུབ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འོག་མིན་ཡེ་ནས་རང་ལ་ཡོད་པས་བསྐྱེད་རྫོགས་གསལ་བཏབ་པས་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་གྱི། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་དག་པ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གཞན་ནས་བཙལ་ཅིང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་དེ། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞི་གང་ནས་ཀྱང་། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྙེད་མི་འགྱུར། །སེམས་ཉིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པས། །སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མ་འཚོལ་ཅིག །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། །མཚན་མོའི་ཁང་པ་ཡིད་དང་མཐུན་པར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཆོས་བདུན་བཅས་ཏེ་མི་གཡོ་བར་བྱས་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། དེ་ཕྱིར་ལྷག་མ་ཆ་མཉམ་པའི། །བདེ་ལྡན་བྲོད་པའི་ཆོས་བདུན་ཚུལ། །ལྡན་བྱས་རྗེ་བཙུན་རྣམ་སྣང་ཚུལ། །འཛིན་རྩོལ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་འདུག །ཅེས་སོ། །འདིས་མི་གཡོ་བ་གསུམ་བསྟན་པའོ། །ཆོས་བདུན་ནི་རྐང་པ་སྐྱིལ་ཀྲུང་། ལག་པ་མཉམ་གཞག སྐེད་པ་དོང་རྩེ་ལྟར་བསྲང་བ། མགྲིན་པ་ཡིད་ཙམ་དགུ་བ། མིག་སྣ་རྩེ་ལ་དབབ་པ། ལྕེ་ཡ་རྐན་ལ་སྦྱར་བ། མཆུ་དང་སོ་ཐ་མལ་པར་གཞག་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་སྨིན་མཚམས་ནས་སོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་བལྟ་ཞིང་ངག་མི་སྨྲ་བ་དང་། སེམས་གང་དུ་མི་བསམ་པར་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་གཞག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞག་གཅིག་དང་། གསུམ་པ་དང་། བདུན་དུ་བྱས་པས་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་བཅུ་བཞི་དང་། ཉེར་གཅིག་དང་། ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པས་དང་པོར་དུ་བ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲིན་དང་། མིག་སྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། མར་མེ་དང་། ཉི་མའི་སྣང་བ་འདྲ་བ་མཐོང་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། སྨིག་རྒྱུ་དུ་བ་སྤྲིན་མེ་ཁྱེར། །མར་མེ་ཉི་མའི་ཚུལ་དུ་སྦྱར། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་ཚེ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ་གནས་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རྒྱུ་འབྲས་མཚམས་སྦྱོར་བར་སྐབས་ཀུན། །ཆོས་སྤྱོད་དགུ་ཡི་སྤྲོས་པ་དོར། །

p. 952

རྒྱུད་ལ་ལྡན་ཀྱང་བླང་བྱ་མིན། །མཚན་མའི་གཡེང་བ་ཡིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་མུན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གོམས་ནས་ཉིན་མོའི་ཚེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འདུག་ལ་གང་དུའང་དྲན་བསམ་མ་བྲལ་བའི་ངང་དུ་བཞག་སྟེ། དེ་ལས། མི་དམིགས་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་དང་། །རྗེས་སུ་མི་དམིགས་རིམ་པ་ཡིས། །མི་གནས་མི་རྟོག་རློམ་སེམས་མེད། །རྟོག་པའི་སྨྲ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །དེ་ཉིད་རང་གསལ་མི་གཡོ་བ། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཕྱི་གཟུང་བའི་ཡུལ། ནང་འཛིན་པའི་སེམས། བར་རང་གི་ལུས་ངག་དང་བཅས་པ་ལ་འཛིན་པ་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཚེ་གང་དུའང་མི་རྟོག་པས་ཞི་གནས་ལ། གསལ་བས་ལྷག་མཐོང་སྟེ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཟླ་བ་དྲུག་དང་། ལོ་གཅིག་དང་། ལོ་གཅིག་ཟླ་བ་གཉིས་སམ་བཞིར་བརྩོན་པ་བྱས་ན་སྟེང་གི་རླུང་རྒྱུ་བ་རགས་པ་རྣམས་འགགས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ལ་དབང་ཐོབ་ནས་རྣམ་སྨིན་དང་ཚེ་དབང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིག་འཛིན་གསུམ་རིམ་པས་ཐོབ་ཅིང་། ལོ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བསྒྲུབ་སྟེ། འདི་ལས། ཞག་ནི་སུམ་ཅུ་ཕྲག་ཕྲུག་གམ། །བཅུ་གཉིས་བཅུ་བཞི་བཅུ་དྲུག་གིས། །དབང་བསྒྱུར་རིགས་ཀྱི་དམ་པ་འགྲུབ། །དེ་ཚེ་བཅུ་དྲུག་ཚུན་ཆད་ཀྱིས། །སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པ་ནི། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་འདི་འོད་གསལ་གྱིས་ཟག་མེད་འགྲུབ་པའི་དུས་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་རྟགས་ནི་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་འབར་བ་འདྲ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་བཞི་སྣང་ངོ་། །འཇམ་དཔལ་ལས། འོད་བཟང་འབར་བ་དཔལ་གྱི་བེའུ་། །ལག་ན་འོད་འབར་སྣང་བའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལམ་མེ་བ། །འགྲོ་བའི་མར་མེ་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན། །གཟི་

p. 953

བརྗིད་ཕྲེང་བ་ལྟ་ན་སྡུག །ཅེས་པ་དང་། ཕལ་བོ་ཆེ་ལས། རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོ་འབྲེལ་བ་ཡིས། །འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་བཀྲ། །ལ་ལ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་གསལ། །ཞེས་སོ། །དཔལ་བེའུ་དང་རིན་ཅེན་ནི་སྙིང་གའོ། །རྒྱ་མཚོ་ནི་མིག་གོ །འབྲེལ་བ་ནི་ཤར་བ་སྟེ་སྟོང་གཟུགས་ནམ་མཁར་སྣང་བའོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བའོ། །དེའི་ཚེ་ཚེའི་དུས་བྱས་ན་ཕྱི་མ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་པར་སྐྱེ་སྟེ་ཚེ་དབང་ཐོབ་ནས་འཚང་རྒྱའོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་ནི་གསང་བའི་ཐིག་ལེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནས་གོམས་པས་འབྱུང་བ་ལྔའི་རླུང་རྒྱུ་བ་ཡེ་ཤེས་སུ་ནུབ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་སྣང་བས་ཁྱབ་པ་ནི་ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བའོ། །དེ་ནས་གོམས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་རིག་ལྔ་མཐོང་བ་ནི་རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟེ། རྒྱན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་ཐོགས་ཞེས་པའོ། །དེ་ནས་འབྱུང་བ་ལྔའི་རླུང་ཡེ་ཤེས་ལྔར་འཇུག་པའི་འཕེལ་ཟད་པས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད་པ་བཞིན་གྱུར་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་སྟེ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཉེ་བའོ། །དེའང་སྣང་བ་དང་པོ་གཉིས་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྟེན་ལ་མཐོང་ཞིང་། ཚད་ཕེབས་ནི་ཚེ་དབང་། ཟད་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་རིགས་འཛིན་ཏེ། དེ་དག་རྫོགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིགས་འཛིན་འཐོབ་བོ། །ཚུལ་འདི་ལ་འཁྲུལ་ནས་ཁ་ཅིག་སྤྲུལ་སྐུ་ལོངས་སྐུ་གཉིས་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་དུ་འཇུག་པའི་འོག་ན་ཡོད་ཅེས་ཟེར་བ་ནི། ལམ་སྣང་གི་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུ་དང་། མཐར་ཐུག་གི་ལོངས་སྤྲུལ་གཉིས་མ་ཕྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་སྣང་བ་དེ་དག་གི་ཚེ་སྣང་བ་དེར་འཛིན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནང་གི་ཉམས་འཆར་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། མཐའ་དང་དབུས་ཀྱང་བརྟག་ཏུ་མེད། །གཟུང་འཛིན་བྲལ་བའི་རང་རིག་ཉིད། །དམིགས་མེད་ཚུལ་དུ་དེར་སྣང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །སྣང་བ་དང་པོའི་ཚེ་སྒོ་གསུམ་ལྷུག་པར་གནས་པས་ལུས་བདེ་ངག་གསལ་སེམས་མི་རྟོག་པའི་

p. 954

དྲོད་གསུམ་དང་དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་རགས་པ་ལ་དབང་ཐོབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་བྱ་བྱེད་མེད་བསྲིངས་ན། །ལུས་ངག་སེམས་ལ་དྲོད་འབྱུང་སྟེ། །བཟོད་པ་ཕྲ་མོ་ཐོབ་པ་དང་། །འགྱུ་བའི་དབུགས་ལ་དབང་ཐོབ་སྟེ། །དོན་ལ་རྣལ་དུ་ཕེབས་པ་དང་། །ངེས་པར་དྲོད་གསུམ་མྱོང་བའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཕྱི་རྟགས་སུ་འོད་དང་ཐིག་ལེའི་སྣང་བ་ནི་ཟད་པར་ཡི་གེའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པས་མཐོང་བ་དང་། ནང་རྟགས་སུ་ལུས་ངག་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ཤས་ཆུང་ངུ་འགྲོ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པ་དང་སྣང་བ་མཆེད་པ་སྟེ། དེ་ལས། དེ་ལའང་སྔ་མ་ཕྱི་ནང་སྟེ། །ཕྱི་རོལ་ཟད་པར་སྐྱེ་མཆེད་དངོས། །མཐོང་དང་པདྨོའི་འོད་སོགས་མཐོང་། །ནང་དུ་བཟོད་ཐོབ་བྱེ་བྲག་དང་། ཆུ་ལྔ་རྒྱུན་ལམ་བགས་ཀྱིས་བཅད། །ཅེས་སོ། །རྨི་ལམ་དགེ་བའང་མཐོང་སྟེ། དེ་ལས། རྣལ་འབྱོར་གནས་པའི་རྨི་ལམ་ཡང་། །གཅེར་བུར་ཕྱུང་ཞིང་དྲི་མ་དག །ཅེས་སོ། །སྣང་བ་གཉིས་པའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོགས་ཤིང་སྣང་བ་ཆེར་མཆེད་པ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། གཟུང་འཛིན་བྲལ་བའི་རིག་པ་ཉིད་། །ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མར་མི་གཡོ་གསལ་། །ཆུ་དང་ཆུ་ཟླ་ཇི་བཞིན་དུ། །མཚུངས་པར་གསལ་བའི་ངོ་བོར་བརྗོད། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ཅི་སྐྱེས་ཀྱང་། །ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མར་རང་སྣང་ཕྱིར། །ཆགས་སྡང་རེ་དོགས་མི་འབྱུང་སྟེ། ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་གཞན་དུ་མིན། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་ལ་རང་དབང་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་འབྱུང་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལས། དེ་ལྟར་སྒྱུ་མ་ཐོབ་གོམས་པས། །འཁོར་བའི་ཆོས་ལ་ཚད་མེད་པའི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་ཕྲོགས་པར་འགྱུར། །མ་འཁྲུལ་འཁྲུལ་ལ་ངོ་མཚར་སྐྱེ། །དོན་མེད་འདུག་ལ་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཚེ་འདི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀུན། །རྨི་ལམ་དུའང་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ལས། ཡོན་ཏན་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །སྤྱོད་ཡུལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་གཅིག །རྒྱུ་སྤྱོད་བསོད་ནམས་ཚོགས་ཆེན་ལྡན། །དེ་ཉིད་མ་ཆགས་ཡེ་ཤེས་ཆེ། །རྣལ་འབྱོར་ཕྱི་མ་རྩོལ་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །ཚེ་དབང་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །རྨི་ལམ་ན་ཡང་སྒྱུ་

p. 955

མར་མཐོང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཛིན་ཞེན་མེད་པའོ། །དེའི་ཚེ་ལུས་ཤིང་བལ་ལྟར་ཡང་བ་དང་། དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་མི་ཚོར་བ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་སྲིན་བུ་དང་ཤིག་སྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་དང་ལྡན་པའོ། །སྣང་བ་གསུམ་པ་ནི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རང་སྣང་བ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། ཕུང་སོགས་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷར་སྣང་བ། །རྒྱ་མཚོ་དྭངས་པའི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །ཀུན་དངོས་རང་རིག་ལྷར་གསལ་བ། །གཅིག་དང་དུ་མ་ཡོངས་ཀྱི་མེད། །གསལ་ལ་ཡུལ་མེད་མི་གཡོ་བ། །རྣལ་འབྱོར་ངོ་བོར་རྒྱལ་བས་གསུངས། །རང་བཞིན་སྤྲོས་དང་རྣལ་འབྱོར་སྤྲོས། །དེའང་གདུག་འདུལ་ཞི་ཁྲོར་སྤྲོས། །འཁོར་ལོ་སྤྲོས་དང་ཕྱག་རྒྱ་སྤྲོས། །ཚོམ་བུ་སྤྲོས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོས། །ཀུན་ནས་སྤྲོས་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སྤྲོས། །སྤྲོས་པ་ཉམས་གསལ་རྣལ་འབྱོར་སྒྲའོ། །ཞེས་སོ། །སྣང་བ་འདི་དག་སངས་རྒྱས་སྟོང་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམས་པ་ལས་ཀྱང་སྣང་ཞིང་། འོད་གསལ་བལས་དངོས་སུ་སྣང་བའོ། །དེའི་ཚེ་རྟགས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སའི་བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་དང་། ཁྱད་པར་དུ་དེ་ལས། མངོན་ཤེས་དྲུག་དང་རྩ་ལྔ་རྫོགས། །རབ་འབྲིང་ཆ་ཡིས་ཡུལ་ཁམས་གླིང་། །ཚུན་ཆད་གསལ་ཞིང་འདུལ་བར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །རྩ་ལྔ་ནི་སྐུ་གསུངས་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་རེ་རེ་ལ་ལྔ་ལྔར་ཕྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའོ། །གསལ་བ་ནི་ལྷའི་མིག་གིས་བར་དུ་ཆོད་ཀྱང་མཐོང་བའོ། །འདི་ནས་རྨི་ལམ་མེད་དོ། །སྣང་བ་བཞི་པའི་ཚེ་ལུས་དང་སྣང་བའི་རྒྱ་ལས་གྲོལ་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལས། ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཡི་ཆ་ལུགས་ཅན། །འབྱུང་བ་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྔོན་གོམས་པ་ལས་འབད་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལས། རང་གི་མི་གཡོ་མཐོང་གོམས་དང་། །དོན་དུ་གཉེར་རིམ་བརྩལ་བ་ཡིས། །ལམ་ཀུན་རྫོགས་པའི་སྟོབས་ཕྱིན་ཅིང་། །རྣལ་འབྱོར་ལ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་དྲི་མ་དག །ཅེས་སོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་ལམ་རིམ་ལས། མཉམ་པར་བཞག་

p. 956

ལས་མ་གཡོས་ཤིང་། །སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག །བཅུ་ཡི་རྡུལ་སྙེད་འཇིག་རྟེན་དང་། །ཞིང་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག །བཅུ་ཡི་རྡུལ་སྙེད་ཞིང་ཁམས་སུ། །རྔོན་དང་སྨད་འཚོང་ལ་སོགས་པ། །སྤྲུལ་པའི་ལུས་ཀྱིས་འདུལ་བར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་བཞི་མཐར་ཕྱིན་ནས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མཆོག་གསུམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་བོ། །དེའི་ཚེ་ཡོན་ཏན་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་གནས་པའི་དང་པོ་སྐུ་ལྔ་ནི། ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ། ལོངས་སྐུ་འོད་གསལ་ཆེན་པོ། སྤྲུལ་སྐུ་ངེས་མེད་སྣ་ཚོགས། མངོན་བྱང་སྤང་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན། རྡོ་རྗེ་མི་འགྱུར་ཆེན་པོ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ། །མངོན་བྱང་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་སྐུ། །ཞེས་སོ། །གསུང་ལྔ་ནི། ཆོས་སྐུའི་གསུང་བརྗོད་མེད་ཆེན་པོ་ནི། དེ་ལས། མ་སྐྱེས་དོན་གྱི་གསུང་མཆོག་གིས། །སྨྲ་བརྗོད་མེད་པར་གོ་བར་མཛད། །ཅེས་སོ། །ལོངས་སྐུའི་གསུང་འགག་མེད་རང་གསལ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལས། མེ་ལོང་ལྟ་བུར་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས། །མཚོན་པའི་དབང་ཕྱུག་སྐུ་མཐོང་བས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེའི། །རྒྱུད་ལ་རྡོ་རྗེའི་དོན་སྣང་བྱེད། །ཅེས་སོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་གསུང་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་ནི། དེ་ལས། དྲུག་ནི་རྩ་བ་ཡན་ལག་ཚུལ། །ཚངས་པའི་ངག་ལྟར་ལས་ཅན་ལ། །སྣང་བ་ཤ་ཡི་རྣ་བས་ཐོས། །ཞེས་སོ། །མངོན་བྱང་གི་གསུང་ཡེ་ཤེས་རང་གསལ་ནི། ཡང་དེ་ལས། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མིང་ལྔ་ཡང་། །ཡི་གེ་ཕྲེང་བའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། །རང་བཞིན་གསང་བའི་རྒྱུད་རྣམས་ཀུན། །ཉི་མ་ལྟ་བུར་གསལ་བར་སྣང་། །ཞེས་སོ། །རྡོ་རྗེའི་གསུང་གྲགས་སྟོང་དབྱེར་མེད་ནི། དེ་ལས། སྒྲ་ལྟར་གྲགས་དང་དབྱེར་མེད་པར། །མཐོང་ཐོས་བྱེད་པའང་དེ་ཉིད་མཐུས། །ཞེས་སོ། །དེའང་རང་སྣང་ལོངས་སྐུ་ནི་སྐབས་འདིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུགས་ལྔའི་དང་པོ་དངོས་པོ་མེད་པར་གསལ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། རྡོ་རྗེ་ལས། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཡེ་གསལ་སྟོང་

p. 957

ཞེས་སོ། །རྟོག་པ་མེད་པར་གསལ་བ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། ཡུལ་མེད་མེ་ལོང་ལྟར་གསལ་བ། །ཞེས་སོ། །བཟང་ངན་མེད་པར་གསལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། མི་ཕྱེད་བླང་དོར་མེད་མཉམ་ཞིང་། །ཞེས་སོ། །ཆོས་སྤྱི་དང་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་གསལ་བ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མི་གཞན་ཕྱིར། །ཤེས་དང་རང་སྤྱི་དབྱེར་མེད་གསལ། །ཞེས་སོ། །བདག་གཞན་གྱི་བྱ་བ་རྩོལ་མེད་དུ་བསྒྲུབ་པ་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། དོན་གཉིས་ལྷུན་རྫོགས་བྱ་བ་གྲུབ། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་ནི་སྐུ་ལྔའི་ཐུགས་སོ། །ཡོན་ཏན་ལྔ་ནི་རིག་པ་ཞིང་ཁམས་རྣམ་དག་རྒྱ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཁྱབ་པར་སྣང་སྟེ། རང་རྒྱུད་མེད་པར་རིག་སྣང་བ། །སེམས་ཀྱི་ཡིད་བཞིན་སྤྲིན་ཚོགས་ཀྱི། །ཕྱོགས་བཅུ་མ་ལུས་སངས་རྒྱས་ཞིང་། །ཞེས་སོ། །རིག་པ་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་སྣང་སྟེ། ལྷུན་རྫོགས་རིག་པ་རང་སྣང་བ། །གཞལ་ཡས་ཁང་དང་གཟུང་དང་འཛིན། །བྲལ་བའི་རང་བཞིན་རྟེན་པ་དང་། །བརྟེན་ཅན་མིན་པ་ཀུན་གྱི་གནས། །ཞེས་སོ། །རིག་པ་འོད་ཟེར་དུ་སྣང་སྟེ། །རང་བཞིན་མ་བསྒྲིབས་གསལ་བའི་ཕྱིར། །སྣ་ཚོགས་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་བཅུར་གསལ། །ཞེས་སོ། །རིག་པ་ཉིད་གདན་ཁྲིར་སྣང་སྟེ། །སྟོབས་སོགས་འབྲས་བུ་ཀུན་རྫོགས་ཕྱིར། །གདན་ལྔའི་བྱེ་བྲག་སྣང་བའོ། །ཞེས་སོ། །རིག་པ་ཉིད་རྒྱན་དུ་སྣང་སྟེ། མ་སྤངས་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །སྣ་ཚོགས་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་རྒྱན། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་ངོ་། །འཕྲིན་ལས་ལྔ་ནི་མཛད་པ་ལྔ་སྟེ། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་མཉེན་ཞིང་ཞི་བར་མཛད་པ་དང་། ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གིས་སེམས་ཅན་ཚིམ་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད་པ་དང་། འགྲོ་བ་དབང་དུ་མཛད་པ་དང་། གདུག་པ་ཅན་རྣམས་མངོན་སྤྱོད་དྲག་པོས་ཚར་གཅོད་པ་དང་། རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོས་ཕྱོགས་དང་རིས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་རིང་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཏེ། གདུལ་བའི་བྱ་བ་ཐ་དད་པས། ཞི་དང་ཁྲོ་དང་མ་མོས་ཉམས། །ཞི་ཕྱིར་རྣམ་བཞི་རོལ་པ་རྣམས། །གང་ལ་འཚམ་པར་འདུལ་བར་

p. 958

མཛད། །དེ་ཉིད་རིགས་བཞིའི་ཆ་འཛིན་པ། །ལས་ཀྱི་རིགས་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་སོ། །ཚུལ་འདི་ནི་རྒྱུད་འདི་ཡི་ཤིན་ཏུ་གསང་བ་གབ་ཅིང་སྦས་པའི་བརྗོད་བྱ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་མཛད་པའི་འོད་གསལ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོན་མ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བི་མ་ལ་མི་ཏྲའི་འདའ་ཀ་མའི་གདམས་ངག་དང་སྦྱར་ན། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་དབང་པོ་ཐ་མ་རྣམ་སྨིན་གྱི་བར་དོར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཆི་ཁར་བསྐྱེད་རིམ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། རྫོགས་རིམ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ངང་ལས་མ་ཡེངས་པར་བྱས་པས། བར་དོར་ལྷའི་སྐུར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱེད་དོ། །དབང་པོ་དམན་པ་རྣམ་སྨིན་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ནི། སྙིང་གའི་འོད་གསལ་ལ་སེམས་བཟུང་སྟེ་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་དག་པའི་ཞིང་དུ་ཉི་ཟླའི་རླུང་འཕོ་བ་དང་མཉམ་དུ་འཕངས་པས་ཕྱི་མ་དེ་ལ་རྣམ་སྨིན་ནམ་ཚེ་དབང་ཐོབ་ནས་དག་པའི་ཞིང་དུ་འཚང་རྒྱ་བར་བཤད་དོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་བར་དོར་ཞི་ཁྲོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤར་བ་ལ་རང་ངོ་ཤེས་པས་གྲོལ་བར་ཡོད་པ་ཡང་གསུངས་ཏེ། ཕྱག་རྒྱའི་རིག་འཛིན་ལྷུན་གྲུབ་ཐོབ་ནས་དེ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །དེ་བས་ན་ལེའུ་འདིའི་བརྗོད་བྱའི་དངོས་གཞི་ནི་འོད་གསལ་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་སྤྱིའི་དོན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་གཞི་འོད་གསལ་གྱི་རང་བཞིན་ངོས་གཟུང་བ་ནི་འཁོར་ལོ་བཞི་དང་ཁྱད་པར་སྙིང་ག་ན་གནས་པ་འོད་གསལ་གསང་བའི་ཐིག་ལེ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་འོག་མིན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དེ་ནི་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དངོས་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྐུ་གསུམ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་ལོངས་སྤྲུལ་མངོན་པར་སྣང་བའི་གཞི་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་ལམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ངོས་བཟུང་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྣང་ཡུལ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་ལ་སོགས་པ་རྟགས་བཅུའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ནི། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིར་མངོན་པར་རྫོགས་

p. 959

པར་སངས་རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཡོན་ཏན་དང་འཕྲིན་ལས་དང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱས་པ་ལས། མཚན་མ་མེད་པའི་དོན་མཐོང་ན། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐོང་། །ཞེས་པ་དང་། ཆོས་གཅིག་མཐོང་བས་ཀུན་མཐོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་མཐར་ཐུག་ཆོས་སྐུར་བཤད་པ་དང་། སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་གོམས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞལ་མཐོང་བར་གསུངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དབང་སྒྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་གི་དོན་བསྒོམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ལས། ངང་གིས་མི་གཡོ་ཏིང་འཛིན་མཆོག །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་ཚེ་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པ་དེས་རང་སྣང་འོད་གསལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ལམ་གོང་ནས་གོང་གི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པར་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །ཁྱད་པར་རང་སྣང་རིགས་ལྔའི་ཞིང་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཕྱི་དང་ནང་གི་རྩ་གནས་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་རིག་པའི་རྒྱན་དུ་ལྷ་སོ་སོའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་ཐོགས་ཏེ། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་ལ་སོགས་པས་མཛེས་སོ། །དེ་ནས་དེ་དག་གི་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ན་ས་དང་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཟད་པ་ལ་ཐུག་གོ །གསུམ་པ། འབྲས་བུ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆོས་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་ལས་ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་ཀྱིས་འབྱུང་ཞིང་། དེའི་མཐུས་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་འདུལ་བའི་མགོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཐུབ་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བས་སེམས་ཅན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི༷་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལས་སྒྲོལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་

p. 960

ཚོགས་པ་མཛད་པ་ཡིས་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་སྣང་ཡང་། སྣང་དུས་ཉིད་ནས་བསྒྲལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་རང་མཚན་པ་དང་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་བདེན་པར་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གདུལ་བྱ་དང་འདུལ་བྱེད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གཟུགས་བརྙན་དང་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་སྤྱོད་པ་འཐོབ་པའོ། །དེ་སྐད་དུའང་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལས། སེམས་ཅན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ནི་སྒྱུ་མ་འདྲ། །དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་འགས། །གྱོ་མོ་སོགས་ལ་སྔགས་བཟླས་ཏེ། །ལེགས་པར་བྱས་པའི་གཟུགས་དག་ལ། །སྦྱོར་བ་གོམས་པ་བསྣུན་ན་ནི། །རྐང་བཞི་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས། །ཞེན་པའི་སེམས་ལ་སྣང་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས། །བྱུང་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་བགོས་པའི་སེམས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པ་ལ། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་སྣང་བར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་པ་ལ། དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཐོས་པ་དང་དེའི་དོན་སེམས་ཀྱིས་དཔྱོད་པའི་བསམ་པ་དང་། དེ་ཐོག་ཏུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཐབས་བསྐྱེད་པ་དང་ཤེས་རབ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་དོན་གྱིས་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གདུལ་བྱའི་དོན་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཀུན་ནས་ངོམ་པར་མཛད་པའི་འཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཐོབ་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཆོས་སུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཤིང་ལམ་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྒོམས་པས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ལས་འདའ་བར་མི་མཛད་པའི་དམ་ཚིག་གི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཚུལ་ལ་གསུམ་ལས། སྒྲུབ་པོ་གང་ཟག་གི་ཆེ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཞིག་ཐེག་པ་འདི་ལ་མོས་པར་གྱུར་པ་ཙམ་ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་རང་བཞུགས་པའི་ཕྱོགས་དང་དུས་མ་ལུས་པ་ཀུན་ནས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གསང་ཆེན་དོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུད་ལ་བསྙེན་པ་སྟེ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་ཡི་རང་བཞིན་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་གསང་བ་ལ་ཉེ་བའི་

p. 961

སྲས་སུ་དགོངས་བར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་བུ་སྟོང་ཡོད་ཀྱང་མཚན་དང་ལྡན་པ་དེ་བུའི་དམ་པར་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་ཉན་རང་དང་རྒྱུ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉེ་བའི་སྲས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་རང་བཞིན་གསང་བའི་སྙིང་པོ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་སྒྲུབ་ཐབས་ལམ་གྱི་ཆེ་བ་ལ་བཞི་ལས། ལམ་ཀུན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཆེ་བ་ནི། དུས་ཀྱི་ཡུན་བསྐལ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རྡུལ་ཕྲ་བ་སྙེད་དུ་རྒྱུའི་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ཏེ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱས་ཤིང་བརྩོན་པ་དང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱི་ནང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་བསྙེན་ཅིང་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་ཡི་འབྲས་བུ་གསང་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་ཐེག་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། འཚང་རྒྱ་བ་ལ་ཐམས་ཅད་ལམ་འདི་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་གཤེགས་ཤུལ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། སྣྲེལ་གཞི་དང་སྟེང་འོག་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་ན་སྔར་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ་ཡི་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལམ་འདི་ལ་མངའ་བརྙེས་ནས་སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་ཏེ། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བགྲོད་ལམ་གཅིག་པུ་འདི་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་རྒྱུའི་ཐེག་པས་བགྲོད་ཀྱང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པར་འཇུག་དགོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་འབྱུང་ལ། །ཐེག་པ་གཅིག་གི་འབྲས་བུར་གནས། །ཞེས་གསུངས་པས་འགྲུབ་བོ། །གསུམ་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཀུན་གྱི་ལམ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། སྔར་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཀུན་དང་མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་བའི་རིག་འཛིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ལམ་འདི་ཡིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལམ་ལ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། སྐུ་གསུང་

p. 962

ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཆེ། །དུས་གསུམ་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས། །རྡོ་རྗེ་གསང་སྔགས་མཐུ་ཡིས་ནི། །ཡེ་ཤེས་མཉམ་མེད་ཡང་དག་བརྙེས། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་རྒྱུའི་ཐེག་པ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཚུལ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་ཚུལ་འདི་ནི་ཐེག་པ་འོག་མ་ལ་མ་གྲགས་པའི་གསང་ཆེན་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་ངེས་པ་ཡི་མན་ངག་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལམ་དུ་བྱས་པས་གཞན་ནས་བསྒྲུབ་མ་དགོས་པར་རང་ཆས་སུ་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཉེ་ལམ་འདིས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་སངས་རྒྱས་ཉིད། །འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་གཞན་དུ་མིན། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ལམ་གཞན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་རྒྱལ་བ་སྔ་ཕྱིར་གཤེགས་ཤིང་ད་ལྟར་བཞུགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྲས་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པ་འདི་ལས་གཞན་གྱི་ཉེ་ལམ་གསང་བའི་ངེས་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་བས་བཟང་པའི་ཆོས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཙལ་བས་རྙེད་པར་རིགས་པ་ལ་གཞན་དུ་བཙལ་ཀྱང་རྒྱལ་བས་དེ་ལས་བཟང་པའི་ཆོས་ནམ་ཡང་མི་བརྙེས་སོ་ཏེ་མི་རྙེད་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་གསང་སྔགས་འབྲས་བུ་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་དོན་ཡང་འགྲོ་བའི་སེམས་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་དུས་ནའང་དེ་ཐོག་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གཞན་མེད་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྒྱ་མཚོ་ལས། དཔག་བསམ་ཤིང་དང་རིན་ཅེན་ལྟར། །དེ་ཀུན་ངོ་བོ་ཉིད་རྒྱུར་གནས་། །འཇིག་རྟེན་བརྟན་གཡོ་ལ་སོགས་པ། །སྣང་བ་ཉིད་ན་ངོ་བོ་མེད། །དེ་ཉིད་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རང་བཞིན་ངང་གིས་དེ་ལྟར་གནས། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐོབ་བྱ་མེད། །ཀུན་ཀྱང་སྨིན་ཟིན་བགྲོད་དུ་མེད། །དེ་ཉིད་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་སྟེ། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་གདོད་བསྐྱེད་རྫོགས་ལ་སོགས་པས་ཅི་

p. 963

བྱ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་གནས་པ་དེ་མཐར་ཐུག་གི་བགྲོད་བྱའི་ཆ་ནས་འབྲས་བུར་བཞག་ཅིང་། དེའི་ངོ་བོ་མ་རིག་པས་བསྒྲིབས་ཏེ་ཡིན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་དུང་སེར་འཛིན་བཞིན་གྱུར་པ་སྦྱོང་དུས་རང་གི་ངོ་བོ་དང་པོའི་གཞི་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་ཤིང་འཁྲུལ་སྣང་གློ་བུར་བ་ལྡོག་པ་ལས་འབྲས་བུ་གཞན་ཞིག་སྔར་མེད་གསར་བྱུང་དུ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་འདུས་ལས། བཙལ་ནས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྒྱུ་ཉིད་དུས་ན་འབྲས་བུའི་མཆོག །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གང་ལ་གདམས་པའི་སྣོད་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ལས། སྐལ་བཟང་སྦྱིིན་པའི་སྣོད་ནི། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་བ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསང་སྔགས་ནང་པ་གསུམ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་འཕགས་ཤིང་ངོ་མཚར་བའི་མཆོག་རང་བཞིན་གསང་བའི་སྙིང་པོའི་རྒྱུད་ཡིན་པས་གང་ཟག་མང་དུ་ཐོས་པས་ཚིག་གི་རིམ་པ་ལ་མཁས་ཤིང་དེའི་དོན་བསམས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་པས་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ལ་མཁས་པ་དེས་ཡང་དག་པའི་དོན་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟུངས་ཤིག་པའོ། །དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་རང་བཞིན་གསང་བའི་སྙིང་པོའི་སྣོད་དང་ལྡན་པས་ཟབ་མོའི་དོན་རླབས་པོ་ཆེ་ལ་མི་སྐྲག་ཅིང་མོས་པ་སེམས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་དགེ་ཞིང་བཟང་བས་སྡིག་པ་སྤོང་ཞིང་རྐྱེན་གྱིས་མི་འགྱུར་ལ་དད་པ་བརྟན་པ་དེ་ལ་ཆོས་འདི་གཏད་པར་བྱ་ཞིང་རང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་བླ་མ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོང་ནུས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྦྱིན་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། ཆོས་ཕྱིར་སྲོག་ཀྱང་གཏོང་ལ་ཞུམ་པའི་སེམས་ཀྱང་མེད། །རང་གི་ས་ལ་དོགས་མེད་རྟག་ཏུ་རི་རབ་འདྲ། །ཞེས་པས། ནོར་བཟང་དང་རྟག་ཏུ་ངུ་བ་ལྟ་བུ་ལ་ཚིག་དོན་རྫོགས་པར་སྦྱིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་སྐལ་མེད་ལ་མི་སྦྱིན་པར་བསྟན་པ་ནི། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་སྣོད་ལས་གཞན་དུ་བསྟན་ཡང་མི་གོ་བ་དང་གོ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྤྱོད་ཅིང་སྡོམ་པ་དང་དམ་ཚིག་འཆལ་བ་བསྙེན་སྒྲུབ་ཚོགས་གཉིས་ལས་གཡེལ་བའམ་དངངས་ཤིང་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བ་རྣམས་

p. 964

ལ་དུས་ནམ་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཉེས་པ་ཆེན་པོས་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞེ་ན་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་རྨོངས་པ་མི་ཤེས་ཤིང་སྐལ་བ་མེད་པ་དང་། སྒོ་གསུམ་འཕྱར་བ་མ་བསྡམས་མ་ཞི་བས་སྡིག་པ་བྱེད་ཅིང་གསང་བ་སྒྲོགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གལ་ཏེ་བྱིན་ན་མཁའ་འགྲོ་དང་དམ་ཅན་གྱི་ཆད་པས་དུས་མིན་པར་ནི་སྲོག་ཟད་ནས་ཚེའི་དུས་བྱེད་ཅིང་། ཕྱི་མ་ལ་ཚ་དམྱལ་མུན་པ་མི་བཟད་པས་འཁྲིགས་པ་རྣམས་སུ་དམྱལ་བའི་མེས་བསྲེགས་ཤིང་གྲང་དམྱལ་གྱི་གངས་དང་བུ་ཡིག་ལ་སོགས་པས་སྦྲེབས་ནས་སྲོག་གི་ཟུངས་ཙམ་ལུས་ཀྱང་ཉམ་ཐག་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པར་ཡུན་རིང་གནས་ཏེ་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལ་སོགས་པར་ཐར་བའི་སྐབས་མེད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་རྣམ་སྣང་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལས། མཚོན་དང་མེ་དང་དུག་ནི། །དེ་བཞིན་གདོན་དང་རིམས་རྣམས་དང་། །སྦྲུལ་དང་ཤ་ཟ་དག་གིས་ཀྱང་། །བསད་ནས་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་སྐྱེ། །ཞེས་པ་དང་། མདོ་ལས། ཆོས་ཀྱི་ཕོངས་པའི་ལས་བསགས་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ནས་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་སྣང་དུ་བཀོད་པ་རིགས་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པར་མཛད་དོ། །མཆོག་ཏུ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གདམས་ངག་ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས། ཚེ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཐེག་པ་འོག་མ་ལ་ཤིན་ཏུ་གསང་བའི་མན་ངག་གི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །དོན་གསུམ་པ་འབྲས་བུ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བསྟོད་པའི་ཚུལ་ལ་གསུམ་སྟེ། དོན་གྱི་འབྲེལ་དགོད། ཚིག་གི་དོན་བཤད། སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལམ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་དེ་ནས་འབྲས་བུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསྟོད་པའི་ཕྱིར་

p. 965

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་སྣང་བ་ལ་དགྱེས་པ་ཆེན་པོའི་གླུ་འདི་བླངས་སོ་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་བཅས་པ་ལ་སྤྱིར་བསྟོད་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཡབ་ཡུམ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་ལས་དང་པོ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་སྐུ་ལྔ་རྫོགས་པས་ཨོཾ་ཞེས་གླུའི་འགོ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཡང་སྐུ་ལྔ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པའོ། །དེའང་གླུའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གླུ་ལེན་པ་པོ། གླུའི་དབྱངས། གླུའི་ཚིག གླུའི་རྒྱན། གླུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །དེའང་གླུའི་དབྱངས་ནི་འདྲེན་པ་སྟེ། ལྔའིརྗེས་སུ་སྐྱེས་པ། དྲུག་གི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ། བར་མའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ། དྲི་ཟའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ། བློ་གསལ་གྱི་དབྱངས། འཁོར་ཉན་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་ན་དབྱངས་ཀྱིས་འདྲེན་པའོ། །དེའང་སྐུ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེའང་རང་སྣང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། སྐུའི་ཐུགས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རང་སྣང་དེ་ཡང་བསོད་ནམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། སྐུའི་སྐུ་སྟེ་རིགས་ལྔའི་རང་བཞིན་མཐའ་དབུས་མེད་པར་ཁྱབ་པའི་སྐུ་ཡི་ཚོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །དེའི་ངོ་བོ་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནི། སྐུའི་གསུང་བརྗོད་བྲལ་དོན་གྱི་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཀུན་ཏུ་རྫོགས་པའོ། །དེ་ལས་དགྱེས་པས་ཧོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གསུང་པདྨ་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ནི། ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་གསུང་ལྔ་རྫོགས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཨོཾ་ཞེས་སོ། །གསུང་རྡོ་རྗེ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཡང་

p. 966

བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོའོ། །སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་པས་རྡོ་རྗེས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྡན་པ་ནི་གསུང་གི་ཐུགས་སོ། །ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྒྲ་ཆེན་པོ་མཐའ་ཡས་པ་མངའ་བ་ནི་གསུང་གི་གསུང་ངོ་། །དོན་གྱི་རྡོ་རྗེ་རང་སྣང་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་པའི་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་གསུང་གི་སྐུ་སྟེ་ངོ་མཚར་ཆེ་ཧོ། །གསུམ་པ་ཐུགས་སངས་རྒྱས་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ནི། ཐུགས་ལྔ་རྫོགས་པས་ཨོཾ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། །དེ་ཉིད་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ཕྲིན་ལས་མ་ལུས་པ་ཀུན་ཏུ་རྫོགས་པ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་ཐུགས་སོ། །ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་མ་བཙལ་པར་ཡེ་ནས་ལྷུན་རྫོགས་སུ་གནས་པརང་བཞིན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ངང་ནི་ཐུགས་ཀྱི་གསུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་སྣང་དུ་འདུས་པའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ནི་རང་བཞིན་དག་པས་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཐུགས་ཀྱི་སྐུའོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཧོཿཞེས་སོ། །བཞི་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཨོཾ་ཞིང་ཁམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་ཤིང་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་རང་སྣང་མཉམ་པའི་དབྱིངས་ན་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་། ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐའ་ཡས་པ་རྒྱན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཀུན་ཏུ་ཀླུབས་ཤིང་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་པ་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྐུའོ། །ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་པ་ཀུན་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་དབྱེར་མེད་མཉམ་པའི་ངང་དུ་ཐིམ་པ་ནིི་བརྡའམ་རང་བཞིན་ཏེ་ཡོན་ཏན་གྱི་གསུང་ངོ་། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཏེར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་དགོས་འདོད་འབྱུང་བའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཆེན་པོ་མངའ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཐུགས་ཏེ་ངོ་མཚར་ཆེ་ཧོ་ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་འཕྲིན་ལས་ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ནི། འཕྲིན་ལས་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཨོཾ་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་

p. 967

དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུའི་སྣོད་དང་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཞིང་གི་རྡུལ་ཕྲ་བ་སྙེད་དུ་འཇུག་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་ཞིང་ཁམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་དག་ཏུ་རྒྱལ་བའི་དོན་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲན་སྙེད་སྟོན་པ་ནི་མཛད་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྐུའོ། །གང་གིས་སྟོན་ན་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་སྤྲུལ་པ་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་བསམ་ཡས་ཀྱིས་གདུལ་བ་ནི་སྤྲུལ་པ་འཕྲོ་བ་སྟེ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་གསུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་འདུལ་ན་སྤྲུལ་བ་དེ་དག་གིས་ཞིང་དེ་དག་ཏུ་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ལ་ཁྱབ་ནས་འབད་རྩོལ་མེད་པར་འགྲོ་བའི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་རྩོལ་མེད་དུ་གྲུབ་པས་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཐུགས་སོ། །དེ་ནི་ངོ་མཚར་བས་ཧོ་ཞེས་བཞད་པའོ། །གཉིས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཡབ་ཡུམ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟོད་པ་ནི། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པས་ཨོཾ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞི་དང་རང་སྣང་གི་རིགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པའི་རང་བཞིན་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ནི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱ་བ་མོས་ཡུལ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་སྟེ། ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་སུ་བྱང་ཆུབ་པས་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་རང་བཞིན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་གདོད་མའི་མགོན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཧོ་ཞེས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོའི་གླུས་བསྔགས་པའོ། །གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཚུལ་དེ་སྐད་ཅེས་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་རང་སྣང་དག་པའི་འཁོར་ལ་ཞུ་བ་པོ་མེད་པར་ཆེད་དུ་བསྒྲགས་སོ། །འབྲས་བུ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བཞིན་བསྟོད་པས་དཀྱིལ་འཁོར་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཉིད་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་མཉེས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །

p. 968

སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་ཁྲོ་བོ་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཁྲོ་བོའི་དཀྱི་འཁོར་སྣང་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ། ལམ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། འབྲས་བུ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་བསྟོད་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་དོན་དང་། གཞུང་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཞི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཁྲོ་བོ་སྤྱིར་བསྟན་པ། དེ་ལས་སྤྲུལ་པའི་ཁྲོ་བོ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། སྐབས་ཀྱི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཀྲོ་དྷའི་སྒྲ་ལས་ཁྲོ་བོ་སྟེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཞིང་འགྲོ་བའི་དོན་རྔམས་པའི་འཕྲིན་ལས་དྲག་པོས་མཛད་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། གཞི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཁྲོ་བོ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་མེད་པས་ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བའོ། །དེའི་ངང་ལས་འོག་མིན་དུ་ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིིལ་འཁོར་སྣང་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་རང་བཞིན་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་སོ། །དེའི་ཐུགས་རྗེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་ཁྲོ་བོར་སྣང་བ་ནི་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྲུལ་བའི་སྐུའི་ངོ་བོ་སྟེ། ཐབས་ཞགས་ལས། མཉམ་ཉིད་ངང་གིས་ཁྲོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཁྲོ་བས་ལོངས་སྤྱོད་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྡོ་རྗེ་འདུ་འཕྲོ་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །ཡང་ཆོས་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཁྲོ་བོར་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་། མཛད་པ་དང་། ཕྲིན་ལས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མཚན་མའི་གནས་མེད་པས་ངང་གིས་ཁྲོ་བ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལས། ཡང་དག་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ནི། །མཚན་མ་འཇོམས་ཕྱིར་ཁྲོ་བོའི་མཆོག །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པ་ན་མི་ཤེས་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གནས་མེད་པས་སྤང་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་ངང་གིས་ཁྲོ་བས་ཏེ། རྒྱས་པ་ལས། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་པོ་

p. 969

ཡིས། །ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་དབང་བསྡུས་ནས། །ཀུན་ཀྱང་མི་དམིགས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ། །ཞེས་པ་དང་། གསུམ་པ་ནི། ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་བ་སྐྱོབ་པ་ན་འབད་རྩོལ་མེད་པར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཇོམས་པས་ཤུགས་ཀྱིས་ཁྲོ་བ་སྟེ། ལྷ་རྒྱུད་ལས། འཛིན་པ་མི་རྟོག་ཐུགས་རྗེ་ཞེན་ཆགས་ཁྲོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་ཁྲོ་བོར་བཅོས་པ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། དགོངས་འདུས་ལས། ཤིན་ཏུ་གདུག་ཅིང་གཏུམ་པ་ལ། །ཞི་བས་ཕན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལས། །ཁྲོ་བོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཀུན་མཛད། །ཅེས་སོ། །དེའང་འགྲོ་བ་ལ་གདུག་པ་ཅན་འབྱུང་བ་དང་། ཆགས་སོགས་ཞི་བའི་རིགས་གཉིས་སུ་འབྱུང་བ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱི་བོ་དང་སྙིང་ག་ན་ཁྲོ་བོ་དང་ཞི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པའི་རྩལ་ཆེ་ཆུང་དང་། མ་རིག་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་འཁོར་བར་འཁྲུལ་དུས་ཞེ་སྡང་དང་དེའི་འཁོར་ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་གཉིས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ལས་ཀྱིས་ཁྲོ་བོའི་གདངས་མ་རུངས་ཤིང་གཏུམ་བར་སྣང་བས་ཕ་རོལ་ལ་གནོད་པའི་གཞིར་གྱུར་ཅིང་། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཞི་བའི་མདངས་འཕེལ་བས་དགའ་ཞིང་ཆགས་པས་དབང་དུ་བྱེད་པ་དང་། གཏི་མུག་ནི་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོར་གནས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་རོལ་པའི་རྒྱུད་ལས། གཞི་ལ་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ནི། །ཞི་དང་ཁྲོ་བོའི་རང་བཞིན་ལས། །མ་རིག་དུག་གསུམ་རྒྱུ་མཐུན་པས། །དབང་པོའང་ཞི་དྲག་གཉིས་སུ་སྣང་། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་འདུལ་བ་ལ་འདུལ་བྱེད་ཀྱང་ཞི་ཁྲོ་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལས། དེ་ཉིད་འདུལ་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས། །ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་ཞི་ཁྲོར་སྣང་། །སྐད་ཅིག་ཡུད་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་གསུམ་དུ་གནས་ཏེ། གཞི་ལ་ཡེ་ནས་དག་པའི་ཁྲོ་བོ་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་དང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྲག་

p. 970

འཐུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་སྤྱི་བོར་གནས་པ་སྟེ། བྷནྡྷ་སྨུག་ནག་འབར་བའི་གཞལ་ཡས་ན། །མཐུ་ཆེན་བདུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་མགོ་སྒོ་བཅད་དེ་བརྩིགས། །རྔམས་པའི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟེར་གྱིས་བཏབ། །ཅེས་པ་དང་། ཕྲ་བཀོད་ལས། རང་རང་མགོ་ལ་ཁྲོ་སྐུར་གནས། །ཞེས་སོ། །ལམ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཁྲོ་བོ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྐྱེད་ཅིང་བསྒོམ་པ་སྟེ། གསང་རྒྱུད་ལས། ལམ་གྱི་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། །འབར་བའི་ཚོགས་ཆེན་རབ་ཏུ་བསྒོམ། །ཞེས་སོ། །འབྲས་བུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཁྲོ་བོ་ནི་དྲི་མ་དབྱིངས་སུ་དག་སྟེ་རང་སྣང་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པར་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ལས། འབྲས་བུ་དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱིངས་ཁྲོ། །སྐུ་གསུམ་ལྷུན་སྟུག་རང་སྣང་གསལ། །ཞེས་སོ། །དེའང་གཞི་ལ་ཁྲོ་བོ་མེད་ན་ལམ་དུ་དེ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་བླ་མེད་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཚུལ་ལ་མི་རིགས་པ་དང་། ལུས་གྲུབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གསར་རྙིང་ལ་གྲགས་པ་ཕལ་པོ་ཆེ་འདི་དག་དོན་ལ་མི་གནས་པར་འགྱུར་པ་དང་། བསྒྲུབས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པའི་སྐྱོན་དང་། སྤྲུལ་པའི་འཕྲོ་གཞི་མེད་པས་དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་སྤྲུལ་པ་མི་རིགས་པའི་སྐྱོན་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ཡོད་དོ། །དེས་གཞི་ལ་ཡོད་པའི་ཁྲོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་དུ་གྱུར། སེམས་ཅན་གྱིས་མ་གྱུར། ལམ་པས་རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་དེ་ལས་སྤྲུལ་པའི་ཁྲོ་བོ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རྒྱུད་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཧེ་རུ་ཀས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁྲོ་བོ་མ་ལུས་པ་རྣམས་བཏུལ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གདན་དང་མུ་རན་ལ་བཀོད་པར་བསྟན་པ་ནི་འདི་ཉིད་དུ་རྒྱས་པར་འཆད་པས་ཤེས་ལ། ཐུགས་རྗེས་སྤྲུལ་པས་རཱུ་ཏྲ་ཇི་ལྟར་བཏུལ་བའི་ཚུལ་དགོངས་འདུས་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང་དྲུག་གི་སྔོན་རོལ་ཏུ་བསྐལ་པ་ཀུན་བཀོད་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཞིང་ཁམས་མངོན་

p. 971

པར་དགའ་བར་སངས་རྒྱས་མི་བསྐྱོད་པའི་བསྟན་པ་བྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་གསང་སྔགས་སྤྱོད་པའི་དགེ་སློང་ཐུབ་དཀའ་གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེའི་ཉེ་འཁོར་དུ་ཁྱིམ་བདག་ཀེའུ་ཀ་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བུ་ཐར་པ་ནག་པོ་ཞེས་པ་དང་། དེའི་གཡོག་དན་ཕག་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཚེ་ཐར་པ་ནག་པོ་གཡོག་དང་བཅས་པ་དགེ་སློང་ཐུབ་དཀའ་གཞོན་ནུའི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ་གསོལ་བ། དགེ་སློང་ཆེན་པོ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཅི་དགའ་བར་སྤྱད་པས་གྲོལ་བའི་ལམ་ཡོད་ཅེས་ཐོས་ན་དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་ངེས་སམ། དགེ་སློང་གིས་སྨྲས་པ་ཡོད་དུ་རུང་ངོ་། །དེ་ནས་ཐར་པ་གཡོག་དང་བཅས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་འདུན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བུའི་ལམ་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ། ཇི་བཞིན་ཉིད་དེ་མ་བཅོས་ན། །དངོས་པོ་བཞི་ལ་གནས་སྤྱོད་ཀྱང་། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྤྲིན་བཞིན་ཏེ། །འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་དམ་པའི་ལམ། །ཞེས་སྨྲས་པས། དེ་གཉིས་ཡི་རངས་ཏེ་སོང་བ་ལས། ཐར་པ་ནི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་ཤིང་བློ་གྲོས་རྟུལ་བས་སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དངོས་པོ་བཞི་ལ་རང་དགར་སྤྱད་པས་ལུས་དམ་པར་འཆོས་ཀྱང་སེམས་ངན་འགྲོའི་ལམ་དུ་ཞུགས་སོ། །དན་ཕག་ནི་བློ་གྲོས་རྣོ་ཞིང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྤྱོད་དེ། ལུས་མ་རབས་སུ་བཅུག་སྟེ་བྲན་བྱེད་ཀྱང་སེམས་དམ་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་དེ་གཉིས་ལྟ་སྤྱོད་མ་མཐུན་ཏེ་རྩོད་པ་ལས། དགེ་སློང་ལ་དྲིས་པས། དན་ཕག་ལྟར་ངེས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན། ཐར་པ་འཁྲུགས་ཏེ་གཉིས་ཀ་ལྟར་རོ་ཞེས་ཀྱང་མ་མཉམ་པར། བདག་གཅིག་པུ་སུམ་འབྱིན་སྙམ་ནས། གཡོག་དང་དགེ་སློང་གཉིས་ཀ་སྤྱོས་ཤིང་ཐག་རིང་པོར་སྤྱུགས་སོ། །དེ་ནས་ཐར་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསང་བ་སྒྲ་ཇི་ལྟ་བུར་སྤྱད་ཅིང་ལོག་པར་བསྒྱུར། ལོག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་བཟུང་ནས་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་མི་རོ་ཟོས་ཤིང་གཡང་གཞི་གྱོན་ནས་དུར་ཁྲོད་གྱི་ཅེ་

p. 972

སྤྱང་ནག་པོ་དང་། འཕར་བ་རྐང་སྡེབས་དང་། སྲིན་པོ་ལག་སྡེབས་དང་། བྱ་གཅན་གསོད་བྱེད་དང་། དུར་བྱ་ཀང་ཀ་དང་། ཟ་བྱེད་དུར་ཕག་ལ་སོགས་པའི་མ་རུངས་པ་རྣམས་བརྟེན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲོག་འཕྲོག་ཅིང་། སྨད་འཚོང་མའི་ཚོགས་མང་པོ་བསྡུས་ཏེ་ཆགས་པ་ཆེན་པོ་སྤྱོད་པས་གནས་སོ། །རྒྱུ་དེས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་འགྲོ་མུ་མཐའ་མེད་པར་བརྒྱུད་དེ་མཐའ་མ་ལ་རཱུ་ཏྲ་ཐར་པ་ནག་པོ་ཞེས་བྱ་བ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་མན་ཆད་དབང་དུ་བསྡུས་ཤིང་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་དད་པས་འགྲོ་བའི་ཚོགས་ལ་གནོད་པའི་བགེགས་སུ་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་དཔལ་ཧ་ཡ་གྷྲཱི་ཝ་ལ་སོགས་པའི་སྐུས་ཀྱང་མ་ཐུལ་བར་གསང་བདག་གིས་དཔལ་ཆེན་པོར་བྱས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཞུགས་ནས་བརྒྱངས་པས་གདོད་བཀའ་ཉན་ཅིང་ལས་ལ་འདུ་བར་གྱུར་ཅིང་། ཞབས་ཀྱི་འོག་ནས་གདུང་བའི་སྨྲེ་བཤགས་ཆེན་པོ་སྔོན་གྱི་སྡིག་པ་བཤགས་ཏེ་ཆུང་མ་དང་བཅས་པ་འབངས་སུ་ཁས་བླངས་ནས་བཏུལ་བའོོ། །དེ་ཡང་མངོན་སྤྱོད་ལས་གཞན་གྱིས་མི་ཐུལ་བའི་རིགས་ཅན་བདུད་དང་གཤིན་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་བས་ཀྱང་འཇིགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་ཚར་གཅོད་ཅིང་འདུལ་བར་མཛད་པའོ། །གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་ངོས་བཟུང་ལ་གསུམ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་ངོས་གཟུང་བ། རཱུ ཏྲ་ངོས་གཟུང་བ། དུས་དང་སྟོན་པ་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། རྩོད་པ་བཀོད་པ་ནི། སྐབས་འདིའི་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་བཞིན་ཡིན་ནམ། སྤྲུལ་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོས་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་ཞིང་། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཁྲོ་བོའི་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལེའུ་སྟེ་ཞེས་འོག་མིན་དུ་རང་སྣང་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ལན་གསལ་བོར་བཤད་པ་ནི། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཡེ་ནས་གནས་པའི་རང་

p. 973

སྣང་ལས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཞེས་པས་གྲུབ་པོ། །སྤྲུལ་པ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་ངོར་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་འཆར་གཞི་བྱེད་པ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་བཏགས་ནས་ཆ་མཐུན་པར་བཤད་པ་ལས། སྤྲུལ་པ་རང་མཚན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་གདུལ་བྱ་རང་མཚན་པ་བཏུལ་བ་ནི་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་འཕྲུལ་བ་སྒྱུ་མའི་རྩེད་འཇོ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །སྟོན་པའི་འཐད་པ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་ཡོད་པ་རྣམས་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུས་འདུལ་བའི་དཔེར་མཛད་པ་སྟེ་བཟོ་ལ་སོགས་པའི་སྔོན་དུ་དེའི་དཔེ་འགོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའང་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དབྱིངས་ནས་རང་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་རང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་དེ་སྣང་བ་ནི་སྤྱི་བོ་ན་ཁྲག་འཐུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གནས་པའི་རྩལ་ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རང་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་དུ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་ཟླ་བ་ལས་ཆུ་སྣོད་དུ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་ཞི་ཁྲོའི་རང་སྣང་ལས་གཞན་སྣང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དེ་འདྲ་བ་ཆུའི་ཟླ་གཟུགས་བཞིན་སྣང་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཆུ་དང་ནམ་མཁའ་ཟླ་གཟུགས་བཞིན། །ཞེས་ཆོས་སྐུའི་མཁའ་ལ་ལོངས་སྐུའི་ཟླ་བ་གདུལ་བྱའི་ཆུ་ནང་དུ་སྤྲུལ་སྐུར་སྣང་བའི་དཔེས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །སྔར་ཞི་བའི་རང་བཞིན་ཕྱིས་ཁྲོ་བོར་བསྒྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ནས་གནས་ཤིང་དུས་ཐ་དད་པའང་མེད་དེ། བརྗོད་བྱའི་དབྱིངས་དེ་ལྟར་གནས་པ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་དགོད་པ་ན་དུས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་དུ་མ་བཏུབ་པས་རིམ་གྱིས་གསུངས་ཤིང་སྤྲུལ་པ་སྐད་བརྗོད་པའོ། །

p. 974

གཉིས་པ་རཱུ་ཏྲ་ངོས་གཟུང་བ་ལ་གཉིས་ལས། རྩོད་པ་དགོད་པ་ནི། འདིར་གསུངས་པའི་རཱུ་ཏྲ་ནི་ཐ་མལ་པ་ཡིན་ནམ། སྤྲུལ་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ཡི་དྭགས་སྲིན་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཟེར་བས། གཟུགས་ཁམས་དབང་དུ་སྡུད་པ་དེ་མི་འཐད་དེ། འདོད་ཁམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དཔལ་ཆེན་པོའི་ཞལ་མཐོང་ཞིང་དངོས་ཀྱི་གདུལ་བྱར་གྱུར་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དཔལ་ཆེན་པོ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་མ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོངས་བ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལན་ལ་གཉིས་ལས། ཕྱོགས་དང་པོའི་ལན་ནི་འདོད་ཁམས་པ་ཡིན་ཡང་གཟུགས་ཁམས་དབང་དུ་སྡུད་པ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དེ། འདོད་པའི་རྟེན་ལ་འཕགས་ས་ཐོབ་པས་གཟུགས་ཁམས་པ་སྡུད་པ་དང་། སྔོན་གྱི་ལས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་མཐུ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་དེས་སྡུད་པའོ། །འདོད་པའི་ཡི་དྭགས་ཆེན་པོར་སྨོས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཐོབ་པར་མི་འབྱུང་ཏེ། རྟེན་འདོད་པ་ཡིན་ཡང་སེམས་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་མི་འགལ་ཏེ། འདོད་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པར་གསུངས་པ་དང་། འདོད་པའི་འཕགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡི་དྭགས་སྲིན་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་པས་ཀྱང་དོན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བར་མཚོན་པའོ། །དཔལ་ཆེན་པོའི་ཞལ་མཐོང་བ་ལ་སྐལ་བ་གཅིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྤྱད་པ་དགོས་ན་ཡང་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ། ཐུབ་པ་དྲུག་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་གྱིས་ཐུབ་པ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་སྤྱད་པར་ཐལ་བ་དང་། ལྷ་མི་དུད་འགྲོ་བེམ་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཚེ འང་དེ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མི་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདིར་བསྟན་པའི་རཱུ་ཏྲ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ནི་ཐ་མལ་པ་སྣང་ཡང་ཐ་མལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།

p. 975

འཕགས་པས་སེམས་ཅན་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ། རང་སྣང་གི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེའི་འཆར་ཚུལ་དང་ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཁྲོ་བོ་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་འོག་མིན་དུ་བཀོད་པ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཁྲོ་བོའི་རོལ་པར་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་མོད། ཡི་དྭགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་མལ་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བས་ཐ་མལ་པ་ཡིན་ནའང་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ། འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐ་མལ་པའི་གཟུགས་དང་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་དང་ནད་དང་གཡུལ་འགྱེད་པ་ལ་སོགས་པར་སྤྲུལ་པ་སྣང་བའང་དོན་ལ་ཐ་མལ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་འོག་མིན་ན་ཁྲི་འདེགས་པའི་སེང་གེ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དེ་ཡང་ཐ་མལ་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ན་ཡོན་ཏན་ལྔའི་རོལ་པ་ཉིད་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཆར་གནས་པའི་བརྡ་དོན་རང་སྣང་བས་རྒྱལ་བའི་རོལ་པར་བཤད་པས་གསལ་ལོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པའི་ལན་ནི་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་རང་མཚན་པ་མྱོང་བ་མེད་དེ། རཱུ་ཏྲ་དེ་ཉིད་རང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྲུལ་བ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྔོན་བསྟེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གཟིགས་ནས་ཞེས་པའང་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་རཱུ་ཏྲ་ལ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་འཇིག་རྟེན་དུ་རཱུ་ཏྲ་རང་མཚན་པ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་དེ་ལྟ་བུས་བསྐྱེད་པར་བསྟན་པའོ། །དེའང་ཐུན་མོང་གི་མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་མི་ཐུང་སོར་ཕྲེང་ཅན་གྱིས་མི་སྟོང་དུ་གཅིག་གིས་མ་ལོངས་པ་བསད་པའི་སོར་མོའི་ཕྲེང་བ་བསྒྲུབས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཏུལ་ནས་དེའི་ཉེས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་པའི་མི་བསད་དེ་ཕྲེང་བར་བྱས་པ་ལས་ཕྱི་རབས་གཉེན་པོ་མཆོག་རྣམས་ཉེས་པས་མི་གོས་པར་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་སྤྲུལ་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བསླབ་པའི་མཚམས་ལས་འདས་པ་སྔོན་ཡང་དེ་ལྟར་འདས་

p. 976

ཤིང་། ཕྱིས་ཀྱང་ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པ་འཁོར་གྱིས་མཐོང་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་བསྟན་པས་དགེ་སློང་རྣམས་བཏུལ་བའི་ཚེའང་སྤྲུལ་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ལས་བསགས་པ་དང་སྔ་ཕྱི་བརྒྱུད་ནས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཚུལ་འདི་དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་འཕགས་ཏེ་གཞན་གྱི་ངོར་དེ་ལྟར་བསྟན་ནས་སྤྲུལ་པའི་རཱུ་ཏྲ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་རང་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ལས་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་དུ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་འཕྲོ་གཞི་བྱེད་པའོ། །གལ་ཏེ་འཕྲོ་གཞི་ལ་དེ་ལྟར་མེད་ན་འཕྲོ་བའི་རྣམ་འཕྲུལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བར་མི་རིགས་ཏེ། ནམ་མཁའི་ཟླ་བ་དང་ཆུའི་རྫིང་བུའི་གཟིགས་བརྙན་རྣམ་པ་ཐ་མི་དད་པའི་དབྱིབས་སུ་ཇི་ལྟར་རུང་སྟེ། ནམ་མཁར་ཟླ་བ་ཡོད་ཀྱང་རྫིང་བུར་ལྗོན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཞན་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་རྒྱ་མཚོ་སྣང་བ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་གདུལ་བྱའི་དབང་དང་གཞི་ལ་གནས་པའི་དབྱེ་བས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་སྟེ། དོན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྒྱུ་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཞི་འཆར་གཞིའི་ངང་ལས་དེ་དང་དེར་འཆར་བ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །འོ་ན་མ་དག་པ་ཡང་འཆར་གཞི་ཡོད་དམ་གདུལ་བྱ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་དག་པ་ཞེས་པ་གང་ལ་ཟེར། འགྲོ་དྲུག་ཏུ་སྣང་བ་ལ་བྱེད་ན་དེའི་འཆར་གཞི་ཐུགས་རྗེ་རོལ་པ་ལ་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་རྒྱ་མཚོར་སྣང་བའི་རོལ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པར་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །རྩ་འཁོར་དྲུག་གི་རང་བཞིན་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་འཇིག་རྟེན་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལས། འཁོར་ལོ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་གྱིས། །འཇིག་རྟེན་

p. 977

དྲུག་གི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་ནས་སྣང་བ་ལྷུན་གྲུབ་པས། །རླུང་སེམས་བྱེད་པས་དེ་ལྟར་སྣང་། །ཞེས་སོ། །དེའང་འཁོར་བའི་ཚེ་མ་རིག་པས་དེ་ལྟར་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པར་འཁོར་ཡང་། འཁོར་བའི་རང་བཞིན་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚེ་དེ་དག་གི་འཆར་གཞི་འགྲོ་དྲུག་སོ་སོའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཐུབ་པ་དྲུག་གི་རོལ་པ་སྟོན་པ་ཡང་དེ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེའང་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་འཆར་གཞི་སྣང་བས་འགྲོ་དྲུག་རང་མཚན་པའི་འཁོར་བ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱེད་པའི་ཚེ་ལས་དག་པའི་སེམས་དཔའ་ལ་དེ་མེད་པ་དང་། མེ་ལོང་ཀུན་གྱི་འཆར་གཞིར་གནས་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ལ་གོས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཕལ་བོ་ཆེ་ལས་ཀྱང་། ཞིང་གི་རང་བཞིན་རྒྱ་མཚོ་རྣམས། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་སྣང་། །ཇི་ལྟར་དྭངས་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལ། །གཟུགས་བརྙན་རྒྱ་མཚོར་སྣང་བ་བཞིན། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་དང་། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱ་མཚོ་ན། །ཞིང་ཁམས་རྒྱ་མཚོའི་རྡུལ་སྙེད་རྣམས། །སུས་ཀྱང་བཀོད་པ་མེད་པར་གནས། །ལ་ལ་རང་བཞིན་དག་པ་དང་། །ཁ་ཅིག་སྤྱོད་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ། །འགྲོ་བའི་ཁམས་ཀུན་གསལ་བར་སྣང་། །བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ཉག་རེ་ལའང་། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ཁམས་རྒྱ་མཚོ་སྟེ། །སྣ་ཚོགས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའོ། །ཞེས་སོ། །དེས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་བློ་ཞན་པ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་དཔག་པར་ནུས། གཞན་ཡང་འགྲོ་དྲུག་ཏུ་སྣང་བས་འཁོར་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐུབ་པ་དྲུག་དང་སྒྱུ་མ་དང་མིག་འཕྲུལ་གྱི་འགྲོ་བ་བཞིན། དེའང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལོག་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་སོ་སོ་ལོག་པ་ཡིན་གྱི། འཆར་གཞི་འཁོར་ལོ་དྲུག་གི་རྩ་འདབ་ཐུགས་རྗེས་འཁོར་བ་ལ་རང་དང་

p. 978

མཐུན་པར་སྣང་བ་སྟོན་པའི་རང་བཞིན་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལྟ་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཉིད་མེད་ན་འགྲོ་དྲུག་གི་སྣང་བའང་གློ་བུར་དུ་གང་གིས་བྱས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་སྐུ་ལ་འཁོར་འདས་ཀྱི་འབྱོར་བ་ཐམས་ཅད་མ་ཚང་བར་འགྱུར་བ་དང་། མ་དག་པ་འཁོར་བ་ལ་སྣང་བའི་སྐུ་དང་ཐུགས་རྗེའི་རོལ་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་སེམས་ཙམ་པས་ཀྱང་ཀུན་གཞི་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཡུལ་དང་དོན་དང་ལུས་སུ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་གསུམ་ཡོད་པར་བཤད་དེ། དེ་ཉིད་མ་དག་པ་སྦྱངས་པ་ལས་དག་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་གྱུར་ཡང་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་སྔོན་དང་ཕྱི་མ་ད་ལྟ་གསུམ་དུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པས། འཆར་གཞི་འཁོར་འདས་ཀྱི་རོལ་པ་དེ་ཉིད་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ལན་དངོས་མདོར་བསྡུ་ན། འདི་ཡི་རཱུ་ཏྲ་ནི་ཡེ་ཐོག་དང་པོར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་རང་སྣང་གི་རྩ་འདབ་འཁོར་ལོ་ན་སྣང་བའི་བདུད་བཏུལ་བར་རང་སྣང་བ་ཡིན་པས་རང་མཚན་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲུལ་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲུལ་པ་ནི་གདུལ་བྱ་གཞན་གྱི་སྣང་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ལ། འདི་རང་སྣང་ཡིན་པས་གདུལ་བྱ་དང་གདུལ་བྱེད་ཐ་དད་པ་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་སྣང་བ་ཡེ་ཐོག་དང་པོར་སྣང་བའོ། །མདོ་དང་མིང་འདྲ་བ་ལས། དོན་མི་མཚུངས་ཏེ་དུས་ཐ་དད་པ་དང་། གདུལ་བྱ་དང་འདུལ་བྱེད་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་དང་། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ཐ་དད་ལྟར་སྣང་བའི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །གསུམ་པ་དུས་དང་སྟོན་པ་ངོས་བཟུང་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། དུས་མཚུངས་མི་མཚུངས་དང་། འདུལ་བྱེད་ཀྱི་སྟོན་པ་གཅིག་མི་གཅིག་ངོས་བཟུང་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། རྩོད་པ་དགོད་པ་ནི། འདིར་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་སུ་བཏུལ་ཞིང་། མདོར་བསྟན་པ་འདི་ལ་

p. 979

བཏུལ་བའི་དུས་ཐ་དད་ཅིང་། མདོར་འཛམ་གླིང་དང་། འདིར་འོག་མིན་དུ་བཤད་པས་གནས་ཀྱང་ཐ་དད་པས་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་འདིར་དུས་བཞི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བསྟན་པས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཞེས་བརྗོད་དེ། ལོའམ་བསྐལ་པ་ཀུན་གྱི་སྔོན་རོལ་ལྟ་བུ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ལ། བསྟན་པ་འདིའང་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཁོ་ནར་ངེས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། གདུལ་བའི་ཞིང་དང་དུས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་བསྐལ་པ་སྔ་ཕྱི་དང་འཇིག་རྟེན་དུ་མར་སྟོན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དུས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མ་ངེས་པའི་དུས་ཡིན་ལ། འགྲོ་བ་ལ་སྣང་བའི་རང་སྣང་དུ་བཀོད་པའི་དུས་ལ་ངེས་གཟུང་བྱས་པ་དང་ཡང་མི་འགལ་བ་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །འཛམ་གླིང་དང་འོག་མིན་ཡང་སྟོན་པ་དང་འགྲོ་བ་རང་སྣང་སོ་སོར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་འོག་མིན་ཕྱོགས་འདི་ཁོ་ན་ན་ཡོད་ཅེས་ངེས་གཟུང་མི་རུང་སྟེ། དག་པའི་སེམས་དཔའ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་གར་ཁྱབ་ན་འོག་མིན་གྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་འོག་མིན་ལྟར་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་ཞིང་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལའང་གཉིས་ལས། རྩོད་པ་དགོད་པ་ནི། མདོར་བཏུལ་བ་དང་། འདིར་བཏུལ་བ་གཉིས་གཅིག་གམ་ཐ་དད། གཅིག་ན་མདོར་གསང་བདག་དང་། འདིར་ཧེ་རུ་ཀའི་བཏུལ་བར་གསུངས་པས་ཐ་དད་དང་། གཉིས་པ་ལྟར་ནའང་དེ་སྔོན་བརྟེན་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མདོ་དང་མཐུན་པར་སྣང་བས་སོ་ཞེ་ན། །གཉིས་པ་དེའི་ལན་ནི། སྤྱིར་གྱི་གསང་བདག་དང་ཧེ་རུ་ཀའང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གདུལ་བྱའི་ངོར་གསང་བདག་ཏུ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་རང་སྣང་དག་པའི་ཞིང་དུ་ཧེ་རུ་ཀར་གནས་པས་ཕྱི་ནང་ལྟར་ཡང་ཡིན་མོད། མདོ་དང་རྣམ་པ་མཚུངས་པས་གཅིག་པའང་མ་ངེས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་འདྲ་བའི་རྒྱུད་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་དང་

p. 980

ལྷ་སྦྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་མིང་མཚུངས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་སྣང་འོག་མིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོལ་པས་བཏུལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་གསང་བདག་གིས་བཏུལ་བར་སྣང་སྟེ། དུས་དང་སྟོན་པའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་མཚུངས་པ་མི་འགལ་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་རློབ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་བསྡུ་ན་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ཡོད་པའི་བརྡར་སེང་གེའི་ཁྲི་སྣང་བ་ལྟར། བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་མཐའ་དག་ལས་རྒྱལ་ཞིང་དྲེགས་པ་ཅན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་མངའ་དབང་རྫོགས་པའི་བརྡར་རཱུ་ཏྲ་བཏུལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པ་དེའི་ཚེ་བདུད་བཏུལ་བར་སྣང་དགོས་པས་རཱུ་ཏྲ་སྟེ་དྲེགས་པ་ཅན་གྱི་བདུད་དཔུང་ཡེ་ཐོག་དང་པོར་བཅོམ་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ན་རང་སྣང་རྩ་འདབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་དབང་སྒྱུར་བའོ་། །གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གཉིས་ཏེ། ཁྲོ་བོ་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཞི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་དེ་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་དུ་རང་སྣང་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཡེ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་མངོན་པར་འདུ་མཛད་དེ་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ཁྲོ་བོ་འབྱུང་བའི་འཆར་གཞིར་བཞུགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། གདུལ་བྱ་ལས་ཀྱི་ཁྲོ་བོའི་བྱུང་ཚུལ་དང་། འདུལ་བྱེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྲོ་བོས་བཏུལ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། དགོས་ཆེད་དྲི་བ་དང་། དེའི་ལན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འཆར་གཞི་ལོངས་སྐུ་དང་དེ་ལས་ཤར་བ་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་དེའི་

p. 981

དགོངས་པའམ་རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་གང་གིས་བསྐྱེད་པ་དང་། འབྲས་བུ་གང་དུ་སྨིན་པའོ། །དེའང་སྤྲུལ་སྐུའི་ཁྲོ་བོས་འདུལ་བ་ལ་ལོངས་སྐུའི་ཁྲོ་བོ་དགོས་ལ། ལོངས་སྐུའི་ཁྲོ་བོས་མཛད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་རང་སྣང་དུ་སྟོན་པ་ཅི་འདྲ་བ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཁྲོ་བོས་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྟོན་པས་ཆུ་དང་ཟླ་གཟུགས་བཞིན་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་དག་པར་སྣང་བ་ཉིད་འདུལ་བར་སྟོན་པའོ། །སྐབས་འདིའི་གདུལ་བྱ་དང་འདུལ་བྱེད་བཟང་ངན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་འབྲས་དང་བཟང་ངན་དུ་སྣང་ཡང་དོན་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ། ངོ་བོའི་འཆར་ཚུལ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་དང་མདོ་གཉིས་འཆར་གཞི་དང་འཆར་བྱེད་དུ་འབྲེལ་ལོ། །རྣམ་པ་དེ་འདྲ་བས་དུས་གཅིག་པའང་མི་དགོས་ཏེ། འཆར་བྱེད་འཆར་གཞི་དང་དུས་གཅིག་ཀྱང་། འཆར་གཞི་འཆར་བྱེད་དང་གཅིག་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ་ཟླ་བ་དང་ཆུ་ཟླའི་དུས་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཅིག་པའང་མི་འགལ་བ་རུང་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་རློབ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་ནི། ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པས་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་རང་གི་སེམས་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པས་འཛིན་པ་ལ་བདག་ཏུ་ཞེན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བ་བརྡ་ཙམ་བློས་བརྟགས་ཙམ་ཡིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་མ་ཤེས་པར་བདེན་བདེན་གྲུབ་གྲུབ་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པས༷་གཟུང་ཡུལ་ལ་བདག་གིར་ཞེན་པས་འཁོར་བར་འཁྱམས་ཤིང་སྲིད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་དེ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཁོར་མོར་གདུངས་ལ་ཡང་དག་པའི་ལམ་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཤེས་རབ་ཟབ་མོ་དང་བྲལ་བ་དག་ནི་སྲིད་པའི་འདུ་བྱེད་པ་སྤྱིའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་དོན་ཟབ་མོ་རྒྱུད་ལུང་གི་ཁོང་ན་གབ་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་རང་བཞིན་གྱི་གསང་བ་མ་རྟོགས་པར་སྦྱོར་སྒྲོལ་གྱི་ཐབས་ལ་སོགས་པ་སྦས་པའི་གསང་

p. 982

བ་སྤྱོད་པ་བརླང་པོ་རང་ག་བ་ལ་མངོན་པར་འཆེལ་ནས་སྤྱོད་ཅིང་། རྒྱུ་དགེ་སྡིག་དང་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་གི་འབྲེལ་བ་ལས་འབྲས་བསླུ་བ་མེད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་རྨོངས་པས་གསང་བ་ཟབ་མོ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་ལྟ་བར་སྤྱོད་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་རཱུ་ཏྲ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ་ཐར་པ་ནག་པོ་ལྟ་བུའོ། །དེ་སྐད་དུའང་སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་ལས། འདས་པའི་དུས་ན་སྔོན་བྱུང་བ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྟག་པ་ཡིས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ལས། །འགྲོ་བའི་ཚུལ་ནི་སྔོན་བྱུང་བ། །དེ་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི། །ལོག་པར་ལྟ་ལ་བརྩོན་པར་འགྱུར། །ལྟ་བ་ཤིན་ཏུ་ལོག་པ་ཡིས། །མནར་མེད་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ལྟུང་། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་གང་དུ་སྨིན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་གཞན་ལ་འཚེ་བའོ། །དང་པོ་ལའང་གཉིས་ལས། དམྱལ་བར་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་ནི་སྔོན་ཞེ་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་བསླང་པའི་ལས་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་ཕྲག་དོག་གི་ལས་བླ་མ་དང་མཆེད་གྲོགས་ལ་ངན་སེམས་དང་ཚིག་རྩུབ་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དམ་ཚིག་ཉམས་པའི་ཉེས་པ་ནི་སྲིད་པའི་ས་བོན་རྩུབ་མོ་སྟེ་མི་དགེ་རྔམས་པོ་ཆེ་དེས༷་བར་དོ་མེད་པར་རྡོ་རྗེ་དམྱལ་བར་འཕངས་ནས་བར་མཚམས་མེད་པའི་རབ་ཏུ་ཚ་བའི་དམྱལ་བ་མནར་མེད་པར་སྐད་ཅིག་ལ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ཉིད་དུ་བསྐལ་ཆེན་དུ་མར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་དོ། །དམྱལ་བ་པ་དེ་དག་རབ་ཏུ་ཚ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོས་གདུངས་བ་དང་ལས་ཅུང་ཟད་བསྲབས་ཏེ། དེ་ལས་ཐར་དུ་ཉེ་བ་ན་གྲང་དམྱལ་གྱི་གནས་དག་མཐོང་ནས་འདི་བས་ཤིན་ཏུ་གྲང་བའི་གནས་ཕ་གིར་སྐྱེས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཡང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་མོད་ལ་ཡང་དེར་སྐྱེས་ཏེ། གངས་དང་བུ་ཡུག་

p. 983

ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་སྦྲེབས་པ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་གྲང་བ་དང་ལུས་ཀྱང་པདྨ་ལྟར་བཞི་ཚལ་ལམ་བརྒྱད་ཚལ་ལ་སོགས་པར་གས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་སྟེ། བཟོད་དཀའ་བ་བསྟུད་མར་འབྱུང་བ་དག་གིས་རབ་ཏུ་ཉེན་པ་བསྐལ་པ་དུ་མར་གདུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པའི་དམྱལ་བར་རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་། ལ་སོགས་པ་ནི་ཚ་བ་དང་། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་དང་། ངུ་འབོད་དང་། བསྡུས་འཇོམས་དང་། ཐིག་ནག་དང་། ཡང་སོས་ཏེ་བརྒྱད་དང་། ཤིན་ཏུ་གྲང་བ་པདྨ་ཆེན་པོ་ལྟར་གས་པ་དང་། ལ་སོགས་པ་ནི་པདྨ་ལྟར་གས་པ། ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པ། ཀྱི་ཧུད་ཟེར་བ། ཨ་ཆུ་ཟེར་བ། སོ་ཐམ་པ། ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་ཅན། ཆུ་བུར་ཅན་ཏེ་བརྒྱད་པོ་དག་ཏུ་ཕན་ཚུན་ཟུང་རེ་རེ་ཞིང་སྐྱེས་རེས་བྱེད་དེ། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་མདོ་ལས། གང་དག་བར་མཚམས་མེད་པའི་ལས། །བསགས་པ་དེ་དག་མནར་མེད་པར། །སྐྱེས་ནས་དམྱལ་མེས་ཡུན་རིང་བསྲེག །དེ་ནས་པདྨ་ཆེར་སྐྱེས་ཤིང་། །དེ་བཞིན་ཡང་སོས་ཆུ་བུར་ཅན། །ཕན་ཚུན་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་མྱོང་། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་པ་ལྟར་བསྐལ་པ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ནས་དམྱལ་བའི་གནས་ནས་ཐར་བའི་ལོ་གྲངས་དང་བཅས་པ་ལས་ལྷག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དམྱལ་བའི་གནས་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེས་དུས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་ཆགས་འཇིག་འབྱུང་བ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་བརྒྱུད་ཅིང་དེར་ཡང་ཆགས་འཇིག་བྱུང་དུས་གཞན་དུ་དམྱལ་བའི་ཚ་གྲང་གི་གནས་ཟུང་བརྒྱད་ཡོད་པར་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་དག་གི་ཚེ་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སུ་ཚ་གྲང་གི་སྡུག་བསྔལ་མྱང་ངོ་། །དེའང་བསྐལ་ཆེན་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཆགས་པ། གནས་པ། འཇིག་པ། སྟོངས་པ་བཞི་ལ་བར་བསྐལ་ཉི་ཤུ་ཉི་ཤུ་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་ལ་བསྐལ་པ་ཆེན་པོར་བཤད་པ་ནི། མཛོད་ལས། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་འདི། །བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་གནས་པ་ཡིན། །ཆགས་པ་དང་ན་

p. 984

འཇིག་པ་དང་། །ཞིག་གནས་འདུག་པ་དག་མཉམ་མོ། །དེ་དག་བརྒྱད་ཅུ་ལ་བསྐལ་ཆེན། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཉན་ཐོས་པ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣོད་དང་དམྱལ་གནས་ཀྱི་ཆགས་འཇིག་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་ཅིང་། སེམས་ཅན་དེ་དག་ལས་སྣང་ལ་དེར་སྐྱེ་དུས་འཇིག་རྟེན་ལ་ཆགས་འཇིག་བྱུང་བར་སྣང་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་གཞན་གྱི་དམྱལ་ཁམས་སོ་སོར་སྐྱེས་པར་སྣང་བ་རྨི་ལམ་བཞིན་ཏེ་འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་མཐུ་བརྟས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །གཉིས་པ་ཡི་དྭགས་སུ་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ནས་དམྱལ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་དག་ཟད་པ་དང་ཡི་དྭགས་སུ་སྐྱེས་སོ། །དེའང་ཟད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། གཉེན་པོས་བཅོམ་ནས་ཟད་པ་ཚ་རེག་དང་གྲང་རེག་ལྟ་བུ་སྟེ་གཉེན་པོ་དགེ་བས་སྤང་བྱ་མི་དགེ་བ་ཟད་པ་དང་། རང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་སྨིན་གྱིས་ཟད་པ་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱིས་ཟད་པ་ལྟར་དགེ་སྡུག་གི་འབྲས་བུ་མྱོང་བའོ། །འདི་ནི་ཕྱི་མའོ། །དེའང་ཡི་དྭགས་སུ་སྐྱེ་བའི་ལས་ཡོད་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བའི་ལས་མ་ཟད་ཀྱི་བར་མི་སྐྱེ་བ་ཅིི་ཡིན་ཞེ་ན། ལས་གཉིས་ཡོད་ན་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་སྔོན་ལ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་ཆུང་དུ་འབྱིན་མི་ནུས་ཏེ། ཉི་མའི་འོད་ཡོད་དུས་གཟའ་སྐར་གྱི་འོད་མི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དགེ་སྡིག་སྟོབས་གང་ཆེའི་ལས་རེ་རེའང་སྟོབས་གང་ཆེ་སྔོན་ལ་སྨིན་པའོ། །དེའང་མཛོད་ལས། ལས་ཀྱི་འཁོར་བ་ལྕི་གང་དང་། །ཉེ་བ་གང་དང་གོམས་པ་གང་། །སྔར་བྱས་གང་ཡིན་དེ་དག་ལས། །སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམ་སྨིན་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལས། འདི་ནི་ལྕི་བ་སྔོན་ལ་སྨིན་པའོ། །དེའང་བཀྲེས་སྐོམ་གྱི་མེས་གདུངས་ཤིང་ཟས་སྐོམ་འབའ་ཞིག་ཡིད་ལ་འདོད་པས་ན་ཡི་དྭགས་ཏེ། རབ་ཏུ་ལྟོགས་པ་དང་སྐོམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཉེན་པ་ནི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནོ། །ཀུན་གྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ཡང་གདུངས་ཤིང་མི་དགའ་བས་

p. 985

ཕྱི་རོལ་འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཆུ་གཙང་རྣག་ཁྲག་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་ནི་ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནོ། །བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཡི་དྭགས་རྣམས་ལ་སོས་ཀའི་དུས་སུ་ནི། །ཟླ་བའང་ཚ་ཞིང་དགུན་ནི་ཉི་མའང་བསིལ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །བཟའ་བཏུང་དང་པོར་མི་རྙེད་ཅིང་རྙེད་ཀྱང་མགྲིན་པར་མི་ཆུད་ཆུད་ནའང་ནང་ཁྲོལ་ལ་མེ་འབར་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་མེ་འབར་བའི་ཕྱིར་ན་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་གདུག་ཅིང་རྩུབ་པའི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐད་ཅིག་ལ་འགྱུར་བ་ནི་མེ་ལྕེའི་འཁོར་ལོ་ཅན་ནོ། །སྐོམ་པའི་ཚེ་རྒྱ་མཚོ་དང་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་དང་། བཀྲེས་པའི་ཚེ་བཟའ་བའི་བྱེ་བྲག་དང་། གནས་དང་ཡོ་བྱད་ཡིད་དུ་འོང་བ་དག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འདོད་ནས་བལྟས་ཤིང་དེའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་པའི་ཚེ། ཡང་ལྷག་རོལ་ལམ་རྗེས་ཙམ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་འཕེལ་བ་ནི་ཟས་སྐོམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནོ། །རུས་གཟེབ་ལ་པགས་པས་གཡོགས་པ་ཙམ་ལས་ཤ་ཁྲག་གི་མདངས་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་རིད་ཀྱང་སྐམ་པ་དང་ལས་དང་ཡན་ལག་མི་འཚམ་པར་རི་རབ་དང་འཇག་མ་ཙམ་ལ་དབང་པོ་མ་ཚང་ཞིང་སྐྱོན་ཆགས་པ་མགོ་བོ་རི་རབ་ཙམ་ལ་ཁ་ཁབ་མིིག་ཙམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་མི་འཚམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་དྲུག་ཏུ་ཡི་དྭགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དེར་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ཅིང་སྐྱེས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་འཚེ་བའི་ཚུལ་ནི། དེ་ནས་ཡི་དྭགས་སུ་སྐྱེ་བའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྒྱུ་རྩུབ་མོའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ཡང་ཁད་ཀྱིས་བསྲབས་ཏེ་རགས་པ་དེ་ཟད་པ་དང་། ཕྲ་བའི་རྒྱུ་དང་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལ་ཁྲོ་བོ་མགོ་དང་ཕྱག་དུ་མ་ཡོད་པ་བསྒོམས་ཤིང་རང་མཚན་དུ་ཞེན་ནས་ཕྲ་མེན་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་དྲག་སྔགས་རྩུབ་མོ་རྣམས་བཟླས་ཤིང་དངོས་པོ་བཞི་ལ་སྤྱད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་སྲིད་

p. 986

པས་རཱུ་ཏྲའི་རྒྱུད་དུ་མཚམས་སྦྱོར་ནས་སྐྱེས་སོ། །དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཡི་དྭགས་ཀྱི་འགྲོ་བས་བསྡུས་ཤིང་ཆ་ལུགས་སྲིན་པོ་ཆེན་པོའི་མཚོན་ཆ་དང་མགོ་ཐོད་ཐོགས་པ་སེམས་རབ་ཏུ་གདུག་པ་ཅན་ཁྲོ་ཞིང་གཏུམ་པོ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་ནི་ལུས་གཅིག་ལའང་མགོ་བོ་བརྒྱ་ཡོད་པ་དང་དེ་ཡང་སྟག་དང་སེང་གེ་ལ་སོགས་པའི་མགོ་བརྙན་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། ལྷ་དང་ལྷ་མིན་ལ་སོགས་པའི་ལུས་བརྒྱ་ལ་མ་ཧེ་ལྟ་བུའི་མགོ་བོ་གཅིག་པ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་ཆུ་སྲིན་ལ་སོགས་པའི་ལུས་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། ལུས་གཅིག་ལ་ཡན་ལག་རབ་ཏུ་མང་པོ་དང་། ཡན་ལག་དེ་དག་ཀྱང་ཁ་དོག་དང་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། དེ་དག་གིས་རྡོ་དང་མདུང་ཐུང་ལ་སོགས་པ་གདུག་པའི་ལག་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་པ། མ་མོ་དང་ཤ་ཟ་དང་མཁའ་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་རབ་ཏུ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ། ཡན་ལག་སྦྲུལ་དུ་བྱུང་ཞིང་ལུས་ལ་གཤོག་པ་ཐོགས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིགས་པའི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་དང་། ར་ལ་ར་ལ། རུ་ལུ་རུ་ལུ་ལ་སོགས་པ་འཇིགས་པའི་ང་རོ་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་སྒྲོགས་པའོ། །དེའི་བྱེད་ལས་ནི་འཇིགས་པའི་གཟུགས་དང་མི་སྙན་པ འི་ང་རོ་དང་མི་ཞིམ་པའི་དྲི་དང་རིམས་ནད་གཏང་བའི་ཁ་རླང་གིས་འཚུབ་པས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱི་བུང་ཞེས་དངངས་པར་བྱེད་པ། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇིགས་པའི་རླུང་ནག་གི་མུན་པ་ཁེབས་ཤིང་། གྲང་བ་དང་ཚ་བའི་ཁའི་དབུགས་ཀྱིས་སྟེང་འོག་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་སྟོང་ཁམས་ཐམས་ཅད་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པ། རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིས་འགྲོ་བ་ལ་འདེབས་པར་བྱེད་པ། སེམས་མྱོས་ཤིང་ལུས་དང་དྲན་པ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་མཐུ་སྟོབས་བསམ་གྱིས༷་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་པའོ། །དེས་མཐུས་དགའ་བོ་དང་འཇོག་པོ་ལ་སོགས་པ་ཀླུའི་རིས་དང་།

p. 987

ཐགས་བཟང་རིས་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མ་ཡིན་གྱིས་རིས་དང་། དབང་པོ་དང་ཁྱབ་བཇུག་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པའི་ལྷའི་རིས་དང་། དེས་མཚོན་པ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་མན་ཆད་དོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཚངས་པའི་རིས་དང་། ཚངས་པ་ཀུན་འཁོར་དང་། ཚངས་ཆེན་དང་། གཉིས་པའི་འོད་ཆུང་ཚད་མེད་འོད་འོད་གསལ་དང་། གསུམ་པའི་དགེ་ཆུང་ཚད་མེད་དགེ་རྒྱས་དང་། བཞི་པའི་སྤྲིན་མེད་བསོད་ནམས་སྐྱེས་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་སྟེ་གནས་རིས་བཅུ་གཉིས་མན་ཆད་དབང་དུ་བསྡུས་སོ། །གཉིས་པ་འདུལ་བྱེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྲོ་བོས་བཏུལ་ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་གདུལ་བྱ་གཟིགས་ཚུལ་ནི་རཱུ་ཏྲ་དེ་སྔོན་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་དབང་མནོས་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆེ་བཙན་དང་འདུལ་ཞིང་དུ་གྱུར་པ། དཔལ་ཆེན་པོ་ཧེ་རུ་ཀ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་འདུལ་བའི་དུས་ལ་བབས་པར་གཟིགས་ནས་རང་བྱུང་གི་ཐུགས་རྗེ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མཛད་པས༷་སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འདུལ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྟོན་པར་གྱུར་ཏེ་གདུལ་བའི་དུས་ལ་བབ་པོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །གཉིས་པ་བཏུལ་བ་དངོས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོ་འཕྲུལ་བཞིས་དྲེགས་པ་ཅན་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཕྲིན་ལས་དྲག་པོས་གདུག་པ་ཅན་ཚར་བཅད་པ། ཐུགས་རྗེས་རྗེས་སུ་བཟུང་ནས་བཀའ་ལ་བཏགས་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། རྒྱུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ནི་གདུལ་བྱ་ལས་ཀྱི་ཁྲོ་བོ་སྣང་བ་དེ་ནས་འདུལ་བྱེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྲོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་སྐུ་ནི་ཆེ་བའི་རྡོ་རྗེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་བཀོད་པའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་སྣང་སྟོང་གཉིས་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ལས་རང་སྣང་ཁྲོ་བོའི་ལོངས་སྐུ་འབྱུང་སྟེ། དགོས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་ན་སྲིད་པ་གསུམ་

p. 988

གྱི་བདག་པོ་དྲེགས་པ་རཱུ་ཏྲ་འདུལ་བའི་ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་སྙེམས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི༷་གཟི་བརྗིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་ཐབས་ལ་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་ཏེ། དེས་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ཧེ་རུ་ཀའི༷་དཀྱིལ་འཁོར་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བའི༷་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་ལས་ཆོ་འཕྲུལ་ཇི་ལྟར་སྤྲོས་པའི་ཚུལ་ལ་བཞི་ལས། དབྱིངས་གང་ལས་སྤྲོས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྲོ་མོ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་མོ་གདངས་ཀྱི་ཡུལ་བྱ་བ་མོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་རང་སྣང་དུ་མངོན་དུ་བྱུང་སྟེ། ཧི་ཧི་ཞེས་ཡབ་ལ་དགྱེས་པའི་སྐུའི་གཟི་མདངས་ཀྱིས་གསང་བའི་པདྨ་བདེ་བས་རྒྱས་པར་མཛད་ནས་བསྟན་པས། བྱེད་པ་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡང་ཧ་ཧ་ཞེས་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱས་པར་མཛད་དེ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པར་འཁྲིལ་ཏེ་རོལ་པའི་དགྱེས་པས་པདྨར་ནོར་བུ་ཐིམ་པར་མཛད་ནས་རོལ་ལོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྤྲོས་པ་ནི་ཡབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྲིན་ཡུམ་གྱི་མཁར་བབས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྒྱུའོ། །དེའི་ཚེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་བི་ཤྭ་བཛྲ་ཀྲོ་དྷ་ཛྭ་ལ་མཎྜ་ལ་ཕཊ་ཕཊ་ཕཊ་ཧ་ལ་ཧ་ལ་ཧ་ལ་ཧཱུྃ་ཞེས་པ་ནི་རྐྱེན་ཏེ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོ་འབར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་མ་རུངས་པའི་རྣམ་འགྱུར་གསུམ་དང་ལྡན་པས་གདུག་པ་ཅན་གྱི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དུམ་བུར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །ངོ་བོ་གང་སྤྲོས་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པས་ནམ་མཁའི་མཐས་ཀླས་པའི་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་པ་ཐམས་ཅད་གོ་མཚམས་མེད་པར་ཁྱབ་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་ཡུམ་གྱི་མཁའ་དབྱིངས་ལས་རིགས་ལྔའི་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚོགས་ཆེ་ཆུང་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཙམ་པ་ལ་གྲངས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་སྙེད་ཙམ་འཐོན་པར་གྱུར་པས་གང་ངོ་། །སྤྲོས་པའི་ལྟས་ནི་

p. 989

དེ་ལྟར་ཁྲོ་བོའི་སྤྲིན་གྱིས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀུན་གསལ་བས་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་དང་རི་དང་གླིང་ཐམས་ཅད་ཆུང་ངུར་གཡོས་འབྲིང་དུ་རབ་ཏུ་གཡོས་ཆེན་པོར་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས་སོ། །འབྲུག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་སྐད་ཆུང་ངུར་འུར་འུར་འབྲིང་དུ་རབ་ཏུ་འུར་འུར་ཆེན་པོར་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་འུར་འུར་རོ། །ལྷའི་རྔ་བོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་རོལ་མོའི་ཚོགས་རྣམས་མ་བརྡུངས་ཀྱང་རང་སྒྲ་ཆུང་ངུར་ཆེམ་ཆེམ་འབྲིང་དུ་རབ་ཏུ་ཆེམ་ཆེམ་ཆེན་པོར་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཆེམ་ཆེམ་མོ། །རི་དང་ས་རྡོ་ལ་སོགས་པ་རགས་པའི་དངོས་པོ་འདུས་པ་རྣམས་མ་གྱེས་ཙམ་དུ་ཆུང་ངུར་ཤིག་ཤིག་འབྲིང་དུ་རབ་ཏུ་ཤིག་ཤིག་ཆེན་པོར་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཤིག་ཤིག་གོ །རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པའི་རྦ་རླབས་ཆུང་ངུར་འཐོར་འཐོར་འབྲིང་དུ་རབ་ཏུ་འཐོར་འཐོར་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་འཐོར་འཐོར་རོ། །ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་ནི་ས་འོག་ས་སྟེང་ས་བླ་གསུམ་དུ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་ལྔ་པོ་ལ་གསུམ་གསུམ་གྱི་ལྟས་ཆེན་པོ་བཅོ་ལྔ་ཞེས་སོ། །དེ་ནི་སྣོད་ལྟར་ཕྱི་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་ཞིང་སྣོད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའོ། །བཅུད་ལྟར་ནང་དུ་སྦྱར་ན་གཡོ་བ་གསུམ་འགྲོབའི་སེམས་གསུམ་མོ། །འུར་བ་གསུམ་སྒོ་གསུམ་མོ། །ཆེམ་པ་གསུམ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་གཉིས་བཅས། ཤིག་པ་གསུམ་དུག་གསུམ་མོ། །འཐོར་བ་གསུམ་སྤང་གཉེན་འཛིན་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་དག་པར་བྱས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ལྟར་གསང་བར་སྦྱར་ན་རང་སྣང་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་གཡོས་པ་གསུམ་མོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཕྱོགས་བཅུར་གསལ་བ་ནི་འུར་བ་གསུམ་མོ། །བརྟེན་པ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཆེམ་པ་གསུམ་མོ། །སྣང་བ་མི་འདྲ་བའི་བཀོད་པ་དུ་མར་སྣང་བ་ནི་ཤིག་པ་གསུམ་མོ། །དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཕྲོ་འདུ་དང་རོལ་པནི་འཐོར་བ་གསུམ་མོ། །ཡང་གསང་བླ་མེད་ལྟར་སྦྱར་ན་སྣང་ཡུལ་བཟང་ངན་བར་མ་གསུམ་ནི་གཡོས་པ་གསུམ་མོ། །ཤེས་པ་དགག་སྒྲུབ་བར་མ་གསུམ་ནི་འུར་བ་གསུམ་མོ། །དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་གསུམ་དུ་ཤར་བས་ཆེམ་པ་གསུམ་

p. 990

མོ། །དེའི་ཚེ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་གསུམ་དུ་ཤར་བ་ནི་ཤིག་པ་གསུམ་མོ། །རང་བཞིན་རྟོགས་པས་སྤང་གཉེན་འཛིན་པ་གསུམ་ཞིག་པ་ནི་འཐོར་བ་གསུམ་སྟེ་འཁོར་བ་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་ལྟས་ཆེན་པོ་བཅོ་ལྔའོ། །དེ་དག་བསྟན་པས་དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་གཙོ་བོ་རང་རང་གི་གནས་རིས་ན་དབང་ཆེ་བ་དང་། འོད་དང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་དང་སྟོབས་དང་ནུས་མཐུ་ཆེ་བའི་ལྷ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དང་། ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལུས་འགྱེལ་ཅིང་གཟི་བརྗིད་ཆུང་བར་གྱུར་པས་བརྒྱལ། ངག་ཅུང་ཟད་སྨྲ་བར་མི་ནུས་པས་རབ་ཏུ་བརྒྱལ། སེམས་སྐྲག་ཅིང་དཔའ་བཀོང་ལ་དྲན་པ་ཉམས་པས་ཀུན་ཏུ་བརྒྱལ་བར་གྱུར་ཏོ། །གཉིས་པ་འཕྲིན་ལས་དྲག་པོས་གདུག་པ་ཅན་ཚར་བཅད་པ་ལ་བཞི་སྟེ། གཙོ་བོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པ། དྲེགས་པ་ཕོ་རྒྱུད་དངོས་སུ་བསྒྲལ་བ། མོ་རྒྱུད་སྦྱོར་བས་དགྱེས་པ། འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། གཙོ་བོ་ཆེ་མཆོག་ཏུ་བཞུགས་པའི་ཚུལ་ནི་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཉིད་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་རྔམས་པའི་ཆ་ལུགས་སྐྱི་བུང་ཞེས་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟི་མདངས་ཉི་མ་འབུམ་ལས་འབར་བ་ཆེན་པོའི་འོད་འཕྲོ་བ་ཁྲག་འཐུང་ཆེ་མཆོག་ཧེ་རུ་ཀ་སྐུ་མདོག་སྨུག་ནག་ལ་རྣམ་འགྱུར་ཅིར་ཡང་འགྱུར་བ། དབུ་དང་ཕྱག་ཞབས་གྲངས་མཐའ་ཡས་པ་སྟོང་ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་མངའ་བའི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་འཛིན་པ་དེ། རྣམ་པར་ཐར་བའི་དབུ་གསུམ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱག་དྲུག་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་ཞབས་བཞིར་གྱུར་ཏེ། འཁོར་བ་མ་སྤངས་གནས་སུ་དག་པའི་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོར་དགྱེས་ནས། འདོད་ཆགས་གནས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཁྲག་གི་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དཀྱིལ་ན་ཞེ་སྡང་མ་སྤངས་གནས་སུ་དག་པའི་བརྡར་ཀེང་རུས་ཀྱི་ཚོགས་སྤུངས་ཤིང་བརྩེགས་པའི་རི་རབ་ཆེན་པོའི་

p. 991

སྟེང་ན་གཏི་མུག་གནས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་རི་མེ་དཔུང་འབར་བ་ཆེན་པོའི་ཀློང་གི་དབུས་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞི་པའི༷་དཀྱིལ་ན། ལྷ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་སྟེ་མ་ཧཱ་དྷེ་བ་དང་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་བདག་པོ་དྲེགས་པ་ཆེན་མོ་ཨུ་མ་དྷེ་བཱི་སྟེ་ཁྱོ་ཤུག་གི་གདན་ལ་གཡོན་བརྐྱངས་གཡས་བསྐུམ་དུ་བཞུགས་སོ། །ཁ་ཅིག་གཡས་བརྐྱངས་གཡོན་བསྐུམ་དུ་འདོད་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབ་ཀྱི་དག་པ་དང་མི་མཐུན་ནོ། །གཉིས་པ་འཁོར་རིགས་བཞིར་བཀོད་ཚུལ་ནི། གོང་དུ་སྤྲོས་པའི་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྤྲིན་ཕུང་གི་ཚོགས་དེ་དག་ཀྱང་རིགས་ལྔའམ་བཞིའི་རང་བཞིན་ལས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིགས་ལ་ལ་ནི་དཔལ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་བཛྲ་ཧེ་རུ་ཀར༷་གྱུར་ཏེ་འཁོར་ལོའི་རྩིབས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བཞུགས་སོ། ཁ་ཅིག་བུདྡྷ་ཧེ་རུ་ཀར་འདོད་པས་ནི་ཕྱོགས་མ་མཐོང་སྟེ་ཆེ་མཆོག་བུདྡྷ་ཧེ་རུ་ཀར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིགས་ལ་ལ་ནི་དཔལ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ་རཏྣ་ཧེ་རུ་ཀར༷་གྱུར་ཏེ་འཁོར་ལོའི་རྩིབས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་བཞུགས་སོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིགས་ལ་ལ་ནི་དཔལ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་པདྨ་མ་ཧེ་རུ་ཀར༷་གྱུར་ཏེ་རྩིབས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བཞུགས་སོ། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིགས་ལ་ལ་ནི་དཔལ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་ལས་སུ་སྟེ་ཀརྨ་ཧེ་རུ་ཀར་གྱུར་ཏེ་རྩིབས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་བཞུགས་སོ། །ཁྲོ་བོའི་རིགས་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོའི་ཆ་ལུགས་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ཆས་བརྒྱད་དང་ཧཱུྃ་དང་ཕཊ་ལ་སོགས་པ་རྔམས་པའི་ང་རོ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་དཔུང་འབར་བའི་ཀློང་ན་དུག་གསུམ་རྩད་ནས་གཅོད་ཅིང་སྐུ་གསུམ་མཚོན་པའི་དབུ་གསུམ་དང་རྒྱུད་དྲུག་དབྱིངས་སུ་སྒྲོལ་བའི་ཕྱག་དྲུག་དང་འཕྲིན་ལས་བཞིས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་ཅིང་སྐྱེ་གནས་བཞི་གནས་སུ་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཞབས་བཞིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་དང་བདུད་བཞི་གནོན་པའི་བརྡར་ཤར་དུ་དྲི་ཟ་དང་། བྱང་དུ་གནོད་སྦྱིན་དང་། ནུབ་ཏུ་སྲིན་པོ་དང་། ལྷོར་གཤིན་རྗེ་དང་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་རུང་བའི་གདུག་པ་

p. 992

ཅན་གྱི་རིགས་ཇི་སྙེད་པ་བསྡུས་ཏེ། དེ་དག་སོ་སོའི་ཁྱོ་ཤུག་གི་གདན་བྱི་ཆིངས་སུ་བྱས་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་བརྐྱངས་བསྐུམས་སུ་བཞུགས་སོ། །ཧེ་རུ་ཀ་རིགས་ལྔའི་བཙུན་མོ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་མོའི་ཚོགས་བུདྡྷ་ཀྲོ་ཏཱི་ཤྭ་རཱི་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཁྲོ་བོ་སོ་སོའི་སྐུ་ལ་འཁྱུད་ཅིང་འཁྲིལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བཞུགས་སོ། །གཉིས་པ་ཕོ་རྒྱུད་དངོས་སུ་བསྒྲལ་བ་ལ་གཉིས་ལས། དྲེགས་པ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་གྱིས་གཏུམ་རྔམས་བསྒྲགས་པ་ནི་དེ་ནས་གདན་དུ་བསྣོལ་བའི་དྲེགས་པ་ཆེན་པོ་རཱུ་ཏྲ་ལ་སོགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཕོ་རྒྱུད་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གདུག་ཅིང་གཏུམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྲོས་ཏེ། ལུས་གདན་དུ་བཏིང་ཡང་གདུག་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ནས་ཚིག་མཐུན་པར་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་གདུག་པའི་ང་རོ་དང་མི་སྙན་པའི༷་བརླང་པོའི་གཏུམ་ཚིག་དྲག་པོ་སྨྲས་པ། ངེད་རྣམས་རྐང་པའི་འོག་ནས་ཐོང་ཐོང་ཁྱེད་ཅག་སྙིང་རྗེའི་བདག་པོ་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་དེ་ལྟར་རང་བྱེད་དམ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་ཤིན་ཏུ་གདུག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྲོས་ནས་བརྒལ་བའི་ཕྱིར་རྔམ་མོ། །གཉིས་པ་ཐུགས་རྗེའི་མངོན་སྤྱོད་དྲག་པོས་དངོས་སུ་བསྒྲལ་བ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་འཇིགས་གཟུགས་རྔམས་པའི་སྤྲིན་སྤྲོས་པ་ནི་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཉིད་ཕྱིར་ཧེ་རུ་ཀའི་དགུ་ཀློང་རྔམ་པའི་ཞལ་དུ་གསོལ་བ་དང་ནང་དུ་སྙོམས་འཇུག་དགུ་བརྙེས་པའི་རྟགས་སུ་དབུ་དགུ་དང་། ཕྱིར་སྒྲོལ་གིང་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་གདུག་པ་ཅན་སྒྲོལ་བ་དང་ནང་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བརྡར་ཕྱག་བཅོ་བརྒྱད་དང་། ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་འཕྲིན་ལས་བཞིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ཅིང་ནང་དུ་རྣམ་པར་ཐར་བ་བརྒྱད་བརྙེས་པའི་རྟགས་སུ་ཞབས་བརྒྱད་དུ་གནས་པར་སྤྲུལ་ནས། གདུག་པ་ཅན་ལ་རྔམ་པའི་སྐད་ཀྱིས་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཐུགས་རྗེས་འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་ཤིན་ཏུ་ཁྲོས་པར་བསྟན་ནས། ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་གསུམ་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་

p. 993

སྡུས་ཤིག་པའོ། །ཧ་ཧ་ཧ་གསུམ་ནི་དགོད་ཅིག་པ་སྟེ་དུག་གསུམ་ཞལ་དུ་གསོལ་བར་རྔམས་པའོ། །ཁཱ་ཧི་ཁཱ་ཧི་ཁཱ་ཧི་གསུམ་ནི་ཟོ་ཤིག་པ་སྟེ་ཤ་ཁྲག་རུས་པ་གསུམ་ལ་རོལ་པའོ། །སྔགས་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པས་འདར་ཞིང་དངངས་ཏེ་ལས་སུ་རུང་བར་བྱས་པའོ། །གཉིས་པ་བསྒྲལ་བ་དངོས་ནི་ཁྲོ་བོའི་ཚོགས་དེ་དག་གིས་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གདུག་པ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་དེ་དག་གི་དོན་སྙིང་ཕྱུང་བ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་རྩད་ནས་བཅད་པའོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཀུན་ཕྱུང་བ་ནི་ཡུལ་འཛིན་གྱི་སྒོ་བཀག་པའོ། །རྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ནང་ཁྲོལ་ཀུན་དྲངས་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟེན་ལུས་སུ་ཞེན་པ་སྤངས་པའོ། །མགོ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཀུན་བཅད་གཏུབས་ནས་ནི་སྲིད་པར་འདུ་བྱེད་བཤིག་པའོ། །ཤ་ཀུན་ཟོས་པས་གཏི་མུག་དག་པར་མཛད་པའོ། །ཁྲག་ཀུན་འཐུངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དག་པའོ། །རུས་པ་ཀུན་འཆོས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་དག་པར་བྱས་པའོ། །གསུམ་པ་མོ་རྒྱུད་སྦྱོར་བས་དགྱེས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་བསྡུ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། སྦྱོར་བ་ཆེན་པོས་རོལ་པའོ། །དང་པོ་ལའང་གཉིས་ལས། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བསྡུ་བ་ནི་དེ་ནས་འཇིག་རྟེན་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བའི་སྔགས་བརྗོད་པ་ལས། ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་གསུམ་ནི་དཔལ་ཆེན་པོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་སྡུས་ཤིག་པའོ། །བྷྱོ་ནི་མ་མོ་རྣམས་སོ། །ཨེ་ནི་འདིར་རོ། །ཨ་ར་ལི་ནི་མཁའ་འགྲོ་མའམ་ཕོ་ཉ་མོའོ། །ཧྲིཾ་ཧྲིཾ་ནི་འདུས་ཤིག་པའོ། །ཛཿཛཿཤོག་ཤོག་གམ་ཁུག་ཅིག་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་དུ་ཆུད་པར་བསྡུས་སོ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་འབྱོར་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཏེ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་དང་། །འཇིག་རྟེན་དབྱིངས་རྣམས་ཡུངས་འབྲུ་གཅིག་བསྡུས་ཏེ། །དེ་དག་ཚད་ཀྱང་སྔོན་བཞིན་ཉམས་པ་མེད། །འདི་ནི་བདེ་གཤེགས་དབྱིངས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་

p. 994

ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ནས་མཐུ་ཆེ་བའི་འབྱུང་པོ་ཕལ་བའི་རིགས་མ་ལུས་པའི་རྒྱལ་པོ་གནས་འཇོག་དང་སེར་སྐྱ་དང་གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་བཀའ་ཉན་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེའི་ཡང་རྒྱལ་པོ་ནི་དྲེགས་པ་ཆེན་པོ་དང་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཡིན་པས་ན་དེ་དག་སོ་སོའི༷་ཆུང་མ་ནི་འབྱུང་མོ་ཕལ་བའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་རྗེ་མོ་རྣ་རྙན་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པ་བློན་པོའི་ཐུགས་གཅེས་མ་ཡིན་ལ། དེའི༷་ཡང་རྗེ་མོ་དབང་ཕྱུག་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དོ། །འདི་དག་ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པར་བྱེད་ཀྱང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་བསྟན་ཅིང་། ཤིན་ཏུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་རྩ་གནས་འཁོར་ལོའི་ནང་ན་ཡོད་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་དེ་ལྟར་སྣང་བར་འདོད་པས་ན་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན། འདིར་འཇིག་རྟེན་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་བསྙད་ན་གོ་བར་སླ་བས་དེ་དང་མཐུན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའང་ཁྱོའི་མིང་ཆུང་མ་ལ་གྲགས་པར་ཟད་དེ། སྲིན་མོ་ཆེན་པོ་མིའི་སྲིན་མོ་དང་ནི་དུར་ཁྲོད་ཀྱིི་དྲེགས་པ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་ཆུང་མ་སྟེ། ཚིལ་དང་ཞག་གི་མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་མགུ་བར་བྱེད་པའོ། །ཚངས་མ་དང་ནི་ཚངས་པའི་ཆུང་མ་སྟེ། སྔོན་ལྟེ་བ་པདྨའི་གཞལ་ཡས་ནས་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་བུ་མོ་སྤྲུལ་ཏེ་དེ་ལ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཞིའི་གདོང་བཞི་དང་། སྟེང་གི་གདོང་སྟེ་ལྔ་ཡོད་པ་ལས། ཁྱབ་འཇུག་གིས་ཕྲག་དོག་བྱས་ཏེ་འཁོར་ལོ་འཕངས་པས་སྟེང་གི་མགོ་ཆད་པའོ། །འཁྲུག་མོ་དང་ནི་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་བདག་པོ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་ཆུང་མའོ། །དེའང་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་འཐབ་པའི་ཚེ་ལུས་རྫོང་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ལྷའི་དམག་བཙུད་དེ་འཐབ་པས་ལྷ་རྒྱལ་བར་བྱེད་པའོ། །དབང་མོ་དང་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ཆུང་མ་སྟེ། སྔོན་དྲང་སྲོང་གི་ཆུང་མ་ལ་ཞུགས་པས། ལན་གཅིག་དྲང་སྲོང་གཞན་ཞིག་གིས་མགྲོན་དུ་བོས་ཏེ་སྟན་གསུམ་བཏིང་ནས་ཁོང་གཉིས་མགྲོན་དུ་བོས་པས། དྲང་སྲོང་དེས་ཅི་བྱེད་དྲིས་པ་ན་དྲང་སྲོང་གཞན་

p. 995

དེས་ཁྱེད་གསུམ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པས། དེར་བརྒྱ་བྱིན་མོའི་ལྟོ་བར་མིད་པ་དེ་འཐོན་དགོས་པར་བྱུང་དུས་དྲང་སྲོང་ཁྲོས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་མཚན་མ་སྟོང་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པའི་དམོད་པས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ནས་དྲང་སྲོང་ལ་བཟོད་པར་གསོལ་བས་མིག་སྟོང་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་མཚན་སྟོང་དབང་པོ་མིག་སྟོང་ལྡན་ཞེས་གྲགས་སོ། །འཇུག་སྲེད་མོ་དང་ནི་ཁྱབ་འཇུག་གི་ཆུང་མ་སྟེ། ས་སྟེང་ས་བླ་ས་འོག་གསུམ་དུ་ཁྱབ་པར་འཇུག་པའོ། །གཞོན་ནུ་མོ་དང་ནི་གཞོན་ནུ་སྨིན་དྲུག་གི་ཆུང་མའོ། །ལྷའི་བུ་མོ་ལ་མེ་ལྷའི་ཡིད་ཀྱིས་ཆགས་པ་སྤྱད་པས་གཞོན་ནུ་གདོང་དྲུག་ཡོད་པ་བཙས་ཏེ་ལྷའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པས་སྨིན་དྲུག་གོ །དམར་མོ་དང་ནི་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་ཆུང་མའོ། །དེའང་ལུས་ཟངས་འདྲ་བས་དེ་སྐད་དུ་གྲགས་སོ། །བདུད་རྩི་མོ་དང་ནི་ཉི་མའི་ཆུང་མའོ། །དེའང་བསྐལ་པ་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་རྒྱ་མཚོ་བསྲུབས་པ་ལས་ཉི་མ་བྱུང་སྟེ། མཁའ་ལ་སོང་བས་འཇིག་རྟེན་སྣང་བ་ན་འགྲོ་བའི་མིག་གི་བདུད་རྩི་ཞེས་གྲགས་སོ། །ཞི་བ་མོ་དང་ནི་ཟླ་བའི་ཆུང་མ་སྟེ། ཡང་རྒྱ་མཚོ་བསྲུབས་པས་ཟླ་བ་བྱུང་བ་མཁའ་ལ་སོང་བས་ཚ་བའི་གདུང་བ་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཞི་བ་དང་བསིལ་ཟེར་ཅན་དུ་གྲགས་སོ། །བེ་ཅོན་མོ་དང་ནི་བེ་ཅོན་གྱི་ཆུང་མ་སྟེ། སྤེན་པ་ལག་ན་བེ་ཅོན་ཐོགས་འཇོམས་པར་གྲགས་སོ། །སྲིན་མོ་དང་ནི་སྲིན་པོའི་ཆུང་མ་སྟེ། ལངྐ་པུ་རིའི་གྲོང་ན་ལངྐ་མགྲིན་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་གདོང་བཅུ་ཡོད་པ་ལ་གྲགས་སོ། །ཟ་བ་མོ་དང་ནི་ལྷའི་དམག་དཔོན་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལའི་ཆུང་མ་སྟེ། ལྷ་མ་ཡིན་དང་དམ་ཚིགས་ཉམས་པ་རྣམས་ཟ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་མོ་དང་ནི་དགའ་བྱེད་དབང་ཕྱུག་གི་ཆུང་མ་སྟེ། ནོར་སྦྱིན་པས་གཞན་དགའ་བར་བྱེད་པ་རྣམ་ཐོས་སྲས་སོ། །ར་རོ་ཁྲག་འཐུང་མྱོས་མ་དང་ནི་ལྷ་སྟོབས་བཟང་གི་ཆུང་མ་སྟེ། དབང་པོའི་མཆོད་སྦྱིན་ལ་རིག་བྱེད་ཀྱི་རྡེའུ་བཏང་བས་ཆང་གི་ར་རོ་ནས་མྱོས་པས་དེ་སྐད་དུ་གྲགས་སོ། །གཅིག་པུར་སྤྱོད་མ་དང་ནི་དྲི་ཟ་ཏམ་བུ་རའི་ཆུང་མའོ། །དེའང་ལྷའི་རོལ་མོ་མཁན་ཡིན་ཏེ། པི་ཝང་སྒྲེང་བས་མདུན་ན་འགྲོ་བའོ། །བྷྲིཾ་

p. 996

གི་རི་ཏི་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་དབང་ཕྱུག་གི་བུ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡིད་འཕྲོག་མ་དང་ནི་དཔལ་མོ་སྟེ་འདོད་ལྷ་ཀ་མ་དྷེ་བའི་ཆུང་མའོ། །དེའང་གཟུགས་མཛེས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་ན་དོན་འཆོར་བར་བྱེད་པས་དེ་སྐད་གྲགས་སོ། །གྲུབ་མོ་དང་ནི་ནོར་སྲུང་གི་ཆུང་མའོ། །དེའང་ནོར་གྲུབ་ཅིང་བྱད་གཏོང་བའོ། །རླུང་མོ་དང་ནི་རླུང་ལྷའི་ཆུང་མ་སྟེ་རླུང་གི་གཞི་མ་གནས་པའོ། །གསོད་བྱེད་མ་དང་ནི་བདུད་གསོད་བྱེད་ཀྱི་ཆུང་མའོ། །མེ་མོ་དང་ནི་མེ་ལྷའི་ཆུང་མའོ། །ཕག་མོ་དང་ནི་ས་བདག་ཕག་ཆེན་གྱི་ཆུང་མའོ། །དེའང་སའི་འོག་ན་ཕག་གི་གཟུགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འདེགས་སོ་ཞེས་གྲགས་སོ། །རྒན་བྱེད་མོ་དང་གཤིན་རྗེའི་ཆུང་མའོ། །སྔར་མ་ཧཱ་དྷེ་ཝའི་ཆུང་མ་ཡིན་པ་ལ། ཨུ་མ་གཅིག་པུ་ལ་བལྟས་པས་མོ་ཁྲོས་ཏེ། རྒན་མོར་སྤྲུལ་པས་དེ་སྐད་ཅེས་སོ། །སྣ་ཆེན་མོ་དང་ནི་ཚོགས་བདག་གི་ཆུང་མའོ། །དེའང་དབང་ཕྱུག་གི་ཆུང་མ་མེ་ཏོག་མདའ་ཅན་ལ་བུ་བཙས་པ་ན་ཨུ་མས་བུ་ཡོད་དམ་དྲིས་པས་བུ་དང་ཡོད་དེ་མགོ་མེད་ཟེར་བ་དང་། དེ་ལྟར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དམོད་བོར་བ་བཞིན་གྱུར་པས། བྲེད་དེ་བཟོད་པར་གསོལ་ནས་ཞུས་པ་ན། མགོ་སོ་མ་གཅིག་སྦྱོར་ཅིག་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཟེར་རོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ཕྲུ་གུའི་མགོ་སྦྱར་བས་གླང་སྣ་ཅན་ཞེས་སོ། །ཆུ་ལྷ་མོ་དང་ནི་ཆུ་ལྷའི་ཆུང་མའོ། །ནག་མོ་ཆེན་མོ་དང་ནི་ནག་པོ་རྣམས་འཇིག་ཆེན་པོའི་ཆུང་མའོ། །དེའང་ཡུལ་ལངྐ་པུ་རར་སྲིན་པོའི་བུ་བཞི་སྟེ། བི་ཤ་ན་རྣམ་འཇིག དྷ་ཤ་གྲཱི་ཝ་མགྲིན་བཅུ། སུམ་པ་ཀ་ར་བུམ་སྣ། ར་མན་ཏ་འབོད་གྲོགས་བཞིའོ། །ར་མགོ་དམར་སེར་ཆེན་མོ་དང་ནི་སྲིན་པོ་དྷ་ཤ་གྲཱི་ཝའི་ཆུང་མའོ། །བུམ་སྣ་སྔོ་ནག་ཆེན་མོ་དང་ནི་སྲིན་པོ་བུམ་སྣའི་ཆུང་མའོ། །གསུས་འཛིན་སེར་ནག་ཆེན་མོ་ནི་འབོད་གྲོགས་ཏེ་གསུས་པོ་ཆེའི་ཆུང་མའོ། །ལ་སོགས་པ་ནི་དབང་ཆེ་བ་ཇི་སྙེད་པའི་ཆུང་མ་རྣམས་སྡུད་པ་སྟེ། ཕྱིའི་ལས་སྒྲུབ་པའི་བྲན་དང་དེའི་ཡང་བྲན་དང་ནང་གི་ལས་སྒྲུབ་པའི་གཡོག་དང་དེའི་ཡང་གཡོག་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་

p. 997

འཁོར་ཞིང་གི་སྡུད་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དབང་དུ་བསྡུས་སོ། །གཉིས་པ་སྦྱོར་བ་ཆེན་པོའི་རོལ་པ་ལ་གསུམ་ལས། རྒྱུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ནི་དབང་དུ་བསྡུས་པ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བའི་དཔལ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོས་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་ཡང་རིགས་ལྔའི་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོའི་ཚོགས་འབར་བར༷་སྣང་བར་བྱས་ནས། ཡབ་ཡུམ་དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་དགྱེས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རོལ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྤྲིན་རང་སྣང་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་རྐྱེན་རིག་པ་ཆེན་པོའི་གསང་སྔགས་བསྒྲགས་པ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལས་འདི་སྐད་ཅེས་ཕྱུང་ངོ་ཨོཾ་ཧཱུྃ་ཨཱཿ་ནི་སྐུ་ཐུགས་གསུང་ངོ་། །བཛྲ་པྲ་བྷེ་ཤ་ཡ་ནི་རྡོ་རྗེ་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཨ་ལ་ལ་ཧོ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་བའོ། །འབྲས་བུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱར་བ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པས་འབྱུང་པོའི་རྒྱལ་མོ་རྣམས་ཧེ་རུ་ཀའི་ཚོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པའི་ཡིད་གཡོས་ནས་རང་གི་པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྡུད་པ་སྟེ་འཛུམ་ཞིང་རྒྱས་པ་སྟེ་འབྱེད་པར་གྱུར་ནས་ཧེ་རུ་ཀའི་སྐུ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་དཔེར་ན་རྡོ་ཁབ་ལེན་ལ་ལྕགས་འདུ་བའི་ཚུལ་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་དཔལ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ལ་སྲིན་མོ་ཆེན་མོ་མིའི་སྲིན་མོ་དང་། དམར་མོ་དང་། དགའ་བ་མོ་དང་། གསོད་བྱེད་མོ་དང་། ནག་མོ་ཆེན་མོ་དང་། དམར་སེར་ཆེན་མོ་དང་། སྔོ་ནག་ཆེན་མོ་དང་། སེར་ནག་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་འཁྲིལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་ཆེ་མཆོག་འཁོར་ལོའི་སྐུ་ལ་ཚངས་མ་དང་། འཁྲུག་མོ་དང་། དབང་མོ་དང་། འཇུག་སྲེད་མོ་དང་། གཞོན་ནུ་མོ་ལ་སོགས་པ་ཤར་གྱི་ལྔ་རྣམས་འཁྲིལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ལ་བདུད་རྩི་མོ་དང་། ཞི་བ་མོ་དང་། བེ་ཅོན་མོ་དང་། ཟ་བ་མོ་དང་། སྲིན་མོ་ལ་སོགས་པ་ལྷོའི་ལྔ་རྣམས་འཁྲིལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་

p. 998

ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་པདྨའི་སྐུ་ལ་ཁྲག་གིས་མྱོས་མ་དང་། གཅིག་པུར་སྤྱོད་མ་དང་། ཡིད་འཕྲོག་མོ་དང་། གྲུབ་མོ་དང་། རླུང་མོ་ལ་སོགས་པ་ནུབ་ཀྱི་ལྔ་རྣམས་འཁྲིལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་ལས་ཀྱི་སྐུ་ལ་མི་མོ་དང་། ཕག་མོ་དང་། རྒན་བྱེད་མོ་དང་། སྣ་ཆེན་མོ་དང་། ཆུ་ལྷ་མོ་ལ་སོགས་པ་བྱང་གི་ལྔ་རྣམས་འཁྲིལ་ལོ། །བཞི་པ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོ་བའི་ཚུལ་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་སྤྲོ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་ཁྲག་འཐུང་རིགས་ལྔའི་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་གིས་ཧཱུྃ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་དབང་མོ་རྣམས་ཀྱིས་པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚོགས་དེ་དག་ཁྲག་འཐུང་ལྔའི་རྡོ་རྗེ་ལ་བསྡུས་ནས་ཕན་ཚུན་ཕྱག་ཞབས་བསྣོལ་ཞིང་སྟོད་སྨད་ཤིན་ཏུ་བཅུམ་པས་བདེ་བ་རྒྱས་པར༷་གྱུར་ཏོ། །གཉིས་པ་མ་མོ་སྤྲོས་པ་ནི་དེ་ནས་རྒྱས་ཏེ་ཧ་ཞེས་བརྗོད་པས་རྒྱུ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྲིན་ལས། ཐུགས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞི་བའི་ལས་མཛད་པ་དཀར་མོའི་སྟེ་དབང་མོ་ཉེར་བརྒྱད་རེ་རེ་ལ་རེ་རེ་བྱུང་བས་ཚོགས་དང་ཞེས་སོ། །དེའང་གྲངས་ལྷག་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ག་རཱི་མའི་རིགས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདིར་དབང་མོའི་མཁའ་ནས་འཐོན་ཞིང་། སྒྲུབ་ཐབས་སུ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས་འཐོན་པ་འགལ་ལོ་སྙམ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། སྔོན་བྱུང་དྲེགས་པ་འདུལ་བའི་ཚེ་དགོས་ཆེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྣང་ལ། རྗེས་འཇུག་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚེ་སྒྲུབ་ཐབས་ལྟར་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་སྡུད་པས་རྐུན་མོའི་ཚོགས་དང་སྟེ་དབང་གི་ལས་སོ། །སྤང་བླང་གཉིས་སུ་མེད་པས་རྨོངས་མོའི་ཚོགས་དང་སྟེ་སེམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་དྲག་པོའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྡུལ་དུ་རློག་པས་ཐལ་བྱེད་མོའི་ཚོགས་དང་སྟེ་དྲག་པོའི་ལས་སོ། །ཡོན་ཏན་གྱིས་གང་བས་སྤོས་མོའི་

p. 999

ཚོགས་དང་སྟེ་རྒྱས་པའོ། །འཐབ་ཅིང་འཁྲུག་པས་གཏུམ་མོའི་ཚོགས་དང་སྟེ་དྲག་པོའོ། །གང་ཡང་འགྲུབ་པས་སྨེ་ཤ་ཅན་གྱི་ཚོགས་དང་ཏེ་ལས་ཐམས་ཅད་པའོ། །ཚེ་དང་ཡོ་བྱད་འཕེལ་བ་མ་ཚོགས་མའམ་མ་མོའི༷་ཚོགས་རྣམས་ཏེ་རྒྱས་པའི་ལས་སོ། །ཞིང་དབྱུག་དང་མདའ་གཞུ་ལ་སོགས་རང་རང་གི་ལག་ཆ་དང་ངོ་མཚར་བའི་འོད་ཟེར་དང་རྒྱན་དང་བཅས་ནས་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་ཀྱི་མཁའ་ལས་ཕྱིར་འཐོན་པར་གྱུར་ཏོ། །འཐོན་ནས་ཀྱང་འབར་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོའི་རྩིབས་མཆན་གྱི་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩིབས་མཆན་ནས་གཡས་སྐོར་དུ་འཁོར་བར་འཇིགས་པའི་གཟུགས་དང་རང་རང་གི་ལག་ཆ་དང་བཅས་ནས་འཁོད་དོ། །དེའང་རྩིབས་མཆན་བཞི་དང་གྲུ་ཆད་བཞི་ལའོ། །གསུམ་པ་ཕྲ་མེན་མ་སྤྲོས་པ་ནི་དེ་ནས་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་ཏེ་ཧེ་ཞེས་བརྗོད་པས། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་སེང་གདོང་ཆེན་མོའི་ཚོགས་དང་ནི་རྒྱས་པའོ། །དཔའ་གཏུམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟག་གདོང་ཆེན་མོའི་ཚོགས་དང་ནི་དྲག་པོའོ། །ཕུང་པོའི་བདུད་འཇོམས་ཤིང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཝ་གདོང་ཆེན་མོའི་ཚོགས་དང་ནི་དྲག་པོའོ། །བསླུ་བའི་བདུད་འཇོམས་ཤིང་མེལ་ཚེ་མཁས་པ་ཁྱི་གདོང་ཆེན་མོའི་ཚོགས་དང་ནི་ལས་ཐམས་ཅད་པའོ། །མིག་རྣོ་བས་བཞད་གདོང་ཆེན་མོའི་ཚོགས་དང་སྟེ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་རྒྱས་པའོ། །སྲོག་དང་བྲལ་བའི་རོ་ལ་སྤྱོད་པས་ཀང་ཀའི་གདོང་ཅན་མའི་ཚོགས་དང་ནི་འཆི་བདག་གི་བདུད་འཇོམས་པ་སྟེ་ཞི་བའོ། །ཐམས་ཅད་མི་སྤོང་བ་དུར་བྱའི་གདོང་ཅན་མའི་ཚོགས་དང་ནི་འཁོར་བ་མི་སྤོང་བར་ཆོས་ཉིད་དུ་སྒྲོལ་བས་དབང་ངོ་། །མཚན་མོ་མཐོང་བས་འུག་གདོང་ཆེན་མོའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་འཁོར་བ་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པ་ཞི་བའི་ལས་མཛད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཁར་བསྣོལ་བ་དང་རོ་ལ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ལག་ཆ་དང་ངོ་མཚར་དུ་ཆས་ནས་འཐོན་པར་གྱུར་ཏོ། །འཐོན་ནས་ཀྱང་འབར་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོའི་ཕྱི་

p. 1000

རོལ་ཁྱམས་ནང་མའི་ཕྱོགས་བཞིར་མཆེ་བ་ཅན་བཞི་དང་། མཚམས་བཞིར་གཤོག་པ་ཅན་བཞིར་ཤར་ཕྱོགས་ནས་འཁོར་བར་རྔམས་པའི་མདངས་ཀྱིས་འཁོད་དོ། །བཞི་པ་སྒོ་མ་སྤྲོས་པ་ནི་དེ་ནས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་མ་ལུས་པར་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་ཕཊཿ ཅེས་བརྗོད་པས་ཚད་མེད་པ་བཞིས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་དང་བདུད་བཞི་འཇོམས་པའི་བརྡར་རྡོ་རྗེ་སྲིང་འགྲོ་མ་དང་སྟེ་རྟ་གདོང་མ་དང་། རྡོ་རྗེ་གདོང་མོ་མ་དང་སྟེ་ཕག་གདོང་མ་དང་། རྡོ་རྗེ་འཇིག་རྟེན་མ་དང་སྟེ་དྲེད་གདོང་མ་དང་། རྡོ་རྗེ་རོ་ལངས་མ་སྟེ་སྤྱང་གདོང་མའི༷་ཚོགས་རྣམས་ལྕགས་ཀྱུ་ཞགས་པ་ལྕགས་སྒྲོགས་དྲིལ་བུ་སྟེ་རང་རང་གི་ལག་ཆ་དང་ངོ་མཚར་གྱི་རྒྱན་དང་བཅས་ནས་འཐོན་པར་གྱུར་ཏོ། །འཐོན་ནས་ཀྱང་འབར་བ་ཆེན་མོའི༷་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒོ་བཞིར༷་གདུག་པ་ཅན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྔམས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་གནས་སོ། །ལྔ་པ་འཁོར་རྣམས་རང་རང་གི་གནས་སུ་བཏང་བ་ནི་དེ་ནས་ཡབ་ཡུམ་འཁོར་དང་བཅས་པ་དགྱེས་པའི་སྤྲིན་ལས་ཕྱོགས་བཅུ་མ་ལུས་པར༷་ཕཊ་ཅེས་བསྒྲགས་པས་སྙིང་རྗེ་རྔམས་ཤིང་ཐམས་ཅད་ཁྲོས་ནས་སྐུ་ལ་འཁྲིལ་བ་དང་སླས་སུ་བཀོད་པའི་མ་མོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྔོན་གང་ནས་འོངས་པ་བཞིན་རང་རང་གི་གནས་ག་ལ་བ་དེར་ཡུད་ཙམ་གྱིས་ཕྱིན་པར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཕྱིར་བཀྱེའོ། །གསུམ་པ་ཐུགས་རྗེས་རྗེས་སུ་བཟུང་ནས་བཀའ་ལ་བཏགས་པའི་ཚུལ་ལ་བཞི་སྟེ། གནས་སྤར་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་མཐོང་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ། སྟོང་ཁམས་ཐམས་ཅད་མཉམ་དུ་བཏུལ་བ། དྲེགས་པ་ཅན་གྱི་འབངས་སུ་ཁས་བླང་བ། དབང་བསྐུར་ཏེ་བཀའ་བསྒོ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། རྒྱུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་གསང་སྔགས་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བའི་དཔལ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་རིགས་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་

p. 1001

ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་རང་བྱུང་གི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་གདུལ་བྱའི་ནད་གསོ་བས་བདུད་རྩི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་དེ་དག་གི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལས་འདི་དག་ཕྱུང་ངོ་ཨོཾ་བཛྲ་མ་ཧཱ་ཨམྲྀ་ཏ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཆེན་པོའོ། །མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷ་ནི་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ། ཨྃ་ཨྃ་ཨྃ་ནི་ལན་གསུམ་དུ་དབང་བསྐུར་བའོ། །དེ་ལས་སླར་ཡང་དྲེགས་པ་ཅན་ཕྱུང་སྟེ་ཁྲུས་བྱས་པ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པས་སྔར་ཤ་ཟོས་ཤིང་ཞལ་དུ་བསྟབས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་རིགས་ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་འོག་སྒོའི་སྣམ་ཁུང་ནས་འཐོན་ཏེ་དྲི་ཆེན་ལ་སོགས་པའི་མི་གཙང་བའི་འདམ་གྱི་རྒྱ་མཚོར་ཆུད་པ་ལས་དེ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཁྲོ་བོ་སོ་སོའི་སྣམ་ཁུང་ནས་ཁྲོ་བོ་ཨུ་ཙུཥྨ་ཀྲོ་ཏ་ཕྱུང་ནས་མི་གཙང་བའི་འདམ་ཀུན་འཐུངས་ཏེ་དྲེགས་པ་ཅན་དེ་དག་དྲན་པ་སླར་རྙེད་པར་བྱས་ནས་བཞག་གོ །ཨུ་ཙུཥྨ་ཀྲོ་ཏ་ཁྲོ་བོ་རྨེ་བ་བརྩེགས་པ་སྟེ། འདམ་ཁུང་ནས་འཐོན་པའི་སྟེང་དུ་འདམ་འཐུངས་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འབར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཞལ་བསྟན་པ་ནི། ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྤྲིན་གྱི་ཚོགས་རིགས་ལྔ་པོ་ཡུམ་དང་བཅས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ཕྲིན་ལས་བཞིའི་དབྱེ་བས་རེ་རེ་ཞིང་དམ་པ་རིགས་བརྒྱར་མཚོན་པའི་བརྡར་དབུ་དགུ་བརྒྱ་པ་དང་། ཕྱག་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་པ་དང་། ཞབས་བརྒྱད་བརྒྱ་པ་དང་། སྐུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་དཔུང་འབར་བ་ཆེན་པོའི་ཀློང་དཀྱིལ་ན་བཞུགས་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནི་དང་པོ་སངས་རྒྱས་བསམ་ཡས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བདེན་པ་མཐོང་བར་བྱས་པའོ། །གཉིས་པ་སྟོང་ཁམས་མཉམ་དུ་བཏུལ་བ་ནི། འོག་མིན་དུ་རང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་རང་བཀོད་པ་དེའི་དུས་སུ་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུའི་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་དྲེགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཐམས་ཅད་སོ་སོ་གང་ལ་གང་གིས་ཇི་ལྟར་འདུལ་

p. 1002

བའི་ཐབས་ཀྱི་རོལ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་བྱེ་བྲག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེང་འོག་གི་འཇིག་རྟེན་སོ་སོར་སྣང་བས་གདུལ་བྱ་དེ་དག་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་དུས་གཅིག་ཏུ་བཏུལ་ལོ། །འདིས་ནི་རང་སྣང་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པར་སྣང་བ་ཅི་འདྲ་བ་གཞན་སྣང་ཕྱོགས་བཅུར་སྣང་བར་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པ་དྲེགས་པ་ཅན་གྱིས་འབངས་སུ་ཁས་བླངས་པ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་འབངས་སུ་དམ་བཅས་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གདན་དུ་ཕུལ་བ་ནི། ཆོ་འཕྲུལ་བཀོད་པ་དེ་ནས་དྲེགས་པ་ཅན་དེ་དག་སྐྲག་ཅིང་ལུས་ཤིན་ཏུ་འདར་ཞིང་སེམས་བྲེད་པས་རབ་ཏུ་དཔའ་ཞུམ་པའི་ང་རོས་བདག་ཅག་གི་ལུས་འབངས་སུ་མཆི། ངག་འབངས་སུ་མཆི། སེམས་འབངས་སུ་ནན་ཏན་མ་བགྱིས་ན་རང་རང་གི་མགོ་དང་ལུས་ནི་ཚལ་པ་བརྒྱར་གཤགས་ཤིང་སྙིང་ཡང་ཚལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་འགས་ཤིང་གཏུབ་པར་གྱུར་ཅིག ལུས་ཀྱང་རུལ་ཅིང་མྱགས་ལ་དམོད་པའི་མེས་ཚིག་ནས་ཚེ་འདིར་བརླག་པ་དང་ཕྱི་མར་དམྱར་བར་ལྷུང་ནས་འོ་དོད་ཆེན་པོ་འབོད་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་འབངས་སུ་མཆི་བའི་མནའ་ཚིག་བོར་ནས་རང་རང་གི་ལུས་ཁྲོ་བོ་རིགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གདན་དུ་རང་རང་གིས་བཞག་གོ །གཉིས་པ་འཁོར་ཕུལ་ཏེ་གུས་པའི་གཙུག་གིས་མཆོད་པ་ནི། དྲེགས་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་ཡང་སྨྲས་པ་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་མཆིས་བྲང་ཆུང་མ་དང་། མ་དང་སྲིང་མོ་དང་བུ་མོ་རྣམས་ཁྲོ་བོའི་ཚོགས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་བཞེས་སུ་གསོལ། གདུག་པ་ཅན་འཇོམས་པའི་དཔའ་བོ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ལྷ་སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པར་གྱུར་པའི་རྗེས་ངེས་པར་བཞེས་སུ་གསོལ། བདག་ཅག་སོ་སོའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞལ་མཐོང་བའི་ཁྲོ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འདིའི་མིང་ཙམ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་འགྲོ་བ་ལ་ཡང་བདག་ཅག་གི་སྤྱི་གཙུག་གི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་འོད་འབར་བ་བཀུར་བ་ལྟར། ཡིད་གཡོ་སྒྱུ་མེད་ཅིང་མཆོག་ཏུ་གུས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་མཆོད་གནས་སུ་བློས་བླངས་ཏེ་རྟག་ཏུ་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ཏུ་བཞག་སྟེ་བཀུར་སྟི་དང་རིམ་གྲོ་ཆེ་བར་བགྱི་ཞིང་།

p. 1003

དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཚན་འཆང་བ་དེ་ཡི་དགོས་པའི་འདོད་དོན་འཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་ཅི་འགྲུབ་ཡང་རུང་སྟེ་རེ་བ་མ་ལུས་པ་རྫོགས་པར་བདག་ཅག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བགྱིའོ། །གསུམ་པ་དམ་བཅས་ཏེ་ལས་ཀྱི་སྟོང་གྲོགས་བྱེད་པ་ནི། གལ་ཏེ་དཔའ་བོའི་སྤྱན་སྔ་འདིར་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ཁས་བླངས་དམ་བཅས་པའི་ཚིག་སྨྲས་པ་བཞིན་དུ་བདག་ཅག་གིས་མ་བསྒྲུབས་ན་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་མགོ་དང་ལུས་དང་སྙིང་རྣམས་ཚལ་བར་འགས་ཤིང་དམོད་པའི་མཚོན་གྱིས་བཏུབས་ཏེ་དུམ་བར་གྱུར་ནས་རུལ་བར་མཆིའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །བཞི་པ་དབང་མོ་རྣམས་འབངས་སུ་འོངས་ནས་བཀའ་ཉན་པའི་འཕྲིན་ལས་ཞུ་བ་ནི། དེ་ནས་དྲེགས་པ་ཅན་དེ་དག་གི་ཆུང་མའི་ཚོགས་དང་མ་དང་སྲིང་མོ་དང་བུ་མོའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྔར་བཀྱེ་བ་ལས། སླར་ཡང་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྐད་ཅིག་ཡིད་ཙམ་གྱིས་འོངས་ནས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་སྨྲས་པ། བདག་ཅག་འཁོར་གྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་བགེགས་དཔུང་འཇོམས་པའི་དཔའ་བོ་ཆེན་པོའི་འབངས་སུ་མཆི་ན་དཔའ་བོ་ཆེན་པོས་བདག་ཅག་རྣམས་ལ་ཞི་བ་དང་རྒྱས་པ་དང་དབང་དང་དྲག་པོ་གང་བྱེད་སྔར་རང་རང་གི་ལས་ལ་སྤྱོད་པ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟར་གྱིས་ཤིག་པའི་ལས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་བཀའ་བསྒོ་བ་སྩལ་དུ་གསོལ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །བཞི་པ་དབང་བསྐུར་ཏེ་བཀའ་བསྒོ་བ་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆེ་མཆོག་འགྲོ་བ་ལ་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་དེ་དག་གི་ལག་ཏུ་རྡོ་རྗེ་བྱིན་ནས་རྡོ་རྗེ་མིའི་སྲིན་མོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་མིང་གིས་དབང་བསྐུར་ཏེ། སོ་སོའི་ལས་ལ་བསྒོ་བའི་འབར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཁྱམས་ཕྱི་མའི་ནང་དུ་རིམ་པར་བཀོད་དོ། །རོལ་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ཏུ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས། ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པར་ཁྲོ་བོ་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་སྣང་མཐའ་དབུས་མེད་པར་ཁྱབ་པའི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །

p. 1004

སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་ལམ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ་བ་གསུང་སྔགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར། དམིགས་པའི་རྟེན་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར། དེར་མཆོད་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཚུལ། དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པས་འགྲུབ་པ་དམ་ཚིག་གི་རིམ་པ། དམ་ཚིག་ཅན་གྱིས་འཕྲིན་ལས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་དོན་དང་། གཞུང་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་བཅུ་ལས། དང་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་བསྒོམ་པ་ནི་ཐོག་མར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། འཛིན་པའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་། །གདུག་པ་སྲིད་གསུམ་འདུལ་བ་ཡི། །ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་བརྟན་པའི་ཕྱིར། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་ཏིང་འཛིན་བསྒོམ། །ཞེས་བརྗོད་པས་སྙིང་རྗེས་གདུག་པ་ཅན་རྣམས་འདུལ་བའི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བསྒྲུབ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་བསྒོམ་མོ། །གཉིས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པ་ནི་ཐོག་མར་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་པ་དང་། ལྷ་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ལས། འདིར་སྒྲུབ་ཐབས་དང་བསྟུན་ཏེ་རང་ཉིད་ཆོ་ག་ལྔའི་སྒོ་ནས་དཔལ་ཆེན་པོའི་སྐུར་བསྐྱེད་ལ། བྷྲཱུྃ་བི་ཤྭ་བི་ཤྭདྡྷེ་ཞེས་པ་ཁྲོ་བོའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་འཁོར་གྱི་གནས་སུ་འཁོར་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གི་སེམས་ཉིད་གདོད་མའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་སྲས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱ་སྟེ་གཙོ་བོ་ཡམ་ཡུམ་གྱི་མཁའ་གསང་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་སྤྲོས་ལ་རང་རང་གི་གནས་སུ་བཞུགས་ཤིང་གསལ་གདབ། རིགས་མི་ནུབ་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྲས་སུ་བདག་བྱ་བ་ཐུགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་སྤྲོས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསྐོར་བ་དང་ཕྱག་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཏེ་ཐུགས་ཀར་ཐིམ་པར་བསམ་མོ། །གསུམ་པ་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱན་དྲངས་པ་ནི། ཕྱོགས་དུས་དཀྱིལ་འ ཁོར་བདག་ཉིད་ཆེ། །ལ་སོགས་པའི་མཐར། རུ་ལུ་རུ་ལུ་ཧཱུྃ་ཨེ་ཧྱེ་ཧི་ཨ་ན་ཡ་ཛཿཧཱུྃ་བྃ་ཧོཿས་སྤྱན་དྲང་ངོ་། །བཞི་པ་རིག་པའི་མེ་

p. 1005

ཏོག་དོར་བ་ནི་རཾ་ཞེས་བརྗོད་པས་ཉེ་གནས་སུ་བྱོན་པར་བསམ་པ་ནི་འདྲེས་པ་ནན་ཏན་གྱི་ཕྱག་གོ །ལྔ་པ་བསྟིམ་པ་ནི་ༀ་བཛྲ་ཀྲོ་ཏ་ས་མ་ཡ་ཧཱུྃ། ཨོཾ་ཁྲོ་ལ་ཁྲོས་པས་ཞི་མཛད་པ། །ཐུགས་རྗེས་ཁྲོ་དཔལ་རྔམས་པའི་ཚོགས། །འབར་བའི་བྱིན་རླབས་རྨད་པོ་ཆེ། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་བདག་ལ་སྩོལ། །ཅེས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཐིམ་པར་བསམ་མོ། །དྲུག་པ་བརྟན་ཅིང་དམ་ཚིག་བསྐུལ་བས་དབང་དུ་བྱ་བ་ནི། ཨོཾ་བཛྲ་ཀྲོ་ཏ་ས་མ་ཡ་སྟྭྃ་གྱིས་བརྟན་པར་བྱའོ། །ཨོཾ་བཛྲ་ཀྲོ་ཏ་ས་མཱ་ཡ་ཕཊ༔ ཀྱིས་དམ་ཚིག་རྗེས་སུ་བསྐུལ་བར་བྱའོ། །ཨོཾ་བཛྲ་ཀྲོ་ཏ་ས་མ་ཡ་ཧོས་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་མཉེས་པར་བསམ་མོ། །བདུན་པ་སྔགས་ཀྱི་མཆོད་པས་གསལ་བར་མཆོད་པ་ནི། ཨ་ལི་ཨུ་ལི་ཏཱ་ལི་ཏ་པཱ་ལི། དཾཥྚཱཾ་གོ་ནཱ་ར་ཏྲི་ཁ་རཾ་ཡོ་གི་ནཱི་ཁཱ་ཧི་ཧོ་ཞེས་པ་ནི་མཆོད་པའི་གླུའོ། །བརྒྱད་པ་གསལ་གདབ་པ་ནི་ཧཱུྃ་ཧ་ཧེ་ཕཊཿ སྨུག་ནག་སྔོ་ནག་སེར་ནག་དང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བཏབ་ལ་གསང་སྔགས་ཅི་འགྲུབ་ཏུ་བཟླས་པས་ཀྱང་མཉེས་པར་བྱའོ། །དགུ་པ་མཆོད་པ་ནི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལས་གསུངས་པའི་སྒྲོལ་བ། སྦྱོར་བ། བདུད་རྩི། ཐུན་མོང་འདོད་ཡོན་ལྔའི་མཆོད་པས་མཆོད་ནས། ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལས་འགའ་ཞིག་བསྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་ན་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་ལ་ཕྲིན་ལས་བརྩམས་ཏེ་ལྷག་མའི་གཏོར་མ་གཏང་ངོ་། །བཅུ་པ་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་དེ་ནས་ཉམས་ཆགས་བཤགས་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གདབ་པ་དང་། བཟོད་པར་གསོལ་བ་དང་། བསྔོ་བ་དང་། བཀྲ་ཤིས་བརྗོད་པ་དང་། རྟེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོད་ན་བསྡུ་བ་རྣམས་བྱའོ། །དེའང་བཅོ་ལྔ་པ་ཁྲོ་བོ་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། བཅུ་དྲུག་པ་གསང་སྔགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པའི་རྟེན་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། བཅོ་བརྒྱད་པ་དེ་ཉིད་མཆོད་པའི་ཐབས་དང་། བཅུ་དགུ་པ་དམ་ཚིག་གི་རིམ་པ་དང་། ཉི་ཤུ་པ་འཕྲིན་ལས་བསྒྲུབ་པ་དང་། རྩ་གཅིག་པ་ཁྲོ་བོ་དགྱེས་པའི་གླུའི་བསྟོད་དབྱངས་ཏེ། འདི་དག་གིས་དཀྱིལ་འཁོར་

p. 1006

གཅིག་གི་ཆ་རྐྱེན་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་རིམ་པ་འདི་དག་རྒྱས་པར་སྒྲུབ་ཐབས་སྣང་བ་དམ་པ་རྒྱན་ལས་གསུངས་པ་དེར་བལྟའོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་འཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བསམས་ནས་སྤྱིའི་དོན་དུ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གསུམ་སྟེ། གསང་སྔགས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་མདོར་བསྟན་པ། ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ། ལྟས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་གོང་དུ་བསྟན་པ་འདི་དག་དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་གསུང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས༷་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རང་སྣང་བཀོད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁྲོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་བསལ་ནས། སངས་རྒྱས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཞི་བ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་དང་ཐ་མི་དད་པར་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཁྲོ་བོ་ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་རང་རང་གི་བཙུན་མོ་དང་བཅས་པའི་ཚོགས་དེ་དག་གིས་རང་རང་གི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྔགས་ཀྱི་རང་སྒྲར་རང་ཤར་བ་འབྲུག་སྟོང་ལྡིར་བ་ཙམ་པའི་ང་རོ་རྔམས་པ་ལས་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་སྔགས་ཀྱི་ཚོགས་འདི་དག་རང་ཤར་དུ་ཕྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ལྷ་བསྐྱེད་པའི། ཡེ་ཤེས་པ་སྤྱན་དྲངས་པའི། དངོས་གྲུབ་ཀྱི་དོན་དུ་གསོལ་བ་གདབ་པའི། རིག་པའི་མེ་ཏོག་དོར་བའི། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དོན་དུ་གཏོར་མ་སྦྱིན་པའི་སྔགས་སོ། །དང་པོ་ལའང་ལྔ་ལས། གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་བསྐྱེད་པ་ལས། ཡབ་ཀྱི་སྔགས་ནི། ཨོཾ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཨོཾ་བཀྲ་ཤིས་པ་དང་སྔགས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའོ། །ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །མ་ཧཱ་ཆེན་པོ། ཤྲཱི་ནི་དཔལ། ཧེ་རུ་ཀ་ནི་ཁྲག་འཐུང་། མ་ཧཱ་ཙཎྜ་ནི་གཏུམ་པོ་ཆེན་པོ། སརྦ་དུཥྚན་སྡང་བ་

p. 1007

ཐམས་ཅད་དོ། །ཨནྟ་ཀ་མཐར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་རྩ་བའི་སྔགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འབོད་པའོ། །ཧ་ན་རྒྱོབ་ཅིག ད་ཧ་སྲེགས་ཤིག པ་ཙ་ཚོས་ཤིག ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ནི་གདུག་པ་ཅན་གྱི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྡུད་པའོ། །ཕཊཿནི་དུམ་བུར་གཏོང་བའོ། །དེ་དག་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྔགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཛྲ་ནི་རྡོ་རྗེ། རཏྣ་རིན་པོ་ཆེ། པདྨ་ནི་སྐད་སོར་བཞག་སྟེ་པདྨ། ཀརྨ་ལས་ཏེ། གཞན་རྣམས་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡུམ་གྱི་སྔགས་ནི་ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷཱེ་ཤྭ་རི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁྲོ་མོ་དབང་ཕྱུག་མ། སརྦ་དུཥྚན་ཧཱུྃ་ཕཊཿསྡང་བ་ཀུན་བསྡུས་ལ་ཆོམ་ཞིག་པའོ། །ཨོཾ་མ་ཧཱ་བཛྲ་དྷ་ར་མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷཱེ་ཤྭ་རཱི་ཛྭ་ལ་ནཱི་ཧཱུྃ་ཕཊཿཞེས་པ། རྡོ་རྗེའི་གཟུང་མ་ཁྲོ་མོ་དབང་ཕྱུག་འབར་བ་ཆེན་མོ་གདུག་པ་ཅན་བསྡུས་ལ་གཏོར་ཅིག་པའོ། །ཨོཾ་མ་ཧཱ་སཱུཪྱ་རཏྣ་མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷཱེ་ཤྭ་རཱི་བི་ད་མ་ནི་རིན་ཅེན་ཉི་མའི་ཁྲོ་མོ་དབང་ཕྱུག་མ་ཆེན་མོ་རྣམ་པར་འཇོམས་མའོ། །ཨོཾ་ཧྲི་ཤྭ་ཏྟ་ས་མནྟ་པདྨ་མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷཱེ་ཤྭ་རི་ཁཱ་ཧི་ཀུན་ཏུ་དགོད་པའི་ཁྲོ་མོ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་མོ་ཟོ་ཞིག་པའོ། །ཨོཾ་སརྦ་ཨ་མོ་གྷ་མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷཱེ་ཤྭ་རི་བཱི་ཤྭ་ནི་ཐམས་ཅད་དོན་ཡོད་པའི་ཁྲོ་མོ་ཆེན་མོ་དབང་ཕྱུག་སྣ་ཚོགས་མའོ། །གཉིས་པ་མ་མོ་བརྒྱད་ཀྱི་སྔགས་ནི། ཨོཾ་བཛྲ་སྔར་བཞིན་ནོ། །ག་རཱི་ནི་དཀར་མོའོ། །དེ་སྔོན་གྱི་གཞུང་ཕལ་ཆེ་བར་ཀོའུ་རཱི་ཞེས་བརྗོད་པའང་དེ་ཉིད་དེ། མཛོད་ལྡན་དང་། མཁས་པ་དང་། པདྨ་ལ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ལ་འཇུག་ཀྱང་། མཛོད་ལྡན་དུ་བསྒྱུར་རོ། །ཙ་རཱི་ནི་ཆོམ་རྐུན་མའོ། །པྲ་མོ་ཧཱ་ནི་རབ་ཏུ་རྨོངས་མའོ། །བཻཏྟ་ལཱི་ནི་རོ་ལངས་མའོ། །ཙཎྜ་ལཱི་ནི་གཏུམ་མོའོ། །པུཀྐ་སཱི་ནི་སྤོས་མོའོ། །གྷསྨ་རཱི་ནི་སྨེ་ཤ་ཅན་ནོ། །སྨ་ཤ་ནི་དུར་ཁྲོད་མའོ། །ཧ་བརྒྱད་ནི་དེ་དག་གི་ས་བོན་ནོ། །དེའང་བཛྲ་ག་རཱི་ཛཿ ཞེས་པ་དང་སྦྱར་ན་ཕྲིན་ལས་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། ཛཿབསལ་ན་ཉེས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཕྲ་མེན་མ་བརྒྱད་ཀྱི་སྔགས་ནི་སེང་ཧཱ་མུ་ཁཱ་ནི་སེང་གདོང་མའོ། །བྱཱ་གྷྲི་མུ་ཁ་སྟག་གདོང་མའོ། །སྲི་ལ་མུ་ཁ་ཝ་གདོང་

p. 1008

མའོ། །ཤྭ་ན་སྤྱང་ཀི ཀྲི་ཏ་བྱ་རྒོད། ཀང་ཀ་དུར་བྱ། ཁ་ཁཱ་བྱ་རོག ཧུ་ལུ་མུ་ཁཱ་འུག་པའི་གདོང་ཅན་མའོ། །ཧེ་བརྒྱད་ནི་ས་བོན་ནོ། །ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་སྒོ་མ་བཞིའི་སྔགས་ནི༑ ཨཱཪྱ་ཏེ་ཛ་ཏེ་ང་ནི་འཕགས་པའི་གཟི་བརྗིད་དེ་རྟ་མགོ་ཅན་ནོ། །ཨ་མོ་གྷ་ནི་དོན་ཡོད་པ་སྟེ་ཕག་གི་གདོང་ཅན་ནོ། །བཛྲ་ལོ་ཀ་རྡོ་རྗེ་འཇིག་རྟེན་སྣང་བྱེད་མ་སྟེ་དྲེད་གདོང་མའོ། །བྷ སྨི་པ་ལ་ཡ་བ་ཏི་ནི་ཐལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་སྤྱང་གདོང་ཅན་ནོ། །མཐའ་རྟེན་གྱི་ཛཿཧཱུྃ་བྃ་ཧོཿབཞི་ནི་ས་བོན་ནོ། །ལྔ་པ་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ནི། བྷྱོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དེ། དེའང་བྷ་གཱི་ནི་སྲིང་མོ། བྷཪྱ་ཆུང་མ། དེ་དག་གི་སྒྲ་བསྡུས་ཏེ་བྷྱོ་ཞེས་ས་བོན་དུ་བྱས་པའོ། །ལས་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཨོཾ་མ་ནི་རཀྵ་སི་བྷྱོ་དགྲ་བོ་མཱ་ར་ཡ་ཧཱུྃ་ཕཊཿཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་སྔགས་དང་སྦྱར་རོ། །གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་པ་སྤྱན་དྲངས་པའི་སྔགས་ནི་རུ་ལུ་རུ་ལུ་རུ་ལུ་ཧཱུྃ་ནི་ཁྲོ་བོ་འཆོལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འབོད་པའོ། །དེའང་སྔོན་ལས་ཀྱི་སྲིན་པོའི་དམ་ཚིག་གིས་གདུག་པའི་གླུ་དཔལ་ཆེན་པོས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། །ཨེ་ཧྱེ་ཧི་ནི་ཚུར་སྤྱོན་ཚུར་སྤྱོན་ནོ། །ཨ་ན་ཡ་ཧོཿགནས་འདིར་རོ། །ཛཿཧཱུྃ་བྃ་ཧོཿནི་ཚད་མེད་བཞིས་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་ལ་བསྐུལ་བའོ། །རྃ་ནི་དམ་ཚིག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་པ་སྤྱན་དྲངས་པའི་མེ་རི་འདབ་འབྱོར་ཙམ་དུ་བཞུགས་པའོ། །བླ་མ་རོང་པ་ནི་རིག་པའི་མེ་ཏོག་དོར་བ་སྟེ་བདག་དང་ལྷ་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་དུ་རྟོགས་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཕྱོགས་པའོ་ཞེས་འཆད་དོ། །གསུམ་པ་རིག་པའི་མེ་ཏོག་དོར་བའི་སྔགས་ནི་ཨོཾ་བཛྲ་ཀྲོ་དྷ་ས་མ་ཡ་ཧཱུྃ་ནི་ཁྲོ་བོ་དམ་ཚིག་ལ་འདུས་ཤིག་པའོ། །བཞི་པ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་དོན་དུ་གསོལ་བ་གདབ་པ་ནི་ཨོཾ་གདུལ་བྱ་ལས་ཀྱི་ཁྲོ་བོ་མ་རུངས་པ་འདུལ་བ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་བས་ཀྱང་ཁྲོས་པར་སྣང་བས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཞི་བར་མཛད་པ་ཐུགས་རྗེ་ངང་གིས་ཁྲོ་བོར་སྤྲུལ་པ་ནི་འགྲོ་བའི་དཔལ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་རྔམས་པའི་

p. 1009

ཚོགས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་འབར་བ་བྱིན་རླབས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཆེན་པོ་དེ་དུས་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ནི་བདག་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་མ་ལུས་པ་སྩོལ་ཅིག་པའོ། །ས་མ་ཡ་སྟྭཾ་དམ་ཚིག་ལ་ནོས་ཤིག ས་མ་ཡ་ཕཊཿ དམ་ཚིག་སྤྲོས་ཤིག ས་མ་ཡ་ཧོ་དམ་ཚིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ལྔ་པ་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དོན་དུ་གཏོར་མ་སྦྱིན་པའི་སྔགས་ནི་ཨ་ལི་ཨུ་ལི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་། ཏཱ་ལི་ཏ་པ་ལི་དེ་དག་གི་ཡན་ལག་གོ །དཾཥྚཾ་ག་ན་ར་ཏྲི་མཆེ་བ་ཅན་རྡོ་རྗེ་དྲག་པོའི་ཚོགས། ཁ་རྃ་ཡོ་གི་ནི་ཁཱ་ཧི་ཧོ་ཞལ་འབར་བ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་གསོལ་ཅིག་པའོ། །དེ་དག་གང་གི་ཞལ་དུ་གསོལ་སྙམ་ན་ཧཱུྃ་ཧ་ཧེ་ཕཊཿལྷ་སུམ་ཅུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །དེའང་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གསང་སྔགས་འདི་དག་བོད་སྐད་དུ་མ་བསྒྱུར་བ་ནི་གསུང་པ་པོའི་བདེན་ཚིག་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བསྒྱུར་ནས་བཟླས་ན་དངོས་གྲུབ་མེད་དེ། བོད་སྐད་དུ་སྔོན་གྱི་གསང་སྔགས་གསུང་བ་པོས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་སོ་སོར་ཤན་སྦྱོར་མ་ཤེས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དེ། དད་པ་དང་མོས་པ་རྩེ་གཅིག་པས་བཟླས་ན་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འབྱུང་ངོ་། །སྒྲ་སྦྱོར་ཤེས་ནའང་ཕན་ཡོན་ཡོད་དེ། ཚིག་དོན་གོ་བས་དོན་གྱི་གཟུངས་འགྲུབ་པ་དང་ཚིག་ལ་རྨོངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལྟས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པས་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣོད་མ་དག་པའི་དངོས་པོ་དང་བཅུད་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་ཚོགས་ལས། ལུས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཚིག ངག་གི་རབ་ཏུ་ཚིག སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཚིག་གོ། དེ་ལྟར་ཐ་མལ་གྱི་དངོས་པོ་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཚིག་ནས་སྣང་བ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བར་འབར་ཞིང་གདུལ་བྱའི་སྒོ་གསུམ་ལ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་འབར། གསུང་གི་རབ་ཏུ་འབར། ཐུགས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་འབར་རོ། །དེའི་ཚེ་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པ་ཐམས་ཅད་

p. 1010

དུ་འབར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚོགས་རིགས་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱིས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་གང་ཞིང་སྐུ་དེ་དག་ལས་གསང་སྔགས་ཀྱི་རང་སྒྲ་འབྲུག་སྟོང་ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་པར་རབ་ཏུ་གང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྤྲུལ་པ་དང་འོད་དང་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་གསལ་ལ་ཆོས་སྐུས་ཁྱབ་པའི་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པས་ཀུན་ཏུ་གང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་པའོ། །ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱིས་ནམ་མཁའ་དང་ས་གཞི་དང་བར་སྣང་གསུམ་ཏུ་གང་རབ་ཏུ་གང་ཀུན་ཏུ་གང་ངོ་། །ཡང་རང་སྣང་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པར་འོད་དང་གཟི་བརྗིད་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཀོད་པས་གང་རབ་ཏུ་གང་ཀུན་ཏུ་གང་བའོ། །གསུང་མཆོག་ཏུ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྒྲའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྲོ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་གསུང་གི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐའ་དབུས་མེད་པར་སྤྲོས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་དམིིགས་པའི་རྟེན་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གསུམ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྤྱིར་བསྟན། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད། ངོ་མཚར་གྱི་ལྟས་སྣང་བའོ། །དང་པོ་ནི། གསུང་གསང་སྔགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་ཁྲོ་བོའི་སྤྲིན་ཕུང་གསང་སྔགས་དང་བཅས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ན་དམིགས་པའི་རྟེན་དགོས་པས་ཕྱི་རབས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་དག་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟེན་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་། བརྟེན་པ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། གཞལ་ཡས་ཁང་དངོས་ནི། ཡེ་ཤེས་ལྔ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་ནང་མེད་པར་མེ་དཔུང་འབར་བའི་ཀློང་ཕོ་བྲང་གི་འོག་གཞི་ལྟེ་བ་མུ་འཁྱུད་དང་བཅས་པའི་

p. 1011

འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞི་པ་ནི་རིགས་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་བརྡའོ། །དེའང་ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་བདེན་པ་བཞི་མཚོན་པའི་ཕྱིར་གྲུ་ཆད་བཞི་ཡིས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པའོ། །དེའི་སྟེང་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པའི་བརྡར་གྲུ་བཞི་པ་རྣམ་པར་ཐར་བ་བཞིའི་མཚོན་བྱེད་དུ་སྒོ་ཁྱུད་བཞི་དང་ལྡན་པའི་དབུས་སྐུ་ལྔའི་བརྡར་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞི་གྲུ་ཆད་དང་བཅས་པས་མཛེས་པའོ། །དེས་མཚོན་པ་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ཀྱི་རྟ་བབས་དང་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་མཚོན་པ་ཡེ་ཤེས་འབར་བའི་བར་ཁྱམས་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱིས་མཛེས་ཤིང་བནྡྷའི་རྩིག་པ་ཆེན་པོས་ལྷུན་མཐོ་བའོ། །གཉིས་པ་དེ་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱན་ནི། ཕལ་ཆེར་གོང་དང་མཚུངས་ཤིང་། ཁྱད་པར་དུ་ཐོད་པ་སྐམ་རློན་གྱི་རྩིག་པ་ལ་སྦྲུལ་ནག་གི་ཆུན་པོས་དཀྲིས་ཤིང་། ཐོད་པ་སྦྲུལ་གྱི་ཟ་ར་ཚགས་དང་། ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་མཐོང་ཁུང་དང་། ཚངས་པའི་གདུང་དང་། མཆོག་ཆེན་གྱི་ཀ་བ་དང་། རུས་སྦལ་གྱི་ཀ་གདན་དང་། ཞིང་གི་ཕྱམ་དང་། མཆོག་ཕྲན་གྱི་གྲལ་བ་དང་། གཡང་གཞིའི་ཐོག་གཡམ་དང་། རྒྱུ་མའི་དྲྭ་བ་དང་། དོན་སྙིང་གི་དྲྭ་ཕྱེད་དང་། སྒོ་བཞི་རུས་སྦལ་གྱི་མ་ཐེམ་དང་། ཆུ་སྲིན་གྱི་ཡ་ཐེམ་དང་། སྦྲུལ་ནག་གི་སྐྱེས་བུ་དང་། ཞིང་ཆེན་གྱི་སྒོ་གླེགས་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པས་བརྒྱན་ཞིང་། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དང་གཟའ་སྐར་གྱི་ཁ་བད་དང་རྒྱན་གྱིས༷་བརྗིད་ཅིང་མེ་དཔུང་འབར་བའི་རྩེ་ལས་མེའི་ཚ་ཚ་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོ་བའི་ཕྲེང་བ་མང་པོ་དང་འོད་ཟེར་འཁྲུགས་པས་མཛེས་པའོ། །གསུམ་པ་གདན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་འགྲོ་བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཁྱུ་མཆོག་དང་། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་མ་ཧེ་དང་། གདུག་པ་ཆེ་བ་གཟིག་དང་། དཔའ་བརྟུལ་ཆེ་བ་སྟག་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་གཏུམ་པའི་དོམ་རྣམས་ཀྱི་སྤར་བས་ནི་བཏེགས་པའོ། །མི་ཤེས་པ་དག་སྡེར་མོས་ལྷ་ཆེན་པོ་བཟུང་ཞེས་འཆད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་གི་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་དྲེགས་པ་ཕོ་མོ་བསྣོལ་བ་ལ་བཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྟེང་དུ་དྲེགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ལྷ་

p. 1012

ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁྱོ་ཤུག་ཟུང་དུ་བསྣོལ་བའོ། །བཟུང་ནི་ཡི་གེ་མ་དག་པའོ། །སྲོག་ཆགས་འདི་དག་ཀྱང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚོན་བྱེད་དུ་རང་སྣང་བའོ། །གཉིས་པ་བརྟེན་པ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གཉིས་ཏེ། གཙོ་བོའི་བཞུགས་ཚུལ་དང་། འཁོར་གྱི་བཀོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། སྐུ་མདོག་དང་ཞལ་ཕྱག་གི་རྣམ་པ་ལས། སྐུ་མདོག་ནི་གཏི་མུག་གནས་སུ་དག་པས་གཙོ་བོ་སྨུག་ནག་ཞེ་སྡང་དག་པས་བཛྲ་ཧེ་རུ་ཀ་སྔོ་ནག་ང་རྒྱལ་དག་པས་རཏྣ་སེར་ནག་དང་འདོད་ཆགས་དག་པས་པདྨ་དམར་ནག་ཕྲག་དོག་པས་ཀརྨཱ་ཡབ་ཡུམ་ལྗང་ནག་སྟེ་རྩ་ཞལ་དང་བཅས་པའོ། །དབུས་དང་ཤར་ནུབ་བྱང་བཞིའི་ཧེ་རུ་ཀའི་གཡས་དཀར་ཞིང་། ལྷོའི་གཡས་སྔོན་པོའོ། །དབུས་དང་ལྷོ་དང་བྱང་གི་གཡོན་དམར་ཞིང་། ཤར་དང་ནུབ་ཀྱི་གཡོན་སེར་པོའོ། །དེའང་དྲག་པོའི་འཕྲིན་ལས་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྟགས་སུ་ཐམས་ཅད་ལ་ནག་པོའི་སྒྲ་སྨོས་སོ། །གདུལ་བྱ་གདུག་པ་ཅན་གྱི་སྣང་ངོར་རབ་ཏུ་འཇིགས་པའི་སྐུ་སྟེ། ཞལ་ཕྱག་གི་གནས་ལུགས་ནི་དུག་གསུམ་དག་ཅིང་སྐུ་གསུམ་མངའ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དབུ་གསུམ་པ༑ ཡེ་ཤེས་དྲུག་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཞིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་འགྲོ་བ་དྲུག་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཕྱག་དྲུག་པ་རྫུ་འཕྲུལ་བཞི་དང་བདུད་བཞི་འདུལ་བའི་བརྡར་ཞབས་བཞི་བརྐྱང་བསྐུམ་དུ་བགྲད་པའོ། །གཉིས་པ་རྒྱན་ཆས་དང་གསུང་གི་ང་རོ་ལ། རྒྱན་ཆས་ནི་དཔལ་ཀྱི་ཆས་བརྒྱད་དེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་མཚོན་བྱེད་དུ་གླང་ཆེན་ལྤགས་པའི་སྟོད་གཡོགས། དྲེགས་པ་དབང་དུ་སྡུད་པ་ཞིང་གི་གཡང་གཞིའི་སྟོད་གཡོགས། གཟུང་འཛིན་གྱི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་སྟག་ལྤགས་ཀྱི་ཤམ་ཐབས་ཏེ་ཀོ་རློན་གྱི་གོས་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པའོ། །སྦྲུལ་ནི་རྒྱལ་རིགས་དཀར་པོའི་དབུ་རྒྱན། རྗེ་རིགས་སེར་པོའི་སྙན་ཆ་དང་མགུར་ཆུ། བྲམ་ཟེའི་རིགས་དམར་པོའི་དོ་ཤལ་དང་དཔུང་རྒྱན། རྨོངས་རིགས་ལྗང་གུའི་སྐེད་རག གདོལ་བའི་

p. 1013

རིགས་ནག་པོའི་ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་གདུ་བུའོ། །ཐོད་ཕྲེང་ནི་མི་མགོ་སྐམ་པོའི་དབུ་རྒྱན། རྙིད་པའི་སེར་རལ་ཁ། རློན་པ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་་གི་དོ་ཤལ་ལོ། ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་ཆས་ནི་ཕྲག་པ་གཡས་གཡོན་ནས་འོད་འགྱེད་པ་སྟེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྣང་བའི་བརྡའོ། །དེ་དག་གིས་མཚོན་ནས། རཀྟའི་ཐིག་ལེ། ཞག་གི་ཟོ་རིས། ཐལ་ཆེན་གྱི་ཚོམ་བུ་དང་བརྒྱད་དོ། །དེའང་ཀོ་རློན། སྦྲུལ། ཐོད་ཕྲེང་། ཉི་ཟླ་གཉིས། རཀྟ། ཞག་ཐལ་བ་རྣམས་དུར་ཁྲོད་ཆས་བརྒྱད་དོ། །གསུང་གི་ང་རོ་ནི་རྔམས་པའི་སྒྲ་སྐད་ཆེན་པོ་འཇིགས་པར་སྒྲོགས་པ་འབྲུག་སྟོང་ལྡིར་བ་ཙམ་མོ། །གསུམ་པ་ཕྱག་མཚན་དང་བཙུན་མོའི་སྦྱོར་ཚུལ་ལ། ཕྱག་མཚན་ནི། སངས་རྒྱས་གསང་བ་ཕྱག་གཡས་གཡོན་གྱི་དང་པོ་གཉིས་ན་རྡོ་རྗེ་དང་འཁོར་ལ། བར་བ་ནི་རལ་གྲི་དང་དུང་ཆེན་མཐའ་མ་ན་དགྲ་སྟ་དང་ཐོང་གཤོལ་ལ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་དབྱུག་ཏོ། །ཏྲི་ཤུལ། བཻ་ཅོན་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། རོང་པ་ནི་གཡས་དང་པོ་རང་རང་གི་ཕྱག་མཚན། གཡོན་དང་པོ་བནྡྷ་རཀྟས་བཀང་བ། གཞན་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་སྦྱོར་བར་བཞེད་ཀྱང་། འདི་སྒྱུ་འཕྲུལ་རྡོ་རྗེ་དང་མཐུན་པར་སྦྱར་ན། གཡས་དང་པོ་རྣམས་རང་རང་གི་ཕྱག་མཚན་འཛིན་པ་སྟེ། དེའང་བཛྲ་ཧེ་རུ་ཀའི་གཡས་དང་པོ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་དགུ་པའོ། །རིགས་ལྔ་གའི་གཡས་བར་མ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་དང་། གཡོན་བར་མ་དུང་ཆེན་ཏེ་ཐོད་པ་ལྕང་ལོ་མེད་པ་ཁྲག་གིས་གང་བའོ། །ཀརྨ་ཧེ་རུ་ཀའི་གཡས་དང་པོ་རལ་གྲི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཡོན་དང་པོ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་གཡོན་ཐ་མ་གཉིས་ན་དགྲ་སྟ། ལས་ཀྱི་གཡོན་དང་པོ་ཐོང་གཤོལ། རྡོ་རྗེའི་གཡོན་ཐ་མ་དང་། ལས་ཀྱི་གཡོན་ཐ་མ་གཉིས་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་འཁོར་ཡུག་དང་བཅས་པ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རྔེ་ཆུང་ངོ་། །ལ་སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ། བུདྡྷའི་གཡས་དང་པོ་འཁོར་ལོ། རཏྣའི་རིན་པོ་ཆེ། པདྨའི་པདྨ། བུདྡྷའི་གཡོན་ཐ་མ་ཁ་ཊཱཾ་ག རིན་པོ་ཆེའི་གཡོན་དང་པོ་རྒྱུ་ཞགས། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་

p. 1014

གཡོན་དང་པོ་དྲིལ་བུ། པདྨའི་གཡོན་ཐ་མ་རྔེ་ཆུང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཡས་ཐ་མ་ཏི་ར་སྟེ་ཞིང་དབྱུག་གདེངས་པ་སྟེ། རང་གི་ལག་ཆ་སྣ་ཚོགས་བསྣམས་པའོ། །དེའང་རྡོ་རྗེ་ལས། རྡོ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་དང་། །འཇིག་རྟེན་འ ཁོར་ཡུག་བཅས་པ་འདེགས། །དེ་བཞིན་འཁོར་ལོ་དགྲ་སྟ་དང་། །ཁ་ཊྭཱྃ་རབ་ཏུ་འཁྲོལ་བའོ། །ནོར་བུ་རིན་ཅེན་རྒྱུ་ཞགས་དང་། །རྡོ་རྗེ་དགྲ་སྟ་རབ་ཏུ་བསྡེབས། །ཆགས་མཆོག་པདྨ་ཆེན་པོ་དང་། །དྲིལ་བུ་རྔ་ཡི་སྒྲ་སྒྲོགས་པའོ། །ལས་ཀྱི་རལ་གྲི་གཤོལ་ཆེན་དང་། །འཇིག་རྟེན་རྒྱང་མར་འཕེན་པ་སྟེ། །བར་མ་རྡོ་རྗེ་དུང་དམར་འཁྲུག །ཏི་ར་ཆེན་པོ་རབ་བསྡེབས་པའོ། །ཞེས་སོ། །བཙུན་མོའི་འཁྲིལ་ཚུལ་ནི་རང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བཙུན་མོ་ལྔ་ནི་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་མ་འཇིགས་པའི་ཚོགས་གཡས་ཡབ་ལ་འཁྱུད་ཅིང་གཡོན་ཐོད་ཁྲག་གཙོ་བོའི་ཞལ་དུ་སྟོབས་པ་དང་འཁྲིལ་བའོ། །གཉིས་པ་འཁོར་གྱི་བཀོད་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཁྲོ་མོ་ཉི་ཤུའི་བཀོད་པ་ནི། གནས་ཀྱི་མ་མོ་བརྒྱད་ནི། དེའང་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་འཁོར་བ་བསྐྱེད་པའི་གནས་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་གནས་སུ་དག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གནས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ག་རཱི་དཀར་མོ་ཞིང་དབྱུག་དང་བྷན་དམར། ཙ་རཱི་སེར་མོ་མདའ་གཞུ་འགེངས་པ། ཕྲ་མོ་ཧ་དམར་མོ་ཕྱག་གཉིས་ཆུ་སྲིན་གྱི་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེང་བ། བཻ་ཏྟ་ལཱི་ནག་མོ་རྡོ་རྗེ་འཕྱར་ཞིང་བྷན་དམར་ཐུགས་ཀར་འཛིན་པ། །པུཀྐ་སཱི་དམར་སེར་བྱིས་པའི་རྒྱུ་མ་འདྲེན་པ། གྷསྨ་རི་ལྗང་ནག་དུང་དམར་དཀྲུག་ཅིང་གསོལ་བ། སྨ་ཤ་ནི་མཐིང་ནག་བྱིས་པའི་སྙིང་ཟ་བ། ཙཎྜ་ལཱི་སེར་སྐྱ་བམ་གྱི་མགོ་ལུས་འབྲལ་བའོ། །ཡུལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཕྲ་མེན་བརྒྱད་ལ། དེའང་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཆོས། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཀུན་གཞི། ཀུན་གཞིའི་ཡུལ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གནས་སུ་དག་པས་ཡུལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། །དེའང་སེང་ཧ་སེར་མོ་ལག་པས་རོ་བསྣོལ་ནས་ཁའི་ཐད་

p. 1015

དུ་འཛིན་པ། བྱཱ་གྲི་དམར་མོ་རོ་ལ་མིག་འབྲུ་ཚུགས་སུ་བལྟ་བ་དང་། །སྲི་ལ་ནག་མོ་ཞིང་ལ་འདག་པ་དང་། །ཤྭ་ན་མཐིང་ག་རོའི་ལྟོ་བ་འདྲལ་བ་དང་ཀྲི་ཏ་དམར་མོ་རོའི་རྒྱུ་མ་འདྲེན་པ་དང་། །ཀང་ཀ་སེར་མོ་ཞིང་ཆེན་ཕྲག་ལ་ཁུར་བ་དང་། །ཀཱ་ཀ་ནག་མོ་བྷན་གྲི་ཐོག་པ་དང་། ཧུ་ལུ་མཐིང་ག་ལྕགས་ཀྱུ་འདེབས་པའོ། །སྒོ་མ་བཞིའི་ཕྱག་རྒྱས་རབ་ཏུ་མཛེས་པ་ནི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བདུད་བཞི་འཇོམས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་བཞི་ཡིས་རྒྱས་འདེབས་པ་སྟེ། རྟ་གདོང་དཀར་མོ་ལྕགས་ཀྱུ་འཛིན་པ། ཕག་གདོང་ནག་མོ་ཞགས་པ་འཛིན་པ། དྲེད་གདོང་དམར་མོ་ལྕགས་སྒྲོག་འཛིན་པ། སྤྱང་གདོང་ལྗང་གུ་དྲིལ་ཆེན་འཛིན་པའོ། །གཉིས་པ་དབང་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་བཀོད་པ་ནི་སླས་ཆུང་མ་དང་བྱི་མོ་མཛའ་མོ་དང་བྲན་མོའི་ཚོགས་ནི་གཡོག་གི་ལས་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་བཏགས་ཏེ་དེ་ལྟར་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་དང་ནི་བརྒྱད་ཀྱིས་མཛེས་པར་བསྐོར་བའོ། །དེ་དག་རང་རང་གི་འོག་ན་རོའི་གདན་དང་ཐོད་རློན་ལ་སོགས་པའི་ལག་ཆ་དང་བཅས་ཏེ་ཕྲིན་ལས་ཅི་བགྱི་ཞེས་ནི་ཆས་ཏེ་འཁོར་བར་གནས་སོ། །ཇི་ལྟར་གནས་ན། སྲིན་མོ་སྨུག་ནག་ཐོད་རློན་འཆང་བ་དང་། ཚངས་པ་དམར་སེར་པདྨ་འཛིན་པ་དང་། འཁྲུག་མོ་དཀར་ལྗང་ཏྲི་ཤུལ་འཛིན་པ་དང་། གཏོགས་འདོད་སྔོན་མོ་འཁོར་ལོ་ཐོགས་པ་དང་། གཞོན་ནུ་དམར་མོ་མདུང་ཐུང་འཛིན་པ་དང་། དབང་མོ་དཀར་མོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དང་། འདོད་པ་དམར་མོ་ཙནྡན་། བདུད་རྩི་དམར་མོ་པདྨ། ཟླ་བ་དཀར་མོ་པུནྜ་རི་ཀ་། བཻ་ཅོན་ལྗང་གུ་དབྱུག་ཏོ། །སྲིན་མོ་དམར་ནག་དུང་ཁྲག་འཐུང་བ། ཟ་བ་ལྗང་ནག་རོ་ཡི་རྒྱུ་མ་འདྲེན་པ། དགའ་བ་དམར་མོ་གྲི་གུག མྱོས་མ་དམར་མོ་གཤོལ། གཅིག་པུར་སྤྱོད་མ་སེར་མོ་སྤུ་གྲི། ཡིད་འཕྲོག་དམར་མོ་མདའ་གཞུ། གྲུབ་མོ་དཀར་མོ་བུམ་པ། རླུང་ལྷ་སྔོན་མོ་བ་དན། གསོད་བྱེད་དཀར་མོ་རལ་གྲི། མེ་མོ་དམར་མོ་གསལ་ཤིང་། ཕག་མོ་ནག་མོ་མཆེ་ཞགས་། རྒན་བྱེད་ནག་མོ་ཞིང་ཟ་བ་དང་། སྣ་འཕྱང་དཀར་མོ་ཐོད་ཁྲག་འཐུང་བ། ཆུ་ལྷ་དམར་མོ་སྦྲུལ་ཞགས། ནག་མོ་

p. 1016

ཆེན་མོ་ལྕགས་ཀྱུ། སེར་མོ་ཞགས་པ། དམར་མོ་ལྕགས་སྒྲོག ནག་མོ་དྲིལ་བུ་འཁྲོལ་བའོ། །ལེའུ་འདི་ནི་བྲི་བ་དང་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱིའི་དོན་དུ་སྨོས་ཀྱི་གཅིག་ཁོ་ནའི་ཕྱོགས་སུ་ཆད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ངོ་མཚར་གྱི་ལྟས་སྣང་བ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པས་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྲོ་བོ་མེ་དཔུང་འབར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཀུན་ཏུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྣང་བས་གང་བར་གྱུར་ཏོ། །རང་བཞིན་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས། ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་དབྱེ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་དེར་མཆོད་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཚུལ་ལ་གསུམ་སྟེ། དོན་གྱི་འབྲེལ་དགོད། ཚིག་གི་དོན་བཤད། སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཆོད་སྤྲིན་གྱི་རོལ་པ་ལ་་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་མཉེས་པའི་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་འདི་དག་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་སྒྲོལ་གྱི་མཆོད་པ་སྤྱིར་བསྟན། དམ་རྫས་འདོད་ཡོན་གྱི་མཆོད་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། དེའི་ཕན་ཡོན་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། སྒྲོལ་བའི་མཆོད་པ་ནི། དེ་ལ་རྒྱལ་བ་མཆོད་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་སྦྱིན་པ་བྱ་བའི་ཚུལ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་ནང་ནས་མཆོག་དམ་པ་ནི་སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་དག་པ་མཆོད་བྱ་མཆོད་བྱེད་མེད་པ་དོན་གྱི་མཆོད་པ་སྟེ་མཆོད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ན། ཐོག་མར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བའི་གནས་འདིར་མ་རིག་པའི་ལོག་པར་རྟོག་པས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་གོམས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤྲོས་པའི་མཐའ་བརྒྱད་དང་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པའི་བློ་ངན་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་དུ་བསྒྲལ་ཏེ། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་བསྒོམ་པར་

p. 1017

བྱའོ། །དེ་སྐད་དུའང་རྒྱ་མཚོ་ལས། མཆོད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ་མཆོག་ནི། །སེམས་ཀྱི་རྟོགས་ཚོགས་ཀུན་བསྒྲལ་ཏེ། །མཆོད་དང་མཆོད་བྱ་མི་དམིགས་པའི། །རང་བཞིན་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་བསྒོམ། །ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་ལྟ་བ་རྟོགས་པ་གོམས་པའི་སྒོམ་པར་སྦྱོར་བ་ནི་མ་རྟོགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་དུ་སྣང་ངོ་། །མཆོད་པ་སྤྱིའི་སྔོན་འགྲོའམ་རྫོགས་རིམ་དུ་སྦྱར་ཡང་འགལ་བ་མེད་མོད། འོད་ཀྱང་སྒྲོལ་མཆོད་ལ་སྒྲ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་བཤད་དེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བདག་གཞན་དུ་རྟོག་པ་གོམས་པ་དེ་ཡོད་པས་ཞེ་སྡང་རང་ག་མ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སྒྲོལ་བའི་ཚེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་དང་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེའི་ངང་ནས་རང་གི་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཞེན་པ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ངང་ནས་བསྒྲལ་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བསྒྲལ་བ་དངོས་ནི། རང་གི་གཉིས་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་བསྒྲལ་བ་དེ་ནས་བསྒྲལ་བའི་ཡུལ་དང་སྒྲོལ་བྱེད་བདག་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བློ་ཡིས་ནི་ཤེས་རབ་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་ངང་ལས། ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བསྒྲལ་བར་བྱ་སྟེ། ཞིང་བཅུ་ལྟ་བའི་སེམས་ཅན་བློ་ངན་སྲིད་པའི་འཇིག་རྟེན་འོག་མར་བརྒྱུད་པ་འདི་དག་སྙིང་རེ་རྗེ་སྙམ་དུ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་པ་བསྒོམས་ནས། བདག་ཉིད་སྒྱུ་མ་དང་ཡུལ་མིག་ཡོར་གྱི་ཚུལ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་ཡང་དོན་དམ་པར་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པས་བསྒྲལ་བར་བྱའོ། །དེའང་སྐབས་དང་སྦྱར་ཏེ་བྱ་ཞིང་རྒྱས་པར་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པ་དང་། ཉི་ཤུ་པའི་སྐབས་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་ལྟར་བྱའོ། །གཉིས་པ་སྦྱོར་བའི་མཆོད་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་བདག་དང་ཡུམ་ལྷར་བསྐྱེད་པའི་གསང་བར་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱན་དྲངས་ལ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པར་འཁྲིལ་བའི་བདེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་མཆོད་རྫས་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོས་བདག་ཉིད་མཉེས་པ་དེ་ཡིས༷་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་མཉེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དམ་རྫས་འདོད་ཡོན་གྱི་མཆོད་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དམ་རྫས་བདུད་རྩིའི་མཆོད་པ་ནི་བདག་གཞན་འཁོར་

p. 1018

འདས་མཉམ་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་རྫས་ཆེན་པོ་བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དག་བདག་གི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཡེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟབ་མོས་གསལ་བཏབ་པ་དང་བདག་དང་མཉམ་པ་ཡེ་ཤེས་ལྷའི༷་ཚོགས་ལ་དབུལ་ལོ། །དེའང་དྲི་ཆེན། དྲི་ཆུ། ཤ་ཆེན་གྱི་དྭངས་མ། རཀྟ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལྔ་ནི་ངོ་བོ་ཡེ་ནས་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་། རང་བཞིན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་རིགས་ལྔ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལྷའི་ངོ་བོར་གནས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་ལོངས་སྤྱད་པས་དུག་ལྔ་དང་། འབྱུང་བའི་ནད་རྣམས་སེལ་བའི་ཕྱིར་སྨན་གྱི་མཆོག་སྟེ། །ཐལ་བ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་མཉམ་སྦྱོར་བའི་། །རང་བྱུང་གདོད་ནས་རྣམ་པར་དག །རྩ་བརྒྱད་སྟོང་ལས་སྦྱར་བའི་སྨན། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྫོགས་གྲུབ་པའི་རྫས། །རྒྱུད་ལྔའི་སེམས་ཅན་ཀུན་སྒྲོལ་བའི། །དུག་ལྔ་སེལ་བའི་བདུད་རྩི་མཆོག །ཅེས་སོ། །རྩ་བརྒྱད་སྟོང་ལས་སྦྱར་བ་ནི་དེ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྔ་ལ་སོགས་པར་ཕྱེ་ན་དེ་ཙམ་དུ་གནས་པའོ། །གཉིས་པ་འདོད་ཡོན་གྱི་མཆོད་པ་ལ་གཉིས་ལས། མཆོད་རྫས་ནི་ཤ་དང་མར་ལ་སོགས་པའི་བཟའ་བ་དང་ཤིང་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་བཅའ་བ་དང་ཇ་དང་རྒུན་ཆང་ལ་སོགས་པའི་བཏུང་བ་དང་ལི་ཆུ་དང་ཟ་བེར་ལ་སོགས་པའི་བགོ་བ་དང་། གཞན་ཡང་ལྷ་དང་མིའི་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་ཡོན་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཇི་ལྟར་འབུལ་ཚུལ་ནི། མཆོད་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསལ་བ་ལ་ནི་མཆོད་རྫས་འདོད་ཡོན་གྱི་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐིམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་དབུལ་ཞིང་བདག་ཡབ་ཏུ་ཤེས་པ་ལ་རྫས་ཡུམ་དུ་རོལ་པས་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུའང་མཉམ་སྦྱོར་ལས། ཤ་དང་ཆང་དུ་ལྡན་པ་ཡི། །བཟའ་བ་སྣ་ཚོགས་གྲུབ་པ་ནི། །དགའ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་སྐལ་མཆོག་སྟེ། །ཆེ་བའི་དམ་པ་རབ་ཏུ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་ཕན་ཡོན་ལ་གཉིས་ལས། ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ལའང་འཐད་པའི་ཚུལ་དགོད་

p. 1019

པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་གཤེགས་པ་ཡི། བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྨད་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་གོམས་པ་ལས་གཞན་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ལྷ་སྲིན་བྲན་དུ་འཁོལ་བ་དང་ལས་ཕྲན་ཚེགས་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་ལ་སོགས་འགྲུབ་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་པ་ནི་འཐད་པ་གྲུབ་པའི་དོན་དངོས་སོ། །གཉིས་པ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ནི་རྣལ་འབྱོར་བ་རྟོགས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཚན་བཅས་ལྷའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་བསྐྱེད་རིམ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིང་མཚན་མེད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་རྩོལ་མེད་པའི་ངང་ལ་འདིའོ་ཞེས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་འཛིན་ཞེན་དུ་གསལ་བའི་ཡིད་གཉིས་གང་ཡང་མེད་པས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དགོངས་པར་ཕྱིན་ཏེ། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་འབར་ཞིང་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན་ཞིང་། སེམས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཐབས་ཀྱི་གྲུབ་རྫས་ཀྱིས་མཚོན་ནས་ལམ་དུ་བྱས་པ་ལས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་གཉིས་རྫོགས་པར་གྱུར་ཏེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་ཐལ་པ་ལས། དངོས་པོ་མ་ལུས་སེམས་ཉིད་ཕྱིར། །མཚན་ཉིད་བྲལ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །རང་བཞིན་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔ། །བྱེད་པ་མེད་པར་རང་སྣང་བའོ། །ཤེས་རབ་ཏིང་འཛིན་ཐབས་དག་གིས། །ནུས་མཐུ་ངེས་པར་འབྱུང་བརའགྱུར། །འདི་ལྟའི་ལམ་ལ་གང་གནས་པ། །སངས་རྒྱས་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ནས་བྱིན་གྱིས་རློབས། །དཀྱིལ་འཁོར་འབར་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུབ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པས་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་མཆོད་སྤྲིན་རྒྱ་མཚོའི་མཉེས་པའི་མཆོད་པ་ཆེན་པོས་ཕྱི་ནང་གི་འཇིིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་གསང་བའི་སྙིང་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས། བླ་ན་མེད་པའི་ཡོ་

p. 1020

བྱད་ཀྱིས་རྒྱལ་བ་མཆོད་ཅིང་སེམས་ཅན་ལ་སྦྱིན་པ་དམ་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །སྤྱི་དོན་བཞི་པ་དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པས་འགྲུབ་པ་དམ་ཚིག་གི་རིམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དོན་གྱི་འབྲེལ་དགོད་པ། ཚིག་གི་དོན་བཤད། སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མཆོད་སྦྱིན་བཤད་པ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ལ་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་གསང་སྔགས་འཆང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་ཅིང་ལོག་པར་མི་ལྟུང་བས་སྨོན་པ་དོན་ཡོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསང་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་འདི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པར་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་དོན་དང་། གཞུང་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། བསྲུང་བྱ་དམ་ཚིག་གི་རང་བཞིན། དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པའི་ཁྱད་པར། བསླབ་གསུམ་མི་འགལ་བར་འདུས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་སྟེ། ངེས་ཚིག དབྱེ་བ། ཕན་ཡོན། ཉེས་དམིགས། གསོ་ཐབས་སོ། །དང་པོ་ནི། ས་མ་ཡ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་དམ་ཚིག་ཏུ་བཤད་དེ། དེ་ལ་གསུམ་ལས། བསྲུངས་ན་ཕན་ཡོན་འཐོབ་པས་དམ་ཚིག་ཏུ་གཞག་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ལས། དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ། །དབང་དང་བྱིན་རླབས་ཐོབ་པ་ཡིས། །དམ་པའི་ཚུལ་བཞི་ངེས་སྤྱད་ན། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམས་ཚིག་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཉམས་ན་ཉེས་དམིགས་འཐོབ་པས་ཀྱང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་བཅག་ཅིང་། །བྱིན་རླབས་དམོད་བོར་རང་བཞིན་གྲུབ། །དམ་པ་འདི་ལས་གང་འདས་པ། །རྡོ་རྗེ་ཅན་ཡང་ཚིག་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཐུན་མོང་དམ་བཅའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ལས། རྒྱལ་པའི་གསང་ཆེན་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །མ་ཉམས་དམ་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། །བླ་མས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན། །དམ་བཅས་ཚིག་ནི་བརྟན་འཛིན་པ། །དམ་ཚིག་ཅེས་སུ་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །མདོར་ན་སྤང་བྱ་སྤོང་ཞིང་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་དམ་བཅས་པ་ལས་མི་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་བརྩོན་པའི་རང་བཞིན་དགེ་བ་ཆ་དང་བཅས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །

p. 1021

གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོའི་དབྱེ་བ། ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་དངོས་དང་། དེའི་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་གཉིས་ཏེ། དེའང་ལྗོན་ཤིང་གི་རྩ་བ་ལྟར་བསྲུངས་ཤིང་བསྐྱེད་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་ཞིང་མ་བསྲུངས་ན་མི་འབྱུང་བས་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་ལ། དེ་བསྲུང་བའི་ཐབས་དང་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་དེའི་དབྱེ་བ་ལ་བཅོ་ལྔ་སྟེ། རྩ་བའི་ལྔ་དང་། ཡན་ལག་གི་བཅུའོ། །རྩ་བ་ལྔ་ནི། བླ་མེད་མི་སྤང་བ། བླ་མ་བཀུར་བ། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་རྒྱུན་མི་གཅད་པ། ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ལ་བྱམས་པ། གསང་བའི་དོན་གཞན་དུ་མི་བསྒྲག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དཀོན་ཅོག་གསུམ་ནམ་ཡང་མི་སྤོང་བའོ། །དབྱེ་ན་གཞི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་དཀོན་ཅོག་གསུམ་དུ་གནས་པས་མི་སྤང་བ་དང་། ལམ་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་མི་སྤང་པ་དང་། འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་སྐུ་གསུམ། དེའི་གསུང་མདོ་རྒྱུད་ལུང་དང་རྟོག་པའི་ཆོས། དེའི་དོན་ལ་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་དཀོན་ཅོག་གསུམ་མི་སྤོང་པའོ། །དེའང་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་དག་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་བཤད་དེ། སེམས་ཉིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པས། །སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མ་འཚོལ་ཅིག །ཅེས་སོ། །དེའི་ཡེ་གེ་འཁོར་ལོ་ལས་བྱུང་བའི་ངག་ཀྱང་ཆོས་སུ་བཤད་དེ། རྡོ་རྗེ་ལས། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ལས་བྱུང་བའི། །འགྲོ་བའི་སྒྲ་སྐད་དམ་པའི་ཆོས། །ཞེས་སོ། །བསོད་ནམས་དང་དགེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཞིང་དུ་གྱུར་པས་དགེ་འདུན་དུའང་བཤད་དེ། ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ལས། སྦྱིན་སོགས་བསོད་ནམས་རྣམ་འཕེལ་ཞིང་། །དེ་དགེའང་བསྒྲུབ་པར་རིགས་ཡོད་ཕྱིར། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་འགྲུབ་པས། །མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་དགེ་འདུན་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་སངས་རྒྱས། བདེན་པ་གཉིས་

p. 1022

དང་བསྐྱེད་རྫོགས་ཆོས། ཉམས་སུ་ལེན་པ་པོ་དགེ་འདུན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་དྲྭ་བ་ལས། བདེན་དོན་བདེན་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་འཛིན་། །རྣལ་འབྱོར་བ་དེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དངོས་ཉིད། །ཅེས་སོ། །འབྲས་བུའི་གསུམ་ཡང་རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སྟོན་པ་བསྟན་པ་སློབ་དོན་གྱིས། །སྐྱབས་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་བླ་མེད་མི་སྤང་བ་ཕྱོགས་རེ་ཁོ་ནར་འཆད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། དཀོན་མཆོག་གི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བླ་མ་བཀུར་ལ་འང་གཉིས་ཏེ། དབྱེ་བ་དང་། བཀུར་ཐབས་སོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་སྟེ། འདྲེན་པའི་བླ་མ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒོར་འདྲེན་པ་རབ་བྱུང་གི་མཁན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདུལ་བ་ལས། མཁན་པོ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་སྟན་ལས་ལྡང་བར་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཀཱ་རི་ཀཱ་ལས། བླ་མ་གནས་པའི་སྒོ་གླེགས་ལ། །ལག་པས་དལ་གྱིས་བརྡུང་བར་བྱ། །ནང་ཞུགས་གུས་པས་བླ་མ་ལ། །ཁམས་བདེ་མི་བདེ་ལ་སོགས་དྲི། །ཞེས་སོ། །ཤེས་རྒྱུད་འགྲོལ་བའི་བླ་མ་ནི་ཆོས་འཆད་པའི་སློབ་དཔོན་ལྟ་བུ་སྟེ། མདོ་སྡེ་ཐར་བ་ཆེན་པོ་ལས། ཆོས་སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་ལ་གུས་པས་བླ་མར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་དང་། དཀོན་བརྩེགས་ལས། ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་བླ་མའི་མཆོག་རབ་སྟེ། །རྒྱལ་བའི་མཆོད་སྡོང་ཆེན་པོ་དེ་བཀུར་རོ། །ཞེས་སོ། །མན་ངག་སྟོན་ཅིིང་ལུང་འབོགས་པའི་བླ་མ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལྟ་བུ་སྟེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། དེ་ནི་བདག་གིས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོ། །ཉམས་ཆགས་སྐོང་བའི་སློབ་དཔོན་ནི་སྡིག་པ་བཤགས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། སུ་སི་ཏི་ཀ་རའི་རྒྱུད་ལས། བཤགས་པའི་ཡུལ་དུ་གང་གྱུར་པ། །དེ་ཡང་དེ་ཡི་བླ་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དམ་ཚིག་དབང་གི་བླ་མ་ནི། རྒྱ་མཚོ་ལས། དབང་བསྐུར་མཆོག་ཐོབ་རྡོ་རྗེ་ཡི། །བླ་མ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་ཀུན་གྱིས་དམ་པར་བཀུར་ཞིང་། བཀའ་དྲིན་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པའི་སྤྱིའི་བླ་མ་དང་དྲུག་

p. 1023

ཏུ་འང་བཤད་དེ། གསལ་བཀྲ་ལས། སྤྱི་དང་འདྲེན་དང་དམ་ཚིག་དང་། །ཆགས་ཉམས་སྐོང་དང་ཤེས་རྒྱུད་འགྲོལ། །མན་ངག་ལུང་གི་སློབ་དཔོན་རྣམས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བཀུར་ཐབས་ནི་ཐུན་མོང་གི་བླ་མ་རྣམས་བསོད་ནམས་དང་མཆོད་པའི་ཞིང་ལ་སོགས་པ་དམ་པའི་ཡུལ་དུ་བལྟ་བས་བདག་ཉིད་ནད་པ། གདམས་པ་སྨན། ཉམས་སུ་ལེན་པ་དེ་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་པ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྨན་པ་མཁས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟེན་ཏེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་ནད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཆོས་ལ་སྨན་དང་། ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ནད་ཉེ་བར་འཚོ་བ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སྨན་པ་མཁས་པའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེའི་སློབ་དཔོན་ལ་ཚུལ་གསུམ་གྱིས་བཀུར་ཏེ། དེའང་དཀོན་ཅོག་བཞི་པར་གསུངས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང་། །སློབ་དཔོན་ཡང་ནི་བཞི་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་དང་མཉམ་པར་ཡང་རྣམ་སྣང་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་བླ་མ་མཉམ། །ཞེས་སོ། །ལྷག་པར་ཡང་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལས། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་པས། །བླ་མའི་བ་སྤུ་ཁུང་གཅིག་མཆོག །ཅེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་མཉེས་པའི་རིམ་པས་བཀུར་བར་བྱའོ། །སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་རྒྱུན་མི་གཅད་པ་ལའང་གཉིས་ལས། སྔགས་ནི་ལྷ་སོ་སོའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་སྟེ་ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྔས་བཟླས་པ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ནི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའི་གྲོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། བསམ་པ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ། བརྗོད་པ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ། བསྒྱུར་པ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ། ལྷའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའོ། །རྒྱུན་མི་གཅད་པ་རབ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟ་བུ། འབྲིང་ཉིན་མཚན་གྱི་ཐུན་ལ་གནས་པ། ཐ་མའང་ཉ་སྟོང་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ཟླ་བ་དང་ལོའི་དུས་སུ་མ་ཆགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྔམ་ཀློག་ལས། རབ་གྱིས་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་

p. 1024

ནམ། །ཉིན་གསུམ་མཚན་གསུམ་ཉིན་མཚན་དུ། །མ་ཡེངས་པ་ཡི་ངང་གིས་བཟླ། །འབྲིང་གིས་ཟླ་གཅིག་དུས་དྲུག་དང་། །དུས་བཞི་བར་དུ་མི་གཅད་ཅིང་། །ཐ་མར་བརྩོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །ཟླ་རེའམ་ར་བའི་དུས་དག་ཏུ། །བརྩོན་པར་འབད་དེ་མི་བྱེད་པ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་བརླག་པ་ཡིན། །ཚོགས་དང་གཏོར་མའང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཐ་མས་ལོ་ཟླ་མི་འདའ་འོ། །ཞེས་སོ། །ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ལ་བྱམས་པ་ནི་མཆེད་ལ་བརྩེ་གདུང་བྱ་བ་སྟེ། སྤྱིར་མཆེད་ལྕམ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡེ་གདོད་མ་ནས་བདག་གི་སྤུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་མཆེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཞུགས་སོ་ཅོག་ནི་བསྟན་པ་གཅིག་པའི་མཆེད་དོ། །ལྟ་སྤྱོད་གཅིག་པ་ནི་མཐུན་པའི་མཆེད་དོ། །བླ་མ་གཅིག་པ་ནི་མཛེས་པའི་མཆེད་དོ། །ཆོས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཉན་པ་ནི་ཉེ་བའི་མཆེད་དོ། །དབང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཞུས་པ་ནི་འདྲེས་པའི་མཆེད་དེ་རྡོ་རྗེའི་སྤུན་ནོ། །འདིར་ནི་སྤྱིར་ཐར་བའི་ལམ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཞུགས་པ་ལ་བརྩེ་བ་སྟེ། དཔལ་འཕྲེང་གི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་བརྟན་ཐེག་ཆེན་ཞུགས་ལ་བྱམས། །ཞེས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་རྡོ་རྗེའི་སྤུན་ལ་བརྩེ་གདུང་བྱ་བ་སྟེ། རྔམ་གློག་ལས། རྡོ་རྗེའི་སྤུན་ལ་གདུང་སེམས་ཀྱང་། །འདྲེས་དང་མ་འདྲེས་ཡོངས་ཀྱི་སྤུན། །ཡང་དག་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ལ། །རྔན་དང་བཅས་ཀྱི་སེམས་ཙམ་ཡང་། །རྟག་ཏུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན། །བརྩེ་ཞིང་གདུང་བའི་ཤུགས་ཕྱུང་ལ། །གཅིག་ལ་གཅིག་ནི་མིག་བཞིན་བལྟ་མདོར་ན་སྲོག་ལའང་མི་ཆགས་པར། །སྤུན་དང་མིང་སྲང་དགོས་པ་སྒྲུབ། །ཅི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་སྤུན་རྣམས་ནི། །འདི་ནས་བྱང་ཆུབ་བར་དག་ཏུ། །མི་འབྲལ་འགྲོགས་པའི་གྲོགས་མཆོག་སྟེ། །མེ་མར་འོད་དང་སྡོང་བུ་འདྲའོ། །ཞེས་སོ། །གསང་བ་མི་བསྒྲགས་པའི་དམ་ཚིག་ཀྱང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ཟབ་མོ་རྣམས་སྣོད་མ་ཡིན་པའི་འགྲོ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་གསང་བ་སྟེ། ཕྲ་རྒྱས་ལས། སྤྱི་དང་བར་གསང་

p. 1025

བཞི་བཞི་དང་། །འོས་དང་གཉེར་གཏད་རྣམ་པ་བཅུ། །ལྟ་ཟབ་སྤྱོད་པ་བརླང་པོ་དང་། །ལྷའི་མིང་གཟུངས་དང་གྲུབ་རྟགས་རྣམས། །སྤྱིར་གསང་རྣམ་པ་བཞིར་བཤད་དོ། །སྒྲུབ་པའི་གནས་དུས་གྲོགས་དང་རྫས། །བར་དུ་གསང་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །གསང་བར་འོས་པའི་དམ་ཚིག་ནི། །ཕུད་དང་གཏོར་མ་ཚོགས་དག་དང་། །བནྡྷ་ཕུར་པ་མར་མེའི་སྣོད། །རྫས་དང་ལག་ཆ་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས། །སྐྱེ་བོས་མཐོང་བར་ཡོངས་མི་བྱ། །དྲིལ་བུ་རྔེའུ་ཆུང་ལ་སོགས་སྒྲ། །སྐྱེ་བོས་ཐོས་པར་ཡོངས་མི་བརྡུང་། །གྲོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་མཚང་རྣམས་དང་། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ངན་སྤྱོད་རྣམས། །ཀུན་ལ་གནོད་པའི་སྤྱོད་པ་རྣམས། །ཤིན་ཏུ་གསང་ན་བྱང་ཆུབ་རྒྱུ། །གཉེར་གཏད་པ་ནི་གདམས་པ་སྟེ། །སྔར་བཤད་སློབ་དཔོན་མཆེད་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ལྟ་བ་ཟབ་མོ། སྤྱོད་པ་བརླང་པོ། ལྷའི་མིང་གཟུངས། གྲུབ་པའི་རྟགས་ཏེ་སྤྱིར་གསང་བཞི། སྒྲུབ་པའི་གནས་དུས། གྲོགས། རྫས་ཏེ་བར་གསང་བཞི། ཕུད་དང་གཏོར་མ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་དུ་མི་རུང་བའི་དམ་རྫས་རྣམས་གསང་བར་འོས་པ། བླ་མ་དང་མཆེད་ལྕམ་གྱིས་འདི་ལྟར་གྱིས་ཤིག་ལ་སོགས་པ་གཉེར་དུ་གཏད་པ་སྟེ་བཅུ་པོ་འདི་དག་གང་ལ་གསང་ན། དེ་ཉིད་ལས། དམ་ཉམས་དམ་ལས་ལོག་པ་དང་། །དམ་མེད་དཀྱིལ་འཁོར་མ་མཐོང་དང་། །འདྲེས་དང་མ་འདྲེས་ཐམས་ཅད་ལ་། །ཞེས་པ་དང་། རྔམ་གློག་ལས། སྣོད་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་ལ། །དུས་དང་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་གསང་། །སྣོད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་། །དབང་མ་ཐོབ་པར་བཤད་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་གསང་ན་དེ་ལས། སེམས་ཀྱི་བསྟན་པར་མི་བསམ་ཞིང་། །ལུས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྦས་ལ་སྤྱད། །ངག་གིས་རྡོ་རྗེའི་ལྕེ་ཡོད་ཀྱང་། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་གི་ལྷ་མི་སྤང་བ་དང་། དངོས་གྲུབ་ཀྱི་འབྱུང་གནས་བླ་མ་བཀུར་བ་དང་། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་རྒྱུན་མི་གཅད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་

p. 1026

ཅན་བསྒྲུབ་པའི་དམ་ཚིག་ཡིན་ལ། དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དང་། མཆེད་ལྕམ་ལ་གུས་པ་ནི་བླ་མའི་ཐུགས་དང་འགལ་བ་བསྲུང་ཞིང་། གསང་བ་གཞན་ལ་མི་སྨྲ་བ་ནི་ལྷ་དང་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱའི་དེ་ཉིད་དང་འགལ་བ་བསྲུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ལྷ་དང་སྔགས་ཕྱག་རྒྱ་གཉིས་སྒྲུབ་པ། དེ་དག་གི་ཐུགས་དང་འགལ་བ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་བླ་མ་དང་མཆེད་ལ་གུས་པ། གསང་བ་མི་སྨྲ་བ་གསུམ་སྲུང་བའོ་ཞེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་སྦྱོར་ལས། སྒྲུབ་པའི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་ནི། །ལྷ་དང་བླ་མ་མི་སྤང་ཞིང་། །སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་རྒྱུན་མི་གཅད། །ཅེས་པ་སྟེ། དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའི་རྩ་བ་བླ་མ་ཡིན་ལ། དེ་མཉེས་ན་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བ་དེ་ལས། མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སྤངས་ལ། །བླ་མ་མཆོད་པ་ཡང་དག་བརྩམ། །དེ་མཉེས་པ་ལས་ཀུན་མཁྱེན་གྱི། །ཡོན་ཏན་མཆོག་ནི་མ་ལུས་འབྱུང་། །ཞེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་དབང་ཕྱུག་བླ་མ་ཉིད། །ཅེས་པས་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་བླ་མར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མཉེས་པ་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་དགོས་པས། སྒྲུབ་པའི་དམ་ཚིག་ཁོ་ནར་བཤད་པའི་ལུང་དང་འགལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ལྔ་པོ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསུམ་གསུམ་ལས་མ་འདས་པས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིགས་གསུམ་དུ་གནས་ཏེ། དཔེར་ན་བླ་མེད་མི་སྤང་བའང་ལུས་ཀྱིས་བཀུར་ཞིང་། ངག་གིས་བསྟོད་ལ། སེམས་ཀྱིས་གུས་པར་བྱ་བ་དང་། བླ་མའང་ཚུལ་དེ་དང་མཆེད་ལའང་སྒོ་གསུམ་གུས་པ་དང་། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱའི་དམ་ཚིག་ལའང་སྒོ་གསུམ་ཚང་བ་དང་། །གསང་བ་ཡང་སྒོ་གསུམ་གྱི་བྱ་བས་གསང་ཞིང་སྦེད་པའོ། །ཁ་ཅིག་བླ་མ་དང་མཆེད་ལྕམ་ལ་གུས་པ་ནི་གཞི་མ་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྐུའི་དམ་ཚིག་ལྷ་མི་སྤང་ཞིང་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་རྒྱུན་མི་གཅད་པ་ནི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ་གསུང་གི་དམ་ཚིག །གསང་བ་མི་སྨྲ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བརྣག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཐུགས་ཀྱི་དམ་

p. 1027

ཚིག་གོ་ཟེར་བ་དེ་ཡང་རིགས་པར་མ་མཐོང་སྟེ། འདོན་པ་བསྒྱུར་ན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་བཅུ་ལ། མི་སྤང་བ་ལྔ་དང་། དང་དུ་བླང་བ་ལྔའོ། །དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་སྟེ། དེའང་རང་བཞིན་ཤེས་པས་མི་སྤང་བ། ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་ན་ལམ་གྱི་གྲོགས་ཡིན་པས་མི་སྤང་བ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མི་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སམ་གདུང་ཡིན་པས་མི་སྤང་བ་ནི། མདོ་ལས། རྨོངས་པའི་སེམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་ལས་ཀྱང་། ཉོན་མོངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུང་ངོ་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རང་བཞིན་གྱི ས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པས་སྤང་བླང་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་སྤང་བ་ལའང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་སྨིག་རྒྱུ་དང་འདྲ་སྟེ། སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པས་རང་གིས་རང་སྤངས་ཤིང་། དེའང་སྣང་ལ་ངེས་གཟུང་གི་དངོས་པོ་དང་ངོ་བོ་བདེན་པའི་ཆོས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྤང་བྱར་མེད་དེ། རྡོ་རྗེ་ལས། ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་སྒྱུ་འདྲ་ངོ་བོས་སྟོང་། །རང་གིས་མི་རྟག་རང་བཞིན་ཤེས་པས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །དོན་དམ་པར་གང་གི་དངོས་པོར་ཡང་མ་གྲུབ་ཅིང་ཀུན་ཏུ་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པས་ཀྱང་སྤང་དུ་མེད་དེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་འཁོར་ལོའི་མདོ་ལས། མ་རིག་ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད། །འདོད་ཆགས་མེད་ཀྱང་ཞེ་སྡང་མེད། །ང་རྒྱལ་དང་ནི་ཕྲག་དོག་ཀུན། །སྒྱུ་འདྲ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། །ཡོད་མེད་མི་དམིགས་རྟེན་དང་བྲལ། །ཞེས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་ཡུལ་ན་མི་གནས་ཕྱོགས་ན་མི་གནས་དབང་སོགས་ལ་མིན་དེ་དག་བར་ནའང་མིན། །ཞེས་པ་དང་། ཡེ་ནས་སྟོང་པའི་དངོས་འདི་ལ། །ཐོབ་པ་ཅི་ཡོད་ཤོར་ཅི་ཡོད། །མི་དགར་ཅི་ཡོད་དགར་ཅི་ཡོད། །ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་འདྲ་བར་ནི། །བདག་འདྲས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །

p. 1028

གཉིས་པ་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་ན་ལམ་གྱི་གྲོགས་ཡིན་པས་མི་སྤང་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་མན་ངག་གིས་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ཉེ་ལམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ལས། ཉོན་མོངས་ལམ་ནི་དག་པ་ཆེ། །ཐབས་ཀྱི་འདོད་ཡོན་རྒྱན་གྱི་མཆོག །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཡིས། །མྱུར་དུ་ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་འདི་མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་རྣམས་ཀྱི་མི་གཙང་ལུད། །དེ་ནི་བུ་རམ་ཤིང་པའི་ཞིང་ལ་ཕན། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་ལུད། །དེ་ནི་རྒྱལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཞིང་ལ་ཕན། །ཞེས་པ་དང་། ཐེག་བསྡུས་ལས། ཐབས་ཆེན་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ལ། །ཉོན་མོངས་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་སྤངས་བྱ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ན་སྤོངས་བྱེད་གཉེན་པོ་མི་འབྱུང་བས་ཀྱང་སྤོང་བར་མི་རིགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡོད་ན་དེ་རང་གིས་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡོད་པས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སྤང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འགྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བས་ཀྱང་མི་སྤང་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ན་ཡོན་ཏན་མི་སྐྱེ་ཞིང་སངས་རྒྱས་མི་འཐོབ་བོ་ཞེ་ན། ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་འཐོབ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཞིང་དེ་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངན་འགྲོ་ལ་སོགས་པར་བརྒྱུད་ཅིང་འཆིང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་ནས་གོམས་ན་དེའི་ཉེས་པས་མི་གོས་ཤིང་བདེ་འགྲོའི་ལུས་དང་འབྲས་བུ་འཛིན་པ་ཁོ་ནའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཉོན་མོངས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ན་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་དགོས་སམ་མི་དགོས། དགོས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ལམ་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་ལམ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། མི་དགོས་ན་ཐ་མལ་པ་དང་ཁྱད་མེད་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། ནས་ལ་ཟན་བྱེད་པར་འདོད་མོད། རྔོ་བ་དང་བཏགས་པར་བྱས་ན་

p. 1029

ནས་ཀྱིས་ཟན་དུའང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཕྱེའི་ཟན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་བྱས་ན་ཟན་དུའང་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་ལན་ཅི་ཡོད། དེའང་རྒྱུ་ནས་ལ་རྐྱེན་རྔོ་བ་དང་བཏགས་པས་ཟན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་ལ་རྐྱེན་ཐབས་ཀྱིས་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཉན་རང་གི་སྤང་བྱར་མཐོང་བ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྤྱད་བྱར་མཐོང་བ་དང་། གསང་སྔགས་ཐུན་མོང་བས་དག་བྱར་མཐོང་བ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་བླང་བྱར་མཐོང་བ་ནི་དཔེར་ན་གསེར་ལས་བྱས་བའི་རང་བཞིན་གཅིག་ལ། ཆོལ་ཟངས་སུ་བྱས་པའི་ཚེ་བཙོག་པ་དང་། གཞོང་པར་བྱས་པའི་ཚེ་གཙང་བ་དང་། གདུ་བུར་བྱས་པའི་ཚེ་རྒྱན་དང་། ལྷའི་སྐུ་གཟུགས་སུ་བྱས་པའི་ཚེ་མཆོད་པའི་རྟེན་དུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། རྐྱེན་གྱིས་ཐེག་པ་སོ་སོས་དེ་ལྟར་མཐོང་ཡང་ངོ་བོ་ཡེ་ནས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་སུ་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ཉིད་འགྱུར་བའི་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཐད་པ་དང་བཅས་པའོ། །གསུམ་པ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མི་སྤང་བ་ནི། དམ་ཚིག་ཉེར་བརྒྱད་པ་ལས། ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་ཉོན་མོངས་ལྔ་རྣམས་ནི། །ཡེ་ནས་རིགས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་པས། གཏི་མུག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཏེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་དམ་ཚིག་གོ །ཞེ་སྡང་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཏེ་མི་བསྐྱོད་པའི་དམ་ཚིག་གོ །ང་རྒྱལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཏེ་རིན་ཅེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་དམ་ཚིག་གོ འདོད་ཆགས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་པདྨའི་རིགས་ཏེ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གོ །ཕྲག་དོག་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཀྱི་རིགས་ཏེ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་དམ་ཚིག་གོ། དེས་ན་འགྲོ་བའི་སེམས་སོ་ཅོག་ཏུ་འཆར་བ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔར་སྣང་དུས་ནས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མི་སྤངས་བར་གདམས་སོ། །གཉིས་པ་དང་དུ་བླང་པའི་དམ་ཚིག་ལྔ་ནི་བདུད་རྩི་ལྔ་སྟེ། དེའང་ཡེ་ནས་བླང་དོར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་ཡིན་

p. 1030

པས་ཀྱང་དང་དུ་བླང་སྟེ། ལེ་ལག་ལས། བདུད་རྩི་ཡེ་ནས་དག་པའི་ཆོས་། །བླང་དོར་མེད་པ་ཀུན་ལས་འདས། །ཡེ་བསྲུང་ཆེན་པོའི་དམ་ཚིག་ཏུ། །མཁས་པས་དང་དུ་བླང་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །རིགས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཀྱང་དང་དུ་བླང་དགོས་ཏེ། ཐལ་བ་ལས། བདུད་རྩི་ལྔ་ནི་རིགས་ལྔའི་དངོས། །དྲི་ཆེན་དྲི་ཆུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་། །ཞེས་སོ། །དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་རྫས་ཡིན་པས་ཀྱང་དང་དུ་བླང་སྟེ། གསང་འདུས་ལས། ཤ་ཆེན་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་ནི། །རྡོ་རྗེ་གསུམ་མཆོག་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡང་བདུད་རྩི་ལྔ་དང་ཤ་ལྔ་བརྟེན་ན་མཁའ་འགྲོ་འདུ་ཞིང་དངོས་གྲུབ་ཉེ་བས་ཀྱང་དང་དུ་བླང་སྟེ། མདོ་ལས། བ་ལང་ཁྱི་དང་རྟ་ཤ་དང་། །མི་ཤ་གླང་ཆེན་ཤ་ལ་སོགས། །ཟོས་ན་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ། །བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ལགས། །ཞེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་གྲངས་མེད་ཀྱིས། །བརྟུལ་ཞུགས་འདི་ལྔ་གཙོར་སྤྱད་ན། །དམ་ཚིག་དམ་པར་གཟུང་བས་ན། །སྔོན་གྱི་དམ་ཚིག་ཡིན་པར་གྲགས། །ཞེས་པས་བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱོད་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པས་ཀྱང་དང་དུ་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བ་ནི་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་སྟེ། དེའང་དམ་ཚིག་ཐམས་ཅད་ནི་ལྷའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཡིན་པས་རྩ་བའི་བླ་མེད་མི་སྤང་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོའི་གང་རུང་གཅིག་ལའང་རྩ་བ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ། དེ་གཉིས་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་ཕྱེ་བས་དྲུག དེ་དག་ལའང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ལྔ་ལྔ་སྟེ་སུམ་ཅུ། རྩ་བའི་ཐབས་ཤེས་གཉིས་བསྣན་པས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །དེ་ལྟར་ལྔ་ག་ལས་ཕྱེ་བས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའོ། །ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ཉིས་བརྒྱ་ནི་ཡན་ལག་གི་བཅུའི་འདོད་ཆགས་མི་སྤང་བ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལའང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ལས། ཐབས་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔ་སྟེ་བཅུ། ཤེས་རབ་ལའང་ཡེ་

p. 1031

ཤེས་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔ་སྟེ་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་ལ་ཉི་ཤུའོ། །དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་ཚན་པ་བཅུ་ལ་ཉིས་བརྒྱའོ། །རོང་པ་ནི་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ནི་ཡན་ལག་ནས་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། གཅིག་ལའང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གཞི་གསུམ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་ཞིག་སྟེ་ཡན་ལག་གི་གཞི་མེད། རྩ་བ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱང་ཐབས་ཤེས་རབ་དང་ལྡན། ཤེས་རབ་ཐབས་དང་ལྡན་པས་རྩ་བ་གཉིས་པོ་ཞིག་སྟེ་ཡན་ལག་བཞིར་འགྱུར་བས། དེ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ལྔའི་ཆ་ཤས་སུ་འགྱུར་བས་ན་། རྩ་བའི་འཕྲོ་གཞི་མེད་དེ་ཡན་ལག་དང་ཆ་ཤས་ཉི་ཤུ་ཉི་ཤུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དཀོན་ཅོག་འགྲེལ་དུ་བཞེད་དོ། །དམ་ཚིག་འདི་དག་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཤས་དབྱེ་བ་ཡིན་གྱི། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་རྣམ་གྲངས་ནི་སོ་སོར་བཤད་པ་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་དབྱེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྟོག་ཚོགས་ཇི་སྙེད་པའི་གཉེན་པོར་དམ་ཚིག་གི་དབྱེ་བའང་དེ་སྙེད་ཡིན་པས་གྲངས་འདི་ཁོ་ནའོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་ཆད་པ་མེད་དེ། གསལ་བཀྲ་ལས། དམ་ཚིག་རྣམ་པའི་གྲངས་དག་ནི། །སེམས་ཅན་གྲངས་དང་ལོག་རྟོག་གྲངས། །རྟོག་འདུལ་གཉེན་པོར་དམ་ཚིག་གྲངས། །རྒྱལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དམ་ཚིག་བསྲུང་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་སྟེ། དམ་ཚིག་གསུམ་བཀོད་ལས། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེའི་དམ་ལ་གནས། །དེ་ཡིས་སྨོན་པ་ཀུན་འགྲུབ་ཅིང་། །ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་བསྲུང་། །རྒྱལ་བ་རྒྱལ་མཆོག་སྲས་བཅས་ཀྱིས། །བུ་བཞིན་དགོངས་པ་དམ་པ་མཛད། །ཏིང་འཛིན་ཡོན་ཏན་དཔག་ཡས་ཤིང་། །ཀུན་བཟང་རིགས་ཀྱི་དམ་པ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་མ་བསྲུངས་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི། རང་ཉིད་ཀྱི་ལེགས་པ་ལས་ཉམས་ཤིང་གཞན་

p. 1032

ལ་ཉེས་པ་ངང་གིས་སྦྱིན་པ་སྟེ། དེ་ལས། དམ་ཚིག་ལས་ནི་འདས་གྱུར་ན། །འདི་ཕྱིར་བདེ་ལེགས་ཉམས་པ་དང་། །ཡིད་དུ་མི་འོང་སྣ་ཚོགས་མྱོང་། །ས་སྤྱོད་མེ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་ལ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་གནས། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་འདུས་ལས། ཇི་ལྟར་འོ་མ་རུལ་བ་དག །རུལ་པས་འོ་མ་ཀུན་རུལ་ལྟར། །རྣལ་འབྱོར་ཉམས་གྱུར་གཅིག་གིས་ནི། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་ཀུན་མ་རུངས་བྱེད། །ཅེས་སོ། །ལྔ་པ་གསོ་ཐབས་ནི། དེའང་ཉན་ཐོས་ལྟར་མ་ཡིན་གྱི། གསང་སྔགས་ནི་གསོ་རུང་བའི་ཐབས་ཡོད་དེ། རྔམ་གློག་ལས། དམ་ཚིག་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ན། །མགོན་བཙུན་མཉམཔའི་དོན་རྟོགས་ན། །དེ་ཉིད་བསྐོང་བའི་གནས་སུ་འགྱུར། །བླ་མ་སྤུན་ལ་སྨད་གྱུར་ན། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཉེས་བྱས་ཏེ། །མཐོལ་བཤགས་དྲག་པོས་འགྱོད་བྱས་ན། །དེ་ནི་བསྐོང་བའི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བདག་གམ་བླ་མ་སྤུན། །མ་བསྐང་བར་དུ་ཚེ་འཕོས་ན། །དེ་ནི་བསྐང་བའི་ཚད་ལས་འདས་། །གསུང་གི་ཐ་ཚིག་རལ་གྱུར་ན། །རྡོ་རྗེ་ཆོས་སུ་བདག་བསྒོམ་སྟེ། །ཐ་ཚིག་གང་བརླག་འབུམ་འབུམ་འདོན། །ཐུགས་ཀྱི་ཐ་ཚིག་རལ་གྱུར་ན། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་བདག་བསྒོམ་ལ། །ལོ་གསུམ་བར་དུ་མི་སྨྲ་བར། །བསམ་གཏན་སྦྱོར་བ་རབ་ཏུ་བྱ། །ཡན་ལག་ཐ་ཚིག་རལ་གྱུར་ན། །སོ་སོ་རང་རང་རིགས་ཀྱིས་བསྐང་། །ཞེས་པས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཉམས་ཆགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་སྒོ་གསུམ་དང་སྦྱར་ལ་བརྩོན་པས་བསྐང་བཤགས་བྱས་ན་དག་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་ཐབས་ཀྱི་དམ་པ་སྟེ་འོག་མ་དག་ལས་འཕགས་སོ། །དེའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡོམ་ཁྲིམས་ནི་འཆབ་སེམས་མ་སྐྱེས་ན་ལན་བདུན་གསོ་བར་སྣང་ཞིང་སྐྱེས་ན་ལན་གཅིག་ལའང་གསོར་མི་རུང་བས་རྫ་བེའུ་ཆག་པ་དང་འདྲའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣོད་ཆག་པ་དང་འདྲ་སྟེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་པ་གསོ་བར་རུང་སྟེ་། མགར་བ་མཁས་པས་སྔ་མ་ལས་ལྷག་པའི་སྣོད་བྱར་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །གསང་སྔགས་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ཞོམ་པ་དང་འདྲ་སྟེ་རང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་གསོར་རུང་བས་

p. 1033

ན། མགར་བ་མི་དགོས་པར་རང་གི་རྩོལ་བས་ཞོམ་པ་བསྲང་དུ་ཡོད་པ་དང་འདྲའོ། །གཉིས་པ་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། དེའང་རང་གི་རྒྱུད་སྡོམ་པའི་ཆ་ནས་པའང་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་འཛིན་ཞིང་མི་ཉམས་པར་བྱེད་པས་དམ་ཚིག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་གཅིག་ཉིད་བྱས་པའང་ཡིན་ལ་མི་རྟག་པའང་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དེ། ཕྲ་རྒྱས་ལས། དེ་ལྟར་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྣམས། །བདག་གི་རྡོ་རྗེ་མཆོག་གསུམ་པོས། །ལོག་པར་མི་ལྟུང་སྡོམ་པའི་དངོས། །ས་གཞི་ལྟ་བུར་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། རྔམ་གློག་ལས། ཆོས་ཀུན་ཡེ་ནས་དག་པའི་ཕྱིར། །ལོག་རྟོག་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག །དེ་བས་སྡོམ་པ་རྣམ་པར་དག །དམ་ཚིག་འདི་ནི་རྨད་པོ་ཆེ། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྡོམ་པའི་ངོས་ནས་གཞལ་ན་གསུམ་སྟེ། སོ་སོ་ཐར་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། རིག་པ་འཛིན་པའི་སྡོམ་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས། སོ་སོ་ཐར་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རིག་འཛིན་སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རྔམ་གློག་ལས། དགེ་སློང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །རྣལ་འབྱོར་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེའང་སོ་སོ་ཐར་བའི་སྡོམ་པ་ནི་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཞི་བདེ་འདོད་པས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་རིགས་བདུན་གང་ཡང་རུང་བ་བསྲུང་ཞིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་གཉིས་དོན་དུ་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་རྒྱུད་སྡོམས། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་བསྒྲུབ། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱིས གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའོ། །རིག་པ་འཛིན་པའི་སྡོམ་པས་གཞན་དོན་རླབས་པོ་ཆེ་སྒྲུབ་ཅིང་ཉོན་མོངས་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྒྱུར་བ་སྟེ། ཀུན་འདུས་ལས། དེ་ལྟར་སྡོམ་པ་གསུམ་པོ་ཡང་། །རང་དང་གཞན་དོན་ཕན་པ་ཆེ། །ཞེས་སོ། །དམ་ཚིག་ནི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཉམས་པ་མེད་པར་བསྲུངས་བས་གཞན་ལ་ཕན་པ་འབའ་ཞིག་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་བསླབ་

p. 1034

གསུམ་མི་འགལ་བར་འདུས་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མི་འགལ་བ་དང་། འདུས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཕས་ཕམ་པ་བཞི་བསྲུང་བྱའི་རྩ་བ་དང་། དེའི་ཡན་ལག་ཆང་མི་འཐུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཅན་ལ་འཚེ་བ་ཆ་དང་བཅས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལྟར་སྣང་བས་སྡོམ་པ་གསུམ་ཚང་བ་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། མི་འགལ་བར་སྟོན་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སོ་སོ་ཐར་བའི་སྡོམ་པ་དང་མི་འགལ་བའི་ཚུལ་ནི། དེའང་སྲོག་གཅོད་པའི་ཕམ་པར་གྱུར་བ་ལ། གཞི་མི་ཡིན་པ་བསམ་པ་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མ་འཁྲུལ་བར་ཞེ་སྡང་རང་ག་མས་གསོད་པར་རྩམ་པ། དངོས་གཞི་མཚོན་ལ་སོགས་པས་སྲོག་གི་དབང་པོ་འགག་པ། རྗེས་ཡི་རང་བ་སྟེ་ཆོས་བཞི་ཚང་དགོས་པ་ལ། འདིར་སྒྲོལ་བའི་སྐབས་སུ་རྣམ་པ་ཧཱུྃ་དུ་གསལ་ཞིང་ངོ་བོ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་མི་དང་མི་ལས་གཞན་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་ཕལ་མ་ཡིན་པས་གཞིའི་ཡན་ལག་མ་ཚང་ངོ་། །དེའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཡོད་ཀྱི་གསོད་སེམས་རང་ག་མ་མེད་པས་བསམ་པའི་ཡན་ལག་ཀྱང་མ་ཚང་ངོ་། །གསད་བྱ་དང་གསོད་བྱེད་དུ་འཛིན་པ་མེད་པས་སྲོག་ཀྱང་མེད་ཅིང་དེ་གཅད་པའང་མེད་པས་དངོས་གཞིའི་ཡན་ལག་ཀྱང་མ་ཚང་ངོ་། །རྗེས་ཞེ་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཡི་རང་མེད་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཡན་ལག་ཀྱང་མ་ཚང་བས་ཉེས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་ཚེའང་གཞི་མིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་རྫས་དགོས་པ་ལ། འདིར་བདག་གཞན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པས་རང་སྣང་གི་རྫས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། བསམ་པ་རྐུ་བའི་སེམས་དགོས་པ་ལས། འདིར་རང་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལ་རང་སྣང་རོལ་གྱིས་བརྐུ་སེམས་མེད་པ་དང་། དངོས་གཞི་རིན་ཐང་ཚང་བ་སྤོས་ཏེ་བདག་གིར་བྱེད་པ་ལས། དེ་ཡང་མ་ཚང་སྟེ་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པས་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང་། རྗེས་ཐོབ་བློ་དགོས་པ་

p. 1035

ལས། ཐོབ་བྱ་དང་ཐོབ་བྱེད་དུ་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཕམ་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་། གཞི་མིའི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་དགོས་པ་ལས། འདི་ལྷར་བསྐྱེད་པ་དང་། དངོས་པོ་ཟག་བྱེད་དུ་ནོར་བུ་བཅུག་ནས་པགས་རིམ་འདས་པ་དགོས་པ་ལས། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨར་གསལ་བས་དེ་གཉིས་རང་མཚན་པ་མ་ཚང་བ་དང་། བསམ་པ་མ་འཁྲུལ་བས་བདེ་བ་མྱོང་བར་འདོད་པ་ཡང་། དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་དུ་ཤེས་པས་བསམ་པའི་ཡན་ལག་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དེ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡང་ཕ་རོལ་པོའི་འགྲོ་བ་ལ་འདུ་ཤེས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བས་ལྷ་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དགོས་པ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྫུན་མཉམ་དུ་ཤེས་ནས་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆང་བཏུང་བའང་བདུད་རྩིར་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་ལོངས་སྤྱོད་དུ་མི་རུང་བར་བཤད་པ་དང་མི་འགལ་ལོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བདག་ཉིད་དགེ་སློང་ཡིན་པ། ཡུལ་མ་འཁྲུལ་བ། འདུ་ཤེས་གཞན་དུ་མ་གྱུར་པ་རྣམས་དགོས་པ་ལས། འདིར་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དང་འགལ་བ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང་ཡང་འགལ་བ་མེད་དེ། གཞན་ལ་ཕན་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དང་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལའང་གནང་བ་ཡིན་ཏེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཡང་དག་སེམས་ཅན་དོན་འགྱུར་བའི། །ཐབས་དེ་རྒྱལ་སྲས་བསླབ་པའི་མཆོག །སྤྲིན་ལས་ཆར་ཆེན་འབབ་པ་ཡིས། །ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་འདུས་ཚུལ་ལའང་གཉིས་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་གཙོ་བོར་རང་དོན་སྒྲུབ་པའི་སྡོམ་པ་དེ་ཡང་འདིར་རྣལ་འབྱོར་བས་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་པའི་ཕྱིར་རྒྱུད་སྡོམ་པར་འདུས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་དུས་ཉིད་ན་སེམས་ཀྱི་

p. 1036

ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་མི་དགེ་བ་མེད་པས་རང་གི་ཟག་པ་རང་མཚན་པ་བསྡམ་པའི་ཕྱིར་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་པའི་སྡོམ་པའང་བསྡུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་རྣམས་ལའང་སྦྱར་ཏེ་ཟག་པ་རང་མཚན་པ་བསྡམས་པས་ན་ཐབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བརླང་པོ་ལྟར་སྣང་ཡང་ངོ་བོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡོམ་པ་འདུས་པ་ཁོ་ནའོ། །དཔེར་ན་སྨན་པ་ཁ་ཅིག་ཚ་བའི་ནད་ལ་བསིལ་སྨན་བྱེད་པ་ན། ལ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བཅོས་པས་མྱུར་དུ་ཕན་པ་གཉིས་འགལ་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་དོན་ལ་འགལ་བ་མེད་པ་ལྟར། ལམ་གྱི་ཐབས་འགལ་བར་སྣང་ཡང་། དོན་ལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་ཞིང་དགེ་བ་བསྒྲུབ་པར་དོན་མཐུན་པ་ཁོ་ནའོ། །གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པའི་འདུས་ཚུལ་ནི། སྤྱོད་པ་གང་ལ་སྤྱོར་བ་དེའི་ཚེ་ཐ་མལ་གྱི་ཉོན་མོངས་རང་ག་མའི་འཇུག་པ་སྡོམ་པས་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིིམས་སོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་གོང་དུ་འཕེལ་བས་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ཐབས་དེས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་ཤིང་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པའང་ཇི་སྙེད་ཐམས་ཅད་འདིར་འདུས་ཏེ། རྒྱུད་སྡོམ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་དག་པར་ཚུལ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གཉིས་ཏེ། དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། སྒྲུབ་བསྲུང་གི་རྣམ་གཞག་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་གསང་བའི་དམ་ཚིག་གཞན་ལས་འཕགས་པའི་ཚུལ་ནི་གང་ཟག་གང་ཞིག་གསང་ཆེན་བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པ་འདིར་ཞུགས་ཏེ་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རབ་ཏུ་ངེས་པ་སྟེ་ཉམས་སུ་བླངས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དུག་ལྔ་དང་དེས་བསྐྱེད་པའི་ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་སྤྱད་ཀྱང་། སྒྱུ་མའི་སྤྲུལ་པས་སྤྱད་པ་ལྟར་ལས་དེ་ཉིད་བྱས་པར་སྣང་ལ་དེའི་སྒྲིབ་པ་དང་བག་ཆགས་མི་སོག་པའི་སྟེང་དུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་སོ་སོར་ཐར་

p. 1037

བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དོན་ཚང་ཞིང་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་གསང་བའི་དམ་ཚིག་ཏུ་འདུལ་སྡོམ་ཐམས་ཅད་འདུས་པར་བསྟན་པ་ནི་གསང་ཆེན་བླ་ན་མེད་པའི་མཆོག་གི་དམ་ཚིག་ཏུ་ཉེས་སྤྱོད་འདུལ་བའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ་སོ་ཐར་བའི་སྡོམ་པ་དང་། དེས་མཚོན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང་། སྔགས་ཕྱི་པ་གསུམ་ནང་པ་དང་བཅས་པ་ཇི་སྙེད་པའི་སྡོམ་པ་བསམ་ཡས་ཡོད་པ་མ་ལུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་ཡར་ལྡན་དུ་འདུས་ཤིང་འོག་མའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་རྣམ་པར་དག་པའོ། །གསུམ་པ་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་སྲོག་གཅད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཡོད་པ་རྟག་པའི་མཐའ་དང་མེད་པ་ཆད་པའི་མཐའ་དང་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མའང་མི་དམིིགས་ཤིང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདག་ཉིད་སྒྱུ་མ་དང་སེམས་ཅན་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲོལ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་། སྣང་དུས་དེ་ཉིད་ན་སེམས་ཅན་རང་མཚན་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྲོག་བདེན་པ་བ་མེད་ཅིང་སྲོག་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པས་སྲོག་ཀྱང་གཅོད་དུ་མེད་དེ་རྨི་ལམ་བཞིན་ནོ། །སྲོག་དང་སྲོག་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུར་སྣང་བའང་རང་སེམས་འཁྲུལ་བའི་ལོག་རྟོག་ཙམ་ལས་དོན་ལ་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། བདག་དང་གཞན་དང་སྲོག་དང་སྐྱེས་བུ་རྣམས། །མེད་པར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་ཉིད་ལས་གཞན་མེད་དེ། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་བརྟགས་སྒྱུ་མའི་ཚུལ། །ཞེས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ན། །སེམས་ཅན་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་སྤྲུལ་བྱས་ཏེ། །སྤྲུལ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསལ་གྱུར་ཀྱང་། །སྒྱུ་མ་དེ་དག་གསོད་པ་ཡོད་མིན་ལྟར། །འགྲོ་བ་འདི་དག་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཏེ། །འདི་ལ་མཐའ་ནི་ནམ་ཡང་དམིགས་

p. 1038

སུ་མེད། །གང་དག་དེ་ལྟར་མཐའ་ཡས་མོས་བྱེད་པ། །དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ན་ནི་ཚོར་བ་མེད། །གང་དག་རང་བཞིན་མེད་ཆོས་འདི་ཤེས་པ། །དཔའ་བོ་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་མྱ་ངན་འདའ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་སྤྱོད་ཀྱང་ཆགས་མེད་ཅིང་། །ཆགས་པ་རྣམ་སྤངས་སེམས་ཅན་འདུལ་བར་བྱེད། །མི་དབང་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཕན་པར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དགོས་པ་ནི་ངེས་བརྗོད་ལས། སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་གནོད་བྱེད་དང་། །བླ་མར་སྨོད་བརྩོན་མ་རུངས་དང་། །རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གནོད་བརྩོན་པ། །མཁས་པས་བསྒྲིམས་ཏེ་གསོད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། དེ་ལྟར་བསྒྲལ་པའི་དགོས་ཆེད་ཀྱང་། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་འཕེལ་སེམས་ཅན་བདེ། །ལྷ་མཉེས་བདག་གི་དམ་སྐོང་ཞིང་། །ལས་ངན་བར་ཆད་སྡུག་ཡུན་ཐུང་། །ཞེས་པ་དང་། ཡ་མཱ་རི་ལས་ཀྱང་། ཨེ་མ་ཧོ་གསོད་པ་འདི་ནི་བཟང་། །གསོད་པ་གསོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་མ་བྱིན་པར་བླང་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་པས་དོན་ལ་མ་གྲུབ་ཅིང་། ཐ་སྙད་དུའང་མ་གྲུབ་སྟེ་འཕྲུལ་དགའི་ལྷ་རྣམས་རང་གི་སྤྲུལ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལེན་པའི་ཚུལ་ཏེ་གཞན་དུ་སྣང་བའི་རྫས་དང་ལེན་པ་པོ་བདག་ཉིད་དོན་ལ་ཐ་དད་མིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་ནས། རང་སྣང་གི་རྫས་ལ་རང་སྣང་ལེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་བྱིན་པར་ལེན་དུས་དེ་ཉིད་ནའང་བླང་བྱའི་ཡུལ་སེམས་ཅན་གཞན་དང་དེས་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་རྫས་རང་མཚན་པ་མ་བྱིན་པར་བླང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་བྱིན་པར་བླངས་པ་ཡང་མེད་དེ། བླང་བྱའི་ཡུལ་བླང་རྒྱུའི་རྫས་ལེན་པ་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་དཀོན་ཅོག་བརྩེགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མས་སྒྱུ་མའི་ནོར་བླངས་ཏེ། །རྨི་ལམ་ནང་བཞིན་དགོས་པ་དེ་སྤྱད་ཅིང་། །དེ་ལ་ལས་

p. 1039

མེད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད། །དེ་བཞིན་ཆགས་མེད་ཡེ་ཤེས་འདི་བསླབས་ཏེ། །མྱ་ངན་འདས་པ་དམ་པ་མཆོག་ཞིར་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །བླང་བའི་དགོས་པ་ཡང་ཕྱུག་པོ་དེ་དག་གི་ཚོགས་རྫོགས་ལ་བཀྲེན་པ་དག་གི་འདོད་པ་འགྲུབ་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལས། འཇུངས་པ་རྣམས་ལ་ནོར་བླངས་ལ། །སེམས་ཅན་བཀྲེན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ། །དེ་ཕྱིར་མི་ཡི་བདག་པོ་དང་། །ཕྱུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནོར་འཕྲོག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་གཞན་དོན་དུ་འགྱུར་བའི་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་ཕན་པ་དེ་ལྟར་སྨྲས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་སོ་སོའི་མིང་དང་ཚིག་ཏུ་བཏགས་པ་དེ་ཡང་སོ་སོའི་རྟོག་པས་གློ་བུར་དུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་བརྫུན་པ་ཉིད་དེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནིི་རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། གང་བརྗོད་ཅིང་སྣང་ལ་བཏགས་པ་དེ་དག་ནི་གློ་བུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྫུན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་གཏོང་བྱའི་ཡུལ་བརྫུན་པ་ཉིད་ལ་གཏོང་བྱེད་བདག་ནི་བརྫུན་པས་ངག་ཏུ་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་བརྫུན་སྤྱོད་ཅིང་གཏོང་བ་དེའི་ཚེ། གཏོང་དུས་དེ་ཉིད་ནས་བརྫུན་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་སུ་གྲུབ་གྲུབ་པོ་མིང་ཙམ་བཏགས་པ་རྩམ་དུའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་དེ་ཉིད་ཕྱི་ནང་གང་ནའང་མེད་པ་དང་དེའི་ངོ་བོ་གྲག་སྟོང་སྐྱེ་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་འཆང་བ་བཅངས་ཏེ་བྱིས་པ་ལ། །སྟོན་ཞེས་ངག་ཏུ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་བྱས་ནས། །དེ་ཡིས་འཆང་པ་སྟོང་པ་མཐོང་ནས་ནི། །བྱིས་པ་དེ་ནི་ཆོ་ངེས་ངུ་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར། །སེམས་ཅན་ཚུལ་ལ་མཁས་ཤིང་མཁྱེན་པ་རྣམས། །ཆོས་རྣམས་འདི་ཀུན་གསོག་གསོབ་མཁྱེན་གྱུར་ནས། །འཇིག་རྟེན་དག་ལ་ཡོད་དང་མེད་ཅེས་སྟོན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དགོས་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔ་མ་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་

p. 1040

ལ་ཕན་སྤྱོད་པས། །རྟག་ཏུ་དམ་ཚིག་བླ་མའི་ནོར་། །སེམས་ཅན་སྲོག་ནི་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། །བརྫུན་དུ་ཡང་ནི་སྨྲ་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་དུའང་མ་ཆགས་པ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བློས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་ཆགས་པ་དང་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་ངང་ནས་ཡབ་ཡུམ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཆགས་པ་ཉིད་ནས་ཐ་མལ་གྱི་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དེ་ནི་ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཐ་མལ་རང་གི་འདོད་ཆགས་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བདེ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྟེ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་དམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆགས་པ་ཆེན་པོ་པདྨའི་རིགས་སེམས་ཅན་ལ་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ། །སྐྱེས་བུ་འདོད་བསྟེན་དེ་ཡང་དེ་འདྲ་སྟེ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ལ་དངོས་པོ་མེད། །ལས་མེད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ཡོད་མིན། །ཞེས་སོ། །དགོས་པ་ནི། སྔ་མ་ལས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མཉེས་བྱ་དང་། །དམ་ཚིག་རྣམས་ནི་བསྲུང་བ་དང་། །གསང་སྔགས་རིག་པས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །གཞན་གྱི་བུད་མེད་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྒྲུབ་བསྲུང་གི་རྣམ་གཞག་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་བཞི་སྟེ། ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང་བཅས་པ། ཕན་ཡོན་ཉེས་དམིགས་དང་བཅས་པ། རང་བཞིན་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ། །ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་དང་ངེས་ཚིག་གོ། དང་པོ་ལའང་གཉིས་ལས། རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ནི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མི་སྤང་བ་དང་པོའོ། །ཆོས་དང་དམ་ཚིག་གིས་འབྲེལ་བའི་བླ་མ་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་དུ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེའི་བླ་མ་བཀུར་བ་གཉིས་པའོ། །དེའང་དབང་བསྐུར་བ་རྒྱུད་བཤད་པ་གདམས་པ་

p. 1041

བསྟན་པ་ནི་གསུམ་ལྡན་ཏེ་དེ་ལས་གཉན་པའི་བླ་མ་མེད་དོ། །དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པ་གང་རུང་གཉིས་ནི་གཉིས་ལྡན་ཏེ་བར་མའོ། །གང་རུང་རེ་རེ་ནི་གཅིག་ལྡན་ཏེ་ཅུང་ཟད་མི་གཉན་ནོ། །བཀུར་བའི་རིམ་པའང་དེ་བཞིན་དུ་བྱ་ཞིང་། རེ་རེའམ་གཉིས་ལྡན་ལྟ་བུ་ལ། དབང་དང་བཤད་པ་དང་མན་ངག་གསུམ་ནི་སྔ་སྔ་མ་ལས་གཉན་ནོ། །དབང་ལའང་རིམ་པ་གོང་མ་གོང་མ་གཉན་པས་བླ་མ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དཀྱིལ་འཁོར་གང་དུ་ཞུགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ནོར་བ་རྩ་བའི་སྔགས་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ལྔའི་སྒོ་ནས་བཟླས་ཤིང་དམ་ཚིག་ཆོས་ལས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་བཞིའི་སྒོ་ནས་ལྷ་སོ་སོའི་ཕྱག་རྒྱ་འཆང་བ་རྣམས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་དུས་དང་བརྩོན་པའི་རིམ་པས་བྱེད་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་སྟེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་ནི་བཞི་པའོ། །གབ་པ་དང་སྦས་པའི་ལྟ་སྤྱོད་གསང་བའི་དོན་རྣམས་ཕྱི་རོལ་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་སྨྲ་བར་མི་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །དོན་དེ་དག་རྣམས་ནི་དམ་ཚིག་གི་རྩ་བ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་གསུམ་སྒྲུབ་པའི་དམ་ཚིག་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་དེ་དག་གི་ཐུགས་དང་འགལ་བ་བསྲུང་བའི་དམ་ཚིག་གི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ལའང་གཉིས་ལས། མི་སྤང་བའི་དམ་ཚིག་ལྔ་ནི་གཏི་མུག་གང་དུ་མི་རྟོག་པ་དང་འདོད་ཆགས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ཞེ་སྡང་གསལ་བ་ཆེན་པོ་དང་ང་རྒྱལ་དྲེགས་པ་ཆེན་པོ་དང་ཕྲག་དོག་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་གཞི་ཡེ་ནས་དག་ཅིང་ཐབས་ཀྱིས་ལམ་དུ་འགྱུར་པ་ལ་འབྲས་བུ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ནམ་ཡང་མི་སྤང་ངོ་། །དང་དུ་བླང་བའི་དམ་ཚིག་ལྔ་ནི་དཀར་རྩི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་དམར་རྩི་པདྨ་རཀྟ་དང་དྲི་ཆེན་དྲི་ཆུ་དང་ཤ་ཆེན་ལྔའི་དྭངས་མ་རྣམས་ནི། ཁ་ཅིག་གིས་བཙོག་པར་འཛིན་པས་དེ་དང་མཐུན་པའི་བློ་སྤང་བྱར་ཤེས་པ་ནི་དམ་རྫས་ཀྱིས་དག་ཅིིང་དབེན་པའི་སྣོད་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་དུ་མི་འདོར་རོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ཡེ་ནས་དག་པའི་སྣོད་བཅུད་དུ་གནས་པས་མི་དོར་ཞེས་པ་དང་། ལ་ལ་དམ་རྫས་དག་པ་དང་དེའི་སྣོད་ཀ་པཱ་ལ་མི་དོར་ཞེས་ཟེར་བས་མ་ཤེས་པར་སྣང་སྟེ་

p. 1042

གཞུང་དེ་ཉིད་བཀླགས་པས་ཤེས་སོ། །དེ་དག་ནི་རྩ་བའི་གྲོགས་སམ་ཐབས་སུ་བྱུང་བས་ན་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བཅུ་ཡི་དམ་ཚིག་སྟེ་རང་དགར་སྤྱད་ན་ཐ་མལ་པ་བཞིན་འགྱུར་བས། ཡེ་ནས་དག་པ་གསུམ་དང་མཉམ་པ་བཞིར་གནས་པའི་དོན་རྟོགས་པས་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱས་ལ་རང་རང་གི་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ངེས་ཚིག་ལའང་གཉིས་ལས། རྩ་བའི་ངེས་ཚིག་ནི་བསྲུང་ཞིང་བསྒྲུབ་པའི་དམ་ཚིག་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་གསང་སྔགས་བསྒྲུབ་པའི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ཡིན་ཏེ། ལྗོན་ཤིང་གི་རྩ་བ་ལྟར་བསྲུངས་ན་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་ཞིང་ཉམས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཏེ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའང་གནས་སྐབས་རྒྱངས་བསྲིིངས་པ་ཙམ་ལ་དེ་སྐད་བྱ་ཡི་གཏན་དུ་རིགས་སམ་སྐལ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐར་པའི་ས་བོན་བསྐྲུན་པའི་ཕྱིར་དང་། རིགས་ཆད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཞེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པས་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཁམས་དགེ་བ་ས་བོན་གྱི་ཚུལ་ཏུ་འདོད་དེ། སྙིང་པོ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་དབྱིངས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། །འདི་ཡོད་པས་ན་འགྲོ་བ་ཀུན། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཡོད་ལུགས་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དང་། ཆོས་ཅན་ནོ། །དེའང་རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གཏེར་དང་འབྲས་བུའི་ཤིང་བཞིན་དུ། །རིགས་དེ་རྣམ་གཉིས་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཐོག་མེད་རང་བཞིན་གནས་པ་དང་། །ཡང་དག་བླངས་པས་མཆོག་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །དང་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཉིད་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ཡེ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་ཅིང་འོད་གསལ་བ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། དེ་བཞིན་ཡིད་ཀྱི་ནང་ཆུད་རིན་ཆེན་གཏེར། །དྲི་མེད་བསལ་དང་གཞག་མེད་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཅན་ནི་དོན་གྱི་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་ན་ལྗོན་པའི་ས་བོན་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་དཔེ་འོད་ཟེར་དང་བཅས་པ་འབྱུང་རུང་གི་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ་སྦྱངས་པ་ལས་གཟུགས་སྐུ་འབྱུང་

p. 1043

བར་འདོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། ཇི་ལྟར་ཨ་སྨྲ་ལ་སོགས་ཤིང་འབྲས་ལ། །ཡོད་པའི་ས་བོན་མྱུ་གུ་འཇིག་མེད་ཆོས་ས་རྨོས་ཆུ་སོགས་ལྡན་པས་ལྗོན་ཤིང་གི །རྒྱལ་པོའི་དངོས་པོར་རིམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་ལྟར། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མ་རིགས་སོགས་འབྲས་ཀྱི། །པགས་སྦུབས་ནང་ཆུད་ཆོས་ཁམས་དགེ་བ་ཡང་། །དེ་བཞིན་དགེ་བ་དེ་ལ་དེ་བརྟེན་ནས། །རིམ་གྱིས་ཐུབ་པའི་རྒྱལ་པོའི་ངོ་བོར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའང་རིགས་དང་པོས་ཆོས་སྐུ་དང་། གཉིས་པས་གཟུགས་སྐུ་བསྐྱེད་པར། དེ་ཉིད་ལས། རིགས་འདི་གཉིས་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཡིན། །དང་པོས་སྐུ་ནི་དང་པོ་སྟེ། །གཉིས་པ་ཡིས་ནི་ཕྱི་མ་གཉིས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གཞི་ལ་ཡོད་པའི་རིགས་སད་པ་ན་སེམས་བསྐྱེད་དང་ལམ་བསྒྲུབ་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་པས་རིགས་དང་པོ་སད་པའི་རྟགས་སུ། འཇུག་པ་ལས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དུས་ནའང་སྟོང་པ་ཉིད་ཐོས་ནས། །ནང་དུ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལས་བྱུང་མཆི་མས་མིག་བརླན་ཞིང་། །ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ལྡང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ལ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བློ་ཡི་ས་བོན་ཡོད། །དེ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་སྣོད་ནི་དེ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལ་དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སད་པའི་རྟགས་ནི། སྔ་མ་ལས། སྦྱོར་བའི་སྔོན་དུ་སྙིང་རྗེ་དང་། །མོས་པ་དང་ནི་བཟོད་པ་དང་། །དགེ་བ་ཡང་དག་སྤྱོད་པ་ནི། །རིགས་ཀྱི་རྟགས་སུ་ཡང་དག་བཤད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་དེ་ཉིད་གསང་སྔགས་པ་ལྟར་ན། ཉི་མ་སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས་པའམ་འདམ་གྱིས་གོས་པའི་ནོར་བུ་ལྟར་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ཞིང་ཁམས་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པར་འདོད་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་མ་རྒྱས་པ་མེད་པར་འདོད་དེ། རྡོ་རྗེ་ཕུང་པོའི་ཡན་ལག་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་མི་བརྙེས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་ནའང་གློ་བུར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་དྲི་མ་ཉིད་ཆབ་རོམ་ཆུ་རུ་ཞུ་བ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་

p. 1044

སུ་གྲོལ་བར་འདོད་དེ། ཉོན་མོངས་ལྔ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ། །སྲིད་པ་གསུམ་ནི་བདེ་ལྡན་ཞིང་། །ཞེས་རྡོ་རྗེ་ལས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཚུལ་འདི་ཉིད་བཀའ་ཐ་མ་ངེས་པ་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་མི་ཡི་གསེར་གྱི་གར་བུ་ནི། །ཉལ་ཉིལ་རྣམ་པའི་ནང་དུ་ལྷུང་གྱུར་ལ། །དེར་དེ་ལོ་ནི་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཏུ། །དེ་ལྟར་གནས་ཀྱང་མི་འཇིག་ཆོས་ཅན་ནོ། །ལྷ་ཡིས་ལྷ་ཡི་མིག་གིས་དེ་མཐོང་ནས། །རྣམ་པར་སྦྱང་ཕྱིར་གཞན་ལ་སྨྲས་པ་ནི། །འདི་ན་རིན་ཅེན་མཆོག་གི་གསེར་ཡོད་ལ། །རྣམ་པར་སྦྱོངས་ལ་དེ་ཉིད་བྱ་བ་གྱིས། །དེ་བཞིན་ངས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་རྟག་ནོན་མཐོང་། །དེ་དག་གིས་ནི་གློ་བུར་ཉོན་མོངས་ཤེས། །རང་བཞིན་སྦྱངས་ཕྱིར་ཐབས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་ལས་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་། རྣལ་འབྱོར་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་རེ་ཤིག་ལམ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཡན་ལག་གི་ངེས་ཚིག་ནི་མི་སྤང་བ་དང་མི་དོར་བའི་དམ་ཚིག་ལྔ་ཚན་གཉིས་ནི་རྩ་བ་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་སུ་དགོས་པས་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་རྩ་བ་དང་གཉན་མི་གཉན་དགོས་པའི་དབང་གིས་མཉམ་པས་ན་དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། ར་བ་མཚམས་ཀྱི་འོབས་དང་འདྲ་བས་སོ། །གཉིས་པ་ཕན་ཡོན་ཉེས་དམིགས་དང་བཅས་ལ་འང་གཉིས་ལས། དམ་ཚིག་ལ་གནས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་སངས་རྒྱས་པར་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ལམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟབ་མོས་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་ཡི་རང་བཞིན་ནི་མཉམ་པའི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ན་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྷུན་རྫོགས་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ན་དམ་ཚིག་བསྲུང་བར་བྱའོ། །དམ་ཚིག་ལས་འདས་ན་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པས་འདའ་བར་མི་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་ཁྲིམས་ལ་གནས་པས་བདེ་བ་འབྱུང་ཞིང་འདས་

p. 1045

པས་ཆད་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཉམས་པའི་ཉེས་དམིགས་ལ་གཉིས་ལས། རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ཉམས་པའི་ཉེས་པ་ལའང་ཉམས་གྲིབ་གཞན་ལ་གནོད་པ་ནི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ཉམས་པའི་གང་ཟག་བསླབ་སྡོམ་ཕྱལ་བར་དོར་བ་དག་དམ་ཚིག་གསོ་བའི་ཐབས་ལ་ཉེ་བར་མི་བརྩོན་ན་དེ་དང་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་མི་འགྲོགས་ཤིང་ཡུད་ཙམ་གཅིག་ཏུའང་ཕན་ཚུན་གཏམ་སྨྲ་བར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཚེ་འདིར་ནད་དང་གནོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པའི་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ཞིང་ཕྱི་མར་དེ་དང་མཉམ་དུ་དམྱལ་བར་འགྲོ་དགོས་པས་དམ་ཚིག་ཉམས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་ཟླས་ཉམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་དེ་དང་ལུང་པ་གཅིག་གི་ཆུ་ལའང་མི་བཏུང་ཟེར་བ་ནི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གསང་སྔགས་འོག་མ་འོག་མ་རྣམས་དོག་ཅིང་གོང་མ་གོང་མ་དེ་ལས་ཡངས་བས་དམ་ཚིག་བསྲུངས་མཚམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ་ཀྲཱི་ཡ་བས་ལུང་པ་གཅིག་གི་ཆུ་ལའང་མི་བཏུང་བར་བཤད་དེ། དམ་ཚིག་བཀོད་པ་ལས། ཀྲཱི་ཡ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ། །ལུང་གཅིག་ཆུ་ལ་མི་བཏུང་དང་། །ཞེས་སོ། །ཨུ་པས་ལུང་པ་གཅིག་ཏུ་གནས་ཀྱང་མཐོང་བར་མི་བྱ་བ་དང་། ཡོ་ག་བས་མཐོང་ཡང་ཕྲད་པར་མི་བྱ་བ་དང་། མ་ཧཱ་དང་ཨ་ནུ་ཨ་ཏི་གསུམ་གྱིས་ཕྲད་ཀྱང་གཏམ་མི་སྨྲ་བར་བྱ་ཡི། གནས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པ་ཙམ་ལ་ཉེས་པ་དེ་ཙམ་མ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ཉམས་པའི་ཉེས་པ་རང་ལ་འབྱུང་བ་ནི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ཉམས་པར་གྱུར་ན་ཆར་ཕབ་ན་ཐན་པ་འབྱུང་བའམ་མཐུ་བཏང་ན་རང་ལ་ལོག་པ་ལྟར་གང་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་ལོག་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཀུན་གྱི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། ཚེ་འདིར་ཕོངས་པ་དང་ནད་དང་གདོན་དང་འཚེ་བ་དང་ཚེ་ཐུང་བ་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་། ཕྱི་མར་དམྱལ་བར་ལྟུང་ཞིང་བསྐལ་པ་དུ་མར་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་རྒྱུ་དམ་ཚིག་ཉམས་པས་བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་རང་དབང་

p. 1046

མེད་པར་འདུ་བར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ཉམས་པའི་ཉེས་པ་ནི། ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ཉམས་པར་གྱུར་ན་ཚེ་འདིར་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་གང་ཡང་མེད་ཅིང་ཕྱི་མ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལས། དམ་ཚིག་ཉམས་པས་ཐུར་དུ་འགྲོ། །འདིར་ཡང་ལེགས་པའི་འབྲས་བུ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་དང་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། དམ་ཚིག་གི་རང་བཞིན་ནི་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་རྣམས་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྲུངས་ན་ཕན་ཡོན་དང་ཉམས་ན་ཉེས་དམིགས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་འཐད་པ་དང་བཅས་པའོ། །གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལའང་གཉིས་ལས། རྩ་བའི་དབྱེ་བ་ནི་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ལྔ་པོ་ལ་ནི་བླ་མེད་མི་སྤང་བ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལའང་རྩ་བ་ཐབས་དང་། ཤེས་རབ་གཉིས་དང་དེ་གཉིས་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་གསུམ་སྟེ་དྲུག་དང་དེ་རེ་རེའང་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལྔ་ལྔ་སྟེ་བསྡོམས་པས་བཅུ་ཕྲག་གསུམ་ཡོད་དོ། །ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བ་ནི་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ལྔ་གཉིས་ཏེ་བཅུ་ལ་འདོད་ཆགས་མི་སྤོང་བ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལའང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལས། ཐབས་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔ། ཤེས་རབ་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔ་སྟེ་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་སུ་དབྱེ་བས་ཉི་ཤུ་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ལས། ཆོས་ཅན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་དམ་ཚིག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི། རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་དེ་དག་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་པོ་ཆེ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བའི་ཁམས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་འདུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ལྟར་དེ་རེ་རེ་ལ་ལྟོས་པའི་དམ་ཚིག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའང་དེ་སྙེད་དུ་འགྱུར་བས་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་ན་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་འགྲོ་བ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་སྙེད་ཡོད་པ་འདུལ་

p. 1047

བའི་ཕྱིར་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ཀྱང་དེ་སྙེད་དུ་སྤྲོ་བས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ཁ་ཅིག་སེམས་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་མང་བ་བཞིན་དམ་ཚིག་ཀྱང་རིགས་མི་འདྲ་སྟེ་དེ་སྙེད་དུ་འཆད་པ་ནི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དམ་ཚིག་དེ་ནི་ཞེས་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལ་སྙེགས་པ་དང་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས། དམ་ཚིག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་ཅན་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དམ་ཚིག་བསྟན་པ་ལས་གཞན་ཡང་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་བླང་དོར་མེད་པས་སྤང་བླང་བསྲུང་འཚམས་ལས་འདས་པས་རྒྱལ་མཆོག་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བྱ་རྩོལ་མེད་པའི་མཆོག་གི་རོལ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་འདུས་ཤིང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན། གང་གིས་ཀྱང་བཅོས་ཤིང་རྩོལ་སྒྲུབ་རེ་དོགས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དམ་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོའི་མཆོག་དམ་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་དེ་ཡིན་པས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བཅོས་སླད་དང་རེ་དོགས་མེད་པའི་གནས་ལུགས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ། སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ང་། །རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་ཀུན་གཅིག་པས། །ཀུན་ཀྱང་སྙིང་པོའི་དམ་ཚིག་གཅིག་ཡིན་ཏེ། །བསྲུང་དང་མི་བསྲུང་དོན་ལས་འདས་པར་རྟོགས། །ཀྱེ། ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བའི་དམ་ཚིག་ནི། །སྐྱེ་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཕྱོགས་འདས་པས། །གང་གིས་དེ་དག་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་དེ། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་དམ་ཚིག་རྟོགས་པ་ཡིན། །ཀྱེ། ཆོས་རྣམས་རྩ་བ་སེམས་སུ་གཅིག་པ་ལྟར། །དམ་ཚིག་རྩ་བ་བསྲུང་དུ་མེད་པར་གཅིག །ཀྱེ། ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་དགོངས་པའི་དམ་ཚིག་ནི། །མ་ཡེངས་དྲན་པས་དངོས་པོ་ཡེ་ཤེས་སུ་། །མ་བཅོས་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་རང་བྱུང་སྟེ། །རིག་པས་དབང་སྒྱུར་བསྲུང་དང་མི་བསྲུང་མེད། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །རང་བྱུང་སྙིང་པོར་གསལ་བས་དབང་བསྒྱུར་ནས། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོས་བྱས་པའི་

p. 1048

ཆོས་རྣམས་ལ། །རིག་དང་མ་རིག་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་ལས་འདས། །འདའ་ཉམས་བསྲུང་མཚམས་མེད་པའི་དམ་ཚིག་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་གནས་ལུགས་དོན་གྱི་དམ་ཚིག་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་ཡེ་ཇི་བཞིན་པའི་ཆོས་ཉིད་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་ལ་སོགས་པ་བསམ་བརྗོད་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པས་དམ་ཚིག་གི་ངོ་བོ་མཐའ་ཡས་པའི་མཆོག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་སུ་གནས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དམ་ཚིག་ཏུ་དམ་ཚིག་ཐམས་ཅད་མ་བསྒྲུབས་ཀྱང་ངང་གིས་འདུ་བའི་ཡོན་ཏན་ནི། ནམ་མཁའ་ཀློང་ཡངས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། ནོར་བུ་རིན་ཅེན་རྙེད་པའི་མིས། །འཇིག་རྟེན་སོ་ནམ་མི་དགོས་བཞིན། །མ་བསྒོམས་སེམས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ན། །ཡོན་ཏན་མ་ལུས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེ་ལས་མི་འདའ་དམ་ཚིག་ཡིན། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་འཇིག་རྟེན་པས་བསྟོད་ཅིང་བཀུར་བ་ནི། རྒྱལ་བའི་རིགས་ཀྱི་མཆོག་གསང་སྔགས་འཛིན་ཅིང་དམ་ཚིག་ལ་གནས་པ་དེ་ལ་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་གཙོ་བོ་དང་དེའི་འཁོར་གྱིས་བསྟོད་ཅིང་བཀུར་སྟི་དང་ཕུ་དུད་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་འཕགས་པས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ནི། ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་རྒུ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་དམ་པ་མཆོག་གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། དེའི་སྲས་དམ་པ་སར་གནས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིས་རིམ་པ་བཞིན་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་དང་སྤུན་གྱི་དངས་མར་དགོངས་ཤིང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའོ། །གསུམ་པ་རྒྱལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། དམ་ཚིག་ལ་གནས་པ་དེ་ཉིད་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་སར་ཆུད་པ་ས་ལ་གནས་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རིག་འཛིན་གསུམ་ལ་ཞུགས་པའི་མཐར་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇིགས་པ་མེད་པའི་མཆོག་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་སྦྱོར་ཞིང་འཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །དེའང་སྒྲིབ་

p. 1049

པ་གཉིས་དང་། བདུད་བཞི་དང་། འཁོར་འདས་གཉིས་དང་། ཤེས་བྱ་གང་ལའང་འཇིགས་པ་མེད་པས་འཇིགས་མེད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་འབྲས་བུའི་སངས་རྒྱས་སུ་བཤད་དོ། །སར་ཆུད་པའི་རིག་འཛིན་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་ཏེ་བསྐྱེད་རྫོགས་དང་པོར་མནོས་པ་དག་གོ །ས་ལ་གནས་པའི་རིག་འཛིན་ནི་རྟོགས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་གནས་པའོ། །སར་སྨིན་པའི་རིག་འཛིན་ནི་ཐོབ་པ་དེ་ལས་ཀྱང་སྟོབས་ཆེར་གྱུར་ཏེ། རྣམ་སྨིན་ཚེ་དབང་ཕྱག་རྒྱ་ཐོབ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན་ལ་སྦྱོར་ཞིང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །བཞི་པ་སྡོམ་པ་དང་དམ་ཚིག་གི་ཡོན་ཏན་འདུས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། བླ་ན་མེད་པའི་དམ་ཚིག་གི་ནང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཇི་བཞིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཐབས་ཐེག་པ་མཐའ་དག་གི་དོན་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་རིག་པ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གི་སྡོམ་པ་བསམ་ཡས་ཀྱི་རིགས་གང་ཡིན་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་ཡར་ལྡན་གྱི་ཚུལ་བྲེ་མིག་ཏུ་ཕུལ་ལྟར་འདུས་ཤིང་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ཉམས་ཀྱང་གསོར་རུང་བའི་ཕན་ཡོན་ནི་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ཉམས་པ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འདུལ་ཁྲིམས་རྫ་བེའུ་ཆགས་པ་ལྟར་གསོར་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་ནོད་པ་དང་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་གས་བསྐངས་པས། སྔ་མ་བཞིན་སོར་ཆུད་ཅིང་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་དེ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་མཐའ་ཡས་པའི་མཆོག་གསང་སྔགས་ལ་ཡོད་དོ། །གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པས་རང་སྣང་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚོགས་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མངའ་བདག་དེ་ཉིད་ལ་འདུད་པར་གྱུར་ཏོ། །དམ་ཚིག་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །

p. 1050

སྤྱི་དོན་ལྔ་པ་དམ་ཚིག་ཅན་གྱི་ཕྲིན་ལས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ་གསུམ་སྟེ། དོན་གྱི་འབྲེལ་དགོད། ཚིག་གི་དོན་བཤད། སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དམ་ཚིག་གི་རིམ་པ་བཤད་པ་དེ་ནས་དམ་ཚིག་ཅན་གྱི་ཕྲིན་ལས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡེ་ནས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དམ་ཚིག་ཕྲིན་ལས་སུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ལས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་དག་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་གསུམ་སྟེ། ཕྲིན་ལས་བཞིའི་རིམ་པ་སྤྱིར་བསྟན། ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བཀའ་བསྒོ་ཞིང་བྲོ་གར་གྱི་ཕན་ཡོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། ལས་བཞི་སྒྲུབ་པའི་གནས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། དྲག་པོའི་ལས། དབང་གི་ལས། རྒྱས་པའི་ལས། ཞི་བའི་ལས་སོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། བསྲེག་པ་མེའི་ལས་ནི་དྲག་པོའི་ཐབ་ཁུང་གྲུ་གསུམ་གྱི་ཨེའི་རྣམ་པ་ཅན་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཚང་པའི་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་ལྷ་སོ་སོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཆོག་དམ་ཚིག་པ་བསྐྱེད་ལ་ཡེ་ཤེས་པ་བཅུག་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དྲག་པོའི་མེ་དཔུང་འབར་བའི་མེ་ལྷ་གཏུམ་ཆེན་རྔམས་པའི་ཆ་བྱད་ཅན་ལ་སྔགས་མཁན་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་རབ་ཏུ་ཁྲོས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་དྲག་པོའི་མཆོད་པ་དང་བསྲེག་རྫས་སྦྱིན་པར་བྱས་ན། ཚོགས་གཉིས་ལས་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་བརྒྱའི་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་ཡང་འཇིག་ན་འཇིག་རྟེན་ཕལ་བ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའོ། །ཡང་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་སུ་བཤད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་འཇིག་ཅེས་སྦྱར་རོ། །གཉིས་པ་གདབ་པ་ཕུར་བུའི་ལས་ནི་ལིང་གའི་རྒྱུ་བདུད་རྩི་ལྔའམ་ཡང་ན་ཉ་ཤ་བུ་རམ་ཏིལ་ནག་སྦྲང་རྩི་འབྲས་སྟེ་ཟས་ལྔ་དེའི་གསེབ་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱའི་དྲི་མ་རྐང་རྗེས་ཀྱི་ས་དང་བཅས་པ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་མ་སྟེ། གཟུགས་ལ་དཔྲལ་བར་མིང་སྙིང་གར་རུས་འདོམས་

p. 1051

སུ་བླ་བཏགས་གང་ཡོད་དང་མཱ་ར་ཡ་ཕཊཿ དང་བཅས་པར་བྲི་ཞིང་ཐ་མ་འགུགས་བྱེད་ཀྱི་ཡེ་གེ་ཛས་བསྐོར་བ་གྲོ་གའམ་རས་སམ་ཤོག་བུ་ལ་བྲིས་ཏེ་དེའི་ནང་དུ་གཞུག་པའམ་མདུན་རྒྱབ་གང་རུང་དུ་གླན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་སྔགས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་གྱིས་བཀུག་ནས་ལྕགས་ལ་སོགས་པ་རྡོ་རྗེ་ཕུར་པ་བཛྲ་ཀཱི་ལ་ཡར་བསྐྱེད་པས༷་སྙིང་ག་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་གདབ་པར་བྱ་སྟེ། ལུས་ངག་རྡུལ་ཕྲན་བཞིན་དུ་བྱས་པར་བསམས་ནས་ཀརྨ་ཧེ་རུ་ཀའི་ཚོགས་སམ། སྔ་མའི་ཐབ་ཁུང་དུ་དྲག་པོའི་ལྷ་བསྐྱེད་པའི་ཚོགས་ལ་འབུལ་ཞིང་སྦྱིན་སྲེག་བྱའོ། །གསུམ་པ་མནན་པ་བྲོ་ལས་ནི་ཨེའི་ཚོགས་ཀྱི་སྟེ་དྲག་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རམ་ཐབ་ཁུང་དེའི་འཁོར་ཡུག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་བ་དེས་གུང་སྲིན་གཉིས་མཐེ་བོས་མནན་མཛུབ་མོ་གཉིས་བརྐྱངས་པ་བཀན་པའི་མཐེའུ་ཆུང་གཉིས་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྦྲེལ་ཞིང་བསྡམས་ནས། ཕྱག་རྒྱ་དེ་ལྟར་བཅིངས་པར་གྱུར་པས་ལུས་བསྐྱོད་ནས་རྡོ་རྗེའི་འགྲོས་སུ་གོམ་པ་དོར་ཞིང་ལུས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཕྱོགས་བཅུར་གཡོ་བས། ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ། ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེ་འཁོར་བཅས་པས། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་རབ་འབྱམས་ཀུན། །སྐད་ཅིག་ཡུད་ལ་བརླག་མཛད་དེ། །བརླག་པར་མ་གྱུར་གང་ཡང་མེད། །མཱ་ར་ཡ་ཕཊཿཞེས་བརྗོད་ཅིང་། ལིང་གའི་སྟེང་དུ་རྐང་བས་བྲོ་བརྡུངས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་རྡུལ་དུ་སོང་བར་བསམ་མོ། །དེས་ནི་གང་དམིགས་དེ་ཉིད་དྲན་པ་མྱོས་ནས་སྙིང་གས་ཏེ་ལུས་ཚིག་ཅིང་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་སྔར་གྱི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་ཟིན་པ་དང་ས་གཞི་བསུབས་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོ་རྣམས་གྲལ་གྲུ་གསུམ་དུ་བྱས་ཏེ་མེ་དཔུང་གི་དབུས་སུ་ཀརྨ་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣམ་པར་བསྐྱེད་ལ། ཐམས་ཅད་སྲིན་ལག་སྦྲེལ་ཏེ་དབུས་སུ་ལིང་ག་བཞག་པའི་མཐར་བྲོ་བརྡུང་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེའང་སྲེག་མནན་བྲོ་གསུམ་པོ་འདི་གང་རུང་རེ་རེས་ཀྱང་ལས་འགྲུབ་ལ། གསུམ་ཀ་ཚང་ན་མཆོག་ཏུ་འགྲུབ་བོ། །གཉིས་པ་དབང་གི་ལས་

p. 1052

ལའང་གསུམ་ལས། དང་པོ་སྲེག་པ་མེ་ཡི་ལས་ནི་ཝྃ་གྱི་དབྱིབས་དང་དེས་མཚོན་ཞིང་བྲིས་པའི་ཐབ་ཁུང་ཟླ་གམ་མོ། །ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག་ནི་ཐབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྷའི་གཙོ་འཁོར་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་སྟེ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེའི་ནང་དུ་ཐབས་ཀྱི་མེ་དང་མེ་ལྷ་རབ་ཏུ་འབར་བ་དབང་གི་ཆ་བྱད་ཅན་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཞིང་སྐུ་བོང་གི་ལྷུན་ཆེན་པོ་བཞུགས་པ་ལ་སྔགས་མཁན་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་དབང་དང་མཐུན་པའི་རྫས་མེ་ལ་མཆོད་སྦྱིན་བྱས་ན་རྡོ་རྗེ་གསུང་སྟེ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཡང་དབང་དུ་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་གདབ་པ་ཕུར་བའི་ལས་ནི། བདུད་རྩི་ལྔའམ་ཡང་ན་ཟས་ལྔ་བསྒྲུབ་བྱའི་གོས་དང་དྲི་མར་བཅས་པ་ལ་གང་དབང་དུ་བྱ་བ་དེའི་མཚན་མ་གཟུགས་བྱས་པའི་ནང་དུ་ཤོག་བུ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་བུ་ལ་མིང་རུས་མཚན་གསུམ་དུ་བཅས་པ་བྲིས་ལ་གཞུག་པར་བྱ་ཞིང་། ཟངས་ལ་སོགས་པའི་ཕུར་པ་རྡོ་རྗེ་ཆགས་པ་སྟེ་པདྨ་ཀཱི་ལ་ཡར་བསྐྱེད་པས༷་གདབ་ཅིང་། བཏབ་པའི་ལིང་ག་དེ་ཉིད་ཆགས་པའི་ཚོགས་པདྨ་ཧེ་རུ་ཀ་འཁོར་བཅས་སམ་སྔར་གྱི་ཐབ་ཀྱི་ལྷ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཐིམ་པར་དབུལ་ལོ། །གསུམ་པ་མནན་པ་བྲོའི་ལས་ནི། ཝྃ་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐབ་ཁུང་གི་མཐའ་འམ་དབང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རྣལ་འབྱོར་བ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྦྲེལ་ནས་བསྡམས་ཏེ་བྲོ་བྱས་ན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་འགུགས་པར་འགྱུར་པའི་རྡོ་རྗེ་པདྨ་དང་དབང་ཆེན་མཛེས་པའང་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་ན་མིའི་འགྲོ་བ་ཕལ་བ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། ཡིད་ལ་ཅི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་རྒྱས་པའི་ལས་ལའང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། མ་ཡི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག་སྟེ་ཐབ་གྲུབ་བཞི་པར་མེ་དང་མེ་ལྷ་གཉིས་པོ་འོད་ཟེར་འབར་བའི་ཚོགས་ནང་དུ་འདུ་བས་ལོངས་སྤྱོད་སྡུད་ཅིང་ཕྱིར་འཕྲོ་བའི་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོས་རེ་བ་སྐོང་བར་བསམ་པ་ལ་སྔགས་མཁན་དགའ་

p. 1053

ཞིང་སྤྲོ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་མཆོད་སྦྱིན་བྱས་ན། ཚེ་དང་དཔལ་དང་འབྱོར་པ་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པ་འཐོབ་བོ། །གཉིས་པ་ནི། བདུད་རྩི་ལྔའམ་ཟས་ལྔ་གང་རུང་གི་གསེབ་ཏུ་འབྲུ་དང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་བསྲེས་ལ་ནོར་བུ་གསེར་དངུལ་མུ་ཏིག་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པ་གང་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་འདོད་པ་དེའི་གཟུགས་ཀྱིས་མཚན་མ་མིང་སྤེལ་བྲིས་པ་དང་བཅས་པ་བྱས་ཏེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གང་དགོས་འབྱུང་བ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་དུ་བསྒོམ་པ་ནི་བརྟག་པའོ། །དེ་ལ་གསེར་ལ་སོགས་པའི་ཕུར་བ་ང་རྒྱལ་དགའ་སྤྲོ་སྟེ་རཏྣ་ཀཱི་ལ་ཡ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཆར་འབེབས་པར་བསྐྱེད་ལ་ཕུར་པ་གདབ་ཅིང་། ཡོན་ཏན་རྡོ་རྗེའི་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་འཕེལ་བར་རཏྣ་ཧེ་རུ་ཀའི་ཚོགས་སམ་གོང་གི་རྒྱས་པའི་མེ་ཐབ་ཏུ་དབུལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི། མ་ཡི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རམ་ཐབ་ཁུང་གི་ཐ་མར་རྣལ་འབྱོར་བ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྦྲེལ་ཅིང་བསྡམས་པ་ཕྱོགས་བཅུར་བསྐྱོད་ནས་བྲོ་བརྡུངས་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་སྤྲིན་ཕུང་དཔལ་དང་གཟི་བརྗིད་འབར་བའི་རྣམ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་རང་གི་གནས་དེར་ཆར་དུ་འབབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤྲོ་ཞིང་དེས་སེམས་ཅན་གྱི་དབུལ་བ་བསལ་བར་བསམས་ན། ཡོན་ཏན་འདོད་དགུ་འབྱུང་བའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུས་ནམ་མཁའ་གང་བར་འགྱུར་ཞིང་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའོ། །བཞི་པ་ཞི་བའི་ལས་ལའང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཡ་ཡི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག་སྟེ་ཐབ་ཁུང་ཟླུམ་པོའི་ནང་དུ་མེ་དང་མེ་ལྷ་གཉིས་ཀ་འོད་གསལ་བའི་གཟི་བརྗིད་འཚེར་བ་ཞི་བའི་རྣམ་པར་བསྐྱེད་ལ་སྔགས་མཁན་སེམས་རབ་ཏུ་དྭངས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ནད་དང་གནོད་པ་དང་འཇིགས་པ་ཞི་བའི་མཆོད་སྦྱིན་བྱས་ན། ཤིན་ཏུ་མ་རུངས་པའི་གཏུམ་ཆེན་རྔམ་པ་བདུད་དང་རཱུ་ཏྲ་ལ་སོགས་པའང་སེམས་རབ་ཏུ་ཞི་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་ལྷན་ནེར་འགྱུར་ན་

p. 1054

འཇིག་རྟེན་ཕལ་བ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། བདུད་རྩི་ལྔ་དང་ཟས་ལྔའི་གསེབ་ཏུ་གང་ཞི་བར་འདོད་པ་དེའི་གོས་དང་དྲི་མ་ལ་སོགས་པ་བསྲེས་ལ་སྔར་བཞིན་ལིང་ག་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ལུས་གཏུམ་ངག་རྔམ་སེམས་འཁྲུགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དགྲ འམ་བགེགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ངོ་བོར་བརྟག་ཅིང་དངུལ་ལ་སོགས་པའི་ཕུར་བུ་དེ་ཉིད་ལྷན་ནེར་གསལ་བ་བུདྡྷ་ཀཱི་ལ་ཡར་བསྐྱེད་པའི་ཕུར་བུ་གདབ་ཅིང་དཔལ་དང་གཟི་བརྗིད་འབར་བ་ལྷན་ནེའི་ཚོགས་བུདྡྷ་ཧེ་རུ་ཀ་འཁོར་བཅས་སམ་ཞི་བའི་མེ་ལྷ་ལ་དབུལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡ་ཡི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞི་བའི་དཀྱིལ་འ ཁོར་རམ་ཐབ་ཁུང་གི་མཐར་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྦྲེལ་ནས་བསྡམས་ཏེ་བྲོ་བྱས་ན། ཕ་རོལ་ཁྲོ་བོའི་མེ་འབར་བ་ཡང་ཞི་བས་ལྷན་ནེའི་བྱིན་བརླབས་ཀྱིས་ཁྱབ་ནས་སྡིག་པ་དང་གདུག་སེམས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འགྱུ་བས་གཡོ་བ་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཨེ་ཝྃ་མཱ་ཡཱ་བཞི་ནི་ཡི་གེའི་དབྱིབས་ཀྱིས་ཐབ་ཁུང་གི་དབྱིབས་མཚོན་པར་བྱེད་པའོ། །བླ་མ་རོང་པ་ནི་བྃ་བྷན་དྷའི་སྒྲས་སྡུད་ཅིང་འཆིང་བས་ཞི་བ་དང་དབང་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་ཀྱི་ཡེ་གེའི་དབྱིབས་མི་འདྲ་བ་རྣམས་ལ་གཟིགས་པར་སྣང་ངོ་། །གཉིས་པ་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བཀའ་བསྒོ་ཞིང་བྲོ་གར་གྱི་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དམ་ཅན་ལ་བཀའ་བསྒོ་བ་དང་། བྲོ་གར་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལས་ལ་བསྒོ་བའི་ཚུལ་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཕྲིན་ལས་བཞི་པོ་གང་ཡང་རུང་བའི་རྗེས་ཐོག་ཏུ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དེ། བཟའ་བཏུང་གི་ལྷག་མ་བསྡུས་ལ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཁ་ཕྲུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། དཔལ་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འདུས་པའི་སླས་ལྷ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆུང་མ་དང་བྱི་མོ་མཛའ་མོ་དང་བྲན་མོའི་ཚོགས་རྣམས་ལྷག་མའི་མཆོད་སྦྱིན་འདོད་པའི་མགྲོན་ཡིན་པས་སྦྱིན་ཏེ་ཟ་ལམ་བདུན་ཅུའི་སར་

p. 1055

བསྐྱལ་ཞིང་སྔོན་དཔལ་ཆེན་པོའི་སྤྱན་སྔར་ཁས་བླངས་པའི་རང་རང་གི་དམ་ཚིག་རྣམས་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་ནས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་གང་འདོད་པའི་ལས་དེ་བྱེད་པར་བསྒོ་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོ་བ་དངོས་ནི། སྔོན་དྲེགས་པའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་བཏུལ་བའི་ཚེ་དཔལ་ཆེན་པོ་ཧེ་རུ་ཀ་ཤིན་ཏུ་གདུག་ཅིང་གཏུམ་བག་ཅན་མཛད་དེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲེགས་པ་མ་ལུས་པ་རྣམས་འདུལ་བར་མཛད་པའི་དབང་ཕྱུག་དང་བྱིན་རླབས་རྨད་པོ་ཆེ་མངའ་བས་ལྷ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་བསྡུས་ནས་དེ་དག་གི་འཁོར་དང་ཆུང་མ་དང་བུ་མོ་དང་མ་དང་ཕུ་ནུ་མོ་མ་ལུས་པ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་དང་སླས་སུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་བྱས་ཏེ། དགུགས་པ་དང་བཅིང་བ་དང་གསོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སོ་སོའི་ལས་རྣམས་དཔལ་ཆེན་པོས་རང་རང་ལ་བསྐོས་པ་དེ་ཉིད་སྔོན་ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་ཤིང་ཁས་བླངས་པའི་ལུགས་བཞིན་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་ཐོགས་པར་ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཕྱུང་བར་མཛོད་ཅིག རང་རང་གི་དམ་བཅས་པ་བཞིན་དུ་མ་བྱས་ན་སྔོན་ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་ཤིང་རང་རང་གི་མནའ་ཚིག་བོར་བའི་སྡོམ་པ་དམ་བཅས་པ་དེ་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་དམ་ཚིག་དེ་ལས་འདས་པར་གྱུར་ན་ཁྱེད་ཅག་གི་མགོ་ལུས་དང་སྙིང་ཡང་ཚལ་པ་བདུན་དུ་ཡཀྴ་མེ་འབར་གྱི་ཁྲོ་བོས་དུམ་བུར་གཏུབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་སྔགས་འཆང་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་བཅོལ་བ་བཞིན་དུ་བྱོས་ཤིག གལ་ཏེ་ལས་དེ་མངོན་དུ་མ་བྱས་ན་རང་རང་གིས་མནའ་བོར་ཞིང་ཁས་བླངས་པའི་དམོད་པ་བཞིན་རུལ་མྱགས་ཚིག་ནས་རྡོ་རྗེའི་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དམ་ཚིག་ལ་གནས་པར་གྱུར་པའི་ཕྲིན་ལས་ཅི་འདོད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བྱ་བ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་ཅག་གི་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་བུ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་སྐྱོངས་ཤིག་དང་། དེའི་མཐུས་ཁྱེད་ཅག་ཕྲ་མེན་མ་ཡང་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་

p. 1056

འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་བས་ཇི་ལྟར་བཅོལ་བའི་ལས་རྣམས་མངོན་དུ་བྱོས་ཞེས་བཀའ་བསྒོའོ། །གཉིས་པ་བྲོ་གར་བྱི་ཕན་ཡོན་ལ་གཉིས་ཏེ། དོན་ངོས་གཟུང་བ་དང་། དེ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་བྲོ་གར་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་ལས། གཙོ་བོ་ལྔའི་བྲོ་གར་གྱི་ཕན་ཡོན་ནི། ཁྲག་འཐུང་ཆེན་པོ་བུདྡྷ་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་སོགས་པ་བཙུན་མོ་དང་བཅས་པའི་བྲོ་གར་ལས་བཞིའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་ལྟར་གླུ་ཚིག་གི་ང་རོ་ཆེན་མོས་ནི་ཞི་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་དང་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཅི་འདོད་པར་འཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་དང་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གནས་ཀྱི་མ་མོ་བརྒྱད་ཀྱི་བྲོ་གར་གྱི་ཕན་ཡོན་ནི། །ཀ་རཱིའི་སྒྲ་ལས་བསྒྱུར་བས་མཛོད་ལྡན་ཏེ་དཀར་མོ་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་མ་བཞིའི་རྣམ་པར་གསལ་བའི༷་བྲོ་གར་དང་གླུ་ཚིག་ཆེན་མོས་ནི་སྐྱེ་འགྲོ་དབང་དུ་འདུ་བར་འདོད་ན་དབང་དུ་འདུ་བར་བྱེད་ཅིང་ཚེ་དང་ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་འདོད་ན་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྤོས་མོ་ཆེན་མོ་པུཀྐ་སཱི་ལ་སོགས་པ་མཚམས་མ་བཞིའི༷་བྲོ་གར་གླུ་ཚིག་ཆེན་མོས་ནི་དགྲ་བགེགས་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ནེ་སྟེ་ཞི་བར་འདོད་ན་ཞི་ཞིང་ལྷན་ནེར་བྱེད་ལ་སེམས་རྨུགས་ཤིང་མི་གསལ་བར་འདོད་ན་རྨུགས་པར་བྱེད་དོ། །གསུམ་པ་ཡུལ་གྱི་ཕྲ་མེན་བརྒྱད་ཀྱི་བྲོ་གར་གྱི་ཕན་ཡོན་ནི། སེང་གདོང་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་མ་བཞིའི༷་བྲོ་གར་དང་གླུ་ཚིག་ཆེན་མོས་ནི་གདུག་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་དགྲ་བགེགས་ཀུན་གྱི་ལུས་སྲོག་ལ་ཟ་བར་བྱེད་ཅིང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་མེད་པར་བྱེད་དོ། །བཞད་གདོང་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པ་མཚམས་མ་བཞིའི༷་བྲོ་གར་དང་གླུ་ཚིག་ཆེན་མོས་ནི་གདུག་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀུན་ལས་ནང་ཁྲོལ་དང་དོན་སྙིང་འབྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་གི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་

p. 1057

ཚོགས་པ་ཀུན་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་བྱེད་དོ། །བཞི་པ་དབང་ཕྱུག་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་བྲོ་གར་གྱི་ཕན་ཡོན་ནི། སླས་དང་བྱི་མོ་བྲན་མོ་ཡི་བྲོ་གར་དང་གླུ་ཚིག་ཆེན་མོས་ནི་ཕོ་ཉ་དགྲ་ལ་རྦད་ཅིང་མངག་གཞུག་ལས་ལ་གཏང་བར་བྱ་བ་སྟེ་ཕྱིར་འགལ་བྱེད་ཆམ་ལ་འབེབས་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་དང་། ནང་དུ་དངོས་གྲུབ་ཡིད་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལས་བཞི་བསྒྲུབ་པའི་གནས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཤིང་ལྗོན་པའི་ནགས་ཚལ་དང་ནི་ལྕུག་ཕྲན་གྱི་ཚལ་སྐྱེད་ཤིང་གི་ར་བ་དང་། ཤིང་སྡོང་གཅིག་གི་དྲུང་དང་ནི་མེས་རེག་སྟེ་ནགས་མེས་ཚིག་པའི་གནས་རྣམས་སུ་ཞི་བ་དང་རྒྱས་པ་དང་དབང་དང་དྲག་པོ་རྣམས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དྭངས་བ་དང་དགའ་བ་དང་ཆགས་པ་དང་ཁྲོས་པའི་ཡིད་བཞི་རིམ་པ་ལྟར་ལྡན་པས་ཀཱ་ལི་སྟེ་ཐབས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་བཞི་པོ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་ཡུམ་བཞི་དང་སྦྱར་ནས་འཆད་པ་ན་ཨཱ་ལིའི་སྒྲ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ་སྐབས་མ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པས་གཙོ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་བཞིའི་དོན་རྟོགས་པ་སྟེ་ལུང་ནོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །རང་བཞིན་གསང་བའི་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་བཞིར་གནས་པ་དེ་ཉིད་དུ་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་འབྲས་བུ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་བསྟོད་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས་ཏེ། བསྟོད་ཚུལ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། བསྟོད་པ་དངོས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཛད་པ་རྫོགས་པ་དེ་ནས་རང་སྣང་གི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་བསྟོད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ཁྲག་འཐུང་རིགས་ལྔ་འཁོར་དང་བཅས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་

p. 1058

ལ་ཤིན་ཏུ་རྔམས་པའི་མདངས་ཀྱིས་དགྱེས་པའི་གླུ་འདི་སྐད་ཅེས་བླངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རིགས་དང་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་ལ་བསྟོད་པ་དང་། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསྟོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རིགས་ལྔ་ལ་སྤྱིར་བསྟོད་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་ལས། སྐུའི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་བསྟོད་པ་ནི། ཧཱུྃ་ཞེས་པ་རྣམས་ནི་ཁྲོ་བོའི་གླུ་རྣམས་རེ་རེ་ཞིང་སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་དུ་མཚོན་ཞིང་མགོ་འདྲེན་པའོ། །དེའང་སྐུ་ནི་བདུད་དང་རཱུ་ཏྲ་ལ་སོགས་པ་དྲེགས་པ་ཅན་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་པས་གཏུམ་པོ་ཆེན་པོ་སྟེ། བསྐལ་པ་འཇིག་པའི་མེ་ལྟར་འབར་ཞིང་མེ་དཔུང་གི་ཀློང་ན་བཞུགས་པའི་སྐུ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ཉི་མ་འབུམ་གྱི་གཟི་བརྗིད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོ་ཞིང་། གདུག་པ་ཅན་བསྡིགས་པ་ཁྲོ་གཉེར་གློག་སྟོང་འགྱུ་བ་བཞིན་འཁྱུག་པ། གདུག་པ་ཅན་ཚར་གཅོད་པའི་མཆེ་བ་ཟང་ཡག་རྣོ་དཀར་བཞིས་མ་རུངས་པ་ཟ་བར་བྱེད་པའི་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོར་གནས་པའོ། །ཧོ་ནི་ངོ་མཚར་བའི་གད་མོ་སྟེ་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །གཉིས་པ་གསུང་གི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་བསྟོད་པ་ནི། ཁྲོ་བོའི་གསུང་རྔམ་པའི་ངོ་རོ་འབྲུག་སྒྲ་སྟོང་དུས་གཅིག་ལ་ལྡིར་བ་ལྟ་བུའི་གཏུམ་ཆེན་དང་དྲག་ཤུལ་རི་རབ་འབུམ་དུས་གཅིག་ཏུ་བསྙིལ་བའི་སྒྲ་སྐད་དང་མཉམ་པ། ཨ་ཨ་དང་ཧ་ཧ་དང་ཨ་ལ་ཧ་ལའི་གད་རྒྱང་ཆེན་པོ་དགོད་པ། དབུགས་ཀྱི་ཤུགས་ལས་བཤུག་པའི་འཐོར་རླུང་ཆེན་པོས་གདུག་པ་ཅན་རྣམས་འཇིགས་པས་གཡེང་བར་བྱེད་པ་ནི་དུས་མཐའི་རླུང་བས་ཀྱང་ཆེའོ། །གསུམ་པ་ཐུགས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསྟོད་པ་ནི། ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་པ་ནི་མ་རིག་པའི་ཚོགས་ལ་ཁྲོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་མངའ་བ་ནི། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་གསལ་བས་གནས་སྐབས་དུག་ལྔར་འབར་བའི་ངོ་བོ་ཡེ་

p. 1059

ཤེས་སུ་གནས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རང་མཚན་གྱི་རྩལ་ཀུན་ཏུ་འཇོམས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་ལྟོས་ནས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་དང་། ལོངས་སྐུ་ལ་ལྟོས་ནས་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་རོ་གཅིག་པའོ། །བཞི་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་བསྟོད་པ་ནི། གདུག་པ་ཅན་འདུལ་བའི་ཡོན་ཏན་མངའ་བས་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལས་སྤྲུལ་པ་དུ་མའི་ཆར་འབབ་པའི་གཞི་བྱེད་པས་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། ཐུགས་ཁྲོས་པས་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆར་ཆེན་པོ་འབེབས་ཤིང་། གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་བསམ་པ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་གཏེར་ལས་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཁྲོས་པའི་གཟུགས་སུ་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པར་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནས་ལུགས་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་གནས་སོ། །ལྔ་པ་ཕྲིན་ལས་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་བསྟོད་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བདུད་བཞི་པོ་ཀུན་གྱི་ནི་སྟོབས་འཇོམས་པས་ན་བདུད་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ནི་འཁོར་བར་འདུ་བྱེད་པས་བདུད་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་འདུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བདུད་དེ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་རྣམས་འཇོམས་ཤིང་། བདུད་དང་གཤིན་རྗེ་ལ་སོགས་པ་འཇིགས་པའི་ཚོགས་ཀྱང་རབ་ཏུ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་ཆེན་པོ་ཧེ་རུ་ཀ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བས་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོའོ། །ཡང་ན་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་བདུད་ཀུན་གྱི་ནི་བདུད་ཆེན་པོ་དགའ་རབ་དབང་ཕྱུག་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང་། བདུད་དེའི་བདུད་ནི་དྲེགས་པའི་རཱུ་ཏྲ་ཡིན་པས་འཇིགས་པའི་ཚོགས་ཆུང་མ་དང་བཅས་པ་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཉིད་དེ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོར་བཞུགས་པས་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་

p. 1060

བསྟོད་པ་ནི། ཆེ་མཆོག་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྐུ་ནི་སྐྱེ་ཤི་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་རྡོ་རྗེའི་བྲག་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ་འཇིག་འབྲལ་མེད་པས་རབ་ཏུ་སྲ་བ་ཆེན་པོ་མཚན་དཔེས་འབར་ཞིང་། གསུང་དང་ཡོན་ཏན་ནི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་ཆུ་བོས་གདུལ་བྱའི་ཚོགས་སྡུད་ཅིང་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ལ། ཐུགས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་འོད་གསལ་བ་སྟེ་ཤེས་བྱའི་ཡུལ་མ་ལུས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཅིང་ཐུགས་རྗེའི་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་འབར་བ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བའི་མ་རིག་པའི་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཕྲིན་ལས་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་གདུལ་བྱ་ལ་ཁྱབ་ཅིང་གཡོ་བར་བྱེད་པས་རླུང་སྟེ་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པ་འཐོར་ཞིང་ལས་བཞིའི་དོན་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསྟོད་པ་ལའང་གཉིས་ལས། བརྟེན་པ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསྟོད་པ་ནི། ཧཱུྃ་གཏུམ༷་ཆེ༷ན་དུས༷་མཐ༷འ་ཞེས་པ་ནས་འཇི༷གས་བྱེ༷ད་ཆེ༷ན་པོ༷་ཐི༷ག་ལེ༷་ཆེ་ཧོའི༷་བར་སྟེ། ཧེ་རུ་ཀ་རིགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོ་སོར་བསྟོད་པའོ། །རྟེན་གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་བསྟོད་པ་ནི། རྡོ༷ རྗེ༷འི་བྲག༷་ཆེ༷ན་ཀེང་རུས་ཀྱི་རི་རབ་དང་། ཆུ༷་བོ༷་རཀྟའི་རྒྱ་མཚོ་དང་། མེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ༷་རི་དང་། རླུང༷་འོག་གཞི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སྦྱར་ཏེ་བཤད་དོ། །དེ་སྐད་ཅེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆེད་དུ་གླེངས་སོ། །འབྲས་བུ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས་རང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྲོ་བོ་ལ་བསྟོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉེར་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་རྒྱུད་དམ་པར་གདམས་ནས་རྗེས་འཇུག་ལ་གཏད་པའི་ཚུལ་ལ་གསུམ་སྟེ། དོན་གྱི་འབྲེལ་དགོད་པ། ཚིག་གི་དོན་བཤད་པ། སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྩ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་

p. 1061

པ་ཆེན་པོ་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སྟེ། དེའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ལ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ། དམ་པ་དང་པོ། གདོད་མའི་མགོན་པོ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །སྟོན་པ་དེས་རང་སྣང་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་རིགས་ལྔ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འདི་ཉིད་མི་ནུབ་ཅིང་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་བརྟན་པར་གཟུང་ཤིག་ཅེས་པ་འདི་ཆེད་དུ་བརྗོད་ཅིང་ཁྱད་པར་དུ་རིག་པའི་སེམས་དཔའ་གསང་བདག་ལ་གདམས་པར་མཛད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གསང་བདག་འཆད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་གྱི། རྡོ་རྗེ་ལས་དང་། ཆོས་དང་། ཀུན་ནས་སྣང་བའི་དཔལ་ལ་གདམས་པའོ། །ཞེས་པའང་རིགས་པར་མ་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་གདམས་པས་གཞན་ལ་མ་གདམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། འོག་མིན་དུ་ཀུན་བཟང་ཉིད་རིགས་ལྔའི་གཙོ་བོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དུ་སྣང་བས་སྟོན་ཅིང་འཆད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ལ། གསང་བདག་འཁོར་དུ་སྣང་བས་འཛིན་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལམ་ཀུན་གྱི་འབྲས་བུར་གདམས་པ་དང་། གསང་བ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། གདམས་བྱ་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། གང་ལ་གདམས་པ་སྣོད་ཀྱི་ཆེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། འབྲས་བུ་རྒྱུད་དངོས་བསྟན་པ་ནི། རང་སྣང་གི་འཁོར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡབ་ཡུམ་དུ་སྣང་བ་རྣམས་ལ་ཀྱེ་ཀྱེ་ཞེས་བོས་ནས་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱོགས་བཅུ་དང་དུས་བཞིས་བསྡུས་པའི་རང་བཞིན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་དང་སེམས་དཔར་བཅས་པ་སྟེ་ཞི་ཁྲོ་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནི་གཞི་གསང་བའི་སྙིང་པོ་སྟེ། དེས་མཚོན་ནས་ལམ་དང་འབྲས་བུ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་ནི་

p. 1062

རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །གཉིས་པ་ལམ་གཞན་དེའི་རྐང་སྟེགས་སུ་བསྟན་པ་ནི། ཕྱི་གཟུང་བའི་ཡུལ་དང་ནང་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ལ་བློ་འཆེལ་ནས་སྲིད་པ་གསུམ་པོར་འཁྱམས་པའི་འགྲོ་བ་ཡིས་ཕྱི་ནང་གཞན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་བཟད་པའི་ཞགས་པས་སོ་སོར་ཟིིན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་འཇམ་དཔལ་ལ་བསྟོད་པ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་ལས་མ་གཏོགས་པའི། །འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་པ་དང་། འཇུག་པ་ལས། དང་པོར་ང་ཞེས་བདག་ལ་ཞེན་གྱུར་ཅིང་། །བདག་གི་འདི་ཞེས་དངོས་ལ་ཆགས་པ་སྐྱེས། །ཟོ་ཆུན་འཕྱན་ལྟར་རང་དབང་མེད་པ་ཡི། །འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེ་གྱུར་གང་དེ་ལ་འདུད། །ཅེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་རིམ་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་ཐེག་པ་སོ་སོའི་ས་རྣམས་དང་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་གོང་འོག་ཏུ་བཀོད་པ་ཡང་རང་བཞིན་གསང་བའི་སྙིང་པོ་འགྲོ་བའི་ལམ་སྟེགས་ཡིན་གྱི་ལམ་ཚང་ལ་མ་ནོར་བ་དངོས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་མཐར་འདིར་འཇུག་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་རྣམས་གྲངས་དུ་མ་གསུངས་པའི་དགོས་པ་ནི། དེ་ལྟ་ན་གསང་བའི་སྙིང་པོ་གཅིག་པུ་གསུངས་པས་ཆོག་མོད། ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐོ་དམན་མང་པོ་བསྟན་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དབང་པོའི་རིམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་གནས་སྐབས་གནས་པས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱིས་སོ་སོར་བསྟན་ཏེ། འདི་ཉིད་དང་པོ་ནས་གོ་བའམ་ཕྲད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་སྔོན་འགྲོ འམ་སྟེགས་སུ་བསྟན་ཏེ། ཕྱིས་འདི་དང་ཕྲད་ཅིང་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤངས་པ་དང་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ངོ་མཚར་བ་རབ་འབྱམས་མངའ་བའི་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཉིད་ཀྱི་རང་བྱུང་གི་ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཇིག་རྟེན་དུ་སྣང་བས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་

p. 1063

བྱ་བ་ནི་གང་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཀྱང་ཡོང་སྟེ་དུས་རྣམས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུའང་ལེགས་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར། །རྒྱལ་བ་རྣམ་འདྲེན་དེ་ཡིས་ཆོས་གསུངས་ཏེ། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ཞི་མཛད་ཅིང་། །མྱ་ངན་འདས་པའི་ལམ་ལ་འགོད་པར་མཛད། །ནམ་ཡང་དོན་དུ་མི་འགྱུར་མི་མངའ་སྟེ། །ཉེས་ཟད་རྫུན་གྱི་ཚིག་སྤངས་དྲང་སྲོང་ཆེ། །ཞེས་སོ། །དེས་བསྟན་པའི་ཆོས་ནི་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟིགས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ནི། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཀྱང་། །ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཁྱབ་ཅན། །ཞེས་སོ། །སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཏེ་རྫུན་སྤངས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཚད་མར་གྱུར་པ་ནི། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཉེས་པ་སྤངས་པས་བརྫུན་གྱི་ཚིག །སྨྲ་བར་མི་འགྱུར་རྒྱུ་མེད་ཕྱིར། །ཉེས་ཟད་ལུང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་དེའི་སྲས་དང་སློབ་མ་དག་གིས་རྒྱལ་བའི་བཀའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་རྣམ་བཤད་མཛད་པའང་བཀའ་བཞིན་འགྱུར་བ་ནི། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གང་ཞིག་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་འབའ་ཞིག་གི །དབང་བྱས་རྣམ་གཡེང་མེད་ཡིད་ཅན་གྱིས་བཤད། །ཐར་བ་ཐོབ་པའི་ལམ་དང་རྗེས་མཐུན་པ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་བཀའ་བཞིན་སྤྱི་བོས་བླངས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གང་ལ་གདམས་པ་སྣོད་ཀྱི་ཆེ་བ་ནི། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དམ་པ་ནི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་གསང་ཆེན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་འདི་ཡིན་ནོ། །

p. 1064

དེའང་བརྗོད་བྱ་དོན་དང་རྗོད་བྱེད་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་གཉིས་ཀ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་འདའ་བར་དཀའ་བས་ཕྱག་རྒྱར་བཤད་དེ་དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་བཞིན་ཏེ། མཉམ་སྦྱོར་ལས། །འདའ་དཀའ་དེ་བཞིན་མི་ཤིགས་པ། །རྒྱལ་བོའི་ཕྱག་རྒྱ་མཆོག་གི་རྟགས། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་མཚན་མའི་གཟུགས། །དེ་བས་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ནི་རྒྱ་དུ་མས་བཏབ་ཅིང་རང་བཞིན་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་གསང་བའི་དོན་དེ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རང་གིས་རྟོགས་ནས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་གཞན་ལ་སྨྲ་བར་གང་བྱེད་པའི་གང་ཟག་དེ་ཉིད་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡིན་ཞིང་། ཕན་པ་དང་ནུས་པའི་དབང་ཡང་ཡེ་ནས་ངང་ངམ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་འདིའི་རྒྱུད་འཆད་པ་དེ་ལ་སྟོན་པས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་སུ་དབང་བསྐུར་ཟིན་པས་ཚེ་འདི་ལ་མ་མནོས་ཀྱང་རྒྱུད་ལ་དབང་བས་བདག་དོན་དང་གཞན་དོན་བྱོས་ཤིག ང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དངོས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་དང་གསང་བ་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་མོས་ཤིང་མི་སྐྲག་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་གསང་བ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། གསང་དོན་དངོས་དང་། དེ་འཛིན་པའི་གང་ཟག་དམ་པར་ལུང་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་མཐར་ཐུག་པ་རྒྱུད་ཀྱི་དམ་པ་འདི་ལས་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མངའ་བ་ཡིན་པས་མཆོག་དམ་པར་ཟུངས་ཤིག་ཅེས་པའོ། །དེའི་དོན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་གསང་བའི་སྙིང་པོར་སངས་རྒྱས་པ་ནི་གཞིའི་རྒྱུད་དེ། རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་དོན་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པ་གཞུང་གི་ཚོགས་ལའང་

p. 1065

དོན་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་རྟག་པའི་མཐར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་མེད་པ་ཆད་པའི་མཐར་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་། ཡོད་མེད་གཉིས་ཡིན་པ་དང་མིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པས་བློ་ཡི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ནི། གསང་བའི་སྙིང་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཆོས་ཉིད་བསམ་བརྗོད་མེད་པ་ངེས་པའི་དབྱིངས་ནས་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་སྟོན་པས་བྱུང་བའོ། །དེ་སྐད་དུའང་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། ཟབ་པ་ཉིད་དེ་སྒྲོ་འདོགས་དང་། །སྐུར་བའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་དང་། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། གཞན་ལས་ཤེས་མིན་ཞི་བ་དང་། །རྣམ་རྟོག་མེད་དོན་ཐ་དད་མེད། །སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ། །དེ་ནི་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་མཁའ་ལྟར་རབ་ཞི་བ། །དོན་དམ་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །རྒྱལ་བ་རྣམ་འདྲེན་ཟག་པ་མེད་ཞི་བ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱིངས་ནས་ནི་བསྟན་པར་མཛད། །ཅེས་སོ། །རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་བ་ཞི་བ་ཡི་དོན་གྱི་ལྟ་བ་ཟབ་མོ་དང་སྤྱོད་པ་བརླང་པོ་རྣམས་སྣོད་མིན་ལ་གསང་ཞིང་སྣོད་ལྡན་ལ་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ནི། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཐུགས་ཀྱི་དབྱིངས་རུམ་ངེས་པའི་དབྱིངས་ནས་ཕྱུང་སྟེ་ལྷན་ཅིག་པའི་འཁོར་ལ་སྐལ་ལྡན་གྱི་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་གསུངས་པའོ། །གཉིས་པ་དེ་འཛིན་པའི་གང་ཟག་དམ་པར་ལུང་བསྟན་པ་ནི། རྒྱུད་འདི་འཛིན་ཅིང་སྟོན་པའི་གང་ཟག་དེ་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ནར༷་གཞན་ལ་སྟོན་པ་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་རང་ཉིད་གྲོལ་བ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གི ས་མི་ཐོགས་པར་སངས་རྒྱས་

p. 1066

སུ་ལུང་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་ང་ཡིན་དབང་ཡང་རྫོགས། །ཞེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་ལས། ཆོས་ཚུལ་འདི་ལ་གང་སྤྱོད་པ། །དེ་ནི་ཚེ་འདིར་རྫོགས་སངས་རྒྱ། །ཞེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་མེ་ལོང་ལས། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་དོན་སྟོན་ཕྱིར། །རང་སྣང་རིག་པས་མངོན་བྱས་ལ། །རིག་འཛིན་མཆོག་སྟེ་ལྷུན་གྲུབ་བའི། །ཏིང་འཛིན་ནུས་པའི་མཐུ་མེད་ཀྱང་། །ས་སྦྱོང་སེམས་དཔས་བསྐྱོད་དུ་མེད་། །བདེ་གཤེགས་ཉིད་དང་སྤྱོད་ཡུལ་གཅིག །རིག་པའི་སྐྱེས་བུའི་ལུང་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་དེ་ནི་སངས་རྒྱ ས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲས་པོ་ནི་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་འདི་ལྟ་བུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བུ་ཐུ་བོ་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་སྐྱེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གནས་སྐབས་སུ་སར་ཆུད་པ། ས་ལ་གནས་པ། སར་སྨིན་པ་གསུམ་ལ་གནས་ཤིང་། མཐར་ཐུག་འབྲས་བུའི་ས་རབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ས་ཞེས་བྱ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་མཆོག་གི་ས་ཞེས་བྱ། རིག་པ་འཛིན་པའི་ས་ཞེས་ཀྱང་བྱ། མཐར་ཐུག་པ་དེ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ང་ཡིན་ཞེས་པ་དང་སྦྱར་ན་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་རིག་པ་འཛིན་པའི་ས་ལ་གནས་པར་བསྟན་ཏེ། འཆད་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་བཟང་དངོས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་སྣང་ཡང་དོན་ལ་རྫོགས་པར་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་མི་དབུལ་པོའི་ས་འོག་གམ་ཁྱིམ་ན་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཡོད་པ་འབྱིན་པའི་རྩོལ་བ་ལ་གནས་པའི་ཚེ། དུས་དེ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་མིག་ལམ་མ་གྱུར་པས་དབུལ་པོ་བརྗོད་ཀྱང་གཏེར་ཆེན་དངོས་སུ་དབང་བར་ཐག་ཆོད་པས་འབྱོར་བ་ཅན་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། ས༷་རབ༷་རིག༷་པ༷་འཛིན༷་

p. 1067

པ༷་རང་ལ༷་གནས༷་པ་དེ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྩོལ་བ་ལ་ཞུགས་པས་ན་ས་རབ་རིག་པ་འཛིན་ལ་གནས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ཁོ་ནར་ངེས་སོ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རྟག་པ་མཐའ་བཟུང་གིས་རྒྱུད་སྡེ་ཆེན་པོ་བཤད་པར་མི་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཚིག་བརླིང་ཞིང་གང་དུ་འང་སྦྱར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། རྒྱུད་ཀྱི་སྟོན་པས་མཛད་པ་ཆེན་པོའི་བཤད་པ་རྫོགས་ནས་ཇི་ལྟར་བཞུགས་ཚུལ་སྟོན་པ་སྟེ། དེའང་མདོ་དང་རྒྱུད་སྡེ་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བཤད་པ་རྫོགས་ནས་འཁོར་རྣམས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞིང་མངོན་པར་བསྟོད་པ་ཙམ་སྟོན་ཞིང་། དེ་ནས་སྤྱོད་ལམ་གཞན་གྱིས་བཞུགས་པར་མངོན་པས་དུས་རེས་འགའ་བར་བསྟན་ལ། ཐབས་ཀྱི་ཞགས་པ་ལས། ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་ཞུགས་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུ་བས་མི་སྣང་བར་གསུངས་ཤིང་། དེ་དག་ཏུ་སྟོན་པ། བསྟན་པ། འཁོར། དུས། གནས་རྣམས་རེ་འགའ་བ་དང་། སྟོན་པ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པས་དམན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། གནས་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་སྣང་བས་བསྡུས་པ་སྟེ། ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལས་ཆེས་གསང་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པས་རང་སྣང་འོད་གསལ་དུ་བཀོད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིགས་ལྔ་ཏིལ་གྱི་གོང་བུ་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐའ་དབུས་ཁྱབ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མི་དམིགས་ཤིང་། ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་པར་དགྱེས་ནས་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ངང་གཞིར་རྫོགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དུས་བཞི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་ཞིང་ཁམས། སྣང་ཞིང་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་རང་བཞིན་ལས་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་

p. 1068

རྒྱན་ཉིད་དུ་སྔོན་ཇི་ལྟ་བར་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་འཕོ་འགྱུར་དང་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཞུགས་སོ། །ཞིང་ཁམས་གསང་བའི་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྣང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས། མཛད་པ་རྫོགས་ནས་དགོངས་པ་ལ་བཞུགས་པས་མཉེས་པ་དང་རྒྱུད་མི་ནུབ་པར་གཏད་པས་འཁོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་རྒྱུད་གང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ནི། བརྗོད་བྱ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་དོན་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་སྟོན་པས་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་རྒྱུད་ལའང་འཕགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོག་པ་ཟེར་ལ། འདི་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པའི་རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་ཡོད་པ་ལས་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ། །གཉིས་པ་ལེ་ལག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེའི་ནང་ནས་འདི་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཕྲོ་གཞིའམ་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པས་ལུང་གི་སྤྱི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་གསང་བ་ཡིན་ལ། མཆོག་ཏུ་འཕགས་ཤིང་རབ་ཏུ་ཟབ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་གསང་བའི་སྙིང་པོ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལས་ཐེག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་འཕྲོས་ཏེ་བསྟན་པས་ན་ཀུན་གྱི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་འབྲས་བུ་མཆོག་ཏུ་བསྟན་

p. 1069

པ་ནི། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་སྒྱུ་འཕྲུལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྐོར་བ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་བླ་ན་མེད་པའི༷་མཆོག་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་རྫོགས་སོ། །ཞེས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུད་དོན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་འཕགས་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་གངས་ཅན་མཚོ། །མཁའ་ལྟར་རབ་ཞི་རྙོག་པ་ཀུན་བྲལ་གདོད་ནས་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །ཇི་སྙེད་ཇི་བཞིན་གཟིགས་པའི་གསང་ཆེན་ཤིན་ཏུ་རྨད་བྱུང་མཐའ་ཡས་གང་། །རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་ལ་སྣང་བྱས་གངས་རིའི་ཁྲོད་འདིར་ཅུང་ཟད་གསལ། །དེ་དོན་མཁས་རྣམས་རིམ་པར་ལེགས་བཤད་གསེར་གྱི་དྲྭ་བས་མཛེས་བྱས་ནའང་། །ཚིག་དོན་བརྒལ་དཀའི་ཆོས་ཚུལ་རྒྱ་མཚོ་ད་དུང་ཅུང་ཟད་ཡོངས་མི་གསལ། །འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་རླབས་ཆེན་གསང་བའི་མཛོད་ཡིན་ཕྱིར། །ཀུན་གྱི་ཡུལ་མིན་མཆོག་གསང་རབ་ནི་རིགས་ལྡན་འགྲོ་བའི་ཐུགས་ལ་གནས། །གང་འདིར་བདག་བློའི་མཚོ་སྐྱེས་ཚལ་དུ་ཚིག་དོན་རྣམ་བཀྲའི་གཟུགས་སྣང་བ། །ཀུན་དགའི་ཆ་ཤས་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་དྭངས་པའི་རྫིང་བུར་ཤར་བ་བཞིན། །གསལ་ཞིང་ཡོངས་དག་དཀྱིལ་འཁོར་གང་བས་ཆུ་ནང་ཀུན་ཏུ་མཛེས་པ་ནི། །ལྷ་ཡི་ཐུགས་རྗེ་ཤིན་ཏུ་རྨད་བྱུང་ཆེས་དཀར་རོལ་བའི་ཟུང་གིས་བརྒྱན། །ཚུལ་འདི་སྐལ་བཟང་སློབ་མའི་མཆོག་གྱུར་པ། །བློ་བཟང་དགེ་བའི་འབྱུང་གནས་དམ་པ་དང་། །དད་ལྡན་གཏོང་ཕོད་སྲིད་ཞུའི་མཆོག་གྱུར་པ། །ཤཱཀྱ་ཡེ་ཤེས་བཟང་པོས་བསྐུལ་བའི་ངོར། །ཇི་བཞིན་དོན་ཉིད་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་བས། །རྒྱུད་དོན་ཟབ་མོའི་རང་བཞིན་མངོན་ཕྱུངས་ནས། །གངས་རི་ཐོད་དཀར་རིན་ཅེན་སྙིང་པོའི་མགུལ། །ཨོ་རྒྱན་རྫོང་ཞེས་བྱ་བའི་

p. 1070

གནས་སུ་བཀོད། །ཇི་བཞིན་དོན་ཉིད་དེ་ལྟར་ཕྱེ་ཡང་རྒྱུད་དོན་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་བརླིང་པས། །འགལ་འཁྲུལ་ནོར་བའི་རང་བཞིན་མཆིས་སྲིད་འཕགས་པའི་གོ་འཕང་མ་ཐོབ་ཕྱིར། །རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་བླ་མའི་ཚོགས་དང་བློ་མཆོག་མངའ་བ་ཇི་སྙེད་དང་། །ཡེ་ཤེས་ལས་གྲུབ་མཁའ་འགྲོའི་སྤྲིན་ཕུང་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོས་བཟོད་པར་མཛོད། །སྔོན་རབས་སྐྱེ་བར་ཀྃ་རུའི་ཤར་ཕྱོགས་བྷེ་ལ་ཧེ་ཏའི་ནགས་ཁྲོད་དུ། །མ་ཧཱ་མི་ཏྲ་པདྨའི་རྗེས་སློབ་ཕྱི་ནང་གྲུབ་པའི་དོན་ཀུན་ཤེས། །དེ་ལས་འདིར་འོངས་མདོ་རྒྱུད་གསལ་བའི་བློ་གྲོས་དམ་པ་ངང་གིས་གྲུབ། །ཟབ་དོན་སྙིང་པོའི་བདུད་རྩིས་རབ་བརླན་ངེས་གསང་སྙིང་པོའི་ཚུལ་འདིར་མོས། །ད་ནི་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་ཆེན་གཏེར། །ཕན་བདེའི་འོད་སྟོང་མངའ་བའང་ནུབ་ཏུ་ཉེ། །ལེགས་ལྡན་འགྲོ་བའི་མིག་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ཟུམ། །གང་ནའང་ཆོ ས་ཚུལ་འདི་འདྲ་དཀོན་པས་ན། །ཐོས་བསམ་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་ནན་ཏན་བསྐྱེད། །ནམ་ཡང་མི་རྟག་སྐྱེས་བུའི་ཚེ་འགྲོ་སྟེ། །ཝུ་བ་བརྡོལ་འདྲ་སོ་སོར་འཇིག་གྱུར་ཅིང་། །སྲིད་པའི་བདེ་སྡུག་འཁོར་མོར་འཁྱམས་པ་ན། །འཁོར་བའི་གྲོང་ལས་ཞི་བདེའི་ནགས་ཁྲོད་དུ། །རང་བཞིན་འདའ་བས་བརྩོན་པའི་གོ་བགོས་ཤོག །དེ་བས་རབ་ཏུ་ཐར་བའི་ལམ་ཞུགས་ཏེ། །དེ་རིང་ཉིད་ནས་སྲིད་ལ་སྐྱོ་བ་ཡིས། །དོ་མོད་ཙམ་ཡང་གནས་པའི་མཐུ་མེད་ཅེས། །ད་ལྟ་ཉིད་ནས་ངེས་པར་བསམ་འཚལ་ལོ། །མཛོ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གངས་ཅན་མཚོ། །མཚོ་གཏེར་ཟབ་མོ་ཤིན་ཏུ་རྨད་བྱུང་དྭངས། །དྭངས་པའི་འོད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀུན། །ཀུན་ནས་བརྩོན་པས་ལེགས་གྲུབ་འབད་པར་མཛོད། །དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་ཅན། །བླ་ན་མེད་པའི་བླ་མ་དམ་པ་མཉེས་

p. 1071

བྱ་ཞིང་། །དམ་ལས་མི་འདའ་དམ་ཚིག་སྡོམ་པ་ཚུལ་བཞིན་བསྲུང་། །ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ལྷག་པའི་ཏིང་འཛིན་ཟབ་མོ་བསྒོམ། །དེ་ལྟར་ལེགས་གསུངས་ཞི་བའི་ཆོས་ཚུལ་ཚངས་པའི་རྔ་སྒྲ་སྙན་པོ་ཡིས། །མ་རིག་གཉིད་མྱོས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་རྣམས་སྐད་ཅིག་དེ་ལས་རབ་སད་དེ། །ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་གོ་འཕངས་ལ་གནས་གདོད་མའི་གཞི་ལ་མཐར་ཕྱིན་ནས། །ཆོས་སྐུའི་མཁའ་དབྱིངས་དྲི་མ་མེད་ལ་གཟུགས་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་བར་ཤོག །ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་རིགས་ལྔའི་ཞིང་དུ་མ་ལུས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཅིང་། །ཉོན་མོངས་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་ལ་དྲན་རིགས་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག །ཡེ་ནས་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་གསལ་བའི་གློ་བུར་སྒྲིབ་གཉིས་རྣམ་དག་ཅིང་། །གང་ནའང་སྲིད་ཅེས་མིང་ཙམ་མེད་ལ་ཐམས་ཅད་ཀུན་བཟང་ཉིད་གྱུར་ཅིག །ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་རང་བཞིན་གཉིས་མེད་དཔལ་ལྡན་དགའ་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ། །གདོད་ནས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཚུལ་འདི་གསལ་བར་བཀོད་པའི་ལེགས་བྱས་དེས། །འགྲོ་བས་རང་བཞིན་འབད་པ་མེད་པར་ཞི་བའི་དབྱིངས་སུ་ལེགས་གཞོལ་ཏེ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་པདྨ་འཛུམ་པར་ཤོག །དཔལ་ལྡན་ཡོན་ཏན་སྤྲིན་གྱི་བཞོན་པའི་བླ་རེ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཅན། །མཛད་པའི་རྣམ་འགྲོས་ནམ་མཁའི་འཁོར་ཁྱབ་ཕན་བདེའི་ཆར་གྱི་ཚོགས་མང་བ། །ལེགས་གསུང་རང་བཞིན་གསང་བའི་སྙིང་པོ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའི་བསོད་ནམས་དེས། །ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་སྐྱེ་རྒུ་ཡོངས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གནས་ཐོབ་ཤོག །ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྲིད་པའི་མཚོ་ལས་བརྒལ་བར་ཤོག །ས་དང་ལམ་དང་གཟུངས་དང་ཏིང་འཛིན་འགྲུབ་པར་ཤོག །གནས་སྐབས་མཐར་ཐུག་རེ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་ཤོག །དག་པའི་ཞིང་རྣམས་རྒྱལ་བའི་ཡོངས་གང་མཐོང་བར་ཤོག །

p. 1072

བགེགས་དང་སྲིན་པོ་མཁའ་འགྲོའི་གདོན་གྱི་ཚོགས་ཞི་ཞིང་། །ཚེ་དང་དཔལ་དང་སྐལ་བ་བཟང་པོས་ལེགས་འབྱོར་ཏེ། །ཞི་དང་རྒྱས་དང་དབང་དང་མངོན་སྤྱོད་འགྲུབ་པ་ཡིས། །འགྲོ་བའི་དོན་གཉིས་རིན་ཅེན་མཆོག་ལེགས་འབྱུང་བར་ཤོག །ཆོས་ཚུལ་འདི་ཡང་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་ཀྱི་བར། །འགྲོ་བའི་དོན་དུ་དེ་སྲིད་གནས་པའི་དོན་བྱེད་ཅིང་། །ཉི་ཟླའི་མཆོག་དང་ནོར་བུ་དཔག་བསམ་བུམ་མཆོག་བཞིན། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མཛད་པ་ཆེན་པོས་ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་ཤོག །གངྒཱའི་ཆུ་བོ་རྒྱུན་རིང་ཇི་བཞིན་འདིས་ཀྱང་གཞན་ཕན་རྒྱུན་རིང་ཞིང་། །འོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་མཆོག་བཞིན་ཉོན་མོངས་གདུང་བ་སེལ་བ་དང་། །ཡིད་བཞིན་རིན་ཅེན་སྤྲིན་གྱི་ཚོགས་བཞིན་འདོད་དགུའི་རེ་བ་རྣམས་སྐོང་ཞིང་། །ས་ཆེན་གླིང་བཞི་སྣང་བྱེད་མཆོག་བཞིན་ཡིད་མཁའི་མུན་པ་སེལ་བར་ཤོག །ཆོས་ཚུལ་སྟོན་ཀའི་རི་བོང་འཛིན་གཟུགས་ལེགས་བཤད་རྒྱུ་སྐར་ཕྲེང་བ་ཅན། །དོན་རྣམས་གསལ་བའི་འོད་དཀར་གྱིས་མཛེས་བློ་གསལ་ཀུནྡའི་ཁ་འབྱེད་པ། །ཉེས་པའི་ཆ་ཤས་སྒྲིབ་པ་མེད་ཅན་མ་རིག་མུན་པ་སེལ་བའི་དཔལ། །བློ་གྲོས་རྟ་ལྔའི་བཞོན་པས་རབ་བསྐྱོད་སྐལ་ལྡན་འགྲོ་བའི་སྣང་བྱེད་ཡིན། །གང་རྣམས་ཕྱི་ནང་དོན་རྣམས་ཤེས་འདོད་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོར་གནས་བཅས་ཏེ། །ཇི་བཞིན་དོན་ཉིད་རྣམ་དཔྱོད་མིག་གིས་དེ་བཞིན་ལེགས་པར་བལྟ་འདོད་པ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཚུལ་འདི་མཐོང་ན་དགའ་བའི་བློ་གྲོས་ཆེར་འཕེལ་ཅིང་། །གྲགས་དང་མ་གྲགས་ཚིག་དོན་རྣམ་བཀྲའི་ཚུལ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་འགྱུར། །རྒྱུད་དོན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་བརྒལ་འདོད་པས། །ལེགས་བཤད་རིན་ཅེན་གྲུ་བོ་འདིར་ཞུགས་ཏེ། །དོན་ཟབ་བ་དན་ཕྱོགས་ཡངས་བརྐྱང་བྱས་ནས། །ཚིག་དོན་ཇི་

p. 1073

བཞིན་དོན་གཉིས་བླང་བར་རིགས། །འདིར་ནི་རྒྱུད་དོན་འོ་མའི་ཆུ་གཏེར་མཆོག །བདག་བློའི་རྣམ་དཔྱོད་བཟང་པོས་ལེགས་བསྲུབས་ཏེ། །སྙིང་པོའི་རང་བཞིན་བཅུད་དུ་རབ་བསྡུས་ནས། །ཕྱི་རབས་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་སྣང་བར་བྱས། །ཕྱོགས་ཙམ་མ་ཡིན་དོན་ཀུན་གསལ་བ་ཡིན། །གྲགས་ཕྱིར་མ་ཡིན་གཞན་ཕན་བརྩེ་བ་ཡིན། །རྙེད་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཆོས་དོན་མཐོང་ཕྱིན་ཡིན། །ཉེས་བཤད་མ་ཡིན་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་བཀྲ་ནོར་བུའི་ཁང་བཟང་དབང་པོའི་གཞི་དང་དུས་མཚན་དང་། །ཉི་མ་རྣམ་བཀྲ་དཀར་བའི་མཆོག་དང་ཟླ་ཟེར་བདུད་རྩིའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ། །གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་དེ་ཉིད་ལེགས་མཚོན་མཆོག་གསང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན། །མ་ལུས་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དམ་པ་ཡིན། །འོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་རེག་པདྨའི་དྲྭ་བས་ཆེར་མཛེས་ཤིང་། །བདུད་རྩིའི་ལྷ་དང་མིའམ་ཅིས་མཆོད་ཤིན་ཏུ་གསང་བའི་མཛོད་མངའ་བ། །རྒྱལ་བའི་ཡུམ་གྱུར་ཀུན་གྱི་འབྲས་བུ་གསང་བའི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བའི་ལམ། །དེ་ཉིད་ལེགས་གསུངས་རྒྱ་ཆེའི་ཚུལ་ལ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་བསྔགས། །ལམ་འདིར་ཞུགས་རྣམས་ཀུན་ལས་མཆོག་གྱུར་ས་རབ་རིག་པ་འཛིན་ལ་གནས། །ལྷ་མིའི་འཇིག་རྟེན་མཆོག་གི་གཙོ་དང་དྲང་སྲོང་གྲུབ་པས་ཕྱག་བྱས་ཤིང་། །དོན་གཉིས་འབྲས་བུ་ཚེ་འདིར་འབྱོར་བས་ཞིང་གི་དམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་འབྱུང་བའི་མཛོད་ནི་རྣམ་བཤད་རྒྱ་མཚོ་འདི་ཡིན་པས། །ཐར་འདོད་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཚུལ་མཆོག་འདི་གཙུག་གི་རྒྱན་དུ་གུས་པས་གཟུང་། །དགེ་ལེགས་ཡིད་བཞིན་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་ནི་འཇིག་པའི་སྣང་བ་རྒྱ་ཆེ་བ། །འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ནས་འཁྲུག་ཅིང་ཞིང་རྣམས་བྱེ་བ་གསལ་བར་བྱེད། །མ་ལུས་དེ་དག་ལམ་ལྡན་འདིར་བརྟེན་ལེགས་པའི་འབྲས་བུ་མཆོག་འགྲུབ་སྟེ། །ཕྱོགས་བཅུའི་

p. 1074

མགོན་པོས་རབ་ཏུ་དགོངས་ཤིང་ཀུན་ནས་བསྔགས་པར་མཛད་པ་ཡིན། །དཔལ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་རྣམ་བཤད་ཉི་ཟླའི་སྤྲིན་གྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཕྱོགས་བཅུའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། སྔགས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་རྒྱ་མཚོ་ལ་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་ལེགས་པར་སྦྱངས་པའི་མེ་ཏོག་རྒྱུན་ཆགས་པས་བློའི་པད་མཚོ་གང་བར་བྱས་པའི་རང་བཞིན། ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྡོ་རྗེ་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་འགྲེལ་ཆེན་དུ་མ་དང་། བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་མངོན་པར་སྣང་བའི་ཚོགས་དང་། རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་དུ་མའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་ཏེ་གཞན་ལ་ཕན་པའི་བློས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཕྱེ་ནས། འབྲུག་གི་ལོ་སྟོན་ཟླ་ར་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ཉི་མ་ཤར་བ་ལ་གངས་རི་ཐོད་དཀར་གྱི་མགུལ་དུ་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་འདི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ།

Pecha page