← Search

ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པའི་གསུང་འབུམ།

ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར།

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ།

དང་པོ། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བའི་ལེའུ།

p. 1

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །

p. 2

རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་ཧཱ་སནྡྷི་ཙིཏྟ་བི་སྲནྟ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ཞེས་བྱ་བ། དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གདོད་མའི་མགོན་པོ་ཡོན་ཏན་གང་ཆེན་མཚོ། །མཁྱེན་བརྩེའི་རང་བཞིན་གཏིང་མཐའ་དཔག་ཡས་ཤིང་། །རྒྱལ་བ་རྒྱལ་སྲས་ཡིད་བཞིན་འབྱུང་བའི་གནས། །ཕན་བདེའི་སྤྲིན་ཕུང་འཕྲོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འོད་གསལ་ཆོས་སྐུ་དྲི་མེད་རྒྱལ་བའི་ཁམས། །མ་རིག་འཛིན་པས་སྲིད་པ་འདིར་འཁྱམས་ཏེ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་མྱ་ངམ་ཐང་དཀྱིལ་ད྄ུ། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་གསོ་བྱ། །གྲོགས་དག་དལ་འབྱོར་རིན་ཆེན་སྙིང་པོའི་ལུས། །འགྲོ་དྲུག་ནང་ནས་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཇི་ལྟར་ལོང་བས་རིན་ཆེན་གཏེར་རྙེད་བཞིན། །རབ་ཏུ་དགའ་བས་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །དལ་དང་འབྱོར་བ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། །བདག་ནི་སེམས་དམྱལ་ཡི་དགས་མ་སྐྱེས་ཤིང་། །དུད་འགྲོ་ཚེ་རིང་ལྷ་དང་ཀླ་ཀློ་དང་། །ལོག་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོངས་

p. 3

ལྐུགས་པ་སྟེ། །མི་ཁོམ་བརྒྱད་པོ་དག་ལས་རབ་འདས་ཤིང་། །མི་གྱུར་ཡུལ་དབུས་སྐྱེས་དང་དབང་པོ་ཚང་། །ལས་མཐའ་མ་ལོག་གནས་ལ་དད་པ་སྟེ། །རང་འབྱོར་དམ་པ་ལྔ་ཡང་ཚང་གྱུར་ཅིང་། །སངས་རྒྱས་བྱོན་དང་ཆོས་གསུངས་བསྟན་པ་གནས། །གནས་ཕྱིར་ཞུགས་དང་གཞན་གྱིས་སྙིང་བརྩེ་བ། །གཞན་འབྱོར་ལྔ་སྟེ་དལ་འབྱོར་བཅོ་བརྒྱད་པོ། །རང་ལ་ལེགས་པར་ཚང་བའི་གནས་སྐབས་འདིར། །སྙིང་ནས་བརྩོན་པས་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །གལ་ཏེ་ཚེ་འདིར་ཕན་པ་མ་བསྒྲུབས་ན། །ཕྱིས་ནས་བདེ་འགྲོའི་སྒྲ་ཡང་མི་ཐོས་ཤིིང་། །ངན་འགྲོར་རྒྱུན་རིང་ཡང་དང་ཡང་འཁོར་ཏེ། །སྤང་བླང་མི་ཤེས་ལོག་པའི་ལམ་འགྲོ་ཞིང་། །ཐོག་མཐའ་དུས་མེད་འཁོར་བར་འཁྱམས་འཚལ་ལོ། །དེ་བས་ད་ལྟ་རང་དབང་ཡོད་དུས་འདིར། །ལེགས་པའི་ལམ་ལ་མཐུན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས། །དགེ་ཆོས་མི་ཟད་ཚོགས་གཉིས་བསྟེན་བྱས་ཏེ། །སྲིད་པའི་གྲོང་ལས་རབ་ཏུ་འདའ་བར་མཛོད། །འཁོར་བའི་ཆུ་གཏེར་ཕ་མཐའ་ཡས་འདི་ལས། །རིན་ཆེན་

p. 4

གྲུ་བོ་ཐོབ་དུས་མ་བརྒལ་ན། །གཏན་དུ་ཉོན་མོངས་སྡུག་བསྔལ་དབའ་ཀློང་དུ། །རབ་ཏུ་འཁྲུགས་ཚེ་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་བྱ། །དེ་བས་མྱུར་དུ་བརྩོན་པའི་གོ་བགོས་ཏེ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྙོག་པ་རབ་ཞིའི་ཕྱིར། །ཡེ་ཤེས་དྲི་མེད་འོད་གསལ་ལམ་འཛེགས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་ལམ་ལ་བར་ཆད་མེད་པར་མཛོད། །གང་ལ་བདེ་ལེགས་ཆོས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ། །རིན་ཆེན་དྲི་མ་མེད་པའི་སྣོད་རྙེད་ནས། །བདུད་རྩིའི་ཆོས་ཆར་བསིལ་བ་མི་འཛིན་ན། །འཁོར་བའི་གདུང་བས་རང་ཉིད་བརླག་པར་ཟད། །དཔལ་ལྡན་བདེ་ཆེན་ཕན་བདེའི་སྤྲིན་ཚོགས་ཅན། །ཡེ་ཤེས་ཆུ་བསིལ་དམ་པའི་ཆར་ཆེན་ཡང་། །དལ་འབྱོར་ས་གཞི་འགྲོ་སེམས་གཙང་མར་འབབ། །དེ་ཕྱིར་སྤྲོ་བས་སྙིང་ནས་ཆོས་མཛོད་ཅིག །ཇི་ལྟར་མཚོ་དབུས་གཡེངས་བའི་གཉའ་ཤིང་གི །བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་སྲིད་པས་ཀྱང་། །མི་ཉིད་རྙེད་དཀའ་ལྷ་མའི་སྟོན་པས་གསུངས། །དལ་འབྱོར་རིན་ཆེན་ལུས་རྙེད་སྨོས་ཅི་དགོས། །དེ་བས་དེ་རིང་ཉིད་ནས་བརྩོན་འཚལ་ལོ། །འདི་ལྟར་མི་ཡི་ལུས་རྙེད་ཙམ་པོ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་དང་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ། །རིམ་བཞིན་དགེ་སྡིག་མི་ཤེས་ཆོས་མིན་སྤྱོད། །དབང་པོ་ཚང་ཡང་མི་ལུས་ཕལ་པ་སྟེ། །ཡུལ་དབུས་སྐྱེས་ཀྱང་མཐའ་འཁོབ་ཀླ་ཀློ་ཉིད། །བསྟན་ལ་མ་ཞུགས་པ་དང་དགེ་སྡིག་འཆོལ། །ཚེ་འདི་གཉེར་ཞིང་འདུ་འཛིས་རྣམས་པར་གཡེངས་། །མི་བསྲུན་འཕྱར་ལ་ཕྱི་མ་རྒྱང་བསྲིངས་ཏེ། །ཐར་པ་མི་གཉེར་དེ་དག་ཆོས་ཐོས་ནའང་། །མཆོག་གི་ལུས་མིན་རང་བཞིན་བར་མ་སྟེ། །སྐབས་འགར་དགེ་ལ་ཅུང་ཟད་སེམས་གཞོལ་ཞིང་། །ཕལ་ཆེར་སྡིག་པས་བློ་མིག་ཁེབས་པའི་ཕྱིར། །རྟགས་ཙམ་བཟུང་བས་རང་གཞན་ཕན་ཅི་ཡོད། །དེ་དག་ཁྱིམ་པའམ་དགེ་སྦྱོང་གཟུགས་གཟུང་རུང་། །ངན་འགྲོ་རྣམས་ལས་ཅུང་ཟད་འཕགས་པའི་ཕྱིར་། །མི་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་རྒྱལ་བས་གསུངས། །རབ་མཆོག་སྐྱེ་བོ་དྲི་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྣོད། །ཐོས་བསམ་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་དབང་འབྱོར་ཞིང་། རང་ཉིད་བཏུལ་ནས་གཞན་དག་དགེ་ལ་འགོད། །སྒྲུབ་བའི་རི་རྒྱལ་རབ་ཏུ་མི་གཡོ་བ། །དྲང་སྲོང་རྒྱལ་

p. 5

མཚན་རྣམ་པ་དེ་དག་ཀུན། །ཁྱིམ་པའམ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་གཟུགས་སླ་ཡིས། །མི་ལུས་རིན་ཆེན་ལགས་པར་སྟོན་པས་གསུངས། །དེ་ཕྱིར་དམ་པ་རྣམས་ལས་ཆོས་ཐོས་ཏེ། །ཆོས་བཞིན་བསྒྲུབ་ཕྱིར་ཆོས་ལ་གནས་པ་དག །ཆོས་ལྡན་རྒྱུན་བསྲིང་ཆོས་མིན་འགོག་བྱེད་ཅིང་། །ཆོས་དོན་བསྒྲུབས་པས་ཆོས་ལ་གནས་པར་མཛོད། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་སྲིད་མཚོ་མཐར་བརྒལ་ནས། །ཞི་བའི་གླིང་དུ་མྱུར་འགྲོ་མྱ་ངན་འདའ། །གང་ཞིག་མིར་གྱུར་དགེ་གོམས་མི་བྱེད་ན། །དེ་ལས་བློ་གྲོས་བླུན་པ་གཞན་མེད་དེ། །རིན་ཆེན་གླིང་ནས་སྟོང་ལོག་བྱེད་པ་བཞིན། །དལ་འབྱོར་དོན་མེད་ཆུད་གསོན་བྱེད་པར་ཟད། །དེ་བས་རྟག་ཏུ་ཞི་བའི་ཆོས་མཛོད་ཅིག །ཆོས་ཀྱང་སེམས་ལ་རག་ལས་དེ་ཡང་ནི། །དལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་དུ་མ་ཚོགས་དུས་འདིར། །ཆོས་ཀྱི་གཙོ་བོར་རང་གི་སེམས་ཐུལ་ཅིག །འཆི་བས་འཇིགས་པའི་སྐྱེ་བ་མཐའ་མེད་དུ། །ཕོངས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཆར་བཞིན་འབབ་པ་ཡང་། །དལ་འབྱོར་དོན་མེད་རྣམ་པར་གཡེང་ལས་བྱུང་། །དེ་ཕྱིར་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བསམས་ལས་བྱུང་བས་ན། །ཉིན་མཚན་མི་དལ་བརྩོན་པས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད། །འདིར་ནི་འདྲེན་པ་མཐོང་བ་དོན་ཡོད་ཅིང་། །ཆོས་ཐོས་པ་དང་བསྒྲུབ་པའང་དོན་ཡོད་ལ། །ཚེ་འདི་དོན་ཡོད་ཕྱི་མ་འབྲས་བཅས་ཀུན། །དལ་འབྱོར་ལུས་རྙེད་ལས་བྱུང་དེ་ཡི་ཕྱིར། །རབ་ཏུ་དཀའ་བ་ཡང་དང་ཡང་སྒོམས་ཤིག །ལྷར་བཅས་འཇིག་རྟེན་དབུས་ན་འགྲོ་བའི་གཙོ། །ཉན་རང་སྲས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་མགོན་པོ་ཡིས། །འཆི་མེད་བདུད་རྩིའི་གོ་འཕང་བརྙེས་པ་ཡང་། །མི་ལུས་རིན་ཆེན་མཆོག་ལས་བྱུང་བས་ན། །ལྷ་བས་ལྷག་པའི་ལུས་ཞེས་དལ་འབྱོར་བསྔགས། །དེ་ཕྱིར་མི་ཉིད་ཐོབ་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་བདེན་མཐོང་ཡེ་ཤེས་ས། །ལྷ་མིའི་ནང་ནས་མིར་གྱུར་རྙེད་སླ་སྟེ། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་ཟབ་སྙིང་པོ་ཡང་། །མི་ཡི་ལུས་རྙེད་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་སླ། །དེ་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཆོས་ཀྱི་རྟེན། །དལ་འབྱོར་

p. 6

མི་ལུས་མཆོག་ཏུ་འཕགས་པར་གསུངས། །ཇི་ལྟར་ཕོངས་པས་ནོར་མཆོག་རྙེད་པ་ལྟར། །རྨི་ལམ་ཉིད་ཅེས་དོགས་དང་འཇིགས་བཞིན་དུ། །དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བས་དལ་འབྱོར་བསམ་པར་བྱ། །འདི་ཕྱིར་ཕན་བདེ་དམ་པའི་ཆོས་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་དགེ་ལེགས་སྙན་པའི་བདུད་རྩི་འདིས། །འགྲོ་ཀུན་དོན་མེད་གཡེང་བ་རབ་ཞི་ནས། །ནགས་མཐར་སོང་སྟེ་ཉོན་མོངས་ཚང་ཚིང་གིས། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། །དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།

གཉིས་པ། ཚེ་མི་རྟག་པའི་ལེའུ།

p. 7

དེ་ལྟར་རྙེད་དཀའི་དལ་བ་ཐོབ་གྱུར་ཀྱང་། །སྐད་ཅིག་མི་རྟག་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། །རྣམ་པར་བརྟགས་ན་སྙིང་པོ་འགའ་མེད་ལ། །དབུ་བ་རྡོས་འདྲ་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བས། །ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ངེས་པར་འཆི་བ་བསམ། །སྡུག་བསྔལ་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཀུན་གྱི་གཞི། །ཉོན་མོངས་འབྱུང་ཁུངས་ཆེར་གྱུར་ལུས་འདི་ལ། །གོས་རྒྱན་མེ་ཏོག་ཕྲེང་སོགས་བཀླུབས་གྱུར་ཅིང་། །བཟའ་བཏུང་བཟང་དགུས་མཆོད་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་ཡང་། །དུས་མཐར་མི་རྟག་འཇིག་ཅིང་འབྲལ་བ་སྟེ། །ཝ་དང་བྱ་རྒོད་ཅེ་སྤྱང་ཟས་འདི་ལ། །གཅེས་སྤྲས་རྟག་འཛིན་གཙང་བའི་སེམས་བོར་ལ། །ད་ལྟ་ཉིད་ནས་དམ་པའི་ཆོས་མཛོད་ཅིག །ས་གསུམ་འབྱོར་པ་དམ་པའི་གཞིར་གྱུར་པ། །ཚངས་དང་བདེན་འབྱུང་མིག་སྟོང་དབང་པོ་སོགས། །གྲགས་དང་བསོད་ནམས་གཟི་འོད་འབར་བ་ཡང་། །འཆི་བདག་གནས་ལས་རྒྱལ་བའི་སྐབས་མེད་ལ། །བསམ་གཏན་གྲུབ་པས་བསྐལ་པར་གནས་པ་ཡང་། །ལས་ཟད་ཚེ་ན་འཆི་བའི་སྐབས་མཆིས་ཤིང་། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་གྲུབ་པ་རིག་སྔགས་འཆང་། །མི་དབང་འགྲོ་བ་ཕལ་པ་ཇི་སྙེད་ཀྱང་། །འཆི་བས་འཇིགས་པའི་སྐྱེ་བ་ཕ་མཐའ་ཡས། །ཚེ་འདི་མི་རྟག་རོལ་བའི་ཆར་སྤྲིན་ནང་། །འཆི་བདག་གློག་གི་ཕྲེང་བ་གར་བྱེད་ཅིང་། །ཉིན་མཚན་དུས་རྣམས་འགྱུར་བའི་འཆར་འབབ་པས། །ས་གསུམ་མྱུ་གུ་ཇི་སྙེད་བརླན་པར་གྱུར། །སྣོད་བཅུད་མི་རྟག་སྲིད་པ་ཆགས་འཇིག་གི །མེ་བདུན་ཆུས་གཅིག་རླུང་གིས་འཐོར་བའི་ཚེ། །ཁོར་ཡུག་རྒྱ་མཚོ་གླིང་དང་རིས་བསྐོར་བའི། །

p. 8

ལྷུན་པོ་རིན་ཆེན་བཞི་ཡང་མི་རྟག་ཅིང་། །ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐབས། །ངེས་པར་བསམས་ཏེ་སྙིང་ནས་ཆོས་མཛོད་ཅིག །འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པར་རང་རྒྱལ་སློབ་མའི་ཚོགས། །ཐུབ་དབང་སྲས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་མགོན་པོ་རྣམས། །དངས་པའི་མཁའ་ལ་སྔོན་མེད་རི་བོང་འཛིན། །རྒྱུ་སྐར་ཕྲེང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་བཞིན། །ལྷམ་མེ་ལྷང་ངེ་ལྷན་ནེར་གསལ་བ་ཡང་། །མི་རྟག་མྱ་ངན་འདའ་ཚུལ་སྟོན་མཛད་ཅིང་། །བསྟན་པ་རིན་ཆེན་ཉི་མ་དཔག་མེད་ཀྱང་། །སྔོན་རབས་སྔོན་རབས་ནུབ་པར་གྱུར་ལ་ལྟོས། །ཆུ་ཤིང་སྙིང་པོ་མེད་འདྲ་རང་གི་ལུས། །སྒྱུ་མའི་ཁང་པ་འདྲ་བ་ཅིིས་མི་འཇིག །དེ་ཕྱིར་ངེས་པར་འཆི་དང་ནམ་འཆི་དང་། །འདིར་འཆི་འདིས་འཆི་ངེས་པ་འགའ་མེད་དེ། །ཚེ་འདི་སྣོན་མེད་རྟག་ཏུ་གོད་འགྱུར་ཞིང་། །འཆི་བའི་རྐྱེན་མང་འཚོ་བའི་ཤས་ཉུང་བས། །ཚེ་ལ་ལོང་མེད་བློ་སྣོ་བསྟུངས་བྱས་ཏེ། །དེ་རིང་ཉིད་ནས་ཆོས་ལ་བརྩོན་པར་རིགས། །འབྱུང་བཞི་འདུས་པའི་ལྡིང་ཁང་སེམས་པ་ཅན། །གཡོ་བའི་ཀུན་རྟོག་སྐྱེ་བོས་བརྒྱན་པ་ཡང་། །རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་འདུས་བྱས་འཇིགས་པའི་ཆོས། །གྲོང་ཁྱེར་རྙིང་པ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་གིས། །མྱུར་བ་ཉིད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་མཛོད་ཅིག་། ཇི་ལྟར་རླུང་དམར་ནང་ཞུགས་མར་མེ་བཞིན། །སྐད་ཅིག་མི་རྟག་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་དང་། །གློ་བུར་འཆི་རྐྱེན་དྲག་པོས་གཏུགས་པའི་ཚེ། །ཡུན་དུ་མི་གནས་ངེས་པར་འཆི་བས་ན། །ད་ལྟ་ཉིད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་མཛོད་ཅིག །འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཉེ་བར་འབྲེལ་བའི་གཉེན། །གཟུགས་དང་ལང་ཚོ་དབང་ཕྱུག་རིགས་བཟང་ཡང་། །ཐམས་ཅད་བོར་ཏེ་གཅིག་པུར་འགྲོ་དགོས་ཤིང་། །གང་གིས་མི་བསྟོངས་དཀར་ནག་རྗེས་འབྲང་བ། །དེ་ཚེ་ཆོས་ལས་སྐྱབས་གཞན་འགའ་མེད་ན། །དེང་དུས་བརྩོན་པས་ཅི་ཕྱིར་འདའ་མི་བྱེད། །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྔ་ཕྱིའི་རྒྱུད་སོམས་དང་། །སྔ་རབས་སྐྱེ་བོ་དཔག་མེད་འདས་གྱུར་ཅིང་། །ད་ལྟའི་ས་སྟེང་འགྲོ་བ་ཕལ་ཆེར་ཡང་། །ལོ་བརྒྱའི་ནང་དུ་ངེས་པར་མི་རྟག་ལ། །མ་འོངས་རྣམས་ཀྱང་ཚུལ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ། །

p. 9

རྒན་རབས་གཞོན་རབས་སྐལ་མཉམ་འདས་ལ་ལྟོས། །བདག་ཀྱང་རང་བཞིན་དེ་ལས་མ་འདས་པས། །ངེས་པར་འཆི་བ་བསམས་ནས་ཆོས་མཛོད་ཅིག །ས་གསུམ་དམྱལ་བ་སྲིད་རྩེའི་བར་དག་ན། །འཆི་བདག་གནས་ལས་ཐར་པ་འགའ་མེད་དེ། །ཀུན་ཀྱང་མི་རྟག་འགྱུར་ཞིང་སྙིང་པོ་མེད། །ཡིད་བརྟན་མི་རུང་ཤིང་རྟའི་འཕང་ལོ་འདྲ། ཁྱད་པར་མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་འཚེ་བ་མང་། །ནད་གདོན་གནོད་པ་དུ་མའི་གཞིར་གྱུར་ཅིང་། །མཚོན་དང་མེ་དང་གཡང་ས་གཅན་གཟན་དུག །རྒྱལ་པོ་དགྲ་དང་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་ཀྱིས། །འཚོ་བའི་སྲོག་འཇོམས་ཕུན་ཚོགས་འཇིག་པར་བྱེད། །འཚེ་བ་མེད་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་ཚེ་འགྲོ་སྟེ། །ཉིན་མཚན་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་འགྱུར་བས་ཀྱང་། །འཆི་བདག་གནས་སུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ནི། །འབབ་ཆུའི་ཚོགས་རྣམས་རྒྱ་མཚོར་སྙེག་པའམ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནུབ་རིར་ལྟུང་བ་བཞིན། །ཟས་བཅས་འཚོ་བའི་རྐྱེན་རྣམས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱང་། །དུག་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་བྱེད་པའི་སྐབས་མཆིས་ན། །མི་མཐུན་གནོད་མང་ཕུན་ཚོགས་ཅིས་མི་འཇིག །དེས་ན་འཆི་བའི་རྐྱེན་དུ་མ་གྱུར་མེད། །གར་འཆི་ཅིས་འཆི་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་ཀྱི། །དོན་མེད་སླུ་བ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་སྤོངས་ལ། །སྙིང་ནས་མི་རྟག་འཆི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་མཛོད། །འདིར་ནི་བདག་གིས་དལ་འབྱོར་གྲུ་རྙེད་ཅིང་། །བླ་མའི་མན་ངག་གྲུ་འཛིན་ཡོད་བཞིན་དུ། །སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་བརྒལ་ཕྱིར་མི་བརྩོན་ན། །དེ་ལས་བསླུས་པ་འདི་ན་གཞན་མེད་དོ། །གང་ཕྱིར་སྟོན་པས་རབ་བསྔགས་རིན་ཆེན་སྣོད། །ཉེས་ཀུན་མཐར་འབྱིན་ཡང་དག་ཐོབ་བཞིན་དུ། །རང་གཞན་དོན་གཉིས་འབྱོར་པ་མི་འཛིན་ན། །འཁོར་བའི་བརྩོན་རར་རང་ཉིད་འཆིང་བར་ཟད། །ཀྱེ་མ་ཇི་ལྟར་རྡོ་ལ་འདོམས་པ་བཞིན། །འཇིག་རྟེན་ཕལ་ཆེར་བསམས་ཤིང་སྐྱོ་བ་འཕེལ། །བསྟན་པས་མི་རྟོགས་བཤད་པས་གོ་བ་མེད། །སང་ཉིན་འཆི་ཡང་རྒྱུན་རིང་རྟག་པར་འཛིན། །འཁོར་བས་མི་སྐྱོ་ངེས་འབྱུང་རྡུལ་ཙམ་མེད། །ཤེས་བཞིན་ང་རྒྱལ་གོ་བཞིན་འཁྲུལ་པ་བྱེད། །འདུ་འཛིས་གཡེངས་ལ་ཉོན་མོངས་ཆར་འབབ་པའི། །འགྲོ་ལ་ནམ་ཞིག་བདག་གིས་ཕན་ཐོགས་འགྱུར། །

p. 10

འདིར་ནི་ཉེས་པའི་ཆུ་གཏེར་བརྒལ་འདོད་ཅིང་། །ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྨད་བྱུང་བསྒྲུབ་འདོད་པས། །ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འཆི་བ་བསམ། །ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་མི་རྟག་འབའ་ཞིག་བསྒོམ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ངེས་འབྱུང་སྐྱོ་ཤས་བསྐྱེད། །དེས་ནི་འདི་ཕྱིར་ཕན་བདེའི་ཆོས་འགྲུབ་ཅིང་། །བརྩོན་འགྲུས་དྲག་པོས་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། །ཚེ་འདི་བློས་ཐོངས་བདག་འཛིན་འཁྲུལ་པ་འཇིག །མདོར་ན་ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ། །ཉེས་ཀུན་མཐར་འབྱིན་ཐར་པ་དམ་པའི་རྒྱུ། །ཆོས་ཀུན་རྩ་བ་མི་རྟག་བློ་སྣ་བསྟུངས། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཚུལ་སྤྲིན་ཀྱི་རྔ་སྒྲ་ལས། །ཕན་པའི་གདམས་ངག་ཟབ་ཅིང་སྙན་བསྒྲགས་པས། །འགྲོ་ཀུན་རྣམ་གཡེང་ཉོན་མོངས་རྟག་འཛིན་གྱིས། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། །ཚེ་མི་རྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།

གསུམ་པ། འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལེའུ།

p. 11

དེ་ལྟར་མི་རྟག་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་ཆོས། །རྣམ་པར་འགྱུར་བས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །སྡུག་བསྔལ་འགྱུར་དང་འདུ་བྱེད་ཉིད་གསུམ་གྱིས། །གྲོང་ཁྱེར་དྲུག་གི་འགྲོ་ཀུན་ཉམ་རེ་ཐག །ཇི་ལྟར་མེ་ནང་གཅན་གཟན་མི་རྒོད་ཁྲོད། །རྒྱལ་པོའི་བཙོན་རར་ཆུད་པའི་འགྲོ་བ་ལྟར། །སྡུག་བསྔལ་སྔ་ཕྱི་བརྒྱུད་མས་མནར་བཞིན་དུ། །ད་དུང་ཐར་པའི་སྐབས་མེད་སྐྱོ་བ་འཕེལ། །བདེ་ཐོབ་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་འདོད་བློ་ཡོད་ཀྱང་། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་ལ་མངོན་པར་རྒྱུག །མར་མེའི་འོད་ལ་ཕྱེ་མ་ལེབ་བཞིན་དུ། འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་སྲེད་འཛིན་པས་བསླུས། དེ་བཞིན་རི་དགས་བུང་བ་ཉ་དང་གླང་། །སྒྲ་དང་དྲི་རོ་རེག་གིས་སླུ་བ་ལྟར། །འདོད་པའི་ཡུལ་ལྔ་དག་གིས་འགྲོ་བ་བསླུས། །ནམ་ཡང་བདེ་མེད་སྡུག་བསྔལ་གྱུར་ལ་ལྟོས། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་དམྱལ་བ་ཡི་དགས་མི། །བྱོལ་སོང་རིགས་དྲུག་ཟོ་ཆུན་རྒྱུད་མོ་བཞིན། །གཅིག་ནས་གཅིག་བརྒྱུད་སྡུག་བསྔལ་ཕ་མཐའ་ཡས། །ཚེ་རབས་བགྲངས་ཚེ་སེམས་ཅན་རེ་རེས་ཀྱང་། །མཛའ་བཤེས་དགྲ་དང་བར་མིའི་ཁུར་ཁྱེར་ནས། །བདེ་སྡུག་ཕན་གནོད་

p. 12

སྦྱིན་པ་གྲངས་མཐའ་ཡས། །ཕ་ཉིད་མར་གྱུར་མ་ཉིད་སྲིང་མོ་ཉིད། །དེ་ཉིད་བུ་འགྱུར་ངེས་པ་མ་མཆིས་ཤིང་། །མཛའ་བོ་དགྲར་གྱུར་པ་ཡང་ཐུག་པ་མེད། །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྔ་ཕྱིའི་ལས་བསམས་ན། །སྐྱོ་བ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་བ་འཕེལ། །རང་ཉིད་གྲོག་སྦུར་གྱུར་པའི་ལུས་རྣམས་ཀུན། །གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ཏེ་ཕུང་པོར་བྱར་ཡོད་ན། །ལྷུན་པོ་རིན་ཆེན་བཞི་བས་ཆེས་མཐོ་ཞིང་། །ངུས་པའི་མཆི་མ་རྒྱ་མཚོ་བཞི་བས་ལྷག །སེམས་དམྱལ་ཡི་དགས་གྱུར་ཚེ་འཐུངས་གྱུར་བའི། །ཟངས་ཞུན་རྣག་ཁྲག་མི་གཙང་ཁུ་བ་རྣམས། །ཕྱོགས་མཐའ་གཏུགས་པའི་ཆུ་ཀླུང་ཆར་མི་ཕོད། །དེ་བཞིན་གཞན་རྣམས་དཔག་ཡས་ནམ་མཁའ་འདྲ། །འདོད་ཕྱིར་མགོ་དང་ཡན་ལག་བཅད་པའི་གྲངས། །འཇིག་རྟེན་རྡུལ་ཕྲན་སྙེད་ཀྱིས་ཆར་མི་ཕོད། །བྱོལ་སོང་གྲུལ་བུམ་གནོད་སྦྱིན་ལྟོ་འཕྱེ་སོགས། །འགྲོ་བའི་ཁམས་གྱུར་བདེ་སྡུག་གྲངས་མེད་མྱོང་། །ཚངས་དང་བརྒྱ་བྱིན་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་དང་། །ས་གཞི་རིན་ཆེན་བདུན་གྱིས་ལེགས་སྐྱོང་བའི། །མི་དབང་དཔལ་སྡེ་ཕུན་ཚོགས་དེ་ཐོབ་ཀྱང་། །ངན་འགྲོར་ལྟུང་བས་ཆེས་ཆེར་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཚེ་འདིར་འབྱོར་པ་མཐའ་ཡས་ཉམས་དགའ་བ། །མཐོན་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ཚེ་འཕོས་ནས། །དབུལ་བས་ཉམ་ཐག་ཡང་བྲན་ཉིད་གྱུར་པ། །རྨི་ལམ་འབྱོར་པ་གཉིད་སད་མེད་པ་བཞིན། །བདེ་སྡུག་མི་རྟག་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། །ཤིན་ཏུ་བསམས་ན་ཆེས་ཆེར་སྐྱོ་བ་འཕེལ། །དེ་བས་གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས། །འཁོར་བའི་བདེ་ལ་ཆགས་མེད་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ། །ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་འདོད་གཟུགས་གཟུགས་མེད་དེ། །སྣང་དང་ཕྱེད་སྣང་མི་སྣང་གྲོང་ཁྱེར་ན། །སྡུག་བསྔལ་འགྱུར་དང་འདུ་བྱེད་གསུམ་གྱིས་གདུངས། །སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་མཆེད་པ་ཡིས། །ཡུལ་རྣམས་བདེ་སྡུག་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་མི་འཆད། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིད་དང་སྒོ་ལྔའི་ཤེས། །རིམ་བཞིན་མཆེད་པ་མཆེད་པའི་རིམ་པ་ཡིན། །དེ་ལས་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་འབྱུང་། །རྩ་བ་མ་

p. 13

རིག་གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པ་ཅན། །ཡུལ་དང་དོན་དང་སེམས་སུ་བག་ཆགས་པས། །ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པས་འཁོར་བ་གྲུབ། །སེམས་ཉིད་འགྱུར་མེད་ཡོངས་གྲུབ་ཆོས་སྐུ་ཡང་། །མ་རིག་འཛིན་པས་ཀུན་བརྟགས་གོམས་པ་ཡིས། །མ་དག་གཞན་དབང་ལྟར་སྣང་འཁྲུལ་པ་ཅན། །ཡུལ་དོན་བདག་གཞན་གཉིས་སྣང་གཉིས་སུ་གཟུང་། །དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དཔག་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ནམ་ཞིག་འགྱུར་མེད་སེམས་ཉིད་དོན་རྟོགས་ནས། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཡོངས་གྲུབ་ལམ་བསྒོམས་པས། །དག་པ་གཞན་དབང་ཞིང་དུ་ལེགས་སོན་ཏེ། །སྲིད་པའི་གྲོང་ལས་ངལ་གསོ་བྱེད་པ་འགྱུར། །ཨེ་མ་བརྟག་དཀར་འཁོར་བའི་ཕ་མཐའ་ཡས། །སྲིད་ལམ་དུབ་པ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ནི། །གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་བདེ་བ་འགའ་མེད་དེ། །མི་དགེ་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་མི་བཟད་པ། །རང་སྣང་ལོག་པས་རྨི་ལམ་ནང་བཞིན་དུ། །འགྲོ་དྲུག་སོ་སོར་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ནི། །མེད་སྣང་འཁྲུལ་པས་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད། །རེ་ཞིག་མདོར་བསྡུས་ལུང་བཞིན་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །ཡང་སོས་ལྕགས་ཀྱི་མདག་མེ་འབར་བའི་སྟེང་། །ཕན་ཚུན་འདུས་ནས་མཚོན་གྱིས་སྲོག་དང་འབྲལ། །ཡང་སོས་སྒྲ་ཡིས་སྔར་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་བ། །ལས་ཟད་བར་དུ་དེ་ལྟར་མྱོང་འཚལ་ལོ། །ཚེ་ཚད་མི་ཡི་ལོ་གྲངས་ལྔ་བཅུ་ལ། །རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞིའི་ལྷ་ཡི་ཉིན་ཞག་གཅིག །དེ་ཉིད་སུམ་ཅུ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལོ། །ལྔ་བརྒྱས་ཡང་སོས་ཞག་གཅིག་གོང་འཕེལ་བས། །རང་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སྡུག་བསྔལ་བརྣག་དགོས་སོ། །དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་གྲངས་བཤད་པ། །མི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་དྲུག་ཁྲི་དང་། །སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་ངེས་པར་མདོ་ལས་གསུངས། །ཐིག་ནག་འབར་བའི་སོག་ལེས་གཤགས་བཞིན་འབྱར། །འབྱར་བཞིན་གཤོགས་པས་ཤིནཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ། །མི་ཡི་ལོ་བརྒྱ་རྩ་གསུམ་ཞག་གཅིག་སྟེ། །དེ་ཡི་ལོ་སྟོང་ཐིག་ནག་ཞག་གཅིག་ལ། །རང་ལོ་སྟོང་ཐུབ་མི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག །ས་ཡ་ཉིས་འབུམ་དགུ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་རྩ། །བཅུ་

p. 14

གཉིས་བར་དུ་ཐུབ་པར་སྟོན་པས་གསུངས། །བསྡུས་འཇོམས་བྲག་རི་རྟ་དང་རྔ་མོ་དང་། །སྟག་དང་སེང་གེ་ལ་སོགས་འདྲ་བའི་བར། །རྡུལ་ཕྲན་བཞིན་འཇོམས་གྱེས་པས་སྔར་བཞིན་འཚོ། །ལྕགས་ཀྱི་ལྗོངས་སུ་ཐོ་བས་རྡུལ་བཞིན་འཐག །རབ་ཏུ་བཙིར་བས་ཁྲག་གི་རྒྱུན་འབབ་པ། །མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་འཐབ་བྲལ་ཞག་གཅིག་སྟེ། །མཚེ་མའི་ཉིས་སྟོང་བསྡུས་འཇོམས་ཉིན་ཞག་གཅིག །རང་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་ཡང་མི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་འབུམ། །དྲུག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་རྩ་གཅིག་ཐུབ་པར་གསུངས། །ངུ་འབོད་འབར་བའི་མེས་འཚིག་འོ་དོད་འབོད། །ལྕགས་ཞུན་བསྐོར་བར་འཚེད་པས་སྡུག་བསྔལ་བ། །མི་ལོ་བཞི་བརྒྱ་དགའ་ལྡན་ཉིན་ཞག་གཅིག །དེ་ཡི་བཞི་སྟོང་ངུ་འབོད་ཞག་གཅིག་སྟེ། །རང་ལོ་བཞི་སྟོང་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ། །མི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་ས་ཡ་གཉིས་དང་། །བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་འབུམ་བཞི་ཁྲི་སྟོང་དང་། །བྱེ་བ་བདུན་ཕྲག་བར་དུ་ཐུབ་པའི། །འབོད་སྒྲོགས་ཆེན་པོ་ལྕགས་ཁྱིམ་འབར་བ་རུ། །འབར་བའི་མེས་བསྲེགས་གཤིན་རྗེས་འཚོག་པར་བགྱིད། །མི་ལོ་བརྒྱད་བརྒྱ་འཕྲུལ་དགའི་ཞག་གཅིག་སྟེ། །དེ་ལོ་བརྒྱད་སྟོང་ངུ་འབོད་ཆེའི་ཞག་གཅིག །རང་ལོ་བརྒྱད་སྟོང་ཉིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ། །མི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་ས་ཡ་གསུམ་དང་། །བྱེ་བ་ཕྲག་ལྔ་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་། །དྲུག་ཅུ་རྩ་དྲུག་བར་དུ་ཐུབ་པ་ཡིན། །ཚ་བ་ལྕགས་ཁང་ནང་ཞུགས་མདུང་ཐུང་གིས། །ཀླད་པ་འགེམས་ཤིང་ཐོ་བས་རབ་ཏུ་བརྡུང་། །འབར་བའི་མེ་ལྕེས་ཕྱི་ནང་ཀུན་དུ་བསྲེག །མིའི་ལོ་སྟོང་དང་དྲུག་བརྒྱ་གཞན་འཕྲུལ་ཞག །དེ་ཡི་ལོ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཚ་བའི་ཞག །རང་ལོ་ཁྲི་དང་དྲུག་སྟོང་བར་ཐུབ་པ། །མི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་ས་ཡ་བརྒྱད་དང་། །བཞི་འབུ མ་དང་ནི་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག །དྲུག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་སྙེད་མཆིས་སོ། །རབ་ཏུ་ཚ་བ་ལྕགས་ཁྱིམ་ཉིས་རིམ་ནང་། །འབར་བའི་མེ་དང་མདུང་རྩེ་གསུམ་པས་བསྣུན། །སྤྱི་བོ་ཕྲག་པ་གཉིས་བྱུང་ལེབ་མས་དཀྲིས། །ཟངས་ཆེན་ཁོལ་མར་འཚེད་པས་སྡུག་བསྔལ་བ། །ཚེ་ཚད་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཕྱེད་ཐུབ་སྟེ། །མི་ལོའི་གྲངས་

p. 15

ཀྱིས་གཞལ་བའི་ཡུལ་ལས་འདས། །འཇིག་རྟེན་ཆགས་གནས་འཇིག་སྟོངས་བསྐལ་ཆུང་བཞི། །བར་བསྐལ་གཅིག་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་བསྐལ་ཆེན་ནོ། །མནར་མེད་ལྕགས་ཁང་མེ་ལྕེ་འབར་བའི་ནང་། །སེམས་དམྱལ་ཀུ་ཅོ་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ལས། །མེ་དང་སེམས་ཅན་སོ་སོར་མཐོང་བ་མེད། །མར་མེ་འབར་བ་སྙིང་པོ་ལ་ཞེན་བཞིན། །སྲོག་གི་ཟུངས་ཙམ་མེ་ནང་དབུས་གནས་པ། །བར་བསྐལ་གནས་པའི་ཡུན་གཅིག་བརྣག་དགོས་ཏེ། །དེ་ལས་ཆེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གཞན་མེད་པས། །མནར་མེད་བསྟིར་མེད་ཅེས་སུ་བཤད་པ་ཡིན། །གོང་དུ་སྨོས་པའི་དམྱལ་བ་དེ་དག་ཀྱང་། །རིམ་བཞིན་མེ་ལྕེ་བདུན་འགྱུར་གྱིས་ཚ་ལ། །འོག་མར་སྔ་མའི་སྡུག་བསྔལ་ལྷག་དང་བཅས། །ཇི་སྲིད་ལས་མ་ཟད་པར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་། །ཉི་ཚེ་རི་དང་ལྗོན་ཤིང་ནམ་མཁའ་དང་། །བྲག་བར་མེ་ཆུ་ངེས་མེད་གནས་རྣམས་སུ། །ཉུང་ངུར་གནས་དང་འདུས་དང་གཅིག་པུར་གནས། །དེར་ནི་སྡུག་བསྔལ་གང་རུང་རེ་རེས་གདུངས། །དེ་ཕྱིར་ཉི་ཚེ་བ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། །གཞན་དག་ཚེ་དང་ཁ་ཅིག་འདུས་པ་ཉུང་། །དེ་ཡིས་ཉི་ཚེར་འདོད་པ་འཁྲུལ་པ་སྟེ། །བྲག་བར་སྡིག་གཟུགས་ཚེ་ཡང་རིང་ཡོད་ལ། །ཉི་ཚེར་གདུགས་ཚོད་འདུས་པའི་ཉན་ཐོས་གཟུགས། །ལྡ་བརྒྱ་ཕན་ཚུན་མཚོན་གྱིས་འདེབས་པར་གསུངས། །ཉེ་འཁོར་མནར་མེད་ཁང་བའི་ཕྱི་རོལ་བཞིར། །མེ་མར་མུར་དང་རོ་མྱགས་མཚོན་ཆའི་ཐང་། །ཆུ་བོ་རབ་མེད་བཞི་བཞི་བཅུ་དྲུག་གོ །མནར་མེད་སྒོ་བྱེ་སྙམ་ལས་ཕྱིར་འཐོན་པས། །འོབས་བཟང་གྲིབ་མ་མཐོང་ནས་ཕྱིན་མ་ཐག །མདག་མེ་འབར་བ་པུས་མོ་ནུབ་བརྒལ་བས། །ཤ་ཀུན་ཚིག་ནས་རུས་པ་ཀུནྡའི་མདོག །ཡངས་སོས་སྔར་བཞིན་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཡང་ནི་བསིལ་བའི་འདམ་མཐོང་ཞུགས་མཐག །རོ་མྱགས་རུལ་དྲི་ང་བའི་འདམ་བྱིང་ནས། །ལྕགས་ཟངས་གསེར་གྱི་མཆུ་ཅན་སྲིན་བུས་འབིགས། སླར་ཡང་ཐང་ཉམས་དགའ་མཐོང་ཕྱིན་མ་ཐག །སྤུ་གྲི་འབར་བས་དུམ་བུར་གཏུབས་ཤིང་འཚོ། །ནགས་འདབ་

p. 16

ཡིད་འོང་གང་དུ་ཕྱིན་པ་ལས། །རལ་གྲིའི་ནག་ཚལ་ལས་རླུང་འཁྲུག་པས་བཅོམ། །དེ་འདས་རི་བོ་རབ་ཏུ་ཉམས་དགའི་རྩེར། །སྔོན་གྱི་ཡུལ་འབོད་མཐོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་ལས། །ལྕགས་ཀྱི་ཐུར་མ་རྣོན་པོས་ཤ་ཁྲག་གཟགས། །སྟེང་དུ་སོན་ཚེ་བྱ་རྒོད་ཀླད་པ་འགེམས། །སླར་ཡང་རི་ཡི་དྲུང་ནས་འབོད་པ་སྙམ། །འཐུར་དུ་བབས་པས་ཐུར་མས་གྱེན་དུ་གཟགས། །ཐང་མཚམས་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་མཆེ་རྣོན་ཅན། །འབར་བས་འཁྱུད་དེ་ཤིིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་། ཁྱི་དང་ཅེ་སྤྱང་མང་པོས་ཟ་བར་བགྱིད། །ཡང་ནི་བསིལ་བའི་ཆུ་ཀླུང་བབ་མཐོང་ནས། །དགའ་བས་སོང་སྟེ་རབ་ཏུ་འབོག་མ་ཐག །ཐལ་ཚན་རྐེད་ནུབ་ཤ་རུས་ཚིག་གྱུར་ཅིང་། འགྲམ་གཉིས་གཤིན་རྗེའི་སྐྱེས་བུས་བསྲུང་བར་མཐོང་། །དེར་ནི་ལོ་སྟོང་མང་པོར་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་ལྟའི་དམྱལ་བར་སུ་ཞིག་འཇིགས་མི་བྱེད། །སྲིད་ན་དེ་འདྲའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད། །རང་བཞིན་ཤེས་ནས་འདའ་བའི་ཐབས་འཚལ་ལོ། །གྲང་བས་ཉམ་ཐག་པ་ཡང་རྣམ་པ་བརྒྱད། །གངས་སོགས་ཤིན་ཏུ་གྲང་བའི་གནས་དག་ཏུ། །མུན་ནག་བུ་ཡུག་འཚུབས་པས་སྦྲེབས་པའི་ལུས། །ཆུ་བུར་ཅན་དང་ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་ཅན། །གྲང་བས་སོ་འཐམས་སྨྲེ་སྔགས་ཨ་ཆུ་ཟེར། །ཀྱི་ཧུད་ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པདྨ་དང་། །པདྨ་ཆེ་ལྟར་གས་པའི་རྨ་ནང་དུ། །སྲོག་ཆགས་མཆུ་རྣོན་འབར་བས་ཟ་བ་ནི། །ཇི་སྲིད་ལས་མཐའ་གཏུགས་ཚེ་གཡོ་བར་འགྱུར། །ཚེ་ཡི་ཚད་ནི་ཀོ་ས་ལ་ཡི་ཁལ། །བཅུ་ཚད་ཉི་ཤུ་ཤོང་བའི་ཏིལ་རྫོང་ནས། །ལོ་བརྒྱར་ཏིལ་གཅིག་ཕྱུང་བས་ཟད་གྱུར་པ། །ཆུ་བུར་ཅན་ཚེ་ལྷག་མ་ཉི་ཤུར་འགྱུར། །སེམས་ལྡན་དག་གིས་སེམས་དམྱལ་འཇིག་རྟེན་ལས། །རབ་ཏུ་རྒྱལ་ཕྱིར་བརྩོན་པའི་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིག །ཡི་དགས་དབྱིངས་མཁར་རྒྱུ་བའི་དབྱིངས་གནས་པ། །ལུས་ཚེ་རྐང་ལག་ཕྲ་ཞིང་ལྟོ་བ་ཡངས། མགྲིན་པ་ཕྲ་ཞིང་ཁབ་ཀྱི་མིག་ཙམ་ཁ། །ཟས་སྐོམ་མི་རྙེད་བཀྲེས་སྐོམ་འབར་བས་གདུངས། །སྨན་ཤིང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་མཐོང་བས་བསྐམས། །

p. 17

ཕྱི་རོལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་ངན་སྐྱུགས་ཟ། །ཟས་སྐོམ་མཐོང་ཡང་བསྲུང་བར་སྣང་བ་དང་། །ནང་གི་སྒྲིབ་པས་ལྟོ་བར་མེ་འབར་ཞིང་། ཁ་ནས་མེ་ལྕེ་དུད་པར་བཅས་པ་འཐུལ། །སྤྱི་མཐུན་སྒྲིབ་པས་དབུལ་ཕོངས་འཇིགས་སྔངས་འཚེ། །ཉམ་ངའི་གནས་སུ་མགོན་མེད་སྡུག་བསྔལ་ཉེན། །མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་ཡི་དགས་འདྲེ་རྣམས་དང་། །གནོད་སྦྱིན་སྲིན་པོ་བཙན་དང་རྒྱལ་པོ་སོགས། །ལས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ། །གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། །ནད་གཏོང་མདང་འཕྲོག་ཚེ་ལ་བར་དུ་གཅོད། །ཚེ་ཚད་མི་ཡི་ཟླ་བར་ཉིན་ཞག་གཅིག །རང་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་མི་ལོ་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་། །གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་ལྟའི་རང་བཞིན་སྐྱོ་བའི་ཚུལ་མཐོང་ནས། །དོན་མཐུན་སྐྱེ་བོས་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་། །སྲིད་པར་དགའ་བའི་བློ་གྲོས་རྒྱང་བསྲིངས་ཏེ། །ངེས་པར་ཞི་བ་དམ་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་བོ། །དུད་འགྲོ་བྱིངས་གནས་ཆུ་གཏེར་བཞི་ཡི་ཁྱོན། །གཅིག་གིས་གཅིག་ཟ་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད། །གླིང་བར་མུན་ནག་རྒྱ་མཚོར་གནས་པ་ཡང་། །ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་གཅིག་ཟའི་འཚེ་བས་འཇིགས། ཁ་འཐོར་མི་ཡུལ་བྱ་དང་རི་དགས་སོགས། །རྔོན་པས་གཙེ་ཞིང་རང་རང་གནོད་པས་ཉེན། །རྟ་གླང་རྔ་མོ་ར་དང་བོང་བུ་སོགས། །བཀོལ་སྤྱད་རྡེག་འཚོག་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ཡས་ཤིང་། །ཤ་དང་པགས་པ་རུས་པའི་ཕྱིར་འཆི་བས། །རང་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་ཕ་མཐའ་མི་མངོན་ཞིང་། །ཀླུ་རྣམས་ཉིན་མཚན་ཕྱེད་མའི་བདེ་སྡུག་དང་། སྔ་དྲོ་ཕྱི་དྲོ་འགྱུར་བའི་བདེ་སྡུག་དང་། ཁ་ཅིག་གནས་སུ་བྱེ་ཚན་ཆར་འབབ་ལ། །ལ་ལ་གཅིག་པུར་གྲོགས་བྲལ་ཕོངས་པས་ཉེན། །ཕལ་ཆེར་རྨོངས་དང་མཁའ་ལྡིང་འཇིགས་ལ་སོགས། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་ལྡན། །ཚེ་ཡང་མ་ངེས་ཁ་ཅིག་ཉིན་རེ་ལ། །འཇོག་པོ་ལ་སོགས་བསྐལ་པར་གནས་པའང་གསུངས། །འདི་དག་བསམས་ནས་བྱོལ་སོང་འཇིག་རྟེན་ལས། །ཐར་འདོད་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་། །མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ལམ་བཟང་

p. 18

སྲོལ་བཏོད་ལ། །ཉིན་མཚན་བརྩོན་པས་དགེ་ལ་གཞོལ་བར་མཛོད། །མི་རྣམས་ལ་ཡང་བདེ་བའི་སྐབསས་མེད་དེ། །མྱ་ངན་ཡིད་མི་བདེ་དང་འཁྲུག་ལ་སོགས། །གཅིག་མ་སངས་པར་གཅིག་གིས་སྡུག་བསྔལ་དང་། །ཟས་སོགས་དུག་འདྲེས་ཟོས་པས་འགྱུར་བ་དང་། །ཟས་གོས་སྤྱོད་ལམ་ཉེས་པས་ནད་སོགས་སུ། །ཕྱི་མའི་སྡུག་བསྔལ་འདུ་བྱེད་མཚོན་པ་སྟེ། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་དག་དང་དེ་བཞིན་དུ། །སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་མི་སྡུག་ཕྲད་པ་དང་། །སྡུག་བྲལ་འདོད་པས་ཕོངས་དང་ཉེ་བར་ལེན། །རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་དེ། །མ་རིག་རྣམ་ཤེས་རླུང་སེམས་ཐིག་ལེར་འདུས། །མེར་ནུར་ལྟར་མཁྲང་གོར་ཉ་རུས་སྦལ་འདྲ། །རིམ་བཞིན་བདུན་ཕྲག་བདུན་དུ་ཆགས་པའི་ལུས། །མ་ཡི་ངལ་དུབ་བཀྲེས་སྐོམ་ཚ་གྲང་སོགས། །ཅུང་ཟད་ཙམ་ལའང་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད། །མུན་ནག་དོག་ཅིང་ཉམ་ང་དྲི་མི་ཞིམ། །འཁུམས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་བརྣག་དགོས་སོ། །བདུན་ཕྲག་བདུན་ནས་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་བར། །དབང་པོ་ཡན་ལག་བ་སྤུ་ལ་སོགས་འགྲུབ། །བདུན་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་བར་སྙེད་དུ། །ལུས་ཟུངས་བརྟས་དང་ཆེར་བསྐྱེད་གཡོ་བར་བྱེད། །དེ་ནས་རུས་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་བརྩིར་བའི་བར། །ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་མགོ་མཇུག་སློག་པས་བཙའ། །འཆི་བས་ཉེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསྡུས་འཇོམས་འདྲ། །བཙས་ནས་རེག་པས་པགས་པ་བཤུས་པ་བཞིན། །ཁྲུས་བྱས་ཤ་བུར་སྤུ་གྲིས་རེག་དང་མཚུངས། །རྒས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་བཟོད་དཀའ་བ། །ལང་ཚོ་ཉམས་པས་ཀུན་གྱི་ཡིད་མི་འོང་། །སྟོད་རྨད་མི་ཐེག་འཁར་བ་ལ་བརྟེན་ཅིང་། །ལུས་ཀྱི་དྲོད་ཉམས་ཟས་ཀྱང་འཇུ་བར་དཀའ། །མཐུ་སྟོབས་ཉམས་པས་འགྲོ་འདུག་བསྒུལ་བསྐྱོད་དཀའ། །འདོད་སར་མི་ཕྱིན་ལྷུ་ཚིགས་རྣམ་པར་འགྱུར། །དབང་པོ་ཉམས་པས་མིག་འགྲིབ་གཟུགས་མི་མཐོང། །སྒྲ་སྐད་མི་ཐོས་དྲི་རོ་རེག་མི་ཚོར། །དྲན་པ་མི་གསལ་གཏི་མུག་གཉིད་དུ་བྱིང། །ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཉམས་པས་ཡོན་ཏན་ཆུང་། །ཟས་

p. 19

སོགས་ཞིམ་པོའང་དེ་ལས་ལོག་པར་སྣང་། །ཚེ་ཉམས་འཆི་བས་འཇིགས་དང་འདུ་ཤེས་འཁྲུག །བྱིས་བཞིན་བཟོད་སྟོབས་ཆུང་ལ་བསྲན་མི་བཟོད། །སྣུམ་ཟད་མར་མེ་ཇི་བཞིན་མྱུར་དུ་འགྲོ། །ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་བཟོད་དཀའ་བ། །ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་འགྱུར་དང་ཡིད་མི་བདེ། །ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཡིད་དུ་མི་འོང་ཞིང་། །སྲོག་དང་བྲལ་བར་དོགས་པས་མྱ་ངན་སྐྱེ། །སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་སྨྲེ་སྔགས་འབྱིན་པར་བྱེད། །འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡང་། །ཟས་གོས་གཏམ་དང་མལ་གྱི་ཐ་མར་ཉལ། །སྲོག་ལུས་འཁོར་གཡོག་གཉེན་འདུན་ལོངས་སྤྱོད་འདོར། །གཅིག་པུ་ས་ཚུགས་མེད་པར་འགྲོ་བས་འཇིགས། །མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་། །ཡིད་དུ་མི་འོང་གནོད་འཚེའི་འཇིགས་པས་ཉེན། །བྱམས་ཤིང་སྡུག་པའི་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་ཡང་། །མྱ་ངན་སྨྲེ་སྔགས་ཡིད་མི་བདེ་བའི་གཞི། །ཡོན་ཏན་རྗེས་དྲན་འདོད་པས་གདུང་བར་བྱེད། །འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། །དོན་མ་གྲུབ་པས་སེམས་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་ལྡང་། །དབུལ་བས་ཉམ་ཐག་བཀྲེས་སྐོམ་ཡི་དགས་འདྲ། །གཟུགས་ཚོར་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་ཏེ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཡང་། །ཟག་བཅས་ཉིད་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་གྱི་གནས། །རྟེན་དང་སྣོད་དང་འབྱུང་ཁུངས་ལགས་པར་གསུངས། །དེ་ལྟར་མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ནའང། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་ཕྱིར་བདེ་བ་མེད། །དེ་ལས་ཐར་ཕྱིར་ལེགས་པའི་ཆོས་བསམས་ཏེ། །འཁོར་བའི་གནས་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་འཚལ་ལོ། །ལྷ་མིན་རྣམས་ལའང་བདེ་བའི་སྐབས་མེད་དེ། །དོན་མེད་འཐབ་རྩོད་འཁྲུག་ཅིང་ཞེ་སྡང་ལ། །ལྷ་ཡི་དཔལ་ལ་མི་བཟོད་ཕྲག་དོག་ལྡན། །གཡུལ་ངོར་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་བརྟེན་འཚལ་ལོ། །དེ་བས་དགེ་ལེགས་ཞི་བའི་འགྲོ་བ་དག །མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཐར་པའི་ཆོས་མཛོད་ཅིག །འདོད་ལྷའི་གནས་ནའང་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་དེ། །བག་མེད་འདོད་པས་མྱོས་དང་འཆི་འཕོ་ལྟུང་། །མེ་ཏོག་རྙིང་དང་སྟན་ལ་

p. 20

ཉམས་མི་དགའ། །གྲོགས་ཀྱིས་སྤོང་དང་ཕྱི་མའི་གནས་ལ་འཇིགས། །ཚོར་བ་མི་བཟད་ལྷ་ཡི་ཞག་བདུན་འབྱུང་། །ཚངས་རིས་ལ་སོགས་གཟུགས་ཁམས་བསམ་གཏན་ལྷ། །སྔ་མའི་ལས་ཟད་སྲིད་པ་འོག་མར་ལྟུང་། །འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལ། །གཟུགས་མེད་ཞི་གནས་ལས་ཟད་ཚུལ་མཐོང་ནས། །སྲིད་པ་ཕྱི་མར་འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་ལྡན། །མཐོ་རིས་ཐོབ་ཀྱང་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བས། །བསྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །འཁོར་བའི་བདེ་ལ་ཆགས་པའི་འགྲོ་བ་ཀུན། །མེ་ཡི་འོབས་སུ་སྲེད་པས་གདུངས་བར་ཟད། །འདི་ལྟར་ཐར་པ་རང་ལ་རག་ལས་ཤིང་། །ཐར་པའི་ཐབས་ནི་ལྷ་མིའི་སྟོན་པས་གསུངས། །གཞན་གྱིས་གློ་བུར་འབྱིན་པའི་སྐབས་མེད་དེ། །གཉིད་མྱོས་རྨི་ལམ་སུས་ཀྱང་དགག་མེད་བཞིན། །གལ་ཏེ་ནུས་ན་བདེ་གཤེགས་སྲས་བཅས་ཀྱི། །ཐུགས་རྗེའི་ཟེར་གྱིས་འཁོར་བ་སྟོངས་ཟིན་ངེས། །དེ་བས་རང་ཉིད་བརྩོན་པའི་གོ་བགོས་ཏེ། །ཐར་ལམ་འཛེག་ལ་བརྩོན་པའི་དུས་ལ་བབ། །གྲངས་མེད་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གིས། །གསོ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་གྱུར་བདག་ལྟ་བུ། །སྡིག་པའི་རང་བཞིན་སྲིད་ལམ་དགོན་པར་འཁྱམས། །སྔར་བཞིན་བརྩོན་པ་མེད་ན་ཡང་དང་ཡང་། །འགྲོ་དྲུག་གནས་སུ་སྡུག་བསྔལ་བྱེད་འདི་སོམས། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མཁའ་ལྟར་མཐའ་ཡས་ཤིང་། །མེ་ལྟར་མི་བཟད་ཡུལ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་ལ། །བཟོད་པའི་སེམས་ཁྱོད་གནས་མིན་སྨད་པའི་གནས། །ངོ་ཚ་མི་ཤེས་ཁྲེལ་བག་བྲལ་བ་ལ། །ཐུགས་རྗེའི་གོ་སྐབས་འཇུག་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཐབས་མཁས་མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་དེ་ཡང་ནི། །གདུལ་བྱའི་ལས་རྐྱེན་དག་ལས་འབྱུང་བར་གསུངས། །དེ་བས་རང་གི་ཉེས་ཀུན་ཤེས་བྱས་ཏེ། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྙིང་ནས་དྲན་བྱས་ལ། །བདག་དང་འགྲོ་ཀུན་སྲིད་ལས་ཐར་བྱའི་ཕྱིར། །ཞི་བའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་འཛེག་པར་གྱིས། །ད་ལྟའི་སྡུག་བསྔལ་ཅུང་ཟད་མི་བཟོད་ན། །སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་ཇི་ལྟར་བཟོད། །དེ་ལྟར་

p. 21

བཤད་ཀྱང་ཅུང་ཟད་མི་སྐྱོ་བ། །བདག་སྙིང་ལྕགས་ཀྱི་གར་བུ་ཆེན་པོའམ། །རྡོ་ཡི་ཁམས་བཞིན་སེམས་པ་མེད་པར་མངོན། །འཁོར་བ་མི་བཟད་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ཕུང་པོ། །ཉོན་མོངས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་ཀུན་ཉོན་མོངས། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ལ། །སེམས་ཤེས་སུ་ཞིག་སྲེད་པ་འཕེལ་བར་བྱེད། །དེ་བས་མྱུར་དུ་སྲིད་ལས་རྒྱལ་བར་མཛོད། །དེ་ལྟར་བདེ་འབྱུང་ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་གྱིས། །གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བ་ཇི་སྙེད་ཀུན། །བདེ་དགའི་ཤས་འཚོ་སྣ་ཚོགས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། །འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།

བཞི་པ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ལེའུ།

p. 22

དེ་ལྟར་སྲིད་པའི་བདེ་སྡུག་མཐོ་དམན་རྣམས། །སྔོན་བསགས་ལས་ལས་བྱུང་བར་ཐུབ་པས་གསུངས། །འཁོར་བར་འདུ་བྱེད་ལས་དེ་དཀར་ནག་གཉིས། །དགེ་དང་མི་དགེ་བཅུ་བཅུའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡི་རྟེན་གཞི་ཀུན་གཞི་ལུང་མ་བསྟན། །མེ་ལོང་དང་འདྲ་རྟོག་མེད་ངོ་བོའི་སྟོང་། །ཤེས་པ་གསལ་ལ་ཡུལ་དུ་མི་རྟོག་ཅིང་། །འཆར་གཞི་བྱེད་པས་མེ་ལོང་དངས་དང་འདྲ། །དེ་ལས་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་འཛིན་དབང་ཤེས་ལྔ། །རང་ངོ་མི་རྟོག་མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །དེ་རྗེས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་འབྱེད་ཤེས་པ་རྣམས། །སྐད་ཅིག་རྗེས་འཐུད་དེ་ལ་འཛིན་མི་འཛིན། །རྟོག་དང་མི་རྟོག་ཉོན་ཡིད་ཡིད་ཤེས་ཏེ། །དེ་ཡང་ཆགས་རྟོག་རགས་པའི་དགེ་སྡིག་གིས། །འདོད་པར་འདུ་བྱེད་བག་ཆགས་ཀུན་གཞིར་བརྟེན། །མི་རྟོག་གསལ་སྣང་གཟུགས་སུ་འདུ་བྱེད་ལ། །མི་རྟོག་རྩེ་གཅིག་གཟུགས་མེད་བག་ཆགས་བརྟེན། །འཁོར་བའི་རང་བཞིན་གློ་བུར་སྒྲིབ་པ་གཉིས། །དུས་རྣམས་ཀུན་དུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཡིན། །ཤེས་པ་གང་དུའང་མི་རྟོག་ཡེངས་ཐབས་ཚེ། །སྣང་ཡུལ་མི་འཛིན་རྩེ་གཅིག་ཀུན་གཞིའི་དུས། །གསལ་སྣང་གང་ལའང་དེར་འཛིན་མི་འཇུག་པ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དངས་གསལ་གཡོ་བ་མེད། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་དང་དགག་

p. 23

སྒྲུབ་གཟུང་འཛིན་གྱིས། །ཚོགས་བདུན་ཡུལ་ལ་རགས་པར་རྟོག་པ་ན། །རྣམ་ཤེས་བདུན་ཞེས་ཉེ་བར་བཏགསས་པ་ཡིན། །འདི་དག་གོམས་པས་ཁམས་གསུམ་སྲིད་པ་རུ། །སྒོ་གསུམ་འཁྲུལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་འདུ་བྱེད་ཡིན། །དེ་ཡང་འདོད་པར་ཚོགས་བདུན་གཙོ་བོ་ལ། །གཟུགས་སུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གཟུགས་མེད་དུ། །མི་རྟོག་ཀུན་གཞི་འབའ་ཞིག་གཙོ་བོར་ལྡན། །གཞན་གཉིས་འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་བག་ལ་ཉལ། །རང་རང་ས་དེར་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །འདི་ལྟར་འདོད་ན་མཚན་མོ་ཉལ་བའི་ཚེ། །ཡུལ་ལྔའི་ཤེས་པ་རིམ་གྱིས་ཡིད་དུ་ཐིམ། །དེ་ཡང་ཀུན་གཞིར་ཐིམ་པས་མི་རྟོག་པ། །རྩེ་གཅིག་སྣང་ཡུལ་མེད་པའི་ངང་དེ་ཉིད། །ཆོས་དབྱིངས་ཐིམ་པས་རང་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ། །སླར་ཡང་མཆེད་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལས། །ཡིད་ཉིད་གཅིག་པུ་ལངས་པས་རྨི་ལམ་སེམས། །སྣ་ཚོགས་དགག་སྒྲུབ་མེད་བཞིན་སྣང་བ་བྱེད། །དེ་ལས་མཆེད་པས་གཉིད་སད་ཚོགས་དྲུག་གི །རྣམ་ཤེས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པས་ལས་འདུ་བྱེད། །ཉིན་མཚན་ཁོར་ཡུག་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན། །གཟུགས་སུ་རང་སའི་ཤེས་པ་བསམ་གཏན་བཞི། །ཀུན་གཞིའི་ཤེས་ཉིད་ངང་དུ་གནས་པ་ལས། །ཡུལ་རྣམས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཕྲ་མོ་རྣམས། །སྐབས་འགར་ཉེ་བར་འབྱུང་གིས་ཕལ་ཆེར་ནི། །ཏིང་འཛིན་གོམས་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན། །གཟུགས་མེད་རང་སའི་ཤེས་པ་ཀུན་གཞིའི་ངང། །མཁའ་སོགས་རྣམ་བཞིི་ཞི་གནས་རྩེ་གཅིག་ཏུ། །ཉེ་བར་གནས་པས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཡི། །ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་ཤེས། །མིང་བཞིའི་ཕུང་པོར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་བརྟེན་ནས། །ཞི་གནས་རྩེ་གཅིག་བསྐལ་པར་མི་སད་དེ། །རྣམ་དཔྱོད་དགེ་བའི་ས་བོན་འདེབས་པའང་མེད། །དེ་ལྟར་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་སེམས་དེ་ཡང་། །སྔ་མའི་འབྲས་ཡིན་ཟད་ནས་ཚེ་འཕོ་ལ། །ངོ་བོ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་གཏི་མུག་ཕྱིར། །འཁོར་བའི་གནས་སུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྒྱུ་འབྲས། །ཡང་ཡང་བསྐྱེད་ཕྱིར་དེ་ལས་ཐར་དགོས་སོ། །འདོད་པའི་སེམས་དེ་

p. 24

གོམས་ཚུལ་ཇི་བཞིན་ཉིད། །ཡིན་ཕྱིར་མཐོ་དམན་ཐར་པའི་རྒྱུ་ཡང་བྱེད། །ཉིན་དུས་ཕལ་ཆེར་ཚོགས་བདུན་ཤེས་པ་གཙོ། །གཞན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་འཁོར་དུ་ཡོད། །དེ་ཡང་གཟུགས་འཛིན་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཏེ། །དེར་གསལ་རྟོག་བྲལ་ཆ་ནི་ཀུན་གཞིའི་ཤེས། །དེ་ཡི་མི་རྟོག་ཆ་ཉིད་ཀུན་གཞི་འོ། །ལྷག་མ་དྲུག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །གཉིད་དུ་རྩེ་གཅིག་རྨི་ལམ་སད་དུས་ན། །ཀུན་གཞི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིད་དང་ནི། །ཚོགས་དྲུག་རིམ་བཞིན་གཅིག་དང་གཉིས་གཅིག་དང་། ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་དུས་ཤེས་བྱ། །རྟེན་ཆོས་ལས་ཀྱི་རྩ་བ་མ་རིག་པ། །ངོ་བོ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ། །དེས་བསྐྱེད་སྲིད་པར་འདུ་བྱེད་དཀར་ནག་གཉིས། །འཁོར་བར་མཐོ་དམན་ལྟུང་ཕྱིར་མི་དགེ་བ། །དབྱེ་ན་བཅུ་ཉིད་སོ་སོར་སྣང་བ་ཡིན། །མི་དགེའི་ལས་བཅུ་ལུས་གསུམ་ངག་གི་བཞི། །ཡིད་གསུམ་རིམ་བཞིན་སོ་སོར་དབྱེ་བ་ནི། །སྲོག་གཅོད་བསམས་བཞིན་མ་ནོར་གཞན་བས་དལ། ཕྱོགས་མཐུན་རྡེག་འཚོག་ལ་སོགས་སྲོག་ལ་འཚེ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་གཞན་ནོར་བརྐུ་བ་སྟེ། །ཕྱོགས་མཐུན་གཡོ་སྒྱུས་ཕ་རོལ་ནོར་ལ་ལེན། །འདོད་ལོག་གཞན་གྱིས་བདག་བཟུང་ཉིིད་ལ་སྤྱོད་། །ཕྱོགས་མཐུན་བགྲོད་མིན་རྩོལ་སོགས་འཁྲིག་པའི་ཆོས། །བརྫུན་ཚིག་འདུ་བྱེད་གཞན་བསྒྱུར་ཚིག་དོན་གོ །ཕྱོགས་མཐུན་དྲང་སོགས་གཞན་སེམས་སླུ་བ་ཉིད། །ཕྲ་མ་ཕ་རོལ་འབྱེད་ཚིག་སྨྲ་བ་སྟེ། །ཕྱོགས་མཐུན་གཞན་ཚིག་གཞན་ཟློས་མི་མཐུན་བྱེད། །ངག་འཁྱལ་བསྟན་བཅོས་ངན་དང་བྲེ་མོའི་གཏམ། །ཕྱོགས་མཐུན་འབྲེལ་མེད་བརྗོད་སོགས་ཆོས་མིན་གཏམ། །ཚིག་རྩུབ་ཕ་རོལ་ཞེར་འདེབས་རྩུབ་མོའི་ཚིག །ཕྱོགས་མཐུན་འཇམ་སོགས་གཞན་ཡིད་མི་བདེའི་གཏམ། །བརྣབ་སེམས་གཞན་འབྱོར་མི་བཟོད་བདག་གིར་བྱེད། །ཕྱོགས་མཐུན་ཐོས་སོགས་ཕ་རོལ་དཔལ་ལ་བརྐམ། །གནོད་སེམས་གཞན་ལ་གནོད་འཚེས་ཞེ་སྡང་ཞིང་། །ཕྱོགས་མཐུན་ཕན་པར་མི་འདོད་ཁྲོ་བའི་སེམས། །

p. 25

ལོག་ལྟ་རྟག་ཆད་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་བལྟ། །ཕྱོགས་མཐུན་སྒྲོ་སྐུར་འདེབས་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག །ཡུལ་དང་ཀུན་སློང་བསམ་སྦྱོར་ངན་བ་ཡིས། །མི་དགེའི་ལས་བཅུ་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་ནི། །རྣམ་སྨིིན་རྒྱུ་མཐུན་དབང་དང་བྱེད་པ་བཞི། །ལས་བཅུ་ཆུང་ངུས་དུད་འགྲོ་འབྲིང་ཡི་དགས། །ཆེན་པོས་དམྱལ་བར་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་སྣིན་འབྲས། །རྒྱུ་མཐུན་གཉིིས་ལས་གང་བྱེད་དེར་སྐྱེ་བ། །བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་འབྲས་བུ་ལགས་པར་གསུངས། །མཐོ་རིས་ཐོབ་ནའང་ཚེ་ཐུང་ནད་མང་ཞིང་། །ཡོ་བྱད་མི་འབྱོར་དགྲ་དང་ཐུན་མོང་འགྱུར། །ཁྱིམ་ཐབ་མི་མཛེས་དགྲ་ཟླར་འགྱུར་བ་དང་། །སྐུར་པ་མང་ལ་གཞན་གྱིས་སླུ་བ་དང་། །གཡོག་འཁོར་མི་འདུམ་འཁོར་གཡོག་ངན་པ་དང་། །མི་སྙན་ཐོས་དང་འཐབ་མོའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར། །ཚིག་གཟུང་མི་འོས་མ་ངེས་སྤོབས་པ་དང་། །ཆོག་མི་ཤེས་དང་འདོད་པ་ཆེ་བར་འགྱུར། །ཕན་པ་མི་ཚོལ་གཞན་གྱིས་གནོད་པའི་གནས། །ལྟ་བ་ངན་དག་གཡོ་སྒྱུ་ཆེ་བ་སྟེ། །མི་དགེ་བཅུ་ལ་རིམ་བཞིན་གཉིས་གཉིས་ལྡན། །མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་འབྲས་བུ་ལགས་པར་གསུངས། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་ལ་སྨིན། །དེ་ཡང་མ་དག་གཞན་དབང་གནས་སྐབས་འདིར། །སྲོག་བཅད་པས་ནི་ས་ཕྱོགས་གཟི་བརྗིད་ཆུང་། །སྨན་ཤིང་ལོ་འབྲས་མེ་ཏོག་བཟའ་བཏུང་སོགས། །མཐུ་ཆུང་འཇུ་དཀའ་ཚེ་ལ་བར་དུ་གཅོད། །མ་བྱིན་ལེན་པས་ལོ་ཐོག་འབྲས་མི་སྨིན། །སད་སེར་མུ་གེས་འཇིགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ། །ལོག་པར་གཡེམ་པས་བཤང་གཅི་འདམ་རྫབ་ཁྲོད། །ལྗན་ལྗིན་མི་གཙང་དྲི་ང་སྐྱེ་བའི་ཡུལ། །དོག་ཅིང་ཉམ་ང་ཉམས་མི་དགའ་བར་སྐྱེ། །བརྫུན་གྱིས་ཡུལ་རྣམས་མི་མཐུན་འཇིགས་དང་བཅས། །འབྱོར་པ་གཡོ་ཞིང་གཞན་གྱིས་སླུ་བར་སྐྱེ། །ཕྲ་མས་ས་ཕྱོགས་བགྲོད་དཀའ་མཐོ་དམན་ཅན། །ངམ་གྲོགས་གཡང་ས་གཅོང་རོང་ལ་སོགས་པ། །རེག་ན་མེ་བདེ་སྣ་ཚོགས་ཡུལ་དུ་སྐྱེ། །རྩུབ་མོས་སྡོང་དུམ་རྡོག་སྲེག་ཚེར་མ་དང་། །རྡུལ་དང་ཉལ་ཉིལ་འབྲས་ངན་རྩུབ་པ་དང་། །ཚ་སྒོ་ལ་སོགས་མི་དགེའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ། །བཀྱལ་

p. 26

པས་ལོ་འབྲས་མི་སྨིན་དུས་ཚིགས་ལོག །རིང་དུ་མི་བརྟན་མི་གནས་ཡུལ་དུ་སྐྱེ། །བརྣབ་སེམས་འབྲས་སོགས་ཉུང་ཞིང་སྦུན་པ་མང་། །བཟང་པོའི་དུས་ཚིགས་འགྱུར་བ་མཐོང་བར་སྐྱེ། །གནོད་སེམས་ལོ་ཐོག་འབྲས་བུ་ཚ་ཞིང་ཁ། །རྒྱལ་པོ་ཆོམ་རྐུན་མི་རྒོད་སྦྲུལ་ལ་སོགས། །རང་བཞིན་གནོད་པ་མང་བའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ། །ལོག་ལྟས་རིན་ཆེན་འབྱུང་ཁུངས་མི་ལྡན་ཞིང་། །སྨན་ཤིང་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་ཉུང་བ་དང་། །སྐྱབས་དང་སྐྱོབས་པ་དཔུང་གཉེན་མེད་པར་སྐྱེ། །སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་མི་དགེ་བ། །གང་བྱས་དེ་ཉིད་འཕེལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད། །མདོར་ན་རང་བཞིན་མི་དགེ་བཅུ་པོ་རྣམས། །དུག་དང་འདྲ་སྟེ་གང་གིས་ལོངས་སྤྱོད་པ། །ཆེ་འབྲིང་ཆུང་ངུས་སྡུག་བསྔལ་ཆེར་བསྐྱེད་པས། །དགྲ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྤང་པ་འབད་འཚལ་ལོ། །མཐོ་རིས་འཕེན་པ་དགེ་བའི་ལས་བཅུ་ཡང་། །མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་སེམས་པ་དགེ་བ་སྟེ། །སྲོག་མི་གཅོད་དང་མ་བྱིན་ལེན་པ་སྤངས། །ལོག་པར་མི་གཡེམ་བརྫུན་དང་ཕྲ་མ་སྤོང་། །ངག་འཁྱལ་ཚིག་རྩུབ་མི་སྨྲ་བརྣབ་སེམས་མེད། །གནོད་སེམས་ལོག་ལྟ་རིང་དུ་སྤངས་པ་སྟེ། །ཆུང་ངུས་མི་དང་འབྲིང་གིས་འདོད་པའི་ལྷ། །ཆེན་པོས་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཏིང་འཛིན་འབྲེལ། །གོང་མའི་ཁམས་གཉིས་བདེ་བ་འཛིན་པར་བྱེད། །འབྲས་བུ་བཞི་སྟེ་སྔར་གྱི་ལྡོག་པའི་དཔེས། །དགེ་བཅུའི་འབྲས་བུ་མཐོ་རིས་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་དགེ་བ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་བཅུས། །བདེ་འགྲོར་འཕེན་ཞིང་རང་བཞིན་མི་དགེ་བཅུས། །ངན་འགྲོར་ལྟུང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་དཀར་ནག་ལས། །བླང་དོར་བྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་དགེ་བའི་ལམ། །ལྷ་མིའི་ཐེག་པ་ལགས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །འདིས་ནི་ཕྱི་མར་བདེ་འགྲོ་བསྒྲུབས་པས་ན། །ཐར་པའི་རྟེན་དུ་ཡང་དག་གཞག་པར་མཛད། །ལེགས་ལྡན་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་པར་མཛོད། །ཐར་པའི་དགེ་མཆོག་འཁོར་བ་རིང་དུ་བྱེད། །དེ་ཡང་སྲིད་པར་འདུ་བྱེེད་མཐོ་དམན་ལས། །དཀར་ནག་གཉིས་ཀ་ལས་འདས་ཞི་ལ་གཞོལ། །ཐར་པའི་ཆ་མཐུན་ལ་སོགས་ཟག་མེད་རྒྱུ། །དགེ་བ་བཅུ་དང་བསམ་གཏམ་གཟུགས་

p. 27

མེད་དང་། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སོགས་ལམ་ལྔས་བསྡུས། །དེ་ཡང་གང་ཟག་ཆོས་བདག་མེད་རྟོགས་ནས། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་འབྲེལ་དགེ་བ་ཡིས། །སྲིད་ཞིར་མི་གནས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་ཅིང་། །རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་མཐའ་ཡས་བསྒྲུབ་པས་ན། །རྣལ་འབྱོར་དགེ་བ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལས་འདས། །དེ་ཡང་དམིགས་བཅས་བསོད་ནམས་ཚོགས་ཡིན་ལ། །དམིགས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ཏེ་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས། །སྒྲིབ་གཉིས་སྦྱངས་ནས་སྐུ་གཉིས་མངོན་དུ་བྱེད། །དེ་ཡང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཟག་བཅས་ཏེ། །འཕགས་པའི་ཟག་མེད་མཉམ་རྗེས་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །རིམ་བཞིན་སྤྱད་པས་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ཡིན། །ཐར་པ་དགེ་བའི་རྟེན་ནི་རིགས་ཡིན་ལ། །དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། །དྲི་མེད་ཁམས་ཏེ་རང་བཞིན་གནས་པའི་རིགས། །དེ་ཡི་སྣང་ཆ་སྐུ་གཉིས་དཔེ་རྣམ་དགུ། །སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིའི་ཡེ་ནས་གནས་པ་ནི། །རྒྱས་འགྱུར་རིགས་ཞེས་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས། །རྩ་བ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་ལ། །ངོ་བོ་དུག་གསུམ་མེད་པས་དགེ་བ་ཡིན། །རིགས་དེ་སད་ལས་སེམས་གཉིས་རབ་བསྐྱེད་དུས། །སྙིང་རྗེ་མངོན་བསྒྲུབས་ཀུན་རྫོབ་བསོད་ནམས་ཚོགས། །བུམ་སོགས་གསུམ་དབང་བསྐྱེད་རིམ་དག་པ་སྟེ། །སྟོང་པ་རང་བཞིན་དོན་དམ་ཡེ་ཤེས་ཚོགས། །བཞི་པ་ཚིག་དབང་རྫོགས་རིམ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །ལེགས་པར་བསྒོམས་ཤིང་རིམ་གཉིས་སྤེལ་བ་ཡིས། །ཉོན་མོངས་ཡེ་ཤེས་གནས་གྱུར་དགེ་བ་རྣམས། །ཆེས་ཆེར་འཕེལ་བས་ཁམས་ཀྱི་སྒྲིབ་སྦྱངས་ཏེ། །ཆོས་གཟུགས་དྲི་མེད་ཉི་མ་མཐོང་བར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་ཆོས་རབ་དགེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ། །བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ལ་སོགས་སྣང་བཅས་ཚོགས། །འཇིག་རྟེན་འདས་གང་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད། །དོན་དམ་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ཏེ་མཉམ་རྗེས་ཡུལ། །ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་སྤྱད་ལས་ལེགས་དགུ་འགྲུབ། །དེ་ཡང་སྲིད་པར་འདུ་བྱེད་དགེ་བ་ལྟར། །ཞི་བར་འདུ་བྱེད་ཚུལ་གྱིས་ལས་སུ་བཤད། །སྲིད་ལས་འདའ་ཕྱིར་ལས་ལས་ཐར་པ་ལགས། །ལམ་ཞུགས་དགེ་བ་བཅུ་ཡི་འབྲས་བུ་ཡང་། །རྣམ་སྨིན་

p. 28

རྒྱུ་མཐུན་དབང་དང་བྱེད་ལས་ཏེ། །དེ་དག་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོར་སྤྱད་པ་ཡིས། །གནས་སྐབས་ལྷ་མི་མཐར་ཐུག་ངེས་ལེགས་འགྱུར། །རྒྱུ་མཐུན་བྱེད་པས་ངང་གིས་དགེ་ལ་གཞོལ། །མྱོང་བས་ཚེ་རིང་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ། །མཐུན་པའི་ཁྱིམ་ཐབ་དགྲ་ཟླ་མེད་པ་དང་། །སྐུར་པ་མི་འབྱུང་ཕན་ཚུན་མཛའ་བཤེས་བཞིན། །ཚིག་གཟུང་འོས་དང་ཀུན་གྱི་རྣ་བར་སྙན། །ཆོག་ཤེས་བྱམས་ལྡན་ལྟ་བ་བཟང་པོ་འགྱུར། །དབང་གིས་ཡུལ་བཟང་གཟི་བརྗིད་ཕུན་སུ་ཚོགས། །བཟའ་བཏུང་སྨན་སོགས་འཇུ་སླ་མཐུ་ཆེ་ཞིང་། །ཕྱོགས་གཙང་སྨན་སོགས་དྲི་ཞིམ་ངད་དང་ལྡན། །གཞན་གྱིས་མི་སླུ་འཇིགས་བྲལ་གནོད་འཚེ་མེད། །སྐྱེ་དགུ་མཐུན་དང་རེག་ན་མཆོག་ཏུ་བདེ། །དུས་ཀྱི་རྗེས་འགྲོ་ལེགས་སྨིན་འབྲས་བུས་ཕྱུག །ས་ཕྱོགས་མཉམ་ལ་མཚོ་བསིལ་རྫིང་བུས་བརྒྱན། །མེ་ཏོག་འབྲས་མང་བཟང་དགུ་འཕེལ་བ་མཐོང་། །ལོ་འབྲས་སྨིན་སོགས་རོ་མཆོག་བདའ་བ་དང་། །འབྱུང་ཁུངས་བཟང་ཞིང་དཔུང་གཉེན་ལྡན་པར་སྐྱེ། །སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་དགེ་ལས་དགེ་འཕེལ་བས། །ལེགས་དགུའི་བསམ་པ་ཡིད་བཞིན་འགྲུབ་པ་ཡིན། །གཞན་ཡང་སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཁྲིམས་ཀྱིས་བདེ། །བཟོད་པས་གཟུགས་བཟང་བརྩོན་འགྲུས་ཡོན་ཏན་བརྗིད། །བསམ་གཏན་སེམས་ཞི་བློ་ཡིས་གྲོལ་བ་འཐོབ། །བྱམས་པས་ཡིད་འོང་སྙིང་རྗེས་ཕན་པ་འགྲུབ། །དགའ་བས་ཕུན་ཚོགས་བཏང་སྙོམས་རྙོག་པ་མེད། །མདོར་ན་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་རབ་འབྲས། །གནས་སྐབས་མངོན་མཐོ་མཐར་ཐུག་ངེས་ལེགས་འགྲུབ། །འདི་ནི་ལམ་བཟང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་སྲོལ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཕུན་ཚོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །དེ་ལྟར་སྲིད་ཞིར་འདུ་བྱེད་ལས་རྣམས་ནི། །སེམས་ལ་བརྟོན་ཞིང་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་ལ། །མཁའ་བཞིན་བྱེད་པོ་མི་དམིགསས་སྤྲོས་དང་བྲལ། །བདེན་པ་གཉིས་དོན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་། །གདོད་ནས་རྣམ་དག་མེད་བཞིན་སྣང་བ་ཡི། །ལས་ནི་ཀུན་བྱེད་རི་མོ་མཁན་འདྲ་ཞིང་། །རྟག་ཏུ་རྗེས་འགྲོ་ལུས་ཀྱི་གྲིབ་མ་འདྲ། །

p. 29

གཞན་དུ་མི་འཕོ་ལུས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་བཞིན། །རང་བཞིན་བཟློག་དཀའ་ཆུ་ཀླུང་འབབ་འདྲ་ཞིང་། །མཐོ་དམན་ལྟུང་བྱེད་འགྲོ་ཀུན་དབང་པོ་འདྲ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་འདྲ་ཞིང་། །དཀར་ནག་མི་འགྱུར་ཀུནྡ་ཨུཏྤལ་འདྲ། །ལས་རྣམས་བརྟགས་ན་ངོ་བོ་འགའ་མེད་ཀྱང་། །རྨི་ལམ་བ ཞིན་དུ་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་བྱེད། །བློས་བཏགས་ལས་རྣམས་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། །རྒྱུ་འབྲས་མི་སླུ་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་ཉིད། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་པ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་སྨིན། །འདི་ནི་ཇི་སྙེད་ཇི་བཞིན་གཟིགས་པའི་ཡུལ། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་དེ་ཡིས་ལེགས་པར་གསུངས་། །གང་ཞིག་ལས་འབྲས་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དག །མུ་སྟེགས་ཆད་པར་ལྟ་བའི་སློབ་མ་སྟེ། །སྟོང་པའི་ལྟ་བ་གདེང་ཙམ་སུ་འཆར་བ། །ཆད་པའི་མཐར་ལྷུང་འོག་ནས་འོག་ཏུ་འགྲོ། །ལམ་ངན་ཞུགས་པ་དེ་དག་གནས་ངན་ལས། །ནམ་ཡང་མི་ཐར་བདེ་འགྲོ་རིང་དུ་བྱེད། །རྒྱུ་འབྲས་སྙིང་རྗེ་བསོད་ནམས་ཚོགས་འདི་དག །དྲང་དོན་བྱིས་པའི་ཆོས་ཏེ་སངས་མི་རྒྱ། །ངེས་དོན་བྱར་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དོན། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམ་ཤིག་ལོ། །ཆད་པ་ལས་ཀྱང་ཆད་པའི་ལྟ་བ་ཅན། །དམན་པ་ལས་ཀྱང་དམན་པའི་ལམ་ཞུགས་དག །རྒྱུ་ཉིད་བགག་ནས་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པ་མཚར། །ནམ་མཁའ་ཡིན་ན་བསྒོམས་ཡང་ཅི་ཞིག་དགོས། །མིན་ན་བསྒོམས་ཀྱང་ངལ་བ་དོན་མེད་དོ། །ཅང་མེད་བསྒོམས་པས་ཐར་པ་ཐོབ་འགྱུར་ན། །ནམ་མཁའི་ཡིད་ཅན་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །བསྒོམས་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་གྲུབ། །དེ་ཕྱིར་ལམ་ངན་དེ་འདྲ་རྒྱང་སྲིངས་ཤིག །ཡང་དག་ལམ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་ཏེ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་མཉམ་སྦྱོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ལས་འབྲས་ཀྱིས། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ལམ་བསྒོམས་ཏེ། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དོན། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་མཛད་པ་ནི། །དག་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཟབ་མོའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན། །དེ་བས་

p. 30

ངེས་དོན་མདོ་རྒྱུད་སྙིང་པོའི་དོན། །ཚོགས་གཉིས་ཟུང་འཇུག་རིམ་གཉིས་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱིས། །མྱུར་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །འདིར་ནི་སྲིད་པར་འདུ་བྱེད་རྒྱུ་འབྲས་ཀུན། །ཆ་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་རབ་སྤངས་ནས། །ཐར་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བྱ། །མྱུར་དུ་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ། །དེ་ལྟར་བདེ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཆར་བསིལ་བས། །འགྲོ་སེམས་ས་གཞིར་ཚོགས་གཉིས་རབ་བརྒྱས་ཏེ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཡོངས་གང་སྲིད་པ་འདིར། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། །ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།

ལྔ་པ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ལེའུ།

p. 31

དེ་ལྟར་ལས་འབྲས་མ་ནོར་ལེགས་པའི་ལམ། །དམ་པ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་ལས་འབྱུང་། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཉན་རང་ཚོགས། །བྱང་ཆུབ་གསུམ་བརྙེས་དགེ་བའི་བཤེས་ལས་བྱུང་། །སྲིད་ན་མངོན་མཐོ་བདེ་བའི་ཤས་ཐོབ་པ། །དེ་ཡང་དམ་པ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་། །དེ་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་ཙནྡན་ཤིང་ལ་འཁྲི་ཤིང་དང་། །མི་གཙང་འདམ་དུ་བརྟེན་པའི་ཀུ་ཤ་ལྟར་། །དམ་པ་བསྟེན་པས་རང་ཉིད་དམ་པར་འགྱུར། །ངན་པ་བསྟན་པས་རང་ཉིད་ངན་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་པ་དང་། །སྡིག་པའི་བཤེས་གཉེན་སྤངས་ལ་ནན་ཏན་བྱ། །དམ་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ཚུལ་དུ་ཞེ་ན། །འཇིག་རྟེན་འདྲེན་ཕྱིར་ཀུན་དང་ཆ་མཐུན་ལ། །འཇིག་རྟེན་འདས་ཕྱིར་ཀུན་དང་ཆ་མི་མཐུན། །སྒོ་གསུམ་སྤྱོད་པ་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞི་སྐུ་ཀུན་སྤྱོད་གཙང་ཞིང་སྐྱོན་མེད་ལ། །ཐེ་ཚོམ་གཅོད་མཁས་གསུང་སྙན་དྲི་མ་མེད། །ཐུགས་ནི་ཟབ་ཞི་ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་མཛོད། །ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་ཐོས་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེ། །ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེ་དགོངས་སྤྱོད་ནམ་མཁའ་འདྲ། །ཕྲིན་ལས་ཚད་མེད་འབྲེལ་ཚད་དོན་དང་ལྡན། །བྱམས་ལྡན་སྐྱོ་ངལ་སྤངས་ཤིང་རྟག་ཏུ་བརྩོན། །འགྲོ་བའི་ཁ་ལོ་གྱེན་དུ་བསྒྱུར་ལ་བརྟེན། ཁྱད་པར་གསང་སྔགས་བླ་མའི་མཚན་ཉིད་

p. 32

ནི། །དབང་དང་སྡོམ་པ་དམ་ཚིག་གཙང་ལྡན་ཞིང་། །རྒྱུད་དོན་མན་ངག་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །བསྙེན་བསྒྲུབ་ལས་སྦྱོར་འཕྲིན་ལས་མངའ་བརྙེས་ཤིང་། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ཉམས་རྟགས་དྲོད་ཚད་ཐོབ། །བརྩེ་ཆེན་ཐབས་མཁས་གདུལ་བྱ་སྨིན་གྲོལ་འགོད། །བརྒྱུད་པའི་བྱིན་རླབས་སྤྲིན་ཕུང་མ་ཡལ་བ། །དེ་འདྲའི་མཁས་གྲུབ་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་བསྟེན། །གང་གི་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་མཐའ་ཡས་ཏེ། །འགྲོ་བའི་གཉེན་གྱུར་ཕྱོགས་ཙམ་རབ་བསྔགས་ན། །སྲིད་མཚོ་སྒྲོལ་བས་གྲུ་ཆེན་མཉེན་པ་སྟེ། །ལམ་ཞུགས་རྣམས་ཀྱི་དེད་དཔོན་བླ་ན་མེད། །རྒུད་པ་སེལ་བས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་སྟེ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་མེ་འཇིལ་བདུད་རྩིའི་ཆུ། །ཆོས་ཆར་བསིལ་བས་ཆར་སྤྲིན་བཟང་པོ་སྟེ། །འགྲོ་ཀུན་དགའ་བསྐྱེད་ལྷ་ཡི་རྔ་བོ་ཆེ། །དུག་གསུམ་ནད་སེལ་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། །མ་རིག་མུན་སེལ་སྒྲོན་མེ་འོད་པོ་ཆེ། །སྐྱེ་དགུའི་བདེ་འབྱུང་དཔག་བསམ་ཤིང་ཆེན་ཏེ། འདོད་དགུ་ལྷུན་གྲུབ་རིན་ཆེན་བུམ་པ་བཟང་། །བྱམས་ཆེན་ཉི་མ་འོད་ཟེར་དཔག་མེད་དེ། །གདུང་སེལ་ཟླ་བ་ཕན་བདེའི་འོད་དཀར་ཅན། །དགོངས་ཀློང་ཡངས་པས་དྲི་མེད་མཁའ་འདྲ་ལ། །ཏིང་འཛིན་འོད་གསལ་གཟའ་སྐར་ལྷུན་གྲུབ་འདྲ། །མཁྱེན་བརྩེའི་རང་བཞིན་དཔག་མེད་མཚོ་འདྲ་ཞིང་། །ཐུགས་རྗེའི་རླབས་ཆེན་གཡོ་བས་ཆུ་ཀླུང་འདྲ། །རྣམ་གཡེང་མི་བསྐྱོད་གངས་རིའི་དཔལ་འདྲ་ཞིང་། །མཆོག་ཏུ་མི་གཡོ་རི་རྒྱལ་ལྷུན་པོ་འདྲ། །སྲིད་གནས་མི་གོས་འདམ་སྐྱེས་པད་འདྲ་ཞིང་། །ཀུན་ལ་ཐུགས་སྙོམས་བྱམས་སྡུག་ཕ་མ་འདྲ། །ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་རིན་ཆེན་གཏེར་འདྲ་ཞིང་། །འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པས་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་འདྲ། །དེ་འདྲའི་བླ་མ་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་རྗེ། །གང་ན་བཞུགས་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་མཉམ། །མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་འཁོར་བ་ཕྱིར་བསྙིལ་ཞིང་། །རླབས་ཆེན་ཕྲིན་ལས་ཁུར་ཆེན་དཔག་ཏུ་མེད། །ས་ཆེན་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་རྟེན་བཞིན་ནོ། །དཀོན་མཆོག་བཞི་པ་བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཏེ། །དཀྱིལ་འཁོར་དབང་ཕྱུག་ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་ཉིད། །སྙིགས་དུས་འགྲོ་བ་གདུལ་དཀའི་

p. 33

དོན་མཛད་པས། །གདུལ་བྱའི་ངོར་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་བས་ལྷག །དངོས་གྲུབ་རྩ་བ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལ། །སྒོ་གསུམ་ཟོལ་མེད་གཙང་མའི་སྤྱི་བོས་བསྟེན། །དེ་དག་གིས་ནི་ངན་འགྲོའི་ལམ་འགོག་ཅིང་། །བདེ་འགྲོའི་སྐས་འཛུགས་འདི་ཕྱིར་ཕན་བདེ་མཛད། །ཡང་དག་དོན་སྟོན་སེམས་རྒྱུད་བྱིན་གྱིས་རློབས། །ཚེ་འདིར་སྨིན་གྲོལ་ལམ་ལ་འགོད་པས་ན། །རྟག་བརྟན་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་དད་པ་ཡིས། །དུས་རྣམས་ཀུན་དུ་སྐྱོ་ངལ་མེད་པར་བསྟེན། །ཇི་ལྟར་ནད་པས་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་། །དམངས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འགྲོན་པོས་སྐྱེལ་མ་དང་། །ཚོང་པས་དེད་དཔོན་གྲུབ་པས་གཉེན་པ་ལྟར། །ཉོན་མོངས་ཞི་ཕྱིར་ཉེས་ཀུན་གནོད་བྲལ་ཕྱི། །སྐྱེ་ཤིས་འཇིགས་ཕྱིར་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱིར། །སྲིད་མཚོ་བརྒལ་ཕྱིར་བླ་མ་བསྟེན་པར་བྱ། །བླ་མ་སྨན་པ་གད མས་ངག་སྨན་དང་ནི། །རང་ལ་ནད་པའི་འདུ་ཤེས་ཉེར་གཞག་སྟེ། །ནན་ཏན་བརྩོན་པ་སྨན་ཉིད་བསྟེན་ཚུལ་དང་། །ཞི་བདེ་ནད་ལས་གྲོལ་བའི་འབྲས་ཐོབ་བཞིན། །བསྟེན་ཚུལ་གཞན་རྣམས་ཚུལ་དེས་དཔག་བྱས་ལ། །དག་པའི་འདུ་ཤེས་བཞི་ཡིས་བསྟེན་པར་བྱ། །གཞན་དུ་སྐལ་ངན་སློབ་མ་ཉེས་ཀུན་གཞི། །དད་དང་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་མེད་སྙིང་རྗེ་ཆུང་། །རིགས་དང་རང་བཞིན་ཀུན་སྤྱོད་སྐལ་པ་ངན། །སེམས་དང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་རགས། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་དགེ་སྡིག་བསླབ་པ་འཆལ། །སྡོམ་དང་དམ་ཚིག་མི་བསྲུང་གཉེན་པོ་མེད། །རབ་རྨོངས་བློ་གྲོས་ཆུང་ཞིང་དགང་དཀའ་བ། ཁྲོ་དང་ཚིག་རྩུན་འཕེལ་བ་དེ་དག་གིས། །བླ་མ་རི་དགས་ཆོས་ལ་གླ་རྩི་དང་། །རང་ལ་རྔོན་པ་ནན་ཏན་མདའ་འཕེན་དང་། །ཆོས་གྲུབ་འབྲས་བུ་གཞན་དུ་འཚོང་བའི་ཚུལ། །འདུ་ཤེས་ལོག་པ་ལྔ་ཡིས་བསྟེན་པ་ནི། །དམ་ཚིག་མེད་པས་འདི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ། །ལ་ལས་ཐོག་མར་མ་བརྟགས་བབ་ཅོལ་འཇུག །གསར་ངེས་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཅིང་ཕྱི་ནས་སྨོད། ཁ་ཅིག་འདྲེས་མས་ངོ་ལྐོག་ངན་གཡོའི་ཚུལ། །ཟུར་གྱིས་བླ་མ་ཉེ་

p. 34

འཁོར་སུན་འབྱིན་པ། །དེ་དག་གིས་ནི་འབྲས་བུ་མནར་མེད་ཉིད། །སྐལ་བཟང་སློབ་མ་དད་དང་ཤེས་རབ་ཆེ། །བརྩོན་འགྲུས་བག་ཡོད་དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་ལྡན། །བཀའ་ལས་མི་འདའ་སྡོམ་དང་དམ་ཚིག་བསྲུང་། །སྒོ་གསུམ་དུལ་ཞིང་སྙིང་རྗེ་ཕན་སེམས་ཆེ། ཁོང་ཡངས་སྤྲོ་རིང་གཏོང་ཕོད་དག་སྣང་ཆེ། །བརྟན་ཞིང་མོས་གུས་ཆེ་བ་དེ་དག་གིས། །རྟག་ཏུ་བླ་མའི་ཡོན་ཏན་དྲན་བྱ་ཞིང་། །སྐྱོན་ལ་མི་རྟོག་མཐོང་ཡང་ཡོན་ཏན་བསམ། །རང་སྣང་ཡིན་ངེས་ཁོང་ལ་མི་མངའ་ཞེས། །སྙིང་ནས་བསམ་ཞིང་བཤགས་བསྡམ་གཉེན་པོ་བསྟེན། །བླ་མ་མི་མཉེས་ཆ་དང་བཅས་སྤང་ཞིང་། །ཇི་ལྟར་མཉེས་པའི་ཐབས་ལ་འབད་པར་བྱ། །བླ་མས་བཀའ་སྩལ་ནམ་ཡང་མི་བཅག་ཅིང་། །བླ་མའི་ཉེ་འཁོར་སྡུག་པའང་བླ་མ་བཞིན། །བླ་མའི་འཁོར་གཡོག་སློབ་མར་མི་བསྡུ་ཞིང་། །ཆོས་བཤད་དབང་བསྐུར་ལ་སོགས་ཞུས་ཏེ་བྱ། །བླ་མའི་སྤྱན་སྔར་ལུས་ངག་ཡིད་བསྡམ་ཞིང་། །རྐང་པ་བརྐྱང་དང་སྐྱིལ་ཀྲུང་རྒྱབ་མི་བསྟན། །ངོ་འཛུམ་མི་གནག་ཁྲོ་གཉ ེར་བསྟན་མི་བྱ། །བབ་ཅོལ་མི་སྨྲ་རྫུན་ཚིག་ཕྲ་མ་དང་། །གཞན་གྱི་སྐྱོན་བརྗོད་མི་སྙན་རྩུབ་མོའི་ཚིག །མ་བརྟགས་འབྲེལ་པ་མེད་རྣམས་སྨྲ་མི་བྱ། །བླ་མའི་རྫས་ལ་བརྣབ་སེམས་མི་བྱ་ཞིང། །སྡེར་བཅས་གནོད་སེམས་ཆ་དང་བཅས་ཀུན་བསྡམ། །བླ་མའི་མཛད་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་ཆོ་འཕྲུལ་ལ། ཁ་ཞེ་འཛོལ་བས་འཁྲུལ་པར་མི་བརྟག་ཅིང་། །འདི་ནི་མི་རིགས་ཁོང་རང་མཛད་མོད་སྙམ། །ཅུང་ཟད་འགལ་འདུ་ཉེས་སྐྱོན་ལོག་ལྟ་དོར། །གལ་ཏེ་བླ་མ་སྡང་བར་མངོན་ན་ཡང་། །རང་སྐྱོན་ཡོད་ངེས་བརྟགས་ལ་བཤགས་བསྡམ་བྱ། །སྤྱི་གཙུག་བསྒོམས་ལ་གསོལ་བ་དྲག་པོ་གདབ། །དེ་ཡིས་མཉེས་ཤིང་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་འཐོབ། །བླ་མ་མཐོང་ཚེ་ལྡང་དང་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་། །བཞུགས་ཚེ་སྟན་སོགས་མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་དབུལ། །སྙན་པར་སྨྲ་བས་བསྟོད་ཅིང་ཐལ་མོ་སྦྱོར། །བཞུད་ཚེ་ལྡང་དང་ཞབས་འབྲིང་བསྙེན་བ ཀུར་བྱ། །རྟག་ཏུ་དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་བག་ཡོད་ཅིང་། །གུས་དང་འཇིགས་བཅས་ཞུམ་

p. 35

པས་གནས་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་བག་མ་གསར་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ། །སྒོ་གསུམ་ཞི་བས་བླ་མའི་དྲུང་འདུག་གིས། །འཕྱར་ཞིང་གཡེང་ལ་རྒོད་བག་བྱ་བ་མིན། །ཕྱོགས་རིས་མ་ཡིན་ཁེ་དང་གྲགས་པས་མིན། །གཡོ་སྒྱུས་མ་ཡིན་དེ་བཞིན་ཚུལ་འཆོས་མིན། །ངོ་ལྐོག་མ་ཡིན་ཉེ་རིང་ཆགས་སྡག་མིན། །རང་ལ་འབྱོར་པ་ཡོད་ན་བླ་མ་མཆོད། །ལུས་ངག་ཞབས་ཏོག་བསྙེན་ཀུར་སྲི་ཞུ་དང་། །ཚེ་འདི་བློ་བཏང་བསྒྲུབ་པས་མཉེས་པར་བྱ། །གཞན་གྱིས་མི་སྙན་བརྗོད་ནའང་དེ་བཟློག་ཅིང་། །ནུས་པ་མེད་ན་སླར་ཡང་ཡོན་ཏན་བསམ། །རྣ་བ་དགབ་ཅིང་སྙིང་རྗེས་ཕན་པ་བསྒྲུབ། །དེ་ལ་མི་བརྟེན་བག་ཕེབས་སྨྲ་བ་མིན། །དེས་ན་ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་ཕན་པ་འགྲུབ། །དམ་པ་རྣམས་དང་ཕྲད་ཅིང་ཆོས་རབ་ཐོས། །ས་དང་ལམ་དང་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན། །སྣ་ཚོགས་ཡོན་ཏན་འབྱོར་པས་ཡོངས་གང་ཞིང་། །འགྲོ་ལ་ཞི་བདེའི་དགའ་སྟོན་འགྱེད་པ་ཡིན། །དེ་ལྟ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་བརྟེན་པས། །སྡིག་པའི་བཤེས་གཉེན་ངན་པའང་ཀུན་དུ་སྤང་། །དེ་ཡང་སྔར་བཤད་ཡོན་ཏན་མི་ལྡན་ཞིང་། །ལོག་པའི་སྐྱོན་མང་སྡོམ་དང་དམ་ཚིག་འཆལ། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཤེས་རབ་ཐོས་པ་ཆུང་། །ལེ་ལོ་སྙོམ་ལམ་མི་ཤེས་ང་རྒྱལ་ཆེ། །ཀོ་ལོང་གདུག་རྩུབ་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་རགས། །ཚེ་འདི་དོན་གཉེར་ཕྱི་མ་རྒྱང་རིང་འཕང་། ཆོས་ལྟར་སྟོན་ཡང་ཆོས་མིན་ཟོག་པོའི་རིགས། །མི་གཙང་ཕུང་པོ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་ནི། །གདུལ་བྱའི་བུང་བ་མང་ཡང་རིང་དུ་སྤང་། །དད་ལྡན་ལོག་ལམ་ངན་འགྲོར་འཁྲིད་པས་ན། །ཐར་ལམ་འདོད་པས་ནམ་ཡང་བསྟེན་མི་བྱ། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དེ་ཡི་སྤང་བྱ་སྟེ། །ཇི་ཙམ་འགྲོགས་པ་དེ་ཙམ་སྡིག་པ་འཕེལ། །དགེ་བ་འགྲིབ་ཅིང་ཉོན་མོངས་ཆར་བཞིན་འབབ། །བདེ་འགྲོ་འགོག་ཅིང་ངན་འགྲོའི་འབབ་སྟེགས་ཏེ། །དམ་པ་སྨོད་ཅིང་དཀར་པོའི་ཆོས་ལ་སྡང་། །ངན་པ་བསྟོད་ཅིང་ནག་པོའི་ཆོས་ལ་བསྟེན། །སྐལ་མཉམ་མི་དགེ་སྤྱོད་རྣམས་བསྔགས་པ་སྟེ། །རྟག་ཏུ་ལོག་ལམ་

p. 36

ངན་འགྲོར་འཁྲིད་པས་ན། །བློ་མིག་ལྡན་པས་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱ། །སྡིག་པའི་བཤེས་གཉེན་གྲོགས་བཅས་སྤངས་པ་ཡིས། །འདི་ཕྱིར་བདེ་ཞིང་ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་འགྲུབ། །རྟག་ཏུ་དགེ་འཕེལ་ཐར་ལམ་ཟབ་མོ་ཟིན། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ནམ་ཡང་མི་མཐོང་ཞིང་། །བདེ་གཤེགས་སྲས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་མགོན་པོ་ཡིས། །བདག་ལ་དགོངས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཐོང་། །བདེ་བར་ཚེ་ཡི་དུས་བྱེད་མཐོ་རིས་འགྲོ། །དེ་སོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཡོན་ཏན་ལྡན། །དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་དམ་པ་རྟག་ཏུ་བསྟེན། །དེ་དག་གིས་ནི་དགེ་བའི་ལས་འཕེལ་ཞིང་། །སྡིག་དང་ཉོན་མོངས་འགྲིབ་ལ་ཉེས་པ་འགོག །སྲིད་ལས་མཐར་འབྱིན་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་འགྲུབ། །ཚེ་འདིར་བདེ་ཞིང་ཕྱི་མ་འབྲས་དང་བཅས། །རྟག་ཏུ་དོན་ཡོད་ལྷ་མིའི་འདྲེན་པར་འགྱུར། །དགེ་བའི་བཤེས་དང་དགེ་གྲོགས་བསྟེན་པ་ཡིས། །དགེ་ཚོགས་འཕེལ་ཞིང་འབྲས་བུ་བདེ་བ་འཐོབ། །སྲིད་ན་མི་འཇིགས་ཕན་བདེ་དཔག་མེད་ཅིང་། །འགྲོ་བའི་དོན་གཉིས་འབྱོར་བ་མཐའ་ཡས་འགྲུབ། འདི་ནི་རྣམ་འདྲེན་རྒྱལ་བའི་སྤྲུལ་པ་སྟེ། །སྙིགས་མའི་དུས་སུ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན། །དེ་བས་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར། །སྐྱེ་བོ་དམ་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་པར་བྱ། །དེ་ཡིས་དག་སྣང་ཕྱོགས་མེད་འཆར་བ་དང་། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འབྱོངས་ཤིང་། །ཉམས་དང་རྟོགས་པ་རང་བཞིན་གོང་དུ་འཕེལ། །གཞན་དོན་དཔག་མེད་ཅི་བསམ་ཆོས་བཞིན་འགྲུབ། །ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞིང་གསོལ་བ་གདབ་པ་ནི། །རྒྱུན་དུ་ཚོགས་བསག་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བ་ལ། །ཉིན་མོ་སྤྱི་གཙུགས་མཚན་མོ་སྙིང་ནང་དུ། །རྩ་བའི་བླ་མ་གང་མོས་ཡི་དམ་དང་། །མཁའ་འགྲོ་གཉིས་མེད་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པའི་མཐར། །བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོས་བསྐོར། །ཡིད་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་འདོད་དོན་གསོལ་བ་གདབ། །མཚན་དེ་རྒྱ་སྐད་ཐོག་མར་ཨོཾ་སྦྱིན་ཞིང་། །ཐ་མར་ཨཱཿཧཱུྃ་གང་འདོད་ཤམ་བུར་གདགས། །ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་ཞི་བར་འདོད་པ་ཡིས། །ཐམས་

p. 37

ཅད་དཀར་པོ་འོད་ཟེར་རབ་འཕྲོས་པས། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཞི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བསམ། །ཚེ་དཔལ་འབྱོར་སོགས་རྒྱས་པའི་ལས་འདོད་པས། །སེར་པོ་འདོད་དགུའི་ཆར་པ་འབེབས་པ་བསམ། །དབང་དང་དགུགས་པ་ལ་སོགས་དཔང་རྣམས་ལ། །ཐམས་ཅད་དམར་པོ་འོད་ཟེར་ལྕགས་ཀྱུའི་ཚུལ། །བགེགས་དང་གནོད་སོགས་ཚར་གཅོད་མངོན་སྤྱོད་ལ། །ཐམས་ཅད་མཐིང་ནག་འོད་ཟེར་མཚོན་ཆ་འཕྲོ། །མེད་དཔུང་རྩིབས་སྟོང་འཁོར་ལོས་འཇོམས་པར་བསམ། །སྔགས་བཟླས་སྟོང་གསུམ་གཡོ་འགུལ་ལྡེག་ཅིང་འཕར། །ལས་རྣམས་གྲུབ་ཅིང་ལྷག་པའི་བསྐྱེད་རིམ་བསྒོམ། །རྗེས་རྣམས་རིམ་བསྡུ་མི་དམིགས་སྟོང་པའི་ངང་། །དར་ཅིག་གློད་ལ་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་བསྔོ། །སོ་སོའི་ལས་དང་རྗེས་མཐུན་རྟགས་རྣམས་འབྱུང་། །འདི་ནི་ཟབ་ལམ་བདེ་ཆེན་རྒྱ་མཚོ་ཡིན། །ཁྱད་པར་ནད་གདོན་བར་ཆད་འཆི་བླུའི་ཚེ། །མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་པད་སྡོང་སེང་གེའི་ཁྲི། །མི་འཇིགས་ཡངས་པ་ཅན་སྟེང་བླ་མ་དང་། །སངས་རྒྱས་དབྱེར་མེད་འཛུམས་མདངས་ལྡན་པ་ལ། །བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་བྱང་སེམས་མཁའ་འགྲོས་བསྐོར། །འོག་ཏུ་རིགས་དྲུག་ལན་ཆགས་སྙིང་རྗེའི་མགྲོན། །དུས་གསུམ་ཕ་མ་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་བསམ། །རང་སེམས་སྤྱི་གཙུག་ཧཱུྃ་འཐོན་དཔའ་བོའི་སྐུ། །ཆུ་གྲི་ཐོད་པ་ཐོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིས། །ལུས་ཀྱི་ཐོད་པ་སྨིན་མཚམས་མཛོད་སྤུར་བཅས། །ཐོད་པའི་སྒྱེད་པུ་གསུམ་སྟེང་བཞག་པའི་ནང་། །ལུས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་རུས་པས་ཁེངས་པ་ལ། །བདུད་བརྩི་ཆར་བབ་འོག་ནས་མེ་འབར་བས། །ཐོད་པ་སྟོང་གསུམ་དང་མཉམ་བདུད་རྩིས་ཁེངས་། །རང་སེམས་དཔའ་བོ་གྲངས་མེད་སྤྲུལ་པ་ཡིས། །ཐོད་པས་ཐམས་ཅད་དུས་མཉམ་བདུད་རྩི་བཀྱེ། །ཞི་བའི་མགྲོན་མཉེས་ཚོགས་རྫོགས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ། །སྲིད་པའི་མགྲོན་མཉེས་ཐོག་མེད་ལན་ཆགས་འཁོར་། ཁྱད་པར་གང་གནོད་གདོན་མཉེས་བར་ཆད་ཞི། །ཐམས་ཅད་མཉེས་པའི་འོད་ཟེར་བདག་ལ་ཕོག །

p. 38

ནད་ཞི་གདོན་ཞི་བར་ཆད་རང་སར་ཞི། །འཆི་བ་སླུས་ཤིང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བསམ། །རྗེས་ལ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་སེམས་ཀྱི་ངང་། །སེམས་ཉིད་མི་དམིགས་ཆོས་དབྱིངས་མཉམ་པར་གཞག །སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དག་པས་བསྔོ་བ་བྱ། །འདིས་ནི་མི་མཐུན་རྐྱེན་རྣམས་ཞི་བ་དང་། །ཚོགས་ཆེན་རབ་རྫོགས་སྒྲིབ་ཀུན་བྲལ་བ་སྟེ། །བྱིན་རླབས་ཚད་མེད་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ། །བདག་འཛིན་མེད་ཅིང་ངེས་འབྱུང་བློ་སྣ་ཐུང་། །བསམ་པ་འགྲུབ་ཅིང་སྣང་སྲིད་བླ་མར་འཆར། །གནད་གཅོད་མེད་ཅིང་འཆི་ཀའི་འོད་གསལ་འགྲུབ། །བར་དོར་གྲོལ་ཞིང་དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །དེ་ཕྱིར་བླ་མ་བསྒྲུབ་ལ་ནན་ཏན་བྱ། །གང་གིས་བསྐྱེད་རིམ་བསྐལ་པར་བསྒོམས་པས་ཀྱང་། །བླ་མ་སྐད་ཅིག་དྲན་པ་མཆོག་ཏུ་གསུངས་། །དཔལ་ལྡན་འབྱོར་པ་དམ་པའི་གཞིར་གྱུར་པ། །ཡོན་ཏན་ཡོངས་གང་ཕན་བདེའི་སྤྲིན་ཚོགས་ཅན། །ས་གསུམ་བདུད་རྩི་དམ་པའི་ཆར་འདོད་པས། །ཐུགས་རྗེའི་ངང་ཅན་རྣམས་ལ་བརྟེན་པར་བྱ། །ཐོག་མེད་དུས་ནས་ཉེ་བར་གོམས་པ་ཡི། །ཡིད་མཁའི་ཉོན་མོངས་གདུང་བ་ཞི་བྱའི་ཕྱིར། །ནོར་བཟང་རྟག་ཏུ་ངུ་བཞིན་ཆོས་ཚོལ་བས། །སྐྱོ་ངལ་སྤངས་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན། །དེ་ལྟར་དོན་སྤྱོད་དབང་པོའི་རྒྱུད་སྟོང་ལྡན། །སྐལ་བཟང་རྣ་བའི་བདུད་རྩིར་ལྷུང་བ་ལས། །ཉེས་གྱུར་ལོག་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིས། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།

དྲུག་པ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ལེའུ།

p. 39

དེ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལེགས་བསྟེན་ནས། །ཐར་པའི་ལམ་ལ་རི མ་གྱིས་བསླབ་པར་བྱ། །ལམ་རྣམས་ཀུན་གྱི་གཞི་རྟེན་སྐྱབས་སུ་འགྲོ ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་རྣམས་ངན་འགྲོས་འཇིགས་པ་སྟེ། །འབྲིང་གཉིས་སྲིད་པས་འཇིགས་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆ་དང་བཅས་མཐོང་ནས། །གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་ཞི་བདེས་འཇིགས། །རྒྱལ་སྲས་ཐེག་པ་ཆེ་རྣམས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། །

p. 40

སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བྱེད་གསུམ་དང་བསམ་པ་གསུམ། །ཕལ་པ་མཆོག་དང་བླ་ན་མེད་པ་འོ། །དུས་ཀྱང་བསམ་པའི་རྗེས་འགྲོ་ཆུང་ངུ་རྣམས། །ཕྱི་མའི་བདེ་འབྲས་བར་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། །འབྲིང་གཉིས་གནས་སྐབས་ཇི་སྲིད་འཚོ་བ་དང་། །མཐར་ཐུག་ཉན་རང་འབྲས་ཐོབ་བར་དུ་འགྲོ། །མཆོག་རྣམས་བྱང་ཆུབ་བར་དུ་རྟག་འགྲོ་ཞིང་། །ཡེ་ཤེས་གཞལ་མེད་བསམ་ཡས་བར་དུ་འོ། །ཡུལ་རྣམས་གཉིས་ཏེ་ཐུན་མོང་རྒྱུ་དང་ནི། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་གནས་གཉིས། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་དམ་འཆའ་དེ་ཡང་ནི། །དུས་གཞན་འགྲུབ་འདོད་རྒྱུ་ཡི་ཐེག་པ་དང་། །ད་ལྟ་ཉིད་གྲུབ་རང་སེམས་འབྲས་བུའི་ཚུལ། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་དག་གི་དབྱེ་བས་བཞག །མཚན་ཉིད་ཐེག་ལས་དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི། མིང་ཙམ་མཐུན་པས་ཕྱོགས་གཅིག་ངེས་པར་བྱ། །རྒྱུ་ཡི་ཡུལ་ནི་དམིགས་བཅས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་སྐུ་མཆོག་ཡིན་མཚན་དཔེས་བརྒྱན། །ཆོས་རྣམ་གཉིས་ཏེ་དྲི་མེད་ལུང་གི་ཆོས། །མདོ་དང་རྒྱུད་སྡེ་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་དོན། །གསུང་རབ་ཡི་གེར་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན། །དེ་ཡང་མདོ་སྡེ་གསུང་རབ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། །མདོ་སྡེ་དབྱངས་བསྙན་ལུང་བསྟན་ཚིགས་སུ་བཅད། །ཆེད་བརྗོད་རྟོགས་པ་བརྗོད་དང་དེ་ལྟར་བྱུང་། །གླེང་གཞི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་དང་སྐྱེས་རབ་བཅས། །གཏན་ཕབ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྡེ་རྣམས་སོ། །རྒྱུད་ནི་བྱ་སྤྱོད་རྣལ་འབྱོར་ཐུ་པས་རྒྱུད། །ཐབས་ཤེས་གཉིས་མེད་ཕ་མ་གཉིས་སུ་མེད། །ནང་པ་སྔགས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་འོ། །དེ་ཡི་ཡི་གེ་གླེགས་བམ་ལ་སོགས་ཡིན། །རྟོགས་པའི་ཆོད་ནི་ས་ལམ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཏེ། །གཟུངས་དང་ཏིང་འཛིན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་ཐབས་ཚུལ་དཔག་མེད་དོ། །དེ་ཡང་རབ་དགའ་དྲི་མེད་འོད་བྱེད་པ། །འོད་འཕྲོ་སྦྱང་དཀའ་མངོན་གྱུར་རིང་དུ་སོང་། །མི་གཡོ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན། །སློབ་པའི་ས་བཅུ་བཅུ་གཅིག་ཀུན་ཏུ་འོད། །སྤྲུལ་སྐུའི་ས་སྟེ་རྒྱུ་ཡི་ཐེག་པས་བཞག །རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པར་ཡོན་ཏན་རིགས་དབྱེ་བས། །བཅུ་གཉིས་

p. 41

ལ་སོགས་རྣམ་གཞག་དཔག་ཏུ་མེད། །ཚོགས་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་ལྔ་དང་། །རིམ་གཉིས་ལ་སོགས་ཟབ་མོ་སེམས་ཀྱི་ཡུལ། །དམ་ཆོས་ཉི་མ་དྲི་མེད་འོད་མངའོ། །དགེ་འདུན་ཉན་རང་སྐྱེས་བུ་ཟུང་བཞི་དང་། །རྒྱལ་སྲས་སར་གནས་ཕྱི་སྟེ་མཁའ་འགྲོ་དང་། །གསང་སྔགས་རྗེས་སློབ་འགྲོ་བ་ནང་དུ་འདོད། །འདི་དག་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཏེ་ནམ་མཁར་བསམ། །ཁྱད་པར་བླ་མ་སངས་རྒྱས་གཙོ་བོར་འདོད། །རྣམ་པ་དངོས་ཡིད་གསང་བས་རབ་མཆོད་དེ། །བདག་དང་འགྲོ་ཀུན་གུས་པས་ཐལ་སྦྱར་ཞིང་། །བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་གཞན་དོན་སྐྱབས་སུ་འགྲོ ། སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་ཡང་ཡང་བྱ། །དགྱེས་ཤིང་འོད་ཟེར་བཀྱེ་བས་རང་གཞན་གྱི། །སྒོ་གསུམ་སྒྲིབ་སྦྱོངས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བསམ། །དེ་ཡིས་བསོད་ནམས་ཚོགས་རྫོགས་གཟུགས་སྐུ་འགྲུབ། །མཐར་ཐུག་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་གནས་ཆོས་སྐུ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་སྙིང་པོ་དོན་གྱི་ལྷ། །རང་སེམས་འོད་གསལ་སྤྲོས་ཀུན་བྲལ་བ་ཡིན། །དེ་ཡི་ལམ་འཁྱེར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི། །རྒྱུ་ཡི་ཐུན་རྗེས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས། །དོན་ལ་འགྲོ་བྱ་འགྲོ་བྱེད་གཉིས་མེད་པས། །ཇི་བཞིན་ངང་ལ་དེ་བཞིན་མཉམ་པར་གཞག །ཡུལ་སེམས་གཉིས་སུ་འཛིན་ན་མཐར་ཐུག་མིན། །འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ་སྨོན་པ་མེད་པ་ཡིན། །དེས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་རྫོགས་ཆོས་སྐུ་འཐོབ། །རྗེས་སྣང་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མར་བསྔོ་བ་བྱ། །བསླབ་བྱ་གཉིས་ལས་རྒྱུ་ཡི་རིམ་པ་ནི། །སྲོག་དང་རྒྱལ་སྲིད་བྱ་དགའ་ལ་སོགས་ཕྱིར། །བླ་མ་དང་ནི་དཀོན་མཆོག་སྤང་མི་བྱ། །བླ་མར་སྐྱབས་སོང་མཆོད་འོས་མི་སླུ་ཞིང་། །དམ་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་འདེབས་མི་སྙན་སྤང་། །སངས་རྒྱས་སྐྱབས་སོང་ལྷ་གཞན་ཕྱག་མི་བཙལ། །ཆོས་ལ་སྐྱབས་སོང་སེམས་ཅན་འཚེ་བ་སྤང་། །དགེ་འདུན་སྐྱབས་སོང་མུ་སྟེགས་ཅན་མི་འགྲོགས། །དེ་དག་གཟུགས་ལའང་དད་པས་རབ་མཆོད་ཅིང་། །ཉིན་མཚན་རྗེས་དྲན་རྟག་པར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ། །འབྲས་བུའི་བསླབ་བྱ་མཉམ་ཉིད་ནན་ཏན་བྱ་། །བཟང་ངན་མི་རྟོག་མཆོག་

p. 42

དམན་བླང་དོར་མིན། །སྤྲོས་ལ་མི་བརྟེན་ཆོས་ཉིད་གཉུག་མར་སྦྱང་། །ཐམས་ཅད་ལྷུན་རྫོགས་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་ཏུ་སྤྱད། །གཏོང་རྒྱུ་བཏགས་པ་ཁས་ལེན་འདས་པ་དང་། །མཚན་ཉིད་པ་ནི་ལོག་ལྟ་སྐྱེས་པས་གཏོང་། །བསླབ་བྱ་ཉམས་པས་དམན་པར་ལྟུང་བ་སྟེ། །བག་ཡོད་དྲན་པས་བསྒྲིམས་ཏེ་བླང་དོར་བྱ། །སྐྱབས་གཞན་གང་གིས་སླུ་བ་དེ་མཐོང་ནས། །ལྷག་པར་ཐུགས་རྗེའི་ལྷ་ལ་དད་པ་ཉིད། །ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་འཇིགས་བྲལ་སྐྱོབ་པ་སྟེ། །དེ་ལས་ཕན་བདེ་བྱེད་པ་གང་ཞིག་ཡོད། །དེ་ན་སེམས་གཙང་དད་པའི་ས་གཞི་ལ། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཆར་ཆུས་ལེགས་བྲན་ཏེ། །ཆོས་ཁམས་དགེ་བའི་མྱུ་གུ་ཆེར་འཕེལ་བས། །རྒྱལ་བའི་ཕུན་ཚོགས་ལོ་ཐོག་སྨིན་པར་བྱེད། །ཆོས་ཚུལ་དགེ་བ་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཤེས། །བག་ཡོད་དྲན་པ་ཡོན་ཏན་ཚོགས་མང་ཞིང་། །གཟུགས་སྤྲིན་ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་སེམས་ལ་འཆར། །རྨི་ལམ་ན་ཡང་མི་འབྲལ་མཐོང་བ་དང་། །ཚེ་རབས་དྲན་ཞིང་རིགས་དང་འབྱོར་པས་མཛེས། །འགྲོ་ཀུན་དགའ་བས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །མཐར་ཡང་རང་ཉིད་ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྐྱབས། །དཔུང་གཉེན་བྱེད་པས་སྐུ་གསུམ་འབྱོར་པ་འཛིན། །སྐྱབས་སོང་ཡོན་ཏན་གལ་ཏེ་གཟུགས་འཆིས་ན། །ནམ་མཁས་ཆེས་ལྷག་བསོད་ནམས་ཕ་མཐའ་ཡས། །ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པ། །དེ་ལ་མཁས་པ་སུ་ཞིག་བརྟེན་མི་བགྱིད། །ཉེས་སྤོང་ཞི་བ་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་གཉེན། །དད་བརྒྱའི་སྤྱི་བོས་རབ་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་། །ས་གསུམ་བསོད་ནམས་འདྲེན་མཆོག་དཔག་བསམ་ཤིང་། །ཕན་བདེའི་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །དེ་ལྟར་བདེ་ཆེན་ཡོན་ཏན་མཆོག་བསྒྲགས་པས། །སྐྱེ་དགུ་དམ་པའི་སྤྱོད་ལ་ལེགས་གཞོལ་ཞིང་། །ཉེས་གྱུར་དམན་པའི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིས། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། །སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།

བདུན་པ། ཚད་མེད་བཞིའི་ལེའུ།

p. 43

དེ་ལྟར་སྐྱབས་སོང་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གིས། །བྱམས་པའི་ས་གཞིར་སྙིང་རྗེའི་མེ་ཏོག་བཀྲམ། །དགའ་བའི་གྲིབ་བསིལ་བཏང་སྙོམས་ཆུ་གཙང་གིས། །འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་རང་གི་སེམས་སྦྱང་ངོ། །དེ་ཡང་ཐར་པའི་ལམ་དང་མ་འབྲེལ་ན། །ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞི་སྟེ་སྲིད་པའི་རྒྱུ། །ཞི་བའི་ལམ་གྱིས་ཟིན་པའི་དེ་རྣམ་བཞི། །སྲིད་པའི་ཆུ་གཏེར་འདའ་ཕྱིར་ཚད་མེད་བཞི། །དམིགས་ཡུལ་མཐའ་ཡས་འགྲོ་བ་ཆོས་ཉིད་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཁྱབ་དམིགས་བཅས་དམིགས་པ་མེད། །སྔ་མ་ཚད་ཡོད་ཉུང་ཟད་འགྲོ་བ་ལ། །དམིགས་རྣམས་མ་དག་དམིགས་བཅས་ཚངས་པའི་རྒྱུ། །འདི་ནི་དམིགས་མེད་ཐར་པར་གཞོལ་བས་ན། །སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་བསླབ་པར་བྱ། །བདེ་བ་མི་ལྡན་སྡུག་བསྔ྄ལ་གྱིས་ཉམ་ཐག །སྐྱིད་ཅིང་འབྱོར་ལ་ཉེ་རིང་ཆགས་སྡང་ཅན། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་དགའ་བ་བཏང་སྙོམས་ཡུལ། །རྣམ་པ་བདེ་ཐོབ་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བ་དང་། །དགའ་དང་མི་འབྲལ་སེམས་སྙོམས་ལས་རུང་འདོད། །སྒོ མ་ཚུལ་གོ་རིམས་ངེས་བ་མེད་ན་ཡང་། །དང་པོའི་གང་ཟག་ཐོག་མར་བཏང་སྙོམས་ཏེ། །ཉེ་རིང་བསྙམས་ནས་དེ་ནས་གཞན་གསུམ་སྒོམ། །དེ་ཡང་དམིགས་ཡུལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །བློ་ཡི་རྣམ་པ་འདི་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་ཕ་དང་མ་དང་བཤེས་ལ་ཆགས། །དགྲ་ལ་སྡང་བ་འདི་འདྲའི་སེམས་ཁྱོད་ངན། །ཐོག་མཐའ་དུས་མེད་འཁྱམས་ཚེ་དགྲ་འདིས་ཀྱང་། །ཕ་མ་ལ་སོགས་བཤེས་བྱས་ཕན་པ་བསྒྲུབས། །དེ་ཡི་དྲིན་ལན་གནོད་སེམས་སྒོམ་བྱེད་དམ། །གཉེན་འདིས་ཀྱང་ནི་དགྲ་བྱས་གནོད་པ་བསྒྲུབས་། །ད་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་འགོ །དེ་ཡི་ལན་དུ་ཕན་པ་ཇི་ལྟར་རིགས། །བར་མ་ཡང་ན་མཛའ་དང་མི་མཛར་འགྱུར། །ཕན་གནོད་མ་ངེས་ཆགས་སྡང་རིགས་པ་མིན། །དེ་བས་ཐོག་མར་མཛའ་བཤེས་ཕྱོགས་རྣམས་ལ། །བར་མ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་སྤང་བྱ་ཞིང་། །དེ་ནས་དགྲ་ལ་བར་མ་བཞིན་དུ་ནི། །སྡང་བ་སྤངས་ལ་ཉེ་རིང་མེད་པར་བྱ། །བར་མའི་ཕྱོགས་ལའང་གཏི་མུག་དབྲལ་བའི་ཕྱིར། །འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་སྙམ་དུ་སེལ་བའི་བློ། །སྲིད་དང་བྲལ་བ་དེ་འདྲ་རྣམ་

p. 44

པར་བསྒོམ། །ཐམས་ཅད་བདེ་འདོད་སྡུག་བསྔལ་འདོར་འདོད་གཅིག །འོན་ཀྱང་མི་ཤེས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ལ་སྤྱོད། །ཀྱེ་མ་ཉམ་ཐག་འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་ཚོགས། །བག་ཆགས་བཅས་ཀུན་ཞི་ལ་སེམས་སྙོམས་ཤོག །ཆགས་སྡང་དྲག་པོས་གཟིར་བའི་ལུས་ཅན་ཀུན། །ཉེ་རིང་སེམས་སྙོམས་ཆགས་སྡང་བྲལ་བར་ཤོག །ཅེས་བསམ་འགྲོ་བ་གཅིག་ནས་གཉིས་དང་གསུམ། །ཡུལ་གྲུ་གཅིག་ནས་གླིང་གཅིག་གླིང་བཞི་ནས། །སྟོང་གཅིག་གཉིས་གསུམ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་བསྒོམ། །འབྱོངས་པའི་ཚད་ནི་བདག་གཞན་དགྲ་གཉེན་མཉམ། །རྗེས་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་བཏང་སྙོམས་ཡུལ། །ཐམས་ཅད་སེམས་ཏེ་སེམ་ཉིད་ནམ་མཁའ་འདྲ། །དོན་དམ་མ་སྐྱེས་སྟོང་པའི་ངང་དེ་ལ། །བློ་ཡི་རྣམ་པ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་གཞག །འབྱོངས་པའི་ཚད་ནི་ཟབ་ཞིའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ། །འབྲས་བུ་ཉེ་རིང་རྙོག་པ་མེད་པའི་སེམས། །གནས་ལུགས་དོན་ལ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེ་ལྟར་ཀུན་ལ་སེམས་སྙོམས་གྱུར་པ་ན། །རང་ཉིད་མ་ལ་བདེ་དང་ཕྲད་འདོད་ལྟར། །ལུས་ཅན་ཀུན་ལ་དེ་བཞིན་བསམ་པར་བྱ། །བྱམས་པའི་དམིགས་ཡུལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །རྣམ་པ་གནས་སྐབས་ལྷ་མིའི་བདེ་བ་དང་། །མཐར་ཐུག་བྱང་ཆུབ་བདེ་དང་འཕྲད་པར་ཤོག །སྙམ་དུ་གཅིག་ནས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་བར། །ཕྱོགས་མཐའ་གཏུགས་པར་དེ་སྙེད་བསྒོམ་པར་བྱ། །རྟགས་ནི་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་བྱམས་པ་མཆོག །བུ་གཅིག་བརྩེ་བའི་མ་བས་ལྷག་པ་འབྱུང་། །དེ་རྗེས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་ངང་ལ་གཞག །དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། །བྱམས་དང་སྟོང་པ་ཟུང་དུ་ཆུད་པ་རྟགས། །འབྲས་བུ་མཐོང་ན་ཡིད་འོང་དག་པ་འཐོབ། །བྱམས་པས་འགྲོ་ལ་ཁྱབ་པའི་རྗེས་ཉིད་དུ། །ཕ་མའི་སྡུག་བསྔལ་བློས་མི་བཟོད་པ་བཞིན། །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད། །དེ་ཡང་བདག་གི་ཕ་མ་དྲིན་ཅན་རྣམས། །བདག་གི་ཆེད་དུ་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པས། །ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་གསད་ཅད་ལས་ཀྱིས་

p. 45

མནར། །སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་ཆུ་ཆེན་འཁྲུག་པར་བྱིང་། །སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་དུ་མས་ཉམ་རེ་ཐག །དེ་ལས་ཐར་འདོད་ཞི་བའི་སེམས་མེད་ལ། །ཡང་དག་ལམ་སྟོན་དགེ་བའི་བཤེས་མེད་པས། །མཐའ་མེད་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་སྙིང་རེ་རྗེ། །འདི་དག་མཐོང་ནས་ཡལ་བར་འདོར་ཕོད་དམ། །དེ་བས་བདག་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །དུས་གསུམ་དགེ་བས་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དག །སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་བྲལ་བར་ཤོག་ཅིག་ཅེས། །སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་བསམ་པར་བྱ། །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་རྟགས་སུ་བཤད། །དམིགས་མེད་སྙིང་རྗེས་དེ་རྗེས་མཉམ་པར་གཞག །རྟགས་ནི་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཟུང་དུ་འབྲེལ། །འབྲས་བུ་གནོད་སེམས་རྣམ་འཚེ་བྲལ་བའི་སེམས། །ལས་རུང་གདོད་ནས་དག་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ། །དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེས་བརླན་པའི་འགྲོ་བ་ལ། །རང་རང་བདེ་བས་གནས་ཏེ་དགའ་བ་བསྒོམ། །དེ་ཡང་དམིགས་ཡུལ་བདེ་ལྡན་སེམས་ཅན་ཏེ། །རྣམ་པ་ཨེ་མ་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཀུན། །བདག་གིས་བདེ་ལ་དགོད་པར་མ་དགོས་པར། །རང་རང་བདེ་བ་བདག་གིས་རྙེད་པ་རབ། །ད་ནི་དེང་ནས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར། །བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པ་འདི་དང་མི་འབྲལ་ཤོག །སྙམ་དུ་གཅིག་ནས་ཀུན་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ། །རྟགས་སུ་ཕྲག་དོག་མེད་ཅིང་དགའ་བ་སྐྱེ། །དེ་རྗེས་མི་དམིགས་བསམ་གཏན་དགའ་བ་ཉིད། །ལུས་ངག་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །འབྲས་བུ་འབྱོར་པས་བརྟན་ལ་དགའ་བ་འགྲུབ། །དེ་ལྟར་གོམས་རྗེས་བྱམས་ནས་རིམ་པར་བསྒོམ། །དེ་ཡིས་བཞི་པོའི་ཞེན་པ་རིམ་གྱིས་འགོག །བྱམས་བསྒོམས་གཉེན་བཞིན་ཀུན་ལ་ཆགས་པ་ན། །སྙིང་རྗེས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་ཞན་པ་འགོག །སྙིང་རྗེ་དམན་པས་དམིགས་དང་བཅས་པ་ན། །དམིགས་མེད་དགའ་བས་སྐྱོ་བ་རྣམ་པར་འགོག །དགའ་བས་སེམས་གཡེངས་སྤྲོད་ལ་འཆེར་བ་ན། །ཉེ་རིང་ཆགས་བྲལ་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་བསྒོམ། །བཏང་སྙོམས་བར་མ་ལུང་མ་བསྟན་བཞིན་ན། །སྔར་བཞིན་བྱམས་སོགས་རིམ་པས་བསྒོམ་པར་

p. 46

བྱ། །དེ་ཡིས་འབྱོངས་པར་སླ་ཞིང་བརྟན་པ་འཐོབ། །གོམས་པ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །རིམ་དང་རིམ་མིན་སྤེལ་མ་ཐོད་རྒལ་བསྒོམ། །དེ་ཡིས་རྟོགས་པ་སོ་མར་བོགས་འབྱིན་ཞིང་། །ཤིན་ཏུ་བརྟན་པས་ཆེས་བརྟན་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་བཞི་དག་ལས། །རྣམ་སྨིན་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་གཉིས་འཐོབ་ལ། །འདོད་པར་ལྷ་མིའི་ལུས་འགྲུབ་ཕན་བདེ་བྱེད། །རྒྱུ་མཐུན་བྱེད་པས་དེ་ཉིད་བྱེད་པ་དང་། །མྱོང་བས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བྲལ་བདེ་བ་འཐོབ། །དབང་གིས་ཡིད་འོང་བདེ་ཞིང་རབ་བདགའི་ཡུལ། །འགྲོ་བ་མཐུན་ཅིང་འབྱོར་པས་བརྒྱན་པར་སྐྱེ། །བྱེད་པས་བཞི་པོ་ཆེས་ཆེར་རབ་འཕེལ་བས། །རང་གཞན་དོན་གཉིས་འབྱོར་པ་ལྷུན་གྲུབ་འགྱུར། །བྱམས་པས་ཞེ་སྡང་མེད་ཅིང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་མཚན་དཔེས་བརྒྱན། །སྙིང་རྗེས་འདོད་ཆགས་མེད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྟོབས་སོགས་མ་འདྲེས་ཆོས། །དགའ་བས་ཕྲག་དོག་མེད་ཅིང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་མ་ངེས་སྣ་ཚོགས་གཟུགས། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐུ་སྟེ་ཕྲིན་ལས་ཡིན། །བཏང་སྙོམས་ང་རྒྱལ་རྨོངས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད། །མཉམ་ཉིད་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད། །ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་དང་བྲལ། །དེ་ལྟར་བྱམས་སོགས་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་ཤིང་། །མཚུངས་བྲལ་ལྷ་མིའི་སྟོན་པས་རབ་བསྔགས་མཛོད། །དེ་དག་མི་ལྡན་ལམ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག །སྟོན་པ་གཞན་ལ་སྐྱབས་སོང་ལམ་ངན་ཡིན། །དེས་གཟུང་ལམ་ནི་ཐར་པ་དྲི་མ་མེད། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་སྔ་ཕྱིའི་གཤེགས་ཤུལ་ཡིན། །རྒྱུ་ཡི་ཐེགས་པས་ས་བོན་མྱུ་གུ་བཞིན། །ཐབས་ཤེས་སྐུ་གཉིས་བསྐྱེད་པར་འདོད་ན་ཡང་། །འབྲས་བུའི་ཐེག་པས་སྐུ་ཡི་སྒྲིབ་པ་གཉིས། །སེལ་བྱེད་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཁས་ལེན་པས། །ཐབས་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་ལམ་ལ་

p. 47

བརྟེན། །དོན་ལ་གཅིག་སྟེ་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཅན། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀས་མཐུན་པར་ཉམས་སུ་ལེན། །གཞན་ཡང་ཐོག་མེད་དགེ་བ་ས་བོན་ཚུལ། །མ་བྱས་ཡེ་ནས་གནས་པར་མདོ་ནས་གསུངས། །དེ་དང་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ལྡན་གློ་བུར་གྱི། །སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་ཏེ་སེལ་འདོད་སྔགས་ཉིད་མཚུངས། །མདོར་ན་མདོར་རྒྱུད་ལམ་རྣམས་གཅིག་ཉིད་དུ། །མཁས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་བཤད་པ་མཛད། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་དམ་པའི་རྗེས་འགྲོ་ཞིང་། །ཚད་མེད་རྣམ་པ་བཞི་ལ་འབད་པར་མཛོད། །དེ་ལྟར་ལེགས་གསུངས་ཞི་བའི་རང་བཞིན་གྱིས། །འགྲོ་ཀུན་སེམས་ཀྱི་རྙོག་པ་རབ་ཞི་ནས། །ལམ་གོལ་ལོག་དང་དམན་པར་ཞུགས་པ་ཡིས། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། །ཚད་མེད་བཞིའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།

བརྒྱད་པ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ལེའུ།

p. 48

དེ་ལྟར་ཚད་མེད་ལེགས་པར་གོམས་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀུན་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་གཉིས་བསྒོམ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་སྲིད་མཚོ་མཐར་འབྱིན་ཞིང་། །འཇིགས་དང་མྱ་ངན་སྡིག་ཀུན་སེལ་བྱེད་དེ། །ལས་དང་སྡུག་བསྔལ་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་འཇོམས། །སྲིད་ནས་ཞི་བར་འགྲོ་བ་འདྲེན་བྱེད་ཡིན། །གང་ལ་སེམས་པ་མངོན་གྱུར་མེད་ན་ཡང་། །སྙིང་རྗེའི་དགེ་རྒྱུན་གོང་ནས་གོང་འཕེལ་ཞིང་། །མཉམ་གཞག་ན་ཡང་ཐབས་ཤེས་ཟུང་དུ་འབྲེལ། །ལུས་ངག་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དོན་ཡོད་ཅིང་། །ལྷར་བཅས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་མཆོད་སྡོང་འགྱུར། །དགེ་གཞན་འབྲས་བུ་དམན་ཏེ་ཟད་པ་ལྟར། །རིན་ཆེན་སེམས་ཟིན་དགེ་བ་མི་ཟད་འཕེལ། །ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་དངས་པའི་ཆུ་འབབ་དང་། །ས་གཞི་བཟང་པོར་ལོ་ཐོག་ཕུན་ཚོགས་བཞིན། །ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ས་བོན་སྙིང་རྗེའི་བདག །སྲིད་པ་ན་ཡང་བདེ་བའི་འབྲས་མང་ཞིང་། །ཞི་བའི་རང་བཞིན་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་རྒྱུ། །རིན་ཆེན་སེམས་ལེགས་བསྐྱེད་ལ་འབད་པར་མཛོད། །དེ་ནི་དཔལ་རྒྱས་ཡིད་བཞིན་བུམ་པ་བཟང་། །འགྲོ་བའི་ནད་གསོ་བདེ་འབྱུང་སྨན་གྱི་མཆོག །ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་གདུང་སེལ་ཟླ་བ་སྟེ། །མཁའ་བཞིན་

p. 49

དྲི་མེད་ཡོན་ཏན་རྒྱུ་སྐར་ཚོགས། །རྟག་ཏུ་ཕན་བདེ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལ། །བསམ་ཡས་བསོད་ནམས་སྤྲིན་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད། །རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་རྨད་བྱུང་དང་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལྟར་དཔག་ཡས་རྒྱ་ཆེ་འོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཚད་མེད་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། །ཡང་དག་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པ་སྟེ། །སྨོན་དང་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བསམ་པས་སྨོན་དང་སྦྱོར་བས་ཁྱབ། །འགྲོ་བར་འདོད་དང་འགྲོ་བ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །སྨོས་པ་ཚད་མེད་བཞི་ཡི་ངོ་བོ་ལ། །འཇུག་པ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཏུ་འདོད། །གང་གིས་ཕྱོགས་མཐའ་གཏུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་མང་པོར་བསྙེན་བཀུར་ཏེ། །རང་ཉིད་ལེགས་པ་ཙམ་ཞིག་དོན་གཉེར་བའི། །བསོད་ནམས་དེ་ཡིས་སྨོན་པའི་ཆར་མི་ཕོད། །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉུང་ཟད་སེལ་བའི་བློ། །སྐད་ཅིག་སྐྱེས་པས་ངན་སོང་ཐར་གྱུར་ཅིང་། །ལྷ་མིའི་བདེ་བ་དཔག་མེད་མྱོང་བར་གསུངས། །དེ་བས་འཇུག་པའི་ཕན་ཡོན་མཐའ་ཡས་ཏེ། །དངོས་སུ་སྦྱོར་བས་ཡང་དག་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། །སྐད་ཅིག་སྦྱོར་བས་ཁྱབ་པའི་སེམས་མཆོག་གིས། །བསྐལ་པ་མང་པོའི་ཚོགས་གཉིས་བཟླུམས་པར་བཤད། །དེ་ཕྱིར་གྲངས་མེད་གསུམ་སོགས་གསུངས་པ་ཀུན། །མྱུར་དུ་རྫོགས་དང་རིང་དུ་རྫོགས་པ་དང་། །ཚེ་གཅིག་གྲོལ་བ་བློ་ཡི་སྟོབས་ལ་རག །དེ་ཡང་ཐབས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་རབ་མཆོག །གསུམ་གྱིས་བསྒྲུབ་གང་བླ་མེད་སྟོབས་ཆེ་འོ། །འདི་ནི་སྙིང་རྗེའི་ལྗོན་ཤིང་སྙིང་པོ་ཅན། །འགྲོ་བའི་ཁུར་ཆེན་ལེགས་པར་ཁྱེར་བ་ནི། །ཚངས་སོགས་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་སྔོན་མེད་ཅིང་། །རང་ཉིད་ཕྱིར་ཡང་རྨི་ལམ་མ་སྨིས་ན། །གཞན་ཕྱིར་སྨོས་ཅི་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །སྔ་ན་མེད་པ་འཁྲུངས་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད། །དེ་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། །ཡིད་བཞིན་དག་ལས་འདོད་དགུའི་ཆར་འབེབས་བཞིན། །སྐྱོན་བྲལ་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་བླ་མ་ཡིས། །སྐལ་བཟང་སློབ་མ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི། །

p. 50

འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ཐར་པའི་ཕན་ཡོན་སོགས། །ཐོག་མ་བར་དང་མཐར་དགེའི་ཆོས་རྣམས་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་མཐའ་ཡས་བརྗོད། །གནས་གཙང་མཆོད་པས་མཛེས་ཤིང་ཉམས་དགའ་བར། །རྒྱལ་བའི་སྐུ་གཟུགས་ལ་སོགས་སྟ་གོན་བྱ། །ནམ་མཁའི་གནས་སུ་ནམ་མཁའ་གང་བ་ཡི། །རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་རྒྱ་མཚོའི་སྤྲིན་ཕུང་བསམ། །འདི་ནི་རང་གི་སེམས་སྟོབས་དྲི་མེད་དང་། །མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་ཕྱུག་རྣམ་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། །ཇི་ལྟར་བསམས་པ་དེ་བཞིན་འགྲུབ་པར་གསུངས། །དེ་ནས་ཐལ་སྦྱར་མེ་ཏོག་སྙིམ་བཀང་ནས། །སྤྱན་དྲང་བཞུགས་གསོལ་ཁྲུས་རྒྱན་གོས་སོགས་དབུལ། །ཡིད་འོང་རྫིང་བུའི་ནང་ན་གནས་པ་ཡི། །འཆར་ཀའི་པདྨ་ཁ་འབུས་བྱེ་འདྲ་བ། །ལག་གཉིས་སྤྱི་བོར་ཐལ་སྦྱར་བསྟོད་དབྱངས་བཅས། །ལུས་དཔག་མེད་པར་སྤྲུལ་ནས་གུས་ཕྱག་འཚལ། །ས་འདི་རིར་བཅས་རྒྱ་མཚོའི་རྡུལ་སྙེད་དུ། །བསོད་ནམས་དེ་འདྲ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་མེད། །ལུས་བཏུད་དབང་ཆེན་བར་གྱི་རྡུལ་རྣམས་དང་། །མཉམ་པའི་གྲངས་སྙེད་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་འགྲོ་ཞིང་། །མཐར་ཐུག་ཞི་བ་མཆོག་གི་གོ་འཕང་འཐོབ། །དངོས་སུ་འབྱོར་དང་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་སྤྲུལ་པའི། །མཆོད་པ་བླ་མེད་རྒྱ་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད། །མེ་ཏོག་སྤོས་དང་མར་མེ་ཞལ་ཟས་ཆུ། །བླ་རེ་འཕན་ལྡང་གདུགས་དང་རོལ་མོའི་སྒྲ། །རྒྱལ་མཚན་རྔ་ཡབ་རྫ་རྔ་ལ་སོགས་དང་། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་མཁོ་དགུའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས། །འགྲོ་བའི་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་སྲས་བཅས་མཆོད། །ལྷ་སོགས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ན་ཡིད་འོང་བའི། །གཞལ་མེད་ཁང་བརྩེགས་རིན་ཆེན་དྲ་བ་ཅན། །གླུ་གར་སིལ་སྙན་བསྟོད་དབྱངས་ཆར་འབབ་ཅིང་། །རྒྱན་མཆོག་བརྒྱ་ཕྲག་མངའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད། །རིན་ཆེན་རི་བོ་ནགས་ཚལ་པདྨའི་མཚོ། །ངང་མོའི་འགྲོས་ཀྱིས་གཉེར་བ་དེ་དག་དང་། །སྨན་སོགས་དྲི་ཞིམ་ངད་ལྡང་དཔག་བསམ་ཤིང་། །མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་དུད་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་མཆོད། །འདབ་སྟོང་གཡོ་བས་བུང་

p. 51

བ་བཟུང་བ་ཡི། །ལག་པའི་གདུ་བུ་ཀུ་མུ་ཏས་མཚན་ཞིང་། །སྤྲིན་བྲལ་ཉི་ཟླའི་ཟེར་གྱིས་རབ་ཕྱེ་བའི། །ཨུཏྤ་ལ་སོགས་ཡིད་འོང་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད། །ཙནྡན་བསིལ་བའི་ཁ་ཡི་སྦུབས་བསྐྱོད་པའི། །དྲི་ཞིམ་སེར་བུ་བདེ་བའི་ངད་རྣམས་དང་། །ཕུག་དང་བྲག་རི་སྨན་ལྗོངས་ཉམས་དགའ་བ། །ཆུ་བསིལ་རྫིང་བུ་གང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད། །སྟོན་ཀའི་མཚན་མོ་དཀར་བའི་རི་བོང་འཛིན། །གཟའ་བྲལ་རྒྱུ་སྐར་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ་དང་། །ཉིན་བྱེད་འོད་སྟོང་དྲ་བས་མཛེས་འབར་བ། །གླིང་བཞིའི་འཇིག་རྟེན་རྒྱན་གྱུར་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད། །ཁོར་ཡུག་རིར་བཅས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་ཞིང་། །མ་ལུས་ཡོངས་བཀོད་འདོད་དགུས་འབྱོར་པ་དང་། །ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་ཁམས་རྒྱ་མཚོའི་རྡུལ་སྙེད་ཀུན། །བློ་ཡིས་བླངས་ཏེ་ཐུབ་དབང་སྲས་བཅས་མཆོད། །བུམ་བཟང་དཔག་བསམ་ཤིང་དང་འདོད་འཇོའི་བ། །རྒྱལ་སྲིད་བདུན་དང་བཀྲ་ཤིས་རྫས་བརྒྱད་དང་། །ཉེ་བའི་རིན་ཆེན་བདུན་སོགས་རྒྱ་ཆེ་བས། །ཡོན་གནས་དམ་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་རྣམས་མཆོད། །ཏིང་འཛིན་ཡིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་པར། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་མཆོད་སྤྲིན་རྒྱ་མཚོས་མཆོད། །མེ་ཏོག་སྤྲིན་འཛེས་ལྡིང་ཁང་མཛེས་འབར་བ། །སྤོས་དང་སྨན་སྤྱར་བདུད་རྩིའི་སྤྲིན་ཕུང་དང་། །གཟི་ལྡན་སྒྲོན་མ་ཞལ་ཟས་རོལ་མོའི་སྤྲིན། །བསྟོད་དབྱངས་ཡན་ལག་རྒྱ་མཚོའི་སྤྲིན་གྱིས་མཆོད། །འཇུག་པའི་སྤྲིན་ཅན་ཤིན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པ། །སྒེག་མོ་ཕྲེང་ཐོགས་རིན་ཆེེན་གླུ་གར་སོགས། །མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་སྣ་ཚོགས་སྤྲིན་འཕྲོ་བས། །རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་མ་ལུས་གཉེས་གྱུར་ཅིག །ཐོག་མེད་དུས་ནས་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྡིག་པ་ཅི་བགྱིས་པ། །སྲིད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་དེ་ཀུན་བཤགས་པར་བགྱི། །འགྲོ་བའི་བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་མཐའ་ཡས་ལ། །རྟག་པར་བདག་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །མ་ལུས་སྐྱེ་དགུའི་ཚོགས་རྣམས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བླ་མེད་བསྐོར་

p. 52

བར་བསྐུལ། །དེང་ནས་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་མ་སྟོངས་བར། །མྱ་ངན་མི་འདའ་རྟག་ཏུ་བཞུགས་པར་གསོལ། །དགེ་བ་དེ་ཡིས་བདག་དང་འགྲོ་བ་ཀུན། །མ་ལུས་ཕྱམ་གཅིག་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ཤོག །ཇི་ལྟར་ཁྲུས་ཀྱིས་སྦྱངས་པའི་རས་ཡུག་དག །ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་བས་ཁ་དོག་གསལ་བ་བཞིན། །དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་སེམས་སྦྱངས་པའི། །རྒྱུད་ལས་དངོས་གཞིའི་སེམས་མཆོག་གསལ་བར་སྐྱེ། །འདི་ནི་བསོད་ནམས་འབྲས་བུ་ཚད་མེད་དེ། །ཆོས་དབྱིངས་ཇི་བཞིན་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀུན་ཁྱབ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ཚོགས་མཆོག་ལ། །ལན་གསུམ་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བྱས་ཏེ། །མགོན་པོ་སྲས་དང་བཅས་རྣམས་དགོངས་སུ་གསོལ། །ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་བདེ་གཤེགས་སྲས་བཅས་ཀྱིས། །བྱང་ཆུབ་ཐུགས་བསྐྱེད་བསླབ་ལ་གནས་པ་ལྟར། །དེང་ནས་བདག་གིས་འགྲོ་ལ་ཕན་དོན་དུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་བསླབ་ལ་གནས་པར་བགྱི། །མ་བརྒལ་བ་རྣམས་བདག་གིས་བསྒྲལ་བར་བགྱི། །མ་གྲོལ་བ་རྣམས་བདག་གིས་དགྲོལ་བགྱི་ཞིང་། །དབུགས་མ་ཕྱུང་རྣམས་བདག་གིས་དབུགས་དབྱུང་སྟེ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་འདས་ལ་འགོད། །དེ་ལྟར་ཉིན་དང་མཚན་མོ་ལན་གསུམ་དུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་གཉིས་བསྐྱེད་ལ་འབད་པར་བྱ། །བརྗོད་པ་དང་པོས་སྨོན་པ་སེམས་བསྐྱེད་ལ། །གཉིས་པས་འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་གསུམ་པ་ཡིས། །གཉིས་ཀ་བརྟན་ཞིང་དག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེང་ནས་བདག་ནི་འགྲོ་ཀུན་ཉེར་འཚོའི་གཞི། །རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཡང་ཐོབ། །སྲིད་ན་མི་འཇིགས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་ཅིང་། །རྟག་ཏུ་ཕན་པ་འབའ་ཞིག་ལྷུར་ལེན་པས། །མི་ཡི་སྲིད་པ་དོན་དང་བཅས་བར་གྱུར། །ད་ནི་སེམས་གཙང་དགེ་བའི་ས་གཞི་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་གཉིས་མྱུ་གུ་རབ་བསྐྱེད་དེ། །དེ་གཟུང་དག་པ་སྤེལ་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱ། །འགྲོ་པའི་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བླང་བྱ་ཞིང་། །

p. 53

བདག་གི་བདེ་བས་འགྲོ་བ་བ དེར་གྱུར་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་དེ་དང་མི་འབྲལ་ཤོག །སྙམ་དུ་གཏོང་ལེན་སྤེལ་མར་སྦྱང་བྱ་ཞིང་། །སྨོན་པའི་བསླབ་བྱ་ཚད་མེད་བཞི་པོ་བསྒོམ། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤང་སེམས་བསྲུང་བྱ། །འཇུག་པའི་བསླབ་བྱ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་སྤྱད། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤང་བརྩོན་པར་བྱ། །རྟག་ཏུ་དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་བག་ཡོད་ཀྱིས། །མི་དགེ་སྤང་ཞིང་དགེ་ཆོས་རྒྱ་མཚོ་བསྒྲུབ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་གཉིས་མི་ཉམས་བསླབ་བྱ་སྟེ། །ལོག་པར་ལྟ་སོགས་རྒྱལ་པོའི་ལྟུང་བ་ལྔ། །གྲོང་སོགས་བློན་པོའི་ལྔ་དང་ཕལ་པའི་བརྒྱད། །ཐུན་མོང་གཉིས་ཏེ་ཉི་ཤུ་ལྟུང་བྱེད་ལ། །དེ་དང་ཕྱོགས་མཐུན་ཉེས་བྱས་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་དག་མི་ལྡན་ལྟུང་དང་ཉེས་མེད་དེ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་མཐུན་བསླབ་བྱར་ཤེས་པར་བྱ། །མདོར་ན་ནག་པོའི་ཆོས་བཞི་སྤང་བྱ་ཞིང་། །དཀར་པོའི་ཆོས་བཞི་དག་ལ་ནན་ཏན་བྱ། །མཆོད་འོས་སླུ་དང་འགྱོད་པ་མེད་ལ་བསྐྱེད། །དམ་པ་རྣམས་ལ་མི་སྙན་སྒྲོགས་པ་དང་། །འགྲོ་བའི་ནང་ན་གཡོ་དང་སྒྱུས་སྤྱོད་པ། །ནག་པོའི་ཆོས་བཞི་ལགས་པས་སྤང་འཚལ་ལོ། །དམ་པ་བསྟེན་ཞིང་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་བརྗོད། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡང་དག་དགེ་ལ་བསྐུལ། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད། །ལྷག་པའི་བསམ་པས་འགྲོ་ལ་ཕན་བདེ་བྱེད། །དཀར་པོའི་ཆོས་རབ་བཞི་པོ་བསྟེན་པར་མཛོད། །རང་དོན་ལས་ཀྱང་གཞན་ཕན་གཙོར་འཛིན་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟེ། །གཞན་དོན་འགྱུར་ན་ལུས་ངག་མི་དགེ་བདུན། །གནང་བའི་སྐབས་ཡོད་དོན་ལ་དགེ་བ་ཡིན། །ཡིད་གསུམ་ནམ་ཡང་གནང་བའི་སྐབས་མེད་དོ། །རང་དོན་ཞི་བདེ་འདོད་པའི་དགེ་བ་ཡང་། །རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟུང་བ་སྟེ། །གཞན་ཕྱིར་ཕན་ན་མི་དགེ་གང་ལགས་པ། །དེ་ཡང་བསླབ་བྱ་ལགས་པར་རྒྱལ་བས་གསུངས། །རྒྱལ་སྲས་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་དེ། །རང་

p. 54

ཉིད་གྲོལ་ནས་འགྲོ་བ་སྒྲོལ་འདོད་པ། །རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །རང་དང་འགྲོ་བ་མཉམ་དུ་ཐར་འདོད་པ། །གྲུ་པ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །འགྲོ་བ་བསྒྲལ་ནས་རང་ཉིད་ཞི་འདོད་པ། །རྫི་བོ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེནས་དཔའ་གསུམ། །རིམ་བཞིན་གྲངས་མེད་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། །བདུན་དང་གསུམ་གྱིས་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་ནི། །དབང་པོའི་རིམ་པ་ལགས་པར་མདོ་ལས་གསུངས། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ལ་བསླབ་པ་སྟེ། །གཙོ་བོར་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་བསླབ། །འགྲོ་བ་དབུལ་བས་ཉམ་ཐག་མཐོང་ནས་ནི། །ཟས་གོས་རྟ་དང་ཤིང་རྟ་གླང་པོ་སོགས། །མཁོ་དགུའི་ཡོ་བྱད་དཔག་མེད་གཏོང་བ་སྟེ། །བུ་དང་བུ་མོ་ལ་སོགས་གཏོང་བ་ཆེ། །མགོ་དང་མིག་སོགས་ཤིན་ཏུ་གཏོང་བ་སྟེ། །ཟང་ཟིང་དང་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་པ་བསྒྲུབ། །དེས་ནི་རང་གི་སེར་སྣའི་ཚོགས་འཇོམས་ཤིང་། །གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་རྒྱུད་བསྡམས་ཤིང་། །སེམས་ཀྱིས་དགེ་བ་ཞི་བ་རྣམ་བསྒྲུབས་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་འཐོབ། །སྡོམ་དང་ཆོས་སྡུད་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་དེ། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་རྟག་བསྲུང་། ཁྱིམ་པས་དགེ་བསྙེན་བསྙེན་གནས་སྨོན་འཇུག་ལ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བས་དགེ་སློང་དགེ་ཚུལ་དང་། །དགེ་སློབ་མ་ཡི་སྡོམ་པ་གང་ཡིན་སྟེང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་གཉིས་བསྲུང་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན། །ཕྱི་ནང་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་སྡུག་བསྔལ་ལ། །ཇི་མི་སྙམ་དང་སྙིང་རྗེས་ཆོས་ལ་སོམ། །དམིགས་མེད་བཟོད་པ་གསུམ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཞེ་སྡང་ལྟ་བུའི་སྡིག་པ་འགའ་མེད་ལ། །བཟོད་མཚུངས་དཀའ་ཐུབ་བསོད་ནམས་གཞན་མེད་པས། །སྣ་ཚོགས་ཚུལ་གྱིས་བཟོད་ལ་ནན་ཏན་དུ། །ཁྲོ་བའི་མེ་ཆེན་འཇིལ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ། །གནོད་པའི་ཡུལ་རྣམས་མི་བསྲུན་གྲངས་མེད་པས། །རེ་རེ་ཞིང་ཡང་གདུལ་བར་ཡོད་མི་ལོང་། །སེམས་གཅིག་བཏུལ་བས་ཐམས་

p. 55

ཅད་དུལ་འགྱུར་བ། །སེམས་འདུལ་བརྟུལ་ཞུགས་བསྲུང་ལ་ནན་ཏན་མཛོད། །གནོད་ལ་བརྟེན་ནས་བཟོད་པའི་ལེགས་པ་འགྲུབ། སྙིང་རྗེ་དང་ནི་བྱམས་སེམས་ཡོན་ཏན་སྐྱེ། །བྱང་ཆུབ་གྲོགས་གྱུར་དགྲ་ལ་སྟོན་པ་བཞིན། །གུས་དང་སྤྲོ་བས་བཟོད་པ་ཉེ་བར་བསྟེན། །གཞན་ཡང་བདག་ཉིད་མེད་ན་མི་འབྱུང་ལ། །བྲག་ཅ་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཅན། །རང་གིས་ཉེེས་གྱུར་གནོད་པའི་ཚོགས་རབ་འདི། །འཕྲལ་གྱི་རྐྱེན་དང་སྔོན་ལས་རྒྱུས་བསྐྱེད་ཕྱིར། །འདི་འབྱུང་རིགས་ཏེ་ལས་ཟད་ཐབས་འདི་ལ། །ཅི་ནས་སེམས་འདུལ་གཅིག་པུ་བསྲན་ཚུགས་བྱ། །མི་འདོད་ཐོག་ཏུ་བབ་ལ་མི་དགའ་བཏང་། །བཅོས་སུ་ཡོན་ན་མི་དགར་ཅི་དགོས་ལ། །མེད་ན་ཕན་པ་མེད་པས་ཅི་བྱར་ཡོད། །དེ་བས་རྐྱེན་རྣམས་བཟོད་ལ་ནན་ཏན་བྱ། །བརྟགས་ན་མཁའ་བཞིན་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལ། །དགའ་དང་མི་དགའ་ཤོར་གོད་ལེགས་ཉེས་མེད། །དེ་ལ་གཉིས་སུ་བཟུང་ཡང་དོན་མེད་ཀྱིས། །ཐམས་ཅད་མཉམ་ཉིད་ངང་ལ་ནན་ཏན་མཛོད། །གང་ལ་བརྩོན་པའི་རང་བཞིན་དགེ་ལ་སྤྲོ། །དེ་ལ་དགེ་ཆོས་མི་ཟད་སྤྲིན་བཞིན་འདུ། །དྲི་ཞིམ་པདྨའི་ཚལ་དུ་བུང་བ་བཞིན། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གང་ལེ་ལོ་གསུམ། །བྱ་བ་ངན་ཞེན་སྒྱིད་ལུག་བདག་ཉིད་བརྙས། །ལེགས་པ་མི་འགྲུབ་ཉེས་ཀུན་འབྱུང་བའི་གཞི། །ཕུན་ཚོགས་ཉམས་ལ་རྒུད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བསྟོད་ཅིང་། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་མི་ཡི་བསམ་པ་འགྲུབ། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་ཚོགས་འཕེལ་ཞིང་། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར། །དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དགེ་ཆོས་མཆོག་རྣམས་དང་། །འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ལམ་ནི་གང་ཡིན་པ། ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །མི་དགེ་སྤང་ཞིང་དགེ་བ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར། །འབད་རྩོལ་བརྩོན་པས་ཡང་དག་གནས་པར་བྱ། །ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་བར་དུ་ནི། །ཆེས་ཆེར་གོང་

p. 56

དུ་ཡང་དག་འགྲོར་ཡོད་པས། །དེ་སྲིད་མི་ངལ་འབད་པས་བརྩོན་འགྲུབ་བརྩམ། །བསམ་གཏན་འདོད་པས་རྣམས་གཡེང་འདུ་འཛི་སྤང་། །ཡུལ་གྱི་དགའ་བ་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་འདྲ་ཞིང་། །གློག་ལྟར་མི་བརྟན་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ལོངས་སྤྱོད་མི་རྟག་སྒྱུ་མའི་ཁང་བཟང་འདྲ། །ནམ་ཡང་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་དེ་སྤངས་ཏེ། །མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཞི་བའི་ནགས་འདབ་བསྟེན། །འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཕུང་ཀྲོལ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །བསག་དང་བསྲུང་དང་ཚོལ་བས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་། །ཁེངས་དང་སྲེད་དང་འཇུགས་པས་སེར་སྣ་འཕེལ། །ངན་འགྲོར་འཁྲིད་ཅིང་བདེ་འགྲོའི་ལམ་འགོག་པས། །འདོད་པ་ཆུང་དང་ཆོག་ཤེས་ལྡན་པར་བྱ། །ལུས་རྨ་ཇི་སྙེད་སྡུག་བསྔལ་ཁྱབ་པ་ལྟར། །ནོར་མང་ཇི་སྙེད་སྡུག་བསྔལ་དེ་བས་མང་། །ཡོ་བྱད་བསྙུངས་རྣམས་བདེ་བ་མཐའ་ཡས་ཏེ། །འཚེ་བ་ཉུང་ཞིང་དགྲ་རྐུན་འཇིགས་པ་མེད། །ཀུན་གྱིས་བསྟོད་ཅིང་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་གནས། །བྱ་བ་ཉུང་ཞིང་སེམས་ལས་ཆུང་བས་ན། །རྟག་ཏུ་འདོད་པ་ཆུང་ལ་བསླབ་པར་བྱ། །བྱིས་དང་འགྲོགས་པའི་ཉེས་པ་ཚད་མེད་དེ། །སྡིག་པ་འཕེལ་ཞིང་མི་དགེ་ངང་གིས་འགོ །དགེ་བ་འགྲིབ་ཅིང་རྩོད་དང་ཉོན་མོངས་སྐྱེ། །བྱས་པ་མི་གཟོན་མ་ཡང་མགུ་བར་དཀའ། །དོན་མེད་བྱ་བ་མང་ཞིང་འདུ་འཛིས་གཡེང་། །མེ་དང་སྦྲུལ་དང་གཅན་གཟན་ཁྲོད་འདྲ་བའི། །བྱིས་པ་རྣམས་ལས་ཐག་རིང་འབྱོལ་བར་བྱ། །ཇི་སྲིད་སེམས་ལ་བརྟན་པ་མ་ཐོབ་བར། །ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་སླུ་བས་ན། །དབེན་པའི་ནགས་སུ་སྤྲོ་བས་གནས་པར་བྱ། །ཇི་སྲིད་སྐྱེས་བུ་བཞི་ཡིས་བཏེགས་པའི་ལུས། །ངུད་མོའི་སྒྲ་དང་བཅས་པར་མ་གྱུར་བར། །བདག་ནི་ཞི་བའི་དགོན་པར་རབ་ཕྱོགས་ཏེ། །ལུས་སེམས་འདུ་འཛིའི་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱ། །ནགས་ནི་ཆུ་གཙང་མེ་ཏོག་འབྲས་མང་ཞིང་། །བྲག་རིའི་ཕུག་དང་རྡོ་ལེབ་ཁང་བཟངས་མང་། །དུད་པའི་ལྗོན་ཤིང་གྲིབ་མས་བརྒྱན་པའི་ཁྲོད། །བྱ་དང་རི་དགས་མང་པོ་གར་བྱེད་ཅིང་། །ཆུ་འགྲམ་མེ་

p. 57

ཏོག་བུང་བ་གླུ་ལེན་མཛེས། །སྤོས་དང་སྨན་སོགས་དྲི་ཞིམ་ངད་ལྡང་ཞིང་། །དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའ་བསམ་གཏན་ངང་གིས་འཕེལ། །དུས་བཞིར་དགའ་བས་པདྨའི་མཚོ་འདྲ་ཞིང་། །སོ་ག་དབྱར་དང་སྟོན་དུས་དགུན་དང་དཔྱིད། །རིམ་གྱིས་འགྱུར་བས་མི་རྟག་སྐྱོ་ཤས་འཕེལ། །དུར་ཁྲོད་རུས་པ་འཐོར་བའི་ཚུལ་མཐོང་ནས། །བདག་གི་ལུས་ཀྱང་དེ་འདྲའི་ངང་ཚུལ་ཅན། །སོ་སོར་འགྱེས་ཆོས་ཅན་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར། །འདུས་བྱས་སྙིང་པོ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ལ། །དགའ་བའི་བློ་གྲོས་གང་ཡིན་རིང་དུ་བྱེད། །རྩོད་དང་ཉོན་མོངས་མེད་ཅིང་རྟག་ཞི་བས། །རང་གི་སེམས་ནི་ལས་རུང་བདེ་བ་འཐོབ། །དེ་འདྲའི་ནགས་ནི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས། །སྲིད་ལ་སྐྱོ་བས་དགོན་པར་རབ་ཕྱོགས་ཏེ། །གོམ་པ་བདུན་ཙམ་བོར་བའི་བསོད་ནམས་ནི། །གང་གིས་བསྐལ་པ་གདྒཱའི་སངས་རྒྱས་ལ། །བསྐལ་པར་མཆོད་པའི་བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་ཡིས། །སྔ་མའི་བསོད་ནམས་བརྒྱ་སྟོང་ཆར་མི་ཕོད། །དེ་ཕྱིར་ཞི་བའི་ནགས་འདབ་བསྟེན་པར་བྱ། །དེར་ནི་སྟན་ལ་སྐྱིལ་ཀྲུང་རབ་བཅས་ནས། །རྩེ་གཅིག་སེམས་ལ་མི་གཡོ་མཉམ་པར་གཞག །བྱིས་པ་ཉེར་སྤྱོད་དོན་རབ་འབྱེད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་དགེའི་བསམ་གཏན་དམ་པ་བསྒྲུབ། །བསམ་གཏན་བཞི་དང་དེ་བཞིན་གཟུགས་མེད་བཞི། །ལམ་ལ་ཞུགས་དང་ཞུགས་ཟིན་འཕགས་རྣམས་ཀྱིས། །ཏིང་འཛེན་གསུམ་གྱི་མིང་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ། །དེས་ནི་འདོད་ཡོན་དགའ་བའི་སེམས་སྤོང་ཞིང་། །རིག་དང་མངོན་ཤེས་ཏིང་འཛིན་མངོན་པར་འགྲུབ། །སྤྱན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་སེམས་ལ་རང་དབང་བསྒྱུར། །ཤེས་རབ་གསུམ་སྟེ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ཉིད། །ལྷག་མཐོང་གྲུབ་པས་ཉོན་མོངས་ཚོགས་སྤོང་ཞིང་། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གནས་ལུགས་རབ་ཤེས་ནས། །སྲིད་པའི་གྲོང་ལས་མྱ་ངན་འདས་ཞིར་འགྲོ། །སྣང་འདི་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་། །ངོ་བོ་མེད་

p. 58

ལ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་སྟེ། །རང་བཞིན་དག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་མཐོང་ནས་ནི། །མི་གནས་མཆོག་གི་གོ་འཕང་མྱུར་དུ་རེག །ཤེས་རབ་ལྡན་པ་ཐབས་ཀྱིས་གྲོལ་འགྱུར་ཏེ། །ཇི་ལྟར་དུག་ལ་སྔགས་ཀྱིས་བཏག་པ་བཞིན་། །ཤེས་རབ་མེད་ན་ཐབས་ཀྱིས་འཆིང་འགྱུར་ཏེ། །སྨན་ཉིད་ནད་དུ་སོང་བས་གདུང་བ་བཞིན། །དེ་ཕྱིར་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་ན། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེ་བོ་ཇི་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །འཁོར་གསུམ་མི་རྟོགས་དགེ་བའི་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས། །རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཞི་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་དགེ་ལེགས་སྤྲིན་གྱི་བཞོན་པ་ཡིས། །འགྲོ་སེམས་གཙང་མའི་ལོ་ཐོག་ལེགས་བསྐྲུན་ཏེ། །སྲིད་པའི་ཉེས་ཚོགས་དབུལ་བས་རབ་ཕོངས་པའི། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དི་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།། །།

དགུ་པ། བསྐྱེད་རྫོགས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལེའུ།

p. 59

དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། །གསང་སྔགས་ཕྱི་ནང་བསྐྱེད་རྫོགས་དོན་ལ་འཇུག །དེ་ཡང་ཐབས་མང་དཀའ་བ་མེད་ཕྱིར་དང་། །དོན་གཅིག་ན་ཡང་འཇུག་ཚུལ་མ་རྨོངས་དང་། །དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོའི་དབང་མཛད་དེ། །བྱ་སྤྱོད་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་བཞི་བསྟན། །དུས་དང་མི་རིགས་དབང་པོའི་རིམ་པ་སྟེ། །རྫོགས་ལྡན་གསུམ་ལྡན་ཉིས་ལྡན་རྩོད་ལྡན་དང་། །བྲམ་ཟེ་རྗེའུ་རིགས་རྒྱལ་རིགས་གདོལ་པའམ་དམངས། །རྟུལ་པོ་འབྲིང་རྣོན་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོ་ལ། །ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་གཙོར་སྟོན་བྱ་བའི་རྒྱུད། །ལུས་ངག་བྱ་དང་སེམས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ཀུན། །ཆ་མཉམ་སྟོན་པ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་སྡེ་དང་། །སྒོམ་པ་གཙོར་སྟོན་ལུས་ངག་སྤྱོད་པ་ཀུན། །གྲོགས་ཙམ་སྟོན་པ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དང་ནི། །སྒོ་གསུམ་བྱ་བྲལ་གཟུང་འཛིན་མི་དམིགས་པར། །སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག །གཙང་སྒྲ་ཆུང་རྣམས་དོར་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཆེ། །དེ་ཡང་བྱ་སྤྱོད་རྣལ་འབྱོར་

p. 60

ཐུབ་པ་རྒྱུད། །ཀྲཱི་ཡ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱ་འོ། །དེ་དག་གསང་སྔགས་ཕྱི་སྟེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་། །ཡབ་ཡུམ་ཟུང་འབྲེལ་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་ཤིང་། །ཤ་ལྔ་བདུད་རྩི་ལྔ་སོགས་སྟོན་མི་བྱེད། །གཙང་སྦྲ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་གནས་པ་ཡིན། །རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་རྒྱུད་ལའང་གསུམ་ཡིན་ཏེ། །ཕ་མ་གཉིས་སུ་མེད་པ་བླ་ན་མེད། །བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་མེད་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་སྟེ། །མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཨ་ཏི་ཞེས་བྱ་འོ། །ལྷ་ཡང་འཁྲིལ་སྦྱོར་དམ་རྫས་ཁྱད་པར་ཅན། །གཙང་བཙོག་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་ཏུ། །དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་གི་རོལ་པར་སྟོན་པ་ཡིན། །བྱ་བས་རང་ཉིད་དམན་ལ་ལྷ་ཉིད་མཆོག །རྗེ་ཁོལ་ཚུལ་དུ་བསྒྲུབ་པས་དངོས་གྲུབ་ལེན། །སྤྱོད་པས་རང་དང་ལྷ་ཉིད་མཉམ་པར་བལྟ། །རང་ཉིད་དམ་ཚིག་མདུན་དུ་ཡེ་ཤེས་ལྷ། །གྲོགས་པོའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་གྲུབ་ལེན་པ་ཡིན། །རྣལ་འབྱོར་དངོས་གཞིར་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ། །སྦྱོར་རྗེས་ལྷ་ནི་དགུག་གཤེགས་གཉིས་སུ་བྱེད། །ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་གཉིས་མེད་དངོས་གྲུབ་ལེན། །མ་ཧཱས་རླུང་དང་བསྐྱེད་རིམ་ཐབས་གཙོ་ལ། །ཨ་ནུས་ཁམས་དང་རྫོགས་རིམ་ཤེས་རབ་གཙོ། །ཨ་ཏིས་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་གཙོ། །ཀུན་ཀྱང་ཆོས་ཀུན་ཡེ་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད། །ཡིན་པ་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉམས་སུ་ལེན། །བདག་དང་འགྲོ་ཀུན་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པས། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱ་མཆེད་ལ་སོགས་ཀུན། །དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་ཏུ་གསལ་བཏབ་རིམ་གཉིས་བསྒོམ། །དེ་ཡང་སྐྱེ་བཞིའི་རིམ་པས་སྒོ་མཚུལ་བཞི། །སྒོང་སྐྱེས་བག་ཆགས་སྦྱང་ཕྱིར་སྔོན་འགྲོའི་ཚེ། །སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་བསྐྱེད་རིམ་མདོར་བསྡུས་ནས། །བསོད་ནམས་ཞིང་རབ་སྤྱན་དྲངས་མཆོད་པའི་མཐར། །རང་བཞིན་མེད་བསྒོམ་ཚོགས་གཉིས་སྔོན་སོང་ནས། །གདོད་ཀྱིས་བསྐྱེད་རྫོགས་རྒྱས་པར་བསྒོམ་པ་ནི། །ཐོག་མར་སྒོ་ང་དེ་ལས་བྱ་སྐྱེ་བཞིན། །མདོར་བསྡུས་རྒྱས་པའི་

p. 61

བསྐྱེད་རྫོགས་རིམ་པས་བསྒོམ། །མངལ་སྐྱེས་བག་ཆགས་སྦྱང་ཕྱིར་བསྟན་པ་ནི། །སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་སྟོང་ལས་ས་བོན་དང། །ཕྱག་མཚན་ལས་ནི་སྐུ་དང་འོད་ཟེར་སོགས། །རིམ་གྱིས་རྒྱས་པར་བསྒོམ་གྱིས་སྔར་བཞིན་དུ། །མདོར་བསྡུས་སྔོན་དུ་མི་འགྲོའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ནི། །ཇི་ལྟར་རླུང་སེམས་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་ལས། །མེར་ནུར་ལྟར་དང་མཁྲང་གྱུར་ལ་སོགས་ནས། །ལུས་ཡོངས་རྫོགས་ཏེ་བཙའ་བའི་བར་བཞིན་ནོ། །དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་བག་ཆགས་སྦྱང་བྱའི་ཕྱིར། །སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་སྟོང་ལས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི། །མཚན་ཙམ་བརྗོད་ལས་ལྷར་གསར་བསྐྱེད་རྫོགས་བསྒོམ། །ཇི་ལྟར་དྲོད་གཤེར་འདུས་པས་གྲུབ་བའི་ལུས། །ཤིན་ཏུ་འགྲུབ་པར་སླ་བས་བཙའ་བ་བཞིན། །ས་བོན་ཕྱག་མཚན་སྤྲོས་པ་དགོས་པ་མེད། །བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་བག་ཆགས་སྦྱང་བྱའི་ཕྱིར། །སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་ཝལ་གྱིས་བསྐྱེད་རྫོགས་བསྒོམ། །ཇི་ལྟར་རྫུས་སྐྱེས་སྐད་ཅིག་སྣང་བ་བཞིན། །མིང་ལས་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་རྫོགས་བསྒོམ་མི་དགོས། །དེ་ལྟར་སྒོམ་ཚུལ་རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་ཀྱང་། །གཙོ་བོར་སྐྱེ་བ་གང་བསྡུས་དེས་བསྒོམས་ལ། །བག་ཆགས་སྦྱང་ཕྱིར་ཀུན་གྱིས་དེ་བཞིན་བསྒོམ། ཁྱད་པར་ལས་དང་པོ་ཡིས་སྒོང་སྐྱེས་བཞིན། །ཅུང་ཟད་བརྟན་པས་མངལ་བསྐྱེད་བཞིན་བསྒོམས་ལ། །བརྟན་པ་ཆེ་བས་དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་བཞིན་བསྒོམ། །ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ཡང་དག་བརྟན་པ་ཡིས། །རྫུས་སྐྱེས་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་དཀྲོང་བསྐྱེད་བྱ། །རྫོགས་རིམ་དེ་ཡང་སྣང་བཅས་སྣང་མེད་དེ། །བསྐྱེད་རིམ་བསྡུས་ནས་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དངས་བཞིན། །མི་དམིགས་ངང་དུ་འཇོག་པ་སྣང་བ་མེད། །བསྐྱེད་རིམ་དེ་ཉིད་རྫོགས་པར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ། །མ་ཡེངས་བསྒོམ་པ་སྣང་བཅས་རིམ་པ་བཞིན། །ལས་དང་པོ་ཡིས་བསྐྱེད་རིམ་ཞེན་པ་དགག །སྣང་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད། །བརྟན་པ་རྣམས་

p. 62

ཀྱིས་རྫོགས་རིམ་ཞེན་པ་དགག །སྟོང་ལ་མཚན་མར་ཞེན་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད། །ཕྱི་ནས་གང་སྣང་བསྐྱེད་རིམ་ཐབས་ཉིད་ལ། །འཛིན་མེད་ཤེས་པ་རྫོགས་རིམ་ཤེས་རབ་ཉིད། །དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་འཆང་། །བསྐྱེད་རིམ་སྣང་འདིའི་བདེན་ཞེན་འགོག་པ་སྟེ། །རྫོགས་རིམ་སྒྱུ་མར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་སྤོང་། །གང་ལ་སྣང་སྟོང་བདེན་ཞེན་མེད་པ་ན། །བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་མེད་རང་བཞིན་དག་པ་ཡིན། །འདི་ནི་མཐར་ཐུག་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་སྟེ། །དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཚེ་འདིར་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །དེ་རྗེས་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་གང་ཡོད་དེར། །སངས་རྒྱས་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །འདི་ནི་གྲངས་མེད་རྡོ་རྗེ་འཆང་རྣམས་ཀྱི། །ཉེ་ལམ་སྦས་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་སྟེ། །སྐལ་བཟང་ཚེ་འདིར་གྲོལ་འདོད་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན། །དེ་ཡང་གང་མོས་རྒྱུད་སྡེའི་རིམ་པ་ལ། །བརྟེན་ནས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཐོག་མར་རིག་གཏད་རྗེས་གནང་དབང་ལ་སོགས། །རང་རང་གཞུང་ནས་གསུངས་པའི་ལུང་མནོས་ཏེ། །རང་གི་སེམས་འདི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ། །ཁྱད་པར་མཆོག་གསང་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་ལམ། །སྨིན་བྱེད་དབང་བཞི་གྲོལ་བྱེད་བསྐྱེད་རྫོགས་ཏེ། །བུམ་དབང་ལུས་དང་གསང་བས་ངག་དང་ནི། །ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཡིད་དང་ཚིག་དབང་གིས། བག་ཆགས་མཐའ་དག་སྦྱོང་ཞིང་དངོས་གྲུབ་སྟེར། །དང་པོ་གསུམ་གྱིས་བསོད་ནམས་ཚོགས་རྫོགས་ལ། །བཞི་པས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་རྫོགས་དེ་བཞིན་དུ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིག་ཀུན་སྦྱོང་། །དེ་ཕྱིར་སྨིན་བྱེད་དབང་བཞི་ཐོབ་པ་ཡིས། །གྲོལ་བྱེད་བསྐྱེད་རྫོགས་དོན་ལ་བསླབ་པར་བྱ། །འདིར་ནི་དབང་རྫོགས་དམ་ཚིག་ལྡན་པ་ཡིས། །གཉིས་མེད་ཨ་ཏིའི་དགོངས་པར་འཇུག་འདོད་པས། །བདེ་བའི་སྟན་ལ་སྐྱིལ་ཀྲུང་རབ་བཅས་ནས། །སྐྱབས་སུ་འགྲོ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་

p. 63

བདག་མེད་པ། །རང་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ངང་ཉིད་ལས། །ཧཱུྃ་ལས་སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་ཐམས་ཅད་དུ། །བསྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ། །རྩིབས་བཅུ་ཁྲོ་བོ་བཅུ་ཡིས་མཚན་པ་སྟེ། །ཕྱི་ནང་མེ་དཔུང་འབར་བའི་དབུས་ན་དཔལ། །ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ནི། །སྒོ་བཞི་གྲུབ་བཞི་རྟ་བབས་བཞིས་བརྒྱན་ཅིང་། །རྩེག་པ་ལྔ་དང་འདོད་ཡོན་སྣམ་བུ་དང་། །ཕ་གུ་དྲ་ཕྱེད་མདའ་ཡབ་པུ་ཤུས་མཛེས། །ཕྱུར་བུའི་ཐོད་པ་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེའི་ཏོག །དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས། །སེང་གེ་གླང་ཆེན་རྟ་དང་རྨ་བྱ་དང་། །ཤང་ཤང་པདྨ་ཉི་ཟླས་སྤྲས་པའི་སྟེང་། །རིགས་ལྔ་སོ་སོའི་ཡུལ་དང་སེམས་དཔའ་བརྒྱད། །སེམས་མ་བརྒྱད་དང་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་བརྒྱད། །ཐུབ་པ་དྲུག་རྣམས་སོ་སོའི་གནས་བཞུགས་ཏེ། །སྐུ་མདོག་ཕྱག་འཚན་རྒྱན་རྣམས་རྫོགས་པ་ལས། །མུ་མེད་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་མཐའ་གཏུགས་པར་འཕྲོ། །གཙོ་བོའི་ཐུགས་ཀར་གཞི་ཡི་ཀུན་ཏུ་བཟང་། །ཡབ་ཡུམ་འཁྲིལ་སྦྱོར་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པའི་སྐུ། །མཁའ་ལྟར་དྲི་མེད་མཐོན་མཐིང་སྐྱིལ་ཀྲུང་ཚུལ། །ཚོན་གང་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་འབར་བར་བསྒོམ། །དེ་ལས་འོད་འཕྲོས་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་སྦྱངས། །ཐམས་ཅད་རྣམ་དག་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་ངང་། །ཡི་གེ་གསུམ་དང་རིགས་ལྔའི་ས་བོན་བཟླས། །གྲག་སྟོང་སྐྱེ་མེད་བྲག་ཅ་ཇི་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ངང་ལ་མ་བཅོས་མཉམ་པར་གཞག །རང་སེམས་ཡེ་ནས་ལྷ་ཡི་རང་བཞིན་ལ། །ལུས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲ་ཚིག་གསང་སྔགས་ཉིད། །ཐམས་ཅད་ལྷུན་རྫོགས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ངང་། །དམ་ཚིག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་དགུག་གཞུག་མེད། །གཤེགས་གསོལ་མི་དགོས་བཟང་ངན་བླང་དོར་མེད། །ཡེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ལ། །ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསལ་འདེབས་ལས། །མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་གྲུབ་བྱེད་པ་མིན། །རྗེས་

p. 64

ལ་ཞེན་པ་ཡོད་ན་རིམ་གྱིས་བསྡུ། །གང་དུའང་མི་དམིགས་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་གཞག །མེད་ན་སྒྱུ་མ་ཆུ་ཟླའི་ངང་ཉིད་ནས། །དགེ་བ་སེམས་ཅན་དོན་དུ་བསྔོ་བར་བྱ། །སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་སྟོང་གསལ་སྒྱུ་མའི་ཚུལ། །སྣང་དང་གྲག་པ་ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་སྔགས། །དྲན་དང་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སུ། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མ་ཡེངས་ཤེས་པར་བྱ། །རྩ་བ་ཡན་ལག་དམ་ཚིག་གཙང་མ་བསྲུང་། །ཤེས་དང་མི་སྤང་སྤྱད་དང་དང་དུ་བླང་། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དམ་ཚིགས་ལྔ་ལྔ་སྟེ། ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་མདོར་བསྡུས་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །དེ་ཡང་རང་སེམས་རྣམ་དག་ཚུལ་ལ་བསླབ། །ཉ་དང་གནམ་སྟོང་ཚེས་བརྒྱད་ཉི་ཤུ་དགུ། །ཚེས་བཅུ་ཡར་ངོ་མར་ངོའི་ཉིན་དང་མཚན། །བསྙེད་སྒྲུབ་ཚོགས་མཆོད་བསྐང་བཤགས་འབད་པར་བྱ། །རླུང་སེམས་རྩ་དང་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་སོགས། །ཡང་ཟབ་གནད་ལ་ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བྱ། །བདེ་གསལ་མི་རྟོག་ཟུང་འཇུག་ལམ་བསྒོམས་པས། །རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཚེ་འདིར་རྫོགས་སངས་རྒྱ། །དེ་ལྟར་རབ་གསང་བླ་མེད་སྙིང་པོ་འདིས། །ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་གྲོང་དུ་ཉེར་འཚོ་ཞིང་། །འགྲོ་ཀུན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྲིད་པ་འདིར། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དི་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། །བསྐྱེད་རྫོགས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའོ།། །།

བཅུ་པ། གཞི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་ལེའུ།

p. 65

དེ་ལྟར་བསྐྱེད་རྫོགས་ཟུང་འབྲེལ་རྣལ་འབྱོར་པས། །ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་སྟོང་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག །དེ་ཡང་སྣང་སྲིང་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །ཡེ་ནས་བདག་མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ལ། །མ་རིག་འཛིན་པས་སྲིད་པ་འདིར་འཁྱམས་ཏེ། །འཁོར་འདས་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་སྣང་མོད་ཀྱང་། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་སྟོང་པའི་ངང་། །སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་འདྲ་བར་མཁྱེན་པར་མཛོད། །འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ཀུན། །སེམས་ལ་སྣང་ཡང་སེམས་སུ་གྲུབ་པ་མེད། །སེམས་ལས་གཞན་དུའང་གྲུབ་པ་འགའ་མེད་དེ། །བག་

p. 66

ཆགས་དབང་གིས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྤང་ཡང་། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་པ། །བཞིན་དང་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །དེར་ནི་བྱད་ཉིད་སྣང་ཡང་མ་གྲུབ་པ། །བྱད་ལས་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་མེད། །མེད་བཞིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མངོན་སུམ་ལྟར། །སྣ་ཚོགས་ཆོས་རྣམས་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བརྟགས་ན་ངོས་གཟུང་མེད་། །ཤིན་ཏུ་བརྟགས་ན་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས། །ཡོད་མེད་མི་དམིགས་མཐའ་བྲལ་མ་བྲལ་མེད། །སྒྱུ་མའི་ཚུལ་དུ་སྐྱེ་སོགས་སྣང་ན་ཡང་། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་སྐྱེ་སོགས་རང་བཞིན་མེད། །སྨིག་སྒྱུའི་ཆུ་དང་རྫིང་བུའི་ཟླ་གཟུགས་བཞིན། །ཁྱད་པར་མ་དག་འགྲོ་དྲུག་སྣང་བ་འདི། །མེད་བཞིན་སྣང་བ་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་གཟུགས། །རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བ་བཞིན། །དེ་བསལ་འདོད་པས་བད་ཀན་སྦྱོང་བ་ལྟར། །འཁྲུལ་སྣང་དག་འདོད་མ་རིག་ལིང་ཏོག་བསལ། །དེ་ཡི་གཉེན་པོར་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །འཁོར་བའི་བག་ཆགས་སྟོང་པར་ལ་བཟླ་ཞིང་། །སྟོང་པའི་རང་བཞིན་སྣང་བར་ཐག་བཅད་དེ། །སྣང་སྟོང་གཉིས་མེད་བདེན་པ་གཉིས་དོན་ཤེས། །མཐའ་གཉིས་གནས་བསལ་དབུ་མར་བསླབས་པ་ཡིས། །སྲིད་ཞིར་མི་གནས་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་གྲོལ། །འདི་ནི་ངེས་དོན་སྙིང་པོའི་དམ་པ་སྟེ། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་ཡིན། །སྣང་བའི་དངོས་ཀྱིས་ཕན་གནོད་གཉིས་སུ་མེད། །དེར་འཛིན་ཞེན་པས་སྲིད་པར་འཆིང་བས་ན། །སྣ་ཚོགས་སྣང་ལ་བརྟག་དཔྱད་མི་དགོས་ཀྱི། །འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་བཅད་པར་མཛོད། །སེམས་ནི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་འགའ་མེད་དེ། །བཙལ་བས་མི་རྙེད་བལྟས་པས་མཐོང་བ་མེད། །ཁ་དོག་དབྱིབས་མེད་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མེད། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་དུས་གསུམ་སྐྱེ་འགག་མེད། །ཕྱོགས་དང་རིས་མེད་གཞི་རྩ་དངོས་པོ་མེད། །འདི་ཞེས་མི་མཚོན་བསམ་ཡུལ་འདས་པའི་སེམས། །འགགས་

p. 67

པ་མི་དམིགས་མ་སྐྱེས་ཕྱོགས་ན་མེད། །ད་ལྟར་མི་གནས་རང་བཞིན་མཉམ་པའི་ངང་། །སེམས་ཀྱིས་སེམས་མ་ཚོལ་བར་དལ་དུ་ཆུག །དགག་སྒྲུབ་དྲན་རིག་སྐད་ཅིག་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ། །སྣང་ཙམ་ཉིད་ནས་ཕྱི་དང་ནང་ནའང་མེད། །བཙལ་བྱའི་དོན་གྱིས་ཚོལ་མཁན་བྱས་པས་བསླད། །རང་གིས་རང་བཙལ་ནམ་ཡང་རྙེད་མི་འགྱུར། །ཡེ་ནས་སྐྱེ་མེད་རང་བཞིན་གཉུག་མའི་དོན། །མི་གནས་འགགས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །དུས་གསུམ་གཞི་རྩ་མེད་པས་སྟོང་པའི་ངང་། །སྣ་ཚོགས་འཆར་གཞི་མ་འགགས་སྣང་བ་ལ། །དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད་པས་རྟག་པ་མེད། །རང་ཤར་འགག་པ་མེད་པས་ཆད་པ་མེད། །གཉིས་དང་གཉིས་མེད་མེད་པས་བརྗོད་དུ་མེད། །འདི་ཞེས་གྲུབ་པ་མེད་པས་ངོས་གཟུང་མེད། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ། །བརྟགས་པས་མེད་ལྟར་མ་བརྟགས་དུས་ནའང་མེད། །རང་བཞིན་གཉིས་མེད་གདོད་མའི་ངོ་བོ་ལ། །བཟང་ངན་བླང་དོར་རེ་དོགས་མི་དམིགས་པས། །བརྟག་དང་དཔྱད་པས་འདི་ལ་ཅི་བྱར་ཡོད། །དུས་གསུམ་ཡིད་ཀྱིས་ཚོལ་ཁྲོ་མ་བྱེད་ཞོག །རྟོག་གེ་སྤྲོས་པའི་སྦུན་པས་བསྐྱོད་པའི་སེམས། །རྣམ་གཡེང་རླུང་ལྟར་གཡོ་བས་མི་རྟོགས་ཀྱི། །བསལ་གཞག་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཀུན་བྱེད་ཡེ་ཤེས་དྲི་མེད་ངོ་བོ་ཉིད། །ཇི་བཞིན་བཞག་པས་དེ་བཞིན་མཐོང་བ་ཡིན། །འདིར་ནི་སྣ་ཚོགས་གྲུབ་མཐའ་མང་པོ་དང་། །བསམ་བརྗོད་རྟོག་པ་དུ་མས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ངེས་པའི་དོན་ལ་གྲུབ་དང་མ་གྲུབ་མེད། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་ཐེག་པའི་རྣམ་དབྱེ་མེད། །མཁའ་བཞིན་རྣམ་དག་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད། །དེ་ལ་ཡོད་མེད་བློས་བརྟགས་འཁྲུལ་པས་ན། །བརྗོད་དུ་མེད་གང་ཇི་ལྟར་བཤད་དུ་ཡོད། །དོན་མེད་གནས་ལ་རབ་ཏུ་ངལ་བར་ཟད། །ཇི་ལྟར་མཁའ་དབུས་དངས་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ། །མེ་ཏོག་འབྲས་མང་འབབ་ཆུས་བརྒྱན་པ་ཞིག །མངོན་དུ་བསམས་ནས་དེ་ཡི་རྣམ་དབྱེ་དང་། །

p. 68

མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གང་རྩོད་པ་བཞིན། །གང་ཡང་དྲི་མེད་སེམས་ཉིད་དག་པ་ལ། །བཅོས་བསྒྱུར་དྲི་མས་ནམ་ཡང་མཐོང་བ་མེད། །དེ་ལ་བསྐྱེད་དང་རྫོགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །དང་བའི་བསམ་གཏན་བསྒོམས་པས་བསླད་པར་ཟད། །གདོད་ནས་རང་བཞིན་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྤང་གཉེན་བྲལ་ཐོབ་མེད་ཀྱིས་དམིགས་གཏད་ཤོལ། །ཕྱི་ནང་གཟུང་འཛིན་མེད་ཀྱིས་ཆེད་འཛིན་ཐོང་། །འདི་ཞེས་ངོས་གཟུང་མེད་ཀྱིས་ཞེན་པ་ཆོད། །ཐོག་དང་མ་ཐོབ་མེད་ཀྱིས་རེ་དོགས་སྤོངས། །གཞི་ནས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་རིག་པ་ལ། །སྣ་ཚོགས་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཅི་ཤར་ཡང་། །ཤར་བ་དེ་ཉིད་རང་གི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ། །ཆུ་དང་རླབས་བཞིན་ཆོས་སྐུར་ཕྱམ་གཅིག་གོ །གང་དུ་བལྟས་ཚེ་བལྟ་མཁན་ངོ་བོ་སྟོང། །བཙལ་བས་མ་རྙེད་ཡུལ་དང་ཕྱོགས་ན་མེད། །འཚོལ་མཁན་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་སྤྲོས་དང་བྲལ། །བྱེད་པོ་མི་གནས་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱིས་སྟོང་། །མཁའ་བཞིན་དྲི་མེད་གདོད་མའི་ངང་དུ་ཕྱིན། །ལྡོག་པའི་གནས་མེད་ད་ནི་གང་དུ་འགྲོ། །ཟད་པར་ཐུག་སྟེ་འོང་བ་འགའ་ཡང་མེད། །སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་ཁོ་བོ་གང་ན་འདུག །དེ་ཉིད་ཤེས་ན་གཞན་ཞིག་དགོས་མི་འགྱུར། །གྲོལ་བ་རྣམས་ནི་ང་བཞིན་འཁྲུལ་པ་ཆད། །ད་ནི་མི་འདྲི་སེམས་ཀྱི་གཞི་རྩ་སྟོར། །གཏད་མེད་འཛིན་མེད་ངེས་མེད་འདི་ཡིན་མེད། །ཕྱལ་བ་ལྷུག་པ་ཡེངས་པ་ཕྱམ་གཅིག་པ། །འདི་ལྟར་རྟོགས་ནས་ད་ནི་གླུ་ལེན་ཏེ། །དྲིམེད་འོད་ཟེར་ཤར་བས་བསྟན་ནས་སོང་། །ཀྱེ་ཧོ་གྲོགས་དག་སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་ལྟོས། །ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་སྟོང་པར་མཉམ་པ་ཉིད། །མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་ཅི་ཤར་ཡང་། །མེ་ལོང་ངོས་ཡིན་དངས་པར་གཅིག་པ་བཞིན། །དེ་ཉིད་འབྱེད་པའི་ཡིད་ལ་ཚུར་ལྟོས་དང་། །སེམས་ནི་མཁའ་འདྲ་དགག་སྒྲུབ་ཀུན་དང་བྲལ། །མཁའ་ལ་སྤྲིན་རྣམས་བྱུང་ནས་ཞིག་ན་ཡང་། །ནམ་མཁའི་ཆོ་འཕྲུལ་གཉིས་མེད་དག་པ་བཞིན། །རང་བཞིན་དྲི་མེད་གདོད་མའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། །མ་བྱས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་

p. 69

ཆོས་ཉིད་དོ། །ཡུལ་སེམས་གཉིས་མེད་ཡེ་ནས་དག་པ་ལ། །སྤང་བླང་གཉིས་མེད་ཕྱོགས་རིས་དགག་སྒྲུབ་མེད། །གང་སྣང་བདེན་མེད་གང་ཤར་སྟོང་པ་ཉིད། །ཐམས་ཅད་མཉམ་ཉིད་གཟའ་གཏད་ཀུན་དང་བྲལ། །ཡུལ་ལ་ངེས་མེད་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ལྟར། །བློ་ལ་གཏད་མེད་ཕྱོགས་བྲལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ཤེས་པར་བྱ། །འདི་ལྟར་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ལ། །འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་མཉམ་པ་ཉིད། །མ་འོངས་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་མཉམ་པ་ཉིད། །ད་ལྟའི་ཆོས་རྣམས་མི་གནས་མཉམ་པ་ཉིད། །དུས་གསུམ་དུས་མེད་གཞི་བྲལ་མཉམ་པ་ཉིད། །ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་རྫོགས་པའི་ངང་ཉིད་དོ། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཏེ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ཆེ། །ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད། །འགྱུར་མེད་རང་བཞིན་གཟོད་ནས་མྱ་ངན་འདས། །གཞི་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡིན། །སྣང་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་གདོད་མའི་ངང་། །གཅིག་དང་དུ་མར་མི་དམིགས་སྤྲོས་དང་བྲལ། །ཕྱོགས་དང་རིས་མེད་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད། །སྣང་མཉམ་བདེན་མཉམ་བརྫུན་པར་མཉམ། །ཡོད་མཉམ་མེད་མཉམ་མཐའ་ལས་འདས་པར་མཉམ། །དབྱིངས་གཅིག་གདོད་ནས་དག་པའི་ངང་ཉིད་དོ། །བློ་ཡིས་བརྟགས་པ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོས་སྟོང་། །མིང་རྣམས་གློ་བུར་རང་མཚན་སྒྲོ་བཏགས་ཉིད། །བདེན་བརྫུན་གཉིས་མེད་ཡུལ་སེམས་འབྲེལ་པ་མེད། །གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མ་གོས་གཟུང་འཛིན་མེད། །ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་གཟུགས་བཞིན་སྣང་བ་ནི། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དབང་པོའི་ཤེས་ལ་ཤར། །དེ་ཉིད་བཟུང་བས་ཆགས་སྡང་སྲིད་པར་འཁྲུལ། །ནན་ཏར་གཏུགས་ནི་སེམས་ནི་མ་འཕོས་ཤིང་། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པའང་སེམས་ལ་ཤར་བ་མེད། །ངོ་བོ་མེད་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མ་གྲུབ་བོ། །ཡུལ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་

p. 70

བཞིན་མེད་པར་གཅིག །བློ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ངོས་གཟུང་མེད་པར་གཅིག །སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་གདོད་ནས་དག་པར་གཅིག །བརྟག་དཔྱད་མི་དགོས་གཞི་ནས་གྲོལ་བར་གཅིག །འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་སེམས་ཀྱི་ངང་དུ་གཅིག །ཆུ་བོ་སྣ་ཚོགས་རྒྱ་མཚོའི་ངང་དུ་གཅིག །ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་གཅིག །འབྱུང་བཞིའི་འཕོ་འགྱུར་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་གཅིག །སེམས་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་སྟོང་པའི་ངང་དུ་གཅིག །གང་ཤར་རང་གྲོལ་གཉིས་མེད་དག་པར་གཅིག །དབའ་རླབས་རོལ་པ་ཆུ་བོའི་ངང་དུ་གཅུག །དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་ཡིན། །སྣ་ཚོགས་ངོས་གཟུང་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཏེ། །བཟང་ངན་བླང་དོར་མེད་པའི་རོལ་པ་ལ། །བློ་ཡིས་གཉིས་སུ་མ་འཛིན་གང་བདེར་ཞོག །གཏད་མེད་ཡུལ་ལ་ངེས་མེད་སྣང་བ་ཤར། །འཛིན་མེད་རིག་པ་རྣམ་ཡིན་ཆེན་པོ་ནི། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་ཡིན། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །བློ་བྲལ་ངང་དུ་འཛིན་མེད་ལ་བཟླས་ནས། །ཕྱོགས་བྲལ་རིག་པ་ཁོལ་བུར་བཅིངས་པ་ཡིས། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས་། །གཞི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའོ།། །།

བཅུ་གཅིག་པ། ལམ་བསམ་གཏན་དྲི་མ་མེད་པ་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལེའུ།

p. 71

དེ་ལྟར་ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་དོན་མཐོང་ནས། །གནས་ལུགས་ངང་ལ་ཇི་བཞིན་གཞག་པ་གཅེས། །དེ་ཡང་དབང་པོའི་རིམ་པས་བསྟན་པ་སྟེ། །དབང་པོ་ཡང་རབ་གནས་ལུགས་རྟོགས་པས་གྲོལ། །སྒོམ་དང་བསྒོམ་བྱ་གཉིས་མེད་དོན་མཐོང་ནས། །སྣང་སྲིད་གཞི་གྲོལ་སེམས་ཉིད་བྱ་བཙལ་མེད། །ཕྱོགས་བྲལ་རིག་པ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་འཆར། །ཐུན་མཚམས་རིས་མེད་འདི་ཡིན་ངེས་གཟུང་མེད། །ཐམས་ཅད་རང་གྲོལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཞིང་། །རྟགས་དང་ཚད་མེད་རང་བྱུང་གཞི་ཀློང་ཡངས། །ཇི་བཞིན་ངང་ལ་ཡེ་བཞིན་གནས་

p. 72

པས་ན། །གོལ་དང་གོལ་ས་རྩལ་སྦྱ྄ོང་བོགས་འབྱིན་མེད། །ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པས། །འབྲས་བུར་སྨོན་མེད་ད་ལྟ་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །དེ་འདྲའི་རྣལ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་རབ་འབྱམས་ཡིན། །འབྲིང་དང་ཐ་མས་གོམས་ལ་བརྩོན་དགོས་ཏེ། །ཇི་སྲིད་བདག་འཛིན་དབྱིངས་སུ་མ་ནུབ་པར། །དེ་སྲིད་སྣ་ཚོགས་ཐབས་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ། ཁྱད་པར་རྣམ་རྟོག་ངན་པས་སྲིད་པར་འཁྲིད། །དེ་ཉིད་གྲོལ་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ཐབས་ལ་བརྟེན། །ཕྱི་ནས་ཤེས་རབ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་འཆར། །ཞི་གནས་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་མགོ་གནོན་ལ། །ལྷག་མཐོང་གིས་ནི་ཉོན་མོངས་རྩ་བ་འབྱིན། །དེས་ན་རབ་ཀྱིས་ངན་རྟོག་ཆོས་སྐུར་ལྷོངས། །བཟང་ངན་མེད་ན་གཉེན་པོ་བསྒོམ་མི་དགོས། །འབྲིང་གིས་ངང་དངས་ཟུང་འབྲེལ་བསྒོམས་པ་ཡིས། །བཟང་ངན་རྟོག་པ་དབྱིངས་སུ་ནུབ་གྱུར་ནས། །ཟུང་འབྲེལ་རྟོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་འཆར། །ཐ་མས་ཐོག་མར་ཞི་གནས་བཙལ་བ་ཡིས། །གང་དམིགས་དེ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པར་སླ། །དེ་ནས་ལྷག་མཐོང་སོ་སོར་རྟོག་བསྒོམས་པས། །ཕྱིི་ནང་སྣང་སེམས་གཞི་གྲོལ་ཆེན་པོར་འཆར། །དེས་ན་དབང་པོའི་རིམ་པ་ཤེས་པ་གཅེས། །ད་ནི་དབང་པོ་འབྲིང་གི་སྒོམ་པ་བལྟན། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ནི་དབའ་རླབས་རྙོག་པ་ན། །དངས་པའི་གཟུགས་བརྙན་མི་གསལ་གཡོ་བ་ལྟར། །ཡིད་ནི་མི་བསྲུན་ཀུན་རྟོག་འཕྱར་ཞིང་གཡོ། །སྣ་ཚོགས་སྤྲོས་ལ་ཀུན་ཏུ་འཆེལ་བ་ན། །སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་དངས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། །སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་གཟའ་སྐར་མི་འཆར་བས། །གཅིག་ཏུ་མི་གཡོ་མཉམ་པར་གཞག་པ་གཅེས། །ལུས་ནི་ཆོས་བདུན་རི་རྒྱལ་ལྟ་བུ་ལ། །དབང་པོ་མཐའ་བྲལ་རྫིང་བུའི་གཟའ་སྐར་འདྲ། །སེམས་ཉིད་སྟོང་གསལ་དངས་པའི་ནམ་མཁའ་བཞིན། །བྱིང་རྒོད་གཉིས་མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་གཞག །དེ་ཚེ་རང་བཞིན་གཅིག་སྟེ་གདོད་མའི་ངང་། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་མི་དམིགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །དྲི་མེད་འོད་གསལ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ནི། །

p. 73

བདེ་གསལ་མི་རྟོག་མཐའ་དབུས་མེད་པ་འཆར། །སྣང་དང་སྟོང་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱམ་གཅིག་ལ། །ཡོད་དང་མེད་པ་ཀུན་གྱི་མཐའ་ལས་འདས། །སྲིད་དང་ཞི་བ་གཉིས་སུ་མི་རྟོག་བ། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །མཉམ་དང་མི་མཉམ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་མཐོང་། །འདི་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་མཐོང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ། །ཕྱི་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བློ་མིག་གིས། །རྒྱལ་བའི་ཆོས་སྐུ་ཕུན་ཚོགས་བསྒྲུབ་པས་ན། །སྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་ཞོག །སེམས་ཉིད་མ་སྐྱེས་མཁའ་ལྟར་དག་པའི་ངང། །སེམས་བྱུང་མི་དམིགས་སྤྲིན་ཚོགས་དེངས་པ་བཞིན། །ཡེང་མེད་སྤྲོད་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་ཡིས། །ཇི་བཞིན་ངང་ལ་ཡེ་བཞིན་མཉམ་པར་ཤོག །དངས་ཤིང་སྟོངས་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལ། །གཟུང་འཛིན་རྙོག་བྲལ་དབའ་རླབས་མེད་པར་ཞོག །སྟོང་ཞིང་གསལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ། །ཀུན་རྟོག་སྤྲིན་མེད་ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ་བར་ཞོག །བརྟན་ཞིང་མི་གཡོ་རི་རྒྱལ་ལྟ་བུ་ལ། །དགག་སྒྲུབ་གཉིས་མེད་རེ་དོགས་བྲལ་བར་ཞོག །དག་ཅིང་གསལ་བ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ། །སྣང་ཡུལ་མ་འགགས་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་ཞོག །ཡེ་གྲོལ་སོར་གཞག་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུ་ལ། །བྱིང་རྒོད་གཉིས་མེད་དག་ཅིང་གསལ་བར་ཞོག །གཞན་དུ་མ་ཡེངས་མདའ་མཁན་ལྟ་བུ་ལ། །གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོ་བསྡུ་བྲལ་བར་ཞོག །ཐག་ཆོད་ཤེས་པ་ལས་ཟིན་ལྟ་བུ་ལ། །རེ་དོགས་གཉིས་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཤོག །འདི་ནི་རང་བཞིན་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་ཡིན། །སྐྱེ་མེད་ངང་དེར་གནས་པས་ཞི་གནས་ལ། །གསལ་སྟོང་སྤྲོས་དང་བྲལ་བས་ལྷག་མཐོང་ཉིད། །དབྱེར་མེད་ངོ་བོ་གཅིག་པས་ཟུང་དུ་འབྲེལ། །དེ་ཚེ་ཟབ་ཞི་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་སེམས། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་མཐོང་བས། །སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་མི་རྟོག་པ། །འོད་གསལ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཞེས་བྱ། །དེ་ཉིད་མཐོང་བས་སེམས་ནི་རབ་ཞི་ཞིང་། །

p. 74

ཕྱི་ནང་ཆོས་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཞེན་པ་ཆུང་། །སྟོང་པའི་ངང་ནས་སྙིང་རྗེ་ཕྱོགས་མེད་འཆར། །རང་གཞན་དོན་དུ་དགེ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་བསྐུལ། །དབེན་པར་དགའ་ཞིང་རྣམ་གཡེང་འདུ་འཛི་ཉུང་། །རྨི་ལམ་ན་ཡང་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། །དེས་ནི་ཐར་པའི་ལམ་སྣ་ཟིན་པ་ཡིན། །དེ་ནས་ཆེས་ཆེར་གོང་དུ་གོམས་པ་ཡིས། །སེམས་གསལ་ཡེ་ཤེས་སྔོན་བས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་། །སྣང་བ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མར་རབ་ཏུ་རྟོགས། །ཆོས་རྣམས་གཉིས་མེད་ངང་དུ་རོ་གཅིག་པས། །སྐྱེས་དང་མ་སྐྱེས་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཚེ། །མཆེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་མི་རྟོག་པ། །བསམ་གཏན་དགའ་བས་བརྒྱན་པ་ཐོབ་པ་ཡིན། །དེ་ཚེ་ལུས་སེམས་སྔོན་བས་རབ་དག་ཅིང་། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དྲི་མེད་རྟོགས་པ་འཆར། །མངོན་ཤེས་ལྡན་ཞིང་སྙིང་རྗེས་ཕན་པ་འགྲུབ། །སྲིད་ལ་སྐྱོ་བས་སེམས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་། །རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་ཀུན་དེ་འདྲར་རྟོགས། །ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་ཤིག་སྲོ་འབུ་སྲིན་མེད། །བྱིང་རྒོད་བྲལ་ཞིང་ཉིན་མཚན་ཏིང་འཛིན་འགྲུབ། །སྐྱེ་བོ་དེས་ནི་འཕགས་ལམ་མྱུར་དུ་མཐོང་། །དེ་ནས་ཆེས་ཆེར་གོམས་པས་སྔོན་བས་ལྷང་། །ཏིང་འཛིན་རྟོགས་པའི་ཉི་མ་སྔོན་མེད་འཆར། །ཆོས་ཀུན་ཚུལ་གཅིག་མཉམ་པའི་དོན་མཐོང་ནས། །སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད་མངའ་བས། །ཞིང་ཁམས་བརྒྱ་སྟོང་བྱེ་བ་དཔག་མེད་མཐོང་། །དེ་ཚེ་ཟག་མེད་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། །དེ་ལས་ཆེས་ཆེར་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ཡིས། །རྟོགས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཡོན་ཏན་གྲངས་མེད་ཅིང་། །རྟོག་དང་མི་རྟོག་མཉམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས། །གཟུངས་སྤྲིན་ཡེ་ཤེས་དྲི་མེད་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་། །མཉམ་པར་གཞག་དང་མ་བཞག་གཉིས་མེད་པར། །རྟག་ཏུ་མཉམ་གཞག་སྤྲུལ་པ་བསམ་ཡས་སྟོན། །ཚད་མེད་ཞིང་དང་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་འཇུག །རྩ་ཁམས་དག་ཅིང་རླུང་སེམས་ཡོན་ཏན་མཆོག །ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་དྲི་མ་མེད་པ་ན། །ཉེ་བར་ཐོབ་པ་

p. 75

ཞེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །འཕགས་ལ མ་རྫོགས་ནས་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་འཐོབ། །འདི་ནི་འོད་གསལ་སྙིང་པོའི་ཐེག་པ་སྟེ། །སྐལ་བཟང་འབྲས་བུ་ཚེ་འདིར་གྲོལ་པ་ཡིན། །དབང་པོ་ཐ་མས་བསྒོམས་པའི་རིམ་པ་ཡང་། །དང་པོར་ཞི་ལྷག་སོ་སོར་རྩལ་སྦྱང་སྟེ། །བརྟན་པར་གྱུར་ནས་ཟུང་འཇུག་དབྱེར་མེད་བསྒོམ། །དེ་ཡང་ཐབས་ཚུལ་དཔག་མེད་ཚུལ་ལ་བསླབ། །ཐོག་མར་ཞི་གནས་བཙལ་བའི་རིམ་པ་ནི། །དབེན་པའི་ཕྱོགས་སུ་སྟན་ལ་རབ་འདུག་ནས། །དབུགས་དབྱུངས་འཇུག་པའི་ཁ་དོག་གྲངས་རྣམས་ཀྱིས། །ཉིན་འགར་རྣམ་རྟོག་འདུལ་ཞིང་གནས་པར་བྱ། །དེ་ནས་བྱམས་སོགས་བཞི་དང་སེམས་གཉིས་དང་། །བསྐྱེད་རིམ་དང་ནི་བྲིས་སྐུ་གླེགས་བམ་སོགས། །དགེ་བའི་ཡུལ་ནས་གང་ཡང་རུང་ཞིག་ལ། །དམིགས་པ་རྩེ་གཅིག་མ་ཡེངས་མཉམ་པར་གཞག །དེ་ལྟར་བཞག་པས་སེམས་ནི་ལས་རུང་ཞིང་། །གཞན་དུ་མི་འཕྲོ་གར་གཏད་ཡུལ་ལ་ཟིན། །ཇི་ཙམ་བཞག་པ་དེ་ཙམ་མཉམ་པར་གནས། །ལུས་ངག་སེམས་ནི་དགའ་བདེས་ཁྱབ་པ་ན། །རྩེ་གཅིག་མི་གཡོའི་ཞི་གནས་གྲུབ་པ་ཡིན། །དེ་ནས་ལྷག་མཐོང་དོན་ལ་བསླབ་པ་ནི། །ཕྱི་རོལ་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་འདི་རྣམས། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བས་རྨི་ལམ་སྒྱུ་འདྲ་ཞིང་། །གཟུགས་བརྙན་སྤྲུལ་པ་སྒྲ་བརྙན་དྲི་ཟའི་གྲོང་། །མིག་ཡོར་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ་ཞིང་སྙིང་པོ་མེད། །སྣང་བས་སྟོང་སྟེ་རང་བཞིན་སྟོང་པའི་ངང་། །ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་འདྲ་ཞིང་བདག་མེད་པས། །སྐྱེ་མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ་པར་མཉམ་པ་བཞག །དེ་ཡིས་ཕྱི་རོལ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་ཅིང་། །གཟུང་དང་གཟུང་ཡུལ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས། །དེ་ནས་ནང་གི་སེམས་ལ་འདི་ལྟར་བརྟག །སྣ་ཚོགས་རྟོག་ལ་ངོ་བོ་མེད་པའི་སེམས། །དགག་སྒྲུབ་བདེན་བརྫུན་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་སོགས། །ཡུལ་ལ་འཕྲོ་ཞིང་ངོས་གཟུང་མེད་པ་ཁྱོད། །དང་པོ་གང་འོངས་ད་ལྟ་གང་ན་གནས། །ཐ་མ་གར་འགྲོ་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ཅི། །

p. 76

སྙམ་དུ་བརྟགས་ཚེ་འདི་ལྟར་མཐོང་པར་འགྱུར། །སེམས་ནི་དང་པོར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུས་སྟོང་ཞིང་། །བར་དུ་གནས་དང་ཐ་མ་འགག་པས་སྟོང་། ཁ་དོག་དབྱིབས་མེད་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མེད། །འདས་པ་འགགས་ཤིང་མ་འོང་མ་སྐྱེས་ལ། །ད་ལྟ་མི་གནས་ཕྱི་ནང་གང་ནའང་མེད། །ནམ་མཁའ་འདྲ་ཞིང་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་ཤེས། །དེ་ཚེ་སེམས་ལ་གང་ཡང་མི་བསམ་པར། །ཆད་པ་ངལ་གསོ་བཞིན་དུ་ལྷོད་ཀྱིས་གློད། །ཅི་ཡང་མི་བསམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་པོར། །ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་མཉམ་པའི་ངང་ལ་གཞག །དེ་ཡིས་ངར་འཛིན་གང་ཟག་བདག་མེད་ཅིང་། །འཛིན་པའི་སེམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས། །དེ་ནས་ཟུང་འཇུག་གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་ཆུ་དང་ཆུ་ཟླ་བཞིན། །གཉིས་སུ་གཟུང་བས་སྲིད་པར་འཁྲུལ་ན་ཡང་། །གཉིས་མེད་ཤེས་པས་མྱ་ངན་འདས་ཞིར་འགྲོ། །དེ་བས་གཉིས་མེད་དོན་ལ་འདི་ལྟར་བསླབ། །ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད། །དྲི་མེད་སྟོང་གསལ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་གཞག །དེ་ཡིས་ཉོན་མོངས་རྙོག་པ་རབ་ཞི་ཞིང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་གནས། །རིག་དང་མངོན་ཤེས་ཏིང་འཛིན་འགྲུབ་འགྱུར་ཞིང་། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་མཐའ་བྲལ་དབུ་མ་རྟོགས། །དེ་ཚེ་སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ། །ཡུལ་ནི་མི་དམིགས་རང་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ། །སྒོམ་དང་བསྒོམ་བྱ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །བྱ་རྒྱུ་བྱེད་མཁན་མེད་པས་གདོད་མའི་ངང། །དྲི་མེད་རང་བཞིན་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན། །གཟུང་ཡུལ་མི་དམིགས་ཆུ་ཟླ་མིག་ཡོར་ལ། །འཛིན་མཁན་མ་དམིགས་གཡོ་མེད་ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ། །སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ངང་། །ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད། །འཛིན་མེད་ཡངས་པའི་ཏིང་འཛིན་གྲུ་ཆེན་གྱིས། །སྲིད་གསུམ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་བརྒལ་བས་ན། །གཞི་

p. 77

བདེའི་སྟེང་དུ་བློ་བ དེ་རྒྱུན་མི་འཆད། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་ཕྱིན། །གནས་པས་ཞི་གནས་ཆོས་སྐུ་སྟོང་པ་ལ། །གསལ་བར་ལྷག་མཐོང་གཟུགས་སྐུ་སྣང་བ་ཉིད། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཚོགས་གཉིས་བསྐྱེད་རྫོགས་གྲུབ། །ལྷག་མཐོང་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་བྱས་ནས། །ཞི་གནས་ཀྱིས་ནི་དེ་ཡི་ངང་ལ་གནས། །གང་ཚེ་གཟུང་འཛིན་དངོས་དང་དངོས་མེད་དུ། །བློ་ཡི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ། །དེ་ཚེ་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་པར། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དམིག་པ་མེད་པར་ཞི། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནས་སྐབས་གློ་བུར་ཀུན་རྟོག་དག་པ་ན། །སྙོམས་འཇུག་དགུ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་ཤེས་འགྲུབ། །ཏིང་འཛིན་གྲངས་མེད་གཟུགས་སྤྲིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །རང་ས་འདོད་པའི་སེམས་གང་རྩེ་གཅིག་པ། །དེ་ལས་རྟོག་དང་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །དགའ་བདེའི་ཡན་ལག་བསམ་གཏན་དང་པོ་སྐྱེ། །དེ་ལས་རྟོག་མེད་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །སེམས་གསལ་དགའ་བདེའི་རང་བཞིན་གཉིས་པ་སྐྱེ། །དེ་ལས་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་མེད་ཏིང་ངེ་འཛིན། །དགའ་བདེས་བརླན་པའི་ཡན་ལག་གསུམ་པ་སྐྱེ། །དེ་ལས་དགའ་བ་སྡུད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །བཞི་པ་ཕན་ཡོན་ཡན་ལག་བཅས་པ་སྐྱེ། །དེ་ལས་མཁའ་ལྟར་དག་ཅིང་དངས་པའི་སེམས། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་ཆོས་ཀུན་སེམས་ཉིད་སྤྲོས་པ་མེད། །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་སྣང་སེམས་མི་དམིགས་སྤྲོས་དང་བྲལ། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་ཡོད་མེད་སྤྲོས་ཀུན་བྲལ་བའི་སེམས། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་སྣ་ཚོགས་ཉོན་མོངས་སྤྲོས་པའི་སེམས། །རང་བཞིན་འགོག་པ་ཞི་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་མཐར་གྱིས་སྙོམས་འཇུག་དགུ་པོ་ཡང་། །རིམ་དང་རིམ་མིན་ཐོད་རྒལ་རྩལ་

p. 78

སྦྱངས་པས། །རང་བཞན་སྔ་ཕྱིའི་ཚེ་རབས་ལས་རྣམས་དང་། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཡིན་ཤེས་པ་དང་། །འཆི་འཕོ་སྐྱེ་དང་སྒྲིབ་པས་ཆོད་ཀྱང་མཐོང་། གཅིག་དང་དུ་མར་རྫུ་ཞིང་རྣམ་པར་འཕྲུལ། །ཉོན་མོངས་མེད་ཅིང་ཇི་སྙིད་ཇི་བཞིན་ཤེས། །ཞིང་རྣམས་བདེ་གཤེགས་སྲས་ཀྱིས་གང་བ་མཐོང་། །དེ་ཚེ་སྣང་བ་སྒྱུ་མར་རབ་རྟོགས་པས། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་ཉིད་དང་ནི། །སེམས་ཀྱི་གདུང་བྲལ་རྙོག་པར་རབ་ཞིའི་ཕྱིར། །ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་དང་། །ཆོས་ཀུན་མི་དམིགས་མཉམ་པའི་ངང་གཅིག་པས། །མཁའ་ལྟར་གོས་པ་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་སོགས། །བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ལྷག་མཐོང་གིས་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་དོན། །ཞི་གནས་དམ་པས་རྩེ་གཅིག་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །གཟུངས་དང་ཏིང་འཛིམ་ཟུང་འབྲེལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ལམ་ལྔའི་རིམ་པ་བགྲོད་ལས་གྲོལ་བ་སྟེ། །ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུར་ལུས་ཚོར་སེམས་དང་ཆོས། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་བསྒོམ་ཞིང་། །འབྲིང་དུ་འདུན་དང་འབད་རྩོལ་བརྩོན་འགྲུས་བཞིས། །དགེ་དང་མི་དགེའི་ཞེན་བཞི་ཡང་དག་སྤོང་། །ཆེན་པོར་འདུན་སེམས་དཔྱོད་དང་དྲན་པ་བཞིས། །རྫུ་འཕྲུལ་རྟེན་འགྲུབ་རྐང་པ་བཞི་པོ་བསྒོམ། །སྦྱོར་ལམ་བཞི་སྟེ་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་རུ། །དད་བརྩོན་དྲན་དང་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱི། །དབང་པོ་ལྔ་དང་བཟོད་པ་ཆོས་མཆོག་ཏུ། །དད་སོགས་སྟོབས་ལྔ་རབ་ཏུ་སྒོམ་པར་བྱེད། །མཐོང་བའི་ལམ་སྟེ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སར། །དད་བརྩོན་དྲན་པ་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་དགའ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །ཡན་ལག་བདུན་པོ་དག་ནི་ལེགས་བསྒོམ་ཞིང་། །སྒོམ་ལམ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་རེ་རེ་ཞིང་། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་ནི། །ཆུང་ངུའི་ཆེ་སོགས་ས་དགུ་རིམ་པ་བཞིན། །དྲི་མ་མེད་དང་འོད་བྱེད་འོད་འཕྲོ་ཅན། །སྦྱང་དཀའ་མངོན་གྱུར་རིང་སོང་མི་གཡོ་བ། །ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་རྣམས་སུ། །

p. 79

ཡང་དག་ལྟ་དང་རྟོག་པ་དག་དང་ལས། །འཚོ་རྩོལ་དྲན་པ་ཏིང་འཛིན་འཕགས་ལམ་བརྒྱད། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཆོས་སུམ་ཅུ་བདུན། །སློབ་པའི་ལམ་བཞིར་བསྒོམས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ། །མི་སློབ་ས་ལ་མི་གནས་མྱ་ངན་འདའ། །དེ་ལྟར་ས་དང་ལམ་རྣམས་མ་བགྲོད་པའི། །སངས་རྒྱས་དེ་འདྲ་ནམ་ཡང་འབྱུང་བ་མེད། །བསྐལ་མང་ཚེ་རབས་དུ་མ་ཚེ་གང་གྲོལ། །དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་ལམ་འདིར་བརྟེན་པས་ན། །རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པ་གང་ལ་ཞུགས་རྣམས་ཀྱིས། །ས་དང་ལམ་རྣམས་མཁྱེན་ནས་བགྲོད་པར་མཛོད། །དེ་ལྟར་ཟབ་ཞི་འོད་གསལ་སྙིང་པོ་ཡིས། །འགྲོ་ཀུན་སེམས་ཀྱི་རྙོག་པ་རབ་ཞི་ནས། །སྲིད་འདིར་ཡུན་རིང་སྤྲོས་ལ་འཆི་བ་ཡིས། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། །ལམ་བསམ་གཏན་དྲི་མ་མེད་པ་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།། །།

བཅུ་གཉིས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ལེའུ།

p. 80

དེ་ལྟར་ཟུང་འཇུག་བསམ་གཏན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ། །ཏིང་འཛིན་མི་གཡོ་ཡན་ལག་གསུམ་ལ་བསླབ། །གང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ཆོ་གའི་ཡན་ལག་དང་། །ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། །གཉིས་མེད་བསྒྲུབ་པ་ངོ་བོའི་ཡན་ལག་གོ །གང་གིས་བསྒྲུབ་པའི་སྐྱེ་བོ་ངེས་འབྱུང་ཅན། །ལུས་ནི་འདུ་འཛིའི་གྲོང་ལས་རྒྱང་བསྲིངས་ཤིང་། །སེམས་ནི་སྤྲོས་པའི་ཚོགས་ལས་རིང་དུ་བསྲིངས། །དེ་ཡིས་ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་མྱུར་དུ་འགྲུབ། །དད་ལྡན་ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་ཁྲེལ་ཡོད་ལ། །བག་ཡོད་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ཅིང་དགེ་ལ་སྤྲོ། །མང་ཐོས་འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་ལྡན། །དེ་ཡིས་ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་མྱུར་དུ་འགྲུབ། །ལུས་སེམས་བསྡམས་ཤིང་དབེན་པར་གནས་ལ་དགའ། །གཉིད་དང་སྙོམ་ལས་སྨྲ་ལ་དགའ་བ་སྤོངས། །རྒོད་འགྱོད་མེད་ཅིང་གཞན་དང་འདྲིས་པ་ཉུང་། །དེ་ཡིས་ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་མྱུར་དུ་འགྲུབ། །གྲོང་དང་གྲོང་འདབ་སྐྱེ་བོའི་འདུ་འཛི་མེད། །གནས་

p. 81

དང་དགོན་པར་མང་པོའི་རྟེན་འདྲིས་མེད། །དོན་དང་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་བྲེལ་བ་མེད། །དེ་ཡིས་ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་མྱུར་དུ་འགྲུབ། །ཚེ་འདིའི་བདེ་དང་ཕྱི་མའི་བདེ་འབྲས་དང་། །རང་དོན་ཞི་བ་གཉེར་མིན་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། །སྲིད་ལས་ཐར་འདོད་ངེས་འབྱུང་སྐྱོ་ཤས་ཅན། །དེ་ཡིས་ཏིང་འཛིན་མཆོག་འདི་མྱུར་དུ་འགྲུབ། །ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀྱང་། །གཉིད་རྨུགས་རྒོད་འགྱོད་ཐེ་ཚོམ་སྒྲིབ་པ་ལྔ། །སྤངས་ཏེ་ཞི་ལྷག་གཟུང་འབྲེལ་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབ། །གཉིད་རྨུགས་གཉིས་ཀྱིས་ཞི་གནས་རབ་ཏུ་སྒྲིབ། །རྒོད་འགྱོས་གཉིས་ཀྱིས་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་གཡེང་། །ཐེ་ཚོམ་གཉིས་ཀའི་གནོད་བྱེད་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །དེ་ལྟར་ལྔ་ཉིད་བྱིང་རྒོད་གཉིས་སུ་འདུ། །བྱིང་ན་གསེང་ཞིང་རྒོད་ན་རྩེ་གཅིག་བསྒོམ། །ཞི་གནས་མེད་པའི་ལྷག་མཐོང་སྤྲོས་ལ་རྒོད། ལྷག་མཐོང་མེད་པའི་ཞི་གནས་ལུང་མ་བསྟན། །ཟུང་འབྲེལ་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་མཆོག་གི་ལམ། །ཞི་གནས་ལུས་ངག་ཡིད་སེམས་དལ་བས་འགྲུབ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་མཉམ་པའི་ངང་། །དམིགས་པ་རབ་ཞི་གཙོ་བོའི་ཡན་ལག་ཡིན། །དམིགས་པ་གཅིག་ལས་སེམས་འཛིན་འཁོར་གྱི་ཚུལ། །དེ་ཡང་སྣང་བཅས་སྣང་མེད་རྣམ་པ་གཉིས། །ཕྱི་ནང་གཉིས་ཏེ་བཞི་ཡིས་ཟིན་པར་འགྱུར། །སྣང་བཅས་གཟུགས་སོགས་སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །སྣང་མེད་མི་རྟོག་རྩེ་གཅིག་ངང་ལ་འཇོག །ཕྱིི་རོལ་རྡོ་ཤིང་སྐུ་གཟུགས་ལ་སོགས་དང་། །ནང་ཉིད་སྙིང་གར་པདྨ་འཐུར་འཕྱང་སོགས། །དམིགས་ཡུལ་གཅིག་ལ་རྩེ་གཅིག་སེམས་འཇོག་པ། །ཞི་གནས་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན། །དེ་ཡིས་རྩེ་གཅིག་ཞི་གནས་སྐྱེས་པའི་ཚེ། །སྤེལ་ཞིང་བརྟན་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་ཡེ་ཤེས་སྤྲོ། །བོགས་འབྱིན་སྤྱོད་ལམ་ཀུན་དང་བསྲེ་བ་གཅེས། །ལྟེངས་ན་ལུས་སེམས་གསེངས་ལ་སྔར་བཞིན་བསྒོམ། །འདིས་ནི་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ལྷག་མཐོང་འདོད་

p. 82

པས་སེམས་གསལ་དངས་པའི་ངང་། །སོ་སོར་རྟོག་པ་གཙོ་བོའི་ཡན་ལག་ལ། །མི་རྟོག་མཉམ་པར་འཇོག་པ་འཁོར་གྱི་ཚུལ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས། །ཆོས་ཅན་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་བལྟ་བྱ་ཞིང་། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལྟར་སྟོང་པའི་རྩལ་སྦྱང་བྱ། །ཇི་བཞིན་ངང་ལ་བཞག་པས་ཡེ་ཤེས་འཆར། །ལྟེངས་ན་སྣ་ཚོགས་ཆོས་ལ་རྩལ་སྦྱང་སྟེ། །སྒྱུ་མ་སྟོང་པ་གཉིས་མེད་དག་པར་བལྟ། །འཕྲོ་ན་ཞི་གནས་ངང་ལ་མཉམ་པར་གཞག །དེ་ཚེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་འོད་གསལ་ནི། །སྟོང་གསལ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་མཐོང་། །དེ་ཡུས་སྒྲིབ་གཉིས་སྤྲིན་ལས་གྲོལ་བ་འགྲུབ། །རེས་འགའ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་འོད་གསལ་འཆར། །ཤར་གྲོལ་ངང་དངས་རྟོག་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །བོགས་འབྱིན་སྤྱོས་ལམ་ཀུན་དང་དེ་ཉིད་བསྲེ། །འདིས་ནི་ལྷག་མཐོང་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཟུང་འཇུག་ཤེས་པ་འཕྲོ་གནས་མཉམ་པའི་ངང་། །གཉིས་ཀར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་གཙོ་བོ་ལ། །ཡེང་མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་འཁོར་གྱི་ཚུལ། །ཇི་ལྟར་ཤར་གནས་དེ་ཡི་ངང་བཞག་པས། །ཤར་བས་གྲོལ་ལ་གནས་པས་མཉམ་པ་ཉིད། །ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་འཆར། །སྣང་སྟོང་ཐབས་ཤེས་བསྐྱེད་རྫོགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ལྟེངས་ན་ཞི་ལྷག་སོ་སོར་རྩལ་སྦྱང་ཞིང་། །བྱིང་རྒོད་ཚེ་ན་ལྡོག་ལ་བསྒོམས་པར་བྱ། །བོགས་འབྱིན་ནམ་མཁའ་དངས་ཤིང་སྤྲིན་མེད་ཚེ། །ཉི་མར་རྒྱབ་ཕྱོགས་མཁའ་ལ་རབ་བལྟས་པས། །སྟོང་གསལ་ཤེས་པ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་འཆར། །ཕྱི་རོལ་དཔེ་ཡི་ནམ་མཁའ་དག་པ་ལས། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱིས་ནམ་མཁའ་ཆེ། །གསང་བ་འོད་གསལ་སྙིང་པོའི་ནམ་མཁའ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་སུམ་སྤྲུགས་དགོངས་པ་ཤེས་པར་བྱ། །གཉིས་མེད་བསྒྲུབ་པ་ངོ་བོའི་ཡན་ལག་ནི། །ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་། །སྤང་བླང་མི་བྱ་དམིགས་གཏད་ཞེན་པ་དོར། །འཛིན་ཞེན་ཐམས་ཅད་སྲིད་

p. 83

པའི་འདུ་བྱེད་ལ། །དམིགས་གཏད་མེད་ན་མཁའ་བཞིན་བཅིངས་གྲོལ་མེད། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་མེ་ལོང་ངང་། །དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་སྟོང་པའི་ངང་། །ཇི་ལྟར་སྤྲིན་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ནམ་མཁའི་ངང་། །དེ་བཞིན་དགག་སྒྲུབ་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཉིད་ངང་། །ཇི་ལྟར་ཆུ་བོ་སྣ་ཚོགས་རྒྱ་མཚོའི་ངང་། །དེ་བཞིན་ཉམས་རྟོགས་སྣ་ཚོགས་བསྒོམ་པའི་ངང་། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པའི་ངང་། །དེ་བཞིན་འཁོར་འདས་སྣ་ཚོགས་ཆོས་ཉིད་ངང་། །ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའ་གཞི་བྲལ་ངང་། །དེ་བཞིན་ཡེ་གྲོལ་ཆོས་རྣམས་ལྟ་བའི་ངང་། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་གཉིས་མེད་ངང་། །དེ་བཞིན་སེམས་དང་སེམས་ཉིད་དབྱེར་མེད་ངང་། །ཇི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་རྨི་ལམ་གཉིད་ཀྱི་ངང་། །དེ་བཞིན་བླང་དོར་གཉིས་མེད་སྤྱོད་པའི་ངང་། །ཇི་ལྟར་མཚོ་དང་དབའ་རླབས་ཆུ་བོའི་ངང་། །དེ་བཞིན་རྟོག་དང་མི་རྟོག་མཉམ་པའི་ངང་། །ཇི་ལྟར་ཚོང་པ་དོན་གྲུབ་བདེ་བའི་ངང་། །དེ་བཞིན་རེ་དོགས་གཉིས་མེད་འབྲས་བུའི་ངང་། ཐམས་ཅད་ཕྱམ་གཅིག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་། ཁྱབ་གདལ་དབྱིངས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་རོ་གཅིག་གིས། །འགྲོ་ཀུན་བདག་གཞན་གཟུང་འཛིན་ལས་གྲོལ་ཏེ། །འདི་ཞེས་དམིགས་པས་འཁྲུལ་པའི་སྲིད་པ་འདིར། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། །ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། །།

བཅུ་གསུམ་པ། འབྲས་བུ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལེའུ།

p. 84

དེ་ལྟར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་མཐར་ཕྱིན་ནས། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཀུན་གཞིར་བཅས་པ་ཀུན། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཇུག་པ་རབ་ཞིའི་ཚེ། །དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་རོ་གཅིག་གྱུར། །དེ་ཚེ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་སྤྲོས་ཀུན་ཞི། །ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་མེད་འོད་གསལ་སྙིང་པོའི་ངང་། །གནམ་གང་ཟླ་བ་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པ་ལྟར། །ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཁའ་དབྱིངས་པདྨོར་འཁྱིལ། །གང་དུའང་མི་རྟོག་ཞི་བ་བརྙེས་པའི་ཚེ། །ཆོས་ཉིད་མི་དམིགས་དུས་

p. 85

གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པའི་ཆ་དེ་ལ། །མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། །གཞི་དབྱིངས་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་མཐར་ཐུག་པའོ། །རང་བཞིན་གློ་བུར་སྒྲིབ་གཉིས་རྣམ་དག་ཅིང་། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆོས་ཚུལ་རྒྱ་མཚོ་བརྙེས། སྤངས་དང་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཕྱིར་པས། །སྟོབས་སོགས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ཆས་གཞལ་ན། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་སྐུ་ཞེས་བཏགས་པ་སྟེ། །མ་འདྲེས་ཡོན་ཏན་འཆར་གཞི་མཐར་ཐུག་པའོ། །ཤེས་བྱའི་ཡུལ་ལ་དེ་བློ་མི་འཇུག་ཅིང་། །ཤེས་བྱེད་བློ་ལ་འཛིན་པ་མི་དམིགས་ཀྱང་། །ནང་གསལ་མཁའ་དབྱིངས་ནུབ་པའི་ཟླ་བ་ལྟར། །ཐིམ་ལ་མ་རྨུགས་ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཆས་འཆར་གཞི་ངོ་བོའི་ཚུལ། །དེ་ལས་གཟུགས་སྐུ་རྣམ་མཁྱེན་མཆེད་འགྱུར་ཞིང་། །གཞན་ལ་སྣང་མཛད་ཡོན་ཏན་གཏེར་ཡིན་ཕྱིར། །ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཕྲའི་ཡེ་ཤེས་རབ་ཞིའི་ཆས། །ཞི་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་རབ་ཏུ་བརྗོད། །འདི་དག་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་། །ཆད་པ་མ་ཡིན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། །རྟག་དང་ཆད་སོགས་མུ་བཞིའི་མཐའ་ལས་འདས། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ངང་། །སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དམིགས་པ་རབ་ཞི་བས། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ལས་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཆོས་དབྱིངས་ཕོ་བྲང་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་མེད་ན། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་རྟག་བཞུགས་ཀྱང་། །གཅིག་གིས་གཅིག་མི་གཟིགས་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཕྱིར། །རང་བཞིན་ཟབ་ཞིར་བཞུགས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན། །དེ་ཉིད་ངང་དུ་རྒྱལ་རྣམས་དགོངས་ཀློང་གཅིག །བུམ་མཁའ་སྔ་ཕྱིའི་ནམ་མཁའ་གཅིག་པ་བཞིན། །འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཤེས་རབ་དང་། །ཡེ་ཤེས་ཚོགས་དང་རྫོགས་རིམ་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེ་ཉིད་ངང་ལས་རང་སྣང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །གནས་དུས་སྟོན་པ་ཆོས་འཁོར་ཕུན་ཚོགས་ལས། །གནས་ནི་འོད་གསལ་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་། །ལྔ་ལྡན་འོད་ཀྱི་ལྷུན་སྟུག་གསལ་ཞིང་འཚེར། །འཇའ་ཚོན་གདངས་གསལ་ནམ་མཁའ་གང་བ་བཞིན། །སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་པར། །གཞལ་མེད་ཁང་མཛེས་སྒོ་བཞི་རྟ་

p. 86

བབས་ལྡན། །རྩིག་པ་ལྔ་དང་ཕ་གུ་དྲ་ཕྱེད་དང་། །མདའ་ཡབ་པུ་ཤུ་གཙང་ཁང་ཕྱུར་བུས་མཛེས། འཕན་གདུགས་རྔ་ཡབ་དྲིལ་བུའི་ཕྲེང་བ་དང་། །བླ་རེ་རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་ནམ་མཁའ་གང་། འདོད་ཡོན་ལྷ་མོ་མཆོད་པའི་སྤྲིན་འཕྲོ་ཞིང་། །འོད་ཟེར་འཁྱིལ་བས་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ ཁྱབ། དབུས་དང་ཕྱོགས་བཞི་སོ་སོའི་ཁ་དོག་ལ། མཐུན་པའི་རྒྱན་དང་ཁ་དོག་རྣམ་པར་བཀྲ། །ཆེ་ཆུང་མ་ངེས་གང་བལྟས་དེ་ལྟར་སྣང་། །གྲངས་ནི་ཚད་མེད་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀུན་ཁྱབ། །ཇི་ལྟར་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་ཕྱེ་བ་བཞིན། །ཀུན་གྱི་ནང་ན་སེ་གེ་གླང་ཆེན་རྟ། །རྨ་བྱ་ཤང་ཤང་ཉི་ཟླ་པདྨས་སྤྲས། །དུས་ནི་མ་ངེས་གཞི་རྫོགས་འཕོ་འགྱུར་མེད། །དུས་གསུན་དུས་མེད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དུས། །ཐམས་ཅད་མ ཉམ་རྫོགས་ཆོས་ཉིད་གདལ་བ་ཆེ། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པའི་ངང་ཉིད་དོ། །སྟོན་པ་མཚན་རྫོགས་དཔེ་བྱད་འབར་བའི་སྐུ། །རྣམ་སྣང་མི་བསྐྱོད་རིན་འབྱུང་འོད་དཔག་མེད། །དོན་གྲུབ་ལྔ་པོ་ལྔ་ལྔས་བསྐོར་བ་ལ། །ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་མ་མཱ་ཀཱི། །སངས་རྒྱས་སྤྱན་དང་གོས་དཀར་དམ་ཚིག་སྒྲོལ། །ཡབ་ཡུབ་མཉམ་སྦྱོར་སོ་སོའི་རྒྱན་རྣམས་རྫོགས། །མཐིང་ག་དཀར་སེར་དམར་ལྗང་འོད་ཟེར་འཕྲོ། །འོག་གཞི་ཞི་བ་སྟེང་གཞི་ཁྲོ་བོའི་ཚུལ། །བུདྡྷ་བཛྲ་རཏྣ་པདྨ་ཀར། །ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་ལྔ་ལྔས་བསྐོར་བ་ཡང་། །ཀྲོ་དྷཱི་ཤྭ་རཱི་ལྔ་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་། །དེ་སོགས་རྣམ་པར་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་ངོ་། །ཆོས་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་ཉིད་དོ། །འཁོར་ནི་ཉིད་ལས་མི་ཞན་རང་སྣང་འཁོར། །སེམས་དཔའ་བརྒྱད་དང་དེ་བཞིན་སེམས་མ་བརྒྱད། །སྒོ་བ་བཞི་དང་སྒོ་མ་རྣམ་པ་བཞི། །ཞི་བ་རང་བཞིན་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ལས། །དྲུག་ནི་གཞན་ལ་སྣང་ཕྱིར་སྤྲུལ་པ་སྟེ། །གཉིས་ནི་དབྱིངས་ན་གནས་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །རང་སྣང་ཞི་བ་ལོངས་སྐུ་སུམ་ཅུ་བཞི། །ཁྱད་པར་འཁོར་ནི་ཉི་ཤུ་བཞིར་གནས་སོ། ཁྲོ་བོའི་འཁོར་ནི་ཀཽ་སིང་ཕྲ་མེན་བརྒྱད། །སྒོ་སྐྱོང་བཞི་དང་དབང་ཕྱུག་ཉི་ཤུ་བརྒྱད། ཁྲོ་བོ་རང་བཞིན་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ལས། ཁྱད་པར་འཁོར་ནི་བཞི་བཅུ་བརྒྱད་དང་བཅས། །འབར་བའི་ཆ་

p. 87

ལུགས་ཟ་བྱེད་རྔམ་སྟབས་ཅན། །ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་གར་དགུས་རོལ་པ་འོ། །གཞན་ཡང་ལུས་གྲུབ་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་སྙེད་རང་སྣང་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་ཡིན། །གཞན་སྣང་གདུལ་བྱའི་ཞི་ཁྲོ་ཇི་སྙེད་པ། །སྤྲུལ་སྐུས་བསྡུས་ཕྱིར་རང་སྣང་ལོངས་སྐུ་མིན། དེ་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་ལྔའི་ཞིང་། །ཐམས་ཅད་རང་སྣང་ཡིན་ཕྱིར་བཟང་ངན་མེད། །ཀུན་ཀྱང་གསལ་འཚེར་ལྷུན་སྟུག་འོད་ཟེར་འཕྲོ། །ལྷམ་མེ་ལྷན་ནེ་ལྷང་ངེའི་ཚུལ་གྱིས་བཞུགས། །འདི་ནི་འདྲེན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །གཅིག་གིས་གཅིག་གཟིགས་དེ་ཡི་བསྔགས་པ་བརྗོད། །དེ་ལྟར་ཡིད་འོང་ཀུན་ནས་བཀོད་པའི་ཞིང་། །དག་པའི་གདུལ་བྱ་ཡིས་ཀྱང་མཐོང་མི་ནུས། །རང་སྣང་སྟོང་གཟུགས་བཞིན་དུ་བསམ་མི་ཁྱབ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རང་སྣང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ངང་ལས་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་དུ། །འདུལ་བྱེད་སྟོན་པ་རིམ་གྱིས་སྣང་བ་ནི། །རང་བཞིན་འགྲོ་འདུལ་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་སྟོན་པ་ནི། །འོག་མིན་མངོན་དགའ་དཔལ་ལྡན་པདྨ་བརྩེགས། །ལས་རབ་གྲུབ་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པ་ལྔར། །རྣམ་སྣང་མི་བསྐྱོད་ལ་སོགས་རིགས་ལྔའི་སྐུ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་འོད་ཟེར་འབར་བ་ལ། །ཞི་དང་ཁྲོ་ཚུལ་དཔག་མེད་ཚུལ་འཆང་བས། །འགྲོ་བའི་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛད། །དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ཆོས་དབྱིངས་མེ་ལོང་མཉམ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག །བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་ཡང་། །རེ་རེའི་འཁོར་དུ་བཞི་བཞི་ལྡན་པ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་གཅིག་གི་ངང་ཉིད་དོ། །ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་མི་གཡོ་བ། །གཟུང་འཛིན་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཡིན། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་གསལ་སྟོང་འཆར་གཞིའི་ཚུལ། །ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་ཆེན་པོ་ཡིན། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་ངང་། །འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་མཉམ་རྫོགས་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཀུན་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱ་མ་འདྲེས་མཁྱེན། །ཇི་སྙེད་ཇི་བཞིན་གཟིགས་པ་རྣམ་དག་ཡིན། །བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་རྟག་ཐོགས་མེད་པ་ཡིན། །གདུལ་བྱའི་འཁོར་ནི་

p. 88

ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་ལ། །ཆོས་ནི་ཏིང་འཛིན་འོད་ཟེར་རབ་བཀྱེ་བས། །ས་དེའི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་བློ་སྐྱེས་ནས། །སེར་སྣ་ལ་སོགས་སྤངས་ཏེ་རྒྱལ་ལ་བལྟ། །ད་དུང་དེ་འདྲའི་སྟོན་པ་རྣམ་དག་དང་། །བདག་ཉིད་ཁྱད་པར་མཐོང་ནས་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་། །ཀུན་དུ་འོད་ཀྱི་བར་དུ་འགོད་པ་སྟེ། །གཟུགས་བཟང་མེ་ལོང་བསྟན་པས་དོན་མཛད་དོ། །དུས་ནི་འགྲོ་གྲོལ་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད། །ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ན་ཁོར་མོར་སྣང་བ་ཡིན། །དེ་ལྟར་རིགས་ལྔར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་། །གདུལ་བྱ་གཏི་མུག་ཤས་ཆེར་སྦྱོང་བའི་ཚེ། །ཞིང་ནི་འོག་མིན་སྟོན་པ་རྣམ་སྣང་ལ། །ཆོས་ནི་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག །དེ་བཞིན་ཞེ་སྡང་སྦྱང་ཕྱིར་མི་བསྐྱོད་ཞིང་། །ང་རྒྱལ་རིན་འབྱུང་འདོད་ཆགས་འོད་དཔག་མེད། །ཕྲག་དོག་སྦྱང་ཕྱིར་དོན་གྲུབ་སྣང་བ་ཡིན། །དེ་ལྟར་སྟོན་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་ན་ཡང་། །འཁོར་སོགས་སྟོན་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ཡིན་པས། ཐམས་ཅད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་མིན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཕྱེད་སྤྲུལ་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །དག་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་ཡིན། །སར་གནས་རྣམས་ལས་གདུལ་བྱ་གཞན་ལ་མིན། །དེ་ཕྱིར་ཕྱེད་སྣང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ། །ཞིང་དེ་ཁོད་མཉམ་ཡིད་འོང་གཞལ་མེད་ཁང་། །རིན་ཆེན་བདུན་ལྡན་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོ། །པདྨ་ལས་སྐྱེས་རྒྱལ་སྲས་དཔག་ཏུ་མེད། །ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་འདོད་དགུའི་ཆར་པ་འབབ། །དུས་བཞིར་ཆོས་གསུང་དྲི་མེད་གཡེར་ཁའི་སྒྲ། །དཔག་བསམ་རིན་ཆེན་ཆུ་མཚོས་རབ་ཏུ་མཛེས། །འདི་ནི་ཞི་བ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཁྲོ་ཚུལ་དཀྱིལ་འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད། །མཁའ་འགྲོ་སྤྲིན་ཕུང་འཕྲོ་བའི་མཁའ་སྤྱོད་གནས། །ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་རིགས་ལྔའི་ཞིང་ཁམས་ཉིད། །གསང་སྔགས་གྲུབ་ལ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཡིན། །འདི་ནི་དེང་སང་བདེ་ཆེན་མཁའ་སྤྱོད་ཅེས། །མཁས་གྲུབ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན། །དེ་ཉིད་ངང་ལས་འགྲོ་འདུལ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །འགྲོ་དྲུག་གནས་སུ་རང་རང་སྟོན་པར་སྣང་། །དེ་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་ཐགས་བཟངས་རིས་དང་ནི། །ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སེང་གེ་རབ་བརྟན་དང་། ཁ་འབར་དེ་བ་ཨ་ཝ་གླང་མགོ་སྟེ། །ཐུབ་པ་དྲུག་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་རྣམས་སུ། །

p. 89

འགྲོ་བ་དྲུག་གི་རྒྱུད་དྲུག་སོ་སོར་སྦྱོང་། །དེ་ཡང་གཙོ་བོའི་གྲངས་ཏེ་སྤྲུལ་པ་དང་། །ཡང་སྤྲུལ་རྣམས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། །ལྷ་ཡི་གནས་སུའང་གནས་རིས་སོ་སོ་རུ། །ཚངས་དང་དབང་ཕྱུག་འོག་མིན་བར་སྙེད་དུ། །རང་རང་འདུལ་བྱེད་སྟོན་པའི་ཚུལ་རྣམས་སྣང་། །མི་ལའང་གང་འདུལ་དེ་ལ་དེར་སྣང་སྟེ། །ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་སྤྲུལ་ནས་མི་རྣམས་འདུལ། །ལྷ་མིན་གནས་སུའང་སོ་སོའི་འདུལ་བྱེད་དང་། །དུད་འགྲོའི་རིས་སུའང་བྱ་ལ་བྱར་སྣང་ཞིང་། །རི་དགས་རྣམས་ལ་སེང་གེ་མཆོག་ལ་སོགས། །སོ་སོའི་འདུལ་བྱེད་སྟོན་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། །དེ་བཞིན་ཡི་དགས་དམྱལ་བའི་འཇིག་རྟེན་དུ། །རང་རང་མཐུན་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་དོན་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་འགྲོ་འདུལ་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་གཉིས། །ཇི་ལྟར་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། །ཆོས་ཉིད་དང་ནི་ཆོས་ཅན་མ་འདྲེས་པར། །སོ་སོར་མཁྱེན་ནས་གདུལ་བྱའི་དོན་གཉིས་མཛད། །ཇི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་སྟོང་པའི་དངོས་མཁྱེན་ནས། །འགྲོ་ལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཆོས་སྟོན་ཞིང་། །ཇི་སྙེད་ཡེ་ཤེས་སེམས་དང་དབང་པོ་སོགས། །མ་འདྲེས་མཁྱེན་ནས་ཆོས་ཚུལ་བསམ་ཡས་སྟོན། །འདི་ནི་མ་དག་འགྲོ་ལ་སྣང་བ་སྟེ། །ཞིང་ནི་འགྲོ་དྲུག་འཇིག་རྟེན་དྲུག་རྣམས་སུ། །སྟོན་པ་འགྲོ་འདུལ་རང་སྣང་མཐུན་པ་ཡིས། །ཆོས་ནི་མ་ངེས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཉིད། །དུས་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐལ་བ་མཚུངས་པར་སྣང་། །དེ་ལྟར་འགྲོ་དྲུག་འཇིག་རྟེན་དྲུག་པོ་ཡང་། །ལས་དང་བག་ཆགས་དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས། །བདེ་སྡུག་མཐོ་དམན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཉིད། །སྟོན་པ་དྲུག་ཀྱང་འགྲོ་སེམས་རང་སྣང་སྟེ། །རྨི་ལམ་ནང་གི་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་བཞིན། །ངོ་བོ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་མ་དག་པས། །སྣ་ཚོགས་སྣང་ལ་ཐུགས་རྗེའི་རོལ་པ་ཤར། །འདི་ནི་ཚད་མེད་ཐུགས་རྗེའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན། །སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་ཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་འཆད། །དེ་ཉིད་ངང་ལས་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །སེམས་མེད་བེམས་པོའི་ཚུལ་གྱིས་སྣང་བ་སྟེ། །རིས་སུ་བྲིས་དང་འབུར་དང་རང་བྱོན་དང་། །ཡི་གེ་ལ་སོགས་མཆོད་པའི་རྟེན་དང་ནི། །པདྨ་དཔག་བསམ་ཤིང་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ། །ཁང་བཟངས་མཆོག་དང་ཀུན་དགའི་ར་བ་དང་། །སྤྲུལ་པའི་གྲང་དང་གྲུ་གཟིངས་ཟམ་

p. 90

པ་དང་། །མར་མེ་ནོར་བུ་ཟས་གོས་བཞོན་པ་སོགས། །འགྲོ་བའི་དོན་མང་བྱེད་པའི་བེམས་པོར་སྣང་། །གནས་སྐབས་དགའ་སྐྱིད་བདེ་བའི་གནས་མཛད་ནས། །མཐར་ཐུག་ཞི་བའི་ལམ་ལ་འགོད་པས་ན། །སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པས་འགྲོ་དོན་ལྷུན་ཀྱིས་གྲུབ། །གདུལ་བྱ་མེད་ན་འདུལ་བྱེད་དབྱིངས་སུ་ནུབ། །རང་སྣང་ལོངས་སྐུ་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་ཐིམ། །ཆུ་སྣོད་མེད་ན་ཆུ་ཟླ་མཁའ་ལ་ཐིམ། །ཚེས་ཀྱི་དབང་གིས་ཟླ་བ་དབྱིངས་སུ་ནུབ། །གནམ་གང་ཟླ་བ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་བཞིན། །གདུལ་བྱ་ཡོད་ན་སྔོན་བཞིན་རིམ་གྱིས་སྣང་། །འདི་ནི་འབྲས་བུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་ཞི་བ་མཆོག་གི་རང་བཞིན་གྱིས། །འགྲོ་ཀུན་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་དབྱིངས་གཞོལ་ཏེ། །སྲིད་ཞིའི་མཐར་འཛིན་ཉེས་ཆའི་དྲི་མ་ཡིས། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། །འབྲས་བུ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ལྟར་ལེགས་བཤད་བསོད་ནམས་སྤྲིན་ཆེན་ལས། །ཞི་བདེའི་རང་བཞིན་ཆར་གྱི་ཚོགས་མང་པོས། །ས་གསུམ་འགྲོ་བའི་དགེ་ལེགས་རབ་རྒྱས་ཏེ། །རྒྱལ་བའི་འབྱོར་ཚོགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཤོག །དེང་སང་ཕལ་གྱི་བློ་མིག་མ་དག་པས། །སྔགས་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཞུང་སོ་སོའི་ལམ། །འགལ་བར་འཛིན་པས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་མི་ཤེས། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་ཕྱོགས་རེའི་མིག་ཅན་ཡིན། །འདིར་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པའི་ཟབ་དོན་མཆོག །གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཐབས། །གངས་རི་ཐོད་དཀར་ཨོ་རྒྱན་རྫོང་གནས་སུ། །དྲི་མེད་འོད་ཟེར་ཤར་བས་ལེགས་པར་བཀོད། །དགེ་བ་དེ་ཡིས་སྲིད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས། །མ་ལུས་ཉེར་ཞིའི་གོ་འཕང་མཆོག་ཐོབ་ནས། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཡིས། །ཕྱོགས་དུས་ཀུན་དུ་བཀྲ་ཤིས་བྱེད་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ཞེས་བྱ་བ། །དཔལ་ཨོ་རྒྱན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བློ་ལྡན་མཆོག་སྲེད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱིས་གངས་རི་ཐོད་དཀར་གྱི་མགུལ་དུ་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་རྫོགས་སོ།། །།དགེའོ་དགེའོ། དགེའོ། །དེའི་བསྡུས་དོན་ཀུནྡའི་ཕྲེང་བ་མ་ཕྱིས་འབྱོར་བས་སླར་རྙེད་ན་འདིའི་རྒྱབ་ལོགས་ནས་ལར་ལ་འཁོད་དགོས། །

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོའི་འགྲེལ་པ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་སྟོད་ཆ།

དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའི་འགྲེལ་པ།

p. 91
p. 92

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོའི་འགྲེལ་པ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་སྟོད་ཆ་བཞུགས་སོ།

p. 93

རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་ཧྭ་སནྡྷི་ཙིནྟཱ་བི་སྲནྟ་བྲྀཏྟི་མ་ཧྭ་ར་ཐ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོའི་འགྲེལ་པ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ། དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་མཚོའི་སྤྲིན་ལས་ཞི་བདེའི་ཆར་གྱི་ཚོགས་མངའ་བ། །རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་མཛེས་སྐུ་གསུམ་མཛད་པའི་རྣམ་འགྲོས་ཅན། །མཁྱེན་བརྩེའི་འབྲུག་སྒྲ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐར་ཁྱབ་ཚངས་པའི་རྔ་ཆེན་གསལ་བར་སྒྲོག །འགྲོ་བའི་གཙོ་བོ་ཀུན་མཁྱེན་དེ་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་སྤྱི་བོས་མཆོད། །ཨོ་རྒྱན་མཚོ་གླིང་པདྨའི་སྡོང་པོ་ལ། །རྒྱལ་བའི་རྣམ་འཕྲུལ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །མཚན་རྫོགས་དཔེ་བྱད་ཡོན་ཏན་ཚོགས་འབར་བའི། །པདྨ་འབྱུང་གནས་བདག་བློའི་པད་མཚོ་སྐྱོངས། །གདོད་ནས་འོད་གསལ་དྲི་མ་མེད་གང་སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་འཕྲོ་ཞིང་། །སྐྱེ་མེད་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་གང་གཉུག་མའི་ངོ་བོར་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་འགྲོ་

p. 94

འོང་མེད་གང་སྣ་ཚོགས་སྤྲོས་པའི་ཡུལ་མིན་ཞིང་། །བཟང་ངན་བླང་དོར་དམིགས་སུ་མེད་གང་སེམས་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ལ་འདུད། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བས་ཞི་བ་མཆོག་བརྙེས་ཐར་པའི་གྲོང་མཆོག་ཉམས་དགའ་བར། །མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་ཡོངས་སུ་དྲང་ཕྱིར་མདོ་རྒྱུད་སྙིང་པོའི་དོན་བསྡུས་ཏེ། །ཉིན་མཚན་མི་ངལ་བརྩོན་པས་ལྷུར་ལེན་གཅིག་ཏུ་ཞི་ལ་སེམས་གཞོལ་བ། །སྲིད་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཟབ་མོའི་ལམ་གྱུར་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གསལ་བར་བྱ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞུང་ལམ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་འདི་ཉིད་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། ཀླད་ཀྱི་དོན་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་བརྗོད། གཞུང་གི་དོན་དངོས་རྒྱ་ཆེར་བཤད། མཐར་ཕྱིན་པ་མཇུག་གི་དོན་བསྟན་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱག་གི་དོན་དང་། བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་ཞིང་། དེའི་བསྟན་པ་གསུང་རབ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དྲིན་གྱིས་གནས་ལ། རང་ཉིད་ཀྱིས་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་དལ་འབྱོར་དམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་འདིར་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལས་རང་དང་གཞན་གྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར། སྔགས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་རྒྱ་མཚོ་གང་ཟག་གཅིག་གིས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ། ལས་དང་པོ་པ་འཇུག་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་འབྲས་བུའི་བར་ཚང་ལ་མ་ནོར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་མཐའ་དག་གི་དོན་རྫོགས་ཤིང་། འཁོར་བར་དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ཞི་བའི་གླིང་དུ་ངལ་གསོ་བར་བྱེད་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་རྩོམ་པར་འདོད་ནས་རེ་ཞིག་དང་པོར་ཕྱག་འཚལ་བ། གདོད་མའི་མགོན་པོ་ཡོན་ཏན་གང་ཆེན་མཚོ། །མཁྱེན་བརྩེའི་རང་བཞིན་གཏིང་མཐའ་དཔག་ཡས་ཤིང་། །རྒྱལ་བ་རྒྱལ་སྲས་ཡིད་བཞིན་འབྱུང་བའི་གནས། །ཕན་བདེའི་སྤྲིན་ཕུང་འཕྲོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་དག་སྨོས་ཏེ། གཞི་གདོད་མའི་གནས་

p. 95

སུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མགོན་པོ་ནི་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། སྤངས་པ་དང་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཆེན་མཚོའི་རང་བཞིན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་མངའ་བ་དེ་ནི། མཁྱེན་རབ་དང་ཐུགས་རྗེ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་གཏིང་མཐའ་འདི་ཙམ་མོ་ཞེས་ཚུར་རོལ་མཐོང་བའི་བློས་དཔག་པར་མི་ནུས་ཤིང་། དེས་གསུངས་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་དུ་མཛད་པས་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་སྲས་དང་བཅས་པའི་ནོར་བུ་འབྱུང་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ། ནམ་མཁའི་མཐས་ཀླས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕན་པ་རང་རང་གི་ཡིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བདེ་བ་དང་། ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ལ་འགོད་ཅིང་། མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བ་དབང་པོའི་སྐལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་འགོད་ཅིང་མཐར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་པའི་བདག་ཉིད་དམ་པ། དཔལ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །དེ་ལ་གདོད་མའི་མགོན་པོ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ནི། དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལས། མགོན་པོ་གདོད་ནས་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་གང་ཆེན་མཚོ། །ཞེས་སོ། །མཁྱེན་པ་དང་བརྩེ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐའ་དག་རྫོགས་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་མེད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ཐུབ་པ་མ་གཏོགས་ཇི་ལྟའི་དངོས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ལས་གཞན་ཡོད་མིན། །ཞེས་སོ། །དཀོན་མཆོག་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་བྱུང་བ་ཉིད། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སངས་རྒྱས་ལས་ཆོས་ཆོས་ལས་འཕགས་པའི་ཚོགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེའང་ཕན་བདེའི་སྤྲིན་ཕུང་འགྲོ་བ་ལ་འཕྲོ་བ་ནི། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་ཅན། །ཕྲད་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཅན། །མི་འབྲལ་བ་ཡི་དགོངས་པ་ཅན། །ཕན་བདེ་དགོངས་ཁྱོད་ལ་

p. 96

ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་བའི་དགོས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀས་ཐོབ་པའི་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་ལས། རེ་ཞིག་རང་གིས་ཐོབ་པའི་ཡུལ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ཚིག་དང་དོན་གྱི་སྐལ་བ་བཟང་པོས་བསྟོད་ན། རང་ཉིད་དམ་པར་རྟོགས་པ་དང་། དམ་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་ནས། རྩོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་ལས། གཞན་དོན་བརྩེ་བ་ཅན་རྣམས་སྲོག་ཕྱིར་ཡང་། །རང་གི་ནུས་པ་ལྷོད་པོར་མི་བྱེད་དེ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁུར་ལྕི་ཁུར་བ་དག །ཉམ་ངའི་གནས་སུ་ནམ་ཡང་འདོར་མི་བྱེད། །ཅེས་སོ། །གཞན་གྱིས་ཐོབ་པའི་དགོས་པ་ཡང་། སྟོན་པ་དང་བསྟན་བཅོས་མཆོག་ཏུ་རིག་ནས་གུས་པ་སྟེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་སྟོན་པ་ལ། །མཆོད་པར་བརྗོད་པ་འབྲས་མེད་མིན། །སྟོན་པ་དང་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ། །དད་འདུན་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་ཀས་ཐོབ་པའི་དགོས་པ་ནི། ཚོགས་རྫོགས་པས་སྨོན་པའི་དོན་འགྲུབ་པ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པའི་མདོ་ལས། བསོད་ནམས་ལྡན་པའི་མི་ཡི་བསམ་པ་རྣམས་ཀྱང་འགྲུབ། །ཅེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་མང་བྱེད་ཀྱི་མདོར། གང་ཞིག་རྒྱལ་བ་རྣམ་འདྲེན་ལ། །བྱ་བ་ཆུང་ངུ་བྱེད་གྱུར་པ། །དེ་དག་མཐོ་རིས་སྣ་ཚོགས་དག །བགྲོད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཕྱག་བྱས་ནས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། འོད་གསལ་ཆོས་སྐུ་དྲི་མེད་རྒྱལ་བའི་ཁམས། །མ་རིག་འཛིན་པས་སྲིད་པ་འདིར་འཁྱམས་ཏེ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་མྱང་ངམ་ཐང་དཀྱིལ་དུ། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་གསོ་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་འོད་གསལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁམས་ངོ་བོ་ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་བཞི་ལས་འདས་པ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ནས་ཁྱབ་པར་ཡོད་དེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སེམས་དེ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བས་ན་ཉོན་མོངས་ངོ་བོ་མེད་གཟིགས་ནས། །

p. 97

གང་དག་འགྲོ་ཀུན་བདག་མེད་མཐའ་བཞི་ཡང་དག་རྟོགས་ནས་ཐམས་ཅད་ལ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྗེས་ཞུགས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་བློ་མངའ་བ། །སེམས་ཅན་རྣམ་དག་མཐའ་ཡས་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་མངའ་དེ་ལ་འདུད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གདོད་མ་ནས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་ལ་ཡོད་ཀྱང་ངོ་མ་ཤེས་པའི་དབང་གིས་སྲིད་པ་འདིར་འཁྱམས་ཏེ། མ་རིག་པ་བདག་ཏུ་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་། དེས་བསྐྱེད་པ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ཕྲག་དོག་སྟེ། དུག་ལྔའི་ཉོན་མོངས་པས་སྲིད་པ་འདིར་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཀུན་གཞིའི་སྟེང་དུ་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་བཞག་པས་མི་དགེ་བ་ཆུང་ངུ་དང་། གཏི་མུག་གི་ལས་ཀྱིས་དུད་འགྲོ་དང་། འབྲིང་དང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ཡི་དགས་དང་། ཆེན་པོ་དང་ཞེ་སྡང་གི་ལས་ཀྱི་དམྱལ་བ་དང་། དགེ་བ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་ང་རྒྱལ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་ལྷ་དང་མི་དང་། ཕྲག་དོག་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་དགེ་བས་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་སྐྱེ་སྟེ། རང་རང་གི་གནས་རིས་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། བར་མ་དང་། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་སོ་སོ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། སྲིད་པའི་མྱ་ངམ་གྱི་ཐང་བགྲོད་དཀའ་བ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་འདིར་རང་དབང་མེད་པར་འཁྱམས་ཤིང་། དོན་མེད་པ་ལ་ང་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དང་འདྲ་བ། ལེགས་པར་བརྟགས་ན་མེད་ཀྱང་འཁྲུལ་པའི་རང་དུས་ན་བདེན་བདེན་གྲུབ་གྲུབ་པོ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། སྲིད་པའི་འགྲོ་བ་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་གཡོ། །འདི་ན་སུ་ཡང་མི་སྐྱེ་འཆི་བ་མེད། །ཅེས་པ་དང་། ཚངས་པས་ཞུས་པ་ལས། རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས། །རང་གི་ལས་ཀྱིས་སོ་སོར་འཆིང་འགྱུར་ཏེ། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་དུ་མའི་ཁོར་མོར་འཁྱམས། །རང་བཞིན་བདག་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཡང་། །མི་མཁས་བྱིས་པས་ང་དང་བདག་ཏུ་འཛིན། །སྲིད་པའི་ཟུག་རྔུ་ཕྱི་ཕྱིར་

p. 98

ལྡང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྲིད་པའི་སེམས་ཅན་འཆིང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཅིངས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་ཀྱང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འདི་དག་ལས་ཐར་པའི་མིག་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་དོན་གྱི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་བསྟན་དགོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་ལམ་དེ་ཉིད་ཤེས་ནས་ཞི་བ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་འདིར་འཁྱམས་དུས། ཕ་དང་མ་མ་བྱས་པ་མེད་ལ། དེ་རྣམས་བོར་ནས་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཐར་བར་བྱེད་པ་ནི་ཚུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སློབ་སྤྲིང་ལས། ཉེ་དུ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཁོངས་སུ་ཆུད་གྱུར་པ། །ཀློང་གི་ནང་དུ་ལྟུང་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བཞིན་དུ། །སྐྱེ་ཤིས་འཕྲོས་པས་ངོ་མ་ཤེས་པ་དེ་བོར་ནས། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཐར་བྱེད་ན་དེ་ལས་ཁྲེལ་བོར་མེད། །བྱིས་པ་པང་ནས་བཙའ་བ་ཅི་ཡང་མི་ནུས་པས། །གང་གི་ནུ་ཞོ་བྱམས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་གཟགས་འཐུངས་པ། །ངལ་བ་མང་བསྟེན་བྱམས་ལ་བརྟེན་པ་དེ་དག་འདིར། །ཤིན་ཏུ་མ་རབས་ཞིག་ནའང་སྤོང་བར་སུ་ཞིང་སྤྲོ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་ལ་བསམ་ཏེ། ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་འཁོར་བ་འདིར་འཁྱམས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཁུར་གྱིས་དུབ་ཅིང་ངལ་བ་རྣམས་མཐོང་ནས། རྒྱལ་བའི་འབྱོར་པ་རྨད་དུ་བྱུང་བས་བརྒྱན་པའི་བསྟི་གནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་ལ་ངལ་གསོ་བའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པར་འདོད་པ་ནི་ཚད་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་འཁོར་བ་ན་རྒྱུ་བ་འདྲེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་དམིགས་ནས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཁོར་བ་ན་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཡང་དག་པར་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་གཙུག་ལག་གམ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གཙུག་ལག་གི་སྦྱོར་བས་ཡང་དག་པར་བརྩོན་ཞིང་། དགེ་བ་ལ་བསྐུལ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་

p. 99

བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེངས་བའོ། །ཐར་པའི་ལམ་པོ་ཆེའི་སྲོལ་བཏོད་པའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའོ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཏོག་གོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཕྱོགས་གཉིས་པ་བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བ་བསྟན་ཏོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་གཞུང་དོན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་དུ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བའི་ལེའུ་ལ་བཞི་ལས། དལ་འབྱོར་ཐོབ་དཀའ་བ་སྤྱིར་བཤད་པ། དལ་འབྱོར་གྱི་རང་བཞིན་ངོས་གཟུང་བ། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་ལ་ངེས་པར་དཔྱད་པ། སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བའོ། །སྤྱི་དོན་དང་པོ་ལ་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ད་ནི་ལུས་དངོས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལས། རེ་ཞིག་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ནི་དལ་འབྱོར་ཡིན་ལ། དེ་བསྔགས་པའི་རིམ་པ་རྣམས་བསྟན་པ་ནི། གྲོགས་དག་དལ་འབྱོར་རིན་ཆེན་སྙིང་པོའི་ལུས། །འགྲོ་དྲུག་ནང་ནས་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཇི་ལྟར་ལོང་བས་རིན་ཆེན་གཏེར་རྙེད་བཞིན། །རབ་ཏུ་དགའ་བས་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཐར་པར་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་སྐྱེ་བོ་གང་ཡིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་གྲོགས་ཏེ། སེམས་དང་སྐལ་བ་བཟང་པོ་རྣམས་ལ་གདམས་པ། དལ་འབྱོར་དམ་པ་ཐོབ་པ་ནི་མི་དབུལ་པོས་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོག་རྙེད་པ་མཚར་བ་ལས། ལོང་བ་ཞིག་གིས་རྙེད་ན་དེ་བས་ཀྱང་མཚར་ཞིང་ཡ་མཚན་ཆེ་བ་ལྟར། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་སྲིད་པ་ན་འཁོར་བའི་ཚེ་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ཐོབ་པ་ལ་བསྔགས་པ་ནི། དལ་འབྱོར་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ལོང་བ་ཞིག་གིས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་གཞི་མདོ་ནས་རྙེད་པ་ལྟར། འཁོར་བ་ན་རྒྱུ་བའི་སེམས་ཅན་མ་རིག་པའི་ལིང་ཏོག་གིས་ལྡོངས་པ་དག་གིས་མི་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྙེད་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྟེ། ཁྱེད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ལེགས་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་དལ་འབྱོར་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་ནི། དེའི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། དལ་དང་

p. 100

འབྱོར་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བདག་ནི་སེམས་དམྱལ་ཡི་དྭགས་མ་སྐྱེས་ཤིང་། །དུད་འགྲོ་ཚེ་རིང་ལྷ་དང་ཀླ་ཀློ་དང་། །ལོག་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོངས་ལྐུགས་པ་སྟེ། །མི་ཁོམ་བརྒྱད་པོ་དག་ལས་རབ་འདས་ཤིང་། །མིར་གྱུར་ཡུལ་དབུས་སྐྱེས་དང་དབང་པོ་ཚང་། །ལས་མཐའ་མ་ལོག་གནས་ལ་དད་པ་སྟེ། །རང་འབྱོར་དམ་པ་ལྔ་ཡང་ཚང་གྱུར་ཅིང་། །སངས་རྒྱས་བྱོན་དང་ཆོས་གསུངས་བསྟན་པ་གནས། །གནས་ཕྱིར་ཞུགས་དང་གཞན་གྱིས་སྙིང་བརྩེ་བ། །གཞན་འབྱོར་ལྔ་སྟེ་དལ་འབྱོར་བཅོ་བརྒྱད་པོ། །རང་ལ་ལེགས་པར་ཚང་བའི་གནས་སྐབས་འདིར། །སྙིང་ནས་བརྩོན་པས་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་ནས་བསམ་པར་འོས་སོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་བའི་དྲོད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་པོ་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ། །མི་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ། །དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ། །དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉན་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་འགྲོགས་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ། །ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་དང་འཕྲད་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དམྱལ་བ་དང་། ཡི་དགས་དང་། དུད་འགྲོ་གསུམ་དུ་སྐྱེས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཡེངས་ཏེ་ལུས་མི་ཁོམ་ཞིང་། ལྐུགས་པ་ནི་ཚིག་དོན་ལ་བརྡ་སྤྲོད་བའི་ནུས་པ་མེད་པས་ངག་མི་ཁོམ་ལ། ཆོས་སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཡོད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོངས་ཏེ་བསྟན་པའི་སྣང་བ་མེད་པའི་མུན་པའི་བསྐལ་བ་ལ་སྐྱེས་པ་དང་། སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལ་འཇུག་པའི་བློ་མེད་པ་ཀླ་ཀློ་དང་། འཇུག་པར་འདོད་ཀྱང་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མཐར་ལྷུང་བའི་ལོག་ལྟ་ཅན་བཞི་ནི་ཡིད་མི་ཁོམ་པ་སྟེ་དེ་དག་ལ་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་གནས་

p. 101

སམ་སྐལ་པ་མེད་ཅིང་། རང་རང་གི་ལས་ངན་པས་བྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་འདི་དག་སྡུད་པར། མི་ཁོམ་བརྒྱད་སྤོང་དེ་ཡིས་དལ་བ་རྟག་དུ་རྙེད། །ཅེས་པ་དང་། བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་དུ། དམྱལ་བ་ཡི་དགས་དུད་འགྲོ་དང་། །ཚེ་རིང་ལྷ་དང་ཀླ་ཀློ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོངས་ལོག་ལྟ་དང་། །ལྐུགས་པ་འདི་དག་མི་ཁོམ་བརྒྱད། །ཅེས་པ་དང་། བཤེས་པའི་སྤྲིང་ཡིག་ལས། ལོག་པར་ལྟ་བ་འཛིན་དང་དུད་འགྲོ་ཉིད། །ཡི་དྭགས་ཉིད་དང་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་ཉིད། །རྒྱལ་བའི་བཀའ་མེད་པ་དང་མཐའ་འཁོབ་ཏུ། །ཀླ་ཀློར་སྐྱེས་དང་གླེན་ཞིང་ལྐུགས་པ་ཉིད། །ཚེ་རིང་ལྷ་ཉིད་གང་ཡང་རུང་བར་ནི། །སྐྱེ་བ་ཞེས་བགྱི་མི་ཁོམ་སྐྱོན་བརྒྱད་པོ། །དེ་དག་དང་བྲལ་ཁོམ་པ་རྙེད་ནས་ནི། །སྐྱེ་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་འབད་པར་མཛོད། །ཅེས་སོ། །འབྱོར་པ་ནི་ཟླ་བ་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། ཡོན་ཏན་བཅུ་རྫོགས་པའི་མི་ནི་འབྱོར་པས་ཏེ། གང་ཞེ་ན། རིགས་དམའ་བ་སྤངས་པ་ཡིན། མི་གླེན་པ་ཡིན། དབང་པོ་མ་ཉམས་པ་ཡིན། ཕོར་སྐྱེས་པ་ཡིན། གཟུགས་བཟང་བ་ཡིན། མི་དབུལ་བ་ཡིན། མི་བརྙས་པ་ཡིན། ཚིག་སྙན་པ་ཡིན། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཀྱང་། འདིར་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། མི་ཉིད་ཐོབ་པ་དང་། འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པ་དང་། དབང་པོ་ཚང་བ་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་དང་། གནས་ལ་དད་པ་སྟེ་ལྔ་ནི་བདག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། སངས་རྒྱས་བྱོན་པ་དང་། །ཆོས་གསུངས་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཆོས་བྱེད་པ་ལ་གཞན་བརྩེ་བ་སྟེ་ལྔ་ནི་གཞན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་བརྩེ་བ་ནི་བདག་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཐུགས་རྗེས་འཛིན་ཅིང་བརྩེ་བས་ཆོས་ལ་འདྲེན་པ་ཡོད་པའོ། །བཅུ་གཉིས་ནི་དབྱེ་གཞི་གཉིས་ལོགས་སུ་བགྲང་པའོ། །དེ་དག་རྒྱུད་འགྲེལ་དུ། མི་ཉིད་དབུས་

p. 102

སྐྱེས་དབང་པོ་ཚང་། །ལས་མིན་གནས་དད་བདག་འབྱོར་ལྔ། །སྟོན་བྱོན་ཆོས་གསུངས་བསྟན་པ་གནས། །རྗེས་འཇུག་འགྲོ་བརྩེ་གཞན་འབྱོར་ལྔ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དལ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། འབྱོར་པ་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཏེ། ཨུཏྤལ་དང་། དེའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། ཡུམ་བར་མ་ལས། མིར་གྱུར་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་ན་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དལ་འབྱོར་ཐོབ་ཀྱང་ཡིད་བརྟན་མེད་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་ཀྱང་སྲིད་པའི་བདེ་བ་ཉུང་ཟད་ལ་ཆགས་པའི་དབང་གིས། གལ་ཏེ་ཚེ་འདིར་ཕན་པ་མ་བསྒྲུབས་ན། །ཕྱིས་ནས་བདེ་འགྲོའི་སྒྲ་ཡང་མི་ཐོས་ཤིང་། །ངན་འགྲོར་རྒྱུན་རིང་ཡང་དང་ཡང་འཁོར་ཏེ། །སྤང་བླང་མི་ཤེས་ལོག་པའི་ལམ་འགྲོ་ཞིང་། །ཐོག་མཐའ་དུས་མེད་འཁོར་བར་འཁྱམས་འཚལ་ལོ། །བདག་གིས་ལེགས་པར་རྙེད་པའི་སྐྱེ་བ་འདིར་ཕན་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཤིག་མ་བསྒྲུབས་ན་ནི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་བདེ་འགྲོའི་སྒྲ་ཙམ་ཡང་མི་ཐོས་ན་བདེ་འགྲོ་ཐོབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདག་གི་སྤྱོད་པ་འདི་འདྲས་ནི། །མི་ཡི་ལུས་ཀྱང་མི་ཐོབ་ན། །བདེ་འགྲོར་མི་འགྲོ་སྨོས་ཅི་དགོས། །མི་ལུས་ཐོབ་པ་མ་གྱུར་ན། །སྡིག་པ་འབའ་ཞིག་དགེ་བ་མེད། །གང་ཚེ་དགེ་སྤྱད་སྐལ་ལྡན་ཡང་། །དགེ་བ་བདག་གིས་མ་བྱས་ན། །ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་རྨོངས་པ། །དེ་ཚེ་བདག་གིས་ཅིར་བྱར་ཡོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ངན་སོང་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་ན་ནི་རྟེན་དེ་ལས་ཡུན་རིང་པོར་མི་ཐར་བ་ཉིད། དེ་ལས། བསྐལ་བ་བྱེ་བ་བརྒྱར་ཡང་ནི། །བདེ་འགྲོའི་སྒྲ་ཡང་ཐོས་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཆོས་ལ་བརྩོན་པར་གདམས་པ་ནི། དེ་ནས་གཏིང་མཐའ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ནས་ཐར་པའི་གོ་སྐབས་དཀའ་བས་ན་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྙིང་ནས་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གདམས་པ། དེ་བས་ད་ལྟ་རང་དབང་ཡོད་དུས་

p. 103

འདིར། །ལེགས་པའི་ལམ་ལ་མཐུན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས། །དགེ་ཆོས་མི་ཟད་ཚོགས་གཉིས་བརྟེན་བྱས་ཏེ། །སྲིད་པའི་གྲོང་ལས་རབ་ཏུ་འདའ་བར་མཛོད། །ཅེས་པ་སྟེ། རྒ་བ་དང་རྒུད་པ་དང་འཆི་བས་མ་ཟིན་ཅིང་། རང་གིས་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་དབང་རང་ལ་ཡོད་པའི་ཚེ་ཐར་པའི་ལམ་སྣ་ཟིན་པར་བྱས་ཏེ། དགེ་བ་ཅི་འགྲུབ་སྤྱད་ན་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། དགེ་སློང་དག །འཆི་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། རྒུད་པ་མེད་ཅིང་། བདེ་བར་འཚོ་བས་དབང་བསྒྱུར་བ་གང་གི་ཚེ། ཐར་པར་སྤྲོ་བས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་འབད་པར་གྱིས་ཤིག་དང་། ཁྱེད་ཀྱི་སྲིད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་པོ་དག་སྟོངས་པར་འགྱུར་རོ། །ངན་འགྲོ་ངན་སོང་བའི་གནས་དག་སྒོ་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་སྐས་དག་འཛུགས་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གོ་འཕང་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ད་རེས་འབད་དགོས་པའི་ཚུལ་ནི། འདི་ལྟར་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཤེས་ཤིང་བསྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དལ་འབྱོར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཁ་ལོ་བས་ཟིན་པའི་དུས་འདིར་ཚད་དང་མཐའ་མི་མངོན་ཞིང་འཇིགས་སུ་རུང་བའི། འཁོར་བའི་ཆུ་གཏེར་ཕ་མཐའ་ཡས་འདི་ལས། །རིན་ཆེན་གྲུ་བོ་ཐོབ་དུས་མ་བརྒལ་ན། །གཏན་དུ་ཉོན་མོངས་སྡུག་བསྔལ་དབའ་ཀློང་དུ། །རབ་ཏུ་འཁྲུགས་ཚེ་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་བྱ། །འདི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་ཆུའི་གཏེར་ཡིན་ལ། དོན་མཐུན་བདག་གིས་གྲུ་བོ་ཆེ་གང་དུ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་མཚོ་ཆེན་དེ་ལས་རྒལ་བར་བྱེད་དགོས་པ་བཞིན་དུ། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མི་མངོན་པ། བཟོད་པར་དཀའ་ཞིང་འཇིགས་སུ་རུང་བ་འདི་ལས་མིའི་གྲུ་ཐོབ་པའི་རྟེན་འདིས་བརྒལ་དགོས་ཏེ། གཏན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཀློང་འཁོར་དུ་འཁྱམས་པ་ནི་བཟོད་པའི་སྐབས་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞི་བ་ལྷས་ཀྱང་སྤྱོད་འཇུག་ཏུ་གསུངས་པ། མི་ཡི་གྲུ་ལ་བརྟེན་ནས་སུ། །སྡུག་

p. 104

བསྔལ་ཆུ་བོ་ཆེ་ལས་སྒྲོལ། །གྲུ་འདི་ཕྱིས་ནས་རྙེད་དཀའ་བས། །རྨོངས་པས་དུས་སུ་གཉིད་མ་ལོག །ཅེས་སོ། །ལྔ་པ་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བའི་འཐད་པ་ནི། དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན། དེ་བས་མྱུར་དུ་བརྩོན་པའི་གོ་བགོས་ཏེ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྙོག་པ་རབ་ཞིའི་ཕྱིར། །ཡེ་ཤེས་དྲི་མེད་འོད་གསལ་ལམ་འཛེགས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་ལམ་ལ་བར་ཆད་མེད་པར་མཛོད། །ཅེས་གདམས་སོ། །གང་གི་ཚེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྙོག་པ་ཞི་བ་ན་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་ནས་འཆར་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་གོམས་པར་བྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བརྗོད་དེ། ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་བརྩོན་པས་བར་དུ་མ་ཆད་པར་ཉིན་དང་མཚན་མོ་གཉིད་དང་སྙོམ་ལས་སྤངས་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཇི་སྐད་དུ་རིམ་ལྔ་ལས། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་སྤྲོས་པ་ཀུན། །ཉེ་བར་ཞི་བ་དེ་ཡི་ཚེ། །འོད་གསལ་བ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ནི། །མི་རྟོག་མཐའ་དབུས་མེད་པར་འཆར། །ཞེས་སོ། །སྐབས་འདིར་སེམས་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་རྟེན་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པ་ལ་བརྗོད་པས་དེ་ཉིད་སྒྲིབ་པའི་རྙོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱས་ལ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་གོ །བདེན་གཉིས་ལས། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པའི། །སྒྲོ་བཏགས་རྣམ་པ་ཅན་རྟོག་ཡིན། །ཞེས་པའོ། །དེའང་ཡུལ་དང་པོར་མཐོང་དུས་འདིའོ་ཞེས་སྤྱི་ལ་དམིགས་པར་མཐོང་བའི་རྟོག་པ་ནི་སེམས་ཡིན་ཏེ་ཨུཏྤ་ལའོ་ཞེས་བློས་སྐད་ཅིག་དང་པོར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། དེ་ནས་ཡུལ་དེའི་བྱེ་བྲག་ལ་དམིགས་པ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དཔྱོད་པ་སྟེ་ཨུཏྤ་ལའི་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་དང་། དབྱིབས་ཟླུམ་པ་དང་། གེ་སར་དང་། ཟེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ། །དེའང་དབུས་མཐའ་ལས། དེ་ལ་དོན་མཐོང་རྣམ་པར་ཤེས། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་སེམས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་པ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ལས། རྟོག་དང་དཔྱོད་དང་རྩིང་

p. 105

ཞི་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་རྟོག་དཔྱོད་ལ་སེམས་སེམས་བྱུང་བག་ཆགས་སུ་བཏགས་པ་ཅན་མཐའ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འགག་པ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། ཤེས་བྱའི་བུད་ཤིང་སྐམ་པོ་མ་ལུས་པ། །བསྲེགས་པས་ཞི་དེ་རྒྱལ་རྣམས་ཆོས་སྐུ་སྟེ། །དེ་ཚེ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད། །སེམས་འགགས་པ་དེ་སྐུ་ཡི་མངོན་སུམ་མཛད། །ཅེས་སོ། དེའང་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པས་རྒྱུ་བྱས་ནས། ཉོན་མོངས་པའི་དྲ་བས་གཡོགས་པའི་ཚེ་ནི་སེམས་ཞེས་བརྗོད་དེ། རྟོག་དཔྱོད་མི་དགེ་བའི་ས་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་དེ་ལས་ཐར་བ་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དེ། ཡུལ་རིག་ཀྱང་རྟོག་དཔྱོད་དུ་ཞེན་པའི་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་བསྟོད་པ་ལས། ཉོན་མོངས་དྲ་བས་གཡོགས་པ་ན། །སེམས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན། །དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་བྲལ་གྱུར་ན། །སངས་རྒྱས་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཉིད་སེམས་དང་། །ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་སེམས་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་བཤད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྟེ། ཡོན་ཏན་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། འགྲོ་བའི་སེམས་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག །སངས་རྒྱས་སེམས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཆེ། །ཇི་ལྟར་གསེར་གྱི་རི་ངོགས་བཞིན། །མ་དག་དག་པའི་ཚུལ་འདི་བསྟན། །ཞེས་སོ། །སྔགས་ལས་སེམས་ཆེན་པོ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་ཤེས་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་ལྡོངས་པ་དག །སེམས་མི་འགག་པར་འདོད་པ་ནི་རྨོངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཚེ་ནའང་དབང་ཤེས་ལ་ཡུལ་སྣང་ཡང་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་ཤེས་པ་འགག་སྟེ། འདུལ་བ་ལུང་ལས། དགེ་སློང་བསམ་གཏན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་འགག་ཀྱང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་། རྫིང་གཡོབ་མེད་པར་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་བཞིན་ནོ་

p. 106

ཞེས་དང་། ཚད་མ་རྣམ་ངེས་ལས། ནང་གི་བདག་ཉིད་གཡོ་མེད་པར། །གནས་ནའང་མིག་གི་གཟུགས་དག་ནི། །མཐོང་བའི་བློ་དེ་དབང་སྐྱེས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དབང་པོ་ལ་ཡུལ་སྣང་བ་རྟོག་མེད་ཡིན་པར་དེ་ཉིད་ལས། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་དེ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །མདོར་ན་གཟུང་འཛིན་མངོན་དུ་རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་རྟོག་དཔྱོད་དུ་སྐྱེས་པ་ནི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཞེས་བྱ་ལ། གཟུང་འཛིན་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཡུལ་རིག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས། གང་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་དབྱེ་ན་སྤྱོས་ཏེ་ཡུལ་ལ་རྟོག་པ་ནི་འཁོར་བའི་སེམས་སོ། །གང་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པས་དོན་རིག་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་པས་འགྲུབ་བོ། །དྲུག་པ་ད་རེས་མ་འབད་ན་འཁོར་བར་གདུང་བའི་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སྐྱེ་བོ། གང་ལ་བདེ་ལེགས་ཆོས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ། །རིན་ཆེན་དྲི་མ་མེད་པའི་སྣོད་རྙེད་ནས། །བདུད་རྩིའི་ཆོས་ཆར་བསིལ་བ་མི་འཛིན་ན། །འཁོར་བའི་གདུང་བས་རང་ཉིད་བརླག་པར་ཟད། །དེ་ཡང་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ཡོད་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཆར་འབབ་པའི་ཚེ་སྣོད་བཟེད་པར་མི་བྱེད་ན་འཁོར་བའི་གདུང་བས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། ལྕགས་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་པའི་རབས་ལས། དལ་འབྱོར་སྣོད་ནི་རྙེད་གྱུར་ཀྱང་། །ཆོས་ཀྱི་ཐིགས་པ་མ་བླངས་པས། །ད་ནི་དམྱལ་མེ་བཟོད་དཀས་བསྲེགས། །ཡུན་རིང་ལས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མནར། །ཞེས་སོ། །བདུན་པ་དལ་འབྱོར་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་དུ་བསྟན་པ་ནི། དལ་བ་གང་ལ་ཡོད་པའི་རྟེན་ལ་ཐར་པའི་ཆོས་ཀྱང་ངང་གིས་འབྱུང་བ་ཡང་འདི་ལྟར། དཔལ་ལྡན་བདེ་ཆེན་ཕན་བདེའི་སྤྲིན་ཚོགས་ཅན། །ཡེ་ཤེས་ཆུ་བསིལ་དམ་པའི་ཆར་ཆེན་ཡང་། །དལ་འབྱོར་ས་གཞི་འགྲོ་སེམས་གཙང་མར་འབབ། །དེ་ཕྱིར་སྤྲོ་བས་སྙིང་ནས་ཆོས་མཛོད་ཅིག །ཅེས་གདམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་གང་ཡིན་པའང་རྟེན་དལ་འབྱོར་གྱིས་གཞི་ཡོད་

p. 107

པ་དེ་ལ་ངང་གིས་འབབ་པ་སྟེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ། གང་ལ་དལ་བ་དང་འབྱོར་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཆར་ཆེན་པོ་ཡང་འབབ་སྟེ། གཞན་ཡང་ཕན་ཡོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྙེད་ཡོད་དོ་ཞེས་སོ། །བརྒྱད་པ་དལ་འབྱོར་ཐོབ་དཀའ་བ་དཔེས་བཤད་པ་ནི། དལ་བ་དང་འབྱོར་པ་རྙེད་དཀའ་བའི་ཚུལ་ཡང་། ཇི་ལྟར་མཚོ་དབུས་གཡེངས་པའི་གཉའ་ཤིང་གི། བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་སྲིད་པས་ཀྱང་། །མི་ཉིད་རྙེད་དཀར་ལྷ་མིའི་སྟོན་པས་གསུངས། །དལ་འབྱོར་རིན་ཆེན་ལུས་རྙེད་སྨོས་ཅི་དགོས། །དེ་བས་དེ་རིང་ཉིད་ནས་བརྩོན་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱ་མཚོའི་ནང་ན་རུས་སྦལ་ཞིག་གནས་པ་དེས་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ན་སྟེང་དུ་འོངས་པ་གཉའ་ཤིང་བུག་པ་གཅིག་པ་རླུང་གིས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་ས་གཅིག་ཏུ་མི་སྡོད་པར་བསྐྱོད་པའི་བུག་པར་མགྲིན་པ་ཆུད་པ་སྲིད་དུ་རུང་གི། འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་ལས་མི་ལུས་རྙེད་པ་དེ་བས་ཀྱང་དཀའ་བར་གསུངས་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། རྒྱ་མཚོ་གཅིག་གནས་གཉའ་ཤིང་བུག་པ་དང་། །རུས་སྦལ་འཕྲད་པ་བས་ཀྱང་དུད་འགྲོ་ལས། །མི་ཉིད་ཆེས་ཐོབ་དཀའ་བས་མི་དབང་གིས། །དམ་ཆོས་སྤྱོད་པས་དེ་འབྲས་མཆིས་པར་མཛོད། །ཅེས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་གྱིས། །རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེངས་གཉའ་ཤིང་གི། བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར། །མི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་དཀའ་གསུངས། །ཞེས་སོ། །གང་ལས་གསུངས་ན། མེ་ཏོག་གི་ཚོམས་ལས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བའང་དཀའོ། །མིར་གྱུར་པ་དང་དལ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་པའང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེའི་ཕྱིར་དཔེ་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ། དཔེར་ན་ས་ཆེན་པོ་འདི་རྒྱ་མཚོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། དེའི་ནང་ན་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་གཅིག་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། རུས་སྦལ་ཞར་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་དེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་རླུང་ཡས་ལྡང་བ་དང་། མས་ལྡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྡང་ལ། རུས་

p. 108

སྦལ་ཞར་བ་དེ་ཡང་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ཞིང་ལན་གཅིག་ཕྱིར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་མྱུར་བའི་གཉའ་ཤིང་གི་བུ་ག་གཅིག་པ་དེར་རུས་སྦལ་ཞར་བ་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ཞིང་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་མགུལ་པ་ཆུད་པར་སྨྲ་ཡི། ལོག་པར་ལྟུང་བ་ལས་ཕྱིར་ཡང་མིར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ལོག་པར་ལྟུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མིར་འགྱུར་བ་རབ་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་མི་ལུས་ཙམ་ཐོབ་པ་ཡང་དཀའ་ན་དལ་འབྱོར་དམ་པ་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། །དད་དང་མི་ལུས་ཐོབ་པ་དང་། །དགེ་གོམས་རུང་བ་དེ་ལྟ་བུ། །དཀོན་ན་ནམ་ཞིག་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་པ་ལས། །འདྲེན་པ་མཐོང་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀར། །ཞི་བའི་ཆོས་གསུངས་ཐོས་པའང་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །དལ་འབྱོར་མིར་སྐྱེ་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དད་པའང་རྟག་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། །ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་དལ་འབྱོར་གྱི་རང་བཞིན་ངོས་གཟུང་བ་ལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་མི་ལུས་ཙམ་པོ་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེའང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དབྱེ་བ་བཤད་པ། འདི་ལྟར་མི་ཡི་ལུས་རྙེད་ཙམ་པོ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་དང་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་། རིམ་བཞིན་དགེ་སྡིག་མི་ཤེས་ཆོས་མི་སྤྱོད། །དབང་པོ་ཚང་ཡང་མི་ལུས་ཕལ་པ་སྟེ། །ཡུལ་དབུས་སྐྱེས་ཀྱང་མཐའ་འཁོབ་ཀླ་ཀློ་ཉིད། །ཅེས་བསྟན་ཏེ། ནམ་མཁའ་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས། གང་དག་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྒྱུས་མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་སྐྱེས། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཚང་། རྟག་ཏུ་ཆོས་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་། ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས། མི་དགེ་བའི་ལམ་ལ་མང་དུ་བརྟེན་ཅིང་སྤྱོད་པ་དེ་དག་མིར་གྱུར་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཐ་མར་གྱུར་པ་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་འགྲོ་མུ་མཐའ་མེད་པར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་མི་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་བཤད་པ་ནི། ཡང་བཤད་པ། བསྟན་

p. 109

ལ་མ་ཞུགས་པ་དང་དགེ་སྡིག་འཆོལ། །ཚེ་འདི་གཉེར་ཞིང་འདུ་འཛིས་རྣམ་པར་གཡེངས། །མི་བསྲུན་འཕྱར་ལ་ཕྱི་མ་རྒྱང་བསྲིངས་ཏེ། །ཐར་པ་མི་གཉེར་དེ་དག་ཆོས་ཐོས་ནའང་། །མཆོག་གི་ལུས་མིན་རང་བཞིན་བར་མ་སྟེ། སྐབས་འགར་དགེ་ལ་ཅུང་ཟད་སེམས་གཞོལ་ཞིང་། །ཕལ་ཆེར་སྡིག་པས་བློ་མིག་ཁེབས་པའི་ཕྱིར། །རྟགས་ཙམ་བཟུང་བས་རང་གཞན་ཕན་ཅི་ཡོད། །དེ་དག་ཁྱིམ་པའམ་དགེ་སྦྱོང་གཟུགས་བཟུང་རུང་། །ངན་འགྲོ་རྣམས་ལས་ཅུང་ཟད་འཕགས་པའི་ཕྱིར། །མི་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་རྒྱལ་བས་གསུངས། །ཇི་སྐད་དུ། ནམ་མཁའ་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་གང་དག་ཆོས་འདི་པ་དག་ཏུ་མ་ཞུགས་པའམ། ཞུགས་ཀྱང་རུང་སྟེ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་འདྲེས་མར་སྤྱོད་ཅིང་འདུ་འཛི་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལྷུར་ལེན་པས། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་མི་བསྲུན་ཞིང་འཕྱར་བ། ངན་སོང་གསུམ་དུ་འབབ་ཅིང་ངན་འགྲོར་གཞོལ་བའི་ལས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་གཟིགས་ཏེ་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ན་ཐར་པའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས། དེའི་ཕྱིར་མི་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་དགེ་སྡིག་འདྲེས་མར་སྤྱོད་ཅིང་ཚིག་གི་ཐོས་པ་ཙམ་ལྷུར་ལེན་པས་ངན་འགྲོ་བས་མི་སྐྱོབ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བས་ངན་འགྲོར་དེ་འགྲོ་སྟེ། །དེ་ལ་ཐོས་པ་མང་པོས་སྐྱོབ་མི་ནུས། །ཞེས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་ལས། འོད་སྲུངས། དགེ་སློང་ལྷས་བྱིན་གྱིས་མདོ་སྡེ་ཕལ་གྱི་གླང་པོ་ཆེའི་ཁུར་གྱིས་ཐེག་པ་ཙམ་དུ་ཐོས་ཤིང་འཛིན་པར་བྱས་ཀྱང་། མི་དགེ་བའི་དབང་གིས་ངན་སོང་དུ་ལྷུང་བ་ལ་ལྟོས་ཞེས་པ་དང་། ཟུང་གི་མདོ་ལས། སྨན་གྱི་སྡེ། སེམས་ཅན་གང་དག་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་དེ་ལྟར་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཀྱང་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་གཏོགས་པ། དེ་དག་ལས་བསྐྱབ་པར་འགྱུར་བ་གཞན་སུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་

p. 110

གཤེགས་པ་འབྱུང་མཐོང་ཞིང་། །གཎྜཱི་བརྡུང་བ་ཐོས་གྱུར་ལ། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཞིར་འགྲོ་བའི། །ཆོས་བསྟན་ཐོས་ཀྱང་མ་བྱས་སོ། །དེ་ནས་མི་དེས་སླར་སྨྲས་པ། །བདག་ནི་བྱིས་པའི་བློ་གྱུར་ཏེ། །སྡིག་པའི་གྲོགས་ཀྱི་དབང་སོང་ནས། །འདོད་པས་འཁྲུལ་པའི་སེམས་ཀྱིས་སུ། །བདག་གི་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་སོ། །འདོད་པ་དག་ཀྱང་བསྟེན་པ་དང་། །བདག་གིས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱང་བསད། །དགེ་འདུན་རྫས་རྣམས་ཆུད་གསན་པས། །མི་བཟད་དེ་ཡི་འབྲས་བུ་མྱོང་། །གནོད་པར་སེམས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་སུ། །བདག་གིས་མཆོད་རྟེན་བཤིག་པར་བྱས། །ཚིག་ངན་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་སྨྲས། །བདག་གིས་མ་ཡང་བརྡུང་བར་བྱས། །བདག་གིས་ལུས་ཀྱིས་གང་བྱས་པ། །ཉེས་པ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས། །སེམས་དམྱལ་ཆེན་པོ་ངུ་འབོད་དང་། །ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་སྐྱེ་བ་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་བཤད་པ་ནི། ཕྱོགས་གསུམ་པ་ནི། རབ་མཆོག་སྐྱེ་བོ་དྲི་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྣོད། །ཐོས་བསམ་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་དབང་འབྱོར་ཞིང་། །རང་ཉིད་བརྟུལ་ནས་གཞན་དག་དགེ་ལ་འགོད། །སྒྲུབ་པའི་རི་རྒྱལ་རབ་ཏུ་མི་གཡོ་བ། །དྲང་སྲོང་རྒྱལ་མཚན་རྣམ་པ་དེ་དག་ཀུན། ཁྱིམ་པའམ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་གཟུགས་སླ་ཡིས། །མི་ལུས་རིན་ཆེན་ལགས་པར་སྟོན་པས་གསུངས། །དེ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བཟང་པོ་ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་དུ་གནས་པས་རང་གི་རྒྱུད་བཏུལ་ནས། གཞན་དག་ཀྱང་དགེ་བ་ལ་བསྐུལ་ཞིང་ཐར་པའི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ནི་དྲང་སྲོང་གི་རྒྱལ་མཚན་ཆེན་པོ་སྟེ། གོས་ཀྱི་ཆ་ལུགས་ལ་དྲང་སྲོང་གི་རྒྱལ་མཚན་དུ་བརྗོད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བརྩོན་པ་དང་དགེ་བ་ལ་བསྐུལ་བ་ནི་ཁྱིམ་ན་གནས་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་གཟུགས་སུ་འདུག་ཀྱང་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དཔལ་སྦས་ཀྱི་མདོ་ལས། དཔལ་སྦས། འདི་ལ་མང་དུ་ཐོས་པས་ཐོས་པར་བྱེད། དེའི་དོན་སེམས་པར་བྱེད། ཉོན་

p. 111

མོངས་པ་མེད་པའི་སྒོམ་པས་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད། གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལ་སྐུལ་བར་བྱེད་ན་དེ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་མཆོག་ཏུ་མཛེས་པས་དལ་འབྱོར་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དལ་འབྱོར་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །ཡུམ་བར་མ་ལས་ཀྱང་། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་བདག་ཀྱང་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་གཞན་ཡང་དེ་ལ་བསྐུལ་བ་ནི་དལ་འབྱོར་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་སོ། །བསྟོད་དོ། །བཀུར་རོ་ཞེས་སོ། །གཞན་ལ་བསྐུལ་བའི་ཚུལ་ནི། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་འཇིག་པ་སྟེ། །མཁའ་ལ་གློག་འགྱུར་རིང་དུ་མི་གནས་བཞིན། ཁྱོད་ཀྱིས་དུས་འདི་ཉེ་བར་གནས་གྱུར་གྱི། །བརྟུལ་ཞུགས་བཟང་པོ་མངོན་འབྱུང་དུས་ལ་བབ། །ཅེས་པའམ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཟླ་བ་གྲགས་པས། རེ་ཞིག་ཐོག་མར་ཉན་པ་པོ། །སྦྱིན་གཏམ་སོགས་ལ་ངེས་པར་སྦྱར། །སྣོད་དུ་གྱུར་ནས་ཕྱིས་དེ་ལ། །ཟབ་མོའི་གཏམ་ནི་བསྙད་པར་བྱ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྣོད་ནི་སྤྱིར་ཐེག་པ་མཐའ་དག་གི་རྟེན་དུ་རུང་ལ། ཁྱད་པར་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའི་དལ་འབྱོར་ནི། ནམ་མཁའ་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དལ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ། སེམས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དབྱེན་སྤྱོས་ཏེ་གཡེང་བ་ནི་བྲེལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞི་ནས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་དལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འབྱོར་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ། བློ་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་འབྱོར་པས་ན་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་པ་ལྟར་གཟུང་ངོ་། །བཞི་པ་ཆོས་ལ་བསམ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དེ་། ལྟར་དལ་བ་དང་འབྱོར་པ་ཐོབ་པའི་སྐྱེ་བོས་རྟག་ཏུ་ཆོས་འབའ་ཞིག་བསམ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ། དེ་ཕྱིར་དམ་པ་རྣམས་ལས་ཆོས་ཐོས་ཏེ། །ཆོས་བཞིན་བསྒྲུབ་ཕྱིར་ཆོས་ལ་གནས་པ་དག །ཆོས་ལྡན་རྒྱུན་བསྲིང་ཆོས་མིན་འགོག་བྱེད་ཅིང་། །ཆོས་དོན་བསྒྲུབས་པས་ཆོས་ལ་གནས་པར་

p. 112

མཛོད། །ཅེས་པ་ནི་གདམས་ངག་དམ་པ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འཕྲད་པར་དཀའ་ཞིང་། ཆོས་ཐོས་པ་དང་བསྒྲུབ་པའང་རྙེད་པར་དཀའ་ལ་རྟག་པར་བརྩོན་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། འདུལ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ལུང་གི་སྐབས་ཡངས་པ་ཅན་དུ་ཕན་པའི་གདམས་ངག་མཛད་པ་ལས་ཀྱང་། དགེ་སློང་དག །ངན་སོང་པའི་འགྲོ་བ་ལ་ལྟོས། ཕྱི་ཕྱིར་མི་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐོབ་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དཀའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བའི་སྟོན་པ་འདི་དག་ལ་ལྟོས། ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འཕྲད་པར་རབ་ཏུ་དཀའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་ཉམས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་འདི་དག་ལ་ལྟོས། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་གནས་པས་གཅིག་ཏུ་དགེ་བའི་ཆོས་བསྒྲུབ་ཅིང་ཤིང་དྲུང་ངམ་དགོན་པའི་གནས་སུ་སྤྲོ་བས་ཚེ་འདའ་བར་གྱིས་ཤིག །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །ལྔ་པ་རྒྱུ་མཚན་བསམས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། དེ་ལྟར་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་སྲིད་མཚོ་མཐར་བརྒལ་ནས། །ཞི་བའི་གླིང་དུ་མྱུར་འགྲོ་མྱ་ངན་འདའ། །ཞེས་པ་སྟེ། ལྷའི་བུས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ལྷའི་བུ། འདི་ལ་གཅིག་ཏུ་བརྩོན་པས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག་དང་། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང་། བཤེས་སྤྲིང་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་ལ་ལེགས་བརྟེན་ཚངས་པར་སྤྱོད། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས་དེའི་ཕྱིར། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་བགྱི་རྒྱལ་བ་ལ། །བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་མང་པོས་ཞི་བ་ཐོབ། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ལས་ཀྱི་ས་པས་བསྒྲུབས་ན་དོན་ཆེ་བར་བསྟན་པ་ནི། ཛམྦཱུའི་གླིང་ལས་ཀྱི་ས་པ་དགེ་བའི་བགོ་སྐལ་བསྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ་འདིར་སྐྱེས་པའི་སྐྱེས་བུ། གང་ཞིག་མིར་གྱུར་དགེ་གོམས་མི་བྱེད་ན། །དེ་ལས་བློ་གྲོས་བླུན་པ་གཞན་མེད་དེ། །རིན་ཆེན་གླིང་ནས་སྟོང་ལོག་བྱེད་པ་བཞིན། །དལ་འབྱོར་དོན་མེད་ཆུད་གསོན་བྱེད་པར་ཟད། །དེ་བས་རྟག་ཏུ་ཞི་བའི་ཆོས་མཛོད་ཅིག །འདི་ལྟ་བུའི་དལ་བ་ཐོབ་ཀྱང་དམ་པའི་

p. 113

ཆོས་མ་བྱས་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་ནས་ནོར་བུ་མི་ལེན་པར་སྟོང་པར་ལོག་པ་བས་ཀྱང་བླུན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འདི་འདྲའི་དལ་བ་རྙེད་གྱུར་ནས། །བདག་གིས་དགེ་གོམས་མ་བྱས་ན། །འདི་ལས་བསླུས་པ་གཞན་མེད་དེ། །འདི་ལས་རྨོངས་པའང་གཞན་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དགེ་བ་ཕྲན་ཚེགས་ནས་བརྩམས་ཏེ་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཆོས་འབའ་ཞིག་ལ་བརྩོན་པས་ནི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མང་པོ་འཐོབ་པ་ཉིད། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། འདི་ལྟར་རྟག་ཏུ་ཆོས་མཛད་ན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་དང་བདག་ཉིད་ལ། །ཉམས་བདེར་འགྱུར་བ་གང་ལགས་པ། །དེ་ཉིད་རེ་ཞིག་ཐོག་མ་ལགས། །ཆོས་ཀྱི་བདེ་བར་གཉིད་ལོག་ཅིང་། །བདེ་བར་སད་པ་དག་ཏུ་འགྱུར། །ནང་གི་བདག་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པས། །རྨི་ལམ་དག་ཀྱང་དགེ་བར་མཐོང་། །ཕ་མར་སྲི་ཞུ་ལྷུར་ལེན་དང་། །རིགས་ཀྱི་གཙོ་ལ་རིམ་གྲོ་དང་། །ལོངས་སྤྱོད་ལེགས་སྤྱོད་བཟོད་གཏོང་དང་། །ཚིག་འཇམ་ཕྲ་མ་མེད་བདེན་པའི། །བརྟུལ་ཞུགས་ཚེ་གཅིག་བྱས་པ་དེས། །ལྷ་ཡི་དབང་པོ་ཉིད་ཐོབ་ནས། །ད་དུང་དུ་ཡང་ལྷ་དབང་བགྱིད། །རིམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནས། དེ་བས་དེ་ལྟར་ལས་འབྲས་དག །མཐུན་པར་མཁྱེན་མཛོད་དོན་དུ་ནི། །འགྲོོ་ལ་ཕན་པ་རྟག་ཏུ་མཛོད། །དེ་ཉིད་ཁྱོད་ལ་ཕན་པ་ལགས། །ཞེས་པའི་བར་རང་གཞན་ལ་འདི་ཕྱིར་བདེ་བའི་ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་སོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་བརྟེན་དང་བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་ལ་ངེས་པར་དཔྱད་པ་ལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་སེམས་སུ་བསྟན་པ་ནི། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་ལས་བརྩམས་ནས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་དཔྱད་པ། ཆོས་ཀྱང་སེམས་ལ་རག་ལས་དེ་ཡང་ནི། །དལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་དུ་མ་ཚོགས་དུས་འདིར། །ཆོས་ཀྱི་གཙོ་བོར་རང་གི་སེམས་ཐུལ་ཅིག །ཅེས་གདམས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་སེམས་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ནི། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྟེ། སེམས་ནི་ཆོས་

p. 114

ཁམས་དགེ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། དལ་འབྱོར་དེའི་གྲོགས་སམ། རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་འདིར་སེམས་གདུལ་བ་ཁོ་ན་ལ་བསླབ་དགོས་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཐུགས་དུལ་མཛོད་ཅིག་བཅོམ་ལྡན་གྱིས། །སེམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་ལགས་པར་གསུངས། །ཞེས་སོ། དེའང་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཀླུའི་བདག་པོ། སེམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། སེམས་ལས་བྱུང་ཞིང་སེམས་ལས་སྤྲུལ་པས་ན་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། མ་ལུས་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །སེམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་ཞིང་སེམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། །མེ་ལོང་ལ་ནི་གཟུགས་སྣང་ཡང་། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་སྣང་བ་ལྟར། །སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་མི་ཤེས་པས། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་གཉིས་སྐྱེ། །རྣམ་དག་བག་ཆགས་འབྲེལ་བ་ཡི། །སྣ་ཚོགས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། །མི་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣང་། །འཇིག་རྟེན་པ་ནི་སེམས་ཙམ་མོ། །ཞེས་པ་དང་། དོན་ཡོད་མ་ཡིན་སེམས་ཉིད་ནི། །བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། དེའང་རྨི་ལམ་ལྟར་སེམས་ལ་སྣང་བ། སེམས་འཁྲུལ་པའི་ངོར་མེད་བཞིན་དུ་ཕྱི་ནང་སྣ་ཚོགས་པར་ཤར་བ་འདི་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྣང་བ་སྟེ། དོན་དུ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་ལ་བདེན་བདེན་ལྟར་སེམས་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ནོ། །རི་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་སེམས་འཁྲུལ་ངོར་མ་དག་པར་སྣང་བ་སེམས་ཀྱིས་བསླང་བ་ཡིན་གྱི། རི་སེམས་སུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་སེམས་མ་བསྲུངས་ན་བསླབ་པའང་བསྲུང་མི་ནུས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས་། སེམས་འདི་བསྲུང་བར་མ་བྱས་ན། །བསླབ་པ་བསྲུང་བར་ཡོང་མི་ནུས། །ཞེས་པ་དང་། །སེམས་བསྲུང་བརྟུལ་ཞུགས་མ་གཏོགས་པ། །བརྟུལ་ཞུགས་མང་པོས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཞེས་པ་དང་། འདིར་ལྟར་

p. 115

འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། །སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡང་། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས། །ཡང་དག་གསུང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མཚོན་ཆ་རྣམས། །སུ་ཞིག་གི་ནི་ཆེད་དུ་བྱས། །ལྕགས་སྲེག་ས་གཞི་སུ་ཡིས་བྱས། །མེ་ཚོགས་དེ་དག་ཅི་ལས་བྱུང་། །དེ་འདྲ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །སྡིག་སེམས་ཡིན་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ན། །སེམས་ལས་འཇིགས་པ་གཞན་འགའ་མེད། །ཅེས་པ་དང་། སེམས་ནི་གཅིག་པུ་བཏུལ་བ་ན། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཏུལ་བ་ཡིན། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་བའི་བདེ་སྡུག་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ལས་བྱུང་བས། འདུལ་བ་ལ་འབད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའོ། །ཇི་སྐད་དུ། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲིད་པ་སྟེ། །སེམས་ནི་སེམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་ངོ་། །དགེ་བའམ་འོན་ཏེ་མི་དགེ་བའི། །ལས་ཀུན་སེམས་ཀྱིས་བསགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། འོད་སྲུང་ཀྱི་ལེའུ་ལས། སེམས་ནི་ལས་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱེད་པས་རི་མོ་མཁན་དང་མཚུངས་སོ། །གནོད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་མཚུངས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པས་མི་མཛའ་བ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འགྲོ་བ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་མདོ་ལས། ལྕགས་ཀྱི་ས་གཞི་འབར་བ་ཚ། །འབར་བའི་མེ་ལྕེས་ཀུན་ནས་ཁྱབ། །ལྕགས་ཀྱི་སོག་ལེ་རྣོན་པོ་ཡིས། །ལུས་གཅིག་ཆ་ཤས་བརྒྱད་གཤགས་པ། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྡིག་པ་ཅན། །རྣམས་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །བདེ་སྡུག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སེམས་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ལ་འབད་དོ། །གཉིས་པ་ཉིན་མཚན་དུ་ཆོས་ལ་བརྩོན་དགོས་པར་གདམས་པ་ནི། འདི་ལྟར་འཁོར་བ་ན་རྒྱུ་བ་གང་གི་ཚེ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ཅིང་འཁོར་བས་རྩེན་པ་དེའི་ཚེ། འཆི་བས་འཇིགས་པའི་སྐྱེ་བ་མཐའ་མེད་དུ། །ཕོངས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཆར་བཞིན་འབབ་པ་ཡང་། །

p. 116

དལ་འབྱོར་དོན་མེད་རྣམ་པར་གཡེངས་ལས་བྱུང་། །དེ་ཕྱིར་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བསམས་ལས་བྱུང་བས་ན། །ཉིན་མཚན་མི་དལ་བརྩོན་པས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད། །ཇི་སྐད་དུ། སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ། འཁོར་བ་ན་རྒྱུ་བ་གང་ཅི་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་དལ་བ་དང་འབྱོར་པས་བརྒྱན་པའི་ལུས་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་སེམས་པ་མངོན་དུ་མ་བྱས་པར། མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རྒྱུས་རྣམ་པར་འཁོར་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེས་གདུང་བར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། ཁོ་མོས་ནི་དལ་བ་དམ་པ་བསམས་པས་སྲིད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ཕན་ཡོན་བཤད་ནས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི། ད་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་ནས་སྤྲོ་བར་གདམས་པ། འདིར་ནི་འདྲེན་པ་མཐོང་བ་དོན་ཡོས་ཅིང་། །ཆོས་ཐོས་པ་དང་བསྒྲུབ་པའང་དོན་ཡོད་ལ། །ཚེ་འདི་དོན་ཡོད་ཕྱི་མ་འབྲས་བཅས་ཀུན། །དལ་འབྱོར་ལུས་རྙེད་ལས་བྱུང་དེ་ཡི་ཕྱིར། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡང་དང་ཡང་སྒོམས་ཤིང་། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་དུས་ན་སངས་རྒྱས་མཐོང་ཞིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། གནས་སྐབས་ཚེ་འདིའི་ཉིན་མཚན་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བས་དོན་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་མར་ཐར་པའི་ས་བོན་ཐེབས་པ་འོ་སྐོལ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བ་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ཆེན་པོ་ལས། དགའ་བྱེད། ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་པར་མཐོང་བ་དང་ལེགས་པར་ཐོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དལ་བ་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། མི་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་ལེགས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འགྲུབ་པར་བལྟའོ་ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དལ་བ་ཐོབ་པ་ལ་སྙིང་ནས་སྤྲོ་བ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་མི་ལས་འདས་པའི་ལེགས་པ་འགྲུབ་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་མི་ལས་འདས་པའི་ལེགས་པ་གཞན་ཡང་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་བཤད་པ། ལྷར་

p. 117

བཅས་འཇིག་རྟེན་དབུས་ན་འགྲོ་བའི་གཙོ། །ཉན་རང་སྲས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་མགོན་པོ་ཡིས། །འཆི་མེད་བདུད་རྩིའི་གོ་འཕང་བརྙེས་པ་ཡང་། །མི་ལུས་རིན་ཆེན་མཆོག་ལས་བྱུང་བས་ན། །ལྷ་བས་ལྷག་པའི་ལུས་ཞེས་དལ་འབྱོར་བསྔགས། །དེ་ཕྱིར་མི་ཉིད་ཐོབ་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད། །གང་གི་ཚེ་ཐུབ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པའི་རྟེན་ཡང་ཛམྦཱུའི་གླིང་གི་མིའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས། ལྷ་བས་ལྷག་པ་ཞེས་སྨོོས་ཏེ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མདོ་ལས། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྷའི་གནས་སུ་མངོན་པར་བྱང་མི་ཆུབ་པ་ནི་གནས་རིས་ལ་ང་རྒྱལ་དུ་བྱེད་པས་བདེན་པ་མངོན་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དལ་བ་དང་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མི་ཉིད་ཁོ་ནར་གཟིགས་ནས་སེར་སྐྱའི་གནས་སུ་གཤེགས་ཏེ་ཞེས་སོ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། ལྷ་བས་ལྷ་པའི་ལུས་ཀྱིས་ནི། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དལ་འབྱོར་བསྔགས་པ་ནི། གཞན་ཡང་འདི་ལྟར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་བདེན་མཐོང་ཡེ་ཤེས་ས། །ལྷ་མིའི་ནང་ནས་མིར་གྱུར་རྙེད་སླ་སྟེ། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་ཟབ་སྙིང་པོ་ཡང་། །མི་ཡི་ལུས་རྙེད་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་སླ། །དེ་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཆོས་ཀྱི་རྟེན། །དལ་འབྱོར་མི་ལུས་མཆོག་ཏུ་འཕགས་པར་གསུངས། །མཛོད་ལས། གསུམ་དུ་འོ་གོང་ན་མཐོང་ལམ་མེད། །མི་སྐྱོ་ལུང་ལས་འདིར་རྩོམ་ཞིང་། །དེ་མཐར་ཕྱིན་ཅེས་འབྱུང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་མིའི་རྟེན་ལས་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར། འབྱུང་བཞི་ཟད་པའི་རྒྱུད་ལས། གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོ་རྨད་བྱུང་འདི། །མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བརྩོན་བྱས་ན། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །རྣལ་འབྱོོར་དངོས་གྲུབ་གཞན་ཅི་སྨོས། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། དེ་བས་ན་ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་རྟེན་དུ་དལ་འབྱོར་སྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲུག་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཚུལ་སྒོམ་པ་ནི། དེ་ཇི་ལྟར་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཚུལ་བསྒོམ་པར་བྱ་ན། འདི་ལྟར་སྟ་བདེ་བ་ལ་འདུག་སྟེ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ནས། རང་གི་ལུས་དལ་འབྱོར་གྱིས་བརྒྱན་པ་ལ་བསམས་ཏེ།

p. 118

ཇི་ལྟར་ཕོངས་པས་ནོར་མཆོག་རྙེད་པ་ལྟར། །རྨི་ལམ་ཉིད་ཅེས་དོགས་དང་འཇིགས་བཞི་དུ། །དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བས་དལ་འབྱོར་བསམ་པར་བྱ། །འདི་ཕྱིར་ཕན་བདེ་དམ་པའི་ཆོས་འགྲུབ་བོ། །ཞེས་བསམ་ཏེ། དབུལ་པོས་ནོར་མཆོག་རྙེད་པ་ལྟར་བདག་གིས་ཐོབ་པའི་དལ་འབྱོར་འདི་རེ་འཚེངས། ཆོས་ཤིག་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་དགོས། རྨི་ལམ་མ་ཡིན་ན་རུང་སྟེ་སྙམ་དུ་འཇིག་པས་ཀྱང་དོགས་ལ། ཐོབ་པས་ཀྱང་སྤྲོ་བ་ཉིད་སྙིང་ནས་བསྒོམས་པའི་མཐར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསྔོ་བར་བྱ་སྟེ། ལུང་རྣམ་འབྱེད་ལས། མཽངྒལ་འདི་ལ་གཅིག་ཏུ་བསམ་པར་བྱ་བ་ནི་དལ་བ་སྟེ་སྤྲོ་བས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སོ། །སྤྱི་དོན་བཞི་པ་སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་སྔོ་བ་ནི། དེ་ལྟར་དལ་འབྱོར་བསྟན་པའི་བསོད་ནམས་སེམས་ཅན་ལ་ལེགས་པར་སྨོས་པས་བསྔོ་བ་ནི། དེ་ལྟར་དགེ་ལེགས་སྙན་པའི་བདུད་རྩི་འདིས། །འགྲོ་ཀུན་དོན་མེད་གཡེང་བ་རབ་ཞི་ནས། །ནགས་མཐར་སོང་སྟེ་ཉོན་མོངས་ཚང་ཚིང་གིས། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །ཅེས་པ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་མེ་ཏོག་རྒྱུན་ཆགས་པས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པ་ཞི་བའི་བདུད་རྩི་དམ་པ་བལྟབས་ཏེ་བཤད་པས། འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་ཚེ་འདིའི་རྣམ་པར་གཡེང་བས་དལ་འབྱོར་ཆུད་གསོན་པ་སླར་ལོག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞི་བའི་དགོན་པ་དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའ་བར་ཚེ་གཅིག་ཏུ་རང་གི་སེམས་ཡུན་རིང་མོ་ནས་འཁོར་བར་དུབ་པ་ངལ་འཚོ་བར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པ་འདི་ནི་ངལ་གསོ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གནས་ལ་གདམས་ཤིང་། ལེའུའི་དོན་རིལ་པོ་སེམས་རྒྱུད་སྐད་ཅིག་གི་སྟེང་དུ་བསྡུས་ཏེ་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་ཤས་དང་བཅས་པ་བསྟན་ལ། ལེའུ་བརྩམས་པ་རྫོགས་པའི་བསྔོ་བ་ཡང་འབྱུང་སྟེ། ལེའུ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞི་བའི་ནགས་ནང་ཕུག་དང་སྨན་ལྗོངས་ཉམས་དགའ་ཞིང་། །མེ་ཏོག་གཡོ་བའི་གར་ཅན་ཕུ་ཆུའི་ལྷུང་སྒྲས་བརྒྱན་པ་དེར། །ཡུན་རིང་དུབ་པའི་སེམས་འདི་མི་གཡོ་མཉམ་འཇོག་ཅིང་། །དལ་འབྱོར་དམ་

p. 119

པ་དོན་ཡོད་བྱེད་པས་གནས་གྱུར་ཅིག །དེར་ཡང་མི་བསྲུན་སྐྱེ་བོ་མི་མཐོང་ཞིང་། །ཉོན་མོངས་ཉེར་ཞི་འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་བཅས། །སྲོག་དང་བཅས་པའི་ལུས་འདི་དོར་ནས་ནི། །སེམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གདོད་མའི་སར་ཕྱིན་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

ཚེ་མི་རྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པ།

p. 120

གཉིས་པ་ཚེ་མི་རྟག་པའི་ལེའུ་ལ་ལྔ་ལས། དེ་ཉིད་མདོར་བསྟན་པ། རྒྱས་པར་བཤད་པ། དེ་བས་བརྩོན་པར་གདམས་པ། མཇུག་བསྡུ་བ། སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་སྔོ་བའོ། །སྤྱི་དོན་དང་པོ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་དལ་བ་ཐོབ་ཀྱང་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བས་བརྩོན་པའི་རང་བཞིན་བྱ་དགོས་པར་གདམས་པ། དེ་ལྟར་རྙེད་དཀའི་དལ་བ་ཐོབ་གྱུར་ཀྱང་། །སྐད་ཅིག་མི་རྟག་འཇིགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། །རྣམ་པར་རྟགས་ན་སྙིང་པོ་འགའ་མེད་ལ། །དབུ་བ་རྡོས་འདྲ་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བས། །ཉིན་མཚན་ཀུན་དུ་ངེས་པར་འཆི་བ་བསམ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་རྟག་ཐུབ་པ་མེད་ལ། ཆུ་ཤིང་ལྟར་སྙིང་པོ་མེད་ཅིང་བློས་དཔྱད་མི་བཟོད་པ། ཆུའི་ལྦུ་བ་ལྟར་རེ་ཞིག་གཅིག་ཏུ་སྣང་ཡང་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་སོ་སོར་འཇིག་ཅིང་འབྲལ་བའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས། ཀྱེ་མ་འདུས་བྱས་རྣམས་མི་རྟག །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །སྐྱེས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་བས། །དེ་བས་མྱུར་དུ་ཞི་བ་བདེ། །སྐར་མ་རབ་རིབ་མར་མེ་དང་། །སྒྱུ་མ་ཟིལ་པ་ཆུ་བུར་འདྲ། །རྨི་ལམ་གློག་དང་སྤྲིན་ལྟ་བུར། །འདུས་བྱས་ཆོས་གསུངས་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བཅུ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལུས་ལ་གཅེས་འཛིན་བྱས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ནི། དེ་ལྟར་མི་གཙང་ཞིང་འགྱུར་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ལུས་འདི་སོ་སོར་འབྲལ་ཞིང་ལྟོས་ས་མེད་པས་ཀྱང་། ལུས་ལ་ཆགས་པ་བཏང་ལ་ཉིན་མཚན་དུ་མི་རྟག་པ་ལ་བློ་གཞོལ་བར་གདམས་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཡིད་མི་བདེ་བ་

p. 121

ཀུན་གྱི་གཞི། །ཉོན་མོངས་འབྱུང་ཁུངས་ཆེར་གྱུར་ལུས་འདི་ལ། །གོས་རྒྱན་མེ་ཏོག་ཕྲེང་སོགས་བཀླུབས་གྱུར་ཅིང་། །བཟའ་བཏུང་བཟང་དགུས་མཆོད་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་ཡང་། །དུས་མཐར་མི་རྟག་འཇིག་ཅིང་འབྲལ་བ་སྟེ། །ཝ་དང་བྱ་རྒོད་ཅེ་སྤྱང་ཟས་འདི་ལ། །གཅེས་སྤྲས་རྟག་འཛིན་གཙང་བའི་སེམས་བོར་ལ། །ད་ལྟ་ཉིད་ནས་དམ་པའི་ཆོས་མཛོད་ཅིག །ཅེས་གདམས་ཏེ། རང་གི་ལུས་ཞེས་རྟག་ཏུ་ང་དང་བདག་ཏུ་བཟུང་ནས་ཟས་དང་གོས་ཀྱིས་མཆོད། མཐུན་པར་རིམ་གྲོ་བསྟེན། གཞན་གྱིས་ཁ་ཅུང་ཟད་ཟེར་བ་ཙམ་ལ་ཡང་མི་དགའ་བས་ལན་དུ་སྨྲ་ཞིང་གནོད་པ་ལས་བཟློག་ཀྱང་། ཞི་བ་ལྷས། ལུས་འདི་ཐང་ཅིག་བརྙན་པོ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཆི་བདག་གིས་ནམ་ལེན་ཆ་མེད་པ། ལུས་སེམས་འབྲལ་བའི་ཚེ་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བར་སྡོད་པ། དུར་བྱ་དང་། ཁྱི་དང་། ཝ་དང་། བྱ་རྒོད་ལ་སོགས་པའི་བཟའ་བར་ཕྱོགས་པ་འདི་ལ་གཅེས་སྤྲས་སུ་འཛིན་པ་དེའི་ཆེད་དུ་སྡིག་པ་བྱེད་དོན་མེད་པའི་ཚུལ་བལྟས་ཏེ། བྲན་གཡོག་ལྟར་དགེ་བའི་ལས་ལ་བཀོལ་ལ། ཟས་གོས་ཀྱི་གླ་རྔན་ཅི་འོས་བསྟབས་ཏེ། ཉིན་མཚན་དུ་ཆོས་ལ་བརྩོན་པར་འོས་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ། རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཕྱོགས་བཞི་ནས་རི་ཆེན་པོ་སྲ་བ་བརྟན་པ་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པ། མ་ཞིག་མ་གས་པ་ཤིན་ཏུ་མཁྲེགས་པ། འཕན་མེད་པ། ལྷུན་སྟུག་པ་བཞིན་གནམ་ལ་རེག་ཅིང་ས་ལ་ལྡོག་སྟེ་རྩྭ་དང་ཤིང་དང་ཤིང་གེལ་བ་དང་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་ཐམས་ཅད་དང་། སྲོག་ཆགས་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཕྱེ་མར་འཐག་ཅིང་འོང་བ་ལ་ནི། མགྱོགས་པས་འབྲོས་པའམ། སྟོབས་ཀྱིས་བཟློག་པའམ། ནོར་གྱིས་བླུ་བའམ། རྫས་དང་སྔགས་དང་སྨན་རྣམས་ཀྱིས་བཟློག་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་དུ་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་འོང་སྟེ། དེ་དག་ལ་མགྱོགས་པས་འབྲོས་པའམ། སྟོབས་ཀྱིས་

p. 122

བཟློག་པའམ། ནོར་གྱིས་བླུ་བའམ། རྫས་དང་སྔགས་དང་སྨན་རྣམས་ཀྱིས་བཟློག་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། རྒུད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། རྒ་བས་ནི་དར་ལ་བབ་པ་འཇོམས་ཤིང་འོང་ངོ་། །ན་བས་ནི་ནད་མེད་པ་འཇོམས་ཤིང་འོང་ངོ་། །རྒུད་པ་པས་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་ཤིང་འོང་ངོ་། །འཆི་བས་ནི་སྲོག་འཇོམས་ཤིང་འོང་སྟེ། དེ་དག་ལ་ནི་མགྱོགས་པས་འབྲོས་པའམ། སྟོབས་ཀྱིས་བཟློག་པའམ། ནོར་གྱིས་བླུ་བའམ། རྫས་དང་སྨན་དང་སྔགས་རྣམས་ཀྱིས་ཞི་བར་བྱ་བ་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རི་དྭགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཞུགས་ནས། རི་དྭགས་བཟུང་སྟེ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་དབང་བྱེད་དོ། །རི་དྭགས་དེ་ནི་སྟོབས་པོ་ཆེའི་ཁ་མི་བཟད་པས་དབང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་དུ་འཆི་བདག་གི་གསལ་ཤིང་གིས་གཟུགས་ཏེ་བརྒྱགས་པ་དང་ནི་བྲལ། མགོན་ནི་མེད། སྐྱབས་ནི་མེད། དཔུང་གཉེན་ནི་མེད། བཤེས་ནི་མེད། ཚིགས་ནི་འབྱེ་ཞིང་འབྲལ། ཤ་དང་ཁྲག་ནི་བསྐམ། ལུས་ནི་ནད་ཀྱིས་གདུང་། སྐོམ་ནི་སྐོམ། བཞིན་ནི་འགྱུར། རྐང་ལག་ནི་གཡོབ། ལས་ནི་མི་ནུས། མཐུ་ནི་མེད། ཁ་ཆུ་དང་། སྣབས་དང་། གཅིན་དང་། ངན་སྐྱུགས་ཀྱིས་ལུས་ལ་གོས། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དག་ནི་འགག །སྐྱིགས་བུ་ནི་འབྱུང་། སྒྲ་ངར་ངར་པོ་ནི་འཐོན། སྨན་པས་ནི་བོར། སྨན་དང་། ཁ་ཟས་དང་། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཀླེས་ལ་བོར་ཏེ། འགྲོ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་ཆས་པས། མལ་གྱི་ཐ་མ་ལ་ནི་ཉལ། ཐོག་མ་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བའི་འཁོར་བའི་རྒྱུད་དུ་ནི་ནུབ། སྲོག་ནི་ཅུང་ཟད་ཅིག་ལུས། གཤིན་རྗེ་ཡིས་ནི་འཇིགས་སྐྲག །བྱུར་གྱི་དབང་དུ་ནི་

p. 123

སོང་། དབུགས་རྒྱུ་བ་ནི་འཆད། ཁ་དང་སྣ་ནི་གདངས། སོ་ནི་གཙིགས། སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་ནི་འདེབས། ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་ནས་སྲིད་པ་ལ་ནི་འཇུག །གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གྲོགས་ནི་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་འདོར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ནི་འགྲོ། སྐྱས་ཆེན་པོ་ནི་འདེགས། མུན་པ་ཆེན་པོར་ནི་ཞུགས། གཡང་ས་ཆེན་པོར་ནི་ལྟུང་། ཁྲོད་སྟུག་པོར་ནི་ཞུགས། དགོན་པ་ཆེན་པོ་ནི་འགྲོ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོས་ནི་འཁྱེར། ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་ནི་བདས། ས་ཚུགས་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་ནི་འགྲོ། གཡུལ་ངོ་ཆེན་པོར་ནི་འཇུག །གདོན་ཆེན་པོས་ནི་འཛིན། ནམ་མཁའ་ལ་ནི་འཆིལ། ཕ་དང་མ་དང་ཕུ་ནུ་དང་སྲིང་མོ་དང་། བུ་དང་བུ་མོས་ནི་བསྐོར། དབུགས་ནི་འཆད། ནོར་བགོ་བཤའ་བྱ་ཞེས་ནི་ཟེར། ཀྱི་ཧུད་ཕ། ཀྱི་ཧུད་མ། ཀྱི་ཧུད་བུ་ཞེས་ནི་ཟེར། སྐྲ་ནི་ཞིག་སྟེ། སྦྱིན་པ་དང་། དཀའ་ཐུབ་དང་། ཆོས་འབའ་ཞིག་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ན། ཆོས་མ་གཏོགས་པའི་སྐྱབས་གཞན་མེད། མགོན་གཞན་མེད། དཔུང་གཉེན་གཞན་མེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། ཆོས་ནི་གླིང་དང་། གནས་དང་། མགོན་དང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དེ་ལྟ་བུའི་དུས་ན། རང་ཉིད་མལ་ན་ཉལ་བཞིན་དུ། ཕྱི་མའི་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་ན། དེ་གནས་ལ་འཇིགས་པའི་སྣང་བ་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཅི་ཞིག་ཀྱང་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལུས་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྲུངས། ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བཙས་པ་ཡང་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ཞིང་ཡུན་རིང་པོར་བཟའ་བ་དང་། བཅའ་བ་ལ་སོགས་པ་གཙང་མ་མང་པོས་ཚིམ་པར་བྱས་ཏེ་སྐྱེད་བསྐྱེད་པ་ཡང་། ཐ་མའི་མལ་ན་འདུག་པའི་ཚེ་སྨན་པས་བོར་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གླེས་ལ་བོར་ནས་ཡིད་མི་བདེ་བར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་བཀྲུས་

p. 124

ཤིང་བསྐུས་ཏེ་བདུག་པས་བདུགས། མེ་ཏོག་དྲི་ཞིམ་པོས་བགོས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་དྲི་མི་ཞིམ་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། འདི་ལྟར་ཀ་ཤི་ཀའི་རས་དང་། དར་ལ་སོགས་པའི་གོས་བཟང་པོས་གཡོག་ཀྱང་ཐ་མའི་མལ་ན་འདུག་པའི་ཚེ། དྲི་མ་ཅན་གྱོན་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་ཅིང་གཅིག་པུ་སྒྲེན་མོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་སྣ་ཚོགས་པས་དགའ་བར་བྱས་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་འདོད་པས་མ་ངོམས་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ན་སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་དང་། །དར་གྱི་ལྡ་ལྡི་དང་། སྟན་དང་། གོས་སྣ་ཚོགས་པས་འབྱོར་ཞིང་། གཡས་གཡོན་དུ་སྔས་དང་བཅས་པའི་ཁྲི་ལ་ཉལ་ཡང། བྱ་རོག་དང་། ཝ་དང་མི་རོ་སྐྱུག་བྲོ་བ་དག་གིས་གང་བའི་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོར་བོར་ནས་ལུས་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་ས་ལ་ཉལ་བར་གདོན་མི་ཟའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། འདི་ལྟར་ཁྱོད་གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟའི་རྒྱབ་ལ་སོགས་པར་ཞོན་ནས་རོལ་མོའི་བྱེ་བྲག་སྙན་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བས་དགའ་ཞིང་། རྒྱལ་མཚན་དང་གདུགས་ལ་སོགས་པ་བསྒྲེངས་ལ། རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་དང་མཛའ་བཤེས་རྣམས་ཀྱིས་སྙན་པར་བརྗོད་པས་བསྟོད་ཅིང་མདུན་གྱིས་བལྟས་ཏེ་འགྲོ་ཡང་། རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མལ་དུ་ཤི་ནས། མི་བཞིས་བཏེག་སྟེ་ཕ་མ་དང་། ཕུ་ནུ་ལ་སོགས་པས་ལག་པ་བཏེག་ནས་བྲང་བརྡུང་ཞིང་མྱ་ངན་གྱིས་ནོན་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྷོ་སྒོར་ཕྱུང་ནས་འབྲོག་དགོན་པར་སའི་འོག་ཏུ་འཇུག་གམ། བྱ་རོག་དང་། བྱ་རྒོད་དང་། ཝ་ལ་སོགས་པས་ཟོས་ཤིང་། རུས་པ་དེ་དག་མེས་བསྲེག་གམ། ཆུར་འདོར་རམ། སའི་འོག་ཏུ་བཅུག་ཀྱང་རུང་། རླུང་དང་ཉི་མ་དང་། ཆར་གྱིས་ཕྱེ་མར་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་འཐོར་ཞིང་རུལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། དེ་ལྟར་མི་བརྟན་པའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་བཞིན་སྙིང་ནས་དྲན་པར་བྱས་ཏེ། ཚེ་འདིའི་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་

p. 125

བསྟོངས་པར་ཤེས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཉིན་མཚན་དུ་འབད་འཚལ་ལོ། །གཉིས་པ་ཚངས་སོགས་ཐོབ་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ནི། ཡང་འདི་ལྟར། ས་གསུམ་འབྱོར་པ་དམ་པའི་གཞིར་གྱུར་པ། །ཚངས་དང་བདེ་འབྱུང་མིག་སྟོང་དབང་པོ་སོགས། །གྲགས་དང་བསོད་ནམས་གཟི་འོད་འབར་བ་ཡང་། །འཆི་བདག་གནས་ལས་རྒྱལ་བའི་སྐབས་མེད་ལ། །བསམ་གཏན་གྲུབ་པས་བསྐལ་བར་གནས་པ་ཡང་། །ལས་ཟད་ཚེ་ན་འཆི་བའི་སྐབས་མཆིས་ཤིང་། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་གྲུབ་པ་རིག་སྔགས་འཆང་། །མི་དབང་འགྲོ་བ་ཕལ་པ་ཇི་སྙེད་ཀྱང་། །འཆི་བས་འཇིགས་པའི་སྐྱེ་བ་ཕ་མ་མཐའ་ཡས། །འདི་ལྟར་ཚངས་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པ་འོད་ཟེར་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་འགེངས་ཤིང་། ཉི་མ་སྟོང་བས་ལྷག་པ། གཟི་བརྗིད་ཀྱི་ལྷུན་གསེར་གྱི་རི་ངོས་བས་ཆེ་བ། བསོད་ནམས་ཀྱི་གྲགས་པས་གནམ་ས་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པ། ས་འོག་དང་། ས་སྟེང་དང་། ས་བླའི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་ཅིང་འབྱོར་པ་དམ་པས་བརྒྱན་པ་ཡང་འཆི་བའི་སྐབས་ཡོད་དེ། འདུལ་བ་ལུང་ལས། དགེ་སློང་དག །འབྱོར་པ་འདི་དག་རྒུད་ཅིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལ་ལྟོས། ངས་སྔོན་དྲན་པའི་འཁོར་བ་ན། ཚངས་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མྱོང་ཡང་། མ་ངོམས་བཞིན་དུ་ཚེ་འཕོས་ཏེ་ངན་སོང་དུ་གཞོལ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པ་དང་། ཚངས་དང་བརྒྱ་བྱིན་དྲག་པོ་མིག་སྟོང་ལྡན། །སྲེད་མེད་གྱུར་ཀྱང་མི་རྟག་ཕ་རོལ་འགྲོ། །ཉི་མ་ཟླ་བ་ཡུད་ཙམ་རོལ་པ་དང་། །ས་ཆེན་གླིང་བཞིའི་འཇིག་རྟེན་སྟོངས་ལ་ལྟོས། །ཞེས་སོ། །བསམ་གཏན་བཞིའི་ལྷ་དང་། །གཞན་ཡང་ལྷ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། དཀའ་ཐུབ་གྲུབ་པ་དང་། རིག་སྔགས་འཆང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། བསམ་གཏན་གྲུབ་པའི་ལྷ་དང་མིའམ་ཅི། །

p. 126

ལྷ་མིན་དྲང་སྲོང་དཀའ་ཐུབ་དཔལ་འབར་བ། །རྒྱུན་རིང་བསྐལ་པར་གནས་པའང་མི་རྟག་ན། །མི་རྣམས་ལྟོས་མེད་དབུ་བ་རྡོས་འདྲའི་ལུས། །སོ་སོར་འཇིག་ཅིང་འབྲལ་བ་སྨོས་ཅི་འཚལ། །ཞེས་སོ། །གླིང་བཞིའི་དབང་པོ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་། བློན་པོ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། ཁྱིམ་བདག་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་ཕལ་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་ཀྱང་འཆི་བ་ལས་མ་འདས་ཏེ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས། རིན་ཆེན་བདུན་ལྡན་རྒྱལ་པོ་དང་། །གཞན་ཡང་རྒྱལ་ཕྲན་བློན་པོ་དང་། །དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་ཁྱིམ་བདག་སོགས། །འགྲོ་བ་འདི་ཀུན་མི་རྟག་སྟེ། །རྨི་ལམ་འགྲོ་བ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ནི། །འདི་ལྟར་འཕོ་ཞིང་འགྱུར་བས་ཀྱང་མི་རྟག་སྟེ། །ཚེ་འདི་མི་རྟག་རོལ་པའི་ཆར་སྦྲིན་ནང་། །འཆི་བདག་གློག་གི་ཕྲེང་བ་གར་བྱེད་ཅིང་། །ཉིན་མཚན་དུས་རྣམས་འགྱུར་བའི་ཆར་འབབ་པས། །ས་གསུམ་མྱུ་གུ་ཇི་སྙེད་བརླན་པར་འགྱུར། །དལ་འབྱོར་སྙིང་པོས་བརྒྱན་པའི་ཚེ་དབྱར་ཀའི་སྤྲིན་རུམ་འཁྲིགས་པ་ན་རང་ཆས་སུ་འགྱུ་བའི་འཆི་བདག་གློག་གི་ཕྲེང་བས་གར་བྱེད་ལ། ཉིན་མཚན་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་གིས་ཀྱང་མི་སྡོད་པར་འཆི་བ་ལ་ཉེར་སོང་བའི་ཆར་རྒྱུན་རྟག་ཏུ་འབབ་པས། སྲིད་པ་གསུམ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མྱུ་གུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་འབབ་ཅིང་བརླན་པར་འགྱུར་བ་ནི། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། སྲིད་གསུམ་མི་རྟག་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་དང་འདྲ། །འགྲོ་བའི་སྐྱེ་འཆི་གར་ལ་བལྟ་དང་མཚུངས། །སྐྱེས་བུའི་ཚེ་འགྲོ་ནམ་མཁའི་གློག་འདྲ་སྟེ། །རི་གཟར་འབབ་ཆུ་ལྟ་བུར་མྱུར་མགྱོགས་འགྲོ། ཞེས་སོ། །བཞི་པ་སྣོད་བཅུད་མི་རྟག་པ་ནི། གཞན་ཡང་། ཡུན་རིང་མོ་ནས་མི་གཡོ་བར་བརྟན་པའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་བཅུད་དང་བཅས་པ་གཡོ་བར་བསྟན་པ། སྣོད་བཅུད་མི་རྟག་སྲིད་པ་ཆགས་འཇིག་གིས། །མེ་བདུན་ཆུས་གཅིག་རླུང་གིས་འཐོར་བའི་ཚེ། །ཁོར་ཡུག་རྒྱ་མཚོ་གླིང་དང་རིས་བསྐོར་བའི། །ལྷུན་པོ་

p. 127

རིན་ཆེན་བཞི་ཡང་མི་རྟག་ཅིང་། །ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་པའི་སྐབས། །ངེས་པར་བསམས་ཏེ་སྙིང་ནས་ཆོས་མཛོད་ཅིག །འདི་ལྟར་དུས་རིང་བ་ལ་བསམས་ཏེ། ཕྱིའི་སྣོད་བཅུད་འཇིག་པའི་དཔེས་ནང་གི་སྣོད་བཅུད་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་ནི། བསྐལ་པ་དང་པོ་ཆགས་པ་ན་ནམ་མཁའ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་དབྱིངས་སྟོང་ལ་གོ་འབྱེད་པའི་ཁོངས་སུ། རླུང་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་རྡོ་རྗེས་ཀྱང་མི་ཤིགས་པ་ཆགས་སོ། །དེའི་སྟེང་དུ་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྡོ་རྗེ་ལྟར་སྲ་བ་ཆགས་སོ། །དེའི་སྟེང་དུ་དབང་ཆེན་གསེར་གྱི་ས་གཞི་མུ་ཁྱུད་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཚད་ཙམ་ཆགས་པའི་ནང་དུ། ནམ་མཁའ་ལས་ཆར་བབ་ཅིང་ཆུའི་ཐང་དུ་གྱུར་པ་འཁྲུགས་པའི་ལྦུ་བའི་དངས་མ་ལས་སོ་སོའི་རི་དང་གླིང་དུ་ཆགས་སོ། །དེ་ཡང་གླིང་ཆུང་ངུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རི་རབ་རིན་པོ་ཆེ། ཤར་ཤེལ། ལྷོ་བཻཌཱུཪྻ། ནུབ་པདྨ་རཱ་ག །བྱང་གསེར་ལས་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྐོར་ཆུ་མཚམས་ལ་ཐུག་པར་གཉའ་ཤིང་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་རི་བདུན་གྱི་བར་ན་མཚོ་བདུན་དང་བཅས་པས་འཁོར་བའི་ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོའི་ཐང་། ཤར་ཕྱོགས་སུ་ལུས་འཕགས་གླིང་ལ་ལུས་དང་ལུས་འཕགས་ཀྱིས་བསྟེན་པ་ཟླ་གམ་དུ་ཡོད་པ། ལྷོར་ཛམྦུའི་གླིང་ལ་རྔ་ཡབ་དང་རྔ་ཡབ་གཞན་གྱིས་བསྟེན་པ་སོགས་ཀར་གནས་པ། ནུབ་ཏུ་བ་ལང་སྤྱོད་ལ་གཡོ་ལྡན་དང་ལམ་མཆོག་འགྲོས་བསྟེན་པ་ཟླུམ་པོར་ཡོད་པ། བྱང་དུ་སྒྲ་མི་སྙན་ལ་སྒྲ་མི་སྙན་དང་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཟླས་བསྟེན་པ་གྲུ་བཞིར་ཡོད་པའོ། །རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཁང་བཟངས་དང་། ཚལ་བཞི་དང་། བྱང་ཤར་དུ་ཤིང་ཡོངས་འདུ་ས་བརྟོལ་གྱིས་བརྒྱན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་ན་སྡུག་རི་དང་བཅས་པའི་མཐའི་རྒྱ་མཚོའི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་གཉའ་ཤིང་འཛིན་གྱི་ཚད་དང་མཉམ་པའི་ལྕགས་རིས་བསྐོར་ཞིང་ཉི་མ་དང་ཟླ་བས་བརྒྱན་པ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །དེ་དག་ཏུ་བརྟེན་པ་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཡང་འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་ལས་མིར་ཆད་པས་གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་བརྒྱད་ཀྱི་མི་དང་། ལས་ངན་པའི་སྣང་བས་བསྐྱེད་པའི་

p. 128

ངན་སོང་པའི་འགྲོ་བ་དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དྭགས་དང་། དམྱལ་བའི་གནས་རིས་སོ་སོ་ལས། དུད་འགྲོ་བྱིངས་ན་གནས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་སྟེ་རྩ་བའི་གནས་སོ། །ཡི་དྭགས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འོག་ན་རྩ་བའི་གནས་སོ། །ཚ་དམྱལ་དང་གྲང་དམྱལ་གངས་རི་ཏི་སེའི་འོག་ན་འདབ་འབྱར་དུ་བརྒྱད་བརྒྱད་ཡོད་ཅིང་། ཉེ་འཁོར་བ་མནར་མེད་ཀྱི་ཕྱོགས་བཞིར་གནས་པ་རྩ་བའི་གནས་སོ། ཁ་འཐོར་བའི་དུད་འགྲོ་དང་། མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་ཡི་དྭགས་དང་། ཉི་ཚེ་བ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་གནས་ནའང་ཡོད་དོ། །འདོད་པའི་ལྷ་དྲུག་ནི། རི་རབ་ཀྱི་ཕྱེད་མཚམས་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་འཆར་བའི་གནས་ན་རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི་པ་དང་། སྟེང་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་དང་། དེའི་གོང་ན་ནམ་མཁའ་ལ་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་བཅས་པ་གཟའ་སྐར་བཞིན་གནས་པ་ལ་རིམ་པ་བཞིན། མཚེ་མ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་རྣམས་གནས་སོ། །རི་རབ་ཀྱི་ཁོང་གསེང་ན་ལྷ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་གནས་པ་ལས། ཆུ་མཚམས་ན་སྒྲ་གཅན་དང་། བར་ན་སྐར་ཕྲེང་གི་གནས་ན་མགུལ་འཕྲེང་ཅན་དང་། ས་མཚམས་ན་ཐགས་བཟངས་རིས་ཀྱི་གནས་རྣམས་ཡོད་དེ། འདོད་ལྷ་རྣམས་དང་འགྲན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་འབྱོར་བ་ཡོད་དོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ལྷའི་གནས་རིས་བཞི་ལས། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཚངས་རིས། ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན། ཚངས་ཆེན་གསུམ་ནི། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་གྱི་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་དཔག་ཚད་བཞི་ཁྲིའི་གོང་ནས་གོང་ན་ཡོད་དོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་འོད་ཆུང་། ཚད་མེད་འོད། འོད་གསལ། གསུམ་པའི་དགེ་ཆུང་། ཚད་མེད་དགེ །དགེ་རྒྱས། བཞི་པའི་སྤྲིན་མེད། བསོད་ནམས་སྐྱེས་འབྲས་བུ་ཆེ་སྟེ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་གསུམ་དང་། མི་ཆེ་བ། མི་གདུང་བ། གྱ་ནོམ་སྣང་། ཤིན་ཏུ་མཐོང་། འོག་མིན་ཏེ་གཙང་མ་རིས་ཀྱི་ལྷ་ལྔ་རྣམས་ཀྱང་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོད་དོ། །གཟུགས་མེད་བཞི་ལ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས།

p. 129

ཅི་ཡང་མེད་པ། ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཏེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་རྣམས་ནི་སྔོན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་རྟེན་ཅན་དེ་གང་དུ་ཤི་བའི་གནས་དེ་ན་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་སྣོད་བཅུད་གཅིག་གི་ཆ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་དག་ལ་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་སྟོང་གི་མཐར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་གནས་དང་མཐོ་དམན་མཉམ་པའི་ལྕགས་རིས་བསྐོར་བ་ནི་སྟོང་དང་པོ་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན། དེ་འདྲ་བ་སྟོང་གི་མཐར་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དང་མཉམ་པའི་ལྕགས་རིས་བསྐོར་བ་ལ་སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན། དེ་ལྟ་བུ་སྟོང་གི་མཐར་བསམ་གཏན་དང་པོའི་མཐོ་ཁྱད་དང་མཉམ་པའི་ལྕགས་རིས་བསྐོར་བ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཏེ། མཆོག་གི་སྦྲུལ་པའི་སྐུ་ཞིག་གིས་སྐུ་མཉམ་དུ་བསྟན་ནས་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སྣང་བས་འདུལ་བའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱོགས་བཅུ་ན་འཇིག་རྟེན་ལ་ཚད་མེད་དེ། ཟླུམ་པོ་དང་། ཟླ་གམ་དང་། གྲུ་ཞི་ལ་སོགས་པས་ནམ་མཁའི་མཐས་གར་ཁྱབ་ན་ཁྱབ་ཅིང་། སེམས་ཅན་ལའང་མགོ་སྟེང་དུ་ལྟ་བ་དང་། འཕྲེད་དང་ཐུར་དུ་ལྟ་བའི་རིས་ཚད་མེད་པས་གང་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་མི་མཇེད་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཆགས་པ་དང་། གནས་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། སྟོངས་པ་དག་དུས་མཉམ་མོ། །དེའང་དང་པོ་ལེགས་པར་ཆགས། ད་ལྟ་ལེགས་པར་གནས་པའི་དུས་འདིར། སྐྱེ་དགུ་ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་ཐུབ་པའི་དུས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་བྱོན་པ་ནས། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བྱོན་ཏེ་ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་ཡ་ཐོག་རིང་མོ་སྟེ་ཚེ་ལོའང་ཉིས་བརྒྱ་ཉིས་བརྒྱས་འབྲི་བར་བྱེད་ལ། དེ་ནས་བརྒྱ་སོང་བ་ན་གཅིག་འཕེལ་ནས་བཅུ་གཅིག་པ་ནས་བརྒྱད་ཁྲི་ཐུབ་པ་ན་བྱམས་པ་འབྱོན་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། བརྒྱ་ནས་གཅིག་འགྲིབ་པ་ནས་ཚེ་ལོ་བཅུ་པའི་བར་ཡར་སྐྱེ་མར་འགྲིབ་བཅོ་བརྒྱད་ནི་བར་གྱི་ཁུག་པ་བཅོ་བརྒྱད་དེ། དེའི་བར་ལ་སངས་རྒྱས་དགུ་བརྒྱ་དང་དགུ་བཅུ་རྩ་ལྔ་

p. 130

འབྱུང་ཞིང་དེ་ནས་ཉིས་བརྒྱ་ན་གཅིག་འཕེལ་བས་དཔག་མེད་ལ་ཐུག་སྟེ། ཅུང་ཟད་མར་འགྲིབ་པ་ན་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་བྱོན་ནས། སྔར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛད་པ་དང་། སྐུ་ཚེ་དང་། འཁོར་འདུས་པའི་ཚོགས་གཅིག་ཏུ་བཞག་པ་དང་མཉམ་པའི་མཛད་པ་དང་། སྐུ་ཚེ་དང་། འདུས་པ་བྱུང་ནས་སྔར་གྱིས་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གིས་མ་ཐུལ་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས་འདུལ་ཞིང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་རལ་བ་དང་། དགེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་བྱས་པ་ཚུན་ཆད་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་མཛད་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མཛད་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དུ་གནས་ཏེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་སེམས་ཅན་གང་ཇི་སྙེད་པ་གྲོལ་བར་བཀོད་ནས། ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་དེ་ལ་བསྐལ་བ་འཇིག་པའི་མེ་བདུན་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཚིག་ནས་ཐལ་བར་བྱེད་དོ། །མེ་ནི་ཉི་མ་སྟེ། མདོ་ཁ་ཅིག་ལས་ཉི་མ་བདུན་དུ་གསུངས་ལ། ལ་ལ་ནས་ཉི་མ་བདུན་གྱི་དྲོད་ཉི་མ་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་འཆར་བར་གསུངས་སོ། །དོན་ལ་ཉི་མ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་པོ་ཉིད་བདུན་འགྱུར་གྱིས་ཚར་སོང་སྟེ་འཚིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཐལ་བ་དེ་དག་ཆུས་བཤལ། རླུང་གིས་གཏོར་བས་མཐར་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་སྔོན་མ་ཆགས་པའི་སྐབས་བཞི་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས། ནམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདི་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁར་གྱུར་པའི་ཚེ། །ཇི་ལྟར་སྔོན་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཕྱིའི་སྣོད་བཅུད་འཇིག་པའི་དཔེས། ནང་གི་ལུས་ཀྱང་འཇིག་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ངང་ལས། མ་རིག་པ་དང་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་རླུང་དུ་ཆགས་ཤིང་། དེའི་རྒྱུས་འཁོར་བར་སྡུད་པའི་ལས་ཀྱི་ས་པ་ཆུའི་རང་བཞིན་ལས་གྲུབ་པའི་རྐྱེན་

p. 131

གྱིས། ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་ལས་ལུས་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ། མིག་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་སྟེ་ནང་དུ་དངས་མ་དཀར་དམར། སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གླི་བཞི་གླིང་ཕྲན། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་རི་བདུན་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོ་དང་བརྒྱད། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བརྟེན་པའི་རྩ་རོ་རྐྱང་དབུ་མ་ནི། སྒོ་གསུམ་དུག་གསུམ་སྐུ་གསུམ་གྱི་རྟེན་ཅན་ཁམས་གསུམ། རྩ་འདབ་འཁོར་ལོ་ལྔའམ་དྲུག་ནི་འགྲོ་བ་རིགས་ལྔའམ་དྲུག །གནས་རིས་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པ་དུ་མར་སྣང་བའི་ནང་གི་སྟོང་ཆེན་གྱི་འཇིག་རྟེན་འདིའང་། འདུས་པའི་ཕྱིར་འབྲལ་བ། སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འཆི་བ། འདུས་བྱས་པས་འཇིག་པ་སྟེ་འཆི་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་ན། ཕྱི་འབྱུང་བཞི་ནང་འབྱུང་བཞིར་སྡུད་པས་མེ་བདུན་དང་ཆུ་གཅིག་སྟེ་བརྒྱད་ཐལ་ནས། ནང་འབྱུང་གསང་འབྱུང་གདོད་མའི་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་ཅིང་། ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞི་བསྡུས། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་གསུམ་སྟོངས་པས་མེས་བདུན་དང་། སྲོག་འཕོ་བ་ཆུས་གཅིག །དབུགས་འབྲེལ་ཐག་ཆད་པས་མཇུག་ཏུ་རླུང་གིས་གཏོར་ཏེ། ལུས་ཀྱང་སོ་སོར་འབྲལ་ཞིང་དེངས་ནས་མཐར་ཅི་ཡང་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྔོན་ལུས་མ་ཆགས་པའི་དུས་ལྟར་འབྱུང་བའི་སྐབས་ཡོད་དེ། ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། རླུང་ཁམས་ཆུ་དང་མེས་སྨིན་པའི། །ལུས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྣོད་དུ་ཆགས། །རྩ་དང་རླུང་དང་ཁམས་དངས་མ། །འབྱུང་ཆེན་བཞི་ཡི་སྦུབས་དག་གི། འོད་གསལ་འགྱུར་བ་མེད་བཞུགས་དག །མཁའ་ཁྱིམ་དག་ཏུ་འཕོ་བ་ན། །འབྱུང་དང་རྩ་དང་རླུང་དང་ཁམས། །མེ་ཡིས་བདུན་བཞིན་ཞིག་པ་ལས། །འབྱུང་བའང་ཐིམ་པ་ཆུ་ཡིས་གཅིག །ཕྲ་རགས་འགགས་པ་རླུང་གིས་འཐོར། །འོད་གསལ་ལ་ཞུགས་ནམ་མཁའི་ཁམས། །གདོད་ནས་མགོན་པོ་བྱང་ཆུབ་ནི། །མ་འཁྲུལ་གཞི་ལ་མཐར་ཕྱིན་ཏོ། །ཞེས་པ་ལྟར། སེམས་ཅན་སོ་སོའི་འཇིག་རྟེན་ནུབ་པ་ལ་

p. 132

བརྟག་དགོས་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ས་དང་ལྷུན་པོ་རྒྱ་མཚོ་ཉི་མ་བདུན། །འབར་བས་བསྲེགས་པའི་ལུས་ཅན་འདི་དག་ཀྱང་། །ཐལ་བ་ཡང་ནི་ལུས་པར་མི་འགྱུར་ན། །ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་མི་ལྟ་སྨོས་ཅི་འཚམ། །ཞེས་པ་ལྟར་བསམ་མོ། །ལྔ་པ་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་མྱ་ངན་འདའ་ཚུལ་བསྟན་པས་མི་རྟག་པ་ནི། གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་དེ་དག་ཏུ་བྱོན་པའི་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མང་པོ་ཞིག་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཤིང་། དེ་དག་གི་བསྟན་པ་ནུབ་པའི་ཚུལ་ལ་བསམས་ནས་ཀྱང་རང་གི་ཚེ་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་ནི། །འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པ་རང་རྒྱལ་སློབ་མའི་ཚོགས། །ཐུབ་དབང་སྲས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་མགོན་པོ་རྣམས། །དངས་པའི་མཁའ་ལ་སྔོན་མེད་རི་བོང་འཛིན། །རྒྱུ་སྐར་ཕྲེང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་བཞིན། །ལྷམ་མེ་ལྷན་ནེ་ལྷང་ངེར་གསལ་བ་ཡང་། །མི་རྟག་མྱ་ངན་འདའ་ཚུལ་སྟོན་མཛད་ཅིང་། །བསྟན་པ་རིན་ཆེན་ཉི་མ་དཔག་མེད་ཀྱང་། །སྔོན་རབས་སྔོན་རབས་ནུབ་པར་གྱུར་ལ་ལྟོས། །ཆུ་ཤིང་སྙིང་པོ་མེད་འདྲ་རང་གིས་ལུས། །སྒྱུ་མའི་ཁང་པ་འདྲ་བ་ཅིས་མི་འཇིག །དེ་ལ་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདིར་བྱོན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོན་པ་ཡང་། རྣམ་པར་གཟིགས་དང་། གཙུག་ཏོར་ཅན་དང་། ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་དང་། འཁོར་བ་འཇིག་དང་། གསེར་ཐུབ་དང་། འོད་སྲུངས་དང་། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་རྣམས་སྟོན་ཀའི་མཚན་མོ་ཟླ་བ་ཉ་གང་བ་ཤར་བ་ལྟར་མཚན་པའི་གཟི་འོད་འབར་བ་ལ། ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཚངས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་སྐར་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ལྟར་བྱོན་ཏེ། སྐུ་འོད་ཟེར་གྱི་དཔལ་གྱིས་ལྷམ་མེ་བ་དང་། གསུང་ཅ་ཅོ་མེད་པས་ལྷན་ནེ་བ་དང་། ཐུགས་དྲི་མ་མེད་པས་ལྷང་ངེར་གསལ་བ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཤིང་། ཤཱཀྱའི་སྐྱེས་མཆོག་ལས་གཞན་པ་དག་གིས་བསྟན་པ་ཡང་རིམ་གྱིས་ནུབ་པར་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས། དབུ་བ་ལྟར་སྙིང་པོ་མེད་པ་བདག་གི་ལུས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟག་ཅེས་བསམ་དགོས་ཏེ།

p. 133

མི་རྟག་པའི་ཚོམས་ལས། མཚན་སྟོང་གིས་འབར་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་སྐུ། །བསོད་ནམས་བརྒྱ་ལས་གྲུབ་པའང་མི་རྟག་ན། །དབུ་བ་རྡོས་འདྲ་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བའི། །རང་གི་ལུས་འདི་ངེས་པར་ཅིས་མི་འཇིག །འགྲོ་བའི་དོན་གཤེགས་རྒྱལ་བ་ཉི་མ་འདྲ། །དམ་ཆོས་མཛོད་ཀྱི་ཟླ་བ་ནུབ་ལ་ལྟོས། །རང་གི་ཕུན་ཚོགས་འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀུན། །རྟག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་སྣོན་པ་མེད་ཅིང་འབྲི་བ་དང་བཅས་པས་མི་རྟག་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་བརྙེས་པ་ཡང་མི་རྟག་ན་ཆུ་ཤིང་ལྟ་བུའི་ལུས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་བརྟན་པར་གནས་ཞེས་གདམས་པ། དེ་ཕྱིར་ངེས་པར་འཆི་དང་ནམ་འཆི་དང་། །འདིར་འཆི་འདིས་འཆི་ངེས་པ་འགའ་མེད་དེ། །ཚེ་འདི་སྣོན་མེད་རྟག་ཏུ་གོད་འགྱུར་ཞིང་། །འཆི་བའི་རྐྱེན་མང་འཚོ་བའི་ཤས་ཉུང་བས། །ཚེ་ལ་ལོང་མེད་བློ་སྣ་བསྟུངས་བྱས་ཏེ། །དེ་རིང་ཉིད་ནས་ཆོས་ལ་བརྩོན་པར་རིགས། །དེའང་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འཆི་བར་ངེས་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ལས། སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་འཆི་བ་ཡོད། །འདུས་པ་ཡོད་ན་འབྲལ་བ་ཡོད། །ཅེས་སོ། །དུས་ཐིངས་པ་མེད་པས་ནམ་འཆི་ཡང་མི་ཤེས་ཏེ། མཚན་མོ་བཟང་པོའི་མདོ་ལས། སང་ཙམ་འཆི་འམ་སུས་ཤེས་ཀྱི། །དེ་རིང་ཉིད་དུ་བརྟུན་ཏེ་བྱ། །འཆི་བདག་སྡེ་ཆེན་དེ་དང་ནི། ཁྱོད་གཉིས་བཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ས་ཕྱོགས་གང་དུ་འཆིའང་ཆ་མེད་པས་འགྲོ་འདུག་ཅི་བྱེད་པའི་ཚེ་ས་འདིར་འཆིའམ་སྙམ་དུ་བསམ་འཚལ་ཏེ། དཔུང་པ་བཟང་པོའི་མདོར། རི་འམ་ངམ་གྲོག་གཅོང་རོང་གཡང་སའམ། ཁྱིམ་མམ་ལམ་སྲང་ཆུ་བོའི་ངོགས་ཉིད་དམ། །ས་ཡི་ཕྱོགས་གང་བདག་གི་ཐ་མའི་གནས། །གཏོལ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །འཇིག་རྟེན་དགའ་བ་རྣམ་པར་བཟློག་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །རྐྱེན་འདིས་འཆིའང་ངེས་པ་མེད་དེ། ལུང་ལས། ཁ་ཅིག་ཟས་ཀྱིས་བརྣངས་ནས་འཆི། །ལ་ལ་སྨན་གྱིས་འཆི་བའང་ཡོད། །མི་མཐུན་རྐྱེན་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས། །

p. 134

དེ་བས་ངེས་པ་འགའ་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །སྣོན་པ་མེད་ཅིང་འབྲིད་པ་དང་བཅས་པས་ཀྱང་འཆི་བར་ངེས་ཏེ། མི་རྟག་པའི་གཏམ་ལས། །ལྟག་ཆུ་བཅད་པའི་རྫིང་བཞིན་དུ། །སྣོན་མེད་འབྲིད་པ་དང་བཅས་པས། །ཀུན་ཀྱང་འཆི་བའི་ལམ་ཞུགས་ན། །གློ་བུར་ཚེ་ལ་སུ་ཡིད་རྟོན། །ཅེས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། །ཉིན་མཚན་སྡོད་པ་ཡོང་མེད་པར། །ཚེ་འདི་རྟག་ཏུ་གོད་འགྱུར་ཞིང་། །སྣོན་པ་གུད་ནས་འོང་མེད་ན། །བདག་ལྟ་འཆི་བར་ཅིས་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །འཆི་བའི་རྐྱེན་མང་ལ་འཚོ་བའི་རྐྱེན་ཉུང་པས་ཀྱང་འཆི་ངེས་ཏེ། སྔ་མ་ལས། འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི་མང་བ་སྟེ། །གསོན་པའི་རྐྱེན་ནི་ཉུང་ཟད་ཅིག །དེ་བས་མྱུར་དུ་འཆི་འགྱུར་བས། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་བློ་ཞོག་ཅིག །ཅེས་སོ། །རྒྱུ་གཞན་ཡང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི་མང་བ་སྟེ། །གསོན་པའི་རྐྱེན་ནི་ཉུང་ཟད་ཅིག །དེ་དག་ཉིད་ནི་འཆི་བའི་ཡང་། །དེ་བས་རྟག་ཏུ་ཆོས་མཛོད་ཅིག །ཅེས་སོ། །བདུན་པ་ཕྱི་རོལ་ཇི་བཞིན་ནང་མི་རྟག་པ་ནི། རྒྱུ་འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྙིངས་པས་ཀྱང་རང་གི་སེམས་ལ་འཆི་བ་བསམ་པ། འབྱུང་བཞི་འདུས་པའི་ལྡིང་ཁང་སེམས་པ་ཅན། །གཡོ་བའི་ཀུན་རྟོག་སྐྱེ་བོས་བརྒྱན་པ་ཡང་། །རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་འདུས་བྱས་འཇིག་པའི་ཆོས། །གྲོང་ཁྱེར་རྙིངས་པ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་གིས། །མྱུར་བ་ཉིད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་མཛོད་ཅིག །ཅེས་བསྐུལ་ཏེ། སྔོན་ལེགས་པར་འབྱོར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་སྐྱེ་བོ་དང་མི་མང་པོས་གང་བ་ཞིག་ཕྱིས་སྟོངས་པ་དེའི་ཚེ་འདི་ལྟར་བརྟག་སྟེ། ཀྱེ་མའོ་འཁོར་བའི་ཆོས་སྔོན་དར་ཞིང་འབྱོར་པ་དེ་དག་རྗེས་རོལ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དཔེར་འདི་ཇི་ལྟ་བར་བདག་གི་ལུས་འབྱུང་བ་བཞི་འདུས་པའི་ལྡིང་ཁང་གོས་དང་རྒྱན་གྱི་འབྱོར་པས་མཛེས་ཤིང་། རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་བའི་སྐྱེ་བོས་བརྒྱན་པ་འདི་ཡང་འཇིག་ཅིང་འགྱེས་ལ། ལྷག་རོལ་རུས་པ་ཙམ་ཞིག་ལུས་པ་ལ། སྐྱེ་བོ་འགའ་ཞིག་གིས་བདག་གི་མིང་ནས་བརྗོད་དེ་དེའི་རུས་པའོ་ཞེས་པའི་གནས་སྐབས་

p. 135

ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སྙིང་ནས་བསམ་དགོས་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ལུས་མཐའ་ཐལ་བ་ལྟར་བསྐམས་མཐར་འདྲུལ་ཞིང་། །ཐ་མར་མི་གཙང་སྙིང་པོ་མ་མཆིས་པས། །རྣམ་པར་འཇིག་དེངས་མྱགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །སོ་སོར་འགྱེས་ཆོས་ཅན་དུ་མཁྱེན་པར་མཛོད། །ཅེས་སོ། །བརྒྱད་པ་དཔེས་མི་རྟག་པ་ནི། གང་གི་ཚེ་ཡུན་རིང་མོར་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་སྤྱད་ཀྱང་རྨི་ལམ་སད་པ་ལྟར་ཡུད་ཀྱིས་འཆི་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་རླུང་དམར་ནང་ཞུགས་མར་མེ་བཞིན། །སྐད་ཅིག་མི་རྟག་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་དང་། །གློ་བུར་འཆི་རྐྱེན་དྲག་པོས་གཏུགས་པའི་ཚེ། །ཡུན་དུ་མི་གནས་ངེས་པར་འཆི་བས་ན། །ད་ལྟ་ཉིད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་མཛོད་ཅིག །ཅེས་པ་སྟེ། སྒྲོན་མེ་ཞིག་ཐང་ཀ་རླུང་འཇམ་པོར་ལྡང་བའི་ནང་ན་གནས་པ་ལས། རེ་ཞིག་རླུང་རབ་ཏུ་དྲག་པོ་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ་འཆི་བ་ལྟར། རང་ཉིད་ཀྱང་མར་མེ་ལྟར་གཡོ་བའི་ཚེ་ལ། ཉིན་མཚན་འཁོར་མོའི་རླུང་འཇམ་པོས་བསྐྱོད་དེ་རྒས་ནས་མྱུར་དུ་འཆི་བའི་ལོང་ཡང་མེད་པར་རླུང་དྲག་པོ་ལྟ་བུའི་ནད་དམ་གནོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འཕྲོག་པར་འགྱུར་ངེས་པ་འདི་བསམ་དགོས་ཏེ། སློབ་མ་ལ་སྤྲིངས་པ་ལས། མར་མེའི་མེ་ལྕེ་ཤུགས་དྲག་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལྟའི། །ཚེ་འདི་སྐད་ཅིག་གནས་པའི་གདེང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དགུ་པ་ཐམས་ཅད་འདོར་བས་མི་རྟག་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་བོར་ནས་འགྲོ་དགོས་པས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་བསམ་པ་ནི། འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཉེ་བར་འབྲེལ་པའི་གཉེན། །གཟུགས་དང་ལང་ཚོ་དབང་ཕྱུག་རིགས་བཟང་ཡང་། །ཐམས་ཅད་བོར་ཏེ་གཅིག་པུ་འགྲོ་དགོས་ཤིང་། །གང་གིས་མི་བསྟོངས་དཀར་ནག་རྗེས་འབྲང་བ། །དེ་ཚེ་ཆོས་ལས་སྐྱབས་གཞན་འགའ་མེད་ན། །དེང་དུ་བརྩོན་པས་ཅི་ཕྱིར་འདའ་མི་བྱེད། །འཆི་བའི་དུས་ན་ཚེ་འདིའི་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པར་འགྲོ་དགོས་ཏེ། ལས་དགེ་སྡིག་གཉིས་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་ཆོས་ཁོ་ན་སྐྱབས་སུ་བཤད་དེ། རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་

p. 136

ལས། དུས་ཀྱིས་བསྙེན་ཏེ་རྒྱལ་པོ་འགྲོ་འགྱུར་ན། །ལོངས་སྤྱོད་མཛའ་དང་གཉེན་བཤེས་རྗེས་མི་འབྲང་། །རྒྱལ་པོ་དག་ནི་གར་གནས་གར་འགྲོ་ཡང་། །ལས་ནི་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་། །ཞེས་པ་དང་། དཔལ་སྦྱིན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། འདྲེས་མའི་ལས་ཀྱིས་ལོང་སྤྱོད་ཚོལ་བྱེད་ཅིང་། །བུ་དང་དེ་བཞིན་ཆུང་མ་གསོ་བར་བྱེད། །ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གྱུར་པ་འཆི་དུས་ན། །བུ་དང་ཆུང་མ་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་ལས་བྱས་བླངས་པ་བཞིན། །བུ་དང་ཆུང་མ་དག་ཀྱང་འདོར་བར་འགྱུར། །བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འོང་། །དེ་དག་དེ་ཚེ་བདག་གི་སྐལ་མི་ལེན། །ཕ་མ་སྤུན་ཟླ་བུ་དང་ཆུང་མ་དང་། །བྲན་དང་ནོར་དང་རྩ་ལག་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས། །ཤི་བའི་ཕྱི་བཞིན་དེ་དག་འགྲོ་བ་མེད། །ལས་རྣམས་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་བྱིས་པ་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ལས་མི་དགེ་བ་སྟོབས་ཆེར་བསགས་པ་རྣམས་ལ་སྔར་གྱི་བསད་པ་དེ་དག་དང་། གཤིན་རྗེའི་སྐྱེས་བུས་འཁོར་ཞིང་ཞགས་པས་ཁྲིད་པའི་སྣང་བ་འབྱུང་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཁ་བསྐམས་མིག་རྩ་ངན་ལ་སོགས། །སྔ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་སྣང་ནས། །གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་འཇིགས་འཇིགས་ལྟའི། །ཤ་ཚུགས་ཅན་གྱིས་བཟུང་གྱུར་ཅིང་། །འཇིགས་ཆེན་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་གྱུར་པ། །རབ་ཏུ་ཉམ་ཐག་སྨོས་ཅི་དགོས། །སུ་ཞིག་འཇིགས་ཆེན་འདི་ལས་བདག །ལེགས་པར་སྐྱོབ་པ་བྱེད་འགྱུར་ཞེས། །བྲེད་ཤ་ཐོན་པའི་མིག་བགྲད་ནས། །ཕྱོགས་བཞི་སྐྱབས་དག་ཚོལ་བར་བྱེད། །ཕྱོགས་བཞིར་སྐྱབས་མེད་མཐོང་ནས་ནི། །དེ་ནས་ཀུན་དུ་ཡི་མུག་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་དྲན་ཡང་འཕྱིས་ཏེ་ཁྲིམས་ལས་འདས་པ་དག་གཤེད་མའི་ལག་ཏུ་ཆུད་པ་ན་སྐྱབས་འཚོལ་བ་དང་མཚུངས་པས། ད་ལྟ་ནས་དྲན་པར་བྱ་དགོས་པར། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཚེ་ལེ་ལོ་སྤངས་ཀྱང་ནི། །དུས་མ་ཡིན་པར་ཅི་ཞིག་བྱ། །གློ་བུར་འཆི་བདག་འོངས་ནས་ནི། །ཀྱི་

p. 137

ཧུད་བཅོམ་ཞེས་སེམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ཆོས་དགེ་བ་ཉིད་སྐྱབས་ཡིན་པར། དྲི་མ་མེད་པར་བྱིན་པས་ཞུས་པ་ལས། ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་འདི་དག་མ་གཏོགས་པར། །ཕ་དང་མ་ཡང་ཁོ་མོའི་སྐྱབས་མ་ཡིན། །གཉེན་གྱི་ཚོགས་དང་ནོར་དང་ལང་ཚོའང་མིན། །འདི་དག་འཁོར་བར་བྱིང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས། །བདག་ནི་སངས་རྒྱས་དགའ་བས་ལུས་བཏང་ཞིང་། །དེ་བཞིན་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱང་བཏང་། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཉིད་སྐྱབས་ཡིན་མ་གཏོགས་པར། །ཁོ་མོའི་སྐྱབས་རྟེན་འདི་ན་སེམས་ཅན་མེད། །ཅེས་སོ། །བཅུ་པ་དུས་གསུམ་མི་རྟག་པ་ནི། འདི་ལྟར་འཁོར་བའི་གནས་དང་། རང་གི་རྒྱུད་དང་། གཞན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕ་མཐའ་ལ་བསམས་པས་ཀྱང་མི་རྟག་སྟེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྔ་ཕྱིའི་རྒྱུད་སོམས་དང་། སྔ་རབས་སྐྱེ་བོ་དཔག་མེད་འདས་གྱུར་ཅིང་། །ད་ལྟའི་ས་སྟེང་འགྲོ་བ་ཕལ་ཆེར་ཡང་། །ལོ་བརྒྱའི་ནང་དུ་ངེས་པར་མི་རྟག་ལ། །མ་འོངས་རྣམས་ཀྱང་ཚུལ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ། །རྒན་རབས་གཞོན་རབས་སྐལ་མཉམ་འདས་ལ་ལྟོས། །བདག་ཀྱང་རང་བཞིན་དེ་ལས་མ་འདས་པས། །ངེས་པར་འཆི་བ་བསམས་ནས་ཆོས་མཛོད་ཅིག །ཀྭ་ཡེ་བཞིན་བཟང་དག །ཕྱི་སྣང་བ་ཡུལ་གྱི་འཕོ་འགྱུར་ལ་སོམས་ཤིག་དང་། སྔར་ལོ་བརྒྱ་ཡན་ཆད་ཀྱི་མི་རྣམས་ལུས་སམ་ལྟོས་དང་། ད་ལྟའི་འོ་སྐོལ་མིར་གྱུར་པ་ཕལ་ཆེར་ཡང་ད་སྟེ་ལོ་བརྒྱ་ན་མིང་ཙམ་དུ་བས་ལ། མ་འོངས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་ཚུལ་མཚུངས་ཏེ་སྔར་སྐྱེས་པ་ལ་མ་ཤི་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་རང་གི་རིང་ལ་རང་བས་རྒན་པ་དང་། གཞོན་པ་དང་། མཉམ་པའི་དགྲ་གཉེན་དུ་མ་ཞིག་འདས་པས་བདག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ངེས་སྙམ་དུ་བསམ་དགོས་ཏེ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས། གང་གི་ནུབ་མོ་ཁོ་ན་ནས། །མངལ་དུ་དང་པོ་འཇུག་པའི་མི། །དེ་ནི་སྣོན་མེད་གོད་འགྱུར་ཞིང་། །སོང་བ་ལས་ཀྱང་བཟློག་པ་མེད། །སྔ་དྲོ་སྐྱེ་བོ་མང་མཐོང་བ། །ཕྱི་དྲོ་ཁ་

p. 138

ཅིག་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཕྱི་དྲོ་སྐྱེ་བོ་མང་མཐོང་བ། །སྔ་དྲོ་ཁ་ཅིག་མཐོང་མི་འགྱུར། །སྐྱེས་པ་བུད་མེད་མང་པོ་དག །དར་ལ་བབ་པའང་འཆི་འགྱུར་ན། །དེ་ལ་མི་འདི་གཞོན་ཞེས་ཏེ། །གསོན་པའི་གདེང་བྲོད་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཁ་ཅིག་མངལ་དུ་འཆི་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཁ་ཅིག་བཙས་པའི་སར། ཁ་ཅིག་གོག་པོ་འགོག་ཙམ་ན། །དེ་བཞིན་ཁ་ཅིག་ཡོངས་རྒྱུག་ན། །ལ་ལ་རྒན་དང་ལ་ལ་གཞོན། །ལ་ལ་དར་ལ་བབ་པའི་མི། །རིམ་གྱིས་རབ་ཏུ་འགྲོ་འགྱུར་ཏེ། །འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ལྟུང་བ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །བཅུ་གཅིག་པ་སྲིད་གསུམ་མི་རྟག་པ་ནི། གཞན་ཡང་འདི་ལྟར། ས་གསུམ་དམྱལ་བ་སྲིད་རྩེའི་བར་དག་ན། །འཆི་བདག་གནས་ལས་རྒྱལ་བ་འགའ་མེད་དེ། །ཀུན་ཀྱང་མི་རྟག་འགྱུར་ཞིང་སྙིང་པོ་མེད། །ཡིད་བརྟན་མི་རུང་ཤིང་རྟའི་འཕང་ལོ་འདྲ། ཁྱད་པར་མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་འཚེ་བ་མང་། །ནད་གདོན་གནོད་པ་དུ་མའི་གཞིར་གྱུར་ཅིང་། །མཚོན་དང་མེ་དང་གཡང་ས་གཅན་གཟན་དུག །རྒྱལ་པོ་དགྲ་དང་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་ཀྱིས། །འཚོ་བའི་སྲོག་འཇོམས་ཕུན་ཚོགས་འཇིག་པར་བྱེད། །དེའང་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གིས་ཕྱོགས་གང་ནའང་འཆི་བས་མི་ཚུགས་པའི་གནས་དེ་ལྟ་བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས། ཁམས་གསུམ་རྒྱུད་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཆི་བ་ལས་མ་འདས་པ་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། འདུལ་བ་ལུང་ལས། གང་དུ་གནས་ན་འཆི་བས་མི་ཚུགས་པའི། །ས་ཕྱོགས་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །བར་སྣང་ན་མེད་རྒྱ་མཚོའི་ནང་ནའང་མེད། །རི་རབ་རྣམས་ཀྱི་གསེབ་ཏུ་ཞུགས་པའང་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་གང་དུ་ཤི་ཡང་ལུས་དོར་བ་ཙམ་ལས། སེམས་འདི་ཡང་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་སྲིད་པ་མང་པོར་འཁོར་བ་ཉིད། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། སྲིད་པར་མ་རིག་དབང་གིས་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །མི་དང་ལྷ་གནས་ངན་སོང་ལམ་གསུམ་པོ། །འགྲོ་ལྔ་དག་ཏུ་མི་མཁས་སྐྱེ་བོ་འཁོར། །དཔེར་ན་རྫ་མཁན་འཕང་ལོ་འཁོར་བ་བཞིན། །རྟག་ཏུ་གཟུགས་སྡུག་མཆོག་

p. 139

དང་སྒྲ་སྙན་དང་། །དྲི་མཆོག་རོ་ཞིམ་རེག་ལ་བདེ་བྱེད་པ། །དུས་ངན་རྙི་ལ་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཐོགས། །དཔེར་ན་རྔོན་པའི་རྙི་ལ་སྤྲེའུ་ཐོགས་བཞིན། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་མིའི་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་འཚེ་བ་མང་སྟེ། མཛེ་དང་། རིམས་དང་། རླུང་དང་། མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་། བྱ་དང་། ཤ་ཟ་དང་། མཁའ་འགྲོ་དང་། བགེགས་ལ་སོགས་པའི་གདོན་མང་ཞིང་། རྒྱལ་པོ་དང་། དགྲ་དང་། མི་རྒོད་དང་། ཕུང་ཀྲོལ་ལ་སོགས་པའི་འཚེ་བ་བརྒྱ་དག་གིས། སྐྱེས་བུའི་དབང་ཕྱུག་དང་། ལུས་དང་སྲོག་ལ་རྒོལ་ཞིང་བར་མ་དོར་འཆི་བས་ན་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བརྩོན་དགོས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ལས། མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་པོའི་གདོན་དང་ནད་མང་བ། །ཕན་དང་སྙིང་བརྩེར་ལྡན་པའི་བདེན་པའི་བྱིན་གྱིས་ཞི། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གཉིས་པ་སྐད་ཅིག་མི་རྟག་པ་ནི། དེ་ལྟར་འཚེ་བ་ཡོད་ན་འཆི་བ་ཡིན་པ་ལྟར་མ་ཟད་དེ། འདི་ལྟར། འཚེ་བ་མེད་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་ཚེ་འགྲོ་སྟེ། །ཉིན་མཚན་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་འགྱུར་བས་ཀྱང་། །འཆི་བདག་གནས་སུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ནི། །འབབ་ཆུའི་ཚོགས་རྣམས་རྒྱ་མཚོར་སྙེགས་པའམ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནུབ་རིར་ལྟུང་བ་བཞིན། །འདི་ལྟར་ཚེ་གང་དུ་བདག་ལ་འཚེ་བའི་གནོད་པ་གློ་བུར་བ་མེད་ཅིང་། མཐུན་པའི་ཁ་ཟས་དང་། བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པ་ལ་སོགས་པས་ཚེ་བསྲིང་བར་གསུངས་ཀྱང་མཐར་ཕན་པ་མེད་དེ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཉིད། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ནད་མེད་ཉི་མ་འདི་ལྟ་བུར། །ཟས་བཅས་འཚེ་བ་མེད་ཀྱང་ནི། །ཚེ་འདི་སྐད་ཅིག་སླུ་བ་སྟེ། །ལུས་འདི་ཐང་ཅིག་བརྙན་པོ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །སྐད་ཅིག་ཀྱང་སྡད་ལོང་མེད་པར། འདུས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཏོག་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། སྐྱེས་བུའི་ཚེ་ནི་རི་གཟར་ཆུ་འབབ་བཞིན། །ཞེས་པ་དང་། འདུལ་བ་ལུང་ལས། རི་གཟར་ཆུ་བོ་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པ་དང་། །ཉི་མ་ཟླ་བ་ནུབ་རིར་ཕྱོགས་པ་དང་། །

p. 140

ཉིན་མཚན་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲོ། །སྐྱེས་བུའི་ཚེ་འགྲོ་འདི་དག་མཚུངས་པར་ལྡན། །ཞེས་སོ། །བཅུ་གསུམ་པ་རྐྱེན་དང་གནས་དུས་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་ནི། ཡང་གང་གི་ཚེ། ཟས་བཅས་འཚོ་བའི་རྐྱེན་རྣམས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱང་། །དུག་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་སྐབས་མཆིས་ན། །མི་མཐུན་གནོད་མང་ཕུན་ཚོགས་ཅིས་མི་འཇིག །དེས་ན་འཆི་བའི་རྐྱེན་དུ་མ་གྱུར་མེད། །གར་འཆི་ཅིས་འཆི་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་ཀྱིས། །དོན་མེད་སླུ་བ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་སྤོངས་ལ། །སྙིང་ནས་མི་རྟག་འཆི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་མཛོད། །འདི་ལྟར་འཚོ་བ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཟས་ཀྱང་ནད་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་འཕྲལ་ཕན་པར་སྣང་ཡང་། ཕུགས་སུ་གནོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དང་། ནད་ལ་ཕན་པར་འདོད་ནས་འཁྲུ་སྨན་གྱིས་སྦྱངས་པ་ལས། དེ་ཉིད་ནད་དུ་འགྱུར་བའང་ཡོད་ན། དངོས་སུ་མི་མཐུན་པའི་གནོད་པས་ཚེ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འཆི་བའི་རྐྱེན་དུ་མ་གྱུར་པ་མེད་པས་འཆི་བ་འབའ་ཞིག་བསམ་མོ། །དེ་ཡང་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་གང་དུ་འཆི་བ་དང་། རྐྱེན་ཅིས་འཆི་བ་དང་། དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་འཆི་བའི་ངེས་པ་མེད་དེ། དེ་རིང་ཉིད་ཀྱང་མི་འཆི་བའི་གདེང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་རིང་ཁོ་ན་མི་འཆི་ཞེས། །བདེ་བར་འདུག་པ་རིགས་མ་ཡིན། །བདག་ནི་མེད་པར་འགྱུར་བའི་དུས། །དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་བརྩོན་པར་གདམས་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་བླ་མ་དང་མན་ངག་འཛོམ་དུས་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་གདམས་པ་ནི། དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྙེད་པའི་དུས་བཟང་པོ་འདིར་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་དགོས་པར་གདམས་པ། འདིར་ནི་བདག་གིས་དལ་འབྱོར་གྲུ་རྙེད་ཅིང་། །བླ་མའི་མན་ངག་གྲུ་འཛིན་ཡོད་བཞིན་དུ། །སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་བརྒལ་ཕྱིར་མི་བརྩོན་ན། །དེ་ལས་བསླུས་པ་འདི་ན་གཞན་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དལ་འབྱོར་གྱི་གྲུ་བོ་བླ་མ་དམ་པའི་ཆོས་ཚུལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྲོལ་བཏོད་པའི་ལམ་པོ་ཆེ་དང་། གྲུ་སྐྱ་བ་དག་ཡོད་བཞིན་དུ་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་ན་

p. 141

རང་ཉིད་ཤིན་ཏུ་བསླུས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ཉིད། སློབ་སྤྲིང་དུ། གང་ཞིག་ཐུབ་དབང་རྣམས་ཀྱིས་སྲོལ་བཏོད་ཆོས་ཀྱི་ལམ། །རྒྱ་ཆེན་གྲུ་དང་འདྲ་བ་རྙེད་ནས་སླར་འདོར་བ། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་འཁྱིལ་གར་མཁན་འདྲ་རྣམས་ལ། །དགའ་འབས་ངེས་པར་དེ་སེམས་བསླུས་པར་འགྱུར་བ་སྙམ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་མ་འབད་ན་མི་གྲོལ་བར་བསྟན་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་སྙིང་ནས་ངེས་པར་བརྩོན་པ་ལ་བསྐུལ་བ། གང་ཕྱིར་སྟོན་པས་རབ་བསྔགས་རིན་ཆེན་སྣོད། །ཉེས་ཀུན་མཐར་འབྱིན་ཡང་དག་ཐོབ་བཞིན་དུ། །རང་གཞན་དོན་གཉིས་འབྱོར་པ་མི་འཛིན་ན། །འཁོར་བའི་བཙོན་རར་རང་ཉིད་འཆིང་བར་ཟད། །རྟེན་དལ་བ་འདི་འདྲ་བ་ཐོབ་པའི་ཚེ་རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་དམ་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་དེ་དག་གཏན་དུ་འཁོར་བའི་ཞགས་པས་འཆིང་བར་ཟད་དེ། བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལས་བཟློག་ནས་ཐར་པ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བརྟུན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བསྐུལ་བ་ནི། སློབ་སྤྲིང་ལས། གང་ཞིག་ཐོབ་ནས་སྐྱེ་བའི་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་འབྱིན་ཞིང་། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས་བོན་དགེ་བའང་འདེབས་གྱུར་པ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་ཡི། །མི་ཉིད་དེ་ནི་སུ་ཞིག་འབྲས་བུ་མེད་པར་བྱེད། །བདེ་གཤེགས་ལམ་བརྟེན་འགྲོ་བའི་འདྲེན་པར་ཆས་གྱུར་ཅིང་། །སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་མི་ཡིས་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པའི། །ལམ་དེ་ལྷ་དང་ཀླུ་ཡིས་མི་རྙེད་ལྷ་མིན་དང་། །མཁའ་ལྡིང་རིག་འཛིན་མིའམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེས་མིན། །མི་ཡི་དངོས་པོས་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་རྙེད་གྱུར་ནས། །དོན་དུ་བརྣགས་པ་གང་ཡིན་དེ་ནི་བརྟུན་ཏེ་བསྒྲུབ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ལེགས་པར་འདོམས་ཀྱང་མི་ཉན་པ་ལ་སྙིང་རྗེའི་ཤུགས་གཡོ་བ་ནི། ད་ནི་དེ་སྐད་སྨྲས་ཀྱང་སྙིང་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་སྐྱོ་བས་རང་ཉིད་ཞི་བར་སྨོན་ཞིང་ནམ་ཞིག་ན་འདྲེན་པར་སྙིང་རྗེའི་ཤུགས་གཡོ་བ། ཀྱེ་མ་ཇི་ལྟར་རྡོ་ལ་འདོམས་པ་བཞིན། །འཇིག་རྟེན་ཕལ་ཆེར་བསམས་ཤིང་སྐྱོ་བ་འཕེལ། །བསྟན་པས་མི་རྟོགས་བཤད་པས་གོ་བ་མེད། །

p. 142

སང་ཉིན་འཆི་ཡང་རྒྱུན་ཤིང་རྟག་པར་འཛིན། །འཁོར་བས་མི་སྐྱོ་ངེས་འབྱུང་རྡུལ་ཙམ་མེད། །ཤེས་བཞིན་ང་རྒྱལ་གོ་བཞིན་འཁྲུལ་པ་བྱེད། །འདུ་འཛིས་གཡེངས་ལ་ཉོན་མོངས་ཆར་འབེབ་པའི། །འགྲོ་ལ་ནམ་ཞིག་བདག་གིས་ཕན་ཐོགས་འགྱུར། །ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་ན་གང་དག་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཡང་བློ་གྲོས་བླུན་པས་བརྡ་དང་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཚད་མེད་པས་རྗེས་སུ་བཟུང་ཡང་དལ་བ་དོན་ཆུང་བར་གྱུར་ཏེ་རྟོགས་པའི་དུས་མེད་ཅིང་། བཤད་པས་གོ་བར་མི་འགྱུར་བ་དག་དང་། ཁ་ཅིག་ནི་རང་ཉིད་སང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་འདིའི་སྣང་བ་འདོར་ཡང་བསྐལ་པའི་བར་དུ་སྡོད་པ་ལྟར་བདེན་པར་ཞེན་པས་ཚེ་འདིའི་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་གཡེངས། ལ་ལ་དག་ཉོན་མོངས་པ་མེ་ལྟར་འབར་ཞིང་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལས་རིང་དུ་གྱུར། གཞན་དག་རང་གི་རྒྱུད་ཞེ་སྡང་གི་མེས་བསྲེག་ཅིང་གཞན་ལ་ཕྲག་དོག་པས་ཚུལ་དུ་མའི་སྒོ་ནས་གཤེ་བ་དང་། མཚང་འབྲུ་བ་དང་། ངན་དུ་སྒྲོགས་པ་དང་། སྐུར་བ་འདེབས་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད། འགའ་ཞིག་ནི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མས་མནར་ཞིང་ནོན་པར་གྱུར་ཀྱང་འཁོར་བས་མི་སྐྱོ་ལ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བློ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་རྒྱུད་ལ་འཆར་མ་མྱོང་། ལ་ལ་ཅུང་ཟད་ཐོས་པ་དང་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཁེངས་ཤིང་ང་རྒྱལ་བས་གཞན་ལ་བརྙས་ཤིང་རྩོད་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྟོང་གི་མེ་ལྕེ་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོ་བས་རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དགེ་བའི་བུད་ཤིང་དག་བསྲེག་ཅིང་། དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་འཆལ་བས་ཉིན་མཚན་དུ་མི་དགེ་བའི་ཆར་འབབ་པ་དེ་དག་མཐོང་ནས་རེས་འགའ་རང་བྱང་ཆུབ་ལ་ཕྱོགས་པའི་བློས་ཞི་བའི་ནགས་སུ་གཅིག་པུར་ཟབ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པའི་སེམས་སྐྱེ་ཞིང་། ཕལ་ཆེར་སྙིང་རྗེའི་དབང་དུ་གྱུར་བས་འདི་དག་ནམ་ཞིག་ན་བདག་ཁོ་ནས་ཐར་པ་ལ་འགོད་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་སེམས་སྟོབས་ཆེན་པོའི་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་དེ། །བླ་ན་མེད་པའི་ཁུར་འཛིན་པའི་སྨོན་ལམ་དུ་སྨྲས་པ། གང་དག་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ན། །སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཀུན། །

p. 143

དེ་དག་བདག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །བདེ་ཐོབ་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བར་ཤོག །ཚེ་ཐུང་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་དག །ཚེ་རིང་ནད་མེད་བདེ་ལེགས་ཤིང་། །བཀྲེས་བཀྲེན་དབུལ་བས་ཉམ་ཐག་རྣམས། །བཟའ་བཏུང་འབྱོར་པ་ཕུན་ཚོགས་ཤོག །རྒྱལ་པོ་ཆོམ་རྐུན་མི་རྒོད་དང་། །ཆུ་དང་མེ་དང་གཡང་ས་སོགས། །གཞན་གྱི་འཇིགས་པས་ཉེན་པ་ཀུན། །འཇིགས་བྲལ་བདེ་བ་ཐོབ་པར་ཤོག །གང་གང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན། །ཡིད་ལ་བསམས་པ་ཀུན་གྲུབ་སྟེ། །རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་ཆོས་སྤྱོད་ཅིང་། །ཐར་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ཤོག །རྒྱལ་པོ་དགེ་བས་ས་སྐྱོང་ཞིང་། །ཆབ་སྲིད་འཇམ་དར་ཆེ་བ་དང་། །བློན་པོའང་ཆོས་བཞིན་བསམ་འཕེལ་ཞིང་། །དམངས་རྣམས་རྟག་ཏུ་བདེ་བར་ཤོག །ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་ཅི་ཡོད་པ། །ཐར་ནས་མཐོ་རིས་བདེ་ཐོབ་ཅིང་། །མཐོ་རིས་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡོད་པའང་། །ཞི་གྱུར་བདེ་ལེགས་འགྲུབ་པར་ཤོག །སེམས་ཅན་གྱི་ནི་ཁམས་གསུམ་པོ། །ཀུན་གྱིས་སེམས་ནི་དགེ་གྱུར་ཏེ། །སྡིག་སེམས་ཡིད་ལ་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ཉིན་མཚན་ཆོས་ཀྱིས་འདའ་བར་ཤོག །རྒྱལ་ཁམས་ཀུན་དུ་ལོ་ལེགས་ཤིང་། །ནད་མེད་འཚེ་བ་ཀུན་དང་བྲལ། །ཕན་ཚུན་འཁྲུག་པ་མེད་པ་དང་། །ལྷ་ཡི་ཡུལ་བཞིན་སྐྱིད་པར་ཤོག །དོན་མཐུན་བསྒྲུབ་རྣམས་དོན་གྲུབ་ཅིང་། །ནོར་དང་འཁོར་གཡོག་གྲགས་འདོད་རྣམས། །ཇི་ལྟར་སྨོས་བཞིན་ཕུན་ཚོགས་ཏེ། །བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་རྒྱས་པར་ཤོག །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྲིད་འཕེལ་ཞིང་། །རབ་ཏུ་བྱུང་རྣམས་ཆོས་འཕེལ་ལ། །ཡོན་ཏན་འདོད་རྣམས་བློ་འཕེལ་ཞིང་། །ཚེ་གང་བདེ་ལེགས་འཕེལ་བར་ཤོག །བསམ་གཏན་སྤྱོད་རྣམས་ཏིང་འཛིན་དང་། །རིག་དང་མངོན་ཤེས་རྫུ་འཕྲུལ་སོགས། །ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་གྲུབ་སྟེ། །རྣམ་གྲོལ་ཡེ་ཤེས་རེག་པར་ཤོག །མྱ་ངན་ཉམ་ཐག་ཡི་ཆད་རྣམས། །ཡིད་སོས་དགའ་བ་རབ་རྒྱས་ཤིང་། །སྒྱིད་ལུག་ཞུམ་པས་གནས་པ་རྣམས། །བརྩོན་པས་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པར་ཤོག །བསོད་

p. 144

ནམས་འབྱོར་པས་རབ་བརྒྱན་ཞིང་། །བསམ་གཏན་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་རྣམས། །ཉམས་དོགས་འཇིགས་དང་བཅས་པ་ཀུན། །རྟག་ཏུ་བདེ་དང་མི་འབྲལ་ཤོག །རྒྱལ་སྲས་འགྲོ་དོན་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱི། །སྐུ་ཚེ་འཕྲིན་ལས་དཔག་མེད་ཅིང་། །གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་གྱུར་ཏེ། །ཡུན་རིང་ས་སྟེང་གནས་པར་ཤོག །གང་དག་བདག་ལ་བརྟེན་གྱུར་པའི། འགྲོ་ཀུན་དགེ་ལེགས་རབ་འཕེལ་ཞིང་། །ཆོག་ཤེས་དུལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་ལྡན་པར་ཤོག །གང་དག་བསྟོད་དམ་སྨོད་གྱུར་ཏམ། ཁ་ཟེར་སྐུར་པ་འདེབས་ཀྱང་རུང་། །མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་གྱུར་པ་རྣམས། །སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་བརྒལ་བར་ཤོག །བདག་གི་མིང་ཙམ་ཐོས་པ་ཡང་། །ཚེ་དེས་སྲིད་པ་ཕྱིར་བསྙིལ་ཏེ། །བདེ་ཐོབ་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་གྱུར་ནས། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པར་ཤོག །བདག་ནི་དེང་ནས་དུས་ཀུན་དུ། །ས་སོགས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྟར། །འགྲོ་ཀུན་ཉེར་འཚོའི་གཞིར་གྱུར་ཏེ། །ཀུན་ལ་ཕན་བདེ་འགྲུབ་པར་ཤོག །ཕོངས་དང་འཁོར་གྱིས་ལོག་བསྒྲུབ་དང་། །དོན་མེད་ལྕེ་འབབ་གྱུར་པ་ཀུན། །རྣམ་གྲོལ་དགེ་བའི་ཚོགས་གྱུར་ཏེ། །རྟག་ཏུ་གཞན་ལ་ཕན་བརྩོན་ཤོག །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཅི་ཡོད་པ། །དེ་ཀུན་བདག་ལ་སྨིན་གྱུར་ཅིག །བདག་གི་བསོད་ནམས་ཅི་ཡོད་པ། །དེ་ཀུན་འགྲོ་ལ་སྨིན་པར་ཤོག །བདག་གི་སེམས་སྟོབས་དགེ་བ་ཡིས། །འགྲོ་ཀུན་བདེ་ཐོབ་སྡུག་བསྔལ་དག །རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མི་མཐོང་ཞིང་། །བདེ་དགའི་རྒྱ་མཚོ་ཐོབ་པར་ཤོག །ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་པར། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ། །ཀུན་གྱི་བདེ་བའི་འཚོག་ཆས་དག །བདག་གིས་སྦྱོར་བ་ཉིད་གྱུར་ཅིག །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་སུ། །བདག་གི་མིང་ནི་གྲགས་གྱུར་ཏེ། །གང་ལ་གང་འདོད་ཆར་འབབ་ཅིང་། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་མཆོད་པར་ཤོག །ཕྱོགས་བཅུའི་འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་དག །རྒྱལ་བས་ཡོངས་སུ་མ་བསྒྲལ་བ། །དེ་དག་བདག་གིས་

p. 145

ཡོངས་བསྒྲལ་ཏེ། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་སྟོངས་པར་ཤོག །བདེ་ཆེན་རྣམ་བརྒྱན་འོད་ཀྱིས་མཛེས་བྱས་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་འགྲོ་བ་ཀུན། །ས་ཆེན་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀུན་ཁྱབ་པར་དགེ་བའི་སྤྲིན་གཙང་ལས་གྲུབ་པའི། །རྔ་ཡབ་ནོར་བུའི་གདུགས་གཅིག་འཛིན་པས་ས་གསུམ་གདུང་བའི་གྲིབ་བསིལ་ཞིང་། །རྙོག་མེད་ཆུ་ལྡན་རིམ་རྒྱས་རྒྱལ་བའི་པདྨ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པར་ཤོག །ལྷ་ཡི་བུ་མོ་ཉམས་བག་བདེ་བ་ཨུཏྤལ་དྲི་ལྡན་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བའི་མགོ་རྒྱན་ཅན། །རྫིང་བུའི་ནང་ངོགས་ཆུ་བྱ་རྣམས་དང་རོལ་པའི་གེ་སར་བརྩེ་བས་ངལ་བའི་དཔལ་མངའ་བ། །མི་སྙེངས་གང་དེས་ཆེས་ལྷག་གྱུར་པ་དག་པའི་ཞིང་གི་མཚོ་ཆུ་སྤྲུལ་པའི་བཞད་ལྡིང་བ། །ཉོན་མོངས་གནོད་བྲལ་བསམ་གཏན་ཡོངས་གང་མཆོག་དེར་འགྲོ་ཀུན་བགྲོད་པར་ཤོག །དྲི་མེད་ཉི་གཞོན་མཆོག་ཏུ་དམར་བའི་འོད་དང་མཚན་མོའི་མིག་ལྡན་རྒྱུ་སྐར་ཕྲེང་བའི་ཚོགས་བཀྲ་བ། །མིག་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩིར་གྱུར་གང་ཚངས་པའི་གཟི་འོད་མཆོག་ཏུ་འབར་བ་ལས་ལྷག་པ། །འོད་ལྡན་བདག་པོ་སེམས་དཔའ་ལ་སྟོན་མཚན་དཔེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་བརྒྱན་པའི། །སྣང་བ་རྒྱ་ཆེན་ནམ་མཁའི་ཁོངས་ཁྱབ་ཞིང་དེར་འགྲོ་ཀུན་མ་འབད་བཞིན་དུ་ཕྱིན་པར་ཤོག །སྐུ་གསུམ་འབྱོར་པ་མཆོག་ཏུ་མི་དམན་ཞི་བ་རྡུལ་བྲལ་སྤྲིན་བྲལ་ཉི་ཟླའི་ལམ་གང་ཡིན། །གཅིག་དང་དུ་མ་གཉིས་སུ་མེད་ཅན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་འདུས་མ་བྱས་ཉིད་གདོད་མའི་གནས། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཞི་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་ཞིང་དུ་འགྲོ་ཀུན་དག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ངལ་སོས་ཏེ། །ཡངས་དོག་མཐོ་དམན་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་དམིགས་བསམ་འདས་པའི་དབྱིངས་ཕྱིན་ཤོག །ཅེས་སྐྱོ་བ་དང་ངལ་བ་མེད་པར་གཞན་གྱི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བྲག་རིའི་དྲུང་ན་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕན་པའི་བློས་ཉེ་བར་བསྐུལ་ཏེ་རང་གིས་མཐོང་བ་བཞིན་མི་རྟག་པའི་ཆོས་བསྟན་ཡང་ཅུང་ཟད་མི་སྐྱོ་ཞིང་རྟག་པར་འཛིན་པ་ལས་བློ་མི་

p. 146

ལྡོག་པ་དག་ནི། རྡོའི་གོང་བུ་མདུན་ན་གནས་པ་ལ་བཤད་པའམ། དུད་འགྲོ་ལ་བསྟན་པ་ལྟར་གྱུར་པས་ན། བྱོལ་སོང་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་ཉིད། མི་རྟག་པའི་གཏམ་ལས། བདག་བཞིན་ཁྱེད་ཀྱང་འཆི་འགྱུར་ཞེས། །མི་རྟག་གདམས་ངག་འདི་འདྲ་ལ། །ཐེ་ཚོམ་ཡང་ནི་མི་འཚལ་བ། །ཀྱི་ཧུད་བདག་ནི་བྱོལ་སོང་བཞིན། །ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་བཞི་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་འཁོར་བ་ལས་རྒལ་བར་འདོད་པས་མི་རྟག་པ་བསམ་པའི་ཚུལ་ནི། ད་ནི་མཇུག་བསྡུ་བས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཁོར་བ་ལས་བློ་མ་ལོག་གི་བར་དུ་བསྒོམ་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་བསྐུལ་མ་ཆེན་པོར་བསྟན་པ། འདིར་ནི་ཉེས་པའི་ཆུ་གཏེར་བརྒལ་འདོད་ཅིང་། །ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྨད་བྱུང་བསྒྲུབ་འདོད་པས། །ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འཆི་བ་བསམ། །ཉིན་མཚན་ཀུན་དུ་མི་རྟག་འབའ་ཞིག་བསྒོམ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ངེས་འབྱུང་སྐྱོ་ཤས་བསྐྱེད། །འདི་ལྟར་འགྲོ་བ་དང་། འདུག་པ་དང་། ཟབ་དང་། ཉལ་བ་དང་། ལྡང་བ་དང་། འཆག་པ་དང་། གཏམ་སྨྲ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཚོགས་མཐོང་བ་དང་། གྲོང་དང་། ལྗོངས་དང་། དགོན་པ་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམ་ཏེ། གང་ཅི་མཐོང་ཞིང་ཐོས་ལ་དྲན་ཡང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན། མི་རྟག་པའི་དཔེ། མི་རྟག་པའི་བསྐུལ་མར་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཉིན་མཚན་ཀུན་དུ་བདག་གིས་ནི། །འདི་ཉིད་འབའ་ཞིག་བསམ་པར་རིགས། །ཞེས་སོ། །མ་བསམས་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ན། ཚེ་འདིའི་དབང་ཁོ་ནར་སོང་ནས། ཁེ་དང་། གྲགས་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་། སྡང་བ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། གསོག་འཇོག་དང་། སྒྱིད་ལུག་དང་། རྩོད་པ་དང་། རེས་འགའ་བའི་ཆོས་ལས་མི་འབྱུང་ལ། དེས་ནི་མྱུར་དུ་འཁོར་བ་ལས་མི་ཐར་ཏེ། ཐ་མལ་གྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལའང་རེས་འགའི་དལ་ཁོམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་ན། ཐར་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། བརྩོན་ལ་རྒྱུན་རིང་བས་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་ལ་འབད་དགོས་སོ། འདི་ལྟར་མར་མེ་མཛད་དང་། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་དང་བདག་ཅག་

p. 147

གཉིས་དང་པོར་སེམས་ཅན་དུ་མཉམ་ཡང་། ཁོང་བརྩོན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་སངས་རྒྱས། བདག་ད་དུང་འཁོར་བར་འཁྱམས། སྔོན་སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་བྱོན་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བདག་ཅག་གསོ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར། རང་གི་ལས་ཀྱིས་འཁོར་བ་མཐའ་མེད་དུ་འཁྱམས་པའི་ཚུལ་བསམ་ལ། ད་རེས་ཀྱི་ཚེ་འདིས་ཐར་པའི་ལམ་སྣ་ཟིན་པར་བྱ་དགོས། ཚེ་འདིའང་དར་ཅིག་ཡུད་ཙམ་གཡར་པོ་འདྲ་བས་མི་རྟག་པ་བསམས་ལ་སྙིང་ནས་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ལ་འབད་དགོས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེང་ནས་བརྩོན་པར་མ་བྱས་ན། །འོག་ནས་འོག་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕན་མཛད་པའི། །སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་འདས་གྱུར་ཀྱང་། །བདག་ནི་རང་གི་ཉེས་པས་དེའི། །གསོ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་གྱུར་ཏོ། །ད་དུང་དེ་བཞིན་བདག་བྱེད་ན། །ཡང་ནས་ཡང་དུ་དེ་བཞིན་ཏེ། །ངན་འགྲོར་ན་དང་འཆི་བ་དང་། །གཅད་དང་གཤགས་སོགས་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོས་ཆར་ཕབ་ཀྱང་། །ས་བོན་མི་རུང་མི་འཁྲུངས་ལྟར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བྱོན་གྱུར་ཀྱང་། །སྐལ་བ་མེད་པས་བཟང་མི་མྱོང་། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཉིན་མཚན་དུ་མི་རྟག་ཅིང་འཆི་བ་འབའ་ཞིག་བསྒོམས་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་ཀྱང་རེ་ཞིག་བསྡུ་ན། དེས་ནི་འདི་ཕྱིར་ཕན་བདེའི་ཆོས་འགྲུབ་ཅིང་། །བརྩོན་འགྲུས་དྲག་པོས་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། །ཚེ་འདི་བློས་ཐོངས་བདག་འཛིན་འཁྲུལ་པ་འཇིག །མདོར་ན་ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ། །ཉེས་ཀུན་མཐར་འབྱིན་ཐར་པ་དམ་པའི་རྒྱུ། །ཆོས་ཀུན་རྩ་བ་མི་རྟག་བློ་སྣ་བསྟུངས། །ཞེས་པ་སྟེ། འཆི་ངེས། ད་ལྟ་རང་འཆི་ངེས། སང་དུའང་བསྡད་ལོང་ཨེ་འབྱུང་ཆ་མེད་སྙམ་དུ་དུང་དུང་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ན། ཆོས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་མེ་ལྟར་འབར་བ་ཡང་ངང་གིས་འབྱུང་བས། འདི་དང་ཕྱི་མར་ཕན་པའི་ལམ་སྣ་ཟིན་པ་དང་། ཚེ་འདིའི་སྣང་བ་ལ་རྟག་མི་ཐུབ་པར་མཐོང་བས་བློ་མི་ཆགས་པ་དང་། རྩོད་པ་

p. 148

དང་། འཐབ་པ་དང་། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། ཁྲོ་བ་དང་། གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་། འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངང་གིས་གཏོང་ཞིང་། ང་རྒྱལ་དང་ང་བདག་ཏུ་འཛིན་ལོང་མེད་པའི་བསམ་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བས་ཀུན་དང་། མཐུན་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ནོར་དང་། འཁོར་དང་། གཉེན་འདུན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་རྟག་པར་ཤེས་པས་དེ་དག་ལ་ཆགས་ཞེན་མི་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་དག་ལ་གཞན་གྱི་གནོད་པའམ། ཕན་པའམ། བདེ་སྡུག་ཅི་བྱུང་ཡང་ཆགས་སྡང་མི་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་དག་ཤིའམ། བྲལ་ལམ། མེད་ཀྱང་མི་དགའ་བའི་མྱ་ངན་མི་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་དང་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་བསྡད་ཀྱང་ཆགས་པ་དང་ཞེན་པའི་ལས་མི་སོག་ཅིང་། འཐད་པ་དང་། མི་འཐད་པའི་རྐྱེན་ཅི་བྱུང་ཡང་ཆགས་སྡང་དང་ཞེན་འཛིན་རང་མཚན་པ་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ཉིན་མཚན་ཀུན་དུ་དགེ་བས་འདའ་ཞིང་ཆོས་ལམ་དུ་འགྲོ་བས་སྡོམ་པ་དང་དཀའ་ཐུབ་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཉེས་ལྟུང་གིས་མི་གོས་པ་དང་། ལམ་གྱི་ཆོས་སྤྱོད་ལ་བརྩོན་པས་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ལམ་བརྒྱགས་གསོག་པ་དང་། ཀུན་སྤྱོད་སྡིག་དང་མ་འདྲེས་པས་བྱ་བ་གང་ལའང་འགྱོད་པ་མེད་པ་དང་། དད་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། ངེས་འབྱུང་ཁྱད་པར་ཅན་གསར་དུ་སྐྱེ་ཞིང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགོངས་པ་དང་། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པས་གླགས་མི་རྙེད་ཅིང་དཀར་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ལྷས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་དང་། བདེ་བར་ཉལ། བདེ་བར་ལྡང་། བདེ་བར་འགྲོ། བདེ་བར་འཆག །བདེ་བར་ལྡན། བདེ་བར་ཚེའི་དུས་བྱས་ཏེ། བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་ཞིང་། བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྲས་དང་བཅས་པ་མཐོང་སྟེ། བདེ་བའི་ཆོས་ཐོས་ཤིང་། བདེ་བའི་ལམ་བསྒོམས་ཏེ། བདེ་ཆེན་གྱི་གླིང་དུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ཇི་སྐད་དུ། འདུལ་བ་ལུང་ལས། ཚངས་སྤྱོད་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་། །ལམ་ནི་ལེགས་པར་གོམས་པ་དག །འཆི་བའི་ཚེ་ན་མྱ་ངན་མེད། །འབར་བའི་ཁྱིམ་

p. 149

ལས་ཐར་བ་བཞིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་ཐོབ་པར་གསུངས་སོ། །སྤྱི་དོན་ལྔ་པ་སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་ནི། ད་ནི་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་དགེ་བ་དེ་དག་འགྲོ་བས་ཐོབ་པར་སྨོན་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཚུལ་སྤྲིན་གྱི་རྔ་སྒྲ་ལས། །ཕན་པའི་གདམས་ངག་ཟབ་ཅིང་སྙན་བསྒྲགས་པས། །འགྲོ་ཀུན་རྣམ་གཡེང་ཉོན་མོངས་རྟག་འཛིན་གྱིས། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དི་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །ཅེས་པ་སྟེ། ཕན་བྱའི་འོད་དཀར་བཀོད་ལེགས་པའི་ཚོགས་རྣམ་པར་སྤེལ་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་འཐོན་པའི་ཆུ་འཛིན་གྱི་ཁ་གླལ་བ། ལྷའི་རྔ་སྒྲ་ལས་ཆེས་ལྷག་པས་སྦྱར་བའི་ཚུལ་འབབ་བ་གང་གིས། སྲིད་པར་དུབ་པའི་འགྲོ་བ་རྟག་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྙོག་པ་མཐའ་དག་རབ་ཏུ་ཞི་ནས། གདོད་མའི་མགོན་པོ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་བརྒྱན་པའི་ཁང་བཟངས་སུ་བདེ་དགའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་དབུགས་ཕྱིན་ཏེ་ངལ་སོས་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་སོ། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་གཡོ་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས། །འདུས་ཀྱང་འབྲལ་བའི་ཆོས་ཏེ་སྙིང་པོ་མེད། །ཚོང་ཁང་འགྲོན་འདྲ་ལམ་མཐུན་གྲོགས་པོ་བཞིན། །མི་རྟག་འགྱེས་ཆོས་ཅན་དུ་རྟོགས་པར་ཤོག །སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་དང་གློག་དང་སྒྱུ་མ་བཞིན། །རི་གཟར་ཆུ་བཞིན་སྐྱེས་བུའི་ཚེ་འགྲོ་སྟེ། །མི་རྟག་མི་བརྟན་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དུ། །དེ་རིང་ཉིད་ནས་ངེས་པར་རྟོགས་པར་ཤོག །གནས་དང་ཡུལ་དང་འབྱོར་པའི་ཚོགས་མང་པོ། །གྲགས་བཅས་ཆེ་བའི་དཔལ་མངའ་གང་ཡིན་པའང་། །གཡོ་བའི་ཆོས་ཏེ་ནམ་ཡང་ཡིད་བརྟན་མེད། །མཐའ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་རྟོགས་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། ཚེ་མི་རྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པ།

p. 150

གསུམ་པ་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལེའུ་ལ་བཞི་ལས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བཤད་པ། བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པའི་འཐད་པ། སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་སྔོ་བའོ། །སྤྱི་དོན་དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བཤད་པ་ལ་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཚེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་

p. 151

པའི་རྗེས་ལ། འཁོར་བའི་རང་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཚུལ་ཇི་སྐད་བཤད་མ་ཐག་པ། དེ་ལྟར་མི་རྟག་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་ཆོས། །རྣམ་པར་འགྱུར་བས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །སྡུག་བསྔལ་འགྱུར་དང་འདུ་བྱེད་ཉིད་གསུམ་གྱིས། །གྲོང་ཁྱེར་དྲུག་གི་འགྲོ་ཀུན་ཉམ་རེ་ཐག །ཅེས་སྨོས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། སྲིད་པ་འདི་ནི་འགྱུར་བ། སྲིད་པ་འདི་ནི་མི་རྟག་པ། སྲིད་པ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་འདི་གསུམ་གྱིས་འགྲོ་བ་དྲུག་པོ་འདི་དག་རྩེན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོར་བྱིང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སྡུག་བསྔལ་བའི་དཔེ་བཤད་པ་ནི། འདི་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་དཔེ་བཤད་པ། ཇི་ལྟར་མེ་ནང་གཅན་གཟན་མི་རྒོད་ཁྲོད། །རྒྱལ་པོའི་བཙོན་རར་ཆུད་པའི་འགྲོ་བ་ལྟར། །སྡུག་བསྔལ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུད་མས་མནར་བཞིན་དུ། །ད་དུང་ཐར་པའི་སྐབས་མེད་སྐྱོ་བ་འཕེལ། །འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་པའི་ཚོགས་དག་སྡུག་བསྔལ་སྔ་མ་མ་སངས་བཞིན་དུ་ཕྱི་མས་ནོན་བར་གྱུར་ཅིང་། བཟོད་གླགས་མེད་པ་ནི་ཚད་མེད་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་དུ་ནམ་མཁའ་དང་། །ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་། །ཇི་ལྟར་མཐའ་ཡས་དེ་བཞིན་དུ། །སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ཡས་འདོད། །ཅེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་དུས་ཐུང་ཡང་། །བཟོད་དཀའ་ཡུན་རིང་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་པ་དང་། ལས་རྣམ་འབྱེད་ལས། སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་བསིལ་བའི་སྐབས་མེད་པས་མེའི་འོབས་ལྟ་བུའོ། །འཇིགས་ཤིང་ཉམ་ང་བས་གཅན་གཟན་ཁྲོ་བོ་དང་། མི་རྒོད་ཀྱི་ནང་ན་གནས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཐར་བའི་གོ་སྐབས་དཀའ་བས་རྒྱལ་པོའི་ཁྲི་མོན་ལྟ་བུའོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་བས་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ལྟ་བུའོ། །བདེ་འགྲོའི་སྲོག་འཇོམས་པས་དུག་ཧ་ལ་ཧ་ལ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་འདོད་པས་བསླུས་པའི་དཔེ་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟར་

p. 152

སེམས་ཅན་པ་ཐམས་ཅད། །བདེ་ཐོབ་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་འདོད་བློ་ཡོད་ཀྱང་། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་ལ་མངོན་པར་རྒྱུག །མར་མེའི་འོད་ལ་ཕྱེ་མ་ལེབ་བཞིན་དུ། །འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་སྲེད་འཛིན་པས་བསླུས། །དེ་བཞིན་རི་དགས་བུང་བ་ཉ་དང་གླང་། །སྒྲ་དང་དྲི་རོ་རེག་གིས་བསླུ་བ་ལྟར། །འདོད་པའི་ཡུལ་ལྔ་དག་གིས་འགྲོ་བ་བསླུས། །ནམ་ཡང་བདེ་མེད་སྡུག་བསྔལ་གྱུར་ལ་ལྟོས། །དེ་ཡང་བླང་དོར་ལ་རྨོངས་པའི་དབང་གིས་འབྲས་བུ་ལ་བཙན་ཐབས་སུ་འཇུག་པར་འདོད་དེ། རྒྱུ་ལ་བླང་དོར་མ་བྱས་པས་བྲལ་བའམ་ཐོབ་པར་ག་ལ་ནུས། འདི་ལྟར་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་དགེ་བ་ལ་མ་སྤྱད། སྡུག་བསྔལ་འདོར་བར་འདོད་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་མི་དགེ་བ་ནན་གྱིས་ཞུགས་པས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དུག་ལྔའམ་གསུམ་ལ་གཙོ་ཆེར་སྤྱད་པས་ཀུན་འབྱུང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་རྒྱུག་ཅིང་སྤྱོད་ལ། དེའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་མྱོང་ཡང་ད་དུང་བྲེད་མི་ཤེས་པར་དང་དུ་ལེན་པ་ཆད་པས་བཅད་པའི་རྐུན་པོ་ལག་པ་བྲེགས་པ་ཞིག་གིས་ཡང་བརྐུས་ཏེ་མགོ་གཅོད་པའི་ཆད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྡུག་བསྔལ་འདོར་འདོད་སེམས་ཡོད་ཀྱང་། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་རྒྱུག །བདེ་བ་འདོད་ཀྱང་གཏི་མུག་པས། །རང་གི་བདེ་བ་དགྲ་ལྟར་འཇོམས། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་འཇོམས་ན། འདོད་པའི་ཡུལ་ལྔ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པའི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་མཐུ་རྒྱས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དུ་འཇུག་པ་ནི། ཕྱེ་མ་ལེབ་མར་མེའི་འོད་ཀྱི་གཟུགས་འདོད་ནས་ཕྱིན་པས་ཚིག་པ་དང་། རི་དྭགས་གླིང་བུའི་སྒྲ་ལ་ཉན་པས་བསད་པ་དང་། བུང་བ་སྦྲང་རྩིའི་འབྱུང་གནས་མེ་ཏོག་ལ་འཇིབས་པས་འབྱར་བའམ། ཁ་ཟུམ་ནས་ཤི་བ་དང་། ཉ་ཉ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྕགས་ཀྱུའི་རྩེའི་ཟས་ཀྱི་རོས་བསླུས་ཏེ་བསད་པ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་བསིལ་བའི་རེག་བྱ་འདོད་ནས་མཚོར་ཞུགས་པས་ཤི་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དོ་ཧ་མཛོད་ཀྱི་གླུ་ལས། སྲིད་པའི་ཕྱག་རྒྱས་

p. 153

འགྲོ་བ་མ་ལུས་བསླུས། །ཞེས་པ་དང་། ཀྱེ་ཧོ་རྨོངས་རྣམས་མདའ་སྣུན་གྱིས་སྨྲས་པ། །ཉ་དང་ཕྱེ་ལེབ་གླང་ཆེན་བུང་བ་དང་། །འདིར་ནི་རི་དྭགས་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱོས། །ཞེས་སོ། ཡུལ་ལྔ་པོ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་ཞིང་དེའི་དབང་གིས་འཁོར་བ་མཐའ་མེད་པར་འཁྱམས་པ་འདི་ནི་དུག་ལས་ཀྱང་འཇིགས་པར་གསུངས་ཏེ། སློབ་སྤྲིང་ལས། ཡུལ་དང་དུག་མཚུངས་དང་པོ་མྱོང་བ་ཙམ་ན་བདེ། །ཡུལ་དང་དུག་མཚུངས་རྣམ་སྨིན་རྩུབ་པས་མི་བཟད་ལྡན། །ཡུལ་དང་དུག་མཚུངས་གཏི་མུག་མུན་པས་ཐིབས་པོར་བྱེད། །ཡུལ་དང་དུག་མཚུངས་ཤུགས་བཟློག་དཀའ་ཞིང་གཡོ་བ་ཡིན། །ཡུལ་དང་དུག་རྣམས་བློ་ཡིས་ངེས་པར་བརྟགས་བྱས་ན། །ཉེས་ན་དུག་སླ་མི་བཟད་རང་བཞིན་ཡུལ་རྣམས་མིན། །དུག་ནི་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་དུག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཟད། །ཡུལ་ནི་ཚེ་རབས་གཞན་དུའང་དུག་ཏུ་འགྱུར་བར་བྱེད། །དུག་ནི་དུག་དང་བསྲེས་ན་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར། །གསང་སྔགས་མཆོག་དང་དུག་སེལ་སྨན་གྱིས་གསོ་བར་རུང་། །དུག་ནི་ཐབས་ལྡན་སྤྱད་ན་མི་ལ་ཕན་འགྱུར་གྱིས། །དུག་ཆེན་ཡུལ་ནི་ནམ་ཡང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་རིགས་དྲུག་ཏུ་བརྒྱུད་མར་མནར་ཚུལ་ནི། སྲིད་པ་འདི་དག་ཕན་ཚུན་འཁོར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བ། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་དམྱལ་བ་ཡི་དགས་མི། །བྱོལ་སོང་རིགས་དྲུག་ཟོ་ཆུན་རྒྱུད་མོ་བཞིན། །གཅིག་ནས་གཅིག་བརྒྱུད་སྡུག་བསྔལ་ཕ་མཐའ་ཡས། །ཇི་སྐད་དུ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ལམ་གསུམ་ཐོག་མཐའ་དབུས་མེད་པར། །འཁོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མགལ་མེ་ཡི། །འཁོར་ལོ་ལྟ་བུར་ཕན་ཚུན་དུ། །རྒྱུ་ཅན་འདི་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་དགྲ་ཟུན་མ་ངེས་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་འཁོར་བ་ན་འཁོར་དུས་ཀྱི། ཚེ་རབས་བགྲངས་ཚེ་སེམས་ཅན་རེ་རེས་ཀྱང་། །མཛའ་བཤེས་དགྲ་དང་བར་མའི་ཁུར་ཁྱེར་ནས། །བདེ་སྡུག་ཕན་གནོད་སྦྱིན་པ་གྲངས་མཐའ་ཡས། །ཕ་ཉིད་མར་གྱུར་མ་ཉིད་སྲིང་མོ་ཉིད། །དེ་ཉིད་བུར་གྱུར་ངེས་པ་མ་མཆིས་ཤིང་། །

p. 154

མཛའ་བོ་དགྲར་གྱུར་པ་ཡང་ཐུག་པ་མེད། །འདི་ལྟར་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཚེ་རབས་སུ་སེམས་ཅན་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཤིང་། དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེའི་ཕ་དང་མ་དང་མཛའ་བཤེས་བྱས་པའི་གྲངས་གཞལ་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། དེས་པ་འདོད་པས་ཕོངས་དང་འཆི་བ་དང་། །ན་དང་རྒ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་ཡི། །འབྱུང་གནས་འཁོར་བ་ལ་ནི་སྐྱོ་མཛོད་ཅིང་། །དེ་ཡི་ཉེས་པའི་ཤས་ཀྱང་མཁྱེན་པར་མཛོད། །ཕ་ནི་བུ་ཉིད་མ་ནི་ཆུང་མ་ཉིད། །སྐྱེ་བོ་དགྲར་གྱུར་པ་ཡང་བཤེས་ཉིད་དག །བཟློག་པ་ཉིད་དུ་མཆིས་པས་དེ་སླད་དུ། །འཁོར་བ་དག་ན་ངེས་པ་འགའ་མ་མཆིས། །ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་སྐྱེ་བ་གྲངས་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚུལ་ནི། གཞན་ཡང་། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྔ་ཕྱིའི་ལས་བསམས་ན། སྐྱོ་བ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་བ་འཕེལ། །རང་ཉིད་གྲོག་སྦུར་གྱུར་པའི་ལུས་རྣམས་ཀུན། །གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ཏེ་ཕུང་པོར་བྱར་ཡོད་ན། །ལྷུན་པོ་རིན་ཆེན་བཞི་པས་ཆེས་མཐོ་ཞིང་། །ངུས་པའི་མཆི་མ་རྒྱ་མཚོ་བཞི་བས་ལྷག །སེམས་དམྱལ་ཡི་དགས་གྱུར་ཚེ་འཐུངས་གྱུར་པའི། །ཟངས་ཞུན་རྣག་ཁྲག་མི་གཙང་ཁུ་བ་རྣམས། །ཕྱོགས་མཐའ་གཏུགས་པའི་ཆུ་ཀླུང་ཆར་མི་ཕོད། །དེ་བཞིན་གཞན་རྣམས་དཔག་ཡས་ནམ་མཁའ་འདྲ། །འདོད་ཕྱིར་མགོ་དང་ཡན་ལག་བཅད་པའི་གྲངས། །འཇིག་རྟེན་རྡུལ་ཕྲན་སྙེད་ཀྱིས་ཆར་མི་ཕོད། །ཇི་སྐད་དུ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། དགེ་སློང་དག་སྲིད་པའི་ཁམས་ལ་སྐྱོ་བར་གྱིས་ཤིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བ་གང་གི་ཚེ། གྲོག་སྦུར་དུ་སྐྱེས་ཏེ་དོར་བའི་ལུས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ཏེ་ཕུང་པོར་བྱས་ན་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་བས་ཀྱང་ཆེས་ཐོམ་ཞིང་། ངུས་པའི་མཆི་མའང་རྒྱ་མཚོ་བཞིའི་ཆུ་ལས་ལྷག་གོ །དམྱལ་བ་དང་ཡི་དྭགས་སུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ལན་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞིག་འཐུངས་པའི་ཟངས་ཞུན་ཁོལ་མ་དང་། ཁྲག་དང་། ཆུ་སེར་དང་། རྣག་དང་། ངར་སྣབས་ཀྱང་འདི་ལྟར་གླིང་བཞིའི་ནང་ནས་རྒྱ་

p. 155

མཚོར་འབབ་པའི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་བཞི་བས་མང་ཞིང་། འདོད་པ་དག་གི་ཕྱིར་མགོ་དང་། མིག་དང་། ཡན་ལག་དང་། ཉིང་ལག་བཅད་པའང་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན། ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་གི་རྡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྙེད་ལས་འདས་པའི་གྲངས་དང་མཉམ་པར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་པ་དང་། བཤེས་སྤྲིང་དུ། རེ་རེས་རྒྱ་མཚོ་བཞི་བས་ལྷག་པ་ཡི། །འོ་མ་འཐུངས་ཏེ་ད་དུང་སོ་སོ་ཡི། །སྐྱེ་བོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་འཁོར་བ་པས། །དེ་བས་ཆེས་མང་སྙེད་ཅིག་བཏུང་འཚལ་ལོ། །རེ་རེའི་བདག་ཉིད་རུས་པའི་ཕུང་པོ་ནི། །ལྷུན་པོ་མཉམ་པ་སྙེད་ཅིག་འདས་གྱུར་ཏེ། །མ་ཡི་ཐུག་མཐའ་རྒྱ་ཤུག་ཚི་གུ་ཙམ། །རིལ་བུར་བགྲངས་ཀྱང་ས་ཡིས་ལྡང་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །བདུན་པ་ཚངས་སོགས་བདེ་འབྲས་ཐོབ་ཀྱང་མཐར་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚུལ་ནི། གཞན་ཡང་འཁོར་བ་ན་སྤྱོད་པ་དེའི་ཚེ། བྱོལ་སོང་གྲུལ་བུམ་གནོད་སྦྱིན་ལྟོ་འཕྱེ་སོགས། །འགྲོ་བའི་ཁམས་གྱུར་བདེ་སྡུག་གྲངས་མེད་མྱོང་། །ཚངས་དང་བརྒྱ་བྱིན་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་དང་། །ས་གཞི་རིན་ཆེན་བདུན་གྱིས་ལེགས་སྐྱོང་བའི། །མི་དབང་དཔལ་སྡེ་ཕུན་ཚོགས་དེ་ཐོབ་ཀྱང་། །ངན་འགྲོར་ལྟུང་བས་ཆེས་ཆེར་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཡང་འདི་ལྟར་འཁོར་བ་ན་བརྒྱུད་པ་དེའི་ཚེ་ས་དང་། ཆུ་དང་། རི་དང་། གླིང་དང་། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུའང་མ་ཕྱིན་པ་མེད་ཅིང་། ལྷ་དང་ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། གྲུལ་བུམ་དང་། ལུས་སྲུལ་པོ་དང་། ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཡང་ལན་གྲངས་མེད་པ་བྱས་ཏེ། དེ་དག་གི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་མྱོང་བ་མེད་ལ། སླར་ཡང་ངན་སོང་དུ་འཁོར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་བའི་གནས་ཏེ། སློབ་སྤྲིང་དུ། འགྲོ་བར་ལན་བརྒྱར་མ་སོང་འགྲོ་དེ་གང་ཞིག་ཡོད། །སྔོན་ཆད་ལན་མང་མ་མྱོང་བདེ་བ་དེ་གང་ཞིག །རྔ་ཡབ་དཀར་མཛེས་ལྟ་བུའི་དཔལ་གང་མ་ཐོབ་པ། །དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཡོད་ན་འོན་ཀྱང་འདོད་ཆགས་འཕེལ། །གང་གི་གླིང་བར་མ་གནས་ཆུ་བོ་དེ་

p. 156

ཡོད་མིན། །ཡུལ་ཕྱོགས་གང་དུ་གནས་མ་བཅས་པའི་གནས་དེ་མེད། །གང་དུ་མ་སོན་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་དེའང་ཡོད་མ་ཡིན། །འོན་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དགང་དཀའ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད། །སྔོན་ཆད་ལན་མང་མ་མྱོང་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡོད་མིན། །འགྲོ་བར་གང་གིས་ཚིམ་གྱུར་འདོད་པ་དེ་དག་མེད། །གང་གི་ལྟོར་མ་ཉལ་བའི་སེམས་ཅན་དེ་མེད་ན། །འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འཁོར་བ་ཅན་ལ་ཆགས་བྲལ་མེད། །སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་འགྲོ་བ་རྒྱ་ཆེན་འདིར། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་ལན་མང་འགྲེ་ལྡོག་པས། །འགྲོ་བར་གཉེན་མ་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བོ་དེ་གང་མེད། །ཅེས་སོ། །བརྒྱད་པ་འགྱུར་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་འཁོར་བར་ཁ་བརྒྱུད་པ་ན་སྐྱོ་བར་བྱ་བ་གཞན་ཡང་བསམ་པར་འོས་པ་ནི། ཚེ་འདིར་འབྱོར་པ་མཐའ་ཡས་ཉམས་དགའ་བ། །མཐོན་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ཚེ་འཕོས་ནས། །དབུལ་བས་ཉམ་ཐག་ཡང་བྲན་ཉིད་གྱུར་པ། །རྨི་ལམ་འབྱོར་པ་གཉིད་སད་མེད་པ་བཞིན། །བདེ་སྡུག་མི་རྟག་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། །ཤིན་ཏུ་བསམས་ན་ཆེས་ཆེར་སྐྱོ་བ་འཕེལ། །དེ་བས་གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས། །འཁོར་བའི་བདེ་ལ་ཆགས་མེད་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབས། །ཞེས་འདོམས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ལྷའི་དབང་པོ་དང་། ཚངས་པ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དང་། མི་དང་བཅས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ཡང་། སྔོན་གྱི་ལས་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་དེ་ཟད་པ་ཚངས་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་། ལྷ་དང་། མི་ཕལ་པ་ནས་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་བར་བསམ་གཏན་གྱི་ལྷ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་ཡང་འཆི་འཕོ་ཞིང་ངན་སོང་ལ་སོགས་པར་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་མཐུས་བདེ་སྡུག་དུ་མ་མྱོང་དགོས་ཏེ། མདོ་སྡེ་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ལས། གང་གི་ཚེ་ན་དགའ་ལྡན་གནས་མཆོག་ནས། །འདྲེན་པ་སེང་གེའི་སྐྱེས་བུ་འཆི་འཕོ་སྟེ། །ལྷ་རྣམས་དག་ལ་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། །བག་མེད་མཐའ་དག་རྣམ་པར་སྤོངས་ཞེས་སྨྲ། །ལྷ་ཡི་དགའ་

p. 157

བ་རྣམ་མང་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་ལས་དགེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་ན། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱས་པ་གཟོ་བར་གྱིས། །དགེ་བ་བསགས་པ་འདིར་ནི་ཟད་གྱུར་ཏེ། །གང་དུ་མི་བདེའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་གྱུར་ནས། །ངན་སོང་དག་ཏུ་ལྟུང་བར་གྱུར་ཏ་རེ། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་འདི་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་དང་འདུལ་བ་ལུང་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །དེའང་རྨི་ལམ་གྱི་ནོར་དང་ཁང་ཁྱིམ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྷ་དང་མིའི་དབང་པོ་བྱེད་པ་ཞིག་རྨིས་པ་གཉིད་ལས་སད་པ་ན་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བར་འགྱུར་བ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྨི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན། །དངོས་པོ་གང་དང་གང་སྤྱད་པ། །དེ་དེ་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར། །འདས་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར། ཚེ་རབས་འཕོས་པ་ན་ཡང་འགྱུར་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། བརྒྱ་བྱིན་འཇིག་རྟེན་མཆོད་འོས་གྱུར་ནས་ནི། །ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཕྱིར་ཡང་ས་སྟེང་ལྟུང་། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་ཀྱང་། །འཁོར་བ་དག་ཏུ་ཡང་བྲན་ཉིད་དུ་འགྱུར། །མཐོ་རིས་བུ་མོའི་ནུ་མ་རྐེད་པ་ལ། །རེག་པའི་བདེ་བ་ཡུན་རིང་ལོན་ནས་སླར། །དམྱལ་བ་འཐག་གཅོད་དབད་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི། །རེག་པ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་བསྟེན་འཚལ་ལོ། །རྐང་པའི་རེག་པས་ནེམས་པར་བདེ་བཟོད་པ། །ལྷུན་པོའི་སྤོ་ལ་ཡུན་རིང་གནས་ནས་ནི། །སླར་ཡང་མེ་མུར་རོ་མྱགས་རྒྱུ་བ་ཡི། །སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་བོག་མཉམ་བགྱིད་འཚལ་ལོ། །མཐོ་རིས་བུ་མོ་འབྲོངས་ཤིང་དགའ་བ་དང་། །རྣམ་པར་མཛེས་ཚལ་སོན་པ་བརྩེས་ནས་སླར། །འདབ་མ་རལ་གྲི་འདྲ་ཚལ་ནགས་རྣམས་ཀྱིས། །རྐང་ལག་རྣ་བ་སྣ་གཅོད་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དལ་གྱིས་འབབ་པ་ལྷ་ཡི་བུ་མོ་ནི། །གདོང་མཛེས་གསེར་གྱི་པདྨ་ལྡན་ཞུགས་ནས། །སླར་ཡང་དམྱལ་བའི་ཆུ་བོ་རབ་མེད་པར། །ཚ་སྒོ་བཟོད་བརླག་ཆུ་ཚན་འཇུག་འཚལ་ལོ། །ལྷ་ཡུལ་འདོད་བདེ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་དང་། །ཚངས་ཉིད་ཆགས་བྲལ་བདེ་བ་ཐོབ་ནས་སླར། །མནར་མེད་མེ་ཡི་བུད་ཤིང་གྱུར་པ་ཡིས། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་མི་འཆད་

p. 158

པར་བསྟེན་འཚལ་ལོ། །ཉི་མ་ཟླ་བ་ཉིད་ཐོབ་རང་ལུས་ཀྱི། །འོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་སྣང་བྱས་ཏེ། །སླར་ཡང་མུན་ནག་སྨག་ཏུ་ཕྱིན་གྱུར་ནས། །རང་གི་ལག་པ་བརྐྱང་པའང་མཐོང་མི་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ནོངས་པར་འགྱུར་འཚལ་བསོད་ནམས་ནི། །རྣམ་གསུམ་མར་མེའི་སྣང་བ་རབ་བཞེས་ཤིག །གཅིག་ཏུ་ཉི་མ་ཟླ་བས་མི་བརྫི་བའི། །མུན་ནག་མཐའ་ཡས་ནང་དུ་འཇུག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའོ། ཁམས་གསུམ་ནི། སྣང་བ་དང་། ཕྱེད་སྣང་བ་དང་། མི་སྣང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་སྟེ། རགས་པ་དང་། དངས་པ་དང་། མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན། འདི་དག་གི་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ལ་མ་ཆགས་བར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབས་ཤིག་ཅེས་འདོམས་ཏེ། དེའང་དགེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་དལ་ཁོམ་མེད་པར་བརྩོན་དགོས་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། མགོའམ་གོས་ལ་གློ་བུར་མེ་ཤོར་ན། །དེ་དག་ཕྱིར་ཟློག་བགྱི་བ་བཏང་ནས་ཀྱང་། །ཡང་སྲིད་མེད་པར་བགྱི་སླད་འབད་འཚལ་ཏེ། །དེ་བས་ཆེས་མཆོག་དགོས་པ་གཞན་མ་མཆིས། །ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། འཁྲུལ་གཞི། འཁྲུལ་ཚུལ། དབྱེ་བ་གསུམ་གྱི། འཁྲུལ་གཞི་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་ཁམས་གསུམ་འཁྲུལ་བའི་རྟེན་དུ་བསྟན་པ་ནི། དེའང་སྡུག་བསྔལ་གང་ཅི་ཡོད་པ་དག་གི་རྟེན་གཞི་ནི་ནང་གི་ཁམས་གསུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་འདོད་གཟུགས་གཟུགས་མེད་དེ། །སྣང་དང་ཕྱེད་སྣང་མི་སྣང་གྲོང་ཁྱེར་ན། །སྡུག་བསྔལ་འགྱུར་དང་འདུ་བྱེད་གསུམ་གྱིས་གདུངས། །སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་མཆེད་པ་ཡིས། །ཡུལ་རྣམས་བདེ་སྡུག་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་མི་འཆད། །དེ་ལ་ལུས་ནི་རགས་པའི་དངོས་པོ་འདུས་པའི་ཕྱིར་སྣང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ངག་ནི་བྲག་ཅ་ལྟར་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བས་ཕྱེད་སྣང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཡིད་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་སྣང་བ་གྲོང་ཁྱེར་ཏེ། འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང། གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བཏགས་སོ། །གང་ལས་

p. 159

ན། དགོངས་འདུས་ལས། ལུས་རགས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། ངག་ཕྲ་བ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཆེས་ཕྲ་བ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར་དེ་གསུམ་ན་ཁྱེའུ་སྣང་བ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གནས་སོ་ཞེས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་སྒོ་གསུམ་པོའི་སྟེང་དུ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་གདུང་བ་ཡང་། ཀུན་ནས་རྟོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤར་ཏེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ཞིང་མྱོང་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཤར་ན་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡུལ་ལ་རྣམ་ཤེས་དྲུག་དབང་པོའི་སྒོ་སོ་སོ་ལས་འཐོན་ཏེ། ཡུལ་འཛིན་པས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བར་མ་གསུམ་གང་རུང་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ལ་ཞེན་ཏོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སོ་སོར་ཤར་བའི་ཆ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡུལ་དང་པོར་རགས་པ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་ལམ་སྟེ་རིག་པ་ནི་སེམས་སོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ལ་དཔྱོད་ཅིང་ཆགས་པ་དང་། སྡང་བ་དང་། གཏི་མུག་གསུམ་གང་རུང་དུ་རྒྱུན་མཐུད་པའི་སེམས་བྱུང་ལ་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་སྐབས་འདི་བརྗོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས། དེ་ལ་ཡུལ་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དང་པོར་རྟོག་པ་ནི་སེམས་སོ། །ཕྱི་ནས་དེའི་ཁྱད་པར་ལ་དཔྱོད་པ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་ཡིད་དོ། །འདི་གསུམ་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ། ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་སོ་ཞེས་སོ། །དེའང་སེམས་ཡོད་པས་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་མཚུངས་ལྡན་ཏེ་གྲོགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སེམས་ཀྱི་ཀུན་འགྲོར་ཡོད་ལ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལའང་སེམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་ཞིང་གྲོགས་ཅན་གྱི་ཚུལ་དུ་སེམས་བྱུང་གི་ཀུན་འགྲོར་ཡང་གནས་ཏེ། ཡུལ་རིག་པས་འཇལ་བ་ན་དང་པོར་སྤྱིའམ་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ཞེས་པ་དང་། དེ་ནས་ཆ་ཤས་བྱེ་བྲག་འཇལ་བས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་ཐ་སྙད་སོ་སོར་བཏགས་ཀྱང་། དོན་ལ་ཡུལ་རིག་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་གཞན་མེད་དེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། གང་གི་སེམས་མཐོང་འགྱུར་ཞེ་ན། །ཐ་སྙད་དུ་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ། །སེམས་བྱུང་

p. 160

མེད་པར་སེམས་མི་འབྱུང་། །དོན་མེད་ལྷན་ཅིག་མི་འདོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་དང་། གནས་ལུགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཚེ་ཡུལ་རིག་པས་སྣང་ཡུལ་སོ་སོར་འཇལ་ཡང་སེམས་ཡིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་མི་སྟེ། གཟུང་བ་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་ཤེས་པས་གཉིས་སྣང་དུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་བསྟོད་པ་ལས། འགྲོ་བས་སེམས་ཡིད་རྣམ་ཤེས་སུ། །གཟུང་འཛིན་གོམས་པས་རྣམ་བརྟགས་པ། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེ་མེད་ཕྱིར། །དོན་མཐོང་བློ་ནི་ཡེ་ཤེས་མཆོག །ཅེས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡང་བྲལ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་ཀྱང་མི་འདོར་པ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཕྱི་རོལ་ན་ཅི་ཤར་བ་དེ་དང་འདྲ་རུང་བློས་རིག་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་འདྲ་བའི་བློས་བསྐྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་ཤེས་དུས་དང་པོར་འདིའོ་ཞེས་རིག་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ལ་དཔྱོད་པས་རྒྱུན་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ཅེས་བྱའོ། །དེའང་ཡུལ་སྣང་ལ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་གིས་ཝལ་གྱིས་སྒོ་སོ་སོ་ལ་ཐོན་ནས་དཔྱོད་དུས། བདེ་བར་ཞེན་ན་འདོད་ཆགས་དང་། སྡུག་བསྔལ་དུ་ཞེན་ན་ཞེ་སྡང་དང་། བདེ་སྡུག་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་འདིའོ་ཞེས་ཞེན་ན་གཏི་མུག་སྟེ། དཔེར་ན་སྔོན་འདྲིས་པའི་བཟང་མོ་མཐོང་བ་དང་། བདག་ཕམ་པར་བྱས་པའི་དགྲ་བོ་མཐོང་བ་དང་། རྩིག་པ་དང་། ཆུ་དང་། ལམ་པོ་ཆེ་དང་། ལྗོན་ཤིང་དང་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་རྣམས་དགའ་གདུང་མེད་པར་མཐོང་དུས་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། འདུལ་བ་ལུང་ལས། སྐྱེ་བོ་མཛའ་བ་མཐོང་ན་ཆགས་པ་དང་། །གནོད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ལ་སྡང་བའི་བློ། །བར་མ་རྣམས་ལ་གཏི་མུག་རྣམ་འཕེལ་བས། ཁྱོད་ཀྱི་

p. 161

དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་བསྡམ་པར་གྱིས། །ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་འཁྲུལ་པའི་གཞི་མར་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་དེ་དག་གི་འཆར་གཞི་དང་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིད་དང་སྒོ་ལྔའི་ཤེས། །རིམ་བཞིན་མཆེད་པ་མཆེད་པའི་རིམ་པ་ཡིན། །དེ་ལས་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་འབྱུང་། །རྩ་བ་མ་རིག་གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པ་ཅན། །ཡུལ་དང་དོན་དང་སེམས་སུ་བག་ཆགས་པས། །ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པས་འཁོར་བ་གྲུབ། །དེ་ལ་ཆ་ཤས་རྣམ་པར་དབྱེ་ན། ཡུལ་སོ་སོ་ལ་འཆར་བའི་ཤེས་པ་དག་གི་རང་དུས་ན། སལ་གྱིས་རྣམ་དབྱེ་མེད་པར་རིག་པ་གང་ཡིན་པའི་སེམས་ལ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་དེར་འཛིན་པའི་བློ་ཞིབ་ཚགས་དང་ཆེ་ལོང་ལ་སོགས་པས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་ཡིད་ཡིན་ཏེ། འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། སེམས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས། །ངར་འཛིན་པ་ནི་ཡིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། མིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་མཐོང་བའི་མཐོང་ཆ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲ་དང་། སྣ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲི་དང་། ལྕེ་ལ་བརྟེན་ནས་རོ་དང་། ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་རེག་བྱ་རེག་པའི་ཤེས་པའི་ཆ་ནི་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་ལྔའོ། །སྔ་མའི་ཆ་ལས་ཕྱི་མའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། དེ་དག་གི་ཡུལ་དང་ཤེས་པ་རྐྱེན་རྣམས་ཡོད་པར་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ན་མང་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་ལ་སོ་སོའི་ཆ་མི་འདོར་བས་ན་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་ལས་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་བརྟེན་པ་ལྟར་འཆར་བ་ཉིད་དང་། སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་གཉིས་འདུས་པའི་ཚེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཚོར་ཞིང་རིག་པའི་ཆ་ནས་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། མདོར་བསྡུ་ན། ཡུལ། དབང་པོ།

p. 162

ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུམ་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དུག་གསུམ་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་དགེ་བའོ། །བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་དུག་གསུམ་དང་བྲལ་བར་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགེ་བ་ཆེན་པོའོ། །ལམ་ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེས་མ་ཟིན་པའི་དགེ་བ་བཅུ་ལྟ་བུ་ནི་དགེ་བ་དམན་པ་སྟེ། གཏི་མུག་ག་ིས་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་བདེ་འབྲས་བསྐྱེད་ནས་ཟད་པར་འགྱུར་བས་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་གྱིས་ཟིན་ཕན་ཆད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དུག་གསུམ་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་མི་དགེ་བས་ནི་ངན་འགྲོ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཅི་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་བྱེད་ལ། བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བའི་དཔལ་འཛིན་ཅིང་། ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བས་ནི་གནས་སྐབས་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། མཐར་ཐུག་ངེས་པར་ལེགས་པ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུ་བྱེད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དག །དེས་བསྐྱེད་ལས་ནི་མི་དགེ་བ། །མ་ཆགས་མི་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །དེས་བསྐྱེད་ལས་དེ་དགེ་བ་ཡིན། །མི་དགེ་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །དེ་བཞིན་ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དོ། །དགེ་ལས་བདེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང་། །སྐྱེ་བ་ཀུན་དུ་བདེ་བ་དག །ཅེས་སོ། །དེའང་ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་བའི་དངོས་པོ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ལ་གཞན་ནོ་ཞེས་གཟུང་བས་ཡུལ་དུ་བག་ཆགས་ཏེ་དག་མ་དག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་ཞིང་འཁྲུལ་པའི་གནས་སུ་གྱུར། ལུས་འབྱུང་བ་ལས་བསྐྱེད་པ་ཡང་ནང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དོན་དུ་བག་ཆགས་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དེས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆ་འཛིན་པས་འཁྲུལ་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་བ་ལ་ངོ་བོ་སྟོང་། རང་བཞིན་གསལ། གདངས་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་སྒོ་མ་འགགས་པ་ལ་གཟུང་འཛིན་རང་

p. 163

མཚན་དུ་ཞེན་པས་རིག་པ་སེམས་སུ་བག་ཆགས་ཏེ་དུག་ལྔ་དུག་གསུམ་དུ་འཆར་ཞིང་། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་ང་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པས་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་གཟུགས་བརྙན་ནམ་རྨི་ལམ་ཁུང་ངམ་སྐྲ་ཤད་འཛག་པ་ལྟར་མེད་ལ་སྣང་བ་བདེན་བདེན་འདྲ་བ་འདི་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་འཛིན་བྱེད་ང་དང་། གཟུང་ཡུལ་ང་ཡིར་འཛིན་པ་སྟེ་ཁང་ཁྱིམ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློ་བཞིན་ནོ། །འཁྲུལ་ཚུལ་ལ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་རང་ངོ་ཤེས་མ་ཤེས་ཀྱིས་འཁྲུལ་གྲོལ་དུ་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་འཁྲུལ་གཞི་དང་འཁྲུལ་ཚུལ་རྒྱས་པར་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར། སེམས་ཉིད་འགྱུར་མེད་ཡོངས་གྲུབ་ཆོས་སྐུ་ཡང་། །མ་རིག་འཛིན་པས་ཀུན་བརྟགས་གོམས་པ་ཡིས། །མ་དག་གཞན་དབང་ལྟར་སྣང་འཁྲུལ་པ་ཅན། །ཡུལ་དོན་བདག་གཞན་གཉིས་སྣང་གཉིས་སུ་གཟུང་། །དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དཔག་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ནམ་ཞིག་འགྱུར་མེད་སེམས་ཉིད་དོན་རྟོགས་ནས། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཡོངས་གྲུབ་ལམ་བསྒོམས་པས། །དག་པ་གཞན་དབང་ཞིང་དུ་ལེགས་སོན་ཏེ། །སྲིད་པའི་གྲོང་ལས་ངལ་གསོ་བྱེད་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་ལས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཆེན་པོ་གསུམ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །ཀུན་བརྟགས་པ་དེ་ཡང་གཉིས་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཆད་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་པའོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཆད་པ་ནི་གང་གི་ངོར་ཡང་མེད་ལ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་སྟེ། རི་བོང་གི་རྭ་དང་། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེར་ཡང་མ་ཟད་དེ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ངན་པ་དང་། གང་དང་གང་གི་མིང་དང་དོན་ཞེས་བློས་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་སེང་གེ་ཞེས་བཏགས་པའི་མིང་དེ་ཉིད་ལུས་ཀྱི་གནས་ཀུན་དུ་བཙལ་ཡང་མི་རྙེད་པ་དང་། དོན་གྱི་རྣམ་པ་འདི་ཞེས་བཀོད་ཀྱང་བློས་རློམ་པ་ཙམ་ལས་རང་མཚན་བརྗོད་པ་ངག་དང་དྲན་པ་སེམས་ཀྱི་དངོས་ཡུལ་དུ་མེད་དུ་མེའི་སྒྲ་དོན་བཞིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་པའི་ཀུན་བརྟགས་ནི། རེ་ཞིག་འཁྲུལ་ངོ་ན་སྣོད་བཅུད་

p. 164

བདེ་སྡུག་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་འདི་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་དོན་དུ་མ་གྲུབ་ལ་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་ངོར་སྣང་བ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་པའི་ཀུན་བརྟགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཤིས་ལ་མེད་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་ངོར་སྣང་ཞིང་སྒྲོ་བཏགས་པས་ཀུན་བརྟགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་རྣམས་དེ་ནི། །མེད་བཞིན་འཁྲུལ་པའི་བློས་བསྐྱེད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཞན་གྱི་དབང་ལའང་གཉིས་ཏེ། མ་དག་པ་དང་། དག་པ་གཞན་གྱི་དབང་ངོ་། །དེ་ལ་མ་དག་པ་གཞན་གྱི་དབང་ནི། བག་ཆགས་བརྟས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ས་རྡོ་རི་བྲག་ལ་སོགས་པ་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་དག་པ་ལྟར་དབང་པོའི་སྒོ་སོ་སོ་ལ་ཤར་བའི་སྣང་བ་འཁྲུལ་པ་བ་རྣམས་སོ། །དག་པ་གཞན་དབང་ནི། དག་པའི་ཞིང་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་པ་དག་པའི་ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་ཞིང་ཁམས་དང་། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་། དང་བ་འོད་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་ཤར་བའི་སྣང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་འདིར་ཁ་ཅིག་དག་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་ལས་གཞན་དབང་མི་འཐད་དེ་ཐམས་ཅད་རང་གི་སྣང་བ་ཁོ་ནར་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྩོད་པའང་རིགས་པར་མ་མཐོང་སྟེ་འདི་ལྟར། རང་གི་ཤེས་པ་ལས་བག་ཆགས་པའི་ཆ་ནས་རང་དུ་འཇོག་པའང་མ་ཡིནཏེ། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་གྱི་རྣམ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཆགས་ནའང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། ཐམས་ཅད་རང་གི་སྣང་བ་ཁོ་ནར་འདུས་ཞེས་པའང་དཔྱད་དགོས་ཏེ། སེམས་ལ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་འདུས་སམ། སྣང་བ་སེམས་ཡིན་པར་འདུས་གྲང་། དང་པོ་ལྟར་ན་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་དུས་ན་འདུས་པ་དང་མ་འདུས་པའི་དཔྱད་ར་མེད་པས་འདུས་ཞེས་པའང་ཚིག་ཙམ་དུ་བས་ཏེ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཕྱིར་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་འདི་ལ་འཐད་པ་ཅི་ཡོད། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བུད་མེད་ལས་བྱུང་བའི་བུ་ཡང་བུད་

p. 165

མེད་དུ་འགྱུར་ཏེ་བུད་མེད་མ་ཡིན་པ་དང་། ལུས་ལས་བྱུང་བའི་མི་གཙང་བ་ཡང་ལུས་སུ་ཐལ་བ་ལས་མ་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་ན་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སེམས་ལ་སྣང་བས་སེམས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ནའང་། གཟུགས་ཀྱང་མིག་ཤེས་སུ་ཐལ་ཏེ་མིག་ཤེས་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སྔོན་དུ་སངས་རྒྱས་སྣང་བ་ཡང་སེམས་ཅན་དེའི་སེམས་སུ་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན་ནི་སེམས་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཅན་སངས་རྒྱས་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་སེམས་ཅན་སྣང་བས་ཡང་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རིལ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ལ། ཡང་ན་སངས་རྒྱས་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་དུ་ཐལ་བའི་ཉེས་པ་འདི་ནི་ནམ་ཡང་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སེམས་སུ་འདོད་དོ་ཞེ་ནའང་། དངོས་རྒྱུ་དང་དངོས་འབྲས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དགྲ་དང་བདག་གི་ཁོང་ཁྲོའང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དགྲ་མེད་ན་དེས་བསྐྱེད་པའི་ཁྲོ་བ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སེམས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའང་མི་རིགས་ཏེ། རི་མོའི་རྣམ་པའང་རི་མོ་མཁན་དུ་འགྱུར་ཏེ་རི་མོ་མཁན་གྱིས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱ་ིས་རྡོ་རི་བྲག་སེམས་སུ་འདོད་པར་ག་ལ་འཐད། སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་དུ་ཆུག །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་སྐྱེ་བོ་བརྒྱས་བུམ་པ་གཅིག་ལ་བལྟས་དུས་རིལ་གྱིས་མཐོང་བའི་བུམ་པ་དེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་འགྲོ་བ་ཀུན་ཤེས་པ་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ན་གཅིག་སངས་རྒྱས་པ་ན་ཀུན་སངས་རྒྱས་པ་དང་། གཅིག་ངན་སོང་དུ་སོང་དུས་ཀུན་འགྲོ་བར་རིགས་སོ། །དེ་དག་གི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཁྱོད་དམ་ང་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་གཅིག་ལས་མེད་པར་ཐལ་ཏེ་རིལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཀུན་རང་གི་སེམས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལས་གཞན་མི་འཐད་དེ། དེས་གཟིགས་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དེའི་ཤེས་པ་ཡིན་

p. 166

པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་འདུག་པས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གཞུང་འཛིན་པ་ནི་དེང་སང་ཤིན་ཏུ་མང་བར་སྣང་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་རྨོངས་པར་ཟད་དོ། །ལུས་ཆེ་པདྨའི་དྲ་བས་གཡོགས། །མེ་ཏོག་རྣ་རྒྱན་དང་ལྡན་ཞིང་། །གསེར་གྱི་གདོང་རྒྱན་ལྷག་གེ་བ། །གླང་ཆེན་བསྒྱིངས་པ་ཁོ་ནར་ཟད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྣང་བ་དག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཙམ་རྣམ་བརྫུན་དྲི་མེད་པས་ཁས་བླངས་པ་ལྟར་རིགས་སུ་ཆུག་ཀྱང་། དེའི་གཞུང་ལས། འདི་ལྟར་རང་རང་ལ་སྣང་བ་དག་རང་རང་གི་སེམས་ཡིན་ཡང་། སྣང་ཡུལ་སེམས་མ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་མང་པོ་པ་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་སེམས་སྙེད་དེ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ཉིད་དེ་ལྟ་མིན། །ཐོག་མ་མེད་དུས་བག་ཆགས་ཅན། །འཁྲུལ་པས་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་བཞིན། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་དང་སྣང་ཡུལ་མ་ཕྱེད་པ་ཡིན་ནོ། དེའང་སྣང་ཡུལ་རི་ལས། རིའོ་སྙམ་དུ་གཞན་ལྟར་བློས་ཝལ་གྱིས་འཛིན་པ་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེའོ། །དེ་ཡང་རང་གིས་གང་དུ་ཕྱིན་པའི་ཡུལ་དུ་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་འཛིན་པའི་ཆ་ནི་རང་གི་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ནས་གཞན་དུ་ཕྱིན་དུས་སྣང་ཡུལ་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ཡང་། སྔར་མིག་ཤེས་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བའི་བག་ཆགས་འཛིན་བྱེད། དོན་སྤྱི་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་སལ་གྱིས་སྣང་ངོ་། །དེས་ན་ཡིད་ཀྱིས་གཞལ་བའི་སྣང་བ་དང་། དེ་འཛིན་པ་དང་། གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། དེ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཡིན་ཡང་། ཡིད་ཀྱིའང་གང་དམིགས་སྐྱེ་ཡུལ་ནི་སྣང་ཡུལ་འཇོག་བྱེད་དེ་དང་། སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་འབབ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་ན་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། སྣང་ཡུལ་དང་སྣང་བ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱེད་རང་ལའང་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ་སྣང་བའི་སེམས་ཕྱི་ན་ཡོད་

p. 167

པ་དང་། འཛིན་བྱེད་ཀྱི་སེམས་ནང་ན་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀའང་སེམས་སུ་གཅིག་པས་གཉིས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་རིགས་མཐུན་དུ་གཅིག་གོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྣང་ཡུལ་དང་། དེ་འཛིན་པའི་ངེས་པའི་སྣང་བ་གཉིས་མེད་བཞིན་སྣང་བ་བག་ཆགས་འཁྲུལ་བ་པའི་རྣམ་པར་ཐ་སྙད་དུ་ཐ་མི་དད་ལ། དེ་གཉིས་དོན་ལ་མེད་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པ་ནི། དཔྱད་ན་སྣང་ཡུལགྱི་དངོས་པོ་སེམས་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད། སྣང་བའང་སེམས་སུ་མི་འདོད་དེ། ནང་གི་སེམས་ཕྱིར་མེད་ལ་ཕྱིའི་སྣང་བ་དབང་པོ་སོ་སོ་ལ་ཤར་བ་བློས་ནང་དུ་དཔྱད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྣང་བ་ཕྱིར་ལུས་ན་སྐྱེས་བུ་རྣམ་ཤེས་གཉིས་པ་དུས་གཅིག་ལ་སྲིད་པའམ། རང་ཉིད་བེམས་པོར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དུ་མ་ཡོད་དོ། །དེས་ན་སྣང་མི་སྣང་དུ་འཛིན་པ་ནི་སེམས་ཡིན་ཡང་སྣང་བ་སེམས་སུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། རྔ་སྒྲ་ཡིན་མིན་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་གཟུང་ཡང་། ཉན་ཤེས་རྔ་སྒྲར་མི་འགྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །མདོར་ན་རང་གི་སེམས་ཕྱིར་འཕྲོ་བ་འདྲ་ཡང་ཕྱིར་མ་སོང་བ་དང་ཕྱིའི་རྣམ་པ་ནང་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཕྱིའི་སྣང་བ་ནང་གི་སེམས་གཏན་ནས་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡིན་ན་མེད་ལ་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་འདི་དག་བད་ཀན་མིག་ནད་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་འཛག་པར་སྣང་བ་ལྟར། ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་གང་ནའང་མེད་ལ་སྣང་བས་རང་བཞིན་མེད་པའམ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་སུ་གྲུབ་པ་དང་སེམས་ལས་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་རང་བདེན་ཞེན་ལས་མ་གྲོལ་བས་ཁྱད་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁས་ལེན་པས་ཉན་ཐོས་བྱེ་བྲག་པ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན་མི་མཚུངས་ཏེ། བྱེ་བྲག་པས་ཡུལ་བེམས་པོ་རང་མཚན་དུ་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་ཀྱི། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་བག་ཆགས་འཁྲུལ་སྣང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་མེད་བཞིན་སེམས་ལ་སྣང་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་འདི་དབུ་མ་པ་དག་གིས་ཀྱང་

p. 168

དགག་ཏུ་མེད་ཅིང་འཐད་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཅི་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་པས་གང་ཁས་བླངས་པ་འགོག་མོད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་སྣང་ཙམ་དགག་པ་མ་ཡིན་གྱི། བདེན་པར་ཞེན་པ་ཡོད་ན་འགོག་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། འདི་ལྟར་སྣང་ཉིད་དགག་མིན་གྱི། །བདེན་པར་རྟོག་པ་བཟློག་བྱ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་ལ། སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་པས་རྣམ་པ་སེམས་སུ་ཁས་བླངས་པ་དང་། རྣམ་བདེན་བརྫུན་གཉིས་ཀས་དོན་དམ་པར་རང་རིག་གྲུབ་པར་འདོད་པ་བཀག་གི། བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་མེད་བཞིན་ཤར་བ་དང་། གྲུབ་པའི་རྣམ་གཞག་དོན་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་ག་ལ་འགོག་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བྱེད་དུས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་གཞན་དབང་དང་། སེམས་རིག་པ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་ལྟར་སྣང་བའང་དོན་གཞན་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་པས་གཞན་དབང་ཞེས་ནང་ལ་སྦྱོར་བ་དེའང་དཔྱད་དགོས་ཏེ། སྔ་ཕྱི་ལྟར་སྣང་བས་འདོགས་ན་མིང་དུ་ཟད་དོན་ལ་རང་ཡིན་པས་མཐུན་ལ། གཞན་དུ་ཐ་དད་པར་འདོད་ན་རིག་པ་ཡིན་པས་གཞན་མཚན་ཉིད་པར་མ་གྲུབ་པས་ཁས་བླངས་པ་འགལ་བ་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ཇི་སྐད་དུ། སྔ་མ་ལས། འདི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་འདི། །གཞན་དུ་རྣམ་པ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། །གཟུང་འཛིན་མ་དག་གཞན་གྱི་དབང་། །དག་པའང་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་པ། །དབང་དུ་འགྱུར་པ་དག་མིན་ཡང་། །གཞན་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཤད་དོ། །ཞེས་སོ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལའང་། འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། དེ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ནི། འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གང་གི་ཚེའང་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་རང་ཆས་སུ་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་སྟེ། སྔོན་དང་ཕྱིས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་གནས་པ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སོ། །འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྟོང་པའང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཞག་གོ །རང་གིས་སྟོང་པ་དང་། གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་དང་། གཉིས་ཀས་སྟོང་བའོ། །རང་གིས་སྟོང་པ་ནི་མེད་

p. 169

བཞིན་སྣང་བ་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྤངས་པ་དང་། རང་གཞན་དུ་དབྱེ་བའི་ཆ་ཤས་མེད་ཀྱང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་མི་འདོར་བས་བཏགས་པར་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་གཉིས་སོ། །གཞན་གྱིས་སྟོང་པའང་། མི་ལྡན་པ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་དང་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའོ། །གཉིས་ཀས་སྟོང་པ་ལའང་། གཉིས་བཅས་རྣམ་གྲངས་པས་སྟོང་པ་དང་སྒྲ་དོན་རང་མཚན་པས་སྟོང་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་སྙིང་པོའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདི་ནི་སྐྱོན་གྱི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གིས་སྟོང་ལ། ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལྡན་པ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དག་པའི་ཆ་ནས་སྐྱོན་ཡོན་གྲུབ་བསལ་ལས་འདས་པའོ། །འཁྲུལ་སྣང་དྲི་མའི་ཆོས་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་དང་། ཀུན་དུ་རྟོག་པའམ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་གཤིས་ལ་མེད་པས་རང་གི་ངོ་བོས་ཀྱང་སྟོང་ལ། ཀ་བ་དང་བུམ་པ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་པས་ཀྱང་སྟོང་ཞིང་སྐྱོན་གྱི་ཆ་དང་ལྡན་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དག་པའི་ཆ་ནས་སྐྱོན་ཡོན་གྲུབ་བསལ་ལས་འདས་པའོ། །ལམ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་གྱི་ཆ་འགའ་ཞིག་ལྡན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དག་པའི་ཆ་ནས་སྐྱོན་ཡོན་ལས་འདས་པའོ། །དག་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཚེ་ཉེས་པའི་སྐྱོན་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མཐའ་དག་གིས་སྟོང་པ་དང་། ཁམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད་པ་མཐར་ཐུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་མི་སྟོང་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པའི་ཆ་ནས་སྐྱོན་ཡོན་གྲུབ་བསལ་ལས་འདས་པའོ། །མདོར་བསྡུ་ན། རང་གིས་སྟོང་པ་ནི་ཆོས་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དེའི་རང་བཞིན་བདེན་པ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ལས། མཚན་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ནི་གང་དུའང་མཚན་ཉིད་ཆད་པ་རི་བོང་གི་རྭ་དང་། འཁྲུལ་ངོར་སྣང་ལ་གཤིས་སམ་དོན་ལ་མེད་པ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པའོ། །བརྟགས་པས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ནི་མིང་ཚིག་ཡི་གེར་བཏགས་པ་རྣམས་ཏེ་བློས་བཀོད་པ་ཙམ་ལས་ཡུལ་དེའི་རང་མཚན་པ་མེད་པ་བུ་ཆུང་ལ་སེང་གེར་བཏགས་པའི་མིང་གི་སྒྲ་སེང་གེ །དོན་གཡུ་རལ་དང་བཅས་པ་སྟེ་མིང་གི་སྒྲ་དོན་བུ་ཆུང་གི་ལུས་གང་ནའང་མེད་མོད། གོ་བྱེད་ཀྱི་མིང་ལས་གོ་བྱའི་དོན་མཚོན་ནུས་པས་སྟོང་ཡང་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ལ་

p. 170

བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ནི་ཆོས་དེ་ལ་ཆོས་གཞན་མེད་པའི་ཆ་ནས་བཏགས་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ལས། མི་ལྡན་པ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ནི། ཉི་མ་ལ་མུན་པ་མི་ལྡན་པའམ། ཀ་བ་དང་། སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉི་མ་ལ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་རང་མཚན་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་དོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ནི་ཉི་མ་དང་། འོད་བྱེད་པ་དང་། རྟ་བདུན་ཞེས་པ་རྣམ་གྲངས་སྤྱིར་བཏགས། ཁམས་དང་དཔེ་བསྡུའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉི་མའི་དོན་རང་མཚན་ལ་མ་རེག་པས་ན་སྟོང་པའོ། །གཉིས་ཀས་སྟོང་པ་ནི་ཆོས་གང་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ལས། རྣམ་གྲངས་བཏགས་པ་བ་དང་། དོན་རང་མཚན་པའོ། །བཏགས་པ་པ་ནི་འཁོར་བར་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བཏགས་པའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་རང་མཚན་པས་སྟོང་སྟེ་མིང་དུ་ཐ་སྙད་པའི་བློས་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་མཚན་པས་སྟོང་པའང་། རང་མཚན་མེད་པས་གཉིས་བཅས་མེད་པ་མོ་གཤམ་བུའམ་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལྟ་བུ་དང་། རང་བཞིན་བདེན་པར་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་མ་འགགས་པར་གསལ་བ་དག་པ་གཞན་དབང་ལྟ་བུའི་སྟོང་པའོ། །དེ་ལྟར་ངོ་བོ་གསུམ་དབྱེ་ན་དྲུག་གིས་སྟོང་པ་དེ་དག་ཀྱང་བརྗོད་བྱས་སྟོང་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རྗོད་བྱེད་རྣམ་གྲངས་པས་སྟོང་པ་བློ་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་གཉིས་སུ་འདུ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡང་ཚུལ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སྟོང་ཆད་མེད་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་གིས་ནི་སྟོང་པའི་ཚུལ་མི་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་པའི་རྒྱང་འཕེན་པ་དག་དང་ཆོས་མཐུན་ལ། འདི་ནི་སྟོང་འདི་ནི་མི་སྟོང་ཞེས་པའི་སྟོང་པ་ནི་ཉེ་ཚེ་བའི་སྟོང་པ་སྟེ་རྟག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཆོས་མཐུན་པས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་བ་ཡིན་པས་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ནི་ཐར་པ་དམ་པའི་ལམ་སྟེ་གནས་ལུག་ཇི་ལྟ་བ་

p. 171

བཞིན་རྟོགས་ནས་སྣང་བའི་ཆ་མ་དོར་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གསོག་ཅིང་། སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལ་བསམ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཅིག་དང་དུ་མ་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་དོ། །ཡང་སྔ་མ་ལས། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅེས་བཤད་པ། །ལམ་གྱི་བདེན་པས་ཡང་དག་བསྡུས། །ཞེས་སོ། མདོར་བསྡུ་ན། སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་སྟོང་པར་རྟོགས་ནས། ལམ་བསྒོམས་ན་མ་དག་པའི་འཁྲུལ་སྣང་ཀུན་བརྟགས་པའི་བློ་དང་བཅས་པ་གནས་གྱུར་པའམ་དག་ནས། གདོད་མའི་ངང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་ཞིང་ཁམས་དག་པ་ལ་མངའ་དབང་རྫོགས་པར་འགྱུར་པ་ནི་བསྟན་པ་དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ངར་འཛིན་གྱིས་འཁོར་བར་འཁྱམས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚུལ་ནི། ད་ནི་དེ་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་འཁོར་བ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་འདིར་འཁྱམས་དུས་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཆུ་བོར་བྱིང་བའི་རྣམ་པ་རྣམས་བཤད་པ་ནི། ཨེ་མ་བརྟག་དཀའ་འཁོར་བའི་ཕ་མཐའ་ལས། །སྲིད་ལམ་དུབ་པ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ནི། །གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་བདེ་བ་འགའ་མེད་དེ། །མི་དགེས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་མི་བཟད་པ། །རང་སྣང་ལོག་པས་རྨི་ལམ་ནང་བཞིན་དུ། །འགྲོ་དྲུག་སོ་སོར་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ནི། །མེད་སྣང་འཁྲུལ་པས་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད། །རེ་ཞིག་མདོར་བསྡུས་ལུང་བཞིན་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །ཞེས་པ་སྟེ། ལུང་རྣམ་འབྱེད་ལས། མི་གཙང་འདམ་ན་དྲི་ཞིམ་མེད། །དེ་བཞིན་འགྲོ་དྲུག་བདེ་བ་མེད། །འབར་བའི་འོབས་ན་བསིལ་བ་མེད། །སྲིད་པ་དག་ནའང་དགའ་བ་མེད། །ཅེས་པའི་ཚུལ་གྱིས། འདོད་པ་ནས་གཟུགས་སུ་འཕོ་བའི་སྲིད་པ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ནས་འདོད་པར་འཕོ་བའི་སྲིད་པ། གཟུགས་མེད་ནས་གཟུགས་སུ་འཕོ་བའི་སྲིད་པ་དེ་གསུམ་དང་། འགྲོ་བ་གང་དུ་སྲིད་པ་དེ་དག་

p. 172

ནས་སྐྱེས་པའི་རིགས་དྲུག་པོ་ན་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ལས་བདེ་བའི་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས། རེ་ཞིག་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་བཤད་པར་བྱ་བས་རྟོགས་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སྲིད་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་བོར་ལ་ཐར་པའི་ཆོས་སྒྲུབས་ཤིག་ཅེས་བསྐུལ་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་འབད་ན་སྤྱིར་ཡང་འཁོར་བར་འཁྱམས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སློབ་སྤྲིང་ལས། གང་ཞིག་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་རྟག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡི། །ནང་དུ་ཞུགས་ནས་བསྟི་བ་ཙམ་ལ་བདེར་སེམས་པ། །དེ་ནི་ངེས་པར་དབང་མེད་རིམ་གྱིས་བརྒྱ་ཕྲག་ཏུ། །འགྲོ་བ་མཉམ་དང་མི་མཉམ་ཀུན་དུ་འཁྱམ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་བ་དངོས་ལ། དམྱལ་བ། ཡི་དགས། དུད་འགྲོ། མི། ལྷ་མིན། ལྷའི་སྡུག་བསྔལ། དེ་དག་ལས་བཟློག་པར་གདམས་པ་དང་བདུན་ལས། དམྱལ་བ་ལ་ཚ་དམྱལ་དང་གྲང་དམྱལ་གཉིས་ཏེ། ཚ་དམྱལ་ལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ཡང་སོས་ནི། ད་ནི་རྒྱས་པར་དབྱེ་བ་ལས། རེ་ཞིག་ཡང་སོས་པ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་བཤད་པ། ཡང་སོས་ལྕགས་ཀྱི་མདག་མེ་འབར་བའི་སྟེང་། །ཕན་ཚུན་འདུས་ནས་མཚོན་གྱིས་སྲོག་དང་འབྲལ། །ཡང་སོས་སྒྲ་ཡིས་སྔར་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་བ། །ལས་ཟད་བར་དུ་དེ་ལྟར་མྱོང་འཚལ་ལོ་། །དེའང་ལྕགས་ཀྱི་མདག་མེ་འབར་བའི་སྟེང་དུ་དམྱལ་བ་པ་རྣམས་ལས་ཀྱིས་འདུས་ཏེ། དབྱུག་པ་དང་། དགྲ་སྟ་དང་། མདའ་བོ་ཆེ་དང་། འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་འདེབས་རེས་བྱེད་པ་ནི། དགྲ་བོ་མི་ཤ་བོ་མཐོང་བ་ལ་རྒོལ་བ་ལྟ་བུས་ཐམས་ཅད་ཤི་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལས་ཡང་སོས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱུང་མ་ཐག་སྔར་བཞིན་སོས་ནས་མཚོན་གྱིས་གསོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཉིན་མཚན་དུ་ལན་གྲངས་མེད་པ་མྱོང་དགོས་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། འདི་ན་ཉིན་གཅིག་མདུང་ཐུང་སུམ་བརྒྱ་ཡིས། །རབ་ཏུ་དྲག་བཏབ་སྡུག་བསྔལ་གང་ལགས་པ། །དེས་ནི་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ལའང་། །འོལ་ཡང་མི་བཟོད་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། ཞེས་སོ། དེའི་ཚེ་ཚད་ནི། ཚེའི་ཚད་ནི་ལས་མ་ཟད་ཀྱི་བར་ཏེ། རེ་ཞིག་ཐུན་མོང་གི་མདོ་

p. 173

སྡེ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན། ཚེ་ཚད་མི་ཡི་ལོ་གྲངས་ལྔ་བཅུ་ལ། །རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞིའི་ལྷ་ཡི་ཉིན་ཞག་གཅིག །དེ་གཉིས་སུམ་ཅུ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལོ། །ལྔ་བརྒྱས་ཡང་སོས་ཞག་གཅིག་གོང་འཕེལ་བས། །རང་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སྡུག་བསྔལ་བརྣག་དགོས་སོ། །དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་གྲངས་བཤད་པ། །མི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་དྲུག་ཁྲི་དང་། །སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་ངེས་པར་མདོ་ལས་གསུངས། །དེའང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐུན་མོང་བའི་མདོ་དང་རྒྱུད་དང་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་རང་རང་གི་ལས་སྲབ་མཐུག་གིས་ཚེ་འཕོ་བ་ཙམ་ལས། གནས་རིས་དེར་ལྟུང་བ་རྣམས་ཚེ་ཚད་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་མ་གསུངས་ཏེ། གཉེན་པོ་དྲག་པོ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་གློ་བུར་དུའང་འཕོ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལ་བརྙས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐལ་ཆེན་དུ་མར་གནས་དགོས་པར་བཤད་པས། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་ལོ། །བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་ནི། །ཇི་སྲིད་མི་དགེ་དེ་ཟད་མ་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་སྲོག་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །སྐབས་འདིར་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། མཛོད་ལས། ཡང་སོས་ལ་སོགས་དྲུག་རིམ་བཞིན། །འདོད་ལྷའི་ཚེ་དང་ཉིན་ཞག་མཉམ། །ཞེས་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་དང་། ལས་རྣམ་འབྱེད་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་བགྲངས་ན། མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལ་རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞིའི་ཉིན་ཞག་གཅིག་གོ །དེ་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་གོ །དེ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་རང་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ནི། ཡང་སོས་པའི་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་རང་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། མི་རྣམས་ཀྱི་ལོར་བརྩིས་ན། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཡང་སོས་པ་དག་གིས་མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་དང་། ཡང་དྲུག་ཁྲི་དང་། སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཐུབ་སྟེ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཐིག་ནག་ནི། དེའི་འོག་ན་གནས་པའི་དམྱལ་བ། ཐིག་ནག་འབར་བའི་

p. 174

སོག་ལེས་གཤགས་བཞིན་འབྱར། །འབྱར་བཞིན་གཤོག་པས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ། །མི་ཡི་ལོ་བརྒྱར་རྩ་གསུམ་ཞག་གཅིག་སྟེ། །དེ་ཡི་ལོ་སྟོང་ཐིག་ནག་ཞག་གཅིག་ལ། །རང་ལོ་སྟོང་ཐུབ་མི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག །ས་ཡ་ཉིས་འབུམ་དགུ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་རྩ། །བཅུ་གཉིས་བར་དུ་ཐུབ་པར་སྟོན་པས་གསུངས། །ཇི་སྐད་དུ་བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཁ་གཅིག་སོག་ལེས་འདྲ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཞན། །སྟ་རེ་མི་བཟད་སོ་རྣོན་རྣམས་ཀྱིས་གཤགས། །ཞེས་སོ། ཚེ་ནི་མིའི་ལོ་བརྒྱ་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ལོ་སྟོང་ཐིག་ནག་གི་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་རང་ལོ་སྟོང་ཐུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་མིའི་ལོར་བརྩིས་ན། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། ཐིག་ནག་པ་དག་གིས་མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་ས་ཡ་ཉིས་འབུམ་དང་། ཡང་དགུ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་རྩ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཐུབ་སྟེ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་བསྡུས་འཇོམས་ནི། དེའི་འོག་ན། བསྡུས་འཇོམས་བྲག་རི་རྟ་དང་རྔ་མོ་དང་། །སྟག་དང་སེང་གེ་ལ་སོགས་འདྲ་བའི་བར། །རྡུལ་ཕྲན་བཞིན་འཇོམས་གྱེས་པས་སྔར་བཞིན་འཚོ། །ལྕགས་ཀྱི་ལྗོངས་སུ་ཐོ་བས་རྡུལ་བཞིན་འཐག །རབ་ཏུ་བཙིར་བས་ཁྲག་གི་རྒྱུན་འབབ་པ། །མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་འཐབ་བྲལ་ཞག་གཅིག་སྟེ། །མཚེ་མའི་ཉིས་སྟོང་བསྡུས་འཇོམས་ཉིན་ཞག་གཅིག །རང་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་ཡང་མི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་འབུམ། །དྲུག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་རྩ་གཅིག་ཐུབ་པར་གསུངས། །ཇི་སྐད་དུ། སློབ་སྤྲིང་ལས། རི་དང་མཉམ་ལུག་རུ་རིང་འཇིགས་སུ་རུང་པ་གཉིས། །འདུས་པའི་ཕྲག་ཏུ་ལུས་ཀུན་ཕྱེ་མར་རློག་ཅིང་འཇོམས། །ཅུང་ཟད་བསིལ་བའི་རླུང་ཞིག་ལངས་པས་རྟས་ནས་དེ། །དེ་བཞིན་ཕྱིར་ཡང་ལན་བརྒྱར་ཀུན་ནས་ཕྱེ་མར་རློག །ཅེས་པ་དང་། བཤེས་སྤྲིང་དུ། ཁ་ཅིག་ཏིལ་བཞིན་འཚིར་ཏེ་དེ་བཞིན་གཞན། །ཕྱེ་མ་ཞིབ་མོ་བཞིན་དུ་འཐག་པར་བགྱིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་འཐབ་རྩོད་དང་བྲལ་བས་འཐབ་བྲལ་དང་། བུ་དང་བུ་མོ་གཉིས་པང་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བས་མཚེ་

p. 175

མ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་ཡོད་དེ། མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ལ་དེའི་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་རང་ལོ་ཉིས་སྟོང་བསྡུས་འཇོམས་ཀྱི་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་རང་ལོ་ཉིས་སྟོང་ཐུབ་སྟེ། མི་ལོས་དབྱེ་ན། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། བསྡུས་འཇོམས་པ་དག་གི། ས་མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་འབུམ་དང་། ཡང་དྲུག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་རྩ་གཅིག་གི་བར་དུ་ཐུབ་སྟེ་ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ངུ་འབོད་ནི། དེའི་འོག་ན་ཡང་། ངུ་འབོད་འབར་བའི་མེས་འཚིག་འོ་དོད་འབོད། །ལྕགས་ཞུན་བསྐོལ་བར་འཚེད་པས་སྡུག་བསྔལ་བ། །མི་ལོ་བཞི་བརྒྱ་དགའ་ལྡན་ཉིན་ཞག་གཅིག །དེ་ཡི་བཞི་སྟོང་ངུ་འབོད་ཞག་གཅིག་སྟེ། །རང་ལོ་བཞི་སྟོང་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ། །མི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་ས་ཡ་གཉིས་དང་། །བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་འབུམ་བཞི་ཁྲི་སྟོང་དང་། །བྱེ་བ་བདུན་ཕྲག་བར་དུ་ཐུབ་པ་འོ། །ཇི་སྐད་དུ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཁ་ཅིག་མདག་མེ་འབར་བའི་ཚོགས་སུ་ནི། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རབ་བསྲེག་ཁ་ཡང་བགྲད། ཁ་ཅིག་ལྕགས་ཞུན་བསྐོལ་བའི་ཟངས་ཆེན་དུ། །སྤྱིའུ་ཚུགས་འབྲས་ཀྱི་ཅུང་པེ་བཞིན་དུ་འཚེད། །ཅེས་པ་དང་། སློབ་སྤྲིང་དུ། ཁ་ཅིག་འབྲུ་མར་བསྐོལ་བའི་ཟངས་ཆེན་ནང་དུ་ལྷུང་། །གཞན་དག་བྱེ་མ་བསྲེགས་པ་མེ་སྟག་འཕྲོ་བ་ཡི། །ས་གཞི་རྐང་པ་བཞག་པའི་གནས་མ་ཐོད་པར་ལྟུང་། །ཞེས་སོ། །དེའང་མི་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ལ་དགའ་ལྡན་པའི་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་བཞི་སྟོང་ལ་ངུ་འབོད་ཀྱི་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་རང་ལོ་བཞི་སྟོང་ཐུབ་སྟེ་མིའི་ལོས་བགྲངས་ན། དྲན་ཉེར་ལས། ངུ་འབོད་པ་དག་གིས་མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་ས་ཡ་གཉིས་དང་། བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་འབུམ་བཞི་ཁྲི་དང་། ཡང་སྟོང་དང་བྱེ་བ་ཕྲག་བདུན་དུ་ཐུབ་སྟེ་ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་ནི། ཡང་དེའི་འོག་ན། འབོད་སྒྲོགས་ཆེན་པོ་ལྕགས་ཁྱིམ་འབར་བ་རུ། །འབར་བའི་མེས་བསྲེག་གཤིན་རྗེས་འཚོག་པར་བགྱིད། །མི་ལོ་བརྒྱད་བརྒྱ་འཕྲུལ་དགའི་ཞག་གཅིག་སྟེ། །དེ་ལོ་བརྒྱད་སྟོང་ངུ་འབོད་ཆེ་ཞག་གཅིག །རང་ལོ་བརྒྱད་སྟོང་ཉིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ། །

p. 176

མི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་ས་ཡ་གསུམ་དང་། །བྱེ་བ་ཕྲག་ལྔ་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་། །དྲུག་ཅུ་རྩ་དྲུག་བར་དུ་ཐུབ་པ་ཡིན། །ཇི་སྐད་དུ། སློབ་སྤྲིང་ལས། དམྱལ་མེ་དུ་བ་ཚེ་དཀུ་འཐུལ་བ་མནམ་པས་གནམ་མདོག་འགྱུར། །མེ་ལྕེའི་ལམ་མང་རྣམ་པར་འཕྲོས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཁེབས། །རུས་གོང་དཀར་དུམ་ཕྲེང་བའི་རྒྱན་གྱིས་སྡུད་པས་སྐྱི་གཡའ་བ། །གླང་ཆེན་པགས་གྱོན་སྡིགས་ཐབས་ཀྱེ་མ་ཀྱི་ཧུད་ཟེར་བ་བཞིན། །ལ་ལར་མེ་སྟག་ཆེར་འཕྲོ་འཁྲུག་པའི་འུར་སྒྲ་ཏོག་ཡར་ལ། །ཞག་གིས་བབ་ན་སྐད་འགའ་བདོ་བའི་རྩེ་ཞིལ་ཆིལ་ཆིལ་འབར། །བྲང་གི་རུས་པའི་ཁོང་དུ་ཐལ་ནས་ལྷག་ལྷག་སྒྲ་གྲགས་པ། །བསྐལ་པའི་དུས་ཀྱི་མེ་ཡིས་བསྐྱད་དུ་མེད་པའི་ནང་དུ་ལྷུང་། །ཞེས་སོ། །མི་ལོ་བརྒྱད་བརྒྱ་འཕྲུལ་དགའི་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་བརྒྱད་སྟོང་ངུ་འབོད་ཆེན་པོའི་ཞག་གཅིག་ཏུ་བགྲངས་པའི་རང་ལོ་བརྒྱད་སྟོང་སྟེ་མིའི་ལོར་བརྩིས་ན། དྲན་ཉེར་ལས། འབོད་སྒྲོགས་ཆེན་པོས་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་ས་ཡ་གསུམ་དང་། ཡང་བྱེ་བ་ཕྲག་ལྔ་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་དང་དྲུག་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་བར་དུ་ཐུབ་སྟེ་ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་ཚ་བ་ནི། དེའི་འོག་ན། ཚ་བ་ལྕགས་ཁང་ནང་ཞུགས་མདུང་ཐུང་གིས། །ཀླད་པ་འགེམས་ཤིང་ཐོ་བས་རབ་ཏུ་བརྡུང་། །འབར་བའི་མེ་ལྕེས་ཕྱི་ནང་ཀུན་དུ་བསྲེག །མིའི་ལོ་སྟོང་དུ་དྲུག་བརྒྱ་གཞན་འཕྲུལ་ཞག །དེ་ཡི་ལོ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཚ་བའི་ཞག །རང་ལོ་ཁྲི་དང་དྲུག་སྟོང་བར་ཐུབ་པ། །མི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་ས་ཡ་བརྒྱད་དང་། །བཞི་འབུམ་དང་ནི་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག །དྲུག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་སྙེད་མཆིས་སོ། །ཡང་། སློབ་སྤྲིང་ལས། གཤིན་རྗེའི་ལག་ན་ཐོག་པ་དུས་ཀྱི་ཞགས་པ་ལྟའི། །སྦྲུལ་གདུག་མགོ་འཕང་བསྟོད་པས་དམ་གཞག་གཞུངས་ནས་ནི། །གསོན་པོར་ཁྭ་དང་བྱ་དཀར་ཀཱངྐ་བྱ་རྒོད་ཀྱིས། །དེར་གནས་མིག་དང་ཀླད་པ་ཚམ་ཚོམ་པར་འབྲུ། །ཞེས་སོ། །མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་བརྒྱ་ལ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་

p. 177

ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཚ་བའི་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་རང་ལོ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་སྟེ་མིའི་ལོར་བརྩིས་ན། དྲན་ཉེར་ལས། ཚ་བས་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་ས་ཡ་བརྒྱད་དང་། ཡང་བཞི་འབུམ་དང་། བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་དྲུག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུའི་བར་ཐུབ་སྟེ་ཞེས་སོ། །བདུན་པ་རབ་ཏུ་ཚབ་ནི། དེའི་འོག་ན་ཡང་། །རབ་ཏུ་ཚ་བ་ལྕགས་ཁྱིམ་ཉིས་རིམ་ནང་། །འབར་བའི་མེ་དང་མདུང་རྩེ་གསུམ་པས་བསྣུན། །སྤྱི་བོ་ཕྲག་པ་གཉིས་ཕྱུང་ལེབ་མས་དཀྲིས། །ཟངས་ཆེན་ཁོལ་མར་འཚེད་པས་སྡུག་བསྔལ། །ཚེ་ཚད་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཕྱེད་ཐུབ་སྟེ། །མི་ལོའི་གྲངས་ཀྱིས་གཞལ་བའི་ཡུལ་ལས་འདས། །འཇིག་རྟེན་ཆགས་གནས་འཇིག་སྟོངས་བསྐལ་ཆུང་བཞི། །བར་བསྐལ་གཅིག་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་བསྐལ་ཆེན་ནོ། །དེ་ཡང་། མདོ་ལས། གནོད་པའི་ཚོགས་རབ་འབར་བས་རབ་ཚ་བ། །མདུང་རྩེ་གསུམ་དང་རྡོ་རྗེས་ལུས་བསྣུན་ཞིང་། །ཟངས་ཆེན་འབར་བར་འཚེད་ཅིང་ལེབ་མས་དཀྲིས། །ཕྱི་ནང་འབར་བའི་མེས་འཚིག་བསྟི་བ་ཙམ། །ཞེས་སོ། །ཚེ་ཚད་ནི་ལོས་གཞལ་བར་མི་ནུས་པས། དེའང་བསྐལ་པ་ཆགས་འཇིག་སྟོངས་གནས་བཞིའི་རིམ་པ་ལ་བར་བསྐལ་དུ་བརྩིས་པའི་ཕྱེད་ཐུབ་པ་ནི། དྲ་ཉེར་ལས། རབ་ཏུ་ཚ་བ་དག་གིས་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཕྱེད་ཀྱི་ཚད་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་པ་དེས་བརྣག་དགོས་ཏེ་ཞེས་སོ། །བརྒྱད་པ་མནར་མེད་ནི། དེའི་འོག་ན། །མནར་མེད་ལྕགས་ཁང་མེ་ལྕེ་འབར་བའི་ནང་། །སེམས་དམྱལ་ཀུ་ཅོ་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ལས། །མེ་དང་སེམས་ཅན་སོ་སོར་མཐོང་བ་མེད། །མར་མེ་འབར་བ་སྙིང་པོ་ལ་ཞེན་བཞིན། །སྲོག་གི་ཟུངས་ཙམ་མེ་ནང་དབུས་གནས་པ། །བར་བསྐལ་གནས་པའི་ཡུན་གཅིག་བརྣག་དགོས་ཏེ། །དེ་ལས་ཆེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གཞན་མེད་པས། །མནར་མེད་བསྟིར་མེད་ཅེས་སུ་བཤད་པ་ཡིན། །ཇི་སྐད་དུ། སློབ་སྤྲིང་ལས། གློ་ནས་རྩ་སྐམ་སྙིང་ལ་སྦར་བ་ལྟ་བུར་མེ་ཚོགས་འབར། །མགྲིན་དང་ཁ་ནས་མེ་

p. 178

ལྕེ་འབར་བ་དུད་བཅས་བསྟུད་མར་འབྱུང་། ཁོང་ལྟོ་གས་པ་ནས་ལུག་ནང་ཁྲོལ་ནར་བས་ཀུན་བྲེད་ཅིང་། །བརྡ་མི་འཕྲོད་པའི་སྐད་ཆེན་འདོན་པ་ཙམ་ཞིག་བྱེད་པར་ཟད། །སྡུག་བསྔལ་ཆེ་ལས་ཐར་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ཡང་ནས་ཡང་། །སྒོ་བྱེའི་གསེབ་གཞན་མཐོང་ནས་ཐག་རིང་ཅི་ཞིག་བལྟ་སྟེ་འབྱེར། །གང་ཚེ་ལས་ཀྱི་སྒོ་འཕར་དམ་པོས་དེ་ཡང་བཅད་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་ཡི་མུག་བཟོད་གླགས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །མདའ་ཆེན་རྣོ་ཚོགས་འབར་བ་ཆར་བཞིན་འབབ་པའི་རྗེས་ལ་ཡང་། །དམྱལ་བའི་སྲུང་མས་དབྱུག་པས་བཏབ་ཅིང་མཆི་མ་འཛག་བཞིན་དུ། །ལྕགས་ཞུན་ཁུ་བ་མེ་སྟག་འབར་བའི་ཕྲེང་བ་འཁྲིགས་པ་ལྡུད། ཁ་སྣ་རྣ་བའི་བུ་ག་དག་ནས་དུད་འཐུལ་གྱེན་དུ་འཕྱུར། །མིག་དང་ཀླད་སྤྲིས་རྡོལ་གྱི་བར་དུ་ཀུན་བྲེད་ཅིང་། །ཀླད་པའི་རྒྱ་ལ་འབར་བའི་མེ་ལྕེ་སྨུག་ནག་ཚོགས། །མེ་དེ་ཁྲོས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ཡི་ལུས་ཕུང་ལ། །བུད་ཤིང་སྐམ་པོ་བཅེར་ལ་སྤར་བ་བཞིན་དུ་མཆེད། །ཅེས་པ་དང་། བཤེས་སྤྲིང་དུ། དེ་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་གྱི་ནང་ན་ནི། །མནར་མེད་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རབ་མི་བཟད། །ཅེས་སོ། །ལས་རྣམ་དབྱེ་ལས། མནར་མེད་པའི་སྒོ་ན་ལྕགས་ཀྱི་རི་དཔག་ཚད་སྟོང་དྲུག་ཁྲི་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་དག་གིས་དོར་བས་ཟད་པ་ན་དེ་དག་གི་ཚེ་འཕོ་བར་ཡིན་ཏེ་དཔག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ལས་ཤིན་ཏུ་མཐུག་པོ་ཆོས་སྤངས་པ་དང་། དམ་ཚིག་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །དྲན་ཉེར་ལས། མནར་མེད་པ་དེ་དག་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དེ་འདས་ནས་ཚེ་འཕོ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱ་ལ་མི་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ཀྱང་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དགུ་པ་དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ད་ནི་དོན་བསྡུ་བ། །གོང་དུ་སྨོས་པའི་དམྱལ་བ་དེ་དག་ཀྱང་། །རིམ་བཞིན་མེ་ལྕེ་བདུན་འགྱུར་གྱིས་ཚ་ལ། །འོག་མར་སྔ་མའི་སྡུག་བསྔལ་ལྷག་དང་བཅས། །ཇི་སྲིད་ལས་མ་ཟད་པར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་། །

p. 179

དེའང་བཤད་མ་ཐག་པའི་དམྱལ་བ་རྣམས་ནི་མེ་ལྕེ་བདུན་འགྱུར་གྱིས་ཚར་འགྲོ་བ་སྟེ། རྣམ་འབྱེད་ལས། ཐ་མལ་ཙན་དན་དུས་མཐའ་དང་། །དམྱལ་མེ་རྣམས་ཀྱང་གོ་རིམ་བཞིན། །བདུན་འགྱུར་གྱིས་ནི་རབ་ཏུ་ཚ། །དེ་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་བདུན་ཕྲག་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་གནས་ལ། གོང་མ་གོང་མའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཡོད་བཞིན་དུ་ཕྱི་མ་རྣམས་མཛེ་ཐོག་ཏུ་ཕོལ་བྱུང་བ་ལྟར་བརྩེགས་མར་ལྡན་ཞིང་། ཚོར་བ་བདུན་འགྱུར་གྱིས་རགས་པ་ལྟར། སྡུག་བསྔལ་ཡང་བདུན་འགྱུར་གྱིས་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ་ལས་མ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་མྱོང་དགོས་སོ། །བཅུ་པ་ཉི་ཚེ་བ་ལ་གཉིས་ཀྱི། ཉི་ཚེ་བ་དངོས་བཤད་པ་ནི། དེ་དག་གི་ཁོངས་སུ་འདུ་བའི་དམྱལ་བ། ཉི་ཚེ་རི་དང་ལྗོན་ཤིང་ནམ་མཁའ་དང་། །བྲག་བར་མེ་ཆུ་ངེས་མེད་གནས་རྣམས་སུ། །ཉུང་ངུར་གནས་དང་འདུས་དང་གཅིག་པུར་གནས། །དེར་ནི་སྡུག་བསྔལ་གང་རུང་རེ་རེས་གདུང་། །དེ་ཕྱིར་ཉི་ཚེ་བ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། །འདི་ལྟར་རི་དང་། བྲག་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མེད་པའི་གནས་སུ་ཉི་ཚེ་བའི་སེམས་ཅན་གཏུན་ལྟ་བུ་དང་། ཐག་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཕྱགས་མ་ལྟ་བུ་དང་། མགལ་དུམ་ལྟ་བུ་དང་། སྡོང་དུམ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཅན་ཐ་དད་པའི་གཟུགས་ལྟ་བུ་དུ་མ་འདུས་སམ། གཅིག་པུར་གནས་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཚ་བ་དང་། གྲང་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། གཤགས་པ་དང་། གཏུབ་པ་དང་། འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་རུང་རེ་རེ་ནི་བཟོད་གླགས་མེད་པས་ཉིན་མཚན་ཕྱེད་མའམ། ཡུད་ཙམ་མམ། རྟག་པར་ལས་ཀྱི་ལེན་པོ་ཐ་དད་པའི་དབང་གིས་གདུང་བས་ན་ཉི་ཚེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདུལ་བ་ལུང་ལས། དེ་ནས་མཽངྒལ་གྱི་བུས་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས། ཉི་ཚེ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་གཏུན་ལྟ་བུ་དང་། ཕྱགས་མ་ལྟ་བུ་དང་། ལྗོན་ཤིང་ལྟ་བུ་རབ་ཏུ་མང་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པ་མཐོང་སྟེ་སྨྲས་པ། སྲིད་པ་ན་ནི་བདེ་བ་མེད། །ཉི་ཚེ་བ་བཞིན་འགྲོ་བ་ཀུན། །སོ་སོའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་

p. 180

ཀྱིས་གདུང་། །འབར་བའི་ཁྲོད་ན་གནས་པ་འདྲ། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་དགག་པ་ལ་། ཚུལ་གཞན་གྱི་ལོག་པར་རྟོག་པ་དགག་པ་ནི། གཞན་དག་ཚེ་དང་ཁ་ཅིག་འདུས་པ་ཉུང་། །དེ་ཡིས་ཉི་ཚེར་འདོད་པ་འཁྲུལ་པ་སྟེ། །བྲག་བར་སྡིགས་གཟུགས་ཚེ་ཡང་རིང་ཡོད་ལ། །ཉི་ཚེར་གདུགས་ཚོད་འདུས་པའི་ཉན་ཐོས་གཟུགས། །ལྔ་བརྒྱ་ཕན་ཚུན་མཚོན་གྱིས་འདེབས་པར་གསུངས། ཁ་ཅིག་ནི་ཚེ་ཉི་མ་རེ་ལས་མེད་པས་ཉི་ཚེ་བའོ་ཞེས་པའང་མི་འཐད་དེ། ལྕགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ན་སྐྱེས་པའི་རབ་ལས། ད་དུང་ལོ་ནི་མང་པོ་ཞིག །ཕྱིར་ཡང་དམྱལ་བ་འདིར་གནས་སོ། །ཞེས་པས་གནོད་ལ། ཁ་ཅིག་གཅིག་པུར་གྲོགས་མེད་པར་གེར་བའི་ཕྱིར་ཉི་ཚེ་བའོ་ཞེས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། གྲོ་བཞིན་སྐྱེས་རྣ་བ་བྱེ་བ་རིས་ཕྱིན་པ་ན། གཙུག་ལག་ཁང་དྲ་བ་ཅན་ཅིག་ན་གཎྜཱི་བརྡུངས་པ་ལས། ཉན་ཐོས་གྱི་གཟུགས་ལྔ་བརྒྱ་འདུག་མ་ཐག་ཏུ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བརྩད་ནས་མཚོན་ཆ་དག་གིས་ཁ་དག་པར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་གདུགས་ཚོད་ཐོབ་པའི་ཡུན་ཙམ་ན་ཕྱིར་ཡང་འོང་བ་མཐོང་བར་ལུངས་ལས་གསུངས་པས་གནོད་དོ། །བཅུ་གཅིག་པ་ཉེ་འཁོར་བ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་མནར་མེད་པའི་དམྱལ་བའི་འཁོར་ལྷག་པོ་བཅུ་དྲུག་གི་འགྲོ་བ་བཤད་པ། ཉེ་འཁོར་མནར་མེད་ཁང་པའི་ཕྱི་རོལ་བཞིར། །མེ་མར་མུར་དང་རོལ་མྱགས་མཚོན་ཆའི་ཐང་། །ཆུ་བོ་རབ་མེད་བཞི་བཞི་བཅུ་དྲུག་གོ །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་དྲུག་གི། དང་པོ་ནི། དེ་ཡང་ཕྱོགས་གང་དུ་ཕྱིན་ཡང་འཁོར་བ་ལས། རེ་ཞིག་མེ་མར་མུ་གྱི་འོབས་ནི། མནར་མེད་སྒོ་བྱེ་སྙམ་ལས་ཕྱིར་འཐོན་པས། །འོབས་བཟང་གྲིབ་མ་མཐོང་ནས་ཕྱིན་མ་ཐག །མདག་མེ་འབར་བ་པུས་མོ་ནུབ་བརྒལ་བས། །ཤ་ཀུན་ཚིག་ནས་རུས་པ་ཀུནྡའི་མདོག །ཡང་སོས་སྔར་བཞིན་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །སྔར་མནར་མེད་ཀྱི་ལྕགས་ཁང་དུ་ཚ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེན་ཆེས་པས། ལས་ཕལ་བསྲབས་པ་

p. 181

དང་། སྒོ་བྱེ་བ་སྙམ་བྱེད་ནས་བྲོས་པས་ཕྱིར་འཐོན་པ་ན་འོབས་བཟང་པོ་གྲིབ་མ་ཅན་འདྲ་བར་མཐོང་ཞིང་ལྕགས་ཀྱི་ཁྱི་དག་གིས་དེད་པ་ལས། སྡུག་བསྔལ་བར། སློབ་སྤྲིང་དུ། རལ་པའི་ཚོམས་མང་སྤུངས་པས་བསྒྱིངས་པའི་ཁྱི་དག་གིས། །མཆེ་བ་གཟེང་རིང་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོས་ལུས་འབྲད་ཅིང་། །ཆུ་བོ་རབ་མེད་ཐལ་སྐྱོ་མེ་ལྕེས་གང་བའི་ངོགས། །རྡོ་བ་ཟུར་རྡོམ་རྩེ་རྣོན་མི་བཟད་ཅན་དུ་བདའ། །ཞེས་སོ། །དེར་བྱིང་བས་ཤ་རུས་ཚིག་ཅིང་ཡང་སོས་པར་གྱུར་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལས་ཐར་བ་སྙམ་བྱས་ནས་ཕྱིན་པ་ན། ཡང་ནི་བསོལ་བའི་འདམ་མཐོང་ཞུགས་མ་ཐག །རོ་མྱགས་རུལ་དྲི་ང་བའི་འདམ་བྱིང་ནས། །ལྕགས་ཟངས་གསེར་གྱི་མཆུ་ཅན་སྲིན་བུས་འབིགས། །སློབ་སྤྲིང་ལས། ཁ་ཅིག་འབུ་སྦྲང་ཕྲ་མོ་ལྕིག་ལྕིག་འདུག་པ་ཡི། །ཚོགས་ཀྱིས་ལུས་རྨུགས་བམ་ཞིང་རྣམ་པར་འདྲུལ། །ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྙི་ལ་འཚོ་བ་ཐོགས་པ་རྣམས། །བསྐྱོད་པ་ཙམ་ཡང་བྱ་བར་མི་ནུས་བཞིན་དུ་གསོན། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ནས་སླར་ཡང་ཐང་ཉམས་དགའ་མཐོང་ཕྱིན་མ་ཐག །སྤུ་གྲི་འབར་བས་དུམ་བུར་གཏུབས་ཤིང་འཚོ། ཡང་། དེ་ཉིན་ལས། སྤུ་གྲི་རྣོ་གཏམས་ལྕུག་ཚལ་ལོ་མ་རལ་གྲི་ཡི། །ནང་དུ་ཐང་ཆད་བརྒྱུགས་ན་ལུས་རྨས་སྐྱབས་མེད་པ། །རྩེ་གསུམ་མདུང་ཐུང་མདའ་དང་རལ་གྲི་རྣོས་གང་པའི། ཁྲོན་པ་གཤིན་རྗེའི་ཁ་བས་ཐུ་བའི་ནང་དུ་ལྟུང་། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། དེ་ནས་སླར་ཡང་། ནགས་འདབ་ཡིད་འོང་གང་དུ་ཕྱིན་པ་ལས། །རལ་གྲིའི་ནགས་ཚལ་ལས་རླུང་འཁྲུག་པས་བཅོམ། །ཇི་ལྟར་ན། དེ་ཉིད་ལས། ཉི་ཚན་གྱིས་གདུངས་བཟོད་དཀའ་བརླག་པས་སྐྱོ་བའི་ལུས། །ལྗོན་ཤིང་ལོ་མ་སྔོ་སྟུག་མཐོང་ནས་སོང་བ་དང་། །དེ་ཡི་ལོ་མ་མཚོན་བརྒྱ་ལྷུང་བས་ལུས་དབང་ཅིང་། །དེ་ན་ཡུན་རིང་ངུད་མོ་ལས་བཤེས་བརླག་པར་གནས། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་ནི། ཡང་། དེ་འདས་རི་བོར་རབ་ཏུ་ཉམས་དགའི་རྩེར། །སྔོན་གྱི་ཡུལ་འབོད་མཐོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་ལས། །ལྕགས་

p. 182

ཀྱི་ཐུར་མ་རྣོན་པོས་ཤ་ཁྲག་གཟགས། །སྟེང་དུ་སོན་ཚེ་བྱ་རྒོད་ཀླད་པ་འགེམས། །སླར་ཡང་རི་ཡི་དྲུང་ནས་འབོད་པ་སྙམ། །འཐུར་དུ་བབས་པས་ཐུར་མས་གྱེན་དུ་གཟགས། །ཐང་མཚམས་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་མཆེ་རྣོན་ཅན། །འབར་བས་འཁྱུད་དེ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་། །ཁྱི་དང་ཅེ་སྦྱང་མང་པོས་ཟ་བར་བགྱིད། །དེའང་རི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྙམ་པའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་པ་ན་སྔོན་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་རང་རང་གིས་འཁྲིག་པའི་ཆོས་བསྟེན་པའི་ཡུལ་དེ་དང་། ཉེ་དུ་དང་འབྲེལ་བ་མཐོང་ནས་འབོད་པ་སྙམ་པ་ལས་འཛེགས་པ་ན། ལྕགས་ཀྱི་ཐུར་མས་འཐུར་དུ་ཤ་ཁྲག་གཟགས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ་འཐུར་ལ་བབས་པས་གྱེན་དུ་གཟགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཀྱང་། དེ་ཉིད་ལས། ཤལ་མ་ལི་མཐོ་མི་བཟད་དེ་ལ་མྱུར་འཛེགས་ན། །ཚེར་མའི་ཚོགས་ཁ་འཐུར་དུ་བལྟས་པ་ཐལ་འབྱིན་ཞིང་། །ཟུག་རྔུ་ཚབས་པོ་ཆེ་དག་ཁོང་རླག་ནུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ཡང་། འཐུར་དུ་བབས་ན་ལྕགས་ཚེར་གྱེན་དུ་ཁ་བལྟས་པ། །རྩུབ་ལ་རྣོ་བ་མང་པོས་ལུས་ཕུག་དྲན་པ་ཉམས། །དེ་ན་ཁ་ཅིག་མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་འབར་བ་དང་། །ཟུག་རྔུ་རྣོན་པོས་ལུས་དབང་འཐུར་དུ་འབེབས་མི་ནུས། །དེ་ཚེ་མཚོན་ཆ་བརྡར་བའི་མཆུ་ཅན་ཁྭ་རྣམས་ཀྱིས། །ཀུན་དུ་དྲངས་པས་རྒྱུ་ལྟོ་བྲང་བྲེང་ནར་ཞིང་འཐོར། ཁ་ཅིག་རི་བོའི་གཡང་ས་ཡ་ངར་གཡང་དུ་ལྟུང་། །ཞེས་པ་དང་། བུད་མེད་ཀུན་ནས་མེ་ལྕེ་བརྒྱ་ཕྲག་འཐོན་པའི་མེ། །མེ་སྟག་འཕྲེང་བ་འཁྲིགས་པའི་རྒྱན་གྱིས་བཞུགས་གྱུར་ཅིང་། །སོག་ལེ་ལྟ་བུ་རྩུབ་པའི་ལུས་ཀྱིས་ཐོན་མེད་པར། །ཤིན་ཏུ་སྡུག་པའི་ཚུལ་དུ་བཅུམ་ནས་འཁྱུད་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ནི། དེ་ནས། ཡང་ནི་བསིལ་བའི་ཆུ་ཀླུང་འབབ་མཐོང་ནས། །དགའ་བས་སོང་སྟེ་རབ་ཏུ་འབོག་མ་ཐག །ཐལ་ཚན་རྐེད་ནུབ་ཤ་རུས་ཚིག་གྱུར་ཅིང་། །འགྲམ་གཉིས་གཤིན་རྗེའི་སྐྱེས་བུས་བསྲུང་བར་མཐོང་། །དེར་ནི་ལོ་སྟོང་མང་པོར་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཇི་སྐད་དུ། དྲན་ཉེར་ལས།

p. 183

དེ་དེ་ལྟར་སོང་བ་ལས། ཆུ་ཀླུང་གི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་ཏེ། རྒལ་མ་ཐག་ཏུ་རྐེད་པ་ལ་ཐུག་གུ་ཤ་རྣམས་ཀྱང་ཚིག །རུས་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱེ་ཞིང་བྲལ་བ་ལས་སླར་སོས་ཤིང་འགྲམ་དག་ན་སྔོན་རྣམ་པར་རྩེན་པའི་གཤིན་རྗེའི་སྐྱེས་བུས་བསྲུང་བར་སྣང་ངོ་ཞེས་སོ། །བཅུ་གཉིས་པ་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་བཟློག་པར་གདམས་པ་ནི། ཇི་སྐད་བསྟན་པ། ཚ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོས་གདུང་བ། དེ་ལྟའི་དམྱལ་ལ་སུ་ཞིག་འཇིགས་མི་བྱེད། །སྲིད་ན་དེ་འདྲའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད། །རང་བཞིན་ཤེས་ནས་འདའ་བའི་ཐབས་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གདམས་སོ། །གྲང་བའི་དམྱལ་བ་ལ་གསུམ་གྱིས། དང་པོ་གྲང་དམྱལ་བརྒྱད་བཤད་པ་ནི། ད་ནི་གྲང་བའི་སྡུག་བསྔལ་བཤད་པ། གྲང་བས་ཉམ་ཐག་པ་ཡང་རྣམ་པ་བརྒྱད། །གངས་སོགས་ཤིན་ཏུ་གྲང་བའི་གནས་དག་ཏུ། །མུན་ནག་བུ་ཡུག་འཚུབས་པས་སྦྲེབས་པའི་ལུས། །ཆུ་བུར་ཅན་དང་ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་ཅན། །གྲང་བས་སོ་འཐམས་སྨྲེ་སྔགས་ཨ་ཆུ་ཟེར། །ཀྱི་ཧུད་ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པདྨ་དང་། །པདྨ་ཆེ་ལྟར་གས་པའི་རྨ་ནང་དུ། །སྲོག་ཆགས་མཆུ་རྣོན་འབར་བས་ཟ་བ་ནི། །ཇི་སྲིད་ལས་མཐའ་གཏུགས་ཚེ་གཡོ་བར་འགྱུར། །གངས་དང་ཁ་བའི་སྦུབས་གྲང་ཞིང་མུན་ནག་དང་རླུང་ནག་གྲང་མོ་འཚུབས་པས་ཉེན་ནས། ལུས་ཆུ་བུར་དུ་རུམ་པ་དང་། ཆུ་བུར་རྡོལ་ནས་རྨར་སོང་བ་དང་། ཨ་ཆུ་ཙམ་ལས་སྨྲ་མི་ཕོད་པ་དང་། ཀྱི་ཧུད་ཅེས་སྨྲ་བ་དང་། སོ་འཐམས་ཏེ་སྐད་མི་ཐོན་པ་དང་། རྨ་དེ་དག་ཨུཏྤལ་ལྟར་རྩ་བ་ཕྲ་ལ་འདབ་མ་ཆེ་བར་ཡོད་པ་ཕྱི་ནང་ལོག་པ་དང་། པདྨ་ལྟར་བཞི་ཚལ་དུ་གས་པ་དང་། པདྨ་ཆེན་པོ་ལྟར་བརྒྱད་ཚལ་དུ་གས་ཤིང་། ཆུ་རྒྱུས་ཕྲ་མོས་འབྲེལ་བའི་རྨ་ནང་དུ་སྲོག་ཆགས་ཞུགས་ནས་ཟ་བ་སྟེ། གྲང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི། སློབ་སྤྲིང་ལས། ལྷགས་པ་དཔེ་མེད་རུས་པ་ལ་ཡང་ཐིང་བ་ཡིས། །ལུས་སྦྲེབས་འདར་ཤིང་བསྐུར་ནས་ཀུམ་ཀུམ་པོར་འདུག་པ། །ཆུ་བུར་བརྒྱ་བྱུང་རྡོལ་བ་ལས་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་ཀྱིས། །རལ་གྲིས་དབད་ནས་ཞག་དང་ཆུ་སེར་རྐང་བཅས་

p. 184

འཛག །དཀོས་ཐག་སོ་འཐམས་སྐྲ་དང་སྤུ་རྣམས་གཡེངས་གྱུར་པ། །མིག་དང་རྣ་བ་ལྐོག་མ་གནོད་པས་ཀུན་གཟིར་ཅིང་། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བར་དག་བློང་བློང་པོར་གྱུར་ནས། །གྲང་བའི་དམྱལ་བར་གནས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་འོ་དོད་འབོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ཚེ་ཚད་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་བརྒྱད་པོའི། ཚེ་ཡི་ཚད་ནི་ཀོ་ས་ལ་ཡི་ཁལ། །བཅུ་ཚན་ཉི་ཤུ་ཤོང་བའི་ཏིལ་རྫོང་ནས། །ལོ་བརྒྱར་ཏིལ་གཅིག་ཕྱུང་བས་ཟད་གྱུར་པ། །ཆུ་བུར་ཅན་ཚེ་ལྷག་མ་ཉི་ཤུར་འགྱུར། །དེའང་། དྲན་ཉེར་ལས། འདི་ལྟ་སྟེ་གྲོང་ཁྱེར་ཀོ་ས་ལའི་བྲེས་གྲངས་སུ་བཅལ་བའི་ཏིལ་གྱི་ཚོགས་བཅུ་ཚད་ཉི་ཤུ་ཤོང་བའི་རྫོང་པ་ཞིག་ཏིལ་གྱིས་བར་མཚམས་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གང་སྟེ། ཆུ་བུར་ཅན་གྱི་དམྱལ་བ་ལས་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ན་ཏིལ་ཉག་མ་རེ་རེ་ཕྱིར་ཕྱུང་བས་ཟད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཆུ་བུར་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་དེ་དག་ཚེ་འཕོ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དག་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་ཆེས་ལྷག་པ་ཉི་ཤུས་བསྒྲེས་པར་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་བརྣག་དགོས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་དང་མཐུན་པར། མཛོད་ལས་ཀྱང་། ཏིལ་རྫོང་ནང་ནས་ལོ་བརྒྱ་ཞིང་། །ཏིལ་གཅིག་ཕྱུག་བས་ཟད་གྱུར་པ། །ཆུ་བུར་ཅན་གྱི་ཚེ་ཚད་དོ། །གཞན་གྱི་ཚེ་ནི་ཉི་ཤུར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེ་ལས་ཐར་བའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་པར་གདམས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཚ་བ་དང་གྲང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་པ་ལ་བསམས་ཏེ། སེམས་ལྡན་དག་གིས་སེམས་དམྱལ་འཇིག་རྟེན་ལས། །རབ་ཏུ་རྒྱལ་ཕྱིར་བརྩོན་པའི་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་། །ཅེས་འདོམས་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། སྡིག་ཅན་དབུགས་དབྱུང་འགག་པ་ཙམ་ཞིག་གི། དུས་ཀྱིས་བར་དུ་ཆོད་རྣམས་དམྱལ་བ་ཡི། །སྡུག་བསྔལ་གཞལ་ཡས་ཐོས་ནས་རྣམ་སྟོང་དུ། །མི་འཇིགས་གང་ལགས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ནོ། །དམྱལ་བ་བྲིས་པ་མཐོང་དང་ཐོས་པ་དང། །དྲན་དང་བཀླགས་དང་གཟུགས་སུ་བགྱིས་རྣམས་ཀྱང་། །འཇིགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་མི་བཟད་པའི། །རྣམ་སྨིན་ཉམས་སུ་མྱོང་རྣམས་སྨོས་ཅི་འཚལ། །ཞེས་

p. 185

པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཡི་དགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་གྱི། དང་པོ་དབྱིངས་ན་གནས་པ་ནི། ད་ནི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསྟན་པ། ཡི་དགས་དབྱིངས་མཁར་རྒྱུ་བས་དབྱིངས་གནས་པ། ལུས་ཆེ་རྐང་ལག་ཕྲ་ཞིང་ལྟོ་བ་ཡང་། །མགྲིན་པ་ཕྲ་ཞིང་ཁབ་ཀྱི་མིག་ཙམ་ཁ། །ཟས་སྐོམ་མི་རྙེད་བཀྲེས་སྐོམ་འབར་བས་གདུངས། །སྨན་ཤིང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་མཐོང་བས་བསྐམས། །ཕྱི་རོལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་ངན་སྐྱུགས་ཟ། །ཟས་སྐོམ་མཐོང་ཡང་བསྲུང་བར་སྣང་བ་དང་། །ནང་གི་སྒྲིབ་པས་ལྟོ་བར་མེ་འབར་ཞིང་། ཁ་ནས་མེ་ལྕེ་དུད་པར་བཅས་པ་འཐུལ། །སྤྱི་མཐུན་སྒྲིབ་པས་དབུལ་ཕོངས་འཇིགས་སྔངས་འཚེ། །ཉམ་ངའི་གནས་སུ་མགོན་མེད་སྡུག་བསྔལ་ཉེན། །དེའང་དབྱིངས་ན་གནས་པ་ལས། ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནི་ཕྱི་རོལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བས་གང་འདོད་པ་མི་ཐོབ་ཅིང་། ལུས་ངན་ལ་ངན་སྐྱུགས་ཟ་ཞིང་ཟས་སྐོམ་མཐོང་ནའང་བསྲུང་བར་སྣང་བའམ། དྲུང་དུ་ཕྱིན་མ་ཐག་བསྐམས་པ་ལ་སོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནི་དེའི་སྟེང་དུའང་ལྟོ་ནས་མེ་འབར་ཞིང་དུ་བ་འཐུལ་བ་དང་། སྤྱི་མཐུན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནི་དེ་དག་གི་སྟེང་དུའང་སྤྱིར་ཁྱབ་པར་ཡོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དབུལ་བ་དང་། ཕོངས་པ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། གཟུགས་མི་སྡུག་པ་དང་། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་དང་། རྟག་ཏུ་གཞན་གྱིས་འཚེ་བས་འཇིགས་པ་དང་། སྐྱབས་དང་མགོན་མེད་པའོ། །དེ་སྐད་དུ། སློབ་སྤྲེང་ལས། མི་བཟད་སྐོམ་པས་རྒྱང་ནས་ཆུ་ཀླུང་དྲི་མེད་པ། །མཐོང་ནས་བཏུང་བར་འདོད་དེ་སོང་ན་དེ་ཉིད་ཀྱང་། །སྐྲ་ཤད་ཉ་ལྕིབས་ཚོགས་དང་རྣག་སུངས་འདྲེས་པ་དང་། །འདམ་རྫབ་ཁྲག་དང་ཕྱི་སས་གང་བའི་ཆུར་འགྱུར་རོ། །དུས་རླབས་རླུང་ལངས་ཆུ་མཐོར་རི་རྩ་བསིལ་གྱུར་ཅིང་། །ཙནྡན་ལྗོན་པ་སྔོ་འཁྲུངས་མ་ལ་ཡར་སོང་ན། །དེ་ཡང་འདི་ལ་ནགས་སྲེག་མེ་ལྕེ་རྣོས་འཁྲིགས་ཤིང་། །མགལ་དུམ་འགྱེལ་བ་མང་པོས་རད་རོད་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཆུ་གཏེར་རླབས་འཇིགས་འཕང་མཐོ་གྱེས་པ་ལས་བྱུང་བའི། །

p. 186

དབུ་བ་བཙེར་བ་ལྷག་གེར་འདུག་པར་སོང་ན་ཡང་། །དེ་ཡང་འདི་ལ་བྱེ་ཚན་ཁུག་རྣ་དམར་རྩུབ་པའི། །རླུང་དམར་འཇེབས་པར་འཚུབ་པའི་མྱ་ངམ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འདི་ནི་དེར་གནས་ཆར་སྤྲིན་ལྡང་བར་འདོད་ན་ཡང་། །སྤྲིན་ལས་ལྕགས་མདའི་ཆར་པ་དུད་འཐུལ་མདག་མེར་བཅས། །ཚ་ཚ་རྡོ་རྗེའི་ཕ་བོང་རྣམ་འཕྲོ་གསེར་མདོག་ལྟའི། །གློག་འཕྲེང་དམར་སེར་འགྱུ་བ་ལུས་ལ་ཆར་དུ་འབབ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བ་ནི། ཕྲན་ཚེགས་པ་ནི། མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་ཡི་དགས་འདྲེ་རྣམས་དང་། །གནོད་སྤྱིན་སྲིན་པོ་བཙན་དང་རྒྱལ་པོ་སོགས། །ལས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོགས་མེད་ཀུན་དུ་རྒྱུ། །གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། །ནད་གཏོང་མདངས་འཕྲོ་ཚེ་ལ་བར་དུ་གཅོད། །ཚེ་ཚད་མི་ཡི་ཟླ་བར་ཉིན་ཞག་གཅིག །རང་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་མི་ལོ་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་། །གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །འདི་དག་ཀྱང་ཡི་དགས་ཀྱི་འགྲོ་བས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་བསྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། འཚེ་བ་དང་། ཉམ་ང་བ་དང་། བཀྲེས་སྐོམ་དང་། གང་དུ་སྙིང་ཉེ་ནས་ཕྱིན་པ་དེ་དག་ཏུའང་སྔོན་འཆི་ཀའི་གནད་གཅོད་ཀྱི་ནད་དེ་ཕ་རོལ་ལ་འགོ་བ་དང་། རང་ཡང་གཏན་དུ་དེས་གདུང་བས་ནད་པ་དེ་ལ་སྲོག་དང་། ཚེ་དང་མདངས་འཕྲོག་པས་ཕ་རོལ་འབའ་ཞིག་ལ་གནོད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་། འཕྲལ་དུ་མི་བདེ་བ་བསྐྱེ་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སོང་ཡང་ལམ་འཕྲང་དུ་བསྲུང་བར་སྣང་བ་དང་། རང་མཚན་གྱི་ལུས་སྒོ་ལྟ་བུ་དང་། སག་ལྟ་བུ་དང་། མགལ་དུམ་ལྟ་བུ་དང་། ཁྱི་དང་བྱ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་ལ། ཁ་ཅིག་ལ་སྔོན་གྱི་དགེ་བ་ཕྲ་མོས་ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་ཀྱང་། སྡུག་བསྔལ་གཞན་མང་པོས་གདུང་ཞིང་ཕལ་ཆེར་ནི་དུས་ཚིགས་ལོག་པ་དང་། གཞན་ལ་བདེ་བའང་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ཡས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཚ་བས་ཉེན་ལ་བུ་ཡུག་ཀྱང་ནི་ཚར་འགྱུར་ལ། །ལྷག་པས་ཉམ་ཐག་པ་ལ་མེ་ཡང་གྲང་ཕྱེད་དེ། །ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་

p. 187

ལས་ཡོངས་སྨིན་པས་རྣམ་རྨོངས་པ། །འདི་ལ་སྣ་ཚོགས་འདི་ཀུན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་། ཁབ་མིག་ཙམ་གྱི་ཁ་ལ་དཔག་ཚད་མང་འཇིགས་པའི། །ལྟོ་ཆེན་ཉམ་ཐག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུ་འཐུངས་ཀྱང་། །མགུལ་ཕུགས་ཡངས་པ་ཉིད་དུ་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་བར། ཁ་ཡི་དུགས་ཀྱིས་ཆུ་ཡི་ཐིགས་པའང་བསྐམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཡི་དགས་ན་ཡང་འདོད་པས་ཕོངས་པ་ཡིས། །བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་ཆགས་མི་བཟོད་པ། །བཀྲེས་སྐོམ་གྲང་དྲོ་ངལ་དང་འཇིགས་པ་ཡིས། །བསྐྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་བསྟེན་འཚལ་ལོ། ཁ་ཅིག་ཁ་ནི་ཁབ་ཀྱི་མིག་ཙམ་ལ། །ལྟོ་བ་རི་ཡི་གཏོས་ཙམ་བཀྲེས་པས་ཉེན། །མི་གཙང་གྱི་ནར་བོར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་། །འཚལ་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་མ་ལགས་སོ། ཁ་ཅིག་པགས་རུས་ལུས་ཤིང་གཅེར་བུ་སྟེ། །ཏ་ལ་ཡ་ཏོག་བསྐམས་པ་ལྟ་བུ་ལགས། ཁ་ཅིག་མཚན་ཞིང་ཁ་ནས་འབར་བ་སྟེ། །ཟས་སུ་འབར་བའི་ཁར་བབས་བྱེ་མ་འཚལ། །དམངས་རིས་འགས་ནི་རྣག་དང་ཕྱི་ས་དང་། ཁྲག་སོགས་མི་གཙང་བ་ཡང་མི་རྙེད་དེ། །ཕན་ཚུན་གདོང་དུ་འཚོག་ཅིང་མགྲིན་པ་ནས། །ལྦ་བ་བྱུང་བ་སྨིན་པའི་རྣག་འཚལ་ལོ། །ཡི་དགས་རྣམས་ལ་སོ་གའི་དུས་སུ་ནི། །ཟླ་བའང་ཚ་ལ་དགུན་ནི་ཉི་མའང་གྲང་། །ལྗོན་ཤིང་འབྲས་བུ་མེད་འགྱུར་དེ་དག་གིས། །བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀླུང་ཡང་བསྐམས་པར་འགྱུར། །བར་ཆད་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་བསྟེན་གྱུར་པ། །ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་ཀྱི་ཞགས་པ་ནི། །སྲ་བས་བཅིངས་པའི་ལུས་ཅན་ཁ་ཅིག་ལོ། །ལྔ་སྟོང་དག་དང་ཁྲིར་ཡང་འཆི་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་མི་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་གཅིག་ལ་ཡི་དགས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་རང་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ནི་མི་ལོ་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་དུ་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་སྲིད་པར་མ་ཆགས་པར་ཆོས་ལ་བསྐུལ་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟའི་རང་བཞིན་སྐྱོ་བའི་ཚུལ་མཐོང་ནས། །དོན་མཐུན་སྐྱེ་བོས་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །སྲིད་པར་དགའ་བའི་བློ་གྲོས་རྒྱང་བསྲིངས་ཏེ། །

p. 188

ངེས་པར་ཞི་བ་དམ་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་བོ། །ཞེས་ལེགས་པར་གདམས་པ་ཡིན་ནོ། །དུད་འགྲོ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚུལ་ནི། ད་ནི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ལའང་བདེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ། དུད་འགྲོ་དབྱིངས་གནས་ཆུ་གཏེར་བཞི་ཡི་ཁྱོན། །གཅིག་གིས་གཅིག་ཟ་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད། །གླིང་བར་མུན་ནག་རྒྱ་མཚོར་གནས་པ་ཡང་། །ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་གཅིག་ཟའི་འཚེ་བས་འཇིགས། ཁ་འཐོར་མི་ཡུལ་བྱ་དང་རི་དགས་སོགས། །རྔོན་པས་གཙེ་ཞིང་རང་རང་གནོད་པས་ཉེན། །རྟ་གླང་རྔ་མོ་ར་དང་བོང་བུ་སོགས། །བཀོལ་སྤྱད་རྡེག་འཚོག་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ཡས་ཤིང་། །ཤ་དང་པགས་པ་རུས་པའི་ཕྱིར་འཆི་བས། །རང་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་ཕ་མཐའ་མི་མངོན་ཞིང་། །ཀླུ་རྣམས་ཉིན་མཚན་ཕྱེད་མའི་བདེ་སྡུག་དང་། །སྔ་དྲོ་ཕྱི་དྲོ་འགྱུར་བའི་བདེ་སྡུག་དང་། ཁ་ཅིག་གནས་སུ་བྱེ་ཚན་ཆར་འབབ་ལ། །ལ་ལ་གཅིག་པུར་གྲོགས་བྲལ་ཕོངས་པས་ཉེན། །ཕལ་ཆེར་རྨོངས་དང་མཁའ་ལྡིང་འཇིགས་ལ་སོགས། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་ལྡན། །ཚེ་ཡང་མ་ངེས་ཁ་ཅིག་ཉིན་རེ་ལ། །འཇོག་པོ་ལ་སོགས་བསྐལ་བར་གནས་པའང་གསུངས། །དེ་ལ་དབྱིངས་ན་གནས་པའི་དུད་འགྲོ་ནི་ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གླིང་བཞིའི་བར་གྱི་ཐང་ན་གནས་པའི་ནང་ན་ཉ་དང་དུང་དང་ཆུ་སྲིན་ལ་སོགས་པ་གོ་མཚམས་མེད་པར་གང་བ་ཆང་དར་མའི་སྦང་མ་ཙམ་ཞིག་ལྕིག་ལྕིག་ཡོད་དོ། །ཆེ་བས་ཆུང་བ་ཟ་ཞིང་། ཆུང་བས་ཀྱང་ཆེ་བ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། གླིང་འདིའི་ལྕགས་རི་ཕར་འདས་གཞན་གྱི་ཚུར་འདས་པ་ཞིབ་མ་བསྒྲིགས་པའི་ཕྱི་མཐའ་ལྟ་བུའི་བར་ནི་གླིང་བར་གྱི་མུན་པ་སྟེ། ཉི་ཟླའི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཆུ་ནང་ནའང་གཅིག་གིས་གཅིག་ཟ་བ་དང་། བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། ཁ་འཐོར་བ་ནི་མིའི་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་རི་དང་། ཐང་དང་། ཆུ་དང་། བྲག་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ན་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་འབུ་སྦྲང་དང་། བྱ་དང་རི་དགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

p. 189

འདི་དག་རང་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་གཅིག་གིས་གཅིག་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་ནད་དང་འཚེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ་རྔོན་པ་དང་། ཉ་བ་དང་། བྱ་གཤོར་བ་དག་གིས་འཚེ་བ་དང་། ཁ་ཅིག་ཤ་དང་། པགས་པ་དང་། རུས་པའི་ཕྱིར་འཆི་བ་དང་། བཀོལ་བ་དང་། སྤྱད་པའི་མཐར་གསོད་པ་དང་། བརྡེག་པ་དང་། ཁྲག་གཟགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀླུའི་ཡུལ་ནའང་། ཉིན་མཚན་ནམ་སྔ་དྲོ་ཕྱི་དྲོ་གང་རུང་བ་དེ་ཡང་། གང་རུང་དུ་ཚ་གྲང་དང་བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོས་རྩེན་པ་དང་། ཁ་ཅིག་གི་གནས་སུ་བྱེ་ཚན་གྱི་ཆར་འབབ་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤངས་ཏེ་ཁྱུར་མི་ཚུད་པས་གཅིག་པུ་གྲོགས་མེད་པ་དང་། སྤྱི་མཐུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་འཇིགས་པ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང་། འཚེ་བའི་རྣམ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །ཚེ་ཡང་མ་ངེས་ཏེ་ཁ་ཅིག་ཡུད་ཙམ་དང་། ཉིན་གཅིག་ལ་སོགས་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འཇོག་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཐུབ་པའང་ཡོད་དེ། མཛོད་ལས། འཇོག་པོ་བསྐལ་པའོ་ཞེས་དང་། རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཁོ་བོ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་གནས་འདིར་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཅིག་གནས་པ་ལགས་ན་ཞེས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ན་ཡང་གསོད་པ་དང་། །བཅིང་དང་བརྡེག་སོགས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པ། །ཞི་འགྱུར་དགེ་བ་སྤངས་པ་རྣམས་ལ་ནི། །གཅིག་ལ་གཅིག་ཟ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ། ཁ་ཅིག་མུ་ཏིག་བལ་དང་རུས་པ་ཁྲག །ཤ་དང་པགས་པའི་ཆེད་དུ་འཆི་བར་འགྱུར། །དབང་མེད་གཞན་དག་རྡོག་པ་ལག་པ་དང་། །ལྕག་དང་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་བཏབ་སྟེ་བཀོལ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ལ་བརྩོན་པར་གདམས་པ་ནི། ཚུལ་འདི་དག་བསམས་ནས་བྱོས་སོང་འཇིག་རྟེན་ལས། །ཐར་འདོད་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ལམ་བཟང་སྲོལ་བཏོད་ལ། །ཉིན་མཚན་བརྩོན་པས་དགེ་ལ་གཞོལ་བར་མཛོད། །ཅེས་

p. 190

འདོམས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པའི་ཆོས་ལས་བྱོལ་ནས་སོང་བ་དུད་འགྲོའི་ནང་ནས་ཐར་བར་འདོད་པ་དག་གིས་གནས་སྐབས་ལྷ་དང་མིའི་ལམ་པོ་ཆེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བ་བཅུ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པ་བཞི་ལ་བརྩོན་ཞིང་། མཐར་ཐུག་ཐར་པ་དམ་པའི་ལམ་པོ་ཆེ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སྟོང་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ས་དང་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་གདམས་པ་ཡིན་ནོ། །མིའི་སྡུག་བསྔལ་བཤད་པ་ལ་བཅུ་ལས། དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་ཀྱིས་གདུང་ཚུལ་ནི། ད་ནི་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི། མི་རྣམས་ལ་ཡང་བདེ་བའི་སྐབས་མེད་དེ། །མྱ་ངན་ཡིད་མི་བདེ་དང་འཁྲུག་ལ་སོགས། །གཅིག་མ་སངས་པར་གཅིག་གིས་སྡུག་བསྔལ་དང་། །ཟས་སོགས་དུག་འདྲེས་ཟོས་པས་འགྱུར་བ་དང་། །ཟས་གོས་སྤྱོད་ལམ་ཉེས་པས་ནད་སོགས་སུ། །ཕྱི་མའི་སྡུག་བསྔལ་འདུ་བྱེད་མཚོན་པ་སྟེ། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་དག་དང་དེ་བཞིན་དུ། །སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་མི་སྡུག་འཕྲད་པ་དང་། །སྡུག་བྲལ་འདོད་པས་ཕོངས་དང་ཉེ་བར་ལེན། །རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་དེ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། རྩ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཉིད་གསུམ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། དགྲ་མི་སྡུག་པ་དང་འཕྲད་པ་དང་། གཉེན་ཡིད་དུ་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། འདོད་པ་ཐོག་ཏུ་མ་འབབས་པས་ཕོངས་པ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔས་སྡུག་བསྔལ་གཏན་དུ་འཛིན་པས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་བརྩེགས་མར་བྱུང་བ་སྟེ་ཕ་ཤི་བའི་ཐོག་ཏུ་མ་ཡང་ཤི་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ད་ལྟ་བདེ་བ་ལྟར་ཡོད་འཕྲོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། བག་མ་བླངས་པའི་སར་ཁང་པ་རྡིབ་པ་དང་། དུག་དང་འདྲེས་པའི་ཟས་ཟོས་པ་ལྟ་བུའོ། །

p. 191

འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་དུག་ཟོས་པ་དང་། ཟས་གོས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཉེས་པས་ཕྱིས་ནད་འདུ་བྱེད་པའམ། དབང་པོ་ཆེ་ལ་གནོད་པ་བསྐྱལ་བས་ཕྱིས་གནོད་ལན་འདུ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདུལ་བ་ལུང་ལས། འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ཕུང་པོ། །སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་འདུ་བྱེད་དང་། །འགྱུར་བ་ཉིད་གསུམ་བརྒྱད་རྣམས་ཀྱིས། །མི་རྣམས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྐྱེ་བའི་དུཿཁ་ནི། སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། སྔོན་རོལ་བའི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བར་དོ་ན་འཁྱམ་པའི་དྲི་ཟ་ཉེ་བར་འཇུག་པ་མའི་མངལ་གནས་འཛིན་པ་ན། མ་རིག་རྣམ་ཤེས་རླུང་སེམས་ཐིག་ལེར་འདུས། །མེར་ནུར་ལྟར་མཁྲང་གོར་ཉ་རུས་སྦལ་འདྲ། །རིམ་བཞིན་བདུན་ཕྲག་བདུན་དུ་ཆགས་པའི་ལུས། །མ་ཡིས་ངལ་དུབ་བཀྲེས་སྐོམ་ཚ་གྲང་སོགས། །ཅུང་ཟད་ཙམ་ལའང་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད། །མུན་ནག་དོག་ཅིང་ཉམ་ང་དྲི་མི་ཞིམ། །འཁུམས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་བརྣག་དགོས་སོ། །བདུན་ཕྲག་བདུན་ནས་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་བར། །དབང་པོ་ཡན་ལག་པ་སྤུ་ལ་སོགས་འགྲུབ། །བདུན་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་བར་སྙེད་དུ། །ལུས་ཟུངས་བརྟས་དང་ཆེར་བསྐྱེད་གཡོ་བར་བྱེད། །དེ་ནས་རུས་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་བཅིང་བའི་བར། །ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་མགོ་མཇུག་ལྡོག་པར་བཙའ། །འཆི་བས་ཉེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསྡུས་འཇོམས་འདྲ། །བཙས་ནས་རེག་པས་པགས་པ་བཤུས་པ་བཞིན། ཁྲུས་བྱས་ཤ་བུར་སྤུ་གྲིས་རེག་དང་མཚུངས། །ཕ་དང་མའི་འདུ་འཕྲོད་ལས་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་འདྲེས་པའི་སྦུབས་སུ་རྣམ་ཤེས་ཞུགས་ཏེ། ཞག་བདུན་ཕྲག་དང་པོར་མེར་མེར་གྱུ་གྱུ་པ་དངུལ་ཆུའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པར་ནུར་ནུར་པོ་ངར་སྣབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པར་ལྟར་ལྟར་པོ་མཐེབ་མཛུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའོ། །བཞི་པར་མཁྲང་གྱུར་སྒོ་ངའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྔ་པར་གོར་གོར་པོ་པདྨའི་འདབ་མ་ལྟ་བུའོ། །དྲུག་པར་ཁྱབ་འཇུག་ཉའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའོ། །བདུན་པར་རུས་སྦལ་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དཔེར་ན་མགོ་དང་རྐང་

p. 192

ལག་ཅུང་ཟད་དོད་པས་སྦལ་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་བདུན་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་གི་བར་དུ་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། སོར་མོ་དང་། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང་། བ་སྤུ་དང་། སྐྲ་དང་། ནང་གི་དོན་སྙིང་དང་། རྩ་དང་། རླུང་དང་། ཁམས་དངས་མ་དང་། ཁྲག་དང་། ཆུ་སེར་དང་། ཕོ་མོའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་སྐྱེ་མཆེད་གསལ་བར་འགྲུབ་ཅིང་། དེ་ནས་བདུན་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་བར་དུ་ལུས་ཟུངས་བརྟས་པར་བྱེད་དེ། མས་ཟས་ཟོས་པའི་དངས་མ་དང་། སྐོམ་གྱི་དངས་མས་བུའི་བཟའ་བཏུང་གི་བྱ་བ་བྱེད་དེ། སྐབས་སུ་གཡོ་བ་དང་འཕར་བས་མ་ཡང་ལུས་མི་བདེ་འོ། །དེའི་བར་རྣམས་སུ་ནི་བུ་ལ་མུན་ནག་གི་ནང་ན་གནས་པ་དང་། དོག་ཅིང་སྐྱུག་བྲོ་བའི་སྣང་བ་དང་། འཁུམས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མ་འགྲང་པ་དང་ངོམས་དྲགས་ན་རི་དང་རྒྱ་མཚོས་མནན་པ་སྙམ་པ་དང་། ངལ་དུབ་དང་བསྒུལ་བསྐྱོད་དྲག་ཏུ་བྱས་ན་གཡང་ལ་བསྐྱུར་བ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ངོ་། །དེའང་ཁྱེའུ་རྣམས་ནི་མའི་གློ་གཡས་ནས་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་ཏེ་ལག་པའི་ཐལ་མོ་གཉིས་ཀྱིས་གདོང་བཀབ་ནས་གནས་ལ། བུ་མོ་ནི་གཡོན་ནས་ཕྱིར་བལྟ་བས་གནས་སོ། །དེ་ནས་ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་མགོ་མཇུག་ལྡོག་སྟེ་རུས་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་བར་དུ་བཙིར་ནས་བཙའ་བ་ནི་བསྡུས་འཇོམས་ཀྱི་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཙམ་མོ། །དེ་ནས་རེག་མ་ཐག་པགས་པ་བཤུས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཁྲུས་བྱས་དུས་ཤ་བུར་སྤུ་གྲིས་གཅོད་པ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། རྒྱས་པར་ནི་དགའ་བོ་མངལ་འཇུག་གི་མདོར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཚུལ་དེ་དག་སློབ་སྤྲིང་དུ་ལས། ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་དྲི་ང་མི་གཙང་བརྩེར་བས་འགགས། །རབ་ཏུ་དོག་པའི་མུན་ནག་ཐིབས་པོར་འདུག་པ་ཡི། །མངལ་གནས་དམྱལ་བ་ལྟ་བུའི་ནང་དུ་དེ་ཞུགས་ནས། །ལུས་ཡོངས་བསྐུམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་རྣག་དགོས་སོ། །དེ་ནི་རིམ་གྱིས་ཏིལ་མར་བཙིར་སྤྱད་སྲ་བ་ཡིས། །བཙིར་བ་ལྟར་བྱས་དེ་ནས་ཇི་ཞིག་ལྟ་སྟེ་བཙས། །འོན་ཀྱང་མོད་

p. 193

ལ་དེ་སྲོག་མི་འདོར་གང་ཡིན་པ། །སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་མཐོ་བཙམས་མོད། །མི་གཙང་དེ་ནང་གནས་བཅས་འགྲོ་བའི་ལུས་དེ་ནི། །མངལ་གནས་རློན་པས་དཀྲིས་ཤིང་དྲི་ང་མི་བཟད་ལྡན། །གཟིར་བས་གནོད་པ་བདོ་སྟེ་རྨ་སྨིན་ཞིག་པ་ལྟར། །སྐྱུག་ལ་ཐུག་པ་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་དྲན་པས་སྤོང་། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རྒས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། དེ་ནས་རིམ་གྱིས། རྒལ་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་བཟོད་དཀའ་བ། །ལང་ཚོ་ཉམས་པས་ཀུན་གྱི་ཡིད་མི་འོང་། །སྟོད་སྨད་མི་ཐེག་མཁར་བ་ལ་བརྟེན་ཅིང་། །ལུས་ཀྱི་དྲོད་ཉམས་ཟས་ཀྱང་འཇུ་བར་དཀའ། །མཐུ་སྟོབས་ཉམས་པས་འགྲོ་འདུག་བསྒུལ་བསྐྱོད་དཀའ། །འདོད་སར་མི་ཕྱིན་ལྷུ་ཚིགས་རྣམ་པར་འགྱུར། །དབང་པོ་ཉམས་པས་མིག་འགྲིབས་གཟུགས་མི་མཐོང་། །སྒྲ་སྐད་མི་ཐོས་དྲི་རོ་རེག་མི་ཚོར། །དྲན་པ་མི་གསལ་གཏི་མུག་གཉིད་དུ་བྱིིང་། །ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཉམས་པས་ཡོན་ཏན་ཆུང་། །ཟས་སོགས་ཞིམ་པོའང་དེ་ལས་ལོག་པར་སྣང་། །ཚེ་ཉམས་འཆི་བས་འཇིགས་དང་འདུ་ཤེས་འཁྲུག །བྱིས་བཞིན་བཟོད་སྟོབས་ཆུང་ལ་བསྲན་མི་བཟོད། །སྣུམ་ཟ་དམར་མེ་ཇི་བཞིན་མྱུར་དུ་འགྲོ། །ཞེས་པ་སྟེ། ལང་ཚོའང་ཡོལ་བས་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ཉམས་ཏེ་ལྷུ་ཚིགས་འགྱུར་ཞིང་། ཟས་མི་འཇུ་བ་དང་། དབང་པོ་འགྲིབས་པས་མིག་མི་གསལ། རྣ་བ་འོན། ལྕེ་ལྡིབ། དྲན་པ་མི་གསལ། སྔར་དགའ་བའི་ཡུལ་དང་ཟས་ལ་སོགས་པའང་སྔར་ལྟར་ཡིད་དུ་མི་འོང་། ལྕེའི་དབང་པོ་འགྲིབས་པས་གཞོན་དུས་ལྟ་བུའི་བཟའ་བཏུང་གི་རོ་མི་འབྱིན། ཤི་དོགས་ནས་འཚེར་ཞིང་། བྱིས་པ་ལྟར་བཟོད་སྲན་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། སློབ་སྤྲིང་ལས། དེ་ནས་དེ་ནི་འཆི་བདག་རྒ་བའི་ལག །གཞིལ་བའི་བཅོས་ཐབས་མེད་པས་བཟུང་ནས་ནི། །སྐྲ་དཀར་བདོ་བ་སོ་ཡི་ཚོགས་དག་གིས། །དགོད་པ་བཞིན་དུ་སྤྱི་ནས་འཛིན་པར་བྱེད། །དེ་ནས་དེ་ཡི་ལྷུ་ཚིགས་རྣམ་འབྱེ་ཞིང་། །བློ་ཡང་བསླད་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར། །ལུས་ཀྱང་དེངས་ལ་

p. 194

ཤིག་ཤིག་པོར་འགྱུར་ལ། །ངེས་པར་སྡིག་པ་འཕེལ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་ཞུམ་ནས་ནི། །ཡུལ་ལ་ཆགས་ཀྱང་ནུས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར། །གནས་སྐབས་གང་དུ་འདི་འགྲོ་འགྱུར་བ་དེ། །གལ་ཏེ་དམྱལ་ན་ཡོད་ན་དེ་ཉིད་འཇིགས། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། གཞན་ཡང་། ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་བཟོད་དཀའ་བ། །ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་འགྱུར་དང་ཡིད་མི་བདེ། །ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཡིད་དུ་མི་འོང་ཞིང་། །སྲོག་དང་བྲལ་བར་དོགས་པས་མྱ་ངན་སྐྱེ། །སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་སྨྲེ་སྔགས་འབྱིན་པར་བྱེད། །ནད་ཀྱི་ཚོར་བས་ཉེན་པ་དེ་ཡི་ཚེ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་འཁྲུགས་པས་གང་ལའང་དགའ་བ་མི་སྐྱེ། འདུ་ཤེས་འཁྲུག་ཅིང་ཚིག་པ་ཟ། ཤི་བར་དོགས་པ་དང་། རེས་འགའ་ཤི་ནའང་རུང་སྙམ་སྟེ་ལྕེབ་སྙིང་འདོད་པའམ། ལྕེབ་པ་ལ་ཐུག་པས་ཉེན་པའི་ཚོར་བ་ནི་དམྱལ་བ་ལ་འགྲན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ལས་བརྒྱ་པའི་སྟོད་འགྲེལ་དུ། ན་བས་གདུངས་པའི་ལུས་ཅན་ནི། །དམྱལ་བའི་ཚོར་བ་དེ་འདྲ་སྟེ། །དེ་སྙེད་ཕྱི་ཕྱིར་ལྡང་གྱུར་པ། །སྲེད་ཅན་སྲིད་པའི་ཟུག་རྔུ་འདྲ། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། ཚེ་ཟད་པའམ། མ་ཟད་ཀྱང་རུང་སྟེ་བར་མ་དོར། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡང་། །ཟས་གོས་གཏམ་དང་མལ་གྱི་ཐ་མར་ཉལ། །སྲོག་ལུས་འཁོར་གཡོག་གཉེན་འདུན་ལོངས་སྤྱོད་འདོར། །གཅིག་པུ་ས་ཚུགས་མེད་པར་འགྲོ་བས་འཇིགས། །དེའང་ཐ་མའི་མལ་དུ་ཉལ། གནས་དང་། གཏམ་དང་། ཟས་དང་། གོས་དང་། ཚེ་འདིའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མར་ཐུག །འཁོར་འདབ་དང་ལོངས་སྤྱོད་འདོར། ཇི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་འཁྱེར་དབང་མེད་པར་གཅིག་པུར་རྒྱུས་མེད་པར་འགྲོ་ཞིང་ཇི་ལྟར་བྱ་སྙམ་ནས་སྙིང་མི་དགའ་བཞིན་དུ་གནད་གཅོད་ཀྱི་ཚོར་བ་དྲག་པོས་སྲོག་བཅད་དེ། རང་སྣང་བར་དོར་འཁྱམ་ཞིང་། མགོན་སྐྱབས་མེད་ལ། ཕུང་པོ་ཁྱོགས་ལ་བཏེག་སྟེ་དུར་ཁྲོད་དུ་བསྐྱལ་ཏེ་ཅེ་སྤྱང་ལ་སོགས་པས་ཟ་ཞིང་། ཉེ་དུའི་ཚོགས་རྣམས་མྱ་ངན་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། སློབ་སྤྲིང་ལས།

p. 195

བདག་གིས་ཅི་སྟེ་འདི་ལྟར་འཆི་བདག་འདི། །མགོ་བོར་རྡོག་པས་གནོན་པ་འཕྲིགས་མ་གྱུར། །མྱ་ངན་རྡོ་རྗེ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར། །སེམས་ལ་གནོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་གཙེས་ནས། །ཉེ་དུའི་སྐྱེ་བོ་ངུད་མོའི་མཆི་རྒྱུན་ཅན། །སྡུག་བསྔལ་སྙིང་དང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་བལྟས། །གནད་ཀྱི་གཤིས་སུ་འཇེབས་པར་གཟིར་ནས་ནི། །ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་མུན་རུམ་འཇུག་པ་ལྟར། །འབད་པ་ལྷུར་བླངས་བསྲུང་བ་བྱ་བའི་ལུས། །ཡིད་འོང་འདྲིས་པ་རྣམ་པར་འདོར་པར་འགྱུར། །གཤིན་རྗེའི་ཞགས་པས་དམ་དུ་བཅིངས་པ་དེ། །ཅོ་ཏོ་འབལ་ཞིང་ཆོ་ངེས་འདེབས་བྱེད་ཀྱང་། །དེ་ཡིས་གློངས་པ་ཉེ་དུའི་སྐྱེ་བོ་ཡིས། རང་གི་ངུ་སྒྲས་ལྡིར་བ་བཞིན་མི་ཐོས། །བགྲོད་དཀའི་ཆུ་དང་ཕ་བང་ཐག་ཐུག་འདོམ་པའི་བར། །ཚེར་མ་རྣོན་པོས་འཛིངས་པས་ཉམ་ངའི་ལམ་དག་ཏུ། །དུས་ཀྱི་ཞགས་པས་རྐེ་ནས་བཏགས་ཏེ་གཤིན་རྗེའི་མི། །གཏུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དབྱུག་པས་བདའ་ཞིང་འཁྲིད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་དགྲ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། འདི་ལྟར། མི་སྡུག་པ་དང་འཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་། །ཡིད་དུ་མི་འོང་གནོད་འཚེའི་འཇིགས་པས་ཉེན། །འདི་ལྟར་དགྲ་སྡང་བ་དང་འཕྲད་པ་ན་དེས་ལུས་དང་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་མ་རུངས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བདུན་པ་གཉེན་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། བྱམས་ཤིང་སྡུག་པའི་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་ཡང་། །མྱ་ངན་སྨྲེ་སྔགས་ཡིད་མི་བདེ་བའི་གཞི། །ཡོན་ཏན་རྗེས་དྲན་འདོད་པས་གདུང་བར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གཉེན་དང་མཛའ་བཤེས་བྱམས་པ་དང་བྲལ་བ་ན་དེའི་ཡོན་ཏན་དྲན་ལ། སེམས་གདུང་བས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཞིང་། བརྒྱད་པ་དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི། འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། །དོན་མ་གྲུབ་པས་སེམས་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་ལྡང་། །དབུལ་བས་ཉམ་ཐག་བཀྲེས་སྐོམ་ཡི་དགས་འདྲ། །ཇི་ལྟར་སྨོན་པའི་དོན་མ་འགྲུབ་ན་ཡང་། །སེམས་མི་བདེ་བ་ཉིད་དང་། ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་སམ། འདོད་པ་གང་གིས་ཕོངས་ཀྱང་ཡིད་མི་བདེ་བས་ཟུག་རྔུ་ལྡང་ལ།

p. 196

དགུ་པ་ཟག་བཅས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི། གཟུགས་ཚོར་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་ཏེ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཡང་། །ཟག་བཅས་ཉིད་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་གྱི་གནས། །རྟེན་དང་སྣོད་དང་འབྱུང་ཁུངས་ལགས་པར་གསུངས། །ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣོད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་སོ་ཞེས་སོ། །དེའང་གཟུགས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནོད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གནས་སོ། །ཚོར་བ་ནི་དང་དུ་ལེན་པར་བྱེད་པས་སྣོད་དོ། །འདུ་ཤེས་ནི་རྟོག་པ་གཡོ་བར་བྱེད་པས་དང་པོའི་སྒོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ནོ། །འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་རིག་པར་བྱེད་པས་ན་འབྱུང་ཁུངས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་དུ་དེ་སྐད་བཤད་པའོ། །བཅུ་པ་དེ་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་ལ་འབད་པར་གདམས་པ་ནི། ད་ནི་སྐྱོ་བས་བཟློག་པར་གདམས་པ། དེ་ལྟར་མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ནའང་། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་ཕྱིར་བདེ་བ་མེད། །དེ་ལས་ཐར་ཕྱིན་ལེགས་པའི་ཆོས་བསམས་ཏེ། །འཁོར་བའི་གནས་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་འཚལ་ལོ། །དེའང་ལ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པས་ཕྱིས་སྡུག་བསྔལ། ལ་ལ་ནི་སྔ་མའི་འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་པས་ད་ལྟ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཐར་དགོས་སོ། །ལྷ་མིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་བདེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་ནི། གཞན་ཡང་འདི་ལྟར། ལྷ་མིན་རྣམས་ལའང་བདེ་བའི་སྐབས་མེད་དེ། །དོན་མེད་འཐབ་རྩོད་འཁྲུག་ཅིང་ཞེ་སྡང་ལ། །ལྷ་ཡི་དཔལ་ལ་མི་བཟོད་ཕྲག་དོག་ལྡན། །གཡུལ་ངོར་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་བསྟེན་འཚལ་ལོ། །རང་གི་སྡེའང་འཐབ་ཅིང་རྩོད་ལ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་སྐྱེད་པ་དང་འབྱོར་པ་མཐོང་ནས་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ཕྲག་དོག་གི་མེས་གདུངས་ལ། རེས་འགའ་ལྷ་རྣམས་དང་འཐབ་པའི་གཡུལ་ངོར་མགོ་དང་ཡན་ལག་

p. 197

བཅད་ཅིང་། རྡོ་རྗེ་དང་། མདའ་དང་། འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པས་སྣད་དེ་ཁ་ཅིག་འཆི་བའམ། འཆི་བ་ལ་ཐུགས་པའི་སྔངས་སྐྲག་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་དེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ལྷ་མིན་དག་ནའང་རང་བཞིན་གྱིས་ལྷ་ཡི། །དཔལ་ལ་སྡང་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆེ། །དེ་དག་བློ་དང་ལྡན་ཡང་འགྲོ་བ་ཡི། །སྒྲིབ་པས་བདེན་པ་མཐོང་བ་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་སོ། །བདེན་པ་མི་མཐོང་བར་བཤད་པ་དེ་ནི་ཉན་རང་གི་མཐོང་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མ་ཡིན་ཏེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། དེའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་ན། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་བགྲང་བ་ལས་འདས་པ་དག་གིས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པོ་ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པའི་ཚུལ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ལ་བརྩོན་པར་གདམས་པ་ནི། ལྷ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བ། །དེ་བས་དགེ་ལེགས་ཞི་བའི་འགྲོ་བ་དག །མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཐར་པའི་ཆོས་མཛོད་ཅིག །ཅེས་གདམས་སོ། །ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་བཤད་པ་ལ་བཞི་སྟེ། དང་པོ་འཆི་འཕོ་ལྟུང་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི། འདི་ལྟར་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཡུལ། །འདོད་ལྷའི་གནས་ནའང་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་དེ། །བག་མེད་འདོད་པས་མྱོས་དང་འཆི་འཕོ་ལྟུང་། །མེ་ཏོག་རྙིངས་དང་སྟན་ལ་ཉམས་མི་དགའ། །གྲོགས་ཀྱིས་སྤོང་དང་ཕྱི་མའི་གནས་ལ་འཇིགས། །ཚོར་བ་མི་བཟད་ལྷ་ཡི་ཞག་བདུན་འབྱུང་། །འདི་ལྟ་རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། མཚེ་མ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་བར་གྱི་ལྷ་དེ་དག་བདེ་བ་བལྟར་སྣང་ཡང་། བདེ་བ་དེ་ཉིད་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་མ་འདས་ལ། འཆི་བའི་ཚེ་ལུས་ཀྱི་མདོག་མི་སྡུག་པ་དང་། སྟན་ལ་ཉམས་མི་དགའ་བ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཐོད་རྙིངས་པ་དང་། གོས་ལ་དྲི་མ་ཆགས་པ་དང་། སྔོན་མེད་པའི་རྡུལ་འབྱུང་བ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ལྷ་ཟླ་བོས་སྤོང་ཞིང་གཅིག་པུར་འདུ་

p. 198

ཤེས་འཁྲུག །གང་དུ་སྐྱེ་བའི་གནས་ལྷའི་མིག་གིས་མཐོང་བས་སྔངས་ཏེ་བརྒྱལ་བ་ན། རྒྱང་རིང་མོ་ནས་ལྷ་དེའི་ཕ་མའམ་མཛའ་བཤེས་དག་གིས་མིང་ནས་བོས་ཏེ། ཛམྦུའི་གླིང་དུ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་ཤོག་ཅིག །དེར་ཡང་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱད་ནས་ཕྱིར་ཡང་ལྷའི་གནས་འདིར་སྐྱེ་བར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་ཟེར་ཞིང་མེ་ཏོག་འཐོར་ནས་ཕྱིར་འབྲོས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལྷ་དེ་དག་གི་ཉིན་ཞག་བདུན་དུ་འབྱུང་སྟེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། མཐོ་རིས་ན་ཡང་བདེ་ཆེན་དེ་དག་གི། འཆི་འཕོའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ནི་དེ་བས་ཆེ། །དེ་ལྟར་བསམས་ནས་ཡ་རབས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །ཟད་འགྱུར་མཐོ་རིས་སླད་དུ་སྲེད་མི་བགྱི། །ལུས་ཀྱི་ཁ་དོག་མི་སྡུག་འགྱུར་བ་དང་། །སྟན་ལ་མི་དགའ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྙིངས་དང་། །གོས་ལ་དྲི་མ་ཆགས་དང་ལུས་ལ་ནི། །སྔོན་ཆད་མེད་པའི་རྔུལ་འབྱུང་ཞེས་བགྱི་བ། །མཐོ་རིས་འཆི་ཕོ་སྦྲོན་བྱེད་སྔ་ལྟས་ལྔ། །ལྷ་ཡུལ་གནས་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་འབྱུང་སྟེ། །ས་སྟེང་མི་རྣམས་འཆི་བར་འགྱུར་བ་དག །སྤྲོན་པར་བྱེད་པའི་འཆི་ལྟས་རྣམས་དང་འདྲ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྲིད་པ་ཕྱི་མར་འདུ་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། གཞན་ཡང་། ཚངས་རིས་ལ་སོགས་གཟུགས་ཁམས་བསམ་གཏན་ལྷ། །སྔ་མའི་ལས་ཟད་སྲིད་པ་འོག་མར་ལྟུང་། །འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལ། །གཟུགས་མེད་ཞི་གནས་ལས་ཟད་ཚུལ་མཐོང་ནས། །སྲིད་པ་ཕྱི་མར་འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་ལྡན། །མཐོ་རིས་ཐོབ་ཀྱང་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བས། །སྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཞེས་འདོམས་ཏེ། ཚངས་རིས་ནས་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་བར་བསམ་གཏན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་འཆི་བའི་ཚེ་རང་གི་བདེ་བ་དེ་ཉིད་འགྱུར་བས་སྲིད་པ་ཕྱི་མར་འཇུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་དེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་ནས། ཚངས་རིས་ལ་སོགས་བསམ་གཏན་ལྷུན་གྲུབ་ཀུན། །འོད་དང་ཁ་དོག་གཟི་བརྗིད་མཐའ་ཡས་ཀྱང་། །བདག་རྟོག་བག་ལ་ཉལ་བ་མ་གཟིགས་ནས། །ཤི་ནས་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་ཆ་མེད་དམ། །ཞེས་སོ། །གཟུགས་

p. 199

མེད་ཀྱང་ཞི་གནས་རྩེ་གཅིག་གིས་གནས་ཏེ། འཆི་འཕོ་བ་ན་ཡང་སྲིད་པ་ཕྱི་མའི་སྡུག་བསྔལ་འདུ་བྱེད་པས་སྐྱོ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་སྐད་དུ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། འཁོར་བ་དེ་འདྲ་ལགས་པས་ལྷ་མིན་དང་། །དམྱལ་བ་དུད་འགྲོ་ཡི་དྭགས་རྣམས་དག་ཏུ། །སྐྱེ་བ་བཟང་པོ་མ་ལགས་སྐྱེ་བ་ནི། །གནོད་པ་དུ་མའི་སྣོད་གྱུར་ལགས་མཁྱེན་མཛོད། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་ཟག་བཅས་གྱི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བར་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟར། འཁོར་བའི་བདེ་ལ་ཆགས་པའི་འགྲོ་བ་ཀུན། །མེ་ཡི་འོབས་སུ་སྲེད་པས་གདུངས་བར་ཟད། །གཞན་ཡང་སྲིད་པ་ཕྱི་མའི་ངན་འགྲོ་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་འདེབས་ཤིང་། ཆུ་བོ་བཞིས་རྩེན་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། སློབ་སྤྲིང་ལས། སྡུག་བསྔལ་མེ་ཚོགས་སྤུངས་པས་འཇིགས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིར། །སྐྱེ་བོ་བདེ་སྙམ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་གང་། །དེ་ནི་གཤིན་རྗེའི་ཁ་ཡངས་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་ལྗོན་ཤིང་ས་བོན་ཡིན། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ཐར་པ་བསྒྲུབ་དགོས་པར་དོན་བསྡུ་བ་ལ་ཡང་བཞི་སྟེ། དང་པོ་མ་བསྒྲུབས་ན་ཐར་པ་མི་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ནི། ངན་འགྲོའི་གནས་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྐྱོབ་མོད་སྙམ་ན། འདིར་བདག་གིས་སྡིག་པ་བྱས་ན་ངན་སོང་གི་འབྲས་བུ་རང་ལ་སྨིན་པས་ཐུགས་རྗེས་གཟིགས་པའི་གོ་སྐབས་དཀའ་བར་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟར་ཐར་པ་རང་ལ་རག་ལས་ཤིང་། །ཐར་པའི་ཐབས་ནི་ལྷ་མིའི་སྟོན་པས་གསུངས། །གཞན་གྱིས་གློ་བུར་འབྱིན་པའི་སྐབས་མེད་དེ། །གཉིད་མྱོས་རྨི་ལམ་སུས་ཀྱང་དགག་མེད་བཞིན། །གལ་ཏེ་ནུས་ན་བདེ་གཤེགས་སྲས་བཅས་ཀྱི། །ཐུགས་རྗེའི་ཟེར་གྱིས་འཁོར་བ་སྟོངས་ཟིན་དེས། །དེ་བས་རང་ཉིད་བརྩོན་པའི་གོ་བགོས་ཏེ། །ཐར་ལམ་འཛེག་ལ་བརྩོན་པའི་དུས་ལ་བབ། །ངན་སོང་དང་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བ་ནི་རང་གི་བརྩོན་པ་ཉིད་ལ་རག་གི། གཞན་ལ་ཐབས་ཙམ་ལས་བརྩོན་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུལ་བ་ལུང་ལས། ངས་ནི་ཁྱེད་ལ་ཐར་བའི་ཐབས་བསྟན་གྱིས། །ཐར་པ་རང་ལ་རག་ལས་བརྩོན་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་ལྟར་རིགས་སོ། །དེའང་རང་གིས་བསགས་པའི་རང་

p. 200

སྣང་གི་ལས་རང་གིས་བཟློག་གིས། རྨི་ལམ་གཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་པ་རང་གིས་ལོག་ནས། རྨི་ལམ་གཞན་གྱིས་དགག་པ་ལྟ་བུ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རུང་ན་སངས་རྒྱས་གཅིག་གི་ཐུགས་རྗེའི་འོད་ཟེར་གྱིས་སྲིད་པ་འདི་དག་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་སྟོངས་པར་བྱས་ཟིན་ངེས་སོ། །གཉིས་པ་སྔར་འདས་ཀྱིས་མ་ཐུལ་བས་མ་འབད་ན་དེ་ལས་མི་ཐར་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་བས་ན་རང་གི་ཉེས་པས། གྲངས་མེད་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གིས། །གསོ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་གྱུར་བདག་ལྟ་བུ། །སྡིག་པའི་རང་བཞིན་སྲིད་ལམ་དགོན་པར་འཁྱམས། །སྔར་བཞིན་བརྩོན་པ་མེད་ན་ཡང་དང་ཡང་། །འགྲོ་དྲུག་གནས་སུ་སྡུག་བསྔལ་བྱེད་འདི་སོམས། །ཇི་སྐད་དུ། ཞི་བ་ལྷས། སེམས་ཅན་ཕན་པར་མཛད་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་འདས་གྱུར་ཀྱང་། །བདག་ནི་རང་གི་ཉེས་པས་དེའི། །གསོ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་གྱུར་ཏོ། །ད་དུང་དེ་བཞིན་བདག་བྱེད་ན། །ཡང་དང་ཡང་དུ་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་བསམ་པར་འོས་སོ། །གསུམ་པ་ལས་ངན་པ་ལ་ཐུགས་རྗེ་མི་འཇུག་པར་གདམས་པ་ནི། གཞན་ཡང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མཁའ་ལྟར་མཐའ་ཡས་ཤིང་། །མེ་ལྟར་མི་བཟད་ཡུལ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་ལ། །བཟོད་པའི་སེམས་ཁྱོད་གནས་མིན་སྨད་པའི་གནས། །ངོ་ཚ་མི་ཤེས་ཁྲེལ་བག་བྲལ་བ་ལ། །ཐུགས་རྗེའི་གོ་སྐབས་འཇུག་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཐབས་མཁས་མཛད་པའི་འཕྲིན་ལས་དེ་ཡང་ནི། །གདུལ་བྱའི་ལས་རྐྱེན་དག་ལས་འབྱུང་བར་གསུངས། །དེ་བས་རང་གི་ཉེས་ཀུན་ཤེས་བྱས་ཏེ། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྙིང་ནས་དྲན་བྱས་ལ། །བདག་དང་འགྲོ་ཀུན་སྲིད་ལས་ཐར་བྱའི་ཕྱིར། །ཞི་བའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་འཛེག་པར་གྱིས། །འདི་ལྟར་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་མཐའ་ཡས་པས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་ལ། བཟོད་པར་དཀའ་བས་མེའི་ཁྲོད་དང་། རིགས་མི་འདྲ་བས་ཕྱི་རོལ་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྣང་ཡུལ་འདྲ་བ་བཟོད་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གནས་

p. 201

མིན་བཟོད་པ་སྨད་པའི་གནས། །ཞེས་པ་སྟེ། བཟོད་པར་བྱེད་པ་འདི་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པའི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཇི་ལྟར་གཟིགས་ཏེ། སའི་འོག་གི་མུན་པ་ལ་ཉི་མས་སྣང་བ་འཇུག་པའི་སྐབས་མི་རྙེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའང་ས་འོག་གི་མུན་པའང་དེ་ཉིད་ཀྱི་འདུག་ཚུལ་མ་དག་པས་སྣང་བར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་མ་ཚོགས་པ་བཞིན་དུ། རང་གི་རྒྱུད་མུན་པའི་སྨག་རུམ་ལའང་ཐུགས་རྗེའི་གོ་སྐབས་དཀའོ། །རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེ་ཡང་གདུལ་བྱའི་བསོད་ནམས་དང་སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྣང་གི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པས་འདི་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤར་གྱུར་ཀྱང་། །སྣོད་དུ་མ་གྱུར་མི་སྣང་ལྟར། །སངས་རྒྱས་ཐུགས་རྗེའི་ཟླ་བ་ཡང་། །སྐལ་བ་མེད་གྱུར་མི་སྣང་ངོ་། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་ན། ད་རེས་ངེས་པར་ཐར་པའི་ཐབས་ལ་འབད་པར་རིགས་སོ། །བཞི་པ་སྡུག་བསྔལ་བཤད་ཀྱང་མི་སྐྱོ་བ་ཡིད་དབྱུང་བའི་ཚུལ་ནི། དེའི་འཐད་པ་ཡང་འདི་ལྟར། ད་ལྟའི་སྡུག་བསྔལ་ཅུང་ཟད་མི་བཟོད་ན། །སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་ཇི་ལྟར་བཟོད། །དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱང་ཅུང་ཟད་མི་སྐྱོ་བ། །བདག་སྙིང་ལྕགས་ཀྱི་གར་བུ་ཆེན་པོ་འམ། །རྡོ་ཡི་ཁམས་བཞིན་སེམས་པ་མེད་པར་མངོན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཞི་བ་ལྷས། ད་ལྟའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཙམ་ཡང་། །བདག་གིས་བཟོད་པར་མི་ནུས་ན། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དག །ཇི་ལྟར་བདག་གིས་བཟོད་པར་ནུས། ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསམ་དགོས་སོ། །འོན་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྐྱོ་ན། ཟ་མ་ཏོག་ལྟ་བུའི་གཏམ་ལས། སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐོས་ཀྱང་མི་སྐྱོ་བ། །གང་ལགས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པས་ཏེ། །རྡོ་ཡི་ཁམས་སམ་ལྕགས་ཀྱི་གར་བུ་བཞིན། །བདག་ལ་སེམས་པ་མེད་ཅེས་གསལ་བར་མངོན། །ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམས་པའི་འཐད་པ་ནི། རྒྱུ་མཚན་དེ་བས་ན། འཁོར་བ་མི་བཟོད་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ཕུང་པོ། །ཉོན་མོངས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་ཀུན་ཉོན་མོངས། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མའི་འབྱུང་

p. 202

ཁུངས་ལ། །སེམས་ཤེས་སུ་ཞིག་སྲེད་པ་འཕེལ་བར་བྱེད། །དེ་བས་མྱུར་དུ་སྲིད་ལས་རྒྱལ་བར་མཛོད། །འདི་ལྟར་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་དྲུག །རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉི་ཤུ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བདེན་པས་བསྡུས་པ། ནད་དང་གནོད་པ་དུ་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་འདི་ལ་སྐྱོ་བར་རིགས་སོ། །སྤྱི་དོན་བཞི་པ་སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་ནི། ད་ནི་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་དབྱངས་སུ་བསྙད་པའི་བསོད་ནམས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུར་བསྔོ་བ། དེ་ལྟར་བདེ་འབྱུང་ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་གྱིས། །གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བ་ཇི་སྙེད་ཀུན། །བདེ་དགའི་ཤས་འཚོ་སྣ་ཚོགས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །ཅེས་སྨོན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཚིག་དང་དོན་གྱི་འཕྲེང་བ་དམ་པ་ལེགས་པར་བརྒྱུས་པའི་དགེ་བས། ཁམས་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་འདིར་དགེ་བའི་ཚོགས་ཆོས་ཀྱིས་བཀྲེན་ཞིང་དུབ་པར་གྱུར་པ་དག །འཕགས་པའི་འབྱོར་པ་དམ་པས་འབྱོར་ཞིང་ངལ་སོས་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་སོ། །དམྱལ་སོགས་འཇིག་རྟེན་མེ་ཚོགས་ཀྱིས་གདུངས་པ། །ལྷ་ཡི་མཚོ་ཆུ་དལ་གྱིས་འབབ་བསིལ་ཏེ། །ནོར་བུའི་འཕྲང་གདུབ་འོད་ཀྱིས་གདོང་བརྒྱན་པའི། །ལྷ་ཡུལ་སོང་ནས་བྱང་ཆུབ་རེག་པར་ཤོག །དེ་བཞིན་ཡིད་དགས་དུད་འགྲོ་ལྷ་མིན་དང་། །མི་དང་ལྷ་དང་སྐལ་པ་མཉམ་པ་ཡིས། །མཐོ་རིས་གྲོང་གི་དགའ་བ་དེ་ཐོབ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་རྡུལ་བྲལ་རྙེད་པར་ཤོག །བསམ་གཏན་ལྷ་དག་དགེ་པའི་ཆོས་སྤྱོད་ཅིང་། །གཟུགས་མེད་བཞི་ཡང་ཞི་གནས་རབ་སད་དེ། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་རབ་རྫོགས་ཕུལ་ཕྱིན་གྱིས། །མགོན་པོ་འོད་དཔག་མེད་འདྲ་ཐོབ་པར་ཤོག །བདག་གི་དགེ་སེམས་དམ་པ་འདི་ཡིས་ནི། །སྲིད་པའི་ཚོགས་རབ་ཞི་བར་འདྲེན་པ་ལ། །ཉིན་མཚན་བརྩོན་པས་དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་ཏེ། །མགོན་པོ་མཚན་དཔེ་

p. 203

མཐའ་ཡས་ཐོབ་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པ།

p. 204

བཞི་པ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་གྱི་ལེའུ་ལ་བཞི་སྟེ། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ། མཇུག་བསྡུ་བ། སྐབས་ཀྱི་དགེ་བའི་བསྔོ་བའོ། །སྤྱི་དོན་དང་པོ་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་པའི་སྲིད་པ་ན་འཁྱམས་པའི་ཚེ་རང་རང་གི་བདེ་སྡུག་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་དག་ཅི་ལས་གྱུར་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལས་ལས་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བཤད་པ། དེ་ལྟར་སྲིད་པའི་བདེ་སྡུག་མཐོ་དམན་རྣམས། །སྔོན་བསགས་ལས་ལས་འབྱུང་བར་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འགྲོ་བ་སོ་སོའི་རྐྱེན་ཐ་དད་པ་ལས་སྦྱར་བའི་ལས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་གནས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་། བདེ་སྡུག་དུ་མར་སྨིན་ཏེ། ལས་བརྒྱ་པ་ལས། ཨེ་མ་ཧོ་འཇིག་རྟེན་ལས་ལས་སྐྱེས། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱིས་བྲིས། །རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་ན་ལས་འབྱུང་ཞིང་། །ལས་ཀྱིས་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་བྱེད། །ཅེས་པ་དང་། ལས་རྣམས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ནི། །ཆུད་མི་ཟ་བའང་ཚོགས་དང་དུས། །རྙེད་ནས་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། པདྨ་དཀར་པོ་ལས། ལས་ནི་ཀུན་བྱེད་རི་མོ་མཁན་འདྲ་ཞིང་། །ལས་ནི་འདུ་བྱེད་གར་མཁན་ཉིད་དང་འདྲ། །ཞེས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་བསྡུ་བ་ལས། རྣམ་གསུམ་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་དེ་མེད་པ། །བསོད་ནམས་ཐར་པའི་ལས་ཡིན་བསྟུན་ཏེ་བསྒྲུབ། །ཡིད་ཕྱིར་ལས་ཕྱིར་འགྲོ་བ་རྒྱུ་མཐུན་ཕྱིར། །ལས་ཀྱི་རྩོམ་པའང་ཆེན་པོ་ས་བོན་བཞིན། །ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། སྲིད་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཞི་བར་སྦྱོར་བའོ། །སྲིད་པ་བསྒྲུབ་པའང་གསུམ། མདོར་བསྟན་པ། རྒྱས་པར་བཤད་པ། ཚུལ་དེ་ལས་བཟློག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེའང་གང་ཞེ་ན་སྲིད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཞི་བར་སྦྱོར་བའི་ལས་གཉིས་ལས། ཕྱོགས་དང་པོ། འཁོར་བར་འདུ་བྱེད་ལས་དེ་དཀར་ནག་གཉིས། །དགེ་དང་མི་དགེ་བཅུ་

p. 205

བཅུའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་སྟེ། མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་། བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་བཅུས་སྲིད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ། །དེའང་གང་ཞེ་ན། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། སྲོག་མི་གཅོད་དང་རྐུ་སྤོང་དང་། །གཞན་གྱི་ཆུང་མ་སྤོང་བ་དང་། །ལོག་དང་ཕྲ་མ་རྩུབ་ཉིད་དང་། །མ་འབྲེལ་སྨྲ་བ་ཡང་དག་སྡོམ། །ཆགས་དང་གནོད་སེམས་མེད་པ་ལ། །ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡོངས་སྤོང་བ། །འདི་དག་ལས་ལམ་དཀར་བཅུ་སྟེ། །བཟློག་པ་དག་ནི་ནག་པོ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེའང་མི་དགེ་བས་ངན་སོང་དང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་ལ། དགེ་བས་མཐོ་རིས་དང་བདེ་འགྲོ་འཐོབ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། མི་དགེས་ངན་སོང་དག་དང་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ། །དགེ་བ་ཡིས་ནི་བདེ་དང་མཐོ་རིས་འགྲོ། ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་། ལས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མདོ་ལས། ཁྱིམ་བདག་ཏོའུ་ཏའི་བུ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ནེ་ཙོས་གསོལ་བ། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། རྒྱུ་རྐྱེན་གང་གིས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཚེ་ཐུང་བ་དང་། ཚེ་རིང་བ་དང་། ནད་མང་བ་དང་། ནད་ཉུང་བ་དང་། མདོག་སྡུག་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་། དབང་ཆེ་བ་དང་། ཆུང་བ་དང་། རིགས་བཙུན་པ་དང་། དམན་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་། ཆུང་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཆེ་བ་དང་། ཆུང་བར་འགྱུར་པ་ཇི་ལྟར་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ལས་ལས་གྱུར་པ། ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ། ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཅན། ལས་ལ་རྟེན་པ་སྟེ། དམན་པ་དང་། མཆོག་དང་། འབྲིང་པོ་དང་། མཐོན་པོ་དང་། དམའ་བ་དང་། ངན་པ་དང་། བཟང་པོ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་ཕྱེའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་སྣ་ཚོགས་དང་། ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་དང་། སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི། ལས་ནག་པོས་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། ཡི་དྭགས་དང་། དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེའོ། །ལས་དཀར་པོས་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལའང་གསུམ་སྟེ། རྟེན་དང་། བརྟེན་པ།

p. 206

འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་རྟེན་ལའང་བཅུ་ལས། ཀུན་གཞི་དང་རྣམ་ཤེས་བཤད་པ་ནི། ད་ནི་ལས་དེ་དག་གང་ལ་བརྟེན་ཅིང་གང་གི་སྟེང་དུ་སོག་ཅེ་ན། དེའི་རྟེན་བཤད་པ། དེ་ཡི་རྟེན་གཞི་ཀུན་གཞི་ལུང་མ་བསྟན། །མེ་ལོང་དང་འདྲ་རྟོག་མེད་ངོ་བོའི་སྟེང་། །ཤེས་པ་གསལ་ལ་ཡུལ་དུ་མི་རྟོག་ཅིང་། །འཆར་གཞི་བྱེད་པས་མེ་ལོང་དངས་དང་འདྲ། །དེ་ལས་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་འཛིན་དབང་ཤེས་ལྔ། །རང་ངོ་མི་རྟོག་མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །དེ་རྗེས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་འབྱེད་ཤེས་པ་རྣམས། །སྐད་ཅིག་རྗེས་མཐུད་དེ་ལ་འཛིན་མི་འཛིན། །རྟོག་དང་མི་རྟོག་ཉོན་ཡིད་ཡིད་ཤེས་ཏེ། །ཞེས་སྨོས་སོ། །འཁོར་བ་དང་རྣམ་པར་བྱང་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་གཞི་ལ་ས་བོན་གྱི་ཚུལ་དུ་བརྟེན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ། འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་པའི་མདོ་ལས། ཀུན་གཞི་ཀུན་གྱི་གཞི་ཡིན་ཏེ། །འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པ་དང་། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེའང་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཀུན་གཞི་ཞེས་དབྱེ་གཞིར་བྱས་པ་ནི་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ལ། དེའི་སྟེང་ངམ་ངང་ན་རིགས་པ་ཡེ་ནས་འདུས་མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བརྟེན་པའི་ཆ་ནས་སྦྱོར་བ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་མ་རིག་པས་གཞི་བྱས་ཏེ་འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་བརྟེན་པའི་ཆ་ནས་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་དགེ་མི་དགེའི་རང་བཞིན་འདུས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་བརྟེན་པས་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཐམས་ཅད་བརྟེན་ལ། ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བརྟེན་ཅིང་། དེས་དྲི་མའི་བྲལ་འབྲས་རིགས་ལ་བརྟེན་ཏོ། །འདི་དག་གི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། དེ་འང་ཀུན་གཞི་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སྟེང་ན་འཁོར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་མི་དགེ་བ་དང་། དགེ་བ་དམན་པ་རྣམས་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བྲལ་བྱའི་རྒྱུ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་པ་རྣམས་དང་།

p. 207

རྣམ་པར་བྱང་བའི་ལས་ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་ལམ་བདེན་གྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་འདུས་བྱས་གློ་བུར་བ་ཡིན་པས་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་ལ་བྲལ་རྒྱུའི་ཚུལ་དུ་བརྟེན་ནས། དེའི་བྲལ་འབྲས་རིགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བརྟེན་ཏེ་སྤྲིན་ཉི་མས་བསྒྲིབས་པའི་དག་བྱ་སངས་པའི་ཆ་ཉི་མ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར། རྒྱུད་བླ་ལས། ས་ནི་ཆུ་ལ་ཆུ་རླུང་ལ། །རླུང་ནི་མཁའ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །མཁའ་ནི་རླུང་དང་ཆུ་དག་དང་། །ས་ཡི་ཁམས་ལ་གནས་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་ཁམས་དབང་རྣམས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་དག་ལ་བརྟེན། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཚུལ་བཞིན་མིན། །ཡིད་ལ་བྱེད་ལ་རྟག་ཏུ་གནས། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་བྱེད་ནི། །སེམས་ཀྱི་དག་པ་ལ་རབ་གནས། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ནི། །ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གནས་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྟེང་ན། དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་ཡོན་ཏན་ཡེ་ལྡན་དུ་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཁམས་དགེ་བ་བྲལ་བའི་གཞིར་གནས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྟེན་ནོ། །སྐབས་འདིར་བྲལ་གཞི། བྲལ་རྒྱུ། བྲལ་འབྲས། བྲལ་བྱ་དང་བཞིར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྲལ་གཞི་ནི་ཁམས་སམ་སྙིང་པོའོ། །བྲལ་རྒྱུ་ནི་དེའི་སྟེང་གི་དྲི་མ་སྦྱོང་བྱེད་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་དགེ་བ་ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པའོ། །བྲལ་འབྲས་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་ནས་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །བྲལ་བྱ་ནི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་ལ་བརྟེན་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའོ། །འདི་དག་གསང་སྔགས་ལྟར་ན། སྦྱང་གཞི། སྦྱོང་བྱེད། སྦྱངས་འབྲས། སྦྱང་བྱ་དང་བཞིར་གྲགས་པས་མིང་ལ་ཐ་དད་ཀྱང་དོན་ལ་གཅིག་གོ །དེ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་བརྟེན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་བག་

p. 208

ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་ལ། མ་དག་པ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་དང་། ཐར་པ་ཆ་མཐུན་པའི་སར་སྦྱོར་བའི་དགེ་བ་འདུས་བྱས་པ་རྣམས་ནི་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་བསྟན་ཏོ། །དེའང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟེན་པའི་ཆ་ནས་སྦྱོར་བ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་སྟོང་པ། རང་བཞིན་གསལ་བ། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཅིང་འཆར་བ། ཡོན་ཏན་ནོར་བུ་ལྟར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། དྲི་མ་མེད་པ། དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་མེད་པ། ཡེ་ནས་འོད་གསལ་བ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དགོངས་པ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆ་ནས། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གིས་བཏགས་ཀྱང་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྟོང་ཆད་མ་ཡིན་ཏེ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་བའི་དགོངས་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་སྟོང་པ་སྟེ། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་དག་པ། །རྟག་ཏུ་དྲི་མེད་ཡོངས་གང་ཡང་། །ཚེས་ཀྱི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་ན། །ཟླ་བ་སྐྱེ་འབྲིར་རྣམ་པར་རྟོག །དེ་བཞིན་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ཡང་། །རྟག་ཏུ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཅན། །སྙིང་པོ་དེ་ལ་ཀུན་གཞིའི་སྒྲས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པར་མཛད། །དེ་ཉིད་མི་ཤེས་བྱིས་པ་རྣམས། །བག་ཆགས་དབང་གིས་ཀུན་གཞི་ཡང་། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་དང་། །ལས་ཤེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་མཐོང་། །རང་བཞིན་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད། །ཡོན་ཏན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་འདྲ། །འཕོ་བ་མེད་ཅིང་འགྱུར་བ་མེད། དེ་ལྟར་ཡོངས་ཤེས་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་པ་དང་། བྱམས་པས། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །བསྣན་པར་བྱ་བའང་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་

p. 209

གསུངས་སོ། འདི་ལ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་། སྦྱོར་བ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི། ཐོག་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཁམས་དགེ་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ། ཁམས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། གནས་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན། རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། རྟེན་གཞི་དང་། འབྱུང་ཁུངས་དང་། བྲལ་རྒྱུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ནས་བཏགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །ཡང་སེམས་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་ན་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་བརྟེན་པའི་ཆ་ནས་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ཐར་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ལས་རང་བཞིན་གདོད་མ་ནས་མེད་ལ། གློ་བུར་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སོགས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གཉིས་ཆར་བསྟེན་ལ། ངོ་བོ་གཏི་མུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ནོ། ཁ་ཅིག་འདི་གཏི་མུག་མ་ཡིན་ཏེ། དུག་ལྔ་ཆར་གྱི་རྟེན་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་བྱང་གི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའང་མ་གོ་བའི་རྣམ་འགྱུར་དུ་ཟད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུག་ལྔར་ཕྱེ་བའི་གཏི་མུག་མ་ཡིན་གྱི། དང་པོ་འཁོར་བར་འཁྲུལ་དུས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་ལ་གཏི་མུག་ཏུ་བཏགས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྟེན་བྱེད་པའང་དཔྱད་དགོས་ཏེ། ཡེ་ནས་དག་པ་དང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དག་པ་ཉིས་ལྡན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་སྙིང་པོ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་མི་བྱེད་དེ། ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། གསེར་འོད་དམ་པ་ལས། ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ་ཞེས་པ་དང་། འབྱུང་བཞི་ཟད་པའི་རྒྱུད་ལས། ཀུན་གཞི་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །ཞེས་སོ། ཁམས་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་དེ་ཉིད་ཁོ་ལས་བྲལ་བའི་རྒྱུའམ་རྟེན་བརྟེན་པར་ཚུར་འོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདུས་བྱས་པ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་

p. 210

ཚོགས་ལམ་བསྒོམས་པ་ལས་གྱུར་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྟེན་ཙམ་ལས་མི་བྱེད་དོ། །འདི་ཉིད་ལམ་བདེན་གྱིས་བསྡུས་པས་སླུ་བ་དང་མི་རྟག་པར་བཞག་པ་ཡང་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་གྱིས་ལན་པའོ། །འདིའི་ཚུལ་ལ་ཁོ་ལ་བརྟེན་ན་ཁོ་ལ་གནོད་པ་ཇི་ལྟར་རིགས་ཞེས་པའང་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། སྡོང་བུ་ལ་བརྟེན་པའི་མར་མེས་རང་བསྲེག་པ་དང་། བུད་ཤིང་ལ་བརྟེན་པའི་མེས་རང་བསྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་རང་སྦྱོང་ཞིང་། རིགས་སམ་ཁམས་ཀྱི་དྲི་མ་བསལ་ཏེ་དང་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་རྐྱེན་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱིི་ནས་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཚིག་པར་བྱེད་དེ། བློས་བཏགས་པའི་ཀུན་བརྟགས་པ་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་པ་ལས། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་གནས་སྐབས་ལས་བརྩམས་ཏེ། ལམ་གྱི་བདེན་པ་མཐའ་དག་བཟློག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་། འཇུག་པར། ཤེས་བྱའི་བུད་ཤིང་སྐམ་པོ་མ་ལུས་པ། །བསྲེགས་པས་ཞི་དེ་རྒྱལ་རྣམས་ཆོས་སྐུ་སྟེ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་བསྡུས་པའི་དོར་བ་མེད་པ་དང་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡོད་ཀྱི། ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ལམ་མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་དང་། ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། མུན་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཡེ་ནས་གནས་པའི་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པར་བཤད་དོ། །དེའང་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཡོད་པ་ལས། ཐར་པ་བསྟེན་པས་སྦྱོར་བ་དོན་དང་། འཁོར་བ་བསྟེན་པས་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། འཁོར་འདས་

p. 211

ཀྱི་སྣང་བ་ཐ་དད་པའི་བདེ་སྡུག་དང་། སྐྱོན་ཡོན་འབྱུང་བར་བཤད་དོ། རྒྱུད་བླའི་འགྲེལ་པར། ཐོག་མཐའ་མེད་པ་དུས་ཀྱི་དབྱིངས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། །འདི་ཡོད་པས་ན་འགྲོ་ཀུན་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན། །ཞེས་དྲངས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཀུན་གཞི་དང་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི། དེའང་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་ལུང་མ་བསྟན་ནི་མེ་ལོང་དང་འདྲ་ཞིང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མེ་ལོང་གི་དངས་གསལ་དང་འདྲ་ཞིང་། སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ལ་དོན་སྔ་མ་ལམ་གྱིས་དཔྱོད་པའམ། སྒོ་ལྔའི་སྣང་ཡུལ་ལ་འདིའོ་ཞེས་དང་པོར་ཤར་བ་ནི་ཡིད་ཤེས་ཡིན་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་སྡང་བ་བར་མ་གསུམ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་ཤར་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཅེས་བྱའོ། །དེའང་ཉོན་ཡིད་ཀྱིས་མ་དཔྱད་ན་ཚོགས་དྲུག་གི་ཤེས་པས་ལས་མི་སོག་སྟེ། དུག་གསུམ་གང་རུང་དུ་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སློབ་དཔོན་སྔ་མ་དག་གསུང་པའང་དཔྱད་དགོས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་ནས་ལྟ་བ་དང་སྒོམ་པ་དང་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་འགྲོ་བ་ལ་གཏི་མུག་ཏུ་ཡོད་པས་ལས་མི་དགེ་བ་སོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ལས་སོག་པའི་སྒོ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། སྒོ་ལྔའི་དབང་པོ་རྟེན་དང་བཅས་པའོ། །སོག་བྱེད་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། དགེ་བར་སེམས་པའི་ཡིད་དང་། ཡིད་ཤེས་བར་མའོ། གང་ལ་སོག་ན། ཀུན་གཞིའི་སྟེང་དུ་སོག་གོ །དེ་དག་གི་འཕེལ་བ་དང་སོག་པ་དང་། འབྲི་བ་ལ་སོགས་པའི་གོ་འབྱེད་པ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་སྐད་དུ། སློབ་དཔོན་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་མཛད་པའི་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཡིད་དང་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་ནི་ལས་ཀྱི་སྒོར་གྱུར་པས་འཇུག་པའི་རྟེན་ཅན་ནོ། །དགེ་བ་དང་། མེ་དགེ་བ་དང་། བར་མར་སེམས་པའི་ཡིད་ནི་བྱེད་པ་པོའོ། །གཟུགས་

p. 212

ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དྲུག་ནི་བྱ་བའོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གོ་འབྱེད་པའོ། །ཀུན་གཞི་ནི་རྟེན་དང་གནས་དང་ཁང་ཁྱིམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གང་ཡང་མི་འཛིན་པའི་ཆ་ཅན་ནོ། །དེ་ལས་མཆེད་པ་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་ལ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་རིག །རྟོག་པར་མ་སྐྱེས། རྣམ་པ་ཤེས་པའི་ཆ་ཅན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བས་སྒྲ། སྣས་དྲི། ལྕེས་རོ། ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་རྣམས་ཡུལ་དུ་རིག །རྟོག་པར་མ་སྐྱེས། རྣམ་པ་ཤེས་པའི་ཆ་ཅན་ནོ། །སྒོ་ལྔའི་སྣང་ཡུལ་ལས་སྐྱེས་སམ། དེའི་རྣམ་པ་འདྲ་བ་ཇི་ཞིག་ལྟར་ལམ་གྱིས་ཤར་བ་ནི་ཆོས་ཡིན་ལ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཡུལ་གྱི་ཆ་ནས་ཆོས་ཡིན་ལ། དེ་རིག་ལ་རྣམ་པར་ཤར་བའི་ཆ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དོན་སྔ་མའི་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་ཇི་ཞིག་ལྟར་སྐྱེ་བའམ། མངོན་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཡུལ་འཇལ་བའི་ཤེས་པ་སྟེ། ཡུལ་ཡང་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའང་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེའང་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་གཞིའི་ཤེས་པ་སྟེ། དོན་སྔ་མའི་ཡུལ་ལམ། དེ་དག་ལས་རང་རང་གི་ཤེས་པའི་ཆ་དྲུག་པོ་འགགས་མ་ཐག་པ་ལ་ཡིད་དུ་བརྗོད་དེ། མཛོད་ལས། དྲུག་པོ་འགགས་མ་ཐག་པ་ཡིན། །རྣམ་ཤེས་གང་ཡིན་དེ་ཡིད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་གཟུགས་ལྟ་བུའི་ཚེ། དངས་གསལ་ཡུལ་ལ་འཛིན་མེད་དུ་གནས་པ་ཀུན་གཞིའི་ཤེས་པ་དང་། གཟུགས་མཐོང་པའི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ལ་ཤར་བ་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་པོ་བཞག་པ་ལ་འགགས་ཞེས་བཏགས་ནས། གཟུགས་སོ་སྙམ་དུ་སྐད་ཅིག་ལ་ཤར་བའི་ཆ་ལ་ཡིད་དམ་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་འཇུག་པ་མྱུར་བས་ཞིབ་མོར་མི་རྟོག་པས་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བཏགས་ལ། ཡུལ་དང་པོར་རིག་པས་གཟུང་བའི་རྟོག་པའི་ཞེས་ཀྱང་བཏགས་སོ། །དེའི་

p. 213

རྗེས་ལས་སྐྱེས་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ཞིབ་མོ་ཐམས་ཅད་ནི་འཛིན་པའི་རྟོག་པར་བཤད་དོ། །དེའང་ཡིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་དང་པོར་རིག་ཀྱང་དཔྱོད་པས་རྗེས་མ་མཐུད་ན་ལས་མི་སོག་པར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཐམས་ཅད་འདོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། རྟོག་རྩེ་བའི་དོ་ཧ་ལས། ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས། །འཛིན་པས་མ་བསླད་དེ་ཁོ་ན། །ལས་མེད་རྣམ་པར་སྨིན་པའང་མེད། །མཁའ་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པར་མཐོང་། །ཞེས་སོ། རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ལས་སོག་ཚུལ་ནི། ད་ནི་རྣམ་ཤེས་དེ་དག་གིས་ལས་ཇི་ལྟར་སོགས་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ཡང་ཆགས་རྟོག་རགས་པའི་དགེ་སྡིག་གིས། འདོད་པར་འདུ་བྱེད་བག་ཆགས་ཀུན་གཞིར་བརྟེན། །མི་རྟོག་གསལ་སྣང་གཟུགས་སུ་འདུ་བྱེད་ལ། །མི་རྟོག་རྩེ་གཅིག་གཟུགས་མེད་བག་ཆགས་བརྟེན། །འཁོར་བའི་རང་བཞིན་གློ་བུར་སྒྲིབ་པ་གཉིས། །དུས་རྣམས་ཀུན་དུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཡིན། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་གཟུང་འཛིན་རགས་པས་ཀུན་རྟོག་ཅིང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་འདོད་པར་ལྟུང་ལ། གནས་ལུགས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྣང་ཡུལ་སྣང་ལ་རྟོག་པར་མ་སྐྱེས་པའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བའི་ལས་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་དུ་སོག་ཅིང་། །སྣང་ཡུལ་བཀག་ནས་གང་དུའང་མི་རྟོག་པ་བསྒོམས་པས་ནི་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་ཀུན་གཞི་ལ་འཇོག་སྟེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དམ་པའི་ལེའུ་ལས། གང་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དབྱེ་ན་སྤྱོས་ཏེ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། བར་མའི་འདུ་བྱེད་པས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ལྟུང་ངོ་། །གང་ལ་སེམས་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལ་ཡུལ་མི་འདོར་བས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་ཅིང་། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་ནི་གཟུགས་སུ་འདུ་བྱེད་དོ། གང་ལ་གཟུགས་སུའང་མ་ཡིན་འདོད་པར་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ལ་མང་དུ་བལྟ་བས་འདྲིས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་གནས་སུ་འཁོར་བ་སྟེ། སྲིད་པ་གསུམ་པོ་འདི་

p. 214

དག་ལས་ནམ་ཡང་ཐར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་ཐོས་པས་ཐོས་ལ། བསྒོམ་པས་གོམས་པར་བྱ་བ་ནན་ཏན་དུ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སོ། །ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པ་ནི། ཤེས་པ་དེ་དག་གི་གནས་སྐབས་བསྟན་པ། ཤེས་པ་གང་དུའང་མི་རྟོག་ཡེངས་ཐབས་ཚེ། །སྣང་ཡུལ་མི་འཛིན་རྩེ་གཅིག་ཀུན་གཞིའི་དུས། །གསལ་སྣང་གང་ལའང་དེར་འཛིན་མི་འཇུག་པ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དངས་གསལ་གཡོ་བ་མེད། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་དང་དགག་སྒྲུབ་གཟུང་འཛིན་གྱིས། །ཚོགས་བདུན་ཡུལ་ལ་རག་པར་རྟོག་པ་ན། རྣམ་ཤེས་བདུན་ཞེས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟར་ཡུལ་གང་ལའང་མི་རྟོག་པར་ཡེངས་ནས་རྩེ་གཅིག་པ་ནི་ཀུན་གཞིའི་སྐབས་སོ། །སྣང་ཡུལ་ས་ལེར་མཐོང་དུས་ལྷན་ནེར་གང་དུའང་མི་རྟོག་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཡུལ་སོ་སོར་གསལ་ལ་རྣམ་པར་ཤར་བ་རིག་པ་ནི་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་དང་། ཡུལ་གང་རུང་ལ་དང་པོར་སྐད་ཅིག་གིས་གཟུང་བར་ཤར་བ་དང་། གཉིས་པར་དཔྱོད་བྱེད་ཉོན་མོངས་སུ་འདྲེས་ཏེ་འཛིན་པར་ཤར་བ་ནི་ཉོན་ཡིད་དང་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་ཏེ་ཚོགས་བདུན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས། ཡུལ་དང་རྗེས་སུ་མ་འབྲེལ་བར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཀུན་གཞིའི་གནས་སྐབས་སོ། །ཡུལ་དང་འབྲེལ་བར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །ཡུལ་སོ་སོར་རིག་པའི་རྣམ་པ་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །ཡུལ་ལ་དང་པོ་རྟོག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དཔྱོད་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྐྱེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སོ་ཞེས་སོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི། གནས་སྐབས་ཀྱི་ཤེས་པ། འདི་དག་གོམས་པས་ཁམས་གསུམ་སྲིད་པ་རུ། །སྒོ་གསུམ་འཁྲུལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་འདུ་བྱེད་ཡིན། །དེའང་ཐར་བའི་ལམ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཀུན་གཞིའི་གནས་སྐབས་པའི་ཤེས་པ་ཞི་གནས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པོ་དང་། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་བསམ་

p. 215

གཏན་ལྷག་མཐོང་གི་ཆ་ཤས་བརྟན་པོ་དང་། ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་དབང་པོ་དྲུག་གི་བདག་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་རགས་པ་བསགས་པའི་དགེ་སྡིག་གིས་གཟུགས་མེད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། འདོད་པར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི། ཐར་པས་མ་ཟིན་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་རྟོག་པའི་ངང་དེ་གཟུང་བ་ལ། དེ་ལས་མ་ཡེངས་པར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་བསམ་གཏན་ནི། ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། ཤེས་རབ་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་ཡང་། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་མེད་ལ། འདིའི་ངང་ལ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་ཆད་པའི་བསྒོམ་པ་མེད་པས། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ལུགས་དང་འབྲེལ་ཞིང་། དེ་ལས་ཐོབ་པའི་དགའ་བདེ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་དང་། མངོན་ཤེས་ཐོབ་ཀྱང་དགའ་བྲོད་གྱི་རློམ་སེམས་དང་། མཚན་མར་འཛིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལས་མ་འདས་པ་ཡིན་ནོ། དེང་སང་གི་བསམ་གཏན་པ་ཕལ་གྱི་བསྒོམ་པ་གོལ་བར་མངོན་ཞིང་། དེ་རང་གིའང་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ངོ་། །ཁམས་གསུམ་དུ་གཙོ་གང་ཆེ་བ་བསྟན་པ་ནི། རྣམ་ཤེས་དེ་དག་རང་ས་དང་གཞན་སའི་གཙོ་བོ་དང་འཁོར་གྱི་ཚུལ་བསམ་པ་ནི། དེ་ཡང་འདོད་པར་ཚོགས་བདུན་གཙོ་བོ་ལ། །གཟུགས་སུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གཟུགས་མེད་དུ། །མི་རྟོག་ཀུན་གཞི་འབའ་ཞིག་གཙོ་བོར་ལྡན། །གཞན་གཉིས་འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་བག་ལ་ཉལ། །རང་རང་ས་དེར་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཇི་སྐད་དུ། ཀུན་གཞི་དང་ཡེ་ཤེས་བརྟག་པའི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བས་མཛད་པ་ལས། དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་བདུན་གཙོ་བོར་ལྡན་པ་དང་གཞན་དག་འཁོར་དུ་གནས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཙོ་

p. 216

བོར་ལྡན་པ་དང་གཞན་དག་འཁོར་དུ་ལྡན་པའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་ནི་ཀུན་གཞི་ཉིད་གཙོ་བོར་ལྡན་ལ། གཞན་དག་བག་ལ་ཉལ་དུ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །ཐིམ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ནི། ཆ་ཤས་རྒྱས་པར་དབྱེ་བ་ནི། འདི་ལྟར་འདོད་ན་མཚན་མོ་ཉལ་བའི་ཚེ། །ཡུལ་ལྔའི་ཤེས་པ་རིམ་གྱིས་ཡིད་དུ་ཐིམ། དེ་ཡང་ཀུན་གཞིར་ཐིམ་པས་མི་རྟོག་པ། །རྩེ་གཅིག་སྣང་ཡུལ་མེད་པའི་ངང་དེ་ཉིད། །ཆོས་དབྱིིངས་ཐིམ་པས་རང་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ། །སླར་ཡང་མཆེད་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལས། །ཡིད་ཉིད་གཅིག་པུ་ལངས་པས་རྨི་ལམ་སེམས། །སྣ་ཚོགས་དགག་སྒྲུབ་མེད་བཞིན་སྣང་བར་བྱེད། །དེ་ལས་མཆེད་པས་གཉིད་སད་ཚོགས་དྲུག་གི། རྣམ་ཤེས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པས་ལས་འདུ་བྱེད། །ཉིན་མཚན་ཁོར་ཡུག་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན། །དེའང་འདོད་པའི་ས་པ་རྣམས་གཉིད་དུ་འགྲོ་བ་ན་སྒོ་ལྔ་ཉོན་ཡིད་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ཡིད་ཤེས་སུ་ཐིམ། ཡིད་ཤེས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་སུ་ཐིམ་པས་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པ་དར་ཅིག་འཆར་རོ། །འདི་ཉིད་རང་ངོ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་སྟེང་དུ་བཞག་པས་རྨི་ལམ་མེད་པར་འོད་གསལ་ཆོས་ཉིད་ལ་སྤྱོད་ཅེས་གསར་མའི་སློབ་དཔོན་འགས་བཞེད་ཀྱང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཆོས་གང་ལའང་མི་རྟོག་པའི་ཀུན་གཞིར་ཐིམ། ཀུན་གཞི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས། ཕྲ་རགས་ཀྱི་འཛིན་པ་ནུབ་ལ། སྟོང་གསལ་སྤྲོས་བ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བས་འདི་ཉིད་ངོ་ཤེས་པ་བྱས་ན་འཁྲུལ་པ་བཟློག་སྟེ། གསང་བ་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུད་ཀུན་འདུས་ལས། ཚོགས་བདུན་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་སུ། །ཐིམ་ནས་ཀུན་གཞི་དབྱིངས་སུ་དག །དེ་ཚེ་གདོད་མའི་ལྷན་གཅིག་སྐྱེས། །སྟོང་གསལ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལས་སླར་མཆེད་དེ། ཆོས་དབྱིངས་ལས་ཀུན་གཞི་དང་། དེ་ལས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ལས་ཡིད་ཤེས་གཅིག་པུ་ལངས་པས་རྨི་ལམ་སྣ་

p. 217

ཚོགས་སུ་ཤར་ཏེ་བག་ཆགས་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཆོས་ལ་བདག་གིར་འཛིན་པའི་དུས་སོ། །དེའང་རྟོག་པ་གཡོ་བའི་རླུང་རྣམས་དང་། ཚོགས་བདུན་བརྟེན་པའི་རྩའི་རླུང་རོ་རྐྱང་དུ་ཆུད་ནས་དབུ་མའི་ནང་དུ་འཇུག་པའི་ཚེ། ཀུན་གཞི་སུམ་མཉམ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རླུང་སུམ་མདོ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། དེ་ནས་དབུ་མར་ཆུད་དེ་རོ་གཅིག་པ་ནི་ཀུན་གཞིའི་དུས་ཏེ། གཉིད་མཐུག་པོར་སོང་བས་རྨི་ལམ་མེད་པའོ། ཁ་ཅིག་ལ་རྨི་ལམ་མེད་པར་མཚན་ཐོག་ཐག་གནས་པའང་ཡོད་དོ། །དེ་ནས་ཀུན་གཞི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ་ནི་དབུ་མའི་དབུས་ན་འོད་གསལ་མཆོག་མི་འགྱུར་གྱི་རྩ་རགས་པའི་ཁམས་དང་རླུང་མི་རྒྱུ་བ་དངས་པ་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དེ། ཀུན་གསལ་ལས། དབུ་མའི་དབུས་ན་གནས་པའི་རྩ། །འོད་གསལ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ། །དངས་ལ་དངོས་མེད་གསལ་བའི་དབྱིངས། །ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱི་གནས། །ཞེས་གསུངས་པ་དེར། དབུ་མའི་རླུང་དངས་མ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་ཟེར་བས། དེ་ཆུད་པའི་ཚེ་འོད་གསལ་འཆར་རོ། །འདིའི་ཚེ་སྣང་བའི་འོད་གསལ་ཐིག་ལེ་དང་། འོད་དང་། འཇའ་ཚོན་ལ་སོགས་པ་འཆར་རོ། །སྟོང་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་འཆར་རོ། །ཟུང་འཇུག་གི་འོད་གསལ་རིག་གསལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་འཆར་རོ། །དེ་ནས་སླར་ཀུན་གཞི་དང་། དེའི་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཤེས་མཆེད་པའི་ཚེ། སྲོག་པ་རྩའི་ཡིད་དྲན་པ་རྣམ་རྟེན་གྱི་ནང་དུ་རླུང་མཆེད་པའི་དུས་སོ། །དེ་ནས་དབང་པོ་སོ་སོ་ལ་བརྟེན་པའི་རྩ་རླུང་ཞུགས་པས་གཉིད་སད་དེ་ཉིན་སྣང་གི་ཡུལ་ལ་གཟུང་འཛིན་རང་དགར་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་གཟུགས་ལྟ་བུའི་ཡུལ་གཅིག་རྟོག་པ་ན་ཆ་སོ་སོར་དབྱེ་བའང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆ་སོ་སོར་དབྱེ་བ་ནི། དེ་ནས། གཟུགས་སུ་རང་སའི་ཤེས་པ་བསམ་གཏན་བཞི། །ཀུན་གཞིའི་ཤེས་ཉིད་ངང་དུ་གནས་པ་ལས། །ཡུལ་རྣམས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཕྲ་མོ་རྣམས། །སྐབས་འགར་ཉེ་བར་

p. 218

འབྱུང་གི་ཕལ་ཆེར་ནི། །ཏིང་འཛིན་གོམས་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན། །དེའང་བསམ་གཏན་དངོས་གཞིའི་དུས་སུ་རང་རང་གི་མི་རྟོག་པ་གཙོ་བོར་ལྡན་ལ། ཡུལ་ལ་རྟོག་པ་བག་ལ་ཞའི་ཚུལ་དུ་འཁོར་ན་ཡོད་ཅིང་། བསམ་གཏན་དང་པོ། གཉིས་པ། གསུམ་པ་གསུམ་ན། རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང་། དགའ་བ་སྡུད་པའི་ཚོར་བ་སྐྱོན་གྱི་ཚུལ་དུ་ལྡན་པའོ། །བཞི་པ་ལ་བར་འགའ་ན་སྲིད་དེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ས་པ་གསུམ་འཆི་འཕོ་བ་དང་། ཆོས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོར་སེམས་བརྟེན་ཚུལ་ནི། དེ་ནས། གཟུགས་མེད་རང་སའི་ཤེས་པ་ཀུན་གཞིའི་ངང་། །མཁའ་སོགས་རྣམ་བཞི་ཞི་གནས་རྩེ་གཅིག་ཏུ། །ཉེ་བར་གནས་པས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཡི། །ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་ཤེས། །མིང་བཞིའི་ཕུང་པོར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་བརྟེན་ནས། །ཞི་གནས་རྩེ་གཅིག་བསྐལ་པར་མི་སད་དེ། །རྣམ་དཔྱོད་དགེ་བའི་ས་བོན་འདེབས་པའང་མེད། །དེའང་སྔོན་གང་དུ་ཤི་བའི་ས་དེར། ཚོར་བ། འདུ་ཤེས། འདུ་བྱེད། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀུན་གཞི་ལ་ཐིམ་པའི་ཆ་བཞི་ལ་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་ལུས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་བརྟེན་པས་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞི་གནས་རྩེ་གཅིག་སོང་བས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་ངང་དུ་གནས་ཏེ། བསྐལ་བར་འབྱམས་ནས་གཉིད་མཐུག་པོ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ལྟ་བུ་ལས་དགེ་བ་བྱེད་པ་མེད་དོ། །མི་དགེ་བ་དངོས་སུ་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་རང་སའི་སྲིད་པ་གཏི་མུག་གི་ས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ངང་གིས་གཏི་མུག་འཕེལ་བ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་ངོས་གཟུང་བ་ནི། ཚུལ་དེ་ལྟར་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་སེམས་དེ་ཡང་། །སྔ་མའི་འབྲས་ཡིན་ཟད་ནས་ཚེ་འཕོ་ལ། །ངོ་བོ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་གཏི་མུག་ཕྱིར། །འཁོར་བའི་གནས་སུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྒྱུ་འབྲས། །ཡང་ཡང་བསྐྱེད་ཕྱིར་དེ་ལས་ཐར་དགོས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། །མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་མདོར། སྔོན་བསགས་དགེ་བའི་མཐུས་བསྐྱེད་

p. 219

མཐོ་རིས་ཀྱི། །ལྷ་ཡི་ཁང་བཟངས་ཕྱིན་པའང་ལྡོག་འགྱུར་ལ། །བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་པ་ཡང་ལས་ཟད་ནས། །ཕྱིར་ཡང་ས་སྟེང་ས་འོག་རྣམས་སུ་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །ཁྱད་པར་འདོད་ཁམས་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་དང་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་ལའང་གསུམ་གྱི། འདོད་སེམས་གོམས་པས་ཐར་པའི་རྒྱུ་བྱེད་ཚུལ་ནི། ད་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འདོད་པའི་སའི་མི་དག་གི་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་བཤད་པ། འདོད་པའི་སེམས་དེ་གོམས་ཚུལ་ཇི་བཞིན་ཉིད། །ཡིན་ཕྱིར་མཐོ་དམན་ཐར་པའི་རྒྱུ་ཡང་བྱེད། །དེའང་རགས་པ་ཡིན་པ་དང་། མཐོ་རིས་ནའང་ལས་ཀྱི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་སྤྱོད་པའི་སྣོད་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། འདོད་པ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ས་བོན་འདེབས་པ་ལ་སེམས་རགས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་ལེགས་པའི་ཆོས་ལ་བརྩོན་དགོས་སོ་ཞེས་སོ། །ཉིན་དུས་ཀྱི་ཤེས་པ་གཙོ་གང་ཆེ་བསྟན་པ་ནི། དེའང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཉིན་དུས་ཕལ་ཆེར་ཚོགས་བདུན་ཤེས་པ་གཙོ། །གཞན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་འཁོར་དུ་ཡོད། །དེ་ཡང་གཟུགས་འཛིན་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཏེ། །དེར་གསལ་རྟོག་བྲལ་ཆ་ནི་ཀུན་གཞིའི་ཤེས། །དེ་ཡི་མི་རྟོག་ཆ་ཉིད་ཀུན་གཞི་འོ། །ལྷག་མ་དྲུག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །འདི་ལྟར་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བའི་ཆ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གསལ་བའི་ཆ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་སོ། །མི་རྟོག་པའི་ཆ་ནི་ཀུན་གཞིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཐོས། དྲི་ཚོར། རོ་མྱོང་། རེག་བྱ་རེག །དྲན་པའི་ཡུལ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་རིག་པའི་དུས་ན། རང་རང་གི་ཡུལ་རིག་པའི་ཆ་ནི་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཤེས་པ་གསལ་བའི་ཆ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་སོ། །མི་རྟོག་པའི་ཆ་ནི་ཀུན་གཞིའོ། །དངས་གསལ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་དུས་ནའང་སོ་སོའི་ཡུལ་མ་བཀག་པའི་ཆ་ནས་དེ་དག་གི་ཤེས་པའོ། །གསལ་བ་ནས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་སོ། །མི་རྟོག་པ་ནས་ཀུན་གཞིའོ། །ཡང་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་

p. 220

པ་ཐིམ་པ་ནའང་དངོས་སུ་ཀུན་གཞི་ལ་འཇུག་པ་ཐིམ་པའི་ཆ་རྣམས་བག་ལ་ཉལ་དུ་ཡོད་དེ་ཉི་མ་ཤར་བ་ན་སྐར་མ་རྣམས་བག་ལ་ཞར་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་བརྟག་པའི་འགྲེལ་པར་སངས་རྒྱས་གོ་ཆས་བཤད་པ། དེ་ལ་ཤེས་པ་གང་དུའང་མི་རྟོག་པ་ནི་ཀུན་གཞིའི་ཆས་བཞག་ལ། དེ་ལ་གསལ་བ་ཙམ་ནི་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡུལ་སོ་སོར་རིག་པ་ནི་ཚོགས་དྲུག་གི་ཤེས་པ་ཉིད་དེ། འཇུག་པ་ཐིམ་པ་དང་། མི་རྟོག་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་གཞིའི་གནས་སྐབས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་དང་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་དག་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་བཤད་པ། །གཉིད་དུ་རྩེ་གཅིག་རྨི་ལམ་སད་དུས་ན། །ཀུན་གཞི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིད་དང་ནི། །ཚོགས་དྲུག་རིམ་བཞིན་གཅིག་དང་གཉིས་གཅིག་དང་། །ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་དུས་ཞེས་བྱ། །དེ་ལ་གཉིད་རྩེ་གཅིག་པའི་ཚེ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་གཞིར་གཅིག་པའི་དུས་ཡིན་ལ། ཕྱིར་ལྟས་སུ་འཕྲོ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། རྨི་ལམ་གྱི་དུས་ན་དེའི་ངང་ལས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཡིད་ཤེས་གཅིག་པུ་ལངས་པས། ཀུན་གཞིའི་ངང་ལས་ཅུང་ཟད་ཕྱིར་འཕྲོས་པའི་དུས་དེ་ཀུན་གཞི་དང་། དེ་ལས་ཤར་བའི་རྣམ་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པར་ཡོད་དོ། །གཉིད་སད་པ་ན་ཀུན་གཞིའི་ངང་ལས་རབ་ཏུ་ཕྱིར་འཕྲོས་པས་ཀུན་གཞི་དང་ཚོགས་བརྒྱད་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་དོ། །འདི་དག་ནི་གསང་འགྲེལ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་པས་དོན་བསྡུ་ན། སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ནམ་འབྱུང་ཁུངས་ཏེ། འདིའི་ངང་ནས་གཞལ་ན། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་དུའང་དབྱེ་བསལ་མེད་པར་ཐ་མི་དད་པ་དང་། འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་སྦྱོར་བ་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་འཁོར་འདས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཞེས་བཤད་དེ། དོ་ཧ་ལས། སེམས་ཉིད་གཅིག་པུ་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཏེ། །གང་

p. 221

ལ་སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་འཕྲོ་བ། །འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཡི། །ཡིད་བཞིན་ནོར་འདྲའི་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་དང་། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་བརྗོད་པ། །ཅི་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། །རྒྱུ་མེད་པར་ཡང་མེད་པར་འགྱུར། །བྱ་བ་མེད་པའང་མེད་པར་འགྱུར། །རྣམ་པར་བྱང་དང་ཐ་མི་དད། །ཀུན་གཞི་ཐ་དད་འགྱུར་བ་མིན། །ངེས་ཏེ་རྣམ་བྱང་ཐ་དད་ན། །ཀུན་གཞི་རྟག་པ་མ་ཡིན་འགྱུར། །མངོན་མེད་འཇིག་མེད་རྟགས་པ་སྟེ། །མཐའ་བཞི་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དག །སྤྲུལ་པ་ཡེ་ཤེས་སྒྲར་ཡང་གྲག །ཕན་ཚུན་སྙིང་པོ་ཐ་མི་དད། །དེ་ནི་སོར་གདུབ་བཞིན་དུ་གནས། །ས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཀུན་གཞི་སྟེ། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའང་དེ། །སྙིང་པོ་དེ་ལ་ཀུན་གཞིའི་སྒྲས། བདེ་བར་གཤེགས་པས་བསྟན་པར་མཛད། །སྙིང་པོ་ཀུན་གཞིར་བསྒྲགས་པར་མཛད། །བློ་ཞན་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་གཤིས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དག་པའི་རྒྱུར་འདུག་པས་ཟག་པ་མེད་པ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་ལ། འཁོར་བའི་རྟེན་བྱེད་པས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བཏགས་ཏེ། རྟེན་གཞིའི་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་རྟེན་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་ཉིད། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དུ། བརྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཐུན་ནོ། །དེའང་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དག་བྱ་དྲི་མ་རེ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རིགས་སམ་སྙིང་པོའང་མིང་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གནས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། སྔ་མ་ལས། ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་སྐྱེ་འབྲི་བར། །མི་ཤེས་འགྲོ་བ་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་། །ཟླ་བ་སྐྱེ་འབྲིར་ཡོད་པ་མིན། །གླིང་དང་གླིང་ལའང་རབ་ཏུ་སྣང་། དེ་བཞིན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ། །བྱིས་པ་མི་ཤེས་འགྲོ་རྣམས་ཀྱིས། །

p. 222

རྟག་ཏུ་སྐྱེ་འབྲིར་རྣམ་རྟོག་སྟེ། །དེ་ནི་ཟག་མེད་སངས་རྒྱས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན་གྱི་གཞི། །བག་ཆགས་བསྙེམས་ལ་སོགས་པ་དང་། །རྟོག་པས་རྙོག་མ་ཅན་དུ་བྱས། །གཞན་དུ་གྱུར་ན་ཟག་པ་མེད། །ཟག་མེད་རང་ལུགས་རབ་ཐོབ་ན། །དེ་དག་རྟག་ཅིང་བརྟན་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཟླ་བའི་ངོ་བོ་ལ་སྐྱེ་འབྲི་མེད་ཀྱང་། ཆོས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་འབྲིར་གླིང་བཞི་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་ལྟར། སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་གཤིས་ལ་སངས་རྒྱས་ཏེ་བདེ་སྡུག་རང་མཚན་པ་མེད་ཀྱང་། འཁོར་བ་པས་མཐོ་རིས་དང་ངན་སོང་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་དུ་མཐོང་ངོ་། གཤིས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱངས་ན་ཀུན་གཞི་དོན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕེབས་ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཤར་བ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང་། ཚོགས་བདུན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའང་ཡིད་ཤེས་མ་རིག་པ་འཁྲུལ་པས་ལས་གསོག་པ་ཉིད། མདོ་ལས། ཡིད་གཙོ་ཡིད་ནི་རབ་ཏུ་མགྱོགས་པ་སྟེ། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྣ་ལ་ཡིད་འགྲོའོ། །ཞེས་པ་ལྟར། གཤིས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཡོངས་གྲུབ་མ་ཤེས་པས་ཀུན་བརྟགས་ཏེ་མ་དག་པའི་འཁྲུལ་སྣང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གཞན་གྱི་དབང་ཤེས་དེར་བསྐྱེད་པ་འདི་བྱུང་སྟེ། འཁོར་བ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་འཁྲུལ་པ་འདི་ལས་བཟློག་པ་ཡང་། སེམས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ཤེས་ཏེ། ལམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཐབས་ཤེས་བསྐྱེད་རྫོགས་བསྒོམས་པས་གདོད་མའི་གཞི་ལ་སྙིང་པོ་ཅི་འདྲ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ན་ཚུལ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གིས་ལས་ཀྱི་རྟེན་གཞི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་བརྟེན་པའི་ལས་བཤད་པ་ལའང་། རྩ་བ་མ་རིག་པ་བཤད་པ། བྱེད་པ་མི་དགེ་བ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། རྩ་བ་མ་རིག་པ་བཤད་པ་ནི། ད་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ལས་ཉིད་བཤད་པ། རྟེན་ཆོས་ལས་ཀྱི་རྩ་བ་མ་རིག་པ། །ངོ་བོ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ཏི་མུག་གསུམ། །དེས་བསྐྱེད་སྲིད་པར་འདུ་བྱེད་དཀར་ནག་གཉིས། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། དང་པོར་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཉིད་རང་ངོ་མ་རིག་པས་གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པའི་གཞི་བཏིང་བས་འཁོར་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་ཏེ། སྡུད་པ་ལས།

p. 223

སེམས་ཅན་ཐ་མ་འབྲིང་དང་མཆོག་གྱུར་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་མ་རིག་ལས་བྱུང་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བསྟན། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས། ཐ་མ་ངན་སོང་། འབྲིང་མི། མཆོག་ལྷ་རྣམས་རང་རང་གི་ལས་ཀྱིས་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་། རྩ་བ་མ་རིག་པ། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་དུག་གསུམ། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་མི་དགེ་བ་དང་། དགེ་བ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་སྲིད་པའི་བདེ་འབྲས་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །བྱེད་པ་མི་དགེ་བ་བཤད་པ་ལའང་དབྱེ་གཞི་དང་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དབྱེ་གཞི་བཤད་པ་ནི། དེ་ཡང་དགེ་བས་ནི་བདེ་བ་དང་མཐོ་རིས་བསྒྲུབ་ལ། མི་དགེ་བས་སྡུག་བསྔལ་དང་ངན་འགྲོ་བསྐྱེད་པའི། མི་དགེ་བ་བཤད་པ། འཁོར་བར་མཐོ་དམན་ལྟུང་ཕྱིར་མི་དགེ་བ། དབྱེ་ན་བཅུ་ཉིད་སོ་སོར་སྣང་བ་ཡིན། །མི་དགེའི་ལས་བཅུ་ལུས་གསུམ་ངག་གི་བཞི། །ཡིད་གསུམ་རིམ་བཞིན་སོ་སོར་དབྱེ་བ་ནི། །གང་ཞེ་ན། མཐོ་རིས་ནས་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་བསྐྱེད་པའི་མི་དགེ་བ་བཅུ་ལ། སྲོག་གཅོད་པ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་གསུམ་ནི་ལུས་མི་དགེ་བའོ། །རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་བྱེད་པ་དང་། ངག་འཁྱལ་པ་དང་། ཚིག་རྩུབ་མོ་བཞི་ནི་ངག་མི་དགེ་བའོ། །བརྣབ་སེམས། གནོད་སེམས། ལོག་པར་ལྟ་བ་གསུམ་ནི་ཡིད་མི་དགེ་བའོ། །དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་ལས། ལུས་ཀྱི་ལས་ནི། དང་པོ་ལུས་ཀྱི་ལས་གསུམ་བཤད་པ། སྲོག་གཅོད་བསམས་བཞིན་མ་ནོར་གཞན་བསད་ལ། །ཕྱོགས་མཐུན་རྡེག་འཚོག་ལ་སོགས་སྲོག་ལ་འཚེ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་གཞན་ནོར་བརྐུ་བ་སྟེ། །ཕྱོགས་མཐུན་གཡོ་སྒྱུས་ཕ་རོལ་ནོར་ལ་ལེན། །འདོད་ལོག་གཞན་གྱིས་བདག་བཟུང་ཉིད་ལ་སྤྱོད། །ཕྱོགས་མཐུན་བགྲོད་མིན་རྩོལ་སོགས་འཁྲིག་པའི་ཆོས། །དེའང་ཐ་ན་འབུ་སྦྲང་དུ་གྱུར་པ་ཡན་ཆད་ལ། དེར་ཤེས་པས་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། བརྡེག་པ་དང་། འཚོག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱོགས་སུ་མཐུན་པའོ། །གཞན་གྱི་ནོར་བརྐུ་བ་དང་། ཕྱོགས་མཐུན་

p. 224

དལ་བུས་སྟེར་དུ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ནི། ཁྱིམ་ཐབ་གཞན་གྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བ། ཉེ་དུ་ཡིན་པ། དབང་པོའི་སྒོ་གཞན་ཡིན་པ། གནས་དང་དུས་སུ་མི་རུང་བར་རྩོལ་བའོ། །ཕྱོགས་མཐུན་ལག་པ་ལ་སོགས་གཞན་གྱིས་བགྲོད་བྱ་མ་ཡིན་པའི་གནས་དེར་ཆགས་པས་རྩོལ་བའོ། །དེ་སྐད་དུ། མཛོད་ལས། སྲོག་གཅོད་པ་ནི་བསམས་བཞིན་དུ། །མ་ནོར་བར་ནི་གཞན་བསད་པའོ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་གཞན་གྱི་ནོར། །མཐུ་དང་འཇབ་བུས་བདག་གིར་བྱེད། །བགྲོད་མིན་བགྲོད་པར་འདོད་པ་ཡིས། །ལོག་པར་གཡེམ་པ་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་སོ། འགྲོ་བ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་འགྲེལ་པར། དངོས་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས། དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ། རྗེས་སུ་འདྲ་བར་སྐྱེས་པ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། དབྱུག་པས་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མཐུན་པར་རིམ་གྲོ་བསྟེན་པས་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡན་ལག་གི་དབང་པོ་རང་གིས་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་སོ། །ངག་གི་ལས་ནི། ངག་གི་བཞི་ནི། བརྫུན་ཚིག་འདུ་ཤེས་གཞན་བསྒྱུར་ཚིག་དོན་གོ །ཕྱོགས་མཐུན་དྲང་སོགས་གཞན་སེམས་སླུ་བ་ཉིད། །ཕྲ་མ་ཕ་རོལ་བྱེད་ཚིག་སྨྲ་བ་སྟེ། །ཕྱོགས་མཐུན་གཟན་ཚིག་གཞན་ཟློས་མི་མཐུན་བྱེད། །ངག་འཁྱལ་བསྟན་བཅོས་ངན་དང་བྲེ་མོའི་གཏམ། །ཕྱོགས་མཐུན་འབྲེལ་མེད་བརྗོད་སོགས་ཆོས་མིན་གཏམ། །ཚིག་རྩུབ་ཕ་རོལ་ཞེར་འདེབས་རྩུབ་མོའི་ཚིག །ཕྱོགས་མཐུན་འཇོམ་སོགས་གཞན་ཡིད་མི་བདེའི་གཏམ། །འདི་དག་ནི་ངག་གི་འཇུག་པའི་སྒོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ངག་གི་ལས་ཞེས་བཤད་དེ། གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་བའི་ཚིག་མི་བདེན་པ་སྨྲ་བ་ནི་བརྫུན་ནོ། །དྲང་པོར་བརྗོད་པས་ཕ་རོལ་སླུ་བར་མཐོང་ནས་བརྗོད་ན་དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའོ། །གཞན་ཉིད་འབྱེད་པའི་ཚིག་ཟློས་པ་ནི་ཕྲ་མའོ། །ཇི་སྐད་ཟེར་བ་གཅིག་གི་དྲུང་དུ་གཅིག་གི་ཚིག་བརྗོད་པ་ནི་དེའི་ཕྱོགས་དང་

p. 225

མཐུན་པའོ། །མཆོད་སྦྱིན་དང་སྙན་དངགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲེ་མོའི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་ཆོས་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ནི་ངག་འཁྱལ་བའོ། །དུས་དང་མ་འབྲེལ་པའི་བརྗོད་པ་འགའ་ཞིག་སྨྲ་བ་ནི་དེའི་ཕྱོགས་མཐུན་ནོ། །གཞན་གྱི་རྣ་བར་མི་སྙན་ཅིང་ཞེར་འདེབས་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་ནི་རྩུབ་མོའོ། །སྙན་པར་སྨྲས་ཀྱང་ཡིད་མི་བདེ་བ་བསྐྱེད་ན་དེ་ཡང་དེའི་ཕྱོོགས་དང་མཐུན་པའོ། །མཛོད་ལས། བརྫུན་ཚིག་འདུ་ཤེས་གཞན་བསྒྱུར་བའི། །ཚིག་དོན་མངོན་པར་གོ་བ་འོ། །ཕྲ་མ་ཕ་རོལ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། །ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་ཚིག །ཚིག་རྩུབ་མོ་ནི་མི་སྙན་པ། །ཉོན་མོངས་ཅན་ཀུན་ཀྱལ་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། འགྲེལ་པར། དྲང་པོས་ཀྱང་སླུ་བ་ཉིད་དང་། ཚིག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཟློས་པ་དང་། དུས་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བས་ཀྱང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའོ་ཞེས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི། ཡིད་ཀྱི་གསུམ་ནི། བརྣབ་སེམས་གཞན་འབྱོར་མི་བཟོད་བདག་གིར་བྱེད། །ཕྱོགས་མཐུན་ཐོས་སོགས་ཕ་རོལ་དཔལ་ལ་བརྐམ། །གནོད་སེམས་གཅན་ལ་གནོད་འཚེས་ཞེ་སྡང་ཞིང་། །ཕྱོགས་མཐུན་ཕན་པར་མི་འདོད་ཁྲོ་བའི་སེམས། །ལོག་ལྟ་རྟག་ཆད་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་བལྟ། །ཕྱོགས་མཐུན་སྒྲོ་སྐུར་འདེབས་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག །གཞན་གྱི་ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་ནི་བརྣབ་སེམས་སོ། །ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕ་རོལ་ལ་ཁྲོ་བཞིན་དུ་བདག་གིར་གྱུར་ན་སྙམ་པ་ནི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའོ། །གཞན་ལ་གནོད་པའི་བསམ་པ་ནི་གནོད་སེམས་སོ། །ཕན་པར་མི་དགའ་ཞིང་ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའོ། །ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་བ་ནི་ལོག་ལྟའོ། །ཡང་དག་པའི་ཆོས་དང་དེ་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ལ་སྒྲོ་སྐུར་འདེབས་པ་ནི་དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའོ། །དེ་སྐད་དུའང་།

p. 226

མཛོད་ལས། བརྣབ་སེམས་ལོགས་པས་གཞན་ནོར་ཆགས། །གནོད་སེམས་སེམས་ཅན་ལ་སྡང་བ། །དགེ་དང་མི་དགེ་མེད་བལྟ་བ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་འདི་ལ། །ཞེས་སོ། །འགྲོ་བ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། ཐོས་པ་སོགས་ལ་ཁྲོ་བས་བརྣབ་སེམས་དང་། ཕན་པར་མི་དགའ་བས་ཁྲོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། ཆོས་དང་། གཞན་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའོ་ཞེས་སོ། །སྐབས་འདིར་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཕྱོགས་མཐུན་ལས་མ་སྨོས་ཀྱང་། བརྒྱད་སྟོང་པར། རབ་འབྱོར། ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་བསགས་པ་དེ་ནི་ངན་འགྲོ་ངན་སོང་ལོག་པར་ལྟུང་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་། མནར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེར་ཡང་མེ་ཡིས་སྡུད་པའི་བསྐལ་པ་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་གྱི་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་། དེར་ཡང་མེ་ཡིས་སྡུད་པའི་བསྐལ་པ་བྱུང་བ་ན་ཡང་། གཞན་གྱི་ཞེས་སོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གསུངས་ཤིང་། རབ་ཏུ་ཞི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་མདོ་ལས། བསྐལ་པ་དག་ནི་དུ་མར་ཡང་། །ལུས་ནི་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱར་འགྱུར། །དེ་ལ་མགོ་ཡང་ལྔ་བརྒྱ་སྟེ། །མགོ་རྣམས་རེ་རེ་དག་ལ་ཡང་། །ལྔ་བརྒྱའི་ལྕེ་ལས་ཉུང་མི་འགྱུར། །ལྕེ་གཅིག་ལ་ཡང་ཐོང་གཤོལ་ནི། །ལྔ་བརྒྱར་ཚད་དེ་མི་ཉུང་བར། །རབ་ཏུ་འབར་བས་རྨོ་བྱེད་དེ། །སྐུར་འདེབས་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་སོ། དེའང་། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུངས། ངའམ་ང་དང་འདྲ་བས་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་ཚོད་གཟུང་བར་བྱ་ཡི། གང་ཟག་གིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་ཚོད་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། ལྟུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ལའང་། རང་བཞིན་མདོར་བསྟན་པ། ངོ་བོ་སོ་སོར་དབྱེ་བ། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བ་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་བཤད་པ། ཡུལ་དང་ཀུན་སློང་བསམ་

p. 227

སྦྱོར་ངན་པ་ཡིས། །མི་དགེའི་ལས་བཅུ་སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི། །རྣམ་སྨིན་རྒྱུ་མཐུན་དབང་དང་བྱེད་པ་བཞི། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེའང་མི་དགེ་བ་དེ་དག་ཡུལ་མི་དགེ་བ་དང་། ཀུན་སློང་མི་དགེ་བ་དང་། བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་མི་དགེ་བས་བསྐྱེད་པས་ན། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་། བདག་པོའམ་དབང་གི་འབྲས་བུ་ཞེས་གཞུང་ཆེན་པོ་དག་ལ་གྲགས་པའི་སྟེང་དུ། མན་ངག་གིས་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་བསྣན་ཏེ་བཞིར་བཤད་པ་ལས། སོ་སོར་དབྱེ་བ་ལ་བཞི་སྟེ། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་བཤད་པ་ནི། དང་པོ་མི་དགེ་བའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། ལས་བཅུ་ཆུང་ངུས་དུད་འགྲོ་འབྲིང་ཡི་དགས། །ཆེན་པོས་དམྱལ་བར་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་སྨིན་འབྲས། །ཇི་སྐད་དུ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདི་དག་གི་ཆུང་ངུས་ནི་དུད་འགྲོ་རྣམས་སུ་སྐྱེའོ། །འབྲིང་གིས་ནི་ཡི་དགས་རྣམས་སུ་སྐྱེའོ། །ཆེན་པོས་ནི་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེའོ་ཞེས་སོ། །རྒྱུ་མཐུན་ལའང་གཉིས་ཀྱི། བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་འབྲས་བུ་ནི། རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི། རྒྱུ་མཐུན་གཉིས་ལས་གང་བྱེད་དེར་སྐྱེ་བ། །བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་འབྲས་བུ་ལགས་པར་གསུངས། །ཇི་སྐད་དུ། ལས་བརྒྱ་བ་ལས། དེ་མི་དགེ་བ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་ལ་གོམས་ཤིང་འདྲིས་པར་བྱས་པས། ཕྱིར་ཡང་མི་དགེ་བ་ལ་བརྟེན། མི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད། མི་དགེ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་སྟེ་ཞེས་སོ། །མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་འབྲས་བུ་ནི། མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི། མཐོ་རིས་ཐོབ་ནའང་ཚེ་ཐུང་ནད་མང་ཞིང་། །ཡོ་བྱད་མི་འབྱོར་དགྲ་དང་ཐུན་མོང་འགྱུར། ཁྱིམ་ཐབ་མི་མཛེས་དགྲ་ཟླར་འགྱུར་བ་དང་། །སྐུར་པ་མང་ལ་གཞན་གྱིས་སླུ་བ་དང་། །གཡོག་འཁོར་མི་འདུམ་འཁོར་གཡོག་ངན་པ་དང་། །མི་སྙན་ཐོས་དང་འཐབ་མོའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར། །ཚིག་གཟུང་མི་འོས་མ་ངེས་སྤོབ་པ་དང་། །ཆོག་མི་ཤེས་དང་འདོད་པ་ཆེ་བར་འགྱུར། །ཕན་པ་མི་ཚོལ་གཞན་གྱིས་གནོད་པའི་གནས། །ལྟ་བ་ངན་དང་གཡོ་སྒྱུ་ཆེ་བ་སྟེ། །མི་དགེ་བཅུ་ལ་རིམ་བཞིན་གཉིས་

p. 228

གཉིས་ལྡན། །མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་འབྲས་བུ་ལེགས་པར་གསུངས། །དེ་ཡང་ལས་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་རྒྱ་ལ་ཞིག་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཕྱིན་ཡང་། སྲོག་བཅད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚེ་ཐུང་ཞིང་ནད་མང་བར་འགྱུར་རོ། །མ་བྱིན་པར་བླངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་བྲེལ་ཞིང་ཕོངས་ལ་དགྲ་དང་ཐུན་མོང་དུ་འགྱུར་རོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱིམ་ཐབ་ཡིད་དུ་མི་འོང་ཞིང་གཞན་དང་ཐུན་མོང་དུ་འགྱུར་རོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུར་པ་མང་ལ་གཞན་གྱིས་སླུ་བར་འགྱུར་རོ། །ཕྲ་མ་ཉིད་ཀྱིས་གཡོག་འཁོར་ངན་ཞིང་མི་འདུམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྙན་པ་དང་འཐབ་མོའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཀྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཚིག་གཟུང་བར་མི་འོས་ཤིང་སྤོབས་པ་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །བརྣབ་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པ་ཆེ་ཞིང་ཆོག་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གནོད་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་པར་མི་ཚོལ་ཞིང་གནོད་པ་བསྒྲུབ་པའི་གཞིར་འགྱུར་རོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་ངན་པ་དང་གཡོ་སྒྱུ་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། སྲོག་གཅོད་པས་ནི་ཚེ་ཐུང་འགྱུར། །མ་བྱིན་ལེན་པས་ནོར་དང་འབྲལ། །བྱི་ཕོ་བྱེད་པས་དགྲ་དང་བཅས། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བས་སྐུར་པ་མང་། །ཕྲ་མ་ཡིས་ནི་བཤེས་དང་འབྲལ། །ཚིག་རྩུབ་པོས་ནི་མི་སྙན་ཐོས། །ཀྱལ་པ་ཡིས་ནི་ངག་མི་བཙུན། །བརྣམ་སེམས་ཡིད་ལ་རེ་བ་འཇོམས། །གནོད་སེམས་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད། །ལོག་པར་ལྟ་བས་ལྟ་ངན་ཉིད། །ཅེས་སོ། དབང་གི་འབྲས་བུ་བཤད་པ། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ནི། དབང་གི་འབྲས་བུ་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་ལ་སྨིན། །དེ་ཡང་མ་དག་གཞན་དབང་གནས་སྐབས་འདིར། །སྲོག་བཅད་པས་ནི་ས་ཕྱོགས་གཟི་བརྗིད་ཆུང་། །སྨན་ཤིང་ལོ་འབྲས་མེ་ཏོག་བཟའ་བཏུང་སོགས། །མཐུ་ཆུང་འཇུ་དཀའ་ཚེ་ལ་བར་དུ་གཅོད། །མ་བྱིན་ལེན་པས་ལོ་ཐོག་འབྲས་མི་སྨིན། །སད་སེར་མུ་གེས་འཇིགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ། །ལོག་པར་གཡེམ་པས་

p. 229

བཤང་གཅི་འདམ་རྫབ་ཁྲོད། །ལྗན་ལྗིན་མི་གཙང་དྲི་ང་སྐྱེ་བའི་ཡུལ། །དོག་ཅིང་ཉམ་ང་ཉམས་མི་དགའ་བར་སྐྱེ། །བརྫུན་གྱིས་ཡུལ་རྣམས་མི་མཐུན་འཇིགས་དང་བཅས། །འབྱོར་པ་གཡོ་ཞིང་གཞན་གྱིས་སླུ་བར་སྐྱེ། །ཕྲ་མས་ས་ཕྱོགས་བགྲོད་དཀའ་མཐོ་དམན་ཅན། །ངམ་གྲོགས་གཡང་ས་གཅོང་རོང་ལ་སོགས་པ། །རེག་ན་མི་བདེ་སྣ་ཚོགས་ཡུལ་དུ་སྐྱེ། །རྩུབ་མོས་སྡོང་དུམ་རྡོ་གསེག་ཚེར་མ་དང་། །རྡུལ་དང་ཉལ་ཉིལ་འབྲས་ངན་རྩུབ་པ་དང་། །ཚ་སྒོ་ལ་སོགས་མི་དགེའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ། །ཀྱལ་པས་ལོ་འབྲས་མི་སྨིན་དུས་ཚིགས་ལོག །རིང་དུ་མི་བརྟན་མི་གནས་ཡུལ་དུ་སྐྱེ། །བརྣབ་སེམས་འབྲས་སོགས་ཉུང་ཞིང་སྦུན་པ་མང་། །བཟང་པོའི་དུས་ཚིགས་འགྱུར་བ་མཐོང་བར་སྐྱེ། །གནོད་སེམས་ལོ་ཐོག་འབྲས་བུ་ཚ་ཞིང་ཁ། །རྒྱལ་པོ་ཆོམ་རྐུན་མི་རྒོད་སྦྲུལ་ལ་སོགས། །རང་བཞིན་གནོད་པ་མང་བའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ། །ལོག་ལྟས་རིན་ཆེན་འབྱུང་ཁུངས་མི་ལྡན་ཞིང་། །སྨན་ཤིང་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་ཉུང་བ་དང་། །སྐྱབས་དང་སྐྱོབ་པ་དཔུང་གཉེན་མེད་པར་སྐྱེ། །འདི་དག་ནི་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བཀོད་དོ། །དབུས་མཐའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི། སྣོད་དུ་གྱུར་པའི་དབང་གིས་དགེ་བ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པའོ་ཞེས་ནང་ལ་ཡང་སྨིན་པར་བཤད་དོ། །བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་བཤད་པ་ནི། བཞི་པ། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་མི་དགེ་བ། །གང་བྱས་དེ་ཉིད་འཕེལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད། །ཇི་སྐད་དུ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ཆུང་ངུ་ལས། སྐྱེས་བུ་གཏི་མུག་ཅན་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི། ཡང་ཕྱིར་ཞིང་སྡིག་པ་འཕེལ་བས་རབ་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། འཇུག་བསྡུ་བ། མདོར་ན་རང་བཞིན་མི་དགེ་བཅུ་པོ་རྣམས། །དུག་དང་འདྲ་སྟེ་གང་གིས་ལོངས་སྤྱད་པ། །ཆེ་འབྲིང་ཆུང་ངུས་སྡུག་བསྔལ་ཆེར་བསྐྱེད་པས། །དགྲ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྤང་ལ་འབད་འཚལ་ལོ། །འདི་ལྟར། འཕགས་པ་གྱད་བུ་ནོར་ལ་གདམས་པའི་འདུལ་བ་ལུང་གི་

p. 230

སྐབས་ལས། མི་དགེ་བ་ནི་དུག་དང་འདྲ་སྟེ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྒོད་དང་འདྲ་སྟེ་དགེ་བའི་ཚོགས་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་སྤང་ཞིང་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ཉིད། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཡིད་དང་ལུས་དང་ངག་གི་ནི། །མི་དགེ་ཀུན་ལས་བཟློག་བྱ་ཞིང་། །དགེ་ལ་རྟག་འཇུག་བྱ་བ། །འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་གཉིས་སུ་བཤད། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་ཚུལ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ལའང་གསུམ་ལས། མཐོ་རིས་ཀྱི་འཕེན་བྱེད་ནི། ད་ནི་ཚུལ་དེ་དག་ལས་བཟློག་པ། མཐོ་རིས་འཕེན་པ་དགེ་བའི་ལས་བཅུ་ཡང་། །མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་སེམས་པ་དགེ་བ་སྟེ། །སྲོག་མི་གཅོད་དང་མ་བྱིན་ལེན་པ་སྤངས། །ལོག་པར་མི་གཡེམ་བརྫུན་དང་ཕྲ་མ་སྤོང་། །ངག་འཁྱལ་ཚིག་རྩུབ་མི་སྨྲ་བརྣབ་སེམས་མེད། །གནོད་སེམས་ལོག་ལྟ་རིང་དུ་སྤངས་པ་སྟེ། །ཞེས་པས། མི་དགེ་བ་བཅུ་ལས་ལོག་ཙམ་གྱིས་དགེ་བ་བཅུར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུད་བསྔམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤོང་བའི་སེམས་དགེ་བ་བཅུ་ཡིན་ཏེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། བདག་ཉིད་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་བཤད་པ་ནི། དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི། ཆུང་ངུས་མི་དང་འབྲིང་གིས་འདོད་པའི་ལྷ། །ཆེན་པོས་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཏིང་འཛིན་འབྲེལ། །གོང་མའི་ཁམས་གཉིས་བདེ་བ་འཛིན་པར་བྱེད། །འབྲས་བུ་བཞི་སྟེ་སྔར་གྱི་བཟློག་པའི་དཔེས། །དགེ་བཅུའི་འབྲས་བུ་མཐོ་རིས་ཤེས་པར་བྱ། །དེའང་ཆུང་འབྲིང་དུ་སྤྱད་པས་འདོད་པའི་མི་དང་ལྷར་སྐྱེ་ལ། ཆེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འབྲེལ་པས་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་སུ་སྐྱེ་སྟེ། མཐོ་རིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དང་། ངན་སོང་གི་སྒོ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཆོས་འདིས་དམྱལ་བ་ཡི་དགས་དང་། །དུད་འགྲོ་དག་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། །ལྷ་དང་མི་ཡི་ནང་དག་ཏུ། །བདེ་དཔལ་རྒྱལ་སྲིད་རྒྱས་པ་འཐོབ། །བསམ་གཏན་ཚད་མེད་གཟུགས་མེད་ནི། །ཚངས་སོགས་བདེ་བ་

p. 231

མྱོང་བར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །བླང་དོར་གྱི་ཚུལ་ལ་འདོམས་པ་ནི། ཚུལ་དེ་ལྟར་དགེ་བ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་བཅུས། །བདེ་འགྲོར་འཕེན་ཞིང་རང་བཞིན་མི་དགེ་བཅུས། །ངན་འགྲོར་ལྟུང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་དཀར་ནག་ལ། །བླང་དོར་བྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་དགེ་བའི་ལམ། །ལྷ་མིའི་ཐེག་པ་ལགས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །འདིས་ནི་ཕྱི་མར་བདེ་འགྲོ་བསྒྲུབ་པས་ན། །ཐར་པའི་རྟེན་དུ་ཡང་དག་བཞག་པར་མཛད། །ལེགས་ལྡན་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་པར་མཛོད། །ཇི་སྐད་དུ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར། དེ་ལ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བླངས་པས་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེའོ། །མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཞུགས་པས་ནི་ངན་སོང་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ལས། ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པ་དགེ་བ་བཅུ་དང་ཞེས་པ་ལ། སྙིང་པོ་མཆོག་ལས། ལྷའི་ཐེག་པ་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པ་བཞི་དང་། མིའི་ཐེག་པ་དགེ་བ་བཅུ་སྟེ། འདི་ནི་ལེགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའང་ཡཱ་ནའི་སྒྲ་ལས་ཐེག་པའམ་བཞོན་པ་ཏེ་དེ་ལ་ཞོན་ནས་རང་རང་གི་འབྲས་བུའི་སར་སྐྱེལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། དེ་གང་ཞོན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ཟློ། །ཐེག་པ་འདི་ནི་མཁའ་འདྲ་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་ཏེ། །དགའ་སྐྱིད་བདེ་བ་མངོན་པར་ཐོབ་བྱེད་ཐེག་པའི་མཆོག །ཅེས་སོ། །དེའང་ཐེག་པ་ནི་བློའི་རིམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་དད་པར་གསུངས་ཏེ། རབ་ཏུ་ཞི་བའི་བློ་ཅན་རྣམས་ལ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། པདྨ་དཀར་པོ་ལས། ཐེག་པ་གཅིག་སྟེ་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་མེད། །དེ་དག་དྲང་བའི་ཐབས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་སུ་བསྟན་པ་ཡང་། ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པའི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མོས་པ་བཞིན། །ང་ཡིས་ཐེག་པ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་ཆེ་ཆུང་བཤད་དོ། །གསུམ་དུ་ཡང་བཤད་དེ། པདྨ་དཀར་པོ་ལས། ཉོན་མོངས་འདུས་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་ནི། །

p. 232

བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དག་ཏུ་གསུངས་པ་ཡང་། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དམ་པ་ནི། །དབྱེར་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཅིག་པ་ཡིན། ང་ཡིས་བསྟན་པའི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཡང་། །སེམས་ཅན་དག་གི་མཐུ་དང་མོས་པས་བཤད། །ཅེས་སོ། །མདོར་ན་བློའི་རི་མོས་བཀོད་པས་ན་ཚད་མེད་ལ། ངེས་པའི་དོན་དུ་ན་གང་དུའང་དམིགས་སུ་མེད་དེ། ལངྐར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་སྲིད་སེམས་ནི་འཇུག་པའི་བར། །ཐེག་པའི་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་མེད། །སེམས་ནི་ནམ་ཞིག་གྱུར་པ་ན། །ཐེག་པ་མེད་ཅིང་འགྲོ་བའང་མེད། །ཅེས་སོ། །སྐབས་འདི་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ལྷ་ཡི་ཐེག་དང་ཚངས་པའི་ཐེག །དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྟེ། ཐེག་པ་མཐའ་དག་ངས་བཤད་དོ། །ལྷ་དང་མི་ཡི་ཐེག་པ་ལ། །བརྟེན་ནས་མྱ་ངན་བཟླ་འགྱུར་ཏེ། ཕྱིས་ནི་གང་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་བཤད་གཉིས་པ་ཞི་བར་སྦྱོར་བ་ལ་དྲུག་ལས། ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་སྤྱིར་བཤད་པ་ནི། ད་ནི་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་ནི་ངེས་པར་ལེགས་པ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དེའི་རིམ་པ་བཤད་པ། ཐར་པའི་དགེ་མཆོག་འཁོར་བ་རིང་དུ་བྱེད། །དེ་ཡང་སྲིད་པར་འདུ་བྱེད་མཐོ་དམན་ལས། །དཀར་ནག་གཉིས་ཀ་ལས་འདས་ཞི་ལ་གཞོལ། །ཐར་པའི་ཆ་མཐུན་ལ་སོགས་ཟག་མེད་རྒྱུ། །དགེ་བ་བཅུ་དང་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་དང་། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སོགས་ལམ་ལྔས་བསྡུས། །དེ་ཡང་གང་ཟག་ཆོས་བདག་མེད་རྟོགས་ནས། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་འབྲེལ་དགེ་བ་ཡིས། །སྲིད་ཞིར་མི་གནས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་ཅིང་། །རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་མཐའ་ཡས་བསྒྲུབ་པས་ན། །རྣམ་འབྱོར་དགེ་བ་ཇི་རྟེན་ཀུན་ལས་འདས། །འདི་ལྟར་སྔར་བསྟན་པའི་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་དང་། སྡིག་པ་གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་པར་འདས་པ། སྲིད་པ་དང་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཀུན་ལས་རྣ་པར་གྲོལ་བའི་

p. 233

དགེ་བ་ནི་ཐར་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ཡང་སྣང་བཅས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དགེ་བ་བཅུ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་རྣམས་དང་། སྣང་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཤེས་རབ་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་དོན་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་ལམ་ལྔའི་རིམ་པས་བསྡུས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་གཞོལ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པས་ནི་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པ་ལས། འདིར་དགེ་བ་སྤྱོད་དུས་ཉིད་ནས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་མེད་པ། བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་བློ་ལས་གྲོལ་བ། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་ཤེས་པ་སྟེ། རིམ་པ་ལྟར། སྡུད་པ་ལས། ཤིང་མཁན་བཟོ་བོ་མཁས་པས་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་དང་། །འདྲ་བའི་བཟོ་བྱས་དེས་ཀྱང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད། །དེ་བཞིན་ཤེས་རབ་སྤྱོད་མཁས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད། །ཅེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། ཤེས་པས་ཡོད་དང་མེད་ཞིའི་ཕྱིར། །སྡིག་དང་བསོད་ནམས་ལས་འདས་པ། །དེ་ཡིས་ངན་འགྲོ་བདེ་འགྲོ་ལས། །དེ་ནི་ཐར་པ་དམ་པར་བཤད། །ཅེས་པ་དང་། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན། །བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པ་ཁ་ཅིག་ལའོ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས། དགེ་བར་སྣང་ལ། བདེན་པའི་བློ་དང་། ཞེན་པའི་འཁྲིས་མེད་པར་སྤྲུལ་པ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་དམ་པའོ། །དེའང་ཤེས་རབ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུས་ཟིན་པའི་དགེ་བ་ཉིད་ཐར་པའི་ལམ་ཡིན་གྱི་མ་ཟིན་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། དཔེར་ན་དམུས་ལོང་དམིགས་བུ་མེད་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་རྣམས། །ལམ་ཡང་མི་ཤེས་གྲོང་ཁྱེར་འཇུག་པར་ག་ལ་འགྱུར། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་བའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལྔ་འདི་དག་ཀྱང་། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་མིག་སྙེད་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་ཡང་ནམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཟིན་པ་

p. 234

དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པས་དགེ་བ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་འདི་ནི་ལས་དང་པོ་པ་དང་བློ་དམན་པ་རྣམས་སྤངས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཆོས་དག་ཀྱང་། །ཕྲ་ཞིང་ཟབ་པར་སྣང་བ་དང་། །བྱིས་པ་ཐོས་དང་མི་ལྡན་པ། །སྐྲག་པར་བྱེད་པར་རྒྱལ་བས་གསུངས། །ཞེས་སོ། གང་ལས་ན། ཤེས་རབ་ཁྲི་པ་ལས། རབ་འབྱོར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། དཔྱད་པར་བྱ་བ་དང་། དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཀའང་མ་འཚལ་མ་དམིགས། ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་འདི་ནི་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དག་གི་མདུན་དུ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྲག་ཅིང་དངངས་ལ་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ཕྱིར་སྤོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ངོས་གཟུང་བ་ནི། ཐར་པའི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དམིགས་བཅས་བསོད་ནམས་ཚོགས་ཡིན་ལ། །དམིགས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ཏེ་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས། །སྒྲིབ་གཉིས་སྦྱངས་ནས་སྐུ་གཉིས་མངོན་དུ་བྱེད། །དེ་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཟག་བཅས་ཏེ། །འཕགས་པའི་ཟག་མེད་མཉམ་རྗེས་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །རིམ་བཞིན་སྤྱད་པས་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ཡིན། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་བསོད་ནམས་དང་། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བས་སྐུ་གཉིས་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་ནི། །བསོད་ནམས་ཚོགས་ལམ་བྱུང་བ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། །རྒྱལ་པོ་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ལས་འཁྲུངས། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚོགས་དེ་གཉིས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ། །དེ་ལྟར་འདོད་ན་བསོད་ནམས་དང་། །ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་རྟག་སྟེན་མཛོད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཚོགས་

p. 235

གཉིས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུའི་མཚན་དཔེ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལས། ཉན་རང་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཇི་སྙེད་པ་བཅུ་འགྱུར་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བ་སྤུ་ཉག་གཅིག་འགྲུབ་ལ། བ་སྤུ་ཇི་སྙེད་པ་བརྒྱ་འགྱུར་གྱིས་དཔེ་བྱད་གཅིག་འགྲུབ་བོ། །དཔེ་བྱེད་བརྒྱད་ཅུ་རེ་རེ་ཞིང་བརྒྱར་བསྒྱུར་བས་མཚན་གཅིག་གོ །མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་རེ་རེ་ཞིང་སྟོང་དུ་བསྒྲེས་པས་མཛོད་སྤུའོ། །མཛོད་སྤུའི་བསོད་ནམས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱར་བསྒྲེས་པས་སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་མངོན་པའོ། །གཙུག་ཏོར་བསྐྱེད་པ་བརྒྱ་འགྱུར་གྱིས་གསུང་ཆོས་ཀྱི་དུང་འགྲུབ་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། བསོད་ནམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལས། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་མཚན་འབྱུང་བ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུང་ཆེན་ལས། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གསོན། །རང་སངས་རྒྱས་ཀུན་ལས་བྱུང་དང་། །སློབ་དང་མི་སློབ་ལས་བྱུང་དང་། །འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་ཀུན་བསོད་ནམས། །འཇིག་རྟེན་བཞིན་དུ་དཔག་མེད་གང་། །དེ་བཅུར་བསྒྲེས་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །བ་སྤུའི་བུ་ག་གཅིག་འགྲུབ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནི། །ཐམས་ཅད་དེ་དང་འདྲ་བར་འབྱུང་། །བ་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་ནི། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བསོད་ནམས་གང་། །དེ་དག་བརྒྱར་ནི་བསྒྱུར་བ་ཡིས། །དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་གཅིག་ཏུ་བཞེད། །བསོད་ནམས་དེ་སྙེད་དེ་སྙེད་ཀྱིས། །རྒྱལ་པོ་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ནི། །རེ་རེ་མཐར་ཕྱིན་དེ་ལྟ་བུར། །བརྒྱད་ཅུའི་བར་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དག །འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་ཚོགས་གང་ཡིན། །དེ་དག་བརྒྱར་ནི་བསྒྱུར་བ་ཡིས། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་གཅིག་གོ །མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་གཉིས་འགྲུབ་རྒྱུ། །བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་སྟོང་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡིས། །ཟླ་བ་ཉ་འདྲའི་མཛོད་སྤུ་འོ། །མཛོད་སྤུ་ཡི་ནི་བསོད་ནམས་དག །སྟོང་ཕྲག་བརྒྱར་ནི་བསྡོམས་པ་ཡིས། །སྤྱི་

p. 236

གཙུག་བལྟར་ནི་མི་སྣང་བ། །སྐྱོབ་པའི་གཙུག་ཏོར་སྐྱེད་པར་བྱེད། །གཙུག་ཏོར་བསྐྱེད་པའི་བསོད་ནམས་དག །བརྒྱ་འགྱུར་དུ་ནི་བྱས་པ་ལས། །སྟོབས་བཅུར་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དུང་། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་སྟེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ། དེ་ཡན་ཆད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་ཟག་པ་མེད་པ་ནི་ས་མཚམས་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་དོ། །མཉམ་གཞག་གི་ཡེ་ཤེས་ཟག་པ་མེད་པ། རྗེས་ཐོབ་ཟག་བཅས་སུ་བཤད་པ་ནི་ལམ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་དོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ། ཤེས་རབ་ཟག་པ་མེད་པ་ནི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་དོ། །ཐར་བའི་རྒྱུ་བྱེད་ཚུལ་ནི། ད་ནི་དགེ་བ་དག་གང་ལ་བརྟེན་ཅིང་བྱེད་ལས་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་དངོས་ལམ་བདེན་བྲལ་རྒྱུས་བསྡུས་པ་ཡིན་པས་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་ལ་བརྟེན་ཡང་། བྲལ་རྒྱུ་དེས་ཐོབ་པའི་ཆའི་བྲལ་འབྲས་ནི་རིག་སམ་སྙིང་པོའི་སྟེང་ན་བརྟེན་པས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཐར་པ་དམ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཡང་དེའི་གནད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བཤད་པ། ཐར་པ་དགེ་བའི་རྟེན་ནི་རིགས་ཡིན་ལ། །དེ་ཡང་སེམས་སྐྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། །དྲི་མེད་ཁམས་ཏེ་རང་བཞིན་གནས་པའི་རིགས། །དེ་ཡི་སྣང་ཆ་སྐུ་གཉིས་དཔེ་རྣམ་དགུ། །སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་གནས་པ་ནི། །རྒྱས་འགྱུར་རིགས་ཞེས་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས། །རྩ་བ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་ལ། །ངོ་བོ་དུག་གསུམ་མེད་པས་དགེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་འདིར་བཀའ་ཐ་མ་ངེས་པ་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་དུ་སྟོན་པ་ནི། འཕགས་པ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་དང་། དཔལ་འཕྲེང་སེང་གེའི་ང་རོ་སྒྲས་ཞུས་པའི་མདོ་དང་། བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་དང་། ལྷ་མོ་དྲི་མ་མེད་པས་ཞུས་པའི་མདོ་དང་། མིའུ་ཐུང་སོར་འཕྲེང་ཅན་གྱི་མདོ་དང་། འཕགས་པ་ཡོངས་

p. 237

སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་དང་། བྱམས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་ཁམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟེ། ཡེ་ནས་གནས་པ། འགྱུར་བ་མེད་པ། དེའི་སྣང་ཆ་ལས་གཟུགས་སྐུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་དང་། སྟོང་ཆ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གནས་པ་ཉིད། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ནོར་བུ་དང་། གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་ནམ་མཁའ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བརླན་ཞིང་ཁྱབ་པས་ཆུ་དག་པའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རིན་ཆེན་ནམ་མཁའ་ཆུ་དག་བཞིན། །རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་ཉོན་མོངས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་དྲི་མས་བསྒྲིབས་དུས་ཉིད་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་འོད་གསལ་བ་ཉིད། བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། སེམས་ལ་སེམས་མ་མཆིས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁམས་སམ་རིགས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པར། རྒྱུད་བླ་ལས། རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་ཕྱིར་དང་། །རིགས་ཡོད་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་ཀུན། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་སོ། དེ་ཉིད་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཁམས་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གདོད་མ་ནས་སངས་རྒྱས་པར། མཚན་བརྗོད་ལས། སངས་རྒྱས་ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད། །དང་པོའི་སངས་རྒྱས་རིས་མེད་པ། །ཞེས་དང་། བརྟག་གཉིས་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །འོན་ཀྱང་གློ་བུར་དྲི་མས་བསྒྲིབས། །དེ་བསལ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་ནོ། །དེའང་སེམས་ཅན་པའི་དུས་ན་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་སྣང་ཆ་

p. 238

ནས་གཟུགས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་དང་སྟོང་ཆ་ནས་ཆོས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པར་ལྡན་ཡང་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པས་མངོན་སུམ་དུ་མི་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཁམས་སམ་རིགས་ཞེས་བཏགས་ཤིང་། སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་ཀྱང་། ངོ་བོ་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་རྫོགས་པར་སྣང་མི་སྣང་ཙམ་ལས་དང་པོ་སེམས་ཅན་གྱི་དུས་ན་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཕྱིས་གསར་དུ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། སྙིང་པོ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། ཐོག་མ་མེད་པ་དུས་ཀྱི་དབྱིངས། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། །འདི་ཡོད་པས་ན་འགྲོ་ཀུན་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་སྔོན་དེ་ཕྱིས་དེ་བཞིན། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཉོན་མོངས་པས་གོས་པ་མེད་དེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགྱུར་མེད་དེ། །ཡང་དག་མིན་རྟོག་ལས་བྱུང་འདོད་ཆགས་སྩོགས། །གློ་བུར་དྲི་མས་དེ་ཉོན་མོངས་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའང་དབྱེ་ན། ཡེ་ནས་གནས་ལའང་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་དང་། གནས་སྐབས་དྲི་མ་སེལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་བསྒྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་སོ། །རང་བཞིན་ལའང་སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་བྲལ་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་གཟུགས་སྐུ་དམ་པའི་བྲལ་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བར་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་སེམས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དུ་འབར་བའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བགོས་པ་དང་ཐ་དད་པར་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྣང་བ་དང་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་

p. 239

གྱིས་རྣམ་པར་ཕྱེའོ་ཞེས་སོ། །བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ནི་དེའི་སྟེང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་སྐབས་སློབ་ལམ་གྱི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་སྤྱོད་པས་དག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལྷུར་ལེན་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལྟར་ཡངས་པ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་མཐོང་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་པ་དག་གོ་ཞེས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། རྒྱུད་བླ་ལས། གཏེར་དང་འབྲས་བུའི་ཤིང་བཞིན་དུ། །རིགས་དེ་རྣམས་གཉིས་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཐོག་མེད་རང་བཞིན་གནས་པ་དང་། །ཡང་དག་བླངས་པ་མཆོག་ཉིད་དོ། །རིགས་འདི་གཉིས་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཡིན། །དང་པོས་སྐུ་ནི་དང་པོ་སྟེ། །གཉིས་པ་ཡིས་ནི་ཕྱི་མ་གཉིས། །ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་མཛེས་པ་ནི། །རིན་ཆེན་སྐུ་འདྲར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་བྱས་མིན་དང་། །ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་གཏེར་ཡིན་ཕྱིར། །ཆོས་ཅན་རྒྱལ་སྲིད་ཆེ་ལྡན་ཕྱིར། །རྫོགས་ལོངས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་བརྙན་གྱི་ནི་རང་བཞིན་ཕྱིར། །སྤྲུལ་པ་གསེར་གྱི་གཟུགས་ལྟ་བུ། །ཞེས་པས། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངང་ལས། ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་གྱི་རིགས་ལོངས་སྐུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་དེའི་གཟུགས་བརྙན་གདུལ་བྱ་ལ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པ་འཆར་བའི་རྟེན་བྱེད་པ་འདི་དག་སེམས་ཅན་པའི་དུས་ན་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པས་མི་སྣང་བ་ཉིད། སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་གཟུགས་སྐུ་ལ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་སེལ་ཞིང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ལ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་རང་བཞིན་གྱི་རིགས་རྟེན་ཆུ་དངས་

p. 240

པ་ལྟ་བུ་ལ། བསྒྲུབས་པའི་རིགས་གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལྟར་ཡེ་ནས་གནས་པའི་རྟེན་དང་རྟེན་པར་འབྲེལ་ཞིང་། གཞི་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པའི་རིགས་ཤེས་བྱའི་ཡུལ་ལྟ་བུ་ལ། གནས་སྐབས་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ཤེས་བྱེད་བློའི་རྣམ་པ་ལྟར་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་འབྲེལ་ཞིང་། རང་བཞིན་གྱི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཅན་བྲལ་རྒྱུའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ལ། བྲལ་འབྲས་ལྟར་མེད་པ་དང་། བསྒྲུབས་པའི་རིགས་དྲི་མ་དག་བྱེད་གཉེན་པོའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ལ་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ལྟར་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་རྒྱུར་མེད་པ་དང་། རིགས་དེས་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྐྲུན་བྱེད་སློབ་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་སྒྲོལ་བའམ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། རང་བཞིན་དང་ནི་རྒྱས་པ་དང་། །དེ་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང་། །ཡོད་མེད་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་ནི། །སྒྲོལ་བའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། དེའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད། དཔེ་དགུས་ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་ན་གནས་པར་བསྟན་པ་ནི། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སངས་རྒྱས་པད་ངན་སྦྲང་རྩི་སྦྲང་མ་ལ། །སྦུན་ལ་སྙིང་པོ་མི་གཙང་ནང་ན་གསེར། །ས་ལ་གཏེར་དང་མྱུག་སོགས་འབྲས་ཆུད་དང་། །གོས་ཧྲུལ་ནང་ན་རྒྱལ་བའི་སྐུ་དང་ནི། །བུད་མེད་ངན་མའི་ལྟོ་ན་མི་བདག་དང་། །ས་ནང་རིན་ཆེན་གཟུགས་ཡོད་ཇི་ལྟ་བར། །གློ་བུར་ཉོན་མོངས་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་ཁམས་འདི་གནས། །ཞེས་སོ། །དེའང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་། ཉན་རང་གི་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མའི་ཁམས་ལ་ལྟོས་ནས་དཔེ་དགུར་བརྗོད་པ་ལས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལམ་ལ་མ་ཞུགས་པ་དང་། ཞུགས་པ་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དྲི་མ་བཞིས་བསྒྲིབས་པའི་ཁོང་ན་གནས་པའི་སྙིང་པོའི་དཔེ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་འདོད་ཆགས་བག་ལ་ཉལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྦུབས་ན་གནས་པའི་

p. 241

སྙིང་པོའི་དཔེ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ཇི་ལྟར་མདོག་ངན་པདྨའི་ཁོང་གནས་པ། །མཚན་སྟོང་གིས་འབར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། །དྲི་མེད་ལྷ་ཡི་མིག་ལྡན་མིས་མཐོང་ནས། །ཆུ་སྐྱེས་འདབ་མའི་སྦུབས་ནས་འབྱིན་བྱེད་པ། །དེ་བཞིན་བདེ་གཤེགས་མནར་མེད་གནས་རྣམས་ལའང་། །སངས་རྒྱས་སྤྱན་གྱིས་རང་ཆོས་ཉིད་གཟིགས་ཏེ། །སྒྲིབ་མེད་ཕྱི་མཐའ་མུར་གནས་སྙིང་རྗེ་ཡི། །བདག་ཅན་སྒྲིབ་པ་ལས་ནི་གྲོལ་བར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ཞེ་སྡང་བག་ལ་ཉལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྦུབས་ན་གནས་པའི་ཁམས་ཀྱི་དཔེ་ནི། ཇི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་ཚོགས་བསྐོར་སྦྲང་རྩི་ནི། །སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་དེ་དོན་གཉེར་བ་ཡིས། །མཐོང་ནས་དེ་དག་ཐབས་ཀྱིས་སྲོག་ཆགས་ཚོགས། །ཀུན་ནས་རབ་ཏུ་བྲལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོས་ཀུན་མཁྱེན་སྤྱན་གྱིས་ནི། །རིགས་ཁམས་སྦྲང་རྩི་དང་འདྲ་འདི་གཟིགས་ནས། །དེ་ཡི་སྒྲིབ་པ་སྦྲང་མ་དང་འདྲ་བ། །གཏན་ནས་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་མཛད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་གཏི་མུག་བག་ལ་ཉལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྦུབས་ན་གནས་པའི་སྙིང་པོའི་དཔེ་ནི། ཇི་ལྟར་སྦུན་ལྡན་འབྲུ་ཡི་སྙིང་པོ་ནི། །མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་པ། །ཟས་སོགས་དོན་དུ་གཉེར་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་གིས་ནི་སྦུན་ནས་དེ་འབྱིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཀྱི། །དྲི་མ་དང་འདྲེས་རྒྱལ་བ་ཇི་སྲིད་དུ། །ཉོན་མོངས་དྲི་མ་འདྲེས་ལས་མ་གྲོལ་བ། །དེ་སྲིད་རྒྱལ་མཛད་སྲིད་གསུམ་དུ་མི་བྱེད། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དྲག་པོ་ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་གྱི་སྦུབས་ན་སྙིང་པོ་གནས་པའི་དཔེ་ནི། ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་རྒྱུ་ཚེ་མི་ཡིས་གསེར། །ལྗན་ལྗིན་རུལ་པའི་གནས་སུ་ལྷུང་གྱུར་ལ། །མི་འཇིག་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་དེར་དེ་བཞིན། །ལོ་བརྒྱ་མང་པོ་དག་ཏུ་གནས་པ་དེ། །ལྷ་མིག་རྣམ་དག་དང་ལྡན་ལྷ་ཡིས་དེར། །མཐོང་ནས་མི་ལ་འདི་ན་

p. 242

ཡོད་པའི་གསེར། །རིན་ཆེན་མཆོག་འདི་སྦྱངས་ཏེ་རིན་ཆེན་གྱི། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྱིས་ཞེས་སྨྲ་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཐུབ་པས་མི་གཙང་དང་འདྲ་བའི། །ཉོན་མོངས་སུ་བྱིང་སེམས་ཅན་ཡོན་ཏན་ནི། །གཟིགས་ནས་ཉོན་མོངས་འདམ་དེ་དག་བྱའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་དམ་ཆོས་ཆར་པ་འབེབས། །ཞེས་སོ། །ཉན་རང་གི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྦུབས་ན་གནས་པའི་ཁམས་ཀྱི་དཔེ་གཅིག་ནི། ཇི་ལྟར་དབུལ་པོའི་ཁྱིམ་ནང་ས་འོག་ན། །མི་ཟད་པ་ཡི་གཏེར་ནི་ཡོད་གྱུར་ཏེ། །མི་དེས་དེ་མ་ཤེས་ཤིང་གཏེར་དེ་ཡང་། །དེ་ལ་ང་འདིར་ཡོད་ཅེས་མི་སྨྲ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཡིད་ཀྱི་ནང་ཆུད་རིན་ཆེན་གཏེར། །དྲི་མེད་གཞག་དང་བསལ་མེད་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་། །མ་རྟོགས་པས་ན་དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། །རྣམ་མང་རྒྱུན་དུ་སྐྱེ་དགུ་འདིས་མྱོང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །མཐོང་སྤང་གི་སྦུབས་ན་སྙིང་པོ་གནས་པའི་དཔེ་ལ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ཨ་འབྲས་ལ་སོགས་ཤིང་འབྲས་ལ། །ཡོད་པའི་ས་བོན་མྱུ་གུ་འཇིག་མེད་ཆོས། །ས་རྨོས་ཆུ་སོགས་ལྡན་ལས་ལྗོན་ཤིང་གིས། །རྒྱལ་པོའི་དངོས་པོར་རིམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་ལྟར། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མ་རིག་འབྲས་སོགས་ཀྱི། །པགས་སྦུབས་ནང་ཆུད་ཆོས་ཁམས་དགེ་བ་ཡང་། །དེ་བཞིན་དགེ་བ་དེ་ལ་དེ་བརྟེན་ནས། །རིམ་གྱིས་ཐུབ་པའི་རྒྱལ་པོའི་དངོས་པོར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དཔེ་གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་རིན་ཆེན་ལས་བྱས་རྒྱལ་བའི་གཟུགས། །གོས་ཧྲུལ་དྲི་ངན་གྱིས་ནི་གཏུམ་གྱུར་པ། །ལམ་གནས་ལྷ་ཡིས་མཐོང་ནས་གྲོལ་བྱའི་ཕྱིར། །ལམ་གནས་དོན་དེ་དེ་ལ་སྨྲ་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཐོག་མེད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི། །ཉོན་མོངས་ཀྱིས་གཏུམ་བདེ་གཤེགས་དངོས་པོ་ཉིད། དུད་འགྲོ་ལ་ཡང་གཟིགས་ནས་དེ་བཞིན་དེ། །ཐར་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཐབས་སྟོན་མཛད། །ཅེས་སོ། །སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་དྲི་མའི་སྦུབས་ན་ཆོས་ཁམས་དགེ་བ་གནས་པའི་དཔལའང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་བུད་མེད་གཟུགས་ངན་

p. 243

མགོན་མེད་འགའ། །མགོན་མེད་འདུག་གནས་སུ་ནི་འདུག་གྱུར་ལ། །མངལ་གྱིས་རྒྱལ་པོའི་དཔལ་ནི་འཛིན་བྱེད་པས། །རང་ལྟོ་ན་ཡོད་མི་བདག་མི་ཤེས་ལྟར། །སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་མགོན་མེད་ཁྱིམ་བཞིན་ཏེ། །མ་དག་སེམས་ཅན་མངལ་ལྡན་བུད་མེད་བཞིན། །དེ་ལ་གང་ཞིག་ཡོད་པས་མགོན་བཅས་པ། །དྲི་མེད་ཁམས་ནི་དེ་ཡི་མངལ་གནས་བཞིན། །ཞེས་སོ། །དཔེ་གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ནང་གི་གསེར་ཞུན་གཟུགས་རྒྱས་པ། །ཞི་བ་ཕྱི་རོལ་པ་ཡི་རང་བཞིན་ཅན། །མཐོང་ནས་དེ་ཤེས་པ་དག་ནང་གི་གསེར། །སྦྱང་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་སྒྲིབ་པ་སེལ་བྱེད་ལྟར། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱང་ནི། །གློ་བུར་བར་ནི་རྣམ་པར་གཟིགས་གྱུར་ནས། །རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུའི་འགྲོ་བ་རྣམས། །སྒྲིབ་པ་དག་ལས་སྦྱོང་མཛད་བྱང་ཆུབ་མཆོག །ཅེས་སོ། །གཞི་དེ་དག་གི་དྲི་མ་དགུ་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། ཆགས་སྡང་རྨོངས་དང་ཀུན་ནས་ལྡང་དྲག་བག་ཆགས་དང་། །མཐོང་སྒོམ་ལམ་སྤངས་མ་དག་དག་པའི་སར་བརྟེན་པའི། །དྲི་མ་རྣམ་དགུ་པད་མའི་སྦུབས་སོགས་དཔེས་བསྟན་ཏེ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་སྦུབས་དབྱེ་བྱེ་བ་མཐའ་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་གི་ས་པ་ཡང་། དྲི་འདི་དག་གིས་བྱིས་རྣམས་དང་། །དགྲ་བཅོམ་སློབ་དང་བློ་ལྡན་རྣམས། །རིམ་བཞིན་བཞི་དང་གཅིག་དང་ནི། །གཉིས་དང་གཉིས་ཀྱིས་མ་དག་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དྲི་མ་དག་དང་ས་དེ་དག་གི་དཔེ་དོན་ཤན་སྦྱར་བ་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། ཇི་ལྟར་པདྨ་འདམ་སྐྱེས་ཏེ། །མདུན་དུ་གྱུར་ན་ཡིད་དགའ་དང་། །ཕྱི་ནས་དགའ་བ་མེད་འགྱུར་བ། །འདོད་ཆགས་དགའ་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་སྦྲང་མ་ནི། །ཤིན་ཏུ་འཁྲུགས་ཏེ་མདུང་བརྡེག་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བ་ན། །སྙིང་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་འབྲས་སོགས་སྙིང་པོ་ནི། །ཕྱི་རོལ་སྦུན་པས་བསྒྲིབས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྙིང་པོ་དོན་མཐོང་བ། །

p. 244

མ་རིག་སྒོ་ངའི་སྦུབས་ཀྱིས་བསྒྲིབས། །ཇི་ལྟར་མི་གཙང་མི་མཐུན་པ། །དེ་བཞིན་ཆགས་དང་བཅས་རྣམས་ཀྱིས། །འདོད་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར། །ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མི་གཙང་འདྲ། །ཇི་ལྟར་ནོར་ནི་བསྒྲིབས་པས་ན། །མི་ཤེས་གཏེར་མི་ཐོབ་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་ལ་རང་བྱུང་ཉིད། །མ་རིག་བག་ཆགས་ས་ཡིས་བསྒྲིབས། །ཇི་ལྟར་མྱུག་སོགས་རིམ་སྐྱེས་པས། །ས་བོན་ཤུན་པ་གཅོད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིས། །མཐོང་སྤང་རྣམས་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར། །འཕགས་པའི་ལམ་དང་འབྲེལ་པ་ལས། །འཇིག་ཚོགས་སྙིང་པོ་བཅོམ་རྣམས་ཀྱི། །སྒོམ་སྤང་ཡེ་ཤེས་སྤང་བྱ་རྣམས། །གོས་ཧྲུལ་དག་དང་མཚུངས་པར་བསྟན། །ས་བདུན་ལ་བརྟེན་དྲི་མ་ནི། །མངལ་སྦུབས་དྲི་མ་དག་དང་མཚུངས། །མངལ་སྦུབས་བྲལ་འདྲའི་མི་རྟོག་པའི། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བཞིན། །ས་གསུམ་རྗེས་འབྲེལ་དྲི་མ་རྣམས། །ས་འདམ་གོས་བཞིན་ཤེས་བྱ་སྟེ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ལྟའི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གཞོམ་བྱ་ཡིན། །དེ་ལྟར་ཆགས་སོགས་དྲི་མ་དགུ། །པདྨ་ལ་སོགས་དག་དང་མཚུངས། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་། འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲས་ལས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུངས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་ལ་གྱད་ཅིག་ཡོད་པའི་དཔྲལ་བ་ན་རྡོ་རྗེའི་ནོར་བུ་ཞིག་ཡོད་པ། གྱད་གཞན་དང་སྟོབས་བཀྱེ་བ་ལས། གྱད་ཕ་རོལ་པོའི་མགོས་རེག་སྟེ། དཔྲལ་བའི་ནོར་བུ་ཤའི་ནང་དུ་ནུབ་ཀྱང་ནོར་བུ་གར་སོང་བ་མི་ཤེས་སོ། །རྨ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྨན་པ་བོས་ནས་གསོས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་བ་ལས། སྨན་པ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པས་ནི། ནོར་བུ་ཤའི་ནང་དུ་སོང་བའི་ཕྱི་ན་རྨ་བྱུང་བ་དེ་ལ་སྨན་མི་བྱེད་དེ། འདི་སྐད་དུ། ཀྱེ་སྟོབས་པོ་ཆེ། ཁྱོད་ཀྱི་དཔྲལ་བའི་ནོར་བུ་ག་རེ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གྱད་དེ་སྔངས་ནས་སྨན་པ་ལ་འདི་སྐད་

p. 245

དུ། བདག་གི་དཔྲལ་བའི་ནོར་བུ་གར་ཡང་མ་སོང་བའི་རིགས་ཏེ། དེ་མེད་ན་འདི་སྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་སྨན་པ་དེས། གྱད་དེའི་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་ནས། དེ་ལྟར་མྱ་ངན་མ་བྱེད་ཅིག །ཁྱོད་སྟོབས་བཀྱེ་བ་ན་ནོར་བུ་ཤའི་ནང་དུ་ནུབ་སྟེ་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་ངོ་། ཁྱོད་སྟོབས་བཀྱེ་བ་ན་ཞེ་སྡང་སྐྱེས་ཏེ། ནོར་བུའི་མཐུས་ཤའི་ནང་དུ་ནུབ་ཀྱང་མ་ཚོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་སྨྲས་ཀྱང་ཡིད་མ་ཆེས་ནས། འདི་སྐད་དུ། སྨན་པ་ཁྱོད་བརྫུན་མ་ཟེར་ཅིག །ཅི་སྟེ་ཤའི་ནང་དུ་ནུབ་ན་ནི་རྣག་དང་། ཁྲག་ཤིན་ཏུ་བཙོག་པ་ཡིན་པས་གཟུགས་བརྙན་ཕྱིར་སྣང་བ་མི་རིགས་སོ། །དེ་ནས་སྨན་པས་མེ་ལོང་བལྟར་བཅུག་ནས་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་ནོར་བུ་ཡང་གསལ་བར་གྱུར་ཏོ། །གྱད་དེས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་མཐོང་ནས་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་མ་བྱས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གིས་བསྒྲིབས་ཏེ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་འགྲོ་བ་ཐ་དད་པ་མང་པོར་འཁོར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པ་ནས། རིགས་ཀྱི་བུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་སྟོབས་བཅུ་དང་། མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་བར་དུ་ཚུལ་དུ་མས་གསུངས་ཤིང་། ཧེ་བཛྲ་ལས། ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་གནས། །རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་སྤངས། །དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་པོ། །ལུས་གནས་ལུས་ལས་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་དྲ་བ་ལས། བདག་དང་མཐའ་ཡས་སེམས་ཅན་རྣམས། །ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་ལ། །རྟོག་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བ་ལས། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཞེས་དང་། འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ལས། སེམས་རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་

p. 246

གཞན་དུ་མི་བཙལ་བའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་དང་། སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་བསྟོད་པ་ལས། ས་ཡི་དཀྱིལ་ན་ཡོད་པའི་ཆུ། །དྲི་མ་མེད་པར་གནས་པ་ལྟར། །ཉོན་མོངས་ནང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་། །དེ་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པར་གནས། །ཞེས་པ་དང་། གསང་བའི་སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང་། དུས་བཞི་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ནས་ཀྱང་། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྙེད་མི་འགྱུར། །སེམས་ཉིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པས། །སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མ་ཚོལ་ཅིག །བཙམ་ཀྱང་རྒྱལ་བས་མི་བརྙེས་སོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མདོར་ན་སྟོང་གསུམ་དར་ཡུག་ཆེན་པོའི་དཔེ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཉི་མ་དང་འོད་ལྟར་ཡེ་ནས་གནས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཁམས་དེ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་ཅིང་། རང་གི་ངོ་བོ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེའི་དྲི་མ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་གློ་བུར་བ་འགྱུར་བ་ཞིག་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་པར། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ། ཉོན་མོངས་པ་ནི་མུན་པ། རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སྣང་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྟོབས་ཆུང་བ། ལྷག་མཐོང་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་གློ་བུར་བ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རྩ་བའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཁམས་འདི་ནི་ཡེ་ནས་དྲི་མ་མེད་པས་གཙང་བ་དང་། འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་བདག་དམ་པ་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པས་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་པའི་འཁོར་བར་ལྷུང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པས་བདེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་ལས། གཙང་བདག་བདེ་དང་རྟག་ཉིད་ཀྱི། ཡོན་ཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་འབྲས། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རྟག་ཏུ་ཀུན་སོང་འདོད། །དེ་བཞིན་དེ་ཡང་རྟག་ཏུ་ཀུན་སོང་འདོད། །ཇི་ལྟར་

p. 247

ནམ་མཁའ་གཟུགས་རྣམས་ཀུན་དུ་སོང་། །དེ་བཞིན་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཚོགས་ཀུན་སོང་། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྙིང་པོ་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པས་བསྒྲིབས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པས་མ་གོས་པ་ཉི་མ་སྤྲིན་གྱི་སྦུབས་ན་གནས་པ་ལྟར། ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེའང་འཇིག་འབྲལ་མེད་པར་གནས་ཏེ། རྒྱུད་བླའི་འགྲེལ་པར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་འདི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཡང་། དེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་གིས་མི་འགྱུར་བའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་སོ། །གནས་སྐབས་གསུམ་ནི། རྒྱུད་བླར། མ་དག་མ་དག་དག་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གོ་རིམ་བཞིན། །སེམས་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་པས། མ་དག་པ་སེམས་ཅན་གྱི་སྐབས། མ་དག་པ་དག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། ཤིན་ཏུ་དག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐབས་སོ། །དེའང་རིགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ལྟའི་དཔེ་ནི་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཅོག་འདྲ་བ་ཞིག་གང་ནའང་བརྗོད་དུ་མེད་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་དཔེ་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། འཇིག་རྟེན་འདས་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན། །འདི་ལ་དཔེ་ནི་མི་དམིགས་པས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་ཁམས། འདྲ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་མཚུངས་ཏེ། ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། གནས་སྐབས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་དགུ་བཤད་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཕྱོགས་ཙམ་མཚོན་པར་ཟད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གང་གིས་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གནས་ལུགས་མི་མཐོང་བའི་སྐྱེ་བོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཟིན་པ་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་མོས་པ་དང་། ས་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མོས་པས་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པ་དང་། སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་ལ་གནས་པས་ཕྱོགས་

p. 248

གཅིག་ཙམ་རྟོགས་ལ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་པར། སྤྲིན་མཐོངས་མཁའ་ལ་ཉི་བཞིན་འདིར་ཁྱོད་ཕྱོགས་གཅིག་བློ་གྲོས་ཅན། །བློ་མིག་དག་པའི་འཕགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་མཐོང་མ་ལགས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱོད་ཆོས་སྐུ་རྣམ་དག་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་པ། །ཤེས་བྱ་མཐའ་མེད་མཁའ་དབྱིངས་ཁྱབ་པ་དེ་དག་གིས་ཀུན་མཐོང་། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཁམས་སམ་སྙིང་པོ་ནི་རང་གི་སེམས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པའི་ཞིང་ཁམས་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོར་གནས་ལ། དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་པས་ན་གཞུང་འདི་དག་འཆད་པ་དང་བཅས་པར་འོས་སོ། །སློབ་ལམ་དུ་དད་པས་སྤྱི་འཇལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་ལས། རང་བྱུང་རྣས་ཀྱི་དོན་དམ་དེ། །དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་བྱ་ཡིན། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་འབར་བ། །མིག་མེད་པས་ནི་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། ཕྱོགས་རེ་ཙམ་ལས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་དམུས་ལོང་ཞིག་གིས་གཞན་ཞིག་ལ་མར་གྱི་ཁ་དོག་དྲིས་པ་ལས། ཁ་བ་འདྲའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་ཁ་བ་ལ་ལག་པ་རེག་པས་མར་གྱི་ཁ་དོག་གྲང་མོར་འཛིན་ཏོ། །སྨྲས་པ། ངང་པའི་གཤོག་པ་འདྲའོ། །ངང་པའི་གཤོག་སྒྲ་ཐོས་པས་ཁ་བའི་ཁ་དོག་འུར་འུར་པོར་འཛིན་ཏོ། །དྲིས་པ་གཤོགས་པའི་ཁ་དོག་ཅི་འདྲ། དུང་དང་འདྲའོ། །དུང་ལ་རེག་པས་འཇམ་པོར་འདུག་ནས་དེ་ཡང་འཇམ་པོར་འཛིན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་སྨྲས་ཀྱང་དམུས་ལོང་གིས་ཁ་དོག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་ཤེས་པ་དེ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་མཐོང་བར་རབ་ཏུ་དཀའོ་ཞེས་པ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་རྟོགས་དཀའ་བར་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། རྒྱལ་པོས་ལོང་བ་དུ་

p. 249

མ་བསགས་ཏེ་གླང་པོ་ཆེ་བསྟན་ནས། གླང་པོ་ཆེའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་བ་ལས། གླང་པོ་ཆེའི་སྣ་ལ་རེག་པ་རྣམས་ནི་ལྕགས་ཀྱུ་འདྲའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མིག་ལ་རེག་པ་རྣམས་ནི་ཕོར་བ་འདྲའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྣ་བ་ལ་རེག་པ་རྣམས་ནི་ཞིབ་མ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྒྱབ་ལ་རེག་པ་རྣམས་ནི་ཁྱོགས་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། མཇུག་མ་ལ་རེག་པ་རྣམས་ནི་ཐི་གུ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གླང་པོ་ཆེ་ལས་གཞན་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ཡང་། ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། འོད་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་སྨྲས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་རྟོགས་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དམུས་ལོང་ཞིག་མིག་གསོ་བའི་ཕྱིར་སྨན་པ་མཁས་པའི་གམ་དུ་སོང་ངོ་། །སྨན་པས་གསེར་གྱི་གྲི་ཐོགས་ཏེ། མིག་གི་རབ་རིབ་ཀྱི་སྤྲིས་བཅད་ནས། མཛུབ་མོ་གཅིག་བསྒྲེངས་ཏེ་བསྟན་ན་ལོང་བ་དེས་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མཛུབ་མོ་གཉིས་སམ་གསུམ་བསྟན་ན་གདོད་ཅུང་ཟད་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདི་མ་གསུངས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ས་བཅུའི་བར་དུ་གནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་བ་ནི་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ན་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནས། སྟེང་གི་ནམ་མཁར་བྱ་ལྡིང་བ་ལས་ནམ་མཁའ་དང་གང་ཡིན་བརྟག་དགོས་པ་དང་། ཤིང་གི་རྩེར་བཞད་འདུག་པ་ན་ཆུའམ་ཤིང་ཡིན་པར་བརྟག་པ་དང་། རྒྱ་མཚོའི་གྲུའི་ཡང་ཐོག་གམ་ནམ་མཁའ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལས། གདོད་ཡང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་སྙིང་པོ་ཅུང་ཟད་མཐོང་ཡང་ངེས་པར་

p. 250

མ་མཐོང་བའི་ཚུལ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་སྙིང་པོ་ཕྲ་ཞིང་བརྟག་དཀའ་བ་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་པའི་དུས་ན་མི་མཐོང་ན་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་བསྟན་པས་རང་ཉིད་སེམས་ཞུམ་པ་བཟློག་ནས། ཐར་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་དཀའ་བ་མེད་པར་ཤེས་པས་སྤྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་བརྙས་པ་བཟློག་ནས། སྟོན་པ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་སུ་མཉམ་པའི་གུས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དོན་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགོངས་པ་རང་ལ་གནས་པ་མི་ཤེས་པ་བཟློག་ནས། དོན་དམ་པའི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། གནས་ལུགས་དེ་ལྟར་ཤེས་པས་ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་ཀྱི་སྒྲོ་སྐུར་བཟློག་ནས། ཡང་དག་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བདག་ཉིད་ལ་མཆོག་ཏུ་རློམ་ཞིང་ལྷག་པར་ཆགས་པ་བཟློག་ནས། བདག་གཞན་མཚུངས་པར་མཐོང་ནས་གཞན་ལ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བའི་དགོས་པ་ལྔ་ཡོད་པར་བསྟན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་ལས། སྤྲིན་དང་རྨི་ལམ་སྒྱུ་བཞིན་དེ་དང་དེར། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྣམ་ཀུན་སྟོང་པ་ཞེས། །གསུངས་ནས་ཡང་འདིར་རྒྱལ་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ། །སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཡོད་ཅེས་ཅི་སྟེ་གསུང་། །ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ། སེམས་ཞུམ་སེམས་ཅན་དམན་ལ་བརྙས་པ་དང་། །ཡང་དག་མིན་འཛིན་ཡང་དག་ཆོས་ལ་སྦྱར། །བདག་ཆགས་ལྷག་པའི་སྐྱོན་ལྔ་གང་དག་ལ། །ཡོད་པ་དེ་དག་དེ་སྤང་དོན་དུ་གསུངས། །ཞེས་སྐྱོན་ལྔ་དང་བྲལ་ནས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ལྔ་སྐྱེ་བར་ཡང་། སྤྲོ་དང་སྟོན་པ་བཞིན་གུས་དང་། །ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་བྱམས་ཆེན་ཏེ། །ཆོས་ལྔ་སྐྱེ་ཕྱིར་དེ་ལས་ནི། ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་མཚུངས་ལྟ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལུས་བསྒྱིངས་ཤིང་ལོག་པར་རྟོག་པའི་གསེར་གྱི་དྲ་བས་གདོང་གཡོགས་པ། ངེས་པ་དོན་གྱི་མདོ་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དག་སྙིང་པོའི་དོན་ནི་དྲང་དོན་ཏེ། རྒྱུ་སྤྱད་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་འགྱུར་ལ་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །

p. 251

དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མུ་སྟེགས་པའི་བདག་རྟག་པ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ཀྱང་ཚོགས་གཉིས་ལས་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །ཀྭ་ཡེ་བཞིན་བཟང་པདྨའི་དྲ་བ་ཅན། ཁྱེད་ཀྱིས་བཀའ་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཡང་མི་ཤེས་པ་རེ་བདེན། སྟོང་པའི་མཐའ་ལ་ངེས་པར་འཛིན་ཏོ། །འདི་ལྟར་བཀའ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་དང་། དབང་པོ་དམན་པ་རྣམས་ལ་དགོངས་ནས་བདེན་བཞི་སྤང་གཉེན་དུ་བྱ་བས་འཁོར་བ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སྤང་བྱ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་སོ། །བར་པར་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དང་། དབང་པོ་འབྲིང་པོ་ལ་དགོངས་ནས་གཉེན་པོ་འཛིན་པའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐབས་སུ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ཐ་མར་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། དབང་པོ་རྣོན་པོའི་ངོར་ཤེས་བྱའི་གཤིས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་མུ་སྟེགས་པའི་བདག་ནི་འདི་དང་མི་མཚུངས་ཏེ། དེ་དག་གིས་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་བདག་ཅེས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཤིས་ལ་མེད་པ་དང་། ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་དུ་བྱེད་པ་དང་། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་སུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཁྱེད་ཀྱི་བདག་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞེན་པའང་བདག་དང་མི་སྟོང་པའི་གཉེན་པོ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ངེས་པའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་བུད་མེད་བུ་ཆུང་ངུ་ཁ་མྱགས་གསོ་བ་ཞིག་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ན། བུད་མེད་དེ་མྱ་ངན་གྱིས་གདུངས་ཏེ་སྨན་པ་འཚོལ་ལོ། །དེ་ལ་སྨན་པས་སྨན་མར་དང་འོ་མ་དང་ཤ་ཁ་ར་གསུམ་དུ་སྦྱར་ཏེ་བུ་ལ་བླུད་ནས། བུད་མེད་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བསྒོའོ། །བུ་འདིར་སྨན་བཏང་གིས་རེ་ཞིག་མ་ཞུའི་བར་དུ་ཞོ་བླུད་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བསྒོའོ། །དེ་ནས་བུད་མེད་དེས་ནུ་ཞོ་མི་བསྣུན་པའི་ཕྱིར་ནུ་མ་ལ་མཁྲིས་པ་བྱུགས་ནས། བུ་ལ་ཁོ་མོའི་ནུ་མ་

p. 252

ལ་དུག་གིས་བསྐུས་ཏེ་ནུར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེའི་བུ་དེ་སྐོམ་པས་གདུངས་ཏེ་ནུ་མ་ནུ་འདོད་ཀྱང་ཁ་བའི་རོ་བྲོ་བ་ཚོར་མ་ཐག་ཏུ་ནུར་མི་བཏུབ་བོ། །སྨན་ཞུ་ནས་བུད་མེད་ཀྱིས་ནུ་མ་དག་པར་བཀྲུས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་ཚུར་ཤོག །ད་ནུ་མ་ནུར་གཞུག་གོ་ཞེས་སྨྲས་ན། ཁྱེའུ་དེ་སྐོམ་པས་གདུངས་ཀྱང་། སྔར་ཁ་བའི་རོ་མྱོང་པས་བོས་ཀྱང་འོང་དུ་མི་བཏུབ་བོ། །དེ་ལ་ཡང་མས་འདི་སྐད་དུ་བསྒོའོ། །ཁྱོད་ང་ཅི་སྔར་སྨན་འཐུངས་ཏེ་སྨན་མ་ཞུ་བའི་བར་དུ་ནུ་མ་བླུད་དུ་མི་རུང་བས། ཁོ་མོས་མཁྲིས་པ་བསྐུས་པ་ཡིན་གྱི། ད་ཁྱོད་ཀྱི་སྨན་ཡང་ཞུ་ལ། ཁ་བ་ཡང་བཀྲུས་ཀྱི། ད་ནི་ཁ་བའི་རོ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ནས། གདོད་བགས་ཀྱིས་ཉེ་སྟེ་འཐུང་དུ་བཏུབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ད་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པའི་ནན་ཏན་སྟོན་ནོ། དེ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་སེམས་མེད་དེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟློའོ། དེལའང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕན་པའི་ངན་པར་ལྟ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར། བདག་མེད་པའི་ཆོས་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལུས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་བུད་མེད་དེས་བུའི་ཀྱི་མཁྲིས་པས་ནུ་མ་ལ་བསྟུས་པ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། ཇི་ལྟར་བུད་མེད་དེས་བུ་མ་ཕྱིས་ཀྲུས་ནས་བུ་བོས་ཏེ། ནུ་ཞོ་བླུང་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ། ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་སློང་ཁྱོད་ཀྱང་མ་སྐྲག་པར། ཇི་ལྟར་བུ་ལ་མ་ས་བོས་ཏེ། ནུ་ཞོ་པ་གས་ཀྱིས་འཐུངས་པ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་། ཁྱོད་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་གྱིས་ཤིག དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་མེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ངས་སྔོན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་བརྗོས་པ་དག་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དེ་ཡང་། རང་བཞིན་མེད་ཙམ་ལ་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པར་རིག་པྲ་གྱིས་ཤིག །གཞན་དུ་ན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་

p. 253

བསྒོམས་པ་ལས་ནི། སངས་རྒྱས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་སུ་ནི་རྒྱའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སོ། འདི་ལྟ་བསྟོད་པ་ཉིད་ཀྱང་སྣང་བའི་ཆོས་ཅན་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་གཅིག་དང་དུ་མ་འཛིན་པའི་སྤྲོས་པས་སྟོང་པ་དང་། རང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ལ་བརྗོད་ཀྱི། མཐར་ཐམས་ཅད་ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་། དང་པོ་དང་ད་ལྟ་མེད་པ་ཉིད་འཁྲུལ་པར་སྣང་བ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང་། གཟུགས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སྟོང་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡུམ་བར་མ་ལས་ཀྱང་། ཆོས་ཅན་རེ་རང་དུས་ན་ངོ་བོས་སྟོང་པར་གསུངས་ཀྱི། གཟུགས་མེད་ན་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་པ་དང་། རྒྱུད་བླ་མ་ལས་ཀྱང་། རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་པའི། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་པ་དང་། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །བསྣན་པར་བྱ་བའང་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །རྣམ་དབྱེར་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །གློ་བུར་དག་གི་ཁམས་སྟོང་གིས། །རྣམ་དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །བླ་མེད་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། དེའི་འགྲེལ་པར། འདིས་ཅི་བསྟན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་འདི་ལ་བསལ་བར་བྱ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ། གློ་བུར་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ནི་འདིའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་བསྣན་པར་བྱ་བའང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོད་པ། བྲལ་བ་ཤེས་པ།

p. 254

ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པ་བྲལ་མི་ཤེས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལས་འདས་པ་ནི་མི་སྟོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཞིག་གང་ན་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་ངོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ལ། གང་ཞིག་དེར་ལྷག་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི། དེ་ལ་རྟག་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ཡེ་ལྡན་ལ་སྒྲིབ་པ་ནི་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་སེལ་བ་ཡིན་གྱི། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་སྐུ་ལོངས་སྐུ་འདུས་བྱས་སུ་འགྱུར་བས་མི་རྟག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཆོས་སྐུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཡང་། འཇུག་པར། ཞི་སྐུ་དཔག་བསམ་ཤིང་ལྟར་གསལ་གྱུར་ཅིང་། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་རྣམ་མི་རྟོག །འགྲོ་གྲོལ་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་འབྱོར་སླད་རྟག །འདི་ནི་སྤྲོས་དང་བྲལ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། རྒྱུད་བླ་མར། ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་འཆི་བའི་བདུད་བཅོམ་དང་། །ངོ་བོ་མེད་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་རྟག །ཅེས་པ་དང་ཡང་འགལ་ལ། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་ལ། །མཁྱེན་དང་བརྩེ་དང་ནུས་པར་ལྡན། །དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་པས། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདག་མེད་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་སྙིང་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བར་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པར་སྨྲ་ན་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་དག་ཆགས་པར་མི་རིགས། གལ་ཏེ་མེད་པར་སྨྲ་ན་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །བུས་པ་མ་རབས་ནི་ཆད་པར་སྨྲ་ཞིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་སྙིང་པོ་མི་ཤེས་སོ། །

p. 255

གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བར་སྨྲ་ན་ལུས་ལ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་མི་ཤེས་སོ། །བུས་པ་གླེན་པ་དག་ལུས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་གོ་སྙམ་སྟེ་རྫ་སོ་མ་བཏང་བ་དང་འདྲ་བར་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལ་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་དག་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རྟག་པར་མི་སྨྲའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་གི་ལུས་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ས་བོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུས་པ་གླེན་པ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ་སྙམ་དུ་འཛིན་ཏོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་དག་ནི་བདག་མེད་པ་བླ་དགས་སུ་བཏགས་པར་ཟད་དེ། བདེན་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་ཕྱེའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་བསྐྱེད་དོ། །གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོང་པར་སྨྲ་ན། བུས་པ་གླེན་པ་དག་གིས་ཐོས་ནས་ཆད་པའམ་མེད་པར་ལྟ་བ་སྐྱེའོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བར་བྱེ་བྲག་དབྱེའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྨྲ་ན། བུས་པ་གླེན་པ་དག་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་རྣམས་བདུད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་འཛིན་ཏོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་མིའི་ནང་ན་སེང་གེ་ལྟ་བུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉག་གཅིག་ནི་རྟག་པ་གནས་པ་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་བར་སྨྲ་ན། བུས་པ་གླེན་པ་དག་གིས་ཐོས་ནས་རིག་པ་དང་མ་རིག་པ་གཉིས་སུ་བྱེ་བྲག་འབྱེད་དོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་སོ། །གང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དོ། །གང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་སྨྲ་ན། བུས་པ་གླེན་པ་དག་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་སུ་འཛིན་ཏོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོག་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དེ་དེ་བཞིན་

p. 256

གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡང་བདག་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ན། བུས་པ་གླེན་པ་དག་གཉིས་སུ་འཛིན་ཏོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་སོ། །བདག་དང་བདག་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གཉིས་སུ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་དོན་ནི་དེ་ལྟར་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་ཚད་མེད་མཐའ་ཡས་པར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔགས་པས། ངས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ་ཞེས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་མདོ་ལས། ལོག་སྲེད་ཅན་གཏན་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་དག་ནི་ཞེས་པ་དང་། རིགས་ཆད་པ་དག་ཀྱང་གསུངས་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་པོས་མ་ཁྱབ་བོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྤངས་པའི་ལོག་སྲེད་ཅན་དེ་དག་ཡུན་རིང་མོར་མི་གྲོལ་བ་ལ་དགོངས་པ་ཉིད་དང་། ལམ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དག་རེ་ཞིག་ལམ་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་ལས་ཆད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་ཁམས་ཆད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཇི་སྐད་དུ། ལོག་སྲེད་ཅན་གཏན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་སྡང་བ་ལོག་སྲེད་ཅན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་པར་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་སྡང་བ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་དུས་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་རིགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཡང་གཏན་རྣམ་པར་དག་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མེད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་རུང་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས། ཐོག་མེད་གྱུར་ཀྱང་ཐ་མ་དང་ལྡན་པ། །རང་བཞིན་གྱིས་དག་རྟག་པའི་ཆོས་ཅན་ནི། །ཐོག་མེད་སྦུབས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་ཕྱིར་མི་མཐོང་སྟེ། །ཇི་ལྟར་གསེར་གྱི་གཟུགས་ནི་བསྒྲིབས་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་དེའི་

p. 257

ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཁམས་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པས་ནམ་ཞིག་ན་དག་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །ཐོག་མེད་གྱུར་ཀྱང་ཐ་མ་དང་ལྡན་པ། །ཞེས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་གཉིས་སད་པའི་རྟག་པ་ལའང་གཉིས་ལས། རང་བཞིན་ཆོས་སྐུའི་རིགས་སད་པའི་རྟགས་ནི། དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ནའང་སྟོང་པ་ཉིད་ཐོས་ནས། །ནང་དུ་རབ་རུ་དགའ་བ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལས་བྱུང་མཆི་མས་མིག་བརླན་ཞིང་། །ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ལྡང་བར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ལ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་བློའི་ས་བོན་ཡོད། །དེ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་སྣོད་ནི་དེ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལ་དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཟུགས་སྐུ་ཆོས་ཅན་གྱི་རིགས་སད་པའི་རྟགས་ནི། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། སྦྱོར་བའི་སྔོན་དུ་སྙིང་རྗེ་དང་། །མོས་པ་དང་ནི་བཟོད་པ་དང་། །དགེ་ལ་ཡང་དག་སྤྱོད་པ་ནི། །རིགས་ཀྱི་རྟགས་སུ་ངེས་པར་བཤད། །ཅེས་སོ། །རིགས་སད་པའི་ཕན་ཡོན་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། རིང་མོ་ཞིག་ནས་ངན་སོང་དུ། །སོང་ཡང་མྱུར་དུ་ཐར་བ་དང་། །དེ་ནའང་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་མྱོང་། །སྐྱོ་བྱས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་སྟེ། རིགས་ལན་ཅིག་སད་ཕན་ཆད་ངན་སོང་དུ་སོང་སྲིད་ཀྱང་དར་གྱི་ཕོ་ལོང་ས་ལ་བརྡབས་པ་ལྟར་ཐར་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་ཆུང་བ་དང་། སྐྱོ་ཤས་དྲག་པོས་སེམས་ཅན་ཡང་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་འདི་འགྲོ་བ་ལ་མེད་ན་གང་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་བ་དེ་དག་ལ་སྐྱོ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། འགའ་ཞིག་འཁོར་འདས་ལ་བླང་དོར་བྱེད་པའི་བློ་དེ་ཡང་མི་འབྱུང་བར་རིགས་པ་དང་། ཐར་པ་འདོད་པའང་སེམས་ལ་འཆར་མི་སྲིད་པ་ལས། སུས་ཀྱང་མ་བསྟན་པའི་སྐྱེ་བོ་འགའ་ལ་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་འགའ་ཞིག་མྱོང་བས་ཡིད་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའང་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཁམས་དགེ་བ་ཡོད་པའི་མཐུའོ་ཞེས། རྒྱུད་བླར།

p. 258

གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཁམས་མེད་ན། །སྡུག་ལའང་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །མྱ་ངན་འདས་ལ་འདོད་པ་དང་། །དོན་གཉེར་སྨོན་པའང་མེད་པར་འགྱུར། །སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་ལ་དེའི། །སྡུག་བདེའི་སྐྱོན་ཡོན་མཐོང་བ་འདི། །རིགས་ཡོད་ལས་ཡིན་གང་ཕྱིར་དེ། །རིགས་མེད་དག་ལ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རིགས་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རང་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་ནས། ད་ནི་འཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་། མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཅན། །གློ་བུར་དྲི་མས་གཡོགས་པའི་སྦུབས་ནང་ན། །འོད་གསལ་ཆོས་ཁམས་མར་མེ་ཡེ་ནས་གནས། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཆོས། །རང་ལ་ཡོད་དེ་དེ་ཉིད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །སྟོང་དང་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ལྷུར་ལེན་པས། ཁམས་དེ་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའི་མིང་ཐོབ་ནས། །མ་ལུས་སྐྱེ་དགུའི་ཚོགས་ལ་ཕན་བདེ་བྱེད། །ཉི་མཁའ་བཞིན་དུ་གདོད་ནས་རང་བྱུང་ཡང་། །གློ་བུར་ཉོན་མོངས་ཆུ་འཛིན་གྱིས་བསྒྲིབས་པས། །རྨི་ལམ་འདྲ་བའི་སྲིད་པར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་། །དེ་བསལ་བྱ་ཕྱིར་བརྩོན་པའི་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིག །གློ་བུར་འཁྲུལ་སྣང་འགྲོ་དྲུག་སྣང་བ་འདི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་རྨི་ལམ་འདྲ། །སྔོན་མེད་ཕྱིས་མེད་བར་འདིར་མེད་བཞིན་སྣང་། །ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ནས་ཡོད། །དུས་ཀུན་ཡོད་ཀྱང་ད་ལྟ་མ་མཐོང་བ། །གཉིད་དུས་རང་གནས་མངོན་སུམ་མི་མཐོང་བཞིན། །དོན་མེད་ཀུན་བརྟགས་དྲི་མའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །ཆེད་ཀར་མ་འཛིན་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་སྦྱོངས། །རང་གཞན་ཀུན་གྱི་དོན་གཉིས་འབྱོར་པ་འཛིན། །ཞེས་པ་དག་གོ །དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་ཀུན་ལ་ཡོད་ཀྱང་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ཅིས་ལན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གནས་པ་ངོ་མ་ཤེས་ཏེ་དོན་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་གཟུང་བས་རྒྱུ་བྱས། ཉོན་མོངས་པ་སྔ་ཕྱི་བརྒྱུད་ཅིང་གྲོགས་ངན་པ་དང་། ཕོངས་པ་དང་། གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པས་རྐྱེན་

p. 259

བྱས་ཏེ་འཁོར་བ་ཉིད། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཉོན་མོངས་གོམས་དང་གྲོགས་ངན་དང་། །ཕོངས་དང་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དེ། །མདོར་ན་རིགས་ཀྱི་ཉེས་པ་ནི། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། འོད་རིམ་ལས། གདོད་མའི་འོད་གསལ་དེ་ཉིད་མ་རིག་སྟེ། །སེམས་ལ་ང་ཞེས་བདག་གིར་ཞེན་བྱས་ཤིང་། །ཡུལ་འདི་གཞན་ཞེས་བདག་ཏུ་གཟུང་བ་ཡིས། །སྲིད་པའི་ཁམས་སུ་འགྲོ་བ་འདི་འཁྲུལ་ཏེ། །མི་མཐུན་བདེ་སྡུག་ལས་ཀྱིས་སོ་སོར་མྱོང་། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ལས། ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་རོལ་པ་འདི། །བྱ་བྲལ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གནས། །ཅིར་ཡང་མི་དམིགས་གཏི་མུག་པས། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་རང་ལས་བྱུང་། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པའི་ལམ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་རང་བཞིན་གནས། །བུས་པས་བསླད་པས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་དང་། དེ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་འོད་འདུས་པས། །ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་དང་བླ་འོག་གྲུབ། །མ་ངེས་འཇའ་ཚོན་ཁ་དོག་ལ། །རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མངོན་པར་སྣང་། །དེ་བཞིན་གཡོ་རྡུལ་མི་གཡོ་བ། །འབྱུང་བ་ལྔ་བས་གཙོ་ཆེན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གདོད་མའི་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་སྟོང་གསལ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། རང་བཞིན་གསལ་བ་ཉི་ཟླ་ལྟ་བུ། ཐུགས་རྗེའི་མདངས་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པ་མེ་ལོང་གཡའ་དག་པའི་ངོས་ལྟ་བུ། ཆོས་སྐུ་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་འཁོར་འདས་གང་དུའང་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་ངང་ནས། ངོ་བོ་སྟོང་པས་འཆར་བའི་གོ་ཕྱེ། རང་བཞིན་གསལ་བས་རང་བྱུང་གི་འོད་ལྔ་ཡུལ་དུ་སྣང་། ཐུགས་རྗེ་རིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དཔྱོད་བྱེད་ཤེས་པར་སྐྱེས་པ་ལས་འཁྲུལ་པར་འདོད་དེ། གསང་སྙིང་ལས། ཨེ་མའོ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལས། །རང་གི་རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱིས་འཁྲུལ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་ངོ་མ་ཤེས་པའི་ཆ་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་སྣང་

p. 260

གཞན་དུ་འཛིན་པའི་ཆ་ནས་ཀུན་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གནས་ལུགས་ཀྱི་ངང་ནས་བྱུང་བར་མ་ཤེས་པར་བདག་འཛིན་ཡུལ་དུ་ཞེན་པའི་དབང་གིས་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རང་རང་གི་རྣམ་སྨིན་བག་ཆགས་ཀྱི་ལུས་དང་སེམས་དུག་ལྔའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཁྲུལ་པ་ཉིད། ཀུན་བྱེད་ལས་ཀྱང་། ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་པར། །ང་ཡིས་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་ངེས་བརྟགས་པས། །བརྐམ་ཞིང་ཆགས་པའི་དབང་གིས་སྣང་བ་གྲུབ། །མི་རྟག་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་འཇིག་པར་འགྱུར། །ཆ་མེད་དམུས་ལོང་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་རྩ་བ་རང་མ་རིགས་པས་འཁྲུལ་པར། སྡུད་པ་ལས། སེམས་ཅན་ཐ་མ་འབྲིང་དང་མཆོག་གྱུར་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་མ་རིག་ལས་བྱུང་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འཁྲུལ་པར་ཡང་། བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ན་འཁོར་ཏེ་ཞེས་པ་དང་། ཉི་ཁྲི་ལས་ཀྱང་། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་མེད་པ་ལ་ཕུང་པོར་འདུ་ཤེས། ཁམས་མེད་པ་ལ་ཁམས་སུ་འདུ་ཤེས། སྐྱེ་མཆེད་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འདུ་ཤེས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྣམས་མེད་པ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་འདུ་ཤེས་པས། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའོ་ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་བྱུང་ན་མ་རིག་པ་གཉིས་ལས་སྲིད་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལས་འགྲོ་བ་སོ་སོར་བརྒྱུད་པའི་སྲིད་པ་དང་། མིང་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་གྲུབ་སྟེ། མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་ནས་བཙའ་བའི་བར་ལུས་གྲུབ་ནས། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རྒ་ཤིའི་བར་བཅུ་གཉིས་སུ་འཁོར་བས་འཁོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་དང་པོའི་གནས་ལུགས་འཁོར་བར་མ་གྲུབ་པ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་ངང་ལས་འཁོར་བར་མི་རིགས་སོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་

p. 261

ཏེ། འདི་ལྟར་ཆུ་དངས་ལ་རྙོག་པ་མེད་ཅིང་ཟང་ཐལ་བ་ཡང་དགུན་གྱི་རླུང་གི་རྐྱེན་གྱིས་ཆབ་རོམ་མཁྲེགས་པ་རྡོའི་ཁམས་ལྟར་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ། དང་པོའི་ངང་ལས། གཟུང་འཛིན་དུ་སྐྱེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འཁྲུལ་སྣང་སྲ་སྲ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བར་སྟོན་པ་ཉིད། དོ་ཧ་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་སྤྱོད་པའི་གླུ་ལས། ཆུ་ལ་རླུང་གིས་ཞུགས་ཤིང་དཀྲུགས་པ་ཡིས། །འཇམ་པའི་ཆུ་ཡང་རྡོ་ཡི་གཟུགས་ལྟར་འགྲོ། རྟོག་པས་དཀྲུགས་པས་རྨོངས་པ་གཟུགས་མེད་ལ། །ཤིན་ཏུ་སྲ་ཞིང་མཁྲེགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལས་འཁྲུལ་དུས་སེམས་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡེ་ནས་དག་པའི་ངོ་བོ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་སྦྱོར་བ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བཏགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངང་ནས་གཟུགས་སྐུ་དང་། ཞིང་ཁམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་རྣམས་གཟུང་འཛིན་དུ་འཁྲུལ་པའི་མ་རིག་པས་བསྒྲིབས་ཏེ་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ས་བོན་བཞག་པས། གང་མཐུ་ཆེ་བའི་དབང་གིས་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་མྱོང་ཞིང་། རྨི་ལམ་གྱི་ནང་བཞིན་དུ་འཁོར་དུས། ང་དང་བདག་ཏུ་འཛིན། ཆགས་སྡང་དུག་ལྔར་སྤྱོད། ལས་དང་བག་ཆགས་སོག །དོན་མེད་དུ་འཁྲུལ་ནས་བདེན་ཞེན་སྣ་ཚོགས་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། ཉིན་མཚན་དུ་འཁྲུལ་སྣང་གི་འཁོར་ལོ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཁོར་བ་ན་བརྒྱུད་པ་ནི་གཞི་མེད་པས་འཁྲུལ་དུ་མ་ཐར་པ་ལས་འཁྲུལ་པ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་གྱི་འཁྲུལ་པའི་དཔེ་བཞིན་བདེ་སྡུག་གིས་ཉོན་མོངས་ཤིང་འཁྱམ་པ་ནི། རྒྱལ་བུ་ལམ་འཁྱམས་ཏེ་རྒྱལ་སྲིད་དང་བྲལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་དུས། རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས། བདེ་བ་རང་ལ་ཡོད་ཀྱང་། གནས་སྐབས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དཔེས་བསྟན་པ་ནི། མི་ཟད་པའི་གཏེར་མཛོད་མན་ངག་གི་གླུ་ལས། སྐྱེ་བོ་སྲིད་པའི་འཁྲི་ཤིང་

p. 262

ལྟ་བུས་དཀྲིས་པ་རྣམས། །བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་མྱ་ངམ་ཐང་ལ་རབ་ཏུ་བརྐམ། །རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་སྲིད་མེད་ཕ་དང་བྲལ་བ་བཞིན། །བདེ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པས་སེམས་ཀྱི་ཟུག་རྔུར་གྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྲིད་པའི་ཐང་ལ་དོན་མེད་པར་འཁྱམས་པའི་དུས་ཉིད་ནས་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་དང་མཉམ་པའི་དར་ཡུག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། དར་ཡུག་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྲིས་པར་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོའི་ཚད་དུ་ནི་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོ་བྲིས། ས་ཆེན་པོའི་ཚད་དུ་ནི་ས་ཆེན་པོ་བྲིས། སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་དུ་ནི་སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས། སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚད་དུ་ནི་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས། གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་དུ་ནི་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཚད་དུ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ། ཛམྦུའི་གླིང་གི་ཚད་དུ་ནི་ཛམྦུའི་གླིང་། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་གླིང་གི་ཚད་དུ་ནི་ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་གླིང་། ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་དུ་ནི་ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཚད་དུ་ནི་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན། རི་རབ་ཀྱི་ཚད་དུ་ནི་རི་རབ། ས་ལ་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ཚད་དུ་ནི་ས་ལ་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གཞལ་ཡས་ཁང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ཚད་དུ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གཞལ་ཡས་ཁང་། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ཚད་དུ་ནི་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གཞལ་ཡས་ཁང་བྲིས་སོ། །དར་ཡུག་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་མཆུ་ཞེང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་ཙམ་དུ་གྱུར་ལ། དར་ཡུག་ཆེན་

p. 263

པོ་དེ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་གཅིག་ཏུ་བཅུག་པར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་གཅིག་ཏུ་དར་ཡུག་ཆེན་པོ་དེ་བཅུག་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་མ་ལུས་པ་རྣམས་སུ་དེའི་ཚད་ཀྱི་དར་ཡུག་ཆེན་པོ་ནང་དུ་བཅུག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་མཁས་པ་མཛངས་པ་གསལ་བ་ཡིད་གཞུངས་ལ། དེར་ཉེ་བར་ཞུགས་པའི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་མིག་ལྷའི་མིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་ཀུན་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་འོད་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཞིག་ལ། དེས་ལྷའི་མིག་གིས་རྣམ་པར་བལྟ་སྟེ། འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དར་ཡུག་ཆེན་པོ་འདི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་ཆུང་ངུ་འདི་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་འགའ་ལའང་ཉེ་བར་མཁོ་བར་མ་གྱུར་ཏོ། །དེ་འདི་སྙམ་ཏུ་སེམས་ཏེ། ཀྱེ་མ་མ་ལ་གང་གིས་བརྩོན་པ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་དང་མཐུས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་འདི་ཕྱེ་སྟེ། དར་ཡུག་ཆེན་པོ་འདིས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བར་བྱའོ་སྙམ་པས། དེས་བརྩོན་པ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱི་མཐུ་བསྐྱེད་དེ། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དེ་ཕྱེ་ནས་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དར་ཡུག་ཆེན་པོ་དེས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་འཚོ་བར་བྱེད་ཅིང་། གཅིག་ལས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལུས་པ་མེད་པ་མཐའ་དག་ལ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་བྱེད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་འཚོ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་འདྲ་བར་ཚད་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་པས་བཅིངས་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་ཤེས། རབ་ཏུ་མི་ཤེས་ཤིང་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དོ། །དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སེམས་ཅན་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས། སློབ་དཔོན་གྱི་འདུ་ཤེས་སུ་གྱུར་ཏེ།

p. 264

ཀྱེ་མ་མ་ལ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་ཤེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དག་སྟེ། གང་ཡང་ངས་སེམས་ཅན་འདི་དག་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ཉེ་བར་བསྟན་པས། འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བྱས་པའི་འཆིང་བ་མཐའ་དག་བསལ་བར་བྱས་ཏེ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །རིགས་སད་པས་ཐར་པ་ཐོབ་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི། རིགས་དེ་སད་ལས་སེམས་གཉིས་རབ་བསྐྱེད་དུས། །སྙིང་རྗེ་མངོན་བསྒྲུབས་ཀུན་རྫོབ་བསོད་ནམས་ཚོགས། །བུམ་སོགས་གསུམ་དབང་བསྐྱེད་རིམ་དག་པ་སྟེ། །སྟོང་པ་རང་བཞིན་དོན་དམ་ཡེ་ཤེས་ཚོགས། །བཞི་པ་ཚིག་དབང་རྫོགས་རིམ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །ལེགས་པར་བསྒོམས་ཤིང་རིམ་གཉིས་སྤེལ་བ་ཡིས། །ཉོན་མོངས་ཡེ་ཤེས་གནས་གྱུར་དགེ་བ་རྣམས། །ཆེས་ཆེར་འཕེལ་བས་ཁམས་ཀྱི་སྒྲིབ་སྦྱངས་ཏེ། །ཆོས་གཟུགས་དྲི་མེད་ཉི་མ་མཐོང་བར་འགྱུར། །དེའང་རང་བཞིན་གྱིས་དག་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ཡེ་ནས་གནས་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་སྣང་ཆ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ་དཔེ་དགུས་བསྟན་ཅིང་། སྟོང་ཆ་ལ་ཆོས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དཔེ་མདོ་དང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ནས་བཤད་ལ། དེ་གཉིས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཁམས་དགེ་བ་སྟེ། འགྱུར་བ་མེད་པས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་དང་། དྲི་མ་སྦྱངས་ནས་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་མངོན་པས་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ཞེས་བཏགས་ཀྱང་། རྩ་བ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །རིགས་དེ་གཉིས་སད་དུས་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པས། རིགས་གཉིས་པའི་དྲི་མ་སྦྱངས། ཡོན་ཏན་སྣང་རུང་དུ་བྱས་ཏེ། མཐར་སྐུ་གཉིས་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པ་ཐོབ་པའོ། །དེའང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཚོགས་གཉིས་སུ་འདུ་བ་ལྟར། བསྐྱེད་པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པའང་ཚོགས་གཉིས་ཁོ་ན་སྟེ། སྒྱུ་

p. 265

འཕྲུལ་དྲ་བ་ལས། བསྐྱེད་དང་རྫོགས་པ་བསོད་ནམས་དང་། །ཡེ་ཤེས་ཚོགས་གཉིས་དབང་གསུམ་དང་། །གཅིག་ནི་རང་བཞིན་དེ་ཁོ་ན། །གཞན་རྣམས་དབྱེ་བས་དཔག་ཏུ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར། བུམ་པ་དང་། གསང་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི་བསྐྱེད་རིམ་དག་པར་བྱེད་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་ཇི་སྙེད་དོ། །ཚིག་དབང་རིན་པོ་ཆེ་ནི་རྫོགས་རིམ་དག་པར་བྱེད་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། འོད་གསལ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །འདི་དག་སྦྱངས་པས་རིགས་ཀྱི་དྲི་མ་དག་སྟེ། ཉི་མ་སྤྲིན་རུམ་ནས་འཐོན་པ་ལྟར་དྲི་མའི་སྦུབས་ལས་སངས་རྒྱས་རང་ལ་གནས་པ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་རྒྱས་པར་ནི་རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་སྔར་བསྟན་ལ། གསང་སྔགས་ཀྱི་རིམ་པ་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་བས་འདིར་མི་སྤྲོའོ། །ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བའི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ལ་ཡང་། ཚོགས་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཏུ་རྫོགས་ཚུལ། སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པའི་ཚུལ། འབྲས་བུ་བཤད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ད་ནི་དགེ་བ་དག་གི་རང་བཞིན་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་བཤད་པ། འཇིག་རྟེན་ཆོས་རབ་དགེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ། །བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ལ་སོགས་སྣང་བཅས་ཚོགས། །འཇིག་རྟེན་འདས་གང་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད། །དོན་དམ་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ཏེ་མཉམ་རྗེས་ཡུལ། །ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་སྤྱད་ལས་ལེགས་དགུ་འགྲུབ། །དེའང་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས། དགེ་བ་བཅུ་དང་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཙམ་ནི་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་ཡིན་ཡང་། འདིར་གང་ཟག་གཅིག་སེམས་བསྐྱེད་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་དུས་དགེ་བ་བཅུ་དང་། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐར་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར། གང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་སྤྱད་པའི་དགེ་བ་བཅུ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པ་བཞི་ཡང་ནམ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཐར་པའི་ཆ་དང་

p. 266

མཐུན་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་སྟེ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པར་བྱ། བརྟུན་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། འདི་ལྟར། དེ་ཡང་སྲིད་པར་འདུ་བྱེད་དགེ་བ་ལྟར། །ཞི་བར་འདུ་བྱེད་ཚུལ་གྱིས་ལས་སུ་བཤད། །སྲིད་ལས་འདའ་ཕྱིར་ལས་ལས་ཐར་པ་ལགས། །བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་བཅུས་འཁོར་བར་འཁྲུལ་པ་ལྟར། འདི་ཡང་དེར་མི་འགྱུར་རམ་སྙམ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། ལས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་ནས་སྤྱོད་པས་ཐར་པར་འདྲེན་པ་ཚུལ་མཚུངས་པའི་དཔེས་བསྟན་གྱིས། སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཡིན་པས་སྲིད་པར་འདུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སྲིད་པ་ལས་སྐྱོབ་ཅིང་སྲིད་པར་གནས་ཀྱང་སྲིད་པའི་ཉེས་པས་མི་གོས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་སར་མི་ལྟུང་བ་སྟེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་དང་། །ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། མེད་པ་པོ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ། ཡོད་པ་པོ་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ། ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་ཕྱིར། །གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཐར་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་མདོར་བསྟན་དང་རྒྱས་བཤད་གཉིས་ཀྱི། མདོར་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་འབྲས་བུ་བཤད་པ། ལམ་ཞུགས་དགེ་བ་བཅུ་ཡི་འབྲས་བུ་ཡང་། །རྣམ་སྨིན་རྒྱུ་མཐུན་དབང་དང་བྱེད་ལས་ཏེ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཞི་ལས། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལའང་དགུ་ལས། རྣམ་པར་སྨིན་འབྲས་ནི། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེ་དག་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོར་སྤྱད་པ་ཡིས། །གནས་སྐབས་ལྷ་མི་མཐར་ཐུག་ངེས་ལེགས་འགྲུབ། །འདི་ལྟར་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་ལྟར་ཟད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། གནས་སྐབས་ལྷ་མིའི་བདེ་བ་མྱོང་ཞིང་། མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ཉིད། བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་གིས་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཕྱིན་

p. 267

ནས་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ་གང་ཞེ་ན། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བ་བཅུ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྟེ། ནམ་ཡང་བར་མ་དོར་ཟད་ཅིང་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །རྒྱུ་མཐུན་གྱི་ལས་འབྲས་ནི། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི། རྒྱུ་མཐུན་བྱེད་པས་ངང་གིས་དགེ་ལ་གཞོལ། །མྱོང་བས་ཚེ་རིང་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ། །མཐུན་པའི་ཁྱིམ་ཐབ་དགྲ་ཟླ་མེད་པ་དང་། །སྐུར་བ་མི་འབྱུང་ཕན་ཚུན་མཛའ་བཤེས་བཞིན། །ཚིག་གཟུང་འོས་དང་ཀུན་གྱི་རྣ་བར་སྙན། །ཆོག་ཤེས་བྱམས་ལྡན་ལྟ་བ་བཟང་པོར་འགྱུར། །དེ་ཡང་། དགེ་བ་བཅུ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། དེ་དག་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ལ་ཕྱིར་ཞིང་བརྩོན་པས་གོང་དུ་འཕེལ་ཏེ། ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །མཐུན་པའི་ཁྱིམ་ཐབ་དགྲ་ཟླ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྐུར་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀུན་གྱི་ཡིད་དུ་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་གྱི་རྣ་བར་སྙན་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོག་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཕན་ཚུན་བྱམས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྟ་བ་བཟང་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི། བདག་པོའམ། དབང་གིས་ཡུལ་བཟང་གཟི་བརྗིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །བཟའ་བཏུང་སྨན་སོགས་འཇུ་སླ་མཐུ་ཆེ་ཞིང་། །ཕྱོགས་གཙང་སྨན་སོགས་དྲི་ཞིམ་ངད་དང་ལྡན། །གཞན་གྱིས་མི་སླུ་འཇིགས་བྲལ་གནོད་འཚེ་མེད། །སྐྱེ་དགུ་མཐུན་དང་རིག་ན་མཆོག་ཏུ་བདེ། །དུས་ཀྱི་རྗེས་འགྲོ་ལེགས་སྨིན་འབྲས་བུ་ཕྱུག །ས་ཕྱོགས་མཉམ་ལ་མཚོ་བསིལ་རྫིང་བུས་བསྟན། །མེ་ཏོག་འབྲས་མང་བཟང་དགུ་འཕེལ་བ་མཐོང་། །ལོ་འབྲས་སྨན་སོགས་རོ་མཆོག་བདའ་བ་དང་། །འབྱུང་ཁུངས་བཟང་ཞིང་དཔུང་གཉེན་ལྡན་པར་སྐྱེ། །དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པས་ནི་ཡུལ་བཟང་ལ་ཉམས་དགའ་བར་སྐྱེའོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་

p. 268

པ་སྤངས་པས་བཟའ་བཏུང་འཇུ་སླ་ཞིང་རོ་བྲོ་བ་དང་སྨན་མཐུ་ཆེ་བའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེའོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤངས་པས་ས་ཕྱོགས་གཙང་ལ་སྤོས་ཀྱི་ངད་དང་ལྡན་པའི་སྨན་ཤིང་ཅན་དུ་སྐྱེའོ། །རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་པས་ཡུལ་ཕྱོགས་གང་ན་དགྲ་དང་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པའི་གནོད་འཚེ་མེད་ཅིང་མི་སླུ་བར་སྐྱེའོ། །ཕྲ་མ་སྤངས་པས་གང་ན་སྐྱེ་དགུ་མཐུན་ཅིང་ས་ཕྱོགས་རྡོ་གསེག་དང་ཚེར་མ་ཉུང་བར་སྐྱེའོ། །ཚིག་རྩུབ་མོ་སྤངས་པས་དུས་ཚིགས་མ་ལོག་ཅིང་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་དུས་སུ་སྨིན་པའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེའོ། །ཀྱལ་པ་སྤངས་པས་ས་ཕྱོགས་ཐད་ཀ་མཉམ་ལ་མཚོ་དང་རྫིང་བུས་བརྒྱན་པར་སྐྱེའོ། །བརྣབ་སེམས་སྤངས་པས་ས་ཕྱོགས་མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ལོ་ཐོག་བཟང་དགུ་འཕེལ་བ་མཐོང་བར་སྐྱེའོ། །གནོད་སེམས་སྤངས་པས་ལོ་མ་དང་འབྲས་བུའི་སྡང་མང་ཞིང་རོ་ཞིམ་པར་སྐྱེའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤངས་པས་འབྲས་བུ་དང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་ཁུངས་བཟང་ཞིང་། མགོན་སྐྱབས་དང་དཔུང་གཉེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་དགེ་བ་བཅུའི་མདོ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ནི། གཞན་ཡང་། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་དགེ་ལས་དགེ་འཕེལ་བས། །ལེགས་དགུའི་བསམ་པ་ཡིད་བཞིན་འགྲུབ་པ་ཡིན། །དེ་ཡང་རྒྱ་རོལ་ལས། དགེ་ལ་སྤྲོ་བ་བསོད་ནམས་ཚོགས་འཕེལ་ཞིང་། །ལེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཚོགས་རབ་འཛིན་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་དང་། བཟང་པོ་སྤྱོད་པ་ལས། མི་ཚེ་འདིར་ཡང་དེ་དག་ལེགས་པར་འོང་། །ཞེས་སོ། །ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་འབྲས་བུ་ནི། ཚུལ། གཞན་ཡང་སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཁྲིམས་ཀྱིས་བདེ། །བཟོད་པས་གཟུགས་བཟང་བརྩོན་འགྲུས་ཡོན་ཏན་བརྗིད། །བསམ་གཏན་སེམས་ཞི་བློ་ཡིས་གྲོལ་བར་འཐོབ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ངང་ནས་བདོག་པ་གཏོང་བ་དང་། ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་དང་། ཁྲོ་བ་གཞིལ་བ་དང་། དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། སེམས་དགེ་བར་རྩེ་གཅིག་པ་དང་། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་

p. 269

ཤེས་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་དགེ་བས་སྤྱོད་པ་ནི་འབྲས་བུ་དམ་པ་འཐོབ་སྟེ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་སྩོགས། །སྦྱིན་པ་རང་ནོར་ཡོངས་གཏོང་བ། །ཚུལ་ཁྲིམས་གཞན་ཕན་བྱ་བ་འོ། །བཟོད་པ་ཁྲོ་བ་སྤངས་པ་སྟེ། །བརྩོན་འགྲུས་དགེ་ལ་སྤྲོ་བ་ཉིད། །བསམ་གཏན་རྩེ་གཅིག་ཉོན་མོངས་མེད། །ཤེས་རབ་བདེན་དོན་གཏན་ལ་འབེབས། །སྙིང་བརྩེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །སྙིང་རྗེར་རོ་གཅིག་བློ་གྲོགས་སོ། །སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཁྲིམས་ཀྱིས་བདེ། །བཟོད་པས་མདངས་ལྡན་བརྩོན་པས་བརྗིད། །བསམ་གཏན་གྱིས་ཞི་བློ་ཡིས་གྲོལ། །སྙིང་བརྩེ་བས་ནི་དོན་ཀུན་འགྲུབ། །བདུན་པོ་འདི་དག་མ་ལུས་པར། །ཅིག་ཅར་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡིས། །ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཡུལ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཉིད་ཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པར་བྱས་ལ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པར་ནི་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །ཚད་མེད་བཞིའི་འབྲས་བུ་ནི། ཚད་མེད་པ་བཞིའི་ཕན་ཡོན་ནི། བྱམས་པས་ཡིད་འོང་སྙིང་རྗེས་ཕན་པ་འགྲུབ། །དགའ་བས་ཕུན་ཚོགས་བཏང་སྙོམས་རྙོག་པ་མེད། །མདོར་ན་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་རབ་འབྲས། །གནས་སྐབས་མངོན་མཐོ་མཐར་ཐུག་ངེས་ལེགས་འགྲུབ། །འདི་ནི་ལམ་བཟང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་སྲོལ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཕུན་ཚོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །དེ་ལ་བྱམས་པས་ཀུན་གྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། སྙིང་རྗེས་ཕན་པ་མཐའ་ཡས་པ་དང་། དགའ་བས་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་སྟེ། མདོ་ལས། བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཡངས་པ། བདུན་དུ་བྱས་པ། ཚད་མ་ངེས་པ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་དུ་མ་གྱུར་པས་ནི་ལྷ་དང་མིའི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་

p. 270

ཁ་དོག་བརྒྱན་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། རྫིའུ་ཚོས་སུམ་བརྒྱའི་ཁ་ཟས་དག །ཉིན་རེ་དུས་གསུམ་བྱིན་པ་བས། །བྱམས་པ་ཡུན་ཙམ་ཐང་ཅིག་གི། བསོད་ནམས་དག་ལ་ཆར་མི་ཕོད། །ལྷ་མི་བྱམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། །དེ་དག་ཀྱང་ནི་བསྲུང་བ་དང་། །ཡིད་བདེ་བ་དང་བདེ་མང་དང་། །དུག་དང་མཚོན་གྱིས་མི་གནོད་དང་། །འབད་པ་མེད་པར་དོན་ཐོབ་དང་། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །གལ་ཏེ་གྲོལ་བར་མ་གྱུར་ཀྱང་། །བྱམས་ཆོས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་འཐོབ་བོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ། །སེམས་བསྐྱེད་བཅུག་ཅིང་བརྟན་བྱས་ན། །རི་དབང་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བརྟན་པའི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་འཐོབ། །དད་པས་མི་ཁོམ་འགྲོ་མི་འགྱུར། ཁྲིམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་བཟང་པོར་འགྲོ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པ་ཡིས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་ཆགས་མེད་ཅིང་། །དགེ་བ་ཀུན་ལ་བག་ཡོད་འཐོབ། །གཡོ་མེད་པས་ནི་དྲན་ལྡན་འཐོབ། །སེམས་པར་བྱེད་པས་བློ་གྲོས་འཐོབ། །བཀུར་སྟི་བྱེད་པས་དོན་རྟོགས་ལྡན། །ཆོས་བསྲུངས་ཤེས་རབ་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཆོས་ཉན་པ་དང་སྦྱིན་པ་དག །བསྒྲིབས་པ་མེད་པར་བྱས་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་འགྲོགས་པ་ཉིད། །འདོད་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །མ་ཆགས་པས་ནི་དོན་འགྲུབ་སྟེ། །སེར་སྣ་མེད་པས་ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ། །ང་རྒྱལ་མེད་པས་གཙོ་བོར་འགྱུར། །ཆོས་ལ་བཟོད་པས་གཟུངས་འཐོབ་བོ། །སྙིང་པོ་ལྔ་རྣམས་བྱིན་པ་དང་། །འཇིགས་ལ་མི་འཇིགས་སྦྱིན་པ་ཡིས། །བདུད་རྣམས་ཀུན་གྱིས་མི་ཚུགས་ཤིང་། །སྟོབས་པོ་ཆེ་ཡི་མཆོག་ཐོབ་འགྱུར། །མཆོད་རྟེན་མར་མེའི་འཕྲེང་བ་དང་། །མུན་པ་དག་ཏུ་སྒྲོན་མ་དང་། །མར་མེ་འབྲུ་མར་བྱིན་པ་ཡིས། །ལྷ་ཡི་མིག་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །མཆོད་རྟེན་མཆོད་པ་རོལ་མོ་དང་། །དྲིལ་བུ་དག་ནི་ཕུལ་བ་དང་། །རྔ་དང་དུང་ནི་རབ་ཕུལ་བས། །

p. 271

ལྷ་ཡི་རྣ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་མི་གླེང་ཞིང་། །ཡན་ལགས་ཉམས་པ་རྣམས་མི་བརྗོད། །སེམས་ནི་རྗེས་སུ་བསྲུངས་བས་ན། །གཞན་གྱི་སེམས་ནི་ཤེས་པ་འཐོབ། །ལྷམ་དང་བཞོན་པ་བྱིན་པ་དང་། །ཉམ་ཆུང་བཀུར་བར་བྱས་པ་དང་། །བཞོན་པས་བླ་མ་བཀུར་བ་ཡིས། །མཁས་པ་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཆོས་ཀྱི་ཆེད་དང་དེ་བཞིན་དུ། །ཆོས་གཞུང་དོན་དག་དྲན་པ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དྲི་མེད་པས། །ཚེ་རབས་དྲན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་པས། །མངོན་ཤེས་དྲུག་དང་ཟག་པ་ཀུན། །ཟད་པ་མཆོག་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་མཉམ་ལྡན་པ། །སྙིང་རྗེས་བརླན་པ་བསྒོམས་པ་ཡིས། །རྣམ་པའི་མཆོག་ལྡན་རྒྱལ་བར་འགྱུར། །སྨོན་ལམ་སྣ་ཚོགས་དག་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་དག་པར་འགྱུར། །ཐུབ་དབང་རིན་ཆེན་ཕུལ་བ་ཡིས། །མཐའ་ཡས་འོད་ནི་རྣམ་པར་འཕྲོ། །དེ་བས་དེ་ལྟར་ལས་འབྲས་དག །མཐུན་པར་མཁྱེན་ནས་དོན་དུ་ནི། །འགྲོ་ལ་ཕན་པ་རྟག་ཏུ་མཛོད། །དེ་ཉིད་ཁྱེད་ལ་ཕན་པ་ལགས། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་དེ་དག་ཁོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བགྲོད་པའི་ཐབས་དམ་པ་སྟེ། སྐྱེས་རབས་ལས། གང་ཞིག་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་རབ་འབྲས། །ཐར་བ་དམ་པའི་འཇུག་ངོགས་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་ལས་གཞན་ཞིག་ནམ་ཡང་ཡོད་མིན་པས། །དགེ་ཆོས་སྤྲིན་གཙོང་ཆར་བསིལ་སྣང་བར་མཛོད། །ཅེས་སོ། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི། ཚུལ། དེ་ལྟར་སྲིད་ཞིར་འདུ་བྱེད་ལས་རྣམས་ནི། །སེམས་ལ་བརྟེན་ཞིང་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་ལ། །མཁའ་བཞིན་བྱེད་པོ་མི་དམིགས་སྤྲོས་དང་བྲལ། །བདེན་པ་གཉིས་དོན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། སེམས་ལ་བརྟེན་པས། བརྟགས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅིང་འོད་གསལ་བ་སྟེ། ཀུན་

p. 272

རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་སྟེ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། དེ་ཚེ་སྡིག་མེད་སྟོབས་བཅུ་ལྡན་པ་ཡི། །རྒྱལ་བ་དེ་ནི་ཏིང་འཛིན་མཆོག་འདི་འཆད། །སྲིད་པའི་འགྲོ་བ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། །འདི་ལ་སུ་ཡང་མི་སྐྱེ་འཆི་བ་མེད། །སེམས་ཅན་མིང་དང་སྲོག་ཀྱང་མི་རྙེད་དེ། །ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་དབུ་བ་ཆུ་ཤིང་འདྲ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནམ་མཁའི་གློག་འདྲ་སྟེ། །ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་འདྲ་ཞིང་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན། །མི་འགའ་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡང་ཤི་ནས་ནི། །འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འཕོ་ཞིང་འགྲོ་མོད་ཀྱང་། །ལས་བྱས་རྣམས་ནི་ནམ་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །འཁོར་བ་ན་ཡང་དཀར་ནག་འབྲས་བུ་སྨིན། །རྟག་པ་མ་ཡིན་ཆད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ལས་བསགས་མེད་ཅིང་གནས་པ་དག་ཀྱང་མེད། །དེ་ཡང་བྱས་ན་རེག་པར་མི་འགྱུར་མིན། །གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཚོར་བར་འགྱུར་བ་མེད། །འཕོ་བ་མེད་ཅིང་ཕྱིར་ཡང་འོང་བ་མེད། །ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་མེད་པའང་མིན། །འདི་ན་ལྟ་གནས་འཇུག་པ་དག་པ་མིན། །སེམས་ཅན་སྤྱོད་པ་རབ་ཞི་འཇུག་པ་མེད། །སྲིད་གསུམ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་སྙིང་པོ་མེད། །མྱུར་དུ་འཇིག་ཅིང་མི་རྟག་སྒྱུ་མ་བཞིན། །འོང་བ་མེད་ཅིང་འདི་ནས་འགྲོ་བའང་མེད། །རྒྱུན་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྟོང་ཞིང་མཚན་མ་མེད། །བདེ་གཤེགས་སྤྱོད་ཡུལ་རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་ནི། །སྐྱེ་མེད་ཞི་བ་མཚན་མ་མེད་པའི་གནས། །སྟོབས་དང་གཟུངས་རྣམས་དང་ནི་ཡོན་ཏན་སྟོབས། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཁྱུ་མཆོག་གྱུར་པའི་མཆོག །དཀར་པོའི་ཆོས་མཆོག་ཡོན་ཏན་བསགས་པ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་ཡེ་ཤེས་གཟུངས་དང་སྟོབས་མཆོག་དང་། །རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པར་བྱ་བའི་མཆོག །མངོན་ཤེས་མཆོག་ལྔ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །དགེ་སྡིག་སོ་སོའི་འབྲས་བུ་ནི། མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་ལས་ཀྱི་དཔེ་བཤད་པ། གདོད་ནས་རྣམ་དག་མེད་བཞིན་སྣང་བ་ཡི། །ལས་ནི་ཀུན་

p. 273

བྱེད་རི་མོ་མཁན་འདྲ་ཞིང་། །རྟག་ཏུ་རྗེས་འགྲོ་ལུས་ཀྱི་གྲིབ་མ་འདྲ། །གཞན་དུ་མི་འཕོ་ལུས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་བཞིན། །རང་བཞིན་ལྡོག་དཀའ་ཆུ་ཀླུང་འབབ་འདྲ་ཞིང་། །མཐོ་དམན་ལྟུང་བྱེད་འགྲོ་ཀུན་དབང་པོ་འདྲ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་འདྲ་ཞིང་། །དཀར་ནག་མི་འགྱུར་ཀུནྡ་ཨུཏྤལ་འདྲ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་འདི་དག་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་མི་འགག་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་རྩ་བ་མ་རིག་པ་ལ་བརྟེན་པ། རྐྱེན་ཡུལ་ལས་སྐྱེས་པ། རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། ལས་ཀྱི་གཞི་ནི་མ་རིག་པ་སྟེ། རིག་ན་ལས་ཀྱི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་ནི་རི་མོ་མཁན་དང་འདྲ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐྱེན་ནི་ཡུལ་ལ་སེམས་པ་སྟེ། སྤྲེའུ་དང་འདྲ་བར་བྱ་བྱེད་མང་བ་ཡིན་ནོ། །ཉ་དང་འདྲ་སྟེ་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ན་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་དང་འདྲ་སྟེ་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་གསོག་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་སྟེ་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །གྲིབ་མ་དང་འདྲ་སྟེ་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དུ་འདྲ་སྟེ་མི་འཕོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་ཀླུང་དང་འདྲ་སྟེ་བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་སྟེ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་སྟེ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཨུཏྤལ་དང་ཀུ་མུ་དའི་ཚོགས་དང་འདྲ་སྟེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་འབྲས་བུ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི། ལས་རྣམས་བརྟགས་ན་ངོ་བོ་འགའ་མེད་ཀྱང་། །རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་བྱེད། །བློས་བཏགས་ལས་རྣམས་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། །རྒྱུ་འབྲས་མི་སླུ་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་ཉིད། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་པ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་སྨིན། །འདི་ནི་ཇི་སྙེད་ཇི་བཞིན་གཟིགས་པའི་ཡུལ། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་དེ་ཡིས་ལེགས་པར་གསུངས། །འདི་ལྟར་ནང་དང་

p. 274

ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁམས་ཀུན་དུ་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་པས་བཙལ་ཡང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་མི་རྙེད་དེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་ཡུལ་ན་མི་གནས་དབང་སྩོགས་ལ་མིན་བར་ནའང་མིན། །དེ་ལས་གཞན་ནའང་མིན་ན་འདི་དག་གར་གནས་འགྲོ་བ་ཀུན་གནོད་བྱེད། །འདི་ནི་སྒྱུ་འདྲ་དེ་ཕྱིར་སྙིང་ལ་འཇིགས་སྤངས་ཤེས་ཕྱིར་བརྩོན་པ་བསྟེན། །ཞེས་པ་ལྟར། དོན་དམ་པའི་གཤིས་ལ་ལས་མེད་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་ནང་འདིར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བས་བདེ་སྡུག་སོ་སོར་བྱེད་དོ། །དེའང་བློས་ཕྱེ་ཞིང་གཞིགས་ན་ལས་ཡོད་མེད་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེས་ལས་གསོག་པར་བྱ་བ་མེད་པས། བློ་ནན་གྱིས་འཁྲུལ་པས་བསྐྱེད་པའི་ལས་མ་སོག་ཅིག་པར་གདམས་ཏེ། ཚུལ་འདི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཁོ་ནས་མཁྱེན་ནས་གསུངས་ཀྱི། ཕྱི་རོལ་པ་དག་གི་ལུགས་ལ་མེད་དེ། སློབ་དཔོན་བྷ་བྱས་དབུ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོན་མར་གསུངས་པ། རྒྱུ་འབྲས་སླུ་བ་མེད་པ་ཡི། །ལས་རྣམས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཞེས། །བཅོམ་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ། །དེ་གཞན་བསྟན་བཅོས་ལས་མ་བཤད། །ཅེས་སོ། །གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་དགག་པ་ལའང་བཞི་ལས། རྒྱུ་འབྲས་ཁྱད་གསོད་དགག་པ་ནི། ད་ནི་ཚུལ་གཞན་གྱི་ལོག་པར་རྟོག་པ་དགག་པ། གང་ཞིག་ལས་འབྲས་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དག །མུ་སྟེགས་ཆད་པར་ལྟ་བའི་སློབ་མ་སྟེ། །སྟོང་པའི་ལྟ་ལ་གདེང་ཙམ་སུ་འཆའ་བ། །ཆད་པའི་མཐར་ལྷུང་འོག་ནས་འོག་ཏུ་འགྲོ། ལམ་ངན་ཞུགས་པ་དེ་དག་གནས་ངན་ལས། །ནམ་ཡང་མི་ཐར་བདེ་འགྲོ་རིང་དུ་བྱེད། །འདིར་བླུན་པོ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་མི་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག །ལས་མེད་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། དགེ་བ་འདོར་སྡིག་པ་ལ་ངང་གིས་སྤྱོད་ཅིང་། སེམས་ཅན་རང་སྣང་ཡིན་པས་རྨི་ལམ་དང་འདྲ། གཞན་ན་གྲུབ་པ་མེད་པས་སྲོག་

p. 275

བཅད་ཀྱང་སྡིག་པ་མེད་དེ་ཤིང་བུ་རྣམས་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དག་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བས་ཆོས་འདི་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔུང་བཟངས་ཀྱི་མདོར། གང་ལ་ལ་དག་ལས་མེད་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའང་མེད་དེ་བྱིས་པ་རྣམས་དྲང་བའི་ཚུལ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་མི་དགེ་བའི་ཚོགས་ལ་མང་དུ་བརྟེན་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་འདི་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་འདི་པར་ཁས་འཆེ་བ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་པ། བདུད་ཀྱིས་བསླུས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། མདོར་ན་མེད་པར་ལྟ་བ་ཉིད། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་ཅེས་པ། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་ངན་སོང་བ། །དེ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་ཞེས་བཤད། །ཅེས་པ་དང་། མེད་པ་པོ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །སྟོང་ལྟ་དགག་པ་ནི། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྒྱུ་འབྲས་སྙིང་རྗེ་བསོད་ནམས་ཚོགས་འདི་དག །དྲང་དོན་བྱིས་པའི་ཆོས་ཏེ་སངས་མི་རྒྱ། །ངེས་དོན་བྱར་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དོན། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྒོམས་ཤིག་ལོ། །དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་ནི། ཆད་པ་ལས་ཀྱང་ཆད་པའི་ལྟ་བ་ཅན། །དམན་པ་ལས་ཀྱང་དམན་པའི་ལམ་ཞུགས་དག །རྒྱུ་ཉིད་བཀག་ནས་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པ་མཚར། །རྒྱང་འཕེན་པ་དག་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་སྣང་བ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་མི་སྨྲ་ན། ཁྱེད་ཅག་ཐར་པའི་རྒྱུ་བཀག་ནས་འབྲས་བུ་འདོད་པ་དེ་ནི་ཡ་མཚན་དུ་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱར་མེད་བསྒོམས་པས་གྲོལ་བར་འདོད་ཅིང་། སྲིད་རྩེའི་ཡིད་ཅན་དགག་པ་ནི། དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཚེ། ནམ་མཁའ་ཡིན་ན་སྒོམ་ཡང་ཅི་ཞིག་དགོས། །མིན་ན་བསྒོམས་ཀྱང་ངལ་བ་དོན་མེད་དོ། །ཅང་མེད་བསྒོམས་པས་ཐར་པ་ཐོབ་འགྱུར་ན། །ནམ་མཁའི་ཡིད་ཅན་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །བསྒོམ་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་གྲུབ། །དེ་ཕྱིར་ལམ་ངན་དེ་འདྲ་རྒྱང་སྲིངས་ཤིག །ཅེས་འདོམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན། ཡིན་ན་སྒོམ་མི་

p. 276

དགོས་ཏེ་ཡིན་པར་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མིན་ན་བསྒོམས་ཀྱང་དོན་མེད་དེ་མིན་པ་ཞིག་ཕྱིས་ཡིན་པར་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་སྟོང་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཕྱིས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དེས་ཅི་བྱ། ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་བཞག་པས་རྒྱུ་འབྲས་མེད་ཅེས་མ་སྨྲ་ཤིག །ཅི་ཡང་མེད་པ་བསྒོམས་པས་ཀྱང་གྲོལ་ན། ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་བ་དག་ཀྱང་གྲོལ་བར་རིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རོ། །དོ་ཧ་ལས་ཀྱང་། མདའ་བསྣུན་ན་རེ་ནམ་མཁའི་ཡིད་ཅན་ལ། །ཐར་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལོ། །ཞེས་པས་ཀྱང་བཀག་པས་ཚུལ་དེ་འདྲ་བ་ཡིད་ལ་མ་སེམས་ཤིག་ཅེས་གདམས་སོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་འབྲས་བཤད་པ་ནི། ད་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་བཤད་པ། ཡང་དག་ལམ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་ཏེ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་མཉམ་སྦྱོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ལས་འབྲས་ཀྱིས། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ལམ་བསྒོམས་པས། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དོན། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་མཛད་པ་ནི། །དག་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཟབ་མོའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན། །དེ་བས་ངེས་དོན་མདོ་རྒྱུད་སྙིང་པོའི་དོན། །ཚོགས་གཉིས་ཟུང་འཇུག་རིམ་གཉིས་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱིས། །མྱུར་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །འདི་ལྟར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཚོགས་གཉིས་ལས་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་སྟེ། སྒྱུ་མ་མཁན་རབ་ཏུ་བཟང་མོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཚོགས་བསགས་པས། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སངས་རྒྱས་ཏེ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་དོན། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་དང་། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལས་ཚུལ་དེ་ཉིད་བཤད་དོ། །རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་སུ་བསྐྱེད་པ་དང་། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཚོགས་གཉིས་བསྒྲུབས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་

p. 277

དོན་གསུམ་པ་ནི། ད་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ། འདི་ནི་སྲིད་པར་འདུ་བྱེད་རྒྱུ་འབྲས་ཀུན། །ཆ་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་རབ་སྤངས་ནས། །ཐར་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བྱ། །མྱུར་དུ་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ། །དེའང་དགེ་བ་མཐའ་དག་བསྒྲུབ། སྡིག་པ་མཐའ་དག་འདོར། ཚེ་དོན་ཡོད་པར་བྱེད་དགོས་ཏེ་མྱུར་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཤེས་པའི་སྤྲིང་ཡིག་ལས། ཚེ་འདི་གནོད་མང་རླུང་གིས་བཏབ་པ་ཡི། །ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་བས་ཀྱང་མི་རྟག་ན། །དབུགས་དབྱུང་དབུགས་རྔུབ་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས། །སད་ཁོམ་གང་ལགས་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསམ་ཏེ་རང་དང་གཞན་གང་གི་ཕྱིར་ཡང་སྡིག་པ་བྱ་བར་མི་འོས་ལ། ཐ་ན་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དང་། དཀོན་མཆོག་གི་ཆེད་དུའང་སྡིག་པ་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ། རྣམ་སྨིན་ངན་པ་རང་ལ་སྨིན་ཞིང་དེ་དག་གིས་བགོ་སྐལ་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་ལྷ་དང་ནི། །མགྲོན་དང་ཡབ་ཡུམ་དག་དང་བཙུན་མོ་དང་། །འཁོར་གྱི་སླད་དུའང་སྡིག་པ་མི་བགྱིད་དེ། །དམྱལ་བའི་རྣམ་སྨིན་སྐལ་ནོད་འགའ་མ་མཆིས། །སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་སྤྱད་པ་འགའ་ཡང་ནི། །དེ་ཡི་མོད་ལ་མཚོན་བཞིན་མི་གཅོད་དེ། །འཆི་བའི་དུས་ལ་བབས་ན་སྡིག་པ་ཡི། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་ལགས་མངོན་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་སྡིག་པའི་ལས་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་ཀྱང་། དེ་ལས། མི་དགེའི་ལས་འདི་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ནི། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱད་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི། །ཅི་ནས་དེ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མ་མཆིས་པར། །དེ་ལྟ་ཉིད་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་འབད་པར་མཛོད། །ཅེས་སོ། །དེའང་རང་གི་སྟོབས་ལས་གཞན་གྱིས་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པའི་ལག་ཕོད་དམ། སྒྲུབ་གྲོགས་ལྟ་བུ་བྱས་མེད་པས་དགེ་སྡིག་གི་བླང་དོར་རང་ཁོ་ནས་བྱ་དགོས་པ་ཡང་། དེ་ལས། ཐར་པ་བདག་ལ་རག་ལས་འདི་ལ་ནི། །གཞན་གྱིས་གྲོགས་བགྱིར་

p. 278

ཅི་ཡང་མ་མཆིས་ཀྱི། །ཐོས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསམ་གཏན་ལྡན་པ་ཡི། །བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་འབད་པར་མཛོད། །ཅེས་སོ། །ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་། དེ་ལས། རིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཉིན་པར་མཐའ་དག་དང་། །མཚན་མོ་ཐུན་གྱི་སྟོད་སྨད་འདས་ནས་ནི། །མནལ་ཚེའང་འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བར། །དྲན་དང་ལྡན་པས་དེ་དག་བར་དུ་མནོལ། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་དག་དང་དགའ་བ་དང་། །བཏང་སྙོམས་རྟག་ཏུ་ཡང་དག་སྒོམས་མཛོད་ཅིག །གོང་མ་མཉེས་པར་མ་གྱུར་དེ་ལྟ་ནའང་། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །འདོད་སྤྱོད་དགའ་དང་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག །རྣམ་པར་སྤངས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་ཡིས། །ཚངས་དང་འོད་གསལ་དག་དང་དགེ་རྒྱས་དང་། །འབྲས་བུ་ཆེ་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་མཉམ་མཐོང་། །རྟག་དང་མངོན་པར་ཞེན་དང་གཉེན་པོ་མེད། །ཡོན་ཏན་གཙོ་ལྡན་བཞི་ལས་བྱུང་བའི་ལས། །དགེ་དང་མི་དགེ་རྣམ་ལྔ་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་ལས་དགེ་བ་སྤྱད་ལ་བརྩོན་པར་བགྱི། །ལན་ཚྭ་སྲང་འགས་ཆུ་ནི་ཉུང་ངུ་ཞིག །རོ་བསྒྱུར་བགྱིད་ཀྱི་གངྒཱའི་ཀླུང་མིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྡིག་པའི་ལས་ནི་ཆུང་ངུ་ཡང་། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡངས་ལ་མཁྱེན་པར་བགྱི། །རྒོད་དང་འགྱོད་དང་གནོད་སེམས་རྨུགས་པ་དང་། །གཉིད་དང་འདོད་ལ་འདུན་དང་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་དགེ་བའི་ནོར། །འཕྲོག་པའི་ཆོམ་རྐུན་ལགས་པར་མཁྱེན་པར་མཛོད། །དད་དང་བརྩོན་འགྲུས་དག་དང་དྲན་པ་དང་། །ཏིང་འཛིན་ཆོས་མཆོག་ཤེས་རབ་ལྔ་ཉིད་དེ། །འདི་ལ་མངོན་བརྩོན་མཛོད་ཅིག་འདི་དག་ནི། །སྟོབས་དབང་ཞེས་བགྱི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ལགས། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དུས་འདའ་བར་བྱའོ། །དེས་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཆོས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་དོན་བཞི་པ་ནི། ད་ནི་དེ་ལྟར་དོན་དང་རིགས་པའི་ཡན་ལག་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའི་བསོད་ནམས་བསྔོ་བ། དེ་ལྟར་བདེ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་

p. 279

ཆར་བསིལ་བས། །འགྲོ་སེམས་ས་གཞིར་ཚོགས་གཉིས་རབ་རྒྱས་ཏེ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཡོངས་གང་སྲིད་པ་འདིར། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །ཅེས་ལེགས་པར་སྨོན་ཏེ། དོན་དང་ཚིག་གི་ཆོས་ཆར་བསིལ་བས་འགྲོ་བ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་ཞིང་ལ་དགེ་བའི་ལོ་ཐོག་བཟང་པོ་རྒྱས་པས། སྲིད་པའི་ཚོགས་ཉོན་མོངས་པས་གང་ཞིང་། བདེ་བའི་འཚོག་ཆས་ཀྱིས་ཕོངས་པ་དག་གི་དབུལ་བ་བསལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཡོན་ཏན་ནམ་མཁའི་མཛོད་ཀྱིས་འབྱོར་པ་དེར་ངལ་སོས་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པའོ། །དེང་འདིར་སྟོན་པས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དབྱེ་བ། །གང་ལས་དོན་ཟབ་རིན་ཆེན་འདི་བླངས་ཏེ། །གཞན་ལ་ཕན་འགྱུར་སྙམ་ནས་ལེགས་བཀོད་པ། །དེ་ཡིས་འགྲོ་ཀུན་བྱང་ཆུབ་མཆོག་རེག་ཤོག །ཡིད་མཁའི་ལམ་གནས་ཉོན་མོངས་གཟའ་སྐར་ཚོགས། །ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་འོད་དཀར་སྣང་བྱེད་པའི། །རང་བཞིན་གང་དེ་བསོད་ནམས་འོད་སྟོང་གིས། །ཟིལ་མནན་ཡེ་ཤེས་ཉིན་མོར་བྱེད་གྱུར་ཅིག །འགྲོ་ཀུན་བདེ་ལེགས་བསམ་པ་འགྲུབ་པར་ཤོག །ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྒྱ་མཚོ་རྒལ་བར་ཤོག །རྟག་ཏུ་བདེ་ལེགས་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པར་ཤོག །མ་འབད་བཞིན་དུ་དགེ་བ་འཕེལ་བར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་བ།

p. 280

༈ དེ་ལྟར་ཐུན་མོང་གི་སྔོན་འགྲོ་བཞིས་སེམས་རྒྱུད་ལས་རུང་དུ་བྱས་ལ་རིགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཤད་པས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་ནས། དེ་དག་གི་དོན་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ། ལྔ་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ལེའུ་ལ་དྲུག་སྟེ། མ་ནོར་ལམ་སྟོན་ཡོངས་འཛིན་དུ་བསྟན་པ། ངེས་ལེགས་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་སུ་བསྟན་པ། དམ་པ་བསྟེན་ཞིང་ངན་པ་སྤང་བར་གདམས་པ། སྤང་བྱ་སྲོགས་དང་བཅས་པ་སྤང་པ། སྤང་བླང་ཤེས་ནས་དངོས་གྲུབ་བླང་ཚུལ། སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བའོ། །སྤྱི་དོན་དང་པོ་མ་ནོར་ལམ་སྟོན་ཡོངས་འཛིན་དུ་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་དེ་དག་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་

p. 281

བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྔར་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་ལས་འབྲས་མ་ནོར་ལེགས་པའི་ལམ། །དམ་པ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་ལས་འབྱུང་། །འདི་ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལེགས་པར་ཤེས་པ་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཉེས་པར་གྱིས་ཤིག་དང་། དེས་ནི་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས། འཁོར་བ་ན་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སེལ་ཏོ་ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་ངེས་ལེགས་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་སུ་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟར། དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཉན་རང་ཚོགས། །བྱང་ཆུབ་གསུམ་བརྙེས་དགེ་བའི་བཤེས་ལས་བྱུང་། །སྲིད་ན་མངོན་མཐོ་བདེ་བའི་ཤས་ཐོབ་པ། །དེ་ཡང་དམ་པ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་། །དེ་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཇི་སྐད་དུ། བྱམས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། གང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡོངས་སུ་བསྟེན་པ་ལས་བྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱམས་པ། གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཤས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་བྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་དམ་པ་བསྟེན་ཞིང་ངན་པ་སྤང་བར་གདམས་པ་ལ་མདོར་བསྟན་དང་རྒྱས་བཤད་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་བསྟེན་ཅིང་། ངན་པ་སྤང་བར་གདམས་པ། ཇི་ལྟར་ཙནྡན་ཤིང་ལ་འཁྲི་ཤིང་དང་། །མི་གཙང་འདམ་དུ་བརྟེན་པའི་ཀུ་ཤ་ལྟར། །དམ་པ་བསྟེན་པས་རང་ཉིད་དམ་པར་འགྱུར། །ངན་པ་བསྟེན་པས་རང་ཉིད་ངན་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་བསྟེན་པ་དང་། །སྡིག་པའི་བཤེས་

p. 282

གཉེན་སྤང་ལ་ནན་ཏན་བྱ། །འདི་ལྟར་ཙནྡན་གྱི་ཤིང་ལ་བརྟེན་པའི་འཁྲི་ཤིང་ནི་དེ་བས་ཀྱང་མཐོ་ཞིང་། བསུང་ཞིམ་ལ། ཉ་རུལ་ལྟ་བུའི་མི་གཙང་བས་གོས་ན་གཙང་མའི་ཀུ་ཤའང་བཙོག་པ་ལྟར། དམ་པ་དང་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་མཐོང་ནས། དམ་པ་ལ་བརྟེན་པར་གདམས་པ་ནི། འདུལ་བ་ལུང་ལས། སཱ་ལའི་ཤིང་ལ་འཁྲི་ཤིང་བཞིན། །དམ་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་གྱུར་པ། །བཟང་པོའི་དཔལ་གྱིས་འཁྱུད་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་དང་། མི་ཡི་མདུན་ན་ཀུ་ཤ་ལ། །ཉ་རུལ་གྱིས་ནི་དཀྲིས་གྱུར་ན། །དེ་ནི་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར། །ཀུ་ཤ་ཉིད་ཀྱང་དེ་འདྲར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་དམ་པ་མ་ཡིན་ལ། །བརྟེན་པར་གྱུར་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། བསྟེན་བྱའི་མཚན་ཉིད། ཇི་ལྟར་བསྟེན་ཚུལ། རྗེས་སུ་འཛིན་བྱ་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དང་པོ་བསྟེན་བྱའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྒྱད་ལས། བཤེས་གཉེན་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི། རེ་ཞིག་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལས། དང་པོར་སྤྱིའི་ཚུལ་ལམ། ཕྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལུགས་ལྟར་ན། དམ་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ཚུལ་དུ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འདྲེན་ཕྱིར་ཀུན་དང་ཆ་མཐུན་ལ། །འཇིག་རྟེན་འདས་ཕྱིར་ཀུན་དང་ཆ་མི་མཐུན། །སྒོ་གསུམ་སྤྱོད་པ་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །དེ་ལྟ་བུའང་། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དང་ཐུན་མོང་དུ་མ་གྱུར་པའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྩོམ་པ་དོན་ཡོད་པས་ཕན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྒྲུབ་པའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ནི། ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཞི་སྐུ་ཀུན་སྤྱོད་གཙང་ཞིང་སྐྱོན་མེད་ལ། །ཐེ་ཚོམ་གཅོད་མཁས་གསུང་སྙན་དྲི་མ་མེད། །ཐུགས་ནི་རབ་ཞི་ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་མཛོད། །ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་ཐོས་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེ། །ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེ་དགོངས་སྤྱོད་ནམ་མཁའ་འདྲ། །འཕྲིན་ལས་

p. 283

ཚད་མེད་འབྲེལ་ཚད་དོན་དང་ལྡན། །བྱམས་ལྡན་སྐྱོ་ངལ་སྤངས་ཤིང་རྟག་ཏུ་བརྩོན། །འགྲོ་བའི་ཁ་ལོ་གྱེན་དུ་བསྒྱུར་ལ་བརྟེན། །དེ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མང་པོས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ཞིང་། ཤེས་རབ་དང་དགོངས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཟབ་པ། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྩོམ་པས་འབྲེལ་ཚད་ཐར་པའི་ས་བོན་འདེབས་ཤིང་། སྙིང་རྗེས་རྟག་ཏུ་བུ་གཅིག་པ་ལྟར་གཟིགས་ཤིང་ལུང་གི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕྱུག་པས་ཐེག་པ་གང་ལ་གང་མོས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་པ་སྟེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། བཤེས་གཉེན་དུལ་བ་ཞི་ཞིང་ཉེར་ཞི་བ། །ཡོན་ཏན་བརྩོན་བཅས་ལྷག་པར་ལུང་གིས་ཕྱུག །དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་ལ་སྨྲ་མཁས་ལྡན། །བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་སྐྱོ་ངལ་སྤངས་ལ་བརྟེན། །ཞེས་སོ། ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་སྟེང་དུ། གཞན་དག་དང་ལྡན་པ་ནང་གསང་སྔགས་ཀྱི་བླ་མ་ཡང་། ཁྱད་པར་གསང་སྔགས་བླ་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། དབང་དང་སྡོམ་པ་དམ་ཚིག་གཙང་ལྡན་ཞིང་། །རྒྱུད་དོན་མན་ངག་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་སྦྱོར་འཕྲིན་ལས་མངའ་བརྙེས་ཤིང་། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ཉམས་རྟོགས་དྲོད་ཚད་ཐོབ། །བརྩེ་ཆེན་ཐབས་མཁས་གདུལ་བྱ་སྨིན་གྲོལ་འགོད། །བརྒྱུད་པའི་བྱིན་རླབས་སྤྲིན་ཕུང་མ་ཡལ་པ། །དེ་འདྲའི་མཁས་གྲུབ་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བི་མ་ལས་མཛད་པའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་འགྲེལ་པར། བླ་མ་དེ་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་ཕྱི་ནང་གི་དབང་རྫོགས་པར་ཐོབ་པ། སྡོམ་པ་དང་དམ་ཚིག་དག་པ། རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་དོན་ལ་མཁས་པ། བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་སྦྱོར་དང་བཅས་པའི་དོན་ལ་སྦྱངས་པ། རྟོགས་པ་ལྟ་བས་མ་རྨོངས་པ། ཉམས་མྱོང་སྒོམ་པ་ལ་འདྲིས་པ། སྣ་ཚོགས་སྤྱོད་པ་དང་འབྲེལ་པ། སྙིང་རྗེས་གདུལ་བྱ་འདྲེན་པ་སྟེ། བརྒྱད་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་གསུངས་ལ། བདག་གི་བླ་མ་ནི། དེའི་སྟེང་དུ་བརྒྱུད་པ་ལ་སེལ་མེད་ཅིང་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ན་བུན་ཐུལ་ལེ་བ་ཞིག་དང་།

p. 284

དགུ་ལྡན་དགོས་གསུང་ངོ་། །དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུས་བླ་མ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་མངའ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་གི་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་མཐའ་ཡས་ཏེ། །འགྲོ་བའི་གཉེན་གྱུར་ཕྱོགས་ཙམ་རབ་བསྔགས་ན། །སྲིད་མཚོ་སྒྲོལ་བས་གྲུ་ཆེན་གཉེན་པ་སྟེ། །ལམ་ཞུགས་རྣམས་ཀྱི་དེད་དཔོན་བླ་ན་མེད། །རྒུད་པ་སེལ་བས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་སྟེ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་མེ་འཇིལ་བདུད་རྩིའི་ཆུ། །ཆོས་ཆར་བསིལ་བས་ཆར་སྤྲིན་བཟང་པོ་སྟེ། །འགྲོ་ཀུན་དགའ་བསྐྱེད་ལྷ་ཡི་རྔ་བོ་ཆེ། །དུག་གསུམ་ནད་སེལ་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། །མ་རིག་མུན་སེལ་སྒྲོན་མ་འོད་པོ་ཆེ། །སྐྱེ་དགུའི་བདེ་འབྱུང་དཔག་བསམ་ཤིང་ཆེན་ཏེ། །འདོད་དགུ་ལྷུན་གྲུབ་རིན་ཆེན་བུམ་པ་བཟང་། །བྱམས་ཆེན་ཉི་མ་འོད་ཟེར་དཔག་མེད་དེ། །གདུང་སེལ་ཟླ་བ་ཕན་བདེའི་དཀར་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་གྲུ་བོ་ཆེ་ལྟ་བུའོ། །ཐར་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེད་དཔོན་ལྟ་བུའོ། །སྲིད་པའི་རྒུད་པ་རྣམས་སེལ་བས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་མེ་འཇིལ་བས་ཆུ་བོ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་པོ་འབེབས་པས་སྤྲིན་བཟང་པོ་ལྟ་བུའོ། །འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་དགའ་བས་ལྷའི་རྔ་བོ་ཆེ་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ནད་སེལ་བས་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའོ། །མ་རིག་པའི་མུན་ནག་ཐམས་ཅད་སེལ་བས་སྒྲོན་མ་ལྟ་བུའོ། །འདོད་དགུའི་རེ་བ་རྫོགས་པས་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལྟ་བུའོ། །ཅི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པས་བུམ་པ་བཟང་པོ་ལྟ་བུའོ། །བྱམས་པ་ཚད་མེད་པས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་སེལ་བས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར་པ་སྟེར་བས་རྣམ་ཐོས་བུ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །དོན་དང་མཐུན་པར་བསྔགས་པ་ནི། གཞན་ཡང་། དགོངས་ཀློང་ཡངས་པས་དྲི་མེད་མཁའ་འདྲ་ལ། །

p. 285

ཏིང་འཛིན་འོད་གསལ་གཟའ་སྐར་ལྷུན་གྲུབ་འདྲ། །མཁྱེན་བརྩེའི་རང་བཞིན་དཔག་མེད་མཚོ་འདྲ་ཞིང་། །ཐུགས་རྗེའི་རླབས་ཆེན་གཡོ་བས་ཆུ་ཀླུང་འདྲ། །རྣམ་གཡེང་མི་བསྐྱོད་གངས་རིའི་དཔལ་འདྲ་ཞིང་། །མཆོག་ཏུ་མི་གཡོ་རི་རྒྱལ་ལྷུན་པོ་འདྲ། །སྲིད་གནས་མི་གོས་འདམ་སྐྱེས་པད་འདྲ་ཞིང་། །ཀུན་ལ་ཐུགས་སྙོམས་བྱམས་སྡུག་ཕ་མ་འདྲ། །ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་རིན་ཆེན་གཏེར་འདྲ་ཞིང་། །འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པས་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་འདྲ། །ཇི་སྐད་དུ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག །འདི་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་ནི་ཚད་མེད་དེ། ཐུགས་རྗེའི་གོ་སྐབས་ཡངས་པས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་མང་བས་གཟའ་སྐར་ལྟ་བུའོ། །སྙིང་རྗེ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་གང་ཆེན་མཚོ་ལྟ་བུའོ། །ཐུགས་རྗེ་ཚད་མེད་པས་ཆུ་ཀླུང་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བས་མི་བསྒུལ་བས་གངས་ཀྱི་རི་བོ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་བས་ལྷུན་པོ་ལྟ་བུའོ། །སྲིད་པ་ན་གནས་ཀྱང་ཉེས་པས་མི་གོས་པས་པདྨ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའོ། །བྱམས་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་སྙོམས་པས་ན་ཕ་དང་མ་ལྟ་བུའོ། །ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པས་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུངས་ལྟ་བུའོ། །འཁོར་བ་ན་རྒྱུ་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྒྲོལ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །དོན་བསྡུ་བ་ནི། གཞན་ཡང་ཡོན་ཏན། དེ་འདྲའི་བླ་མ་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་རྗེ། །གང་ན་བཞུགས་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་མཉམ། །མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་འཁོར་བ་ཕྱིར་བསྙིལ་ཞིང་། །རླབས་ཆེན་འཕྲིན་ལས་ཁུར་ཆེན་དཔག་ཏུ་མེད། །ས་ཆེན་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་རྟེན་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་ནའང་མཐོང་ཐོས་དྲན་པ་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་ལ་འགོད་པ་ལྟར། བླ་མ་དེས་ཀྱང་འགོད་པས་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཚུལ་མཚུངས་པས་ཀྱང་མཉམ་ལ།

p. 286

རྒྱལ་བའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པས་ཀྱང་མཉམ་པར་བཤད་དེ། རྔ་བོ་ཆེ་མདོ་ལས། མྱ་ངན་མ་བྱེད་ཀུན་དགའ་བོ། །སྨྲེ་སྔགས་མ་འདོན་ཀུན་དགའ་བོ། །ང་ནི་ཕྱི་མའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཉིད་སྤྲུལ་ནས། ཁྱོད་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱེད་འགྱུར། །ཞེས་དང་། རྡོ་རྗེ་མེ་ལོང་གི་རྒྱུད་ལས། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དཀྱིལ་འཁོར་གཙོ། །བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་མཉམ། །ཞེས་སོ། །ས་ལྟར་སྐྱོ་ངལ་མེད་པས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་ཅིང་། རང་དོན་དུ་ཞི་བདེ་མཐོང་ཡང་མི་གཉེར་ལ། གཞན་དོན་དུ་དཀའ་བ་ཆེན་པོའང་དང་དུ་ལེན་པར་བྱེད་དེ། སློབ་སྤྲིང་ལས། འདི་ན་སྐྱེས་བུ་གཞན་དོན་བྱེད་པར་བརྩོན་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིའི་བརྗིད་བག་ཡིན་ཏེ་དེ་བདེ་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་དེ་འཕགས། །ཉི་མ་རླབས་ཆེན་རྟ་ཞོན་རྒྱུ་བ་སྣང་བྱེད་གང་ཡིན་དང་། ཁུར་ལ་མི་རྩེག་ས་ཡིས་འཇིག་རྟེན་འདེགས་པ་གང་ཡིན་པ། །རང་དོན་འགའ་མེད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་འདྲ་སྟེ། །དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ཕན་དང་བདེ་བའི་རོ་ལ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ། །འཇིག་རྟེན་མ་རིག་དུད་སྤྲིན་འཁྲིགས་པས་འགྲོ་བ་འཁྲུགས་གྱུར་པ། །སྡུག་བསྔལ་མེ་རབ་འབར་བའི་ནང་དུ་དབང་མེད་ལྷུང་མཐོང་ནས། །ཐོད་ལ་མེ་མཆེད་འབར་བ་ལྟར་བུར་ཡིད་བྲེལ་བརྩོན་པ་གང་། །འདི་ན་དེ་དག་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ཏེ་མཁས་པའང་དེ་དག་ཡིན། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་མེ་ལྕེས་གང་བའི་མནར་མེད་དམྱལ་བར་ཡང་། །གངས་དང་ཟླ་འོད་བསིལ་བ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་དགའ་བཞིན་འཇུག །ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་པདྨ་ཁ་བྱེ་ལྷག་གེར་འདུག་པ་ཡི། །མཚོ་ཡང་དེ་ལ་མེ་ལྕེའི་ཚོགས་བཞིན་རབ་ཏུ་གདུང་བར་བྱེད། །གཞན་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པར་ཆས་པའི་མཁས་པ་རྣམས། །ལོ་མ་རལ་གྲིའི་ཚལ་ནའང་བདེ་བླག་གནས་བྱེད་ཀྱི། །སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ལྷ་ཡི་བུ་མོ་དང་འགྲོགས་ནས། །དགའ་བའི་ཚལ་གྱི་ནང་དུ་སྐྱིད་པ་བྱེད་མི་འགྱུར། །བརྒལ་བར་གྱུར་པ་སྐྱབས་མེད་སྐྱེ་བོ་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར། །སླར་ཡང་ཆུ་བོ་རབ་མེད་ནང་དུ་འཇུག་བྱེད་ཀྱི། །ལྷ་ཡི་

p. 287

ཆུ་བོ་དབའ་རླབས་ཆིལ་ཆིལ་འདུག་པ་ཡིས། །རེག་པའི་བདེ་བ་བདག་ཉིད་སྟེན་པར་བྱེད་མ་ཡིན། །དེ་ལྟར་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་གྱུར་ལེགས་སྤྱད་རིན་པོ་ཆེ། །གསལ་བའི་ནང་ན་གསལ་བ་ཞི་བའི་བདུད་རྩི་ཡང་། དགའ་བའི་དགའ་བ་བྱས་པ་མི་གཟོས་རྙེད་དཀའ་བ། །བཀྲ་ཤིས་རྣམས་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་ཞི་བའི་བདེ་རྒྱུ་སྟེན། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་མེ་ཏོག་རྟག་བསྟེན་བྱ། །ལྗོན་ཤིང་མེ་ཏོག་དེ་ལས་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་འབྱུང་། །བདེ་གཤེགས་མེ་ཏོག་གསུང་ལས་དོན་ཚོགས་བསྟེན་བྱ་སྟེ། །སྦྲང་མ་སྦྲང་རྩི་ལ་མཆོག་དགའ་བར་བྱེད་ལ་ལྟོས། །ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ལས་ལྷག་པར་བལྟ་བ་ནི། ཡང་། དཀོན་མཆོག་བཞི་པ་བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཏེ། །དཀྱིལ་འཁོར་དབང་ཕྱུག་ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་ཉིད། །སྙིགས་དུས་འགྲོ་བ་གདུལ་དཀའི་དོན་མཛད་པས། །གདུལ་བྱའི་ངོར་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་བས་ལྷག །དངོས་གྲུབ་རྩ་བ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལ། །སྒོ་གསུམ་ཟོལ་མེད་གཙང་མའི་སྤྱི་བོས་བསྟེན། །ཇི་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་ལས། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང་། །བླ་མ་ཡང་ནི་བཞི་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། གསང་བ་རབ་འབྱམས་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་དབང་ཕྱུག་ཧེ་རུ་ཀ། བླ་མ་མཆོག་ཡིན་དངོས་གྲུབ་ཆེ། ཞེས་པ་དང་། ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པའི་མདོ་ལས། ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བའང་མ་ཡིན་གྱི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་ཡོངས་སུ་སྣང་བས་ཆོས་སྟོན་ཅིང་ཐར་པའི་ས་བོན་འདེབས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལྷག་པར་ཡང་ཟུང་ཞིག་ཅེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས། དངོས་གྲུབ་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཉིད། །ཅེས་པ་དང་། ཡིད་བཞིན་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། དེ་ལྟར་དམ་པའི་བླ་མ་ལ། །སྒོ་གསུམ་གུས་དང་འཇིགས་བཅས་པས། །མཆོད་པ་ཀུན་གྱིས་རྟག་མཆོད་ཅིང་། །དེ་མཉེས་བྱེད་པས་ཡང་དག་བསྟེན། །ཞེས་སོ། །

p. 288

དེ་ལྟར་བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། དེ་དག་དང་གཞན་ཡང་ཕན་ཡོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་དག་གིས་ནི་ངན་འགྲོའི་ལམ་འགོག་ཅིང་། །བདེ་འགྲོའི་སྐས་འཛུགས་འདི་ཕྱིར་ཕན་བདེ་མཛད། །ཡང་དག་དོན་སྟོན་སེམས་རྒྱུད་བྱིན་གྱིས་རློབས། །ཚེ་འདིར་སྨིན་གྲོལ་ལམ་ལ་འགོད་པས་ན། །རྟག་བརྟན་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་དད་པ་ཡིས། །དུས་རྣམས་ཀུན་དུ་སྐྱོ་ངལ་མེད་པར་བསྟེན། །དེ་ཡང་ངན་འགྲོ་འགོག་བདེ་འགྲོ་སྟོན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འདྲེན་ཅིང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ལ་གཡོ་ཟོལ་མེད་པས་དུས་རྟག་ཏུ་འགྱུར་ལྡོག་དང་སྐྱོ་ངལ་མེད་པས་བཀུར་སྟི་དང་ཕུ་དུད་དུ་བྱས་ན་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཚེ་འདིར་འབྱུང་སྟེ། ཡེ་ཤེས་འཕྲ་རྒྱུད་ལས། ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་བླ་མ་ལ། །རྟག་ཏུ་གཡོ་སྒྱུ་མེད་པ་ཡིས། །མཆོད་པ་ཆུང་ངུ་བྱས་གྱུར་ཀྱང་། །ཚེ་འདིར་ཚེ་རིང་ནད་མེད་ཅིང་། །ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་ཚོགས་ཡིད་དུ་འོང་། །ཕྱི་མར་ཐར་པའི་བདག་པོར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། མི་ཟད་པའི་གཏེར་མཛོད་མན་ངག་གི་གླུ་ལས། ཨེ་མ་མཁའ་འགྲོ་གསང་བའི་སྐད། །སྣ་ཚོགས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོན་གཅིག་པར། །སྟོན་པར་བྱེད་པ་བླ་མ་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །ངང་པའི་མཆུ་དང་མཚུངས་པའི་རྗེ་བཙུན་མཆོག་དེ་ནི་། །གུས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཙང་མའི་སྤྱི་བོར་བླང་བར་བྱ། །གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་སེམས་ནི་མཚོན་བྱེད་བླ་མ་སྟེ། །མཚོན་པར་བྱ་བའི་གཞི་ནི་སློབ་མའི་སྙིང་ཉིད་དོ། །དེ་རྟོགས་པ་ཡིས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་ལ། །འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་དཔའ་བོ་དེ་ནི་དྲིན་ཅན་པས། །དོན་ལ་བལྟས་ནས་བྱས་པ་དྲིན་དུ་གཟོ་བྱའི་ཕྱིར། །སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་རབ་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ལས། །སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་གྲུ་མཆོག་དེ་ནི་གཞན་མེད་དེ། །དམ་པའི་གྲུ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་ཆེན་རྙེད་གྱུར་པའི། །སྟོབས་ཆེན་མཉེན་པ་དེ་ནི་གཡོ་མེད་ཀུན་གྱིས་བཀུར། །ཡེ་ཤེས་

p. 289

ཉི་མ་ལྟ་བུའི་འོད་ཟེར་དག་པ་ཡིས། །མ་རིག་རིག་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་མཆོག་དེ་ནི། །གསེར་འགྱུར་རྩི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་སྒྱུར་མཛད་པ། །ཐབས་ལ་མཁས་པས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་རྟག་ཏུ་བསྟེན། །ཆུ་བོ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་གཉིས་ལྟ་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །གང་ཡང་མ་སྤངས་གོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །བློ་མ་བཅོས་ཤིང་བློ་ཡི་རྣམ་པར་གནས་གྱུར་པ། །བླ་མ་དམ་པའི་ཞལ་གྱི་བདུད་རྩི་ལས་ནི་བྱུང་། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་ཞེས་ཐ་སྙད་པ་རྣམས་ཀྱིས། །བཏགས་པ་འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་གྲོགས་རྣམས་སུ། །སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་བླ་མ་དམ་པའི་ཞལ་གྱི་པདྨོ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་བཤེས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ལས་བྱུང་། །རྒྱུད་རྣམས་ཀུན་དུ་སྦས་ཤིང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་དབེན་པ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་བ་སུས་ཀྱང་ཤེས་མི་འགྱུར། །མན་ངག་མིག་གིས་མཐོང་ཞིང་དབང་པོའི་རོས་ཁྱབ་པ། །ཞབས་ཀྱི་རྡུལ་ལ་རེག་ན་ཡེ་ཤེས་རིག་པར་འགྱུར། །སྣ་ཚོགས་དངོས་པོའི་ཆོས་ལ་སྟོང་པའི་མདའ་འཕེན་དང་། །སྟོང་པ་སྣང་བའི་ཐབས་ཀྱིས་མྱོང་བར་སྒྱུར་བྱེད་པ། །ཤེས་རབ་ཤེས་པས་སྣང་བ་གཞལ་བྱར་མཐོང་བ་སྟེ། །ཤེས་རབ་དེ་ནི་བླ་མེད་སློབ་དཔོན་དག་ལས་བྱུང་། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཐབས་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་སྒྱུར་བྱེད་དང་། །རྟོག་པའི་ཟུག་རྔུ་གང་གིས་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་པ། །འདི་ནི་མན་ངག་སྙིང་པོ་ལས་ནི་ངེས་འབྱུང་སྟེ། །དེ་ཡང་རྗེ་བཙུན་མཐུ་ལས་ངེས་པར་རྙེད་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་བརྒྱུད་པར་ལྡན་པའི་བྱིན་རླབས་གང་ལྡན་པ། །དུས་ཐབས་བསྟེན་པ་མཁས་པས་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས། སྟེན་ཚུལ་གྱི་དཔེ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བསྟེན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ནད་པས་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་། །དམངས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་འགྲོན་པས་སྐྱེལ་མ་དང་། །ཚོང་པས་དེད་དཔོན་གྲུ་པས་མཉེན་པ་ལྟར། །ཉོན་མོངས་ཞི་ཕྱིར་ཉེས་ཀུན་གནོད་བྲལ་ཕྱིར། །སྐྱེ་ཤིས་འཇིགས་

p. 290

ཕྱིར་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱིར། །སྲིད་མཚོ་རྒལ་ཕྱིར་བླ་མ་བསྟེན་པར་བྱ། །དེའང་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ནད་པས་སྨན་པ་བསྟེན་པ་དང་། ཉེས་པའི་འཇིགས་པ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་དམངས་ཀྱིིས་རྒྱལ་པོ་བསྟེན་པ་དང་། སྐྱེ་ཤིའི་འཇིགས་པ་ལ་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྲོན་པོས་སྐྱེལ་མ་བསྟེན་པ་དང་། རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚོང་པས་དེད་དཔོན་བསྟེན་པ་ལྟ་བུ་དང་། འཁོར་བའི་ཆུ་བོ་ལས་བརྒལ་བའི་ཕྱིར་གྲུ་པས་མཉེན་པ་བསྟེན་པ་ལྟར། བླ་མ་བསྟེན་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལས། སྨན་པ་ལྟར་བསྟེན་པ་ནི། དང་པོ་ནད་པས་སྨན་པ་བསྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བླ་མ་བསྟེན་པ་ནི། བླ་མ་སྨན་པ་གདམས་ངག་སྨན་དང་ནི། །རང་ལ་ནད་པའི་འདུ་ཤེས་ཉེར་གཞག་སྟེ། །ནན་ཏན་བརྩོན་པ་སྨན་ཉིད་བསྟེན་ཚུལ་དང་། །ཞི་བདེ་ནད་ལས་གྲོལ་བའི་འབྲས་ཐོབ་བཞིན། །བསྟེན་ཚུལ་གཞན་རྣམས་ཚུལ་དེས་དཔག་བྱས་ལ། །དག་པའི་འདུ་ཤེས་བཞི་ཡིས་བསྟེན་པར་བྱ། །དེ་ཡང་། སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་ནད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ལ་སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ནན་ཏན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ནད་ཉེ་བར་འཚོ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སྨན་པ་མཁས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་དམངས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ནན་ཏན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་འཚེ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རྒྱལ་པོའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་འགྲོན་པོའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ནན་ཏན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྒྲོལ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་

p. 291

བཤེས་གཉེན་ལ་སྐྱེལ་མ་དཔའ་བོའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་ཚོང་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ལ་ཚོང་ཟོང་ཉེ་བར་འདུ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ནན་ཏན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ཁེ་སྤོགས་འགྲུབ་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་དེད་དཔོན་གྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་གྲུ་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ལ་གྲུའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ནན་ཏན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ཆུ་བོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་མཉེན་པ་མཁས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཁུར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་བ་ས་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། ངག་ཐམས་ཅད་མི་གཅོག་པ་སློབ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། ཅི་བསྒོ་བ་ཉན་པ་བྲན་གྱི་སེམས་དང་། དྲེགས་པ་མེད་པ་ཁྱུ་མཆོག་རྭ་བཅད་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བགྱིའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྟག་པར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི། །ཐེག་ཆེན་དོན་ལ་མཁས་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག །སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་གཏོང་ངོ་། །དཔལ་འབྱུང་བ་ཡི་རྣམ་ཐར་ལས། །བླ་མ་བསྟེན་པའི་ཚུལ་ལྟར་བསླབ། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་ཏོ། །གསུམ་པ་རྗེས་སུ་འཛིན་བྱ་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྤང་བྱ་དང་བླང་བྱའི་སློབ་མ་གཉིས་ཀྱི། སྤང་བར་བྱའི་སློབ་མ་ལའང་གཉིས་ཏེ། སྣོད་ངན་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ནི། ཚུལ་དེ་ལས། གཞན་དུ་སྐལ་ངན་སློབ་མ་ཉེས་ཀུན་གཞི། །དད་དང་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་མེད་སྙིང་རྗེ་ཆུང་། །རིགས་དང་རང་བཞིན་ཀུན་སྤྱོད་སྐལ་བ་ངན། །སེམས་དང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་རགས། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་དགེ་སྡིག་བསླབ་པ་འཆལ། །སྡོམ་དང་དམ་ཚིག་མི་བསྲུང་གཉེན་པོ་མེད། །

p. 292

རབ་རྨོངས་བློ་གྲོས་ཆུང་ཞིང་དགང་དཀའ་བ། ཁྲོ་དང་ཚིག་རྩུབ་འཕེལ་བ་དེ་དག་གིས། །བླ་མ་རི་དགས་ཆོས་ལ་གླ་རྩི་དང་། །རང་ལ་རྔོན་པ་ནན་ཏན་མདའ་འཕེན་དང་། །ཆོས་གྲུབ་འབྲས་བུ་གཞན་དུ་འཚོང་བའི་ཚུལ། །འདུ་ཤེས་ལོག་པ་ལྔ་ཡིས་བསྟེན་པ་ནི། །དམ་ཚིག་མེད་པས་འདི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ། །སྐལ་བ་ངན་པའི་སློབ་མ་ཉེས་པ་དུ་མའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ། དད་པ་དང་ངོ་ཚ་ཆུང་བ། ཁྲེལ་ཡོད་དང་སྙིང་རྗེ་ཆུང་བ། རིགས་དང་རང་བཞིན་ངན་པ། ཀུན་སྤྱོད་དང་སྐལ་བ་ངན་པ། སེམས་དང་ཉོན་མོངས་རགས་པ། དགེ་སྡིག་དང་བསླབ་པ་འཆལ་བ། སྡོམ་པ་དང་དམ་ཚིག་མི་བསྲུང་བ། ཉོན་མོངས་པའི་སྒོ་མི་སྡོམ་པས་གཉེན་པོ་ལ་རྨོངས་པ། ཤེས་རབ་ཆུང་ལ་མགུ་དཀའ་བ། ཁོང་ཁྲོ་དང་ཚིག་རྩུབ་ཉི་ཚེ་འཕེལ་བ། ཆོས་མིན་གྱི་བྱ་བ་ལ་ངང་གིས་བརྩོན་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བླ་འཚོང་། ཆོས་ཀྱི་རྐང་འདྲེན། དགེ་འདུན་གྱི་སྒབ་བརྡུམ་པ་དེ་དག་བླ་མ་ལ་ཚེས་ཚོལ་བ་ན། རང་ཉིད་རྣམ་པར་མ་ཞི་བས་ཀུན་ལ་འཚེ་ཞིང་ཁྱད་དུ་གསོད་པས་རྔོན་པ་དང་འདྲ་ལ། སློབ་དཔོན་ལས་འདི་ཁོ་ན་ལ་ལུང་བླང་གི་གཞན་དུ་ན་སྐྱོན་འདི་དང་འདི་ཡང་ཡོད་པས་དུད་འགྲོ་དང་འདྲའོ་སྙམ་ཞིང་། ཆོས་དེ་ཐོས་ཐོས་མོ་ཞིག་བྱས་ལ། གཞན་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པར་འདོད་པས་གླ་རྩི་ལྟ་བུ། ཆོས་དེ་ཐོས་པ་མ་རྫོགས་པར་གཞན་ལ་ངོ་དགའ་འམ། ཁྱད་གསོད་དམ། ཡོ་བྱད་ཅུང་ཟད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤོག་ཅིང་འཆོང་པ་ནི་ཚེ་འདིར་བཀྲ་མི་ཤིས། ཕྱི་མར་ངན་སོང་དུ་འཁྱམས་པ་ཡིན་ཏེ། དམ་ཚིག་གསུམ་བཀོད་པའི་རྒྱུད་འགྲེལ་དུ། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེའི་སློབ་དཔོན་སྨོད། །ཆོས་ལ་དབང་ཟ་ནོར་དང་བརྗེ། །རིགས་པས་དམ་ཚིག་མི་བསྲུང་བ། །དེ་དག་ཚེ་འདིར་ཚེ་ཐུང་ཞིང་། །དཔལ་དང་སྐལ་པ་བཟང་པོ་ཉམས། །མཁའ་འགྲོའི་ཆད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་། །ཕྱི་མར་ངན་སོང་ཉིད་དུ་ལྟུང་། །ཞེས་བཤད་དོ། །མ་བརྟགས་པའི་སྐྱོན་ནི། ཡང་སློབ་མ་སྐལ་

p. 293

ངན། ལ་ལས་ཐོག་མར་མ་བརྟགས་བབ་ཅོལ་འཇུག །གསར་ངེས་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཅིང་ཕྱི་ནས་སྨོད། ཁ་ཅིག་འདྲེས་མས་ངོ་ལྐོག་ངན་གཡོའི་ཚུལ། །ཟུར་གྱིས་བླ་མའི་ཉེ་འཁོར་སུན་འབྱིན་པ། །དེ་དག་གིས་ནི་འབྲས་བུ་མནར་མེད་ཉིད། །དང་པོར་བླ་མ་དང་། སློབ་མའི་རྒྱུད་མ་བརྟགས་པར་དཔོན་སློབ་ཏུ་བཟུང་། དེ་ནས་གསར་འགྲོགས་ཀྱིས་བཀུར་སྟི་དང་རྙེད་པ་བྱས་ཀྱང་། རྐྱེན་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་ཁྲོས་ནས་འཕྱར་ཀ་དང་། ཚིག་རྩུབ་དང་། གཅིག་པུར་འདུག་ནའང་སྐྱོན་ཉི་ཚེ་སེམས་ཤིང་། དེའི་ཉེ་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་སུན་འབྱིན་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ངོར་བསྟོད་ཅིང་གུས་པའི་ཟོལ་དུ་འཆོས་ཀྱང་། ཡིད་ལ་མ་དད་པ་དང་མི་གུས་པའི་རྣམ་པ་བསྟེན་ཅིང་། ལྐོག་ནས་གཡོ་དང་སྒྱུས་སླུ་བ་དེ་དག་ཀྱང་བླ་མ་སྨད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཚད་མེད་དེ། བླ་མ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས། མནར་མེད་ལ་སོགས་འཇིགས་རུང་བ། །དམྱལ་བར་བརྟེན་པ་གང་ཡིན་པ། །སློབ་དཔོན་ལ་ནི་དམོད་པ་སྟེ། །དེ་ལ་གནས་པར་ཡང་དག་བཤད། །ཅེས་སོ། །བླང་བར་བྱ་བའི་སློབ་མ་ལའང་བཅུ་གཉིས་ཏེ། སློབ་མ་བཟང་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཞར་ལ་སྣོད་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་བཤད་པ་ནི། སྐལ་བཟང་སློབ་མ་དད་དང་ཤེས་རབ་ཆེ། །བརྩོན་འགྲུས་བག་ཡོད་དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་ལྡན། །བཀའ་ལས་མི་འདའ་སྡོམ་དང་དམ་ཚིག་བསྲུང་། །སྒོ་གསུམ་དུལ་ཞིང་སྙིང་རྗེ་ཕན་སེམས་ཆེ། ཁོང་ཡངས་སྤྲོ་རིང་གཏོང་ཕོད་དག་སྣང་ཆེ། །བརྟན་ཞིང་མོས་གུས་ཆེ་བ་དེ་དག་གིས། །བླ་མ་མཉེས་པར་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་ཀྱང་ཚད་མེད་དེ། འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དད་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་ན་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པ་བས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་ཅེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་རྒྱུད་ལས། བསྐལ་པའི་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་བས། །བླ་མའི་བ་སྤུ་ཉག་

p. 294

གཅིག་ལ། འབྲུ་མར་ཐིགས་པ་གཅིག་བྱུགས་ན། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགོངས་འདུས་ལས། བསྐལ་པ་སྟོང་གི་སངས་རྒྱས་བས། །བླ་མ་གཉེན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་བསྐལ་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །བླ་མ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་། །བླ་མ་མེད་པའི་གོང་རོལ་ན། །སངས་རྒྱས་བྱ་བའི་མིང་ཡང་མེད། །ཅེས་པའོ། །ཡོན་ཏན་བསམ་ཞིང་བཤགས་བསྡམ་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་སློབ་མ་བཟང་པོས། རྟག་ཏུ་བླ་མའི་ཡོན་ཏན་དྲན་བྱ་ཞིང་། །སྐྱོན་ལ་མི་རྟོག་མཐོང་ཡང་ཡོན་ཏན་བསམ། །རང་སྣང་ཡིན་ངེས་ཁོང་ལ་མི་མངའ་ཞེས། །སྙིང་ནས་བསམ་ཞིང་བཤགས་བསྡམ་གཉེན་པོ་བསྟེན། །འདི་ལྟར་བླ་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་རྟོག་ཅིང་ཡོན་ཏན་འབའ་ཞིག་དྲན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་མ་དད་ན་རྨི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་རང་སྣང་ངན་པ་ཡིན་ཏེ་འོང་། ཁོང་ལ་མེད་ངེས་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་། རྨི་ལམ་དུ་བླ་མའི་ཀུན་སྤྱོད་ལ་མ་དད་ནའང་གཉིད་སད་མ་ཐག་ཏུ་བཤགས་དགོས་ཏེ། འཁོར་ལོ་ཆུབ་པ་རོལ་པ་ལས། གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་ནང་དག་ཏུ། །བླ་མའི་སྐྱོན་དག་མཐོང་གྱུར་ན། །སད་མ་ཐག་ཏུ་བཤགས་པར་བྱ། །གལ་ཏེ་བཤགས་པ་མ་བྱས་ན། །འདི་ཡང་མནར་མེད་རྒྱུ་འཕེལ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཉིན་པར་བྱུང་ན་སྐད་ཅིག་གམ་ཐང་ཅིག་གམ་ཉིན་མཚན་མ་འདས་པ་ལ་བཤགས་དགོས་སོ། །དེ་ནས་ཀྱང་སྐྱོན་གཅིག་སེམས་ན་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་འགྱུར་དུ་བསམ་ཞིང་། བརྗོད་པ་ལའང་མཚུངས་སོ། །མི་མཉེས་པ་སྤང་ཞིང་བྱ་བ་ཞུ་བ་ནི། དུས་རྟག་ཏུ། བླ་མ་མི་མཉེས་ཆ་དང་བཅས་སྤང་ཞིང་། །ཇི་ལྟར་མཉེས་པའི་ཐབས་ལ་འབད་པར་བྱ། །བླ་མས་བཀའ་སྩལ་ནམ་ཡང་མི་བཅག་ཅིང་། །བླ་མའི་ཉེ་འཁོར་སྡུག་པའང་བླ་མ་བཞིན། །བླ་མའི་འཁོར་གཡོག་སློབ་མར་མི་བསྡུ་ཞིང་། །ཆོས་བཤད་དབང་བསྐུར་ལ་སོགས་ཞུས་

p. 295

ཏེ་བྱ། །བླ་མ་མི་མཉེས་པ་སྤང་ཞིང་མཉེས་པ་བསྒྲུབ། ཇི་སྐད་གསུང་པ་བྱ་དགོས་ཏེ། སྔ་མ་ལས། གལ་ཏེ་སྐྱོན་དང་བཅས་ན་ཡང་། །ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟར་བྱ་ན། །ཡང་དག་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ལ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཉེ་འཁོར་སྡུག་པའང་བླ་མ་བཞིན། །འཁོར་རྣམས་སློབ་མར་མི་བསྡུ་ལ། །ཆོས་དང་དབང་བསྐུར་རབ་གནས་དང་། །སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་ཞུས་ཏེ་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཞན་ལས་ཀྱང་། བླ་མའི་སྡུག་པའང་བླ་མ་བཞིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །སྤྱན་སྔར་ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་བསྡམ་པ་ནི། སྤྱོད་ལམ་ཡང་། བླ་མའི་སྤྱན་སྔར་ལུས་ངག་ཡིད་བསྡམ་ཞིང་། །རྐང་པ་བརྐྱང་དང་སྐྱིལ་ཀྲུང་རྒྱབ་མི་བསྟན། །ངོ་འཛུམ་མི་གནག་ཁྲོ་གཉེར་བསྟན་མི་བྱ། །དེ་སྐད་དུ། རིམ་གསུམ་ལས། བླ་མའི་སྤྱན་སྔར་ལུས་ཀྱི་ལས། །སྐྱིལ་ཀྲུང་འདུག་དང་རྒྱབ་མི་བསྟན། ཁྲོ་གཉེར་ངོ་འཛུམ་གནག་པའང་མིན། །མདོར་ན་ལུས་ཀྱིས་བག་ཡོད་བྱ། །ཞེས་སོ། །ངག་གི་ཉེས་བྱས་མ་ལུས་བསྡམ་པ་ནི། གཞན་ཡང་ངག་གིས་བྲེ་མོའི་གཏམ་ལ་སོགས་པ། བབ་ཅོལ་མི་སྨྲ་བརྫུན་ཚིག་ཕྲ་མ་དང་། །གཞན་གྱི་སྐྱོན་བརྗོད་མི་སྙན་རྩུབ་མོའི་ཚིག །མ་བརྟགས་འབྲེལ་པ་མེད་རྣམས་སྨྲ་མི་བྱ། །དེའང་ཀུ་རེ་བཞད་གད་དང་། ལོང་གཏམ་འབྲེལ་མེད་དང་། ཟེར་རེ་ཟློས་སེ་དང་། བརྫུན་ཚིག་ཕྲ་མ་དང་། གཞན་ལ་སྨོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱ་སྟེ། བདེན་པ་ཡིན་ཀྱང་སྨྲ་བ་པོ་རང་ལ་མི་དགེ་བ་ཆེན་པོ་འཐོབ་བོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན། བླ་མའི་ཐུགས་ཀྱིས་ཁྲེལ་བ་དང་། འཁྲུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བླ་མའི་ཐུགས་སྐད་ཅིག་འཁྲུགས་ཀྱང་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། བག་མེད་ཚིག་དང་འབྲེལ་གྱུར་པ། །བླ་མའི་མདུན་དུ་བརྗོད་མི་བྱ། །ཐ་མལ་པ་ཞིག་ཁྲོས་ན་ཡང་། །ཉི་ཚེ་བ་ཡི་དམྱལ་བར་ལྟུང་། །བླ་མའི་ཐུགས་དང་འགལ་བ་གང་། །མནར་མེད་མུན་པ་མུན་ནག་ཏུ། །བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་བྱེ་བར་འཚེད། །ཅེས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་

p. 296

ཀུན་སློང་ལོག་རྟོག་བསྡམ་པ་ནི། ཡིད་ཀྱིས། བླ་མའི་རྫས་ལ་བརྣབ་སེམས་མི་བྱ་ཞིང་། །སྡེར་བཅས་གནོད་སེམས་ཆ་དང་བཅས་ཀུན་བསྡམ། །བླ་མའི་མཛད་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་ཆོ་འཕྲུལ་ལ། ཁ་ཞེ་འཛོལ་བས་འཁྲུལ་པར་མི་བརྟག་ཅིང་། །འདི་ནི་མི་རིགས་ཁོང་རང་མཛད་མོད་སྙམ། །ཅུང་ཟད་འགལ་འདུ་ཉེས་སྐྱོན་ལོག་ལྟ་དོར། ཁོང་གི་འདི་བདག་ལ་ཡོད་ན་སྙམ་དུ་བླ་མའི་རྫས་ལ་བརྣབ་སེམས་དང་། ཉེ་འཁོར་བ་དང་། སློབ་མ་དང་། སྦྱིན་བདག་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ལ་གནོད་པ་མི་བྱ་སྟེ། བླ་མས་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་མི་མཉེས་སུ་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བླ་མས་དགོས་པའི་དབང་གིས་མཛད་སྤྱོད་ཞི་བའམ་རྩུབ་པའམ། འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་ཅུང་ཟད་ལ་ཁ་ཞེ་འཛོལ་བས། འདི་ནོར་ཞིང་དེ་ལྟར་མི་འཐད་སྙམ་པ་དང་། ཚིགས་སྔ་ཕྱི་དང་། བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ལ་འགལ་འདུ་མང་པོ་མི་བསམ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པའི་རྩ་རྒྱུད་ལས། བླ་མའི་རྫས་དང་འཁོར་རྣམས་དང་། །ཉེ་འཁོར་སུན་འབྱིན་བརྣབ་སེམས་སྤང་། །མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཅན་ལ། །ཕན་པའི་ཐབས་ཅན་འཕྲུལ་ཆེན་པོ། །དགོངས་སྤྱོད་རྒྱ་མཚོ་མཐའ་ཡས་ལ། །ཉེས་པས་ལོག་པར་བལྟ་བ་དོར། །ཞེས་སོ། །རང་སྐྱོན་ལ་བརྟག་ཅིང་གུས་པ་བསྒོམ་པ་ནི། རང་གིས་ཉེས་པ་བྱས་པ་མི་དྲན་པར། དེའི་རྣམ་པ་ཕྱིར་ཤར་བའི་གཟུགས་བརྙན་དུ། །གལ་ཏེ་བླ་མ་སྡང་བར་མངོན་ན་ཡང་། །རང་སྐྱོན་ཡོད་ངེས་བརྟགས་ལ་བཤགས་བསྡམ་བྱ། །སྤྱི་གཙུག་བསྒོམས་ལ་གསོལ་བ་དྲག་པོ་གདབ། །དེ་ཡིས་མཉེས་ཤིང་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་འཐོབ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་པ་དག་ལ་སྡང་བར་མངོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ལེགས་ཏེ། སྡིག་པ་བྱས་པའི་ཚེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མི་མཉེས་པས། ཇི་ལྟར་མི་རིགས་པའི་ཆ་བྱས་སྙམ་དུ་རང་ལ་བརྟག་ཅིང་། བཤགས་བསྡམ་དྲག་པོ་བྱ། དེ་ཡང་སྤྱིར་གང་དང་འཁོན་ཡང་། ཕྱེད་རང་ལ་ངེས་པར་བརྟེན་ཏེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་འཛམ་བུ་གླིང་པ་དང་། སྒྲ་

p. 297

མི་སྙན་པའི་མི་གཉིས་ཀྱི་ཁྲོ་བ་བཞིན་ཡིན་པས། རྔ་དང་དབྱུ་གུ་ལྟར་གཅིག་ལ་གཅིག་མཐོང་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་བྱས་པས་ན། འཁོན་པ་དེ་བདག་ལ་མི་རུང་སྟེ། གཞན་གྱི་སྡིག་པའི་མིག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་དང་། རང་གི་ཁོང་ཁྲོ་དང་ཞེ་སྡང་གཏན་དུ་ལྡང་བས་དམྱལ་བའི་ས་བོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གང་འཁོན་པ་དེ་སྤྱི་བོར་བསྒོམས་ལ་བཤགས་པས་ཞག་འགའ་ན་འཁོན་དང་སྒྲིབ་པ་འབྱང་ངེས་སོ། ཁྱད་པར་དུ་བླ་མ་ལ་མི་རུང་བས་སྤྱི་བོར་བསྒོམས་ཏེ་ཕྱག་དང་མཆོད་པ་བྱས་ལ། རབ་ཏུ་འགྱོད་པས་མཆི་མ་འབྱིན་ཞིང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། ཀྱེ་ཀྱེ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ། །བདག་ལ་རེ་ས་གཞན་ན་མེད། །ཐུགས་རྗེའི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་སུ་གསོལ། །མ་རིག་འཁྲུལ་པས་བདག་ནོན་ཏེ། །སྒོ་གསུམ་ཉེས་པ་ཅི་མཆིས་པ། །རབ་ཏུ་འགྱོད་པས་བཤགས་པར་བགྱི། །སྡོམ་པ་གསུམ་དང་འགལ་གྱུར་ཅིང་། །ཉེས་པའི་དྲི་མས་སེམས་གོས་པ། །དེ་ཀུན་ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། །སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་བྱང་བར་མཛོད། །བདག་ནི་མི་ཤེས་རྨོངས་པ་ཡིས། །མ་འཚལ་བཞིན་དུ་སྡིག་བགྱིས་པས། །སྔར་ཡང་འཁོར་བར་རབ་ཏུ་འཁྱམས། ད་ནི་བླ་མ་ཐུགས་རྗེ་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་གི་སྒྲིབ་པ་ཀུན། །སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་བསལ་བར་མཛོད། །འདི་ལྟར་མི་ཤེས་བྱིས་པ་ལ། །སྐྱོན་གྱུར་མཐོང་ཚེ་ལྷག་པར་ཡང་། །ཐུགས་རྗེའི་གཟིགས་པ་མི་འཇུག་ན། །དེ་ལས་གཞན་ལ་ཅིར་འགྱུར་དགོངས། །བུ་ཡི་ཉེས་པ་གང་ལགས་པ། །མ་ཡིས་སེལ་ཞིང་སྦྱོང་བ་ལྟར། །བདག་ཅག་འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་དང་པོར་ཐུགས་བསྐྱེད་ནས། །ཕན་པ་མཛད་ཅེས་དམ་བཅས་ན། །དུས་འདིར་བདག་ལ་ཅིས་མི་དགོངས། །བདག་ཅག་འཁྲུལ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས། །གཟིགས་ནས་ཐུགས་རྗེས་མི་འཛིན་ན། ཁྱོད་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་གདུལ་བྱ་ལ། །ཕན་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་དགོངས། །སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་གྲངས་མེད་ཀྱང་། །བདག་ཅག་སྤངས་ནས་ཐར་པ་གཤེགས། །

p. 298

ད་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་ཡིས། ཁྱོད་ལ་བསྐུལ་ནས་བདག་ཅག་གི། དོན་དུ་བླ་མར་རྣམ་སྤྲུལ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཅག་འདོར་ཕོད་དམ། །འཇིགས་སར་སྐྱེལ་མས་བསླུས་པ་བཞིན། ཁྱོད་ཀྱིས་དི་རིང་སླུ་མཛད་དམ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ཡང་། །གསོལ་བ་བཏབ་ན་འདོད་དགུ་འབྱིན། ཁྱོན་ནི་བརྩེ་ཆེན་ཐབས་ལ་མཁས། །ཅི་ཕྱིར་བདག་ལ་རྗེས་མི་གཟིགས། །ཤ་ཟ་རྣམས་ཀྱང་མཆོད་སྦྱིན་དང་། །བདེན་པའི་ཚིག་ནི་བརྗོད་མ་ཐག །སྔོན་གྱི་ཁྲོ་བའང་འདོར་བགྱིད་ན། ཁྱོད་ནི་ཐུགས་རྗེ་འགྲོ་བའི་ཡབ། །གུས་མཆོད་གདུང་བས་སེམས་གདུངས་ཤིང་། །ཉེས་པ་བཤགས་ན་ཅིས་མི་གཟིགས། །བདག་གི་སྡིག་ཀུན་མ་བྱང་བར། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་སོང་གྱུར་ན། །དམྱལ་མེས་བསྲེག་པ་ཁོ་ནར་ཟད། །དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་གཟིགས་ན། །ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་ལགས། །ཀྱེ་མ་ཀྱི་ཧུད་བདག་གི་སྡིག །མ་ལུས་བྱང་བར་མཛད་དུ་གསོལ། །སྐད་ཅིག་འདི་ལ་ཐུགས་རྗེས་དགོངས། །བདག་ལ་དབང་བསྐུར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །མཆོག་དང་ཐུན་མོང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ། །བགེགས་དང་ལོག་འདྲེན་བར་ཆད་སོལ། །ཚེ་འདིར་བསམ་པ་ཀུན་འགྲུབ་ཅིང་། །འཆི་ཀར་གནད་གཅོད་སྡུག་བསྔལ་མེད། །བར་དོའི་འཇིགས་པ་ཀུན་ལས་སྒྲོལ། །འོག་མིན་གནས་སུ་འཁྲིད་པར་མཛོད། །ཅེས་ཉིན་མཚན་ཐུན་བཞིར་གསོལ་བ་ལན་བདུན་བདུན་གདབ་བོ། །དེས་ནི་ཉམས་ཆག་ཐམས་ཅད་དག་ནས་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་འཐོབ་བོ། །ཉམས་ཆག་སྐོང་བ་ལ་འདི་ལས་ཟབ་པའི་གནད་མེད་དོ། །གུས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་དང་དུ་བླང་བ་ནི། སྤྱོད་ལམ་གཞན་ཡང་། བླ་མ་མཐོང་ཚེ་ལྡང་དང་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་། །བཞུགས་ཚེ་སྟན་སོགས་མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་དབུལ། །སྙན་པར་སྨྲ་བས་བསྟོད་ཅིང་ཐལ་མོ་སྦྱོར། །བཞུད་ཚེ་ལྡང་དང་ཞབས་འབྲིང་བསྙེན་བཀུར་བྱ། །བླ་མའི་སྟན་འདིངས་པ་དང་། བསྟོད་ཅིང་ཐལ་མོ་སྦྱོར་བ་དང་། འབྱོན་པ་དང་བཞུད་པའི་ཚེ་ལྡང་ཞིང་བསུ་བ་དང་སྐྱེལ་བ་ལ་

p. 299

སོགས་པ་བྱའོ། །འདི་ཉིད་དམ་ཆོས་འདུལ་བ་ལས། མཁན་པོ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་སྟན་ལས་ལྡང་བར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །མ་ལངས་ན་ཚེ་རབས་ལྔ་བརྒྱར་འཕྱེ་བོར་སྐྱེ་བར་ལས་བརྒྱ་པར་གསུངས་སོ། །ལྡང་ཞིང་ཞབས་འབྲིང་བྱས་ན་མཚན་དཔེ་འཐོབ་སྟེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། བླ་མ་སྐྱེལ་བ་དང་བསུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་དང་ཞབས་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་བག་ཡོད་བསྒྲུབ་པ་ནི། འདི་ལྟར་བླ་མ་དང་འགྲོགས་པའི་དུས། རྟག་ཏུ་དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་བག་ཡོད་ཅིང་། །གུས་དང་འཇིགས་བཅས་ཞུམ་པས་གནས་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་བག་མ་གསར་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ། །སྒོ་གསུམ་ཞི་བས་བླ་མའི་དྲུང་འདུག་གི། འཕྱར་ཞིང་གཡེང་ལ་རྒོད་བག་བྱ་བ་མིན། །ཕྱོགས་རིས་མ་ཡིན་ཁེ་དང་གྲགས་པས་མིན། །གཡོ་སྒྱུས་མ་ཡིན་དེ་བཞིན་ཚུལ་འཆོས་མིན། །ངོ་ལྐོག་མ་ཡིན་ཉེ་རིང་ཆགས་སྡང་མིན། །དེའང་འདི་ལྟར་བླ་མའི་དྲུང་དུ་འདུག་པ་ན་དྲན་པས་ཟིན་པར་བྱས་ཏེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་ཆ་དང་བཅས་པ་བསྡམ་ཞིང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་ཟིན་པར་བྱས་ནས། སེམས་ལ་སེམས་ཀྱིས་བལྟ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མ་ཤོར་བར་བསྡམས་ལ་བག་ཡོད་ཀྱིས་ཟིན་པ་བག་མ་གསར་པའི་ཚུལ་ལམ། དགེ་སློང་གསར་པ་བཞིན་དུ་ཞི་དུལ་དང་ལྡན་པས་འདོད་པ་བསྒྲུབ་དགོས་སོ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། སེམས་ཀྱི་གླང་ཆེན་མྱོས་པ་ནི། །ཆོས་ལ་སེམས་པའི་ཀ་ཆེན་ལ། །ཇི་ལྟར་བཏགས་པ་མི་འཆོར་བ། །དེ་ལྟར་འབད་པས་ཀུན་གྱིས་བརྟག །ཅི་ནས་རྩེ་གཅིག་སེམས་ཀྱིས་ནི། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ཀྱང་མི་འཆོར་བར། །བདག་གི་ཡིད་འདི་གར་དཔྱོད་ཅེས། །དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་སོ་སོར་བརྟག །ཅེས་པ་དང་། སེམས་སྲུང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི། །དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དག །སྲོག་ལ་བབ་ཀྱང་སྲུངས་ཤིག་ཅེས། །བདག་ནི་དེ་ལྟར་། ལ་མོ་སྦྱོར། །ཞེས་སོ། །རང་གི་གནས་ཁང་ལ་སོགས་པར་གཅིག་པུར་འདུག་པ་ནའང་བག་མེད་པའི་

p. 300

སྤྱོད་པ་མི་བྱ་བར། དྲན་ཤེས་བཞིན་གྱིས་ཟིན་དགོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལྷའི་མིག་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག །ཀུན་དུ་ཐོགས་མེད་གཟིགས་པར་ལྡན། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྤྱན་སྔ་ན། །བདག་ནི་རྟག་པར་གནས་སོ་ཞེས། །དེ་ལྟར་བསམས་ནས་ངོ་ཚ་དང་། །གུས་དང་འཇིགས་ལྡན་དེ་དག་གནས། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་དུས་དང་གནས་སྐབས་གཞན་དུའང་སེམས་དགེ་བ་ལས་མ་ཡེངས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བྲེ་མོའི་གཏམ་ནི་སྣ་ཚོགས་དང་། །ངོ་མཚར་ལྟད་མོ་རྣམས་མང་པོ། །ཀུན་ལ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་ན། །དེ་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བར་བྱ། །དོན་མེད་ས་བརྐོ་རྩྭ་གཅོད་དང་། །ས་རིས་འདྲི་སོགས་བྱེད་གྱུར་ན། །བདེ་གཤེགས་བསླབ་པ་དྲན་བྱས་ནས། །སྐྲག་པས་དེ་ཡི་མོད་ལ་བཏང་། །གང་ཚེ་བསྐྱོད་པར་འདོད་གྱུར་ཏམ། །སྨྲ་བར་འདོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །དང་པོར་རང་གི་སེམས་བརྟགས་ནས། །བརྟན་པར་རིགས་པ་ལྡན་པར་བྱ། །གང་ཚེ་རང་ཡིད་ཆགས་པ་དང་། ཁྲོ་བར་འདོད་པ་དེ་ཡི་ཚེ། །ལས་སུ་མི་བྱ་སྨྲ་མི་བྱ། །ཤིང་བཞིན་དུ་ནི་གནས་པར་བྱ། །རྒོད་དང་ག་ཞར་བཅས་པ་དང་། །གལ་ཏེ་ང་རྒྱལ་རྒྱགས་ལྡན་པའམ། །མཚང་འབྲུ་པ་ཡི་བསམ་པ་དང་། །གལ་ཏེ་སྐྱོར་འབྱིན་སླུ་སེམས་སམ། །གང་ཚེ་བདག་བསྟོད་ལྷུན་ལེན་པའམ། །གཞན་ལ་སྨོད་པ་ཉིད་དང་ནི། །གཤེས་བཅས་འགྱེད་དང་བཅས་གྱུར་ལ། །དེ་ཚེ་ཤིང་བཞིན་གནས་པར་བྱ། །རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་གྲགས་འདོད་པའམ། །གཡོག་འཁོར་དོན་དུ་གཉེར་འདོད་པའམ། །བདག་སེམས་རིམ་གྲོ་འདོད་གྱུར་ན། །དེ་ཚེ་ཤིང་བཞིན་གནས་པར་བྱ། །གཞན་དོན་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་། །རང་དོན་གཉེར་བར་འདོད་པ་དག །སྨྲ་བར་འདོད་པའི་སེམས་བྱུང་ན། །དེ་ཚེ་ཤིང་བཞིན་གནས་པར་བྱ། །མི་བཟོད་ལེ་ལོའི་འཇིགས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་སྤྱི་བརྟོལ་མུ་ཅོར་དང་། །རང་གི་ཕྱོགས་ཞེན་

p. 301

སེམས་བྱུང་ན། །དེ་ཚེ་ཤིང་བཞིན་གནས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་། །དོན་མེད་བརྩོན་པའི་ཡིད་བརྟགས་ནས། །དེ་ཚེ་དཔའ་བོས་གཉེན་པོ་ཡིས། །ཡིད་ནི་བརྟན་པོར་གཟུང་བར་བྱ། །ཤིན་ཏུ་ངེས་དང་རབ་དད་དང་། །བརྟེན་དང་གུས་དང་ཞེ་སར་བཅས། །ངོ་ཚ་ཤེས་དང་འཇིགས་དང་བཅས། །ཞི་ཞིང་གཞན་དགའ་བྱེད་ལ་བརྩོན། །ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་བྱིས་པ་ཡི། །འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་ཞིང་། །ཉོན་མོངས་སྐྱེས་པས་འདི་དག་གི། སེམས་འདི་འབྱུང་སྙམ་བརྩེར་ལྡན་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་དངོས་ལ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་དབང་བྱས་ཤིང་། །སྤྲུལ་ཞིང་ང་རྒྱལ་མེད་པར་ནི། །ཡིད་ནི་རྟག་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ། །རིང་ཞིག་ལོན་ནས་དལ་བའི་མཆོག །ཐོབ་པར་ཡང་དང་ཡང་བསམས་ནས། །སེམས་དེ་ལྟ་བུ་རི་རབ་ལྟར། །རབ་ཏུ་མི་གཡོ་གཟུང་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཚེ་འདིའི་ཕྱོགས་སུ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་ཡེངས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བླ་མ་དང་འགྲོགས་པ་དང་། མཁན་པོས་གདམས་པ་དང་། ངན་སོང་དང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇིགས་པ། རང་གིས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཆོས་ལ་གུས་པས་བརྩོན་པ་རྣམས་ལ་དྲན་ཤེས་བཞིན་བག་ཡོད་དང་དགེ་བ་མང་པོ་ངང་གིས་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བླ་མ་དང་ནི་འགྲོགས་པ་དང་། །མཁན་པོས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང་། །འཇིགས་པས་སྐལ་ལྡན་གུས་བྱེད་ལ། །དྲན་པ་བདེ་བླག་ཉིད་དུ་སྐྱེ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་དགེ་བ་བྱེད་པ་དང་། བླ་མ་བཀུར་ཡང་ཕྱོགས་ཆ་དང་། ཁེ་གྲགས་དང་། གཡོ་སྒྱུ་དང་། ངོ་ལྐོག་དང་། ཉེ་རིང་མ་ཡིན་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟར་བྱ་སྟེ། རང་གི་ཚོགས་རྫོགས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་འདག་པར་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉེས་པ་གསུམ་གྱིས་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་ནི། དེའང་། རང་ལ་འབྱོར་པ་ཡོད་ན་བླ་མ་མཆོད། །ལུས་ངག་ཞབས་ཏོག་བསྙེན་བཀུར་སྲི་ཞུ་དང་། །ཚེ་འདི་བློས་བཏང་སྒྲུབ་པས་མཉེས་པར་བྱ། །རབ་བསྒྲུབ་པ་དང་། འབྲིང་ལུས་

p. 302

ངག་དང་། ཐ་མ་ཟང་ཟིང་གི་ཞབས་ཏོག་གང་རུང་ངེས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །གཞན་གྱི་རྒོལ་བ་ཐབས་ཀྱིས་བཟློག་པ་ནི། བླ་མ་ལ། གཞན་གྱིས་མི་སྙན་བརྗོད་ནའང་དེ་བཟློག་ཅིང་། །ནུས་པ་མེད་ན་སླར་ཡང་ཡོན་ཏན་བསམ། །རྣ་བ་དགབ་ཅིང་སྙིང་རྗེས་ཕན་པ་བསྒྲུབ། །དེ་ལ་མི་བརྟེན་བག་ཕེབས་སྨྲ་བ་མིན། །འགའ་ཞིག་གིས་ངན་དུ་སྒྲོགས་ན་ཐབས་ཀྱིས་བཟློག །ནུས་པ་མེད་ན་བླ་མའི་ཡོན་ཏན་བསམ་ཞིང་རང་གི་རྣ་བ་མཛུབ་མོས་བཀག་ནས། མི་དེ་ལ་བསྟེན་འདྲིས་དང་བག་ཕེབས་པར་མི་བྱ་སྟེ། བདུད་རྩི་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་ལས། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སྨོད་པ་ན། །ཞི་བའམ་མངོན་སྤྱོད་ལས་ཀྱིས་བཟློག །ནུས་པ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན། །རྣ་ཆ་དྲན་པས་དགབ་པར་བྱ། །བསྟེན་པར་མི་བྱ་གཏམ་མི་བྱ། །གལ་ཏེ་དེ་དང་འདྲིས་གྱུར་ན། །ངན་སོང་དག་ཏུ་འཚེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་ནི། ཕན་ཡོན་བཤད་པ། དེས་ནི་ཚེ་རབས་ཀུན་དུ་ཕན་པ་འགྲུབ། །དམ་པ་རྣམས་དང་འཕྲད་ཅིང་ཆོས་རབ་ཐོས། །ས་དང་ལམ་དང་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན། །སྣ་ཚོགས་ཡོན་ཏན་འབྱོར་པས་ཡོངས་གང་ཞིང་། །འགྲོ་ལ་ཞི་བདེའི་དགའ་སྟོན་འགྱེད་པ་ཡིན། །ཇི་སྐད་དུ། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་བས་ནི་རྟག་ཏུ་ཚེ་རབས་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་བདེ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་དང་འཕྲད་པ་ཡིན་ནོ། །ས་དང་ལམ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དམ་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་བཞི་པ་སྤང་བྱའི་གང་ཟག་གྲོགས་དང་བཅས་པ་ལ་དྲུག་ལས། སྡིག་པའི་བཤེས་གཉེན་སྤང་བར་འདོམས་པ་ནི། ད་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་པ་སྡིག་པའི་བཤེས་གཉེན་གྲོགས་དང་བཅས་པ་སྤང་བར་གདམས་པ། དེ་ལྟར་དམ་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་བརྟེན་པས། །སྡིག་པའི་བཤེས་གཉེན་ངན་པའང་ཀུན་དུ་སྤང་། །དེ་ཡང་སྔར་བཤད་ཡོན་ཏན་མི་ལྡན་ཞིང་། །ལོག་པའི་སྐྱོན་མང་སྡོམ་དང་དམ་ཚིག་འཆལ། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཤེས་

p. 303

རབ་ཐོས་པ་ཆུང་། །ལེ་ལོ་སྙོམ་ལས་མི་ཤེས་ང་རྒྱལ་ཆེ། །ཀོ་ལོང་གདུག་རྩུབ་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་རགས། །ཚེ་འདི་དོན་གཉེར་ཕྱི་མ་རྒྱང་རིང་འཕངས། །ཆོས་ལྟར་སྟོན་ཡང་ཆོས་མིན་ཟོག་པོའི་རིགས། །མི་གཙང་ཕུང་པོ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་ནི། །གདུལ་བྱའི་བུང་བ་མང་ཡང་རིང་དུ་སྤང་། །དད་ལྡན་ལོག་ལམ་ངན་འགྲོར་འཁྲིད་པས་ན། །ཐར་ལམ་འདོད་པས་ནམ་ཡང་བསྟེན་མི་བྱ། །ཞེས་གདམས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྡོམ་པ་དང་དམ་ཚིག་ཉམས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་དང་ཐོས་པ་ཆུང་བ། ལེ་ལོ་དང་ང་རྒྱལ་ཆེ་བ། ཀོ་ལོང་དང་དུག་ལྔ་རགས་པ། ཚེ་འདིའི་འཁོར་དང་ཡོ་བྱད་དང་གྲགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ། དབེན་པར་གནས་ཀྱང་འདུ་འཛི་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཆར་འབབ་པ། ཕྱི་མ་རྒྱང་རིང་དུ་འཕངས་པ། རང་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་དང་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ། ངག་ཏུ་ཆོས་ལྟར་མཁས་མཁས་ལྟར་སྟོན་ཡང་། དོན་ལ་རང་གི་སེམས་ལ་མི་ཕན་པས། ཚིག་དང་དོན་དུ་འཛོལ་བས་ཟོག་པོའི་རིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མི་གཙང་བ་ཕྱི་སའི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུའི་ཚོགས་མ་བསགས་པའི་འཁོར་སྦྲང་བུ་ལྟ་བུ་མང་དུ་འདུ་ཡང་། དད་ལྡན་ཐར་པ་འདོད་པ་དག་ངན་འགྲོར་འཁྲིད་པས་ན་རིང་དུ་སྤོངས་ཤིག་ཅེས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་མཛོད་ཀྱི་མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་དགྲས་ནི་སྲོག་ཙམ་ཕྲོགས་ཏེ་ལུས་འདོར་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ངན་འགྲོར་ལྟུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །མི་གཏི་མུག་ཅན་ལོག་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པས་ནི་དགེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་བསྐལ་པ་སྟོང་གི་བར་དུ་དམྱལ་བར་འཁྲིད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་དང་མཚན་མའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲོག་བཅད་པ་པས་ལོག་པར་འཁྲིད་པའི་ཆོས་བསྟན་ན་སྡིག་པ་ཆེའོ་ཞེས་པ་སྨྲའོ་ཞེས་སོ། །སྡིག་ལ་སྦྱོར་བའི་མཛའ་གྲོགས་སྤང་བ་ནི། ཞར་ལ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤང་བར་གདམས་པ། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དེ་ཡང་སྤང་བྱ་སྟེ། །ཇི་ཙམ་འགྲོགས་པ་དེ་ཙམ་སྡིག་པ་འཕེལ། །དགེ་

p. 304

བ་འགྲིབ་ཅིང་ཉོན་མོངས་ཆར་བཞིན་འབབ། །བདེ་འགྲོ་འགོག་ཅིང་ངན་འགྲོའི་འབབ་སྟེགས་ཏེ། །དམ་པ་སྨོད་ཅིང་དཀར་པོའི་ཆོས་ལ་སྡང་། །ངན་པ་བསྟོད་ཅིང་ནག་པོའི་ཆོས་ལ་བརྟེན། །སྐལ་མཉམ་མི་དགེ་སྤྱོད་རྣམས་བསྔགས་པ་སྟེ། །རྟག་ཏུ་ལོག་ལམ་ངན་འགྲོར་འཁྲིད་པས་ན། །བློ་མིག་ལྡན་པས་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱ། །ཇི་ལྟར་བསྟེན་པ་ལྟར་སྡིག་པ་འཕེལ་ཞིང་སྡིག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན། དེ་དག་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད། དགེ་བ་རིང་དུ་སྤོང་བ་དེ་དག་གིས་ངན་འགྲོར་ལྟུང་བས་སྤང་དགོས་ཏེ། དཀོན་བརྩེགས་ལས། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བ་འགྲིབ་ཅིང་མི་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་བསྟེན་པར་མི་བྱ། བསྙེན་པར་མི་བྱ། མཐོང་བར་ཡང་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་གང་དག་བདག་ཕན་བརྩོན་པ་དང་། །བདག་གི་དོན་དུ་གཞན་ཕན་རྣམ་པར་སྤོང་། །གང་གིས་བསྟེན་པ་ཟང་ཟིང་ཀུན་སྡུད་ཀྱིས། །ཆོས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་སྡུད་པར་མི་བྱེད་པ། །དེ་ནི་བཤེས་གཉེན་ངན་དང་གྲོགས་ངན་དུ། །རྒྱལ་བས་གསུངས་ཏེ་ཐག་བསྲིངས་ཡོངས་སུ་སྤང་། །ཞེས་སོ། །བཤེས་དང་གྲོགས་ངན་སྤངས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། དེ་དག་སྤངས་ཤིང་མ་བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན། སྡིག་པའི་བཤེས་གཉེན་གྲོགས་བཅས་སྤངས་པ་ཡིས། །འདི་ཕྱིར་བདེ་ཞིང་ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་འགྲུབ། །རྟག་ཏུ་དགེ་འཕེལ་ཐར་ལམ་ཟབ་མོ་ཟིན། སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ནམ་ཡང་མི་མཐོང་ཞིང་། །བདེ་གཤེགས་སྲས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་མགོན་པོ་རྣམས། བདག་ལ་དགོངས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཐོང་། །བདེ་བར་ཚེ་ཡི་དུས་བྱེད་མཐོ་རིས་འགྲོ། །དེ་སོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཡོན་ཏན་ལྡན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། རབ་འབྱོར། དེ་ལ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །རྟག་ཏུ་དགེ་བ་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཐོང་བ་

p. 305

ཡིན། བདེ་བར་ཚེའི་དུས་བྱེད་པ་ཡིན། བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་ཡིན། རྒྱུན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ། དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་དམ་པ་རྟག་ཏུ་བསྟེན། །དེ་དག་གིས་ནི་དགེ་བའི་ལས་འཕེལ་ཞིང་། །སྡིག་དང་ཉོན་མོངས་འགྲིབ་ལ་ཉེས་པ་འགོག །སྲིད་ལས་མཐར་འབྱིན་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་འགྲུབ། །ཚེ་འདིར་བདེ་ཞིང་ཕྱི་མ་འབྲས་དང་བཅས། །རྟག་ཏུ་དོན་ཡོད་ལྷ་མའི་འདྲེན་པར་འགྱུར། །འདི་ལྟར། འདུལ་བ་ལུང་ལས་ཀྱང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་གྲོགས་དམ་པ་སྟེ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མཐར་ཕྱིན་ཞིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྤེལ་བས། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུར་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་གུས་པ་དང་བཅས། ཞེ་ས་དང་བཅས། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པས་བསྟེན་དགོས་སོ་ཞེས་པ་དང་། ཆོས་དྲན་འགྲོ་བའི་མདོ་ལས། དགེ་བའི་གྲོགས་ལ་བརྟེན་པས་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་རྣམ་པར་དག་ཅིང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གྲོགས་བསྟེན་པར་གདམས་པ་ནི། འདི་ལྟར། དགེ་བའི་བཤེས་དང་དགེ་གྲོགས་བསྟེན་པ་ཡིས། །དགེ་ཚོགས་འཕེལ་ཞིང་འབྲས་བུ་བདེ་བ་འཐོབ། །སྲིད་ན་མི་འཇིགས་ཕན་བདེ་དཔག་མེད་ཅིང་། །འགྲོ་བའི་དོན་གཉིས་འབྱོར་པ་མཐའ་ཡས་འགྲུབ། །འདི་ནི་རྣམ་འདྲེན་རྒྱལ་བའི་སྤྲུལ་པ་སྟེ། །སྙིགས་མའི་དུས་སུ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན། །དེ་ལས་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར། །སྐྱེ་བོ་དམ་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་པར་བྱ། །ཇི་སྐད་དུ། ཏིང་ངེ་འཛིན་མཆོག་དམ་པའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ཡང་ཕྱི་མའི་ཚེ་ཕྱི་མི་དུས་ན་ང་ཉིད་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་སྤྲུལ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་དག་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སྟོན་པ་ཡིན་

p. 306

པས། ནམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ་བསྟེན་ཅིང་། བཀུར་སྟི་དང་རིམ་གྲོ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སོ། །ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་ནི། དེའི་ཡོན་ཏན་ནི། དེ་ཡིས་དག་སྣང་ཕྱོགས་མེད་འཆར་བ་དང་། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འབྱོངས་ཤིང་། །ཉམས་དང་རྟོགས་པ་རང་བཞིན་གོང་དུ་འཕེལ། །གཞན་དོན་དཔག་མེད་ཅི་བསམ་ཆོས་བཞིན་འགྲུབ། ཇི་སྐད་དུ། གཙུག་ན་རིན་ཆེན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ལྷའི་བུ། འདི་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཅིང་བཀུར་སྟི་བྱས་པས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དམ་པ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རེ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གིས་བླ་མའི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །སྤྱི་དོན་ལྔ་པ་སྤང་བླང་ཤེས་ནས་དངོས་གྲུབ་བླང་ཚུལ་ལ། བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ། བསྙེན་པའི་ཚུལ། ལས་ཚོགས། བྱེ་བྲག་གི་རིམ་པ། ཕན་ཡོན་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི། ད་ནི་ཤེས་ནས་དངོས་གྲུབ་བླང་བའི་ཚུལ་བཤད་པ། ཇི་ལྟར་སྒོམ་ཞིང་གསོལ་བ་གདབ་པ་ནི། རྒྱུན་དུ་ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བ་ལ། །ཉིན་མོ་སྤྱི་གཙུག་མཚན་མོ་སྙིང་ནང་དུ། །རྩ་བའི་བླ་མ་གང་མོས་ཡི་དམ་དང་། །མཁའ་འགྲོ་གཉིས་མེད་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པའི་མཐར། །བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོས་བསྐོར། །ཡིད་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་འདོད་དོན་གསོལ་བ་གདབ། དེའང་ཀུན་འདུས་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུད་ལས། གང་གིས་བསྐལ་པ་འབུམ་ཕྲག་ཏུ། །ལྷ་སྐུ་འབུམ་ཕྲག་བསྒོམས་པ་པས། །བླ་མ་ཅུང་ཟད་དྲན་པ་མཆོག །བསོད་ནམས་འདི་ནི་ཕ་མཐའ་ཡས། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་མན་ངག་ཏུ་བསྡེབས་ཏེ་བཤད་པ་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དགོད་པར་བྱ་ན། རྒྱུན་དུ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ན་བླ་མ་ཡི་དམ་

p. 307

མཁའ་འགྲོ་གསུམ་དུ་བསྒྲིལ་ནས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། བླ་མས་བྱིན་གྱིས་རློབ། ཡི་དམ་གྱིས་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སྟེར། མཁའ་འགྲོས་བར་ཆད་སེལ་ཞིང་གཙོ་ཆེར་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པའོ། །དེའང་སྟན་བདེ་བ་ལ་འདུག་སྟེ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྟོང་པའི་ངང་ལས། རང་ཉིད་ཡི་དམ་གང་མོས་སུ་ཝལ་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་སེང་གེ་པདྨ་ཉི་ཟླའི་སྟེང་དུ། རྩ་བའི་བླ་མ་འོད་དང་གཟི་བརྗིད་འབར་བའི་མཐར་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་དང་ཆོས་འབྲེལ་ཡོད་ཚད་ཀྱིས་བསྐོར་བ། མཁའ་འགྲོའི་སྤྲིན་ཕུང་འཐིབས་པར་བསྒོམས་ལ། སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་ན་ཡེ་ཤེས་པ་སྤྱན་དྲང་བ་དང་། མཆོད་ཅིང་བསྟོད་པ་དང་། སྡིག་པ་བཤགས་པ་རྣམས་བྱའོ། །བསྡུ་ན། བླ་མ་སངས་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེ། །ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་བཅས་ལ། །གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་མཆོད་པས་མཆོད། །སྡིག་པ་མ་ལུས་སོ་སོར་བཤགས། །དགེ་བ་ཀུན་ལ་ཡི་རང་ཞིང་། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ། །མྱ་ངན་མི་འདར་གསོལ་བ་འདེབས། །མཆོག་དང་ཐུན་མོང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ། །བགེགས་དང་ལོག་འདྲེན་བར་ཆད་སོལ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པར་ཤོག །ཅེས་པ་ལན་གསུམ་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་བསྙེན་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ནས་སྔགས་བཟླས་པར་འདོད་ན། མཚན་དེ་རྒྱ་སྐད་ཐོག་མར་ༀ་སྦྱིན་ཞིང་། ཐ་མར་ཨཱཿཧཱུྃ་གང་འདོད་ཤམ་བུར་གདགས། དེ་ཡང་ༀ་ཨཱཿཧཱུྃ་གསུམ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྙིང་པོར་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ན། དེའི་སྒྲོམས་སུ་བཅུག་ནས་བཟླ་སྟེ། བླ་མའི་མཚན་རྒྱ་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཤེས་ན་བསྒྱུར། མ་ཤེས་ན་དེ་རང་བཅུག་ནས་གང་འདོད་ཤམ་བུར་གདགས་སོ། །དེའང་ཞི་བ་ལ་ཤཱནྟིངྐུ་རུ་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ། རྒྱས་པ་ལ་པུཥྚིངྐུ་རུ་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ། དབང་ལ་ཝ་ཤངྐུ་རུ་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ། དྲག་པོ་ལ་མཱ་ར་ཡ་ཕཊ། དཔེར་ན། ༀ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སམྦྷཱ་ཝ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཀརྨ་པུཥྚིངྐུ་རུ་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའང་ཕྱི་ལྟར་ཞི་བ། ནང་

p. 308

ལྟར་ཕྱེད་མ། གསང་བ་ལྟར་དྲག་པོ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། སྤྲུལ་སྐུ་ལོངས་སྐུ་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པའོ། །གསུམ་པ་ལས་ཚོགས་ལ། ཞི་བ། རྒྱས་པ། དབང་དགུག །མངོན་སྤྱོད། དམིགས་པ། རྗེས་རྟགས་དང་བདུན་ལས། དང་པོ་ནི། ད་ནི་ལས་ཚོགས་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། དེའང་། ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་ཞི་བར་འདོད་པ་ཡིས། །ཐམས་ཅད་དཀར་པོ་འོད་ཟེར་རབ་འཕྲོས་པས། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཞི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བསམ། །དེའང་ཞི་བའི་དུས་སུ་བླ་མ་རྣམས་དཀར་པོ་ལས་འོད་ཟེར་དཀར་པོ་འཕྲོས་པའི་རྩེ་ཐམས་ཅད་ལས་བླ་མ་ཡི་དམ་གྱིས་ནམ་མཁའ་གང་ཞིང་། སྔགས་ཀྱི་སྒྲ་དི་རི་རི་བསྒྲགས་པས་ཞི་བའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བསམ་མོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱས་པ་ལ། ཚེ་དཔལ་འབྱོར་སོགས་རྒྱས་པའི་ལས་འདོད་པས། །སེར་པོ་འདོད་དགུའི་ཆར་པ་འབེབས་པར་བསམ། །ཐམས་ཅད་སེར་པོར་བསམས་ལ། ནོར་དང་ཚེ་ལ་སོགས་པའི་ཆར་བབ། རང་གི་གནས་ཁང་དང་ལུས་ལ་ཁྱབ་པར་བསམས་ལ་བཟླའོ། །གསུམ་པ་ནི། དབང་དང་དགུག་པ་ལ་སོགས་དབང་རྣམས་ལ། ཐམས་ཅད་དམར་པོ་འོད་ཟེར་ལྕགས་ཀྱུའི་ཚུལ། །དེའང་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། དགུག་པ་དང་། གཞུག་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་གི་ལས་ལ་ཐམས་ཅད་དམར་པོ་ལས་འོད་ཟེར་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུས་གང་འདོད་དེ་དྲངས་ནས་རྐང་པའི་འོག་ཏུ་བསམས་ལ་སྔགས་བཟླའོ། །བཞི་པ་ནི། དྲག་པོ་ལ། བགེགས་དང་གདོན་སོགས་ཚར་བཅད་མངོན་སྤྱོད་ལ། །ཐམས་ཅད་མཐིང་ནག་འོད་ཟེར་མཚོན་ཆ་འཕྲོ། །མེ་དཔུང་རྩིབས་སྟོང་འཁོར་ལོས་འཇོམས་པར་བསམ། །གདོན་བགེགས་ལ་སོགས་པའི་བར་ཆད་བྱུང་བ་ན། ཐམས་ཅད་མཐིང་ནག་ལས་འོད་ཟེར་མཚོན་ཆའི་ཚོགས་འཕྲོས་གདོན་བགེགས་རྡུལ་དུ་བྱས། གནས་དང་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་མེའི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་ལྡན་བསྣོལ་མར་འཁོར་བའི་བར་དུ་གནོད་བྱེད་བཀུག་ནས་དུམ་བུ་ཕྱེ་མར་བསམ་མོ། །ལྔ་པ་ནི། ཁྱད་པར་དུ། སྔགས་བཟླས་སྟོང་གསུམ་གཡོ་འགུལ་ལྡེག་ཅིང་

p. 309

འཕར། །ལས་རྣམས་གྲུབ་ཅིང་ལྷག་པའི་བསྐྱེད་རིམ་བསྒོམ། །སྔགས་ཀྱི་རང་སྒྲས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཁྱོམ་ཁྱོམ་མེར་མེར་འུར་འུར་ཡོད་པར་བསྒོམས་ལ། ལས་བཞི་སོ་སོའི་ལྷག་པའི་བསྐྱེད་རིམ་བཞིན་བྱའོ། །དྲུག་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི། རྗེས་རྣམས་རིམ་བསྡུ་མི་དམིགས་སྟོང་པའི་དང་། །དར་ཅིག་གློད་ལ་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་བསྔོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ལྷའི་རྣམ་པ་ལ་བསྡུ། དེ་རང་ལ་བསྡུ། རང་སྤྱི་བོའི་བླ་མ་ལ་བསྡུ། དེའང་མི་དམིགས་པའི་ངང་ལ་བཞག་པ་ནི་རྫོགས་རིམ་ཙམ་དང་། རྗེས་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །མཚན་མོ་ནི་སྙིང་གི་ནང་དུ་བསྒོམས་ནས་ཉལ་བས་འཁྲུལ་པའི་རྨི་ལམ་འོད་གསལ་དུ་འཆར་བའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །བདུན་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས། སོ་སོའི་ལས་དང་རྗེས་མཐུན་རྟགས་རྣམས་འབྱུང་། །འདི་ནི་ཟབ་ལམ་བདེ་ཆེན་རྒྱ་མཚོ་ཡིན། །དེའང་ནད་གདོན་ཞི་བའི་རྟགས་སུ་རྨི་ལམ་དུ་ཁྲུས་བྱེད་པ་དང་། རྣག་ཁྲག་འཛག་པ་དང་། གོས་དཀར་གྱོན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཚེ་རྒྱས་པའི་རྟགས་སུ། འབྲུའི་ཕུང་པོ་དང་། ལོ་ལེགས་པ་དང་། ཉི་ཟླ་ཤར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ་བའི་རྟགས་སུ། རིན་པོ་ཆེའི་ཆར་འབབ་པ་དང་། བཙས་མ་བརྔ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དབང་དུ་འདུས་པའི་རྟགས་སུ། མི་མང་པོས་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གདོན་ཞི་བའི་བརྟགས་སུ། མེ་ཆེན་པོ་འབར་བ་དང་། སེམས་ཅན་བསད་ཅིང་བཙོས་པ་དང་། འཁྲུག་པ་ལས་རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་སུ་ནི་གང་འདོད་པ་དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་ངེས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་བྱེ་བྲག་གི་རིམ་པ་ལའང་དྲུག་ལས། ཞིང་སྤྲུལ་པ་ནི། ད་ནི་བྱེ་བྲག་གི་རིམ་པ་བཤད་པ་ལས། ཁྱད་པར་ནད་གདོན་བར་ཆད་འཆི་བླུའི་ཚེ། །མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་པད་སྡོང་སེང་གེའི་ཁྲི། །མི་འཇིགས་ཡངས་པ་ཅན་སྟེང་བླ་མ་དང་། །སངས་རྒྱས་དབྱེར་མེད་འཛུམ་མདངས་ལྡན་པ་ལ། །བརྒྱུད་པའི་

p. 310

བླ་མ་བྱང་སེམས་མཁའ་འགྲོས་བསྐོར། །འོག་ཏུ་རིགས་དྲུག་ལན་ཆགས་སྙིང་རྗེའི་མགྲོན། །དུས་གསུམ་ཕ་མ་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་བསམ། །དེའང་འཆི་ལྟས་སམ། གདོན་ནམ་ནད་ཚབས་པོ་ཆེའི་ཚེ་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་བླ་མ་དང་སངས་རྒྱས་དབྱེར་མེད་ལ་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་གྱིས་བསྐོར་བའི་མདུན་ངོས་ཀྱི་འོག་ཏུ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ཕ་མ་དང་། གནོད་པའི་གདོན་བགེགས་དང་བཅས་པ་བསམས་ལ། ཡེ་ཤེས་པ་སྤྱན་དྲངས། མཆོད་པ་དང་། བསྟོད་པ་མདོར་བསྡུས་བྱས་ལ། རྫས་ཀྱི་སྤེལ་སྦྱང་ནི། དེ་ནས། རང་སེམས་སྤྱི་གཙུག་ཧཱུྃ་འཐོན་དཔའ་བོའི་སྐུ། །ཆུ་གྲི་ཐོད་པ་ཐོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིས། །ལུས་ཀྱི་ཐོད་པ་སྨིན་མཚམས་མཛོད་སྤུར་བཅད། །ཐོད་པའི་སྒྱེད་པུ་གསུམ་སྟེང་བཞག་པའི་ནང་། །ལུས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་རུས་པས་ཁེངས་པ་ལ། །བདུད་རྩིའི་ཆར་བབ་འོག་ནས་མེ་འབར་བས། །ཐོད་པ་སྟོང་གསུམ་དང་མཉམ་བདུད་རྩིའི་ཁེངས། །དེའང་རང་གི་སེམས་ཧཱུྃ་དཀར་པོ་སྤྱི་གཙུག་ནས་འཐོན་པས་དཔའ་བོ་དཀར་པོ་གཡས་རལ་གྲི་དང་གཡོན་ཐོད་པ་ཐོགས་པར་གྱུར་པའི་རལ་གྲིས་རང་གི་ལུས་དེའི་སྨིན་མཚམས་ནས་བྲེགས། ཐོད་པའི་སྒྱེད་པུ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་བཞག །ལུས་དེའི་ཤ་ཁྲག་གིས་ཐོད་པ་ཁེངས་པའི་འོག་ནས་ཡཾ་ལས་རླུང་གཡོས། རཾ་ལས་མེ་འབར་བས་ཐོད་པ་ཁོལ་བར། སྟེང་ནས་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་བབ་པས་སྟོང་གསུམ་དང་མཉམ་པར་བསམ་མོ། །མགྲོན་འགྱེད་པ་ནི། དེ་ནས། རང་སེམས་དཔའ་བོ་གྲངས་མེད་སྤྲུལ་པ་ཡིས། །ཐོད་པས་ཐམས་ཅད་དུས་མཉམ་བདུད་རྩིའི་བཀྱེ། །ཞི་བའི་མགྲོན་མཉེས་ཚོགས་རྫོགས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ། །སྲིད་པའི་མགྲོན་མཉེས་ཐོག་མེད་ལན་ཆགས་འཁོར། ཁྱད་པར་གང་གནོད་གདོན་མཉེས་བར་ཆད་ཞི། །ཐམས་ཅད་མཉེས་པའི་འོད་ཟེར་བདག་ལ་ཕོག །ནད་ཞི་གདོན་ཞི་བར་ཆད་རང་སར་ཞི། །འཆི་བ་སླུས་ཤིང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བསམ། །དེའང་རང་ཉིད་མགྲོན་གྱི་གྲངས་དང་མཉམ་

p. 311

པའི་ལག་བདེ་བར་སྤྲུལ་ནས་མགྲོན་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་མཆོད་པས་དགྱེས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མཉེས་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ། རིགས་དྲུག་མཉེས་ལན་ཆགས་འཁོར། གདོན་མཉེས་བར་ཆད་ཞི། ཐམས་ཅད་དགྱེས་པའི་འོད་ཟེར་བདག་ལ་ཕོག་པས་ནད་གདོན་བར་ཆད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བསམ་མོ། །བསྔོ་བ་བྱ་བ་ནི། དེ་ཡི། རྗེས་ལ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་སེམས་ཀྱི་ངང་། །སེམས་ཉིད་མི་དམིགས་ཆོས་དབྱིངས་མཉམ་པར་གཞག །སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དག་ལས་བསྔོ་བ་བྱ། །དེའང་དེ་ལྟར་མགྲོན་དང་སྦྱིན་རྒྱུ་དང་སྦྱིན་པ་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཡིན་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངང་ལས་གཞན་མེད་པར་ཤེས་ནས་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངང་ལས་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་ཀུ་ས་ལི་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་གི་ཚོགས་འཁོར་བཟང་པོ། འདིས་ནི་མི་མཐུན་རྐྱེན་རྣམས་ཞི་བ་དང་། །ཚོགས་ཆེན་གཉིས་རྫོགས་སྒྲིབ་གཉིས་བྲལ་བ་སྟེ། །བྱིན་རླབས་ཚད་མེད་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ། །བདག་འཛིན་མེད་ཅིང་ངེས་འབྱུང་བློ་སྣ་ཐུང་། །བསམ་པ་འགྲུབ་ཅིང་སྣང་སྲིད་བླ་མར་འཆར། །གནད་གཅོད་མེད་ཅིང་འཆི་ཀའི་འོད་གསལ་འགྲུབ། །བར་དོར་གྲོལ་ཞིང་དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །དེ་ཕྱིར་བླ་མ་སྒྲུབ་ལ་ནན་ཏན་བྱ། །ཞེས་གདམས་ཏེ། ཕན་ཡོན་གཞན་ཡང་། ཉམས་ཆག་ཐམས་ཅད་སྐོང་བ་དང་། ལྷ་མཆོད་པའི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། བདག་འཛིན་བློས་བཏང་བས་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་འཁྲུལ་པ་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འགོད་པ། གང་གིས་བསྐྱེད་རིམ་བསྐལ་པར་བསྒོམས་པས་ཀྱང་། །བླ་མ་སྐད་ཅིག་དྲན་པ་མཆོག་ཏུ་གསུངས། །འཁོར་ལོ་ཆུབ་པ་རོལ་པའི་རྒྱུད་ལས། གང་གིས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་རུ། །ལྷ་ཡི་སྐུ་ནི་བསྒོམས་བྱས་པས། །མགོན་པོ་ཀུན་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེ། །

p. 312

བླ་མ་དྲན་པ་མཆོག་ཏུ་བཤད། །ཅེས་སོ། །ལྔ་པ་ཕན་ཡོན་ལ་གཉིས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པས་བསྟེན་པར་འདོམས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་བསྟེན་པར་གདམས་པ། དཔལ་ལྡན་འབྱོར་པ་དམ་པའི་གཞིར་གྱུར་པ། །ཡོན་ཏན་ཡོངས་གང་ཕན་བདེའི་སྤྲིན་ཚོགས་ཅན། །ས་གསུམ་བདུད་རྩི་དམ་པའི་ཆར་འདོད་པས། །ཐུགས་རྗེའི་དད་ཅན་རྣམས་ལ་བརྟེན་པར་བྱ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དཔལ་དམ་པ་སྟེ། འཆི་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱོར་པས་འགྲོ་བ་སྐྱོབ་ཅིང་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་མངའ་བ། ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་སྤྲིན་མང་པོ་ལས་ཁམས་གསུམ་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཆར་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་དུ་བསྐོར་བ་དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དེས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་། སྡུད་པར། བླ་མ་མཁས་པ་དག་ལ་རྟག་ཏུ་བརྟེན་པར་བྱ། །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །འཁོར་ལོ་གསུམ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ནས་ཞག་བདུན་ཕྲག་བདུན་དུ་ཆོས་མ་གསུངས་སོ། །བདུན་ཕྲག་དང་པོ་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་མ་བཤིག །གཉིས་པ་ལ་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ལ་གཟིགས། གསུམ་པ་ལ་འཛམ་གླིང་ཉེ་བར་བཅགས། བཞི་པ་ལ་སྟོང་གསུམ་རིང་དུ་བཅགས། ལྔ་པ་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་བཏང་བཟུང་གི་གནས་སུ་གཤེགས། དྲུག་པ་ལ་ཤིང་སྒྲོལ་རྒྱུའི་ཚལ་དུ་བཞུགས་ཏེ། ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཤིག་བདག་གིས་རྙེད། །སུ་ལ་བསྟན་ཡང་གོ་བར་མི་འདུག་པས། །མི་སྨྲ་གཅིག་པུར་ནགས་ཀྱི་ནང་དུ་གནས། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་བཞུགས་པ་ལ། ཚོང་པ་ག་གོན་དང་བཟང་པོས་སྦྲང་རྩི་ཕུལ་བས་གསོལ་བའི་སྣོད་མ་རྙེད་ནས། རྒྱལ་པོ་བཞིས་རྡོའི་ལྷུང་བཟེད་བཞི་དུས་

p. 313

གཅིག་ལ་ཕུལ་བ་གཅིག་ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་གསོལ་ནས་ཤིས་པ་བརྗོད་པ་ཙམ་གསུངས། བདུན་པ་ལ་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པས། དེ་ནས་ཝཱ་རཱ་ཎ་སིར་བྱོན་ནས་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་ལྷ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཅས་པ་ལ་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། དེ་ནས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་ལྷགས་པའི་སེམས་དཔའ་དང་། འཁོར་རྣམ་པ་བཞི་དང་། ལྷ་དང་ཀླུ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། དེ་ནས་ལྷའི་གནས་དང་། ཀླུའི་གནས་དང་། གྲོང་ཁྱེར་ཀུ་མུ་ད་གསལ་བྱིན་ལ་སོགས་པར་ངེས་པ་དོན་གྱི་འཁོར་ལོ་འཁོར་ངེས་མེད་སྣ་ཚོགས་ལ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་། དབང་པོ་ཆུང་ངུ་། འབྲིང་། ཆེན་པོའམ། དང་པོ་འཇུག་པའི་གཞི། བར་དུ་ཞུགས་པའི་ལམ། ཐ་མར་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས། སྡེ་སྣོད་གསུམ་བརྗོད་བྱེད་དང་། བསླབ་པ་གསུམ་བརྗོད་བྱའི་ཚུལ་དུ་རིམ་པས་གསུངས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་འཁོར་ལོ་གསུམ་པོ་དུས་གཅིག་ལ་བསྐོར་ཏེ། གང་ཟག་སོ་སོའི་སྣང་བ་ལ་དེ་ལྟར་བྱུང་ངོ་ཟེར་བའང་ཡོད་མོད་ཀྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ནས་ལོ་སོ་སོར་བཤད་པས་མི་འགྲིག་པར་སྣང་ངོ་། །དེའང་བྱེ་བྲག་བཤད་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས་ལོ་བརྒྱད་ཅུར་འདོད་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་བརྒྱད་ཅུ་དང་ཟླ་བ་གསུམ་དུ་འདོད་དེ། མཆོད་རྟེན་བརྒྱད་པ་ལས། ཙུནྡས་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་ཟླ་གསུམ་ན། །མྱ་ངན་འདས་མཛད་མཆོད་རྟེན་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་འདོད་དོ། །སློབ་དཔོན་ཁ་གཅིག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱང་ཟེར་ལ། ངེས་པར་ཟླ་བ་གསུམ་དང་བརྒྱད་ཅུར་མདོ་དུ་མ་ལས་གསུངས་སོ། །དེའང་བརྒྱད་ཅུ་ནི་བཤད་མཛོད་ལས། ཆོས་འཁོར་གནས་དང་ཡངས་པ་ཅན། །ས་དཀར་ཅན་དང་ལྷ་ཡི་གནས། །བྱིས་པ་གསོད་དང་ཀཽ་ཤམྦྷི། །འབྲོག་གནས་མཆོད་རྟེན་རི་དང་ནི། །འོད་མའི་ཚལ་དང་དགྲར་བཅས་དང་། །སེར་སྐྱ་ཡི་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ཏེ། །འདི་རྣམས་སུ་ནི་ཐུབ་པ་ཡི། །

p. 314

སྐྱེས་མཆོག་ལོ་རེ་ལོ་རེ་བཞུགས། །འབར་བའི་ཕུག་གི་གནས་སུ་གཉིས། །སྨན་གྱི་ནགས་སུ་ལོ་གསུམ་དང་། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་དུ་ལྔ། །དཀའ་བ་སྤྱད་པ་ལོ་དྲུག་དང་། །ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་མཉན་ཡོད་དུ། །ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་ཁབ་གནས་ཏེ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་བ་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །ཐུབ་མཆོག་དམ་པ་མྱ་ངན་འདས། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་བཞུགས་པ་ཡི། བསོད་ནམས་གནས་ནི་དེ་དག་ལ། །རྟག་ཏུ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད། །གུས་པས་བཏུད་དེ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །སྔོན་བྱུང་གི་ཚུལ་བཞིན་བསྟན་པར་གདམས་པ་ནི། འདི་ལྟར། ཐོག་མེད་དུས་ནས་ཉེ་བར་གོམས་པ་ཡི། །ཡིད་མཁའི་ཉོན་མོངས་གདུང་བ་ཞི་བྱའི་ཕྱིར། །ནོར་བཟང་རྟག་ཏུ་ངུ་བཞིན་ཆོས་འཚོལ་བས། །སྐྱོ་ངལ་སྤངས་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན། །དེའང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་དེ་དག་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་བས་ལྷག་པའི་བླ་མ་བསྟེན་དགོས་ཏེ་ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་ཐོབ་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཡང་། གྲོང་ཁྱེར་སྐྱིད་པའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཚོང་དཔོན་ནོར་རབ་ཏུ་བརྟན་པའི་བུ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀུན་དུ་སོང་སྟེ་རྟག་ཏུ་ཆོས་འཚོལ་བས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པས་ལུང་སྟོན་ཅིང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་བླ་མ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞི། དེ་དག་གིས་གདམས་པས་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་བླ་མ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞི་སྟེ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བསྟེན་པའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ངུས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཚོལ་བའི་ཚེ་ལུས་བཙོངས་ཏེ། ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་མོ་ལྔ་བརྒྱ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཤིང་རྟར་ཞུགས་ཏེ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་གྲོང་ཁྱེར་སྤོས་ལྡན་དུ་སོང་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཕགས་ལ་མཆོད་ནས་བསྙེན་བཀུར་བ་བཞིན་བྱའོ། །སྤྱི་དོན་དྲུག་པ་ནི། ད་ནི་དགེ་བ་སེམས་ཅན་ལ་བསྔོ་བ། དེ་ལྟར་དོན་སྤྱོད་དབང་པོའི་རྒྱུད་སྟོང་ལྡན། །སྐལ་བཟང་རྣ་བའི་བདུད་རྩིར་ལྷུང་བ་ལས། །ཉེས་གྱུར་ལོག་པའི་ལམ་ལ་

p. 315

བརྟེན་པ་ཡིས། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟན་པའི་རབས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྲེང་བ་བཀོད་ལེགས་པ་ནི། དོན་སྤྱོད་པ་སྟེ། པདྨ་སྤུངས་པར། སྦྱིན་པའི་གཡབ་མོས་ལེགས་བོས་ཏེ། །སྙན་པར་སྨྲ་བའི་ཚིག་གིས་བསུ། །དོན་མཐུན་པ་ཡིས་བག་ཕབ་སྟེ། །དོན་སྤྱོད་གྲོས་ཆེན་གདབ་པར་བྱ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་ལྷའི་དབང་པོའི་རྒྱུད་སྟོང་སྦྲེངས་པའི་དབྱངས་ལས་ཆེས་ལྷག་པ་གང་གིས་བསྙད་པ་སྐྱེ་དགུ་སྐལ་བ་རབ་ཏུ་བཟང་པོའི་རྣ་བར་ལྷུང་བའི་བསོད་ནམས་དམ་པས་འགྲོ་བ་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་ཉེས་པའི་བཤེས་གཉེན་ངན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བར་དུབ་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལྷ་དང་མིའི་བླ་མ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཡིད་བཞིན་གྱི་སྤྲིན་དུ་ངལ་སོས་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པའོ། །ཡང་དག་མ་ཡིན་བཤེས་གཉེན་དེ་བསྟེན་པས། །ཡུན་རིང་སྲིད་པར་ཉེས་པའི་ཚོགས་མང་པོས། །རང་གི་སེམས་འདི་དུབ་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས། །བདེ་ཆེན་རྒྱལ་བའི་ས་ལ་བརྟེན་པར་ཤོག །སེམས་དམན་ཐེག་པ་ཆུང་ལ་ཞུགས་གྱུར་ཏེ། རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཞི་བདེའི་ལམ་ཞུགས་པ། །དེ་དག་རྒྱལ་སྲས་དམ་པའི་རྗེས་ཞུགས་ཏེ། །ཐེག་ཆེན་ལམ་ཞུགས་སྐྱེ་དགུའི་བླ་མར་ཤོག །གང་རྣམས་ཟླ་བ་ཉ་འདྲའི་སྐུ་མངའ་བ། །ལྷར་བཅས་རྒྱུ་སྐར་ཕྲེང་བའི་དབུས་ན་མཛེས། །ཕན་བདེའི་འོད་དཀར་ཉོན་མོངས་གདུང་སེལ་བ། །གང་དེའི་དཔལ་ལ་འགྲོ་ཀུན་རེག་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་བའོ།། །།

སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པ།

p. 316

༈ དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྟེན་པའི་དགོས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་མཐའ་དག་གི་ཐོག་མའམ་གཞི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ། དྲུག་པ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ལེའུ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་འཇུག་ཚུལ་བསྟན་པ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དངོས་དང་། སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བའོ། །སྤྱི་དོན་དང་པོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་ཚུལ་ནི། ད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་

p. 317

ལམ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་སྟོན་པ་ལས། རེ་ཞིག་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ལ་སློབ་དགོས་པས་ན། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལེགས་བསྟེན་ནས། །ཐར་པའི་ལམ་ལ་རིམ་གྱིས་བསླབ་པར་བྱ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཐོད་རྒལ་དུ་འཇུག་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་འོག་མ་མ་སྐྱེས་པར་གོང་མ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དང་། རིམ་པས་མ་འཛེགས་པར་གོང་དུ་ཕྱིན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་སྐས་ཀྱི་རིམ་པ་བཞིན། །ང་ཡི་བསྟན་པ་ཟབ་མོ་ཡང་། །རིམ་གྱིས་བསླབ་ཅིང་ནན་ཏན་བྱ། །ཐོད་རྒལ་མ་ཡིན་མཐར་ཆགས་སོ། །ཇི་ལྟར་བུས་པ་ཆུང་དུ་དག །རིམ་གྱིས་ལུས་ཤེད་རྫོགས་པ་ལྟར། །ཆོས་འདི་ཡང་ནི་དེ་དང་འདྲ། །དང་པོ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ནས། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར་དུའོ། །ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དངོས་ལ་གསུམ་སྟེ། རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོ། འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ། སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་ཕན་ཡོན་ནོ། དང་པོ་རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོ་ལ་བཞི་ལས། གང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་གང་ཟག་ནི། དེ་ལ་དང་པོ་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་བསྟན་པ། ལམ་རྣམས་ཀུན་གྱི་གཞི་རྟེན་སྐྱབས་སུ་འགྲོ། །སྐྱེས་བུ་ཆུང་རྣམས་ངན་འགྲོས་འཇིགས་པ་སྟེ། །འབྲིང་གཉིས་སྲིད་པས་འཇིགས་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆ་དང་བཅས་མཐོང་ནས། །གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་ཞི་བདེས་འཇིགས། །རྒྱལ་སྲས་ཐེག་པ་ཆེ་རྣམས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། །སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བྱེད་གསུམ་དང་བསམ་པ་གསུམ། ཕལ་པ་མཆོག་དང་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྐྱབས་སུ་མ་སོང་བ་ལ་སྡོམ་པ་མི་སྐྱེ་ལ། སྡོམ་པས་མ་བསྡམས་པ་ལ་ནི་ལམ་མེད་པས་དེ་ཕྱིར་ལམ་གྱི་གཞི་རྟེན་ཡིན་པར། སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་པ་ལས། སྡོམ་པ་ཀུན་ལ་ཡོད་མོད་ཀྱི། །སྐྱབས་སུ་མ་སོང་བ་ལ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལའང་། གང་ཟག་གི་རིགས་གསུམ་སྟེ།

p. 318

ཆུང་ངུ་འཁོར་བའི་བདེ་འབྲས་འདོད་ནས། ངན་སོང་ལ་འཇིགས་ཏེ་རང་རང་གི་ལྷའམ་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བོ་གྲུབ་མཐའ་ལ་མ་ཞུགས་པའམ། ཞུགས་ནའང་ཕྱི་རོལ་པར་གྱུར་པའམ། ནང་པའི་ཁོངས་སུ་ཆུད་པས་དཀོན་མཆོག་ལ་དད་ཀྱང་། ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་སྟེ། མདོ་རྒྱལ་མཚན་དམ་པ་ལས། འཇིགས་པས་སྐྲག་པའི་མི་རྣམས་ནི། །ཕལ་ཆེར་རི་དང་ནགས་ཚལ་དང་། །ཀུན་དགའ་ར་བ་མཆོད་རྟེན་དང་། །ལྗོན་ཤིང་དག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ། །སྐྱབས་དེ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཞིང་། །སྐྱབས་དེ་མཆོག་གྱུར་མ་ཡིན་ཏེ། །སྐྱབས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་རབ་མི་ཐར། །ཞེས་ལྷ་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་འདོད་པ་བསྟན་ཞིང་། འདུལ་བ་ལུང་ལས། ཀུན་དགའ་བོས་བྲམ་ཟེའི་བུ་མོ་ལ་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཚུལ་བཤད་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ནི་མ་ལགས་ཏེ། སྲིད་པའི་བདེ་བ་གཉེར་བ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་མ་རབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ཐར་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་སྒྲོགས་ཤིག་ཅེས་པས། དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཡང་བསམ་པ་མ་དག་པས་ཆུང་ངུར་བཤད་དོ། །འབྲིང་ནི་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བས་སྐྲག་ནས་ཞི་བ་རང་དོན་དུ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་སྟེ། སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས། གང་ཞིག་གང་ཚེ་སངས་རྒྱས་དང་། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་སྐྱབས་སོང་སྟེ། །འཕགས་པ་ཡི་ནི་བདེན་པ་བཞི། །སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་དང་། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་འདས་པ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་དེར་འགྲོ་བ་ཡི། །འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་དག །ཤེས་རབ་མིག་གིས་ལྟ་བྱེད་ན། །སྐྱབས་དེ་དག་ནི་གཙོ་ཡིན་ཞིང་། །སྐྱབས་དེ་དག་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །སྐྱབས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་རབ་ཏུ་ཐར། །ཞེས་སོ། །ཆེན་

p. 319

པོ་ནི་གཞན་དོན་དུ་ཞི་བདེས་འཇིགས་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། ཐར་པ་ཆེན་པོ་ལས། གང་རྣམས་སྲིད་པའི་ཆུ་བོར་ལྷུང་བ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཞི་བའི་འཇིགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་མཆོག་རབ་ཅེས་བྱའོ། །དེད་དཔོན་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་གསུམ་དུ་ངེས་པ་ཡང་བློ་རིགས་གསུམ་དུ་ངེས་པས་བཞག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མ་ལས། ཆུང་དང་འབྲིང་དང་མཆོག་གྱུར་པས། །སྐྱེས་བུ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་དག་མཚན་ཉིད་རབ་གསལ་བར། །སོ་སོའི་དབྱེ་བ་བྲི་བར་བྱ། །གང་ཞིག་ཐབས་ནི་གང་དག་གིས། །འཁོར་བའི་བདེ་བ་ཙམ་དག་ལ། །རང་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བྱེད་པ། །སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་ཐ་མར་ཤེས། །སྲིད་པའི་བདེ་ལ་རྒྱབ་ཕྱོགས་ཤིང་། །སྡིག་པའི་ལས་ལས་ལྡོག་བདག་ཉིད། །གང་ཞིག་རང་ཞི་ཙམ་དོན་གཉེར། །སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་འབྲིང་ཞེས་བྱ། །རང་རྒྱུད་རྟོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །གང་ཞིག་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །ཡང་དག་ཟད་པར་ཀུན་ནས་འདོད། །སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཆུང་ངུ་དག་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་གཙང་སྦྲ་དང་། མི་འཚེ་བ་དང་། ཆོས་སྤྱད་པས་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་ཡོད་ལ། ནང་པའི་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་དགེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་མཐོ་རིས་སུ་བགྲོད་པའང་ཡོད་དེ། གཉིས་ཀ་གང་ལྟར་ཡང་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་བཅུ་དང་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ལ་བརྟེན་དགོས་ཏེ། དེ་མེད་ན་མཐོ་རིས་སུ་མི་བགྲོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་འདི་ནི་གྲངས་ཅན་པ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ལ་ཡོད་ཀྱི། ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲིང་ནི། ཉན་རང་དང་། ཆེན་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་དུས་ནི། དེ་ལྟར་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ན། བསམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཕལ་པ་དང་མཆོག་དང་བླ་ན་མེད་

p. 320

པར་བསྟན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། དུས་ཀྱང་བསམ་པའི་རྗེས་འགྲོ་ཆུང་ངུ་རྣམས། །ཕྱི་མའི་བདེ་འབྲས་བར་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། །འབྲིང་གཉིས་གནས་སྐབས་ཇི་སྲིད་འཚེ་བ་དང་། །མཐར་ཐུག་ཉན་རང་འབྲས་ཐོབ་བར་དུ་འགྲོ། མཆོག་རྣམས་བྱང་ཆུབ་བར་དུ་རྟག་འགྲོ་ཞིང་། །ཡེ་ཤེས་གཞལ་མེད་བསམ་ཡས་བར་དུ་འོ། །དེའང་ཕལ་པ་དག་རང་རང་གི་ལྷ་ལ་འདོད་དོན་གྲུབ་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་མཐོ་རིས་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུའོ། །ཆོས་འདི་པར་ཕྱོགས་པའི་ཆུང་ངུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འབྲིང་གཉིས་གནས་སྐབས་མ་ཤིའི་བར་དང་། མཐར་ཐུག་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུའོ། །ཆེན་པོ་ནི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་རམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུའོ། །གང་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་ལ་གཉིས་ལས། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱབས་གནས་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་རྟེན་ནམ་ཡུལ་ནི། ཡུལ་རྣམས་གཉིས་ཏེ་ཐུན་མོང་རྒྱུ་དང་ནི། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་གནས་གཉིས། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་དམ་འཆའ་དེ་ཡང་ནི། །དུས་གཞན་འགྲུབ་འདོད་རྒྱུ་ཡི་ཐེག་པ་དང་། །ད་ལྟ་ཉིད་གྲུབ་རང་སེམས་འབྲས་བུའི་ཚུལ། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་དག་གི་དབྱེ་བས་བཞག །མཚན་ཉིད་ཐེག་ལས་དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི། །མིང་ཙམ་མཐུན་པས་ཕྱོགས་གཅིག་ངེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །དེའང་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ལ། ཆེན་པོའི་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཆུང་ངུའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཆོས་འདི་པར་ཞུགས་པ་དང་། འབྲིང་གཉིས་ཀྱིས་རྟེན་དུ་ཁས་བླངས་པ་དེ་འདི་ཡང་གནས་སྐབས་སུ་སྐྱབས་གནས་དམ་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྟེང་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་གཟུང་། ཆུང་འབྲིང་གིས་མ་བཟུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོ་ནི་

p. 321

འབྲས་བུ་ལ་རེག་པའི་སྐྱེལ་མར་འགྲོ་ལ། འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ་ནི་འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་རང་རྒྱུད་ལ་དངོས་སུ་གྲུབ་པར་འདོད་དེ། གཉིས་ཀའི་གྲོགས་སུ་ཁས་ལེན་གྱི། ཆོ་ག་དང་སྙིང་རྗེ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དེ་དངོས་འདོད་པས་ཁས་ལེན་དེ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ལས་རིག་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེའང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པས་ནི་དུས་གཞན་གྲངས་མེད་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་མཐར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། ཆོས་སྐུ་མཐར་ཐུག་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ནི་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ་ཡིན་ལ། དེ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ལམ་གྱི་སྐྱེལ་མར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལའང་གནས་སྐབས་སུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཀ་རྟེན་དུ་འདོད་ལ། མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་ལས། གཟུགས་སྐུ་དང་། ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་བཞི་དང་། ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་པ་གཉིས་དང་། དགེ་འདུན་ཆུང་ངུའི་སྐྱེས་བུ་ཟུང་བཞི། ཐེག་ཆེན་གྱི་ས་བཅུ་ལ་བཞུགས་པའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྐྱབས་གནས་མ་ཡིན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མཐར་མ་ཐུག་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་ཡང་ད་དུང་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་གཟུགས་སྐུ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ལས་གཞན་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྟོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་འབད་པས་བསྒྲུབས་ཤིང་བོགས་དབྱུང་དུ་ཡོད་ལ་མི་རྟགས་པའི་ཕྱིར་སླུ་བ་དང་། ལུང་གི་ཆོས་རྣམས་བདེན་པ་མཐོང་དུས་སྤང་དགོས་པ་དང་། དགེ་འདུན་དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་ས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་གྱིས་འཇིགས་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་བརྟེན་པས་ན་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་ལས། སྤང་ཕྱིར་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཕྱིར། །མེད་ཕྱིར་འཇིགས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་རྣམས་གཉིས་དང་འཕགས་པའི་ཚོགས། །གཏན་གྱི་སྐྱབས་

p. 322

གནས་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གང་སྐྱབས་ཡིན་ན། ཆོས་སྐུ་མཐར་ཐུག་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྐྱབས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ཡིན། །ཐུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་ཕྱིར། །ཚོགས་ཀྱང་དེ་ཡི་མཐར་ཐུག་ཡིན། །ཞེས་དང་། དྲིན་ལན་བསབ་པའི་མདོ་ལས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགའ་བོས་གསོལ་པ། སངས་རྒྱས་གང་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཡི། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། ཆོས་གང་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཡི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། དགེ་འདུན་གང་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། དོན་དམ་པའི་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཡི། ཀུན་རྫོབ་པའི་དགེ་འདུན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །མདོར་ན་བྱང་ཆུབ་གསུམ་རང་གི་རྒྱུད་ཐོབ་པར་འདོད་ནས་དེའི་དོན་དུ་ཁས་ལེན་ཞིང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་རྒྱུའི་བསྒྲུབ་བྱ་མཐར་ཐུག་ཏུ་འདུག་པས་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ་ཟེར་ལ། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྒྱུད་ལ་བྱོན་ཟིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ལམ་སྟོན་པས་སྟོན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། དེས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འཇིགས་པ་མེད་པའི་སར་བགྲོད་པའི་ལམ་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་བའི་གྲོགས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པས་ན། རང་རྒྱུད་ལ་དཀོན་མཆོག་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའི་བྱ་བ་བྱེད་པས་རྒྱུའི་སྐྱབས་གནས་སུ་བཞག་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་དགེ་འདུན་དང་འགྲོགས་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་ན་འཇིགས་པ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བླ་མ་ཁ་ཅིག་ནི་ཐེག་ཆེན་པས་སྨན་པའི་འཇིགས་པ་དང་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བའི་འཇིགས་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རང་གིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་གནས་སུ་གཞག་གོ །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་མ་འོངས་པ་ན་རང་རྒྱུད་ལ་རྟོགས་པ་རང་བྱུང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དཀོན་

p. 323

མཆོག་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། འབྲས་བུའི་སྐྱབས་གནས་སུ་གཞག་གོ །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་རང་རྒྱུད་ལ་མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་བའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་དགེ་འདུན་དེ་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་གནས་སུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་སོ་སོ་ལ་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་གནས་ནི་རེ་རེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ཅུང་ཟད་མི་རིགས་ཏེ། ཐེག་ཆེན་པས་སངས་རྒྱས་པ་ན་སྐུ་གསུམ་དཀོན་མཆོག་གི་རང་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་གཅིག་པར་ཁས་བླངས་པས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་མི་འབྱུང་བ་ག་ལ་འཐད། ཉན་རང་གཉིས་ཀས་འགོག་པ་གཉིས་མཐར་ཐུག་གི་ཐོབ་བྱར་འདོད་པས། དེ་ནི་ཁོ་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆོས་སྐུར་དོན་གྱིས་འགྱུར་བས། ཉན་ཐོས་ལ་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དཀོན་མཆོག་མེད་པ་ག་ལ་ཡིན། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིའང་འགོག་པ་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཁས་བླངས་ཀྱི། ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཁོ་ནར་ཆད་པ་ཁས་མ་བླངས་སོ། །དེས་ན་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་གནས་རང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ལ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་དཀོན་མཆོག་མཐར་ཐུག་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དེ་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ་ཡིན་པར། ཁྱིམ་བདག་དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཆོས་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་དགེ་འདུན་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ་ཞེས་སོ། །རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པའི་དོན་དུ་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོ་ཡིན་པར་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། དགེ་སློང་དག །ཁྱེད་ཀྱིས་རང་ངམ་གཞན་གྱི་ཕྱིར་ཡང་རུང་སྟེ་འཇིགས་པ་དང་འཚེ་བ་དེ་ལས་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱབས་སུ་སོང་ཞིག་དང་། ཁྱེད་ཀྱི་འདོད་པའི་རེ་བ་དེ་དང་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །གསང་སྔགས་པས་ནི་རང་ལ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་སངས་རྒྱས་སུ་ད་ལྟ་རང་ཆས་སུ་གནས་པ་མངོན་དུ་མཐོང་བར་འདོད་ནས། ཐུན་མོང་གི་ཡུལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞིང་། ཐུན་

p. 324

མོང་མ་ཡིན་པ་རང་གི་སེམས་ཉིད་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་གོ །དེའང་དཀྱིལ་འཁོར་སོ་སོའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་། བསྟན་པ་སྤྱིའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གཉིས་ཀ་རྒྱུའི་སྐྱབས་ཡུལ་དུ་འདོད་ལ། དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོའོ། །རང་གི་སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡེ་ནས་གནས་པ་ནི་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་ཡུལ་ཏེ། དེ་ལ་བླང་དོར་དང་བཅོས་བསླད་མེད་པར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ནི་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོའོ། །དེའང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དཀོན་མཆོག་ལ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་ཆ་ནས་འབྲས་བུ་དང་། དེའི་ཆེད་དུ་སྐྱབས་སུ་འཛིན་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཆ་ནས་རྒྱུར་འདོད་པ་ལྟར་བརྩིར་རུང་མོད་ཀྱང་། གཙོ་བོར་རང་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པས་གཞན་དུ་མི་སྨོན་པར་དེའི་ངང་ལ་འཇོག་པས་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ་དང་། དེ་བསྒྲུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་ཕྱིའི་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོར་བཞག་སྟེ། ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པ་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་མངའ་བདག་ལ། །གཞན་དུ་ཕུན་ཚོགས་དེ་འདོད་ནས། །གང་ཕྱིར་རྒྱུ་ལ་སྨོན་པ་དང་། །འོད་གསལ་བ་ཡི་སེམས་ཉིད་ནི། །དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ། །རྟོགས་ནས་རྩེ་གཅིག་མཉམ་འཇོག་པ། །འབྲས་བུའི་མཆོག་ཏུ་ཡང་དག་བཤད། །ཅེས་སོ། །སྐབས་འདིར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ངོས་གཟུང་བ་ལ་གཉིས་ལས། ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་ལས་ནི། སངས་རྒྱས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །ཆོས་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་། སོ་སོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་འདུན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པ་གཉིས་ལས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་དགེ་འདུན་ཆུང་ངུ་དགེ་ཚུལ་ཕ་མ་དགེ་བསྙེན་དང་བཅས་པ་སྟེ་འགྲོ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་སོ། །དེའང་བཞིར་ལོངས་ནས་དགེ་འདུན་འདུས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་

p. 325

པ་ལ། རྒྱུན་ཞུགས། ཕྱིར་འོང་། ཕྱིར་མི་འོང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཞུགས་པའོ། །གནས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གྲགས་པ་ཡང་། སངས་རྒྱས་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དག་པ་གཉིས་ལྡན་མཐར་ཐུག་པ་དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་པ། །མཁྱེན་དང་བརྩེ་དང་ནུས་པར་ལྡན། །དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ཆོས་ནི་ངོ་བོ་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་དུ་མེད་པ། རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མམ་གཉེན་པོ་ཡིན་པ། རྣམ་པ་ལམ་བདེན་དང་འགོག་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དོན་གྱི་ཆོས་དང་། ཚིག་གི་ཆོས་གསུང་རབ་ཡབ་ལན་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། བསམ་མེད་གཉིས་མེད་རྟོག་མེད་པ། །དག་གསལ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས། །གང་ཞིག་གང་གིས་ཆགས་བྲལ་བ། །བདེན་གཉིས་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཆོས། །ཆགས་བྲལ་གཉིས་ནི་འགོག་པ་དང་། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་གིས་བསྡུས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་འགོག་པ་གཉིས་ནི་དྲི་མ་སྔར་ཡོད་གཉེན་པོས་བསལ་ཏེ་སྤྲོས་པ་མེད་པར་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང་། དྲི་མའམ་སྤྲོས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་དོན་ལ་འཇོག་པ་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པའོ། །ལམ་ནི་ཚོགས་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གྱི་རྟོགས་པའི་ཆའོ། །བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །དགེ་འདུན་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་དོན་གསར་དུ་མཐོང་བ་འཕགས་པ་ས་བཅུ་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ནང་གི་དོན། །ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་དག་པའི་ཕྱིར། །བློ་ལྡན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །བླ་མེད་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ལས། རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་དབང་གིས་ཐ་དད་པར་འདོད་དེ།

p. 326

བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ལས། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་། སྐུ་གསུམ་མམ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཉིད་དག་པ་དང་། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ལྷ་དང་བཅས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། པདྨ་དང་། རྡོ་རྗེའི་རིགས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞི་བ་དང་ཁྲོ་བོའི་ཆ་བྱད་ཅན་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེ་ཆུང་གི་ལྷ་རྣམས་སོ། །ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་གོང་དུ་སྨོས་པ་རྣམས་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རང་རང་གི་གཞུང་དུ་གྲགས་པའོ། །དགེ་འདུན་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། རིག་པ་འཛིན་པའི་དགེ་འདུན་ཏེ་གསུམ་དུ་འདོད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་། སྐུ་གསུམ་མམ་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་དག་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། པདྨ་དང་། ལས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལྔས་བསྡུས་པའི་སྐུ་གསུམ་ཞི་བ་དང་ཁྲོ་བོར་སྣང་བ། གཙོ་བོ་དང་། འཁོར་དང་། གཅིག་དང་། དུམ་པ་རྩ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། དམ་ཚིག་དང་། ཆོས་དང་། ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པ་དང་། གཅིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེ་ཆུང་དུ་གཏོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་སོ། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ལས། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་དབྱེར་མེད་པར་བཞུགས་པ་གཙོ་བོ་དང་འཁོར་དང་། གཅིག་དང་། དུ་མ་དང་། ཚོམ་བུ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ན་བཞུགས་པ་རྣམས་དང་། དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་སྤྲུལ་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་སྔར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་དང་།

p. 327

གཞན་ཡང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དབྱེར་མེད་པའི་རང་བཞིན་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་འབར་བ་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་དམ་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱ་ན། རྒྱུད་བླ་ལས། འབྱུང་བ་དཀོན་ཕྱིར་དྲི་མེད་ཕྱིར། །མཐུ་ལྡན་ཕྱིར་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི། །རྒྱན་གྱུར་ཕྱིར་དང་མཆོག་ཉིད་ཕྱིར། །འགྱུར་བ་མེད་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་ཉིད། །ཅེས་སོ། །མདོར་བསྡུ་ན། རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་དྲུག་གིས་ན། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་འདི་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བར་བརྗོད་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། འབྱུང་བ་དཀོན་པར་ཆོས་མཐུན་པ་ནི། བསྐལ་པ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མང་པོར་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྲུན་པ་རྣམས་དང་དེ་འཕྲད་པ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་མེད་པར་ཆོས་མཐུན་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུ་དང་ལྡན་པར་ཆོས་མཐུན་པ་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པས་ཆོས་མཐུན་པ་ནི། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་དགེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིན་པོ་ཆེ་བཅོས་མ་ལས་མཆོག་ཉིད་དུ་ཆོས་མཐུན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟོད་པ་དང་སྨད་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བས་ཆོས་མཐུན་པ་ནི། འདུས་མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་དུ་འཇོག་པའི་ཚུལ་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། སྟོན་པ་བསྟན་པ་སློབ་དོན་གྱིས། །ཐེག་པ་གསུམ་དང་བྱེད་གསུམ་ལ། །མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་བྱས་ནས། །སྐྱབས་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། དེའི་འགྲེལ་པར། སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བར་ཞུགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་བྱེད་པར་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་

p. 328

ནས་སངས་རྒྱས་ནི་སྐྱབས་ཡིན་ཏེ། རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཞིང་རྣམ་པར་གཞག་གོ །སྟོན་པས་བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཟབ་མོའི་རྗེས་སུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་དང་། ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་བྱེད་པར་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་ནི་སྐྱབས་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཞིང་རྣམ་པར་གཞག་གོ །སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་ལེགས་པར་ཞུགས་པའིསློབ་མའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གཞན་ལས་ཐོས་པའི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་དང་། དགེ་འདུན་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་བྱེད་པར་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དགེ་འདུན་ནི་སྐྱབས་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཞིང་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་སོ། །མདོར་བསྡུ་ན། གནས་སྐབས་པའི་སྐྱབས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཀ་ཡིན་ལ། མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དམ་པའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡི། །སྐྱབས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ཡིན། །ཐུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་ཕྱིར། །ཚོགས་ཀྱང་དེ་ཡི་མཐར་ཐུག་ཡིན། །ཞེས་བཤད་དེ། མཐར་ཐུག་གི་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་གནས་གང་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་ཡུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ལའང་གསུམ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་ཐུན་མོང་དུ་ཁས་ལེན་པ། གང་ལ་སྐྱོབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ལ། རང་ཉིད་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པར་ཞུ་ཞིང་། ཁས་ལེན་ཆོ་གའི་རྟེན་དུ་འོས་པ་དེའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། རྒྱུ་ཡི་ཡུལ་ནི་དམིགས་བཅས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་སྐུ་མཆོག་ཡིན་མཚན་དཔེས་བརྒྱན། །ཆོས་རྣམས་གཉིས་ཏེ་དྲི་མེད་ལུང་གི་ཆོས། །མདོ་དང་རྒྱུད་སྡེ་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་དོན། །གསུང་

p. 329

རབ་ཡེ་གེར་སྣང་བའིགཟུགས་བརྙན་ཡིན། །འདི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ལ་གྲགས་ཤིང་། ཁྱད་པར་དུ་སྐྱབས་འགྲོའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་། ཆོས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཆོས་ནི་མདོ་དང་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་རྣམས་དང་། ཡི་གེའི་གཟུགས་བརྙན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དཀོན་མཆོག་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་གཉིས་ལས། ལུང་ལའང་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུའི་ཆོས་ནི། དེ་ལ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི། དེ་ཡང་མདོ་སྡེ་གསུང་རབ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། །མདོ་སྡེ་དབྱངས་བསྙད་ལུང་བསྟན་ཚིགས་སུ་བཅད། །ཆེད་བརྗོད་རྟོགས་པ་བརྗོད་དང་དེ་ལྟར་བྱུང་། །གླེང་གཞི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་དང་སྐྱེས་རབས་བཅས། །གཏན་ཕབ་རྨད་དུ་བྱུང་པའི་སྡེ་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་འཕགས་པ་ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས། མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་སུ་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང་། གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་། ཆོས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྡེ་རྣམས་ཏེ་ཞེས་སོ། །དེའང་སྡེ་ཚན་མཐུན་པར་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་རྣམས་ནི་མདོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ལྷུག་པའི་མཐར་དེའི་དོན་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི་དབྱངས་སུ་བསྙད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པར་ལུང་བསྟན་པ་ནི་ལུང་དུ་བསྟན་པའོ། །ཚིགས་བཅད་འབའ་ཞིག་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེའོ། །ཆོས་ཉན་པ་པོ་ལ་བསྐུལ་ནས་བསྟན་པ་ནི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའོ། །རང་རང་གི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་རྣམས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའོ། །སྔོན་གྱི་རབས་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའོ། །གཞི་འགའ་ཞིག་གིས་རྐྱེན་ནས་བཅས་པ་ནི་གླེང་གཞིའོ། །གང་སྟོན་པ་རྒྱས་

p. 330

པ་མཐའ་ཡས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་ནི་སྐྱེས་རབས་སོ། །དོན་གཅིག་མདོར་བསྟན་ནས་སླར་དེའི་འགྲེལ་པར་བསྟན་པ་ནི་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའོ། །ངོ་མཚར་བ་སྙིང་པོའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྡེའོ། །འབྲས་བུའི་ཆོས་ནི། མདོ་ལས་གཞན། རྒྱུད་ནི་བྱ་སྤྱོད་རྣལ་འབྱོར་ཐུབ་པ་རྒྱུད། །ཐབས་ཤེས་གཉིས་མེད་ཕ་མ་གཉིས་སུ་མེད། །ནང་པ་སྔགས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་འོ། །དེ་ཡི་ཡི་གེ་གླེགས་བམ་ལ་སོགས་ཡིན། །ཐུབ་པས་ཕྱིའི་གཙང་སྦྲ་ལ་བརྟན་ནས་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པ་དང་མཐུན་པའི་བྱ་སྤྱོད་རྣལ་འབྱོར་གསུམ་ནི་ཐུབ་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡིན་ལ། བླང་དོར་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་གསུམ་ནི་ནང་པ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དྲུག་ནི་སྔགས་ཡིན་ལ། དེའི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། །རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་བཞི་ལས། བསྐྱེད་རྫོགས་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། དོན་གྱི་རང་བཞིན། རྟོགས་པའི་ཆོས་ནི་ས་ལམ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཏེ། །གཟུངས་དང་ཏིང་འཛིན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་ཐབས་ཚུལ་དཔག་མེད་དོ། །ས་བཅུར་བསྟན་པ་ནི། དེ་དག་གི་རྟེན་ཡང་ས་ཡིན་པས། དེ་ཡང་རབ་དགའ་དྲི་མེད་འོད་བྱེད་པ། །འོད་འཕྲོ་སྦྱང་དཀའ་མངོན་གྱུར་རིང་དུ་སོང་། །མི་གཡོ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་ན་སའོ་ཞེས་བཤད་ལ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་བརྒྱད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུའོ། །དང་པོ་ནི། ཡུམ་བར་མ་ལས། རིགས་ཀྱི་ས་དང་། བརྒྱད་པའི་ས་དང་། མཐོང་བའི་ས་དང་། བསྲབས་པའི་ས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་དང་། བྱས་པ་རྟོགས་པའི་ས་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་སྟེ། འདི་དག་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའོ་ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་ལྟར་

p. 331

ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་ལས། །ཉན་ཐོས་ས་ནི་བརྒྱད་བཤད་པ། །དེ་བཞིན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཐོག་མར་སྦྱོར་ལམ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་སོ་སོར་ངེས་པས་ན་རིགས་ཀྱི་སའོ། །འདི་ལ་ཉི་ཁྲི་ལས། དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ཞེས་བཤད་དེ་ཆོས་དཀར་པོར་མཐོང་ངོ་། །རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་ནས་ཡར་བགྲངས་པའི་བརྒྱད་པ་ཡིན་པས་བརྒྱད་པའི་སའོ། །དེའང་འདོད་པའི་ས་གཅིག་དང་། གཟུགས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་བཞི་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་དགུ་གྲོལ་བས་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་དང་པོར་མཐོང་བ་རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་སྟེ་མཐོང་བའི་སའོ། །འདོད་པ་ཁམས་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་ཕལ་ཆེར་བསྲབས་པས་ན་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ལ་བསྲབས་པའི་ས་ཞེས་སོ། །འདོད་པ་ཁམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སའོ། །བྱ་བ་བྱས་ཟིན་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ནི་བྱས་པ་རྟོགས་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱིར་འོང་། ཕྱིར་མི་འོང་། དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པའི་ས་གསུམ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའང་ཐེག་པ་ཐ་དད་དུ་གོ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བཞི་ཀའི་ས་ལ་བརྗོད་དོ། །སྐབས་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཤད་དེ། དེའང་མཐོང་སྤང་དང་། སྒོམ་སྤང་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་འབྱུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་ཅིང་། དེ་དག་གོང་ནས་གོང་དུ་བགྲོད་པས་ས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། འབྱུང་པོ་དཔག་མེད་འཇིགས་མེད་ཕྱིར། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་ལས། །ཕྱི་ཕྱིར་གོང་དུ་བགྲོད་ལྡན་ཕྱིར། །དེ་དག་ཉིད་ལ་སར་འདོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཅུ་སེལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ས་བཅུར་བཞག་པ་སྟེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་

p. 332

སྲས་དག །ས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཅུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུས་ལྷག་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ས་དང་པོར་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོ་ཆེར་སྤྱོད་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་ཅི་ནུས་སུ་མི་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་འགྲེས་མཐུན་པར་གསུངས་སོ། །དེའང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ནི། དབུས་མཐའ་ལས། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཐབས་སྟོབས་སྨོན་ལམ་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །འདི་དག་ཕ་རོལ་ཕྱིན་བཅུར་འདོད། །ཅེས་སོ། །དེའི་སྤང་བྱ་བཅུ་ཡང་སེར་སྣ་དང་། འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། རྣམ་གཡེང་དང་། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་དང་། ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་དང་། སྟོབས་ལ་སྒྲིབ་པ་དང་། སྨོན་པའི་དོན་མི་འགྲུབ་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྟེ་བཅུའོ། །དེ་དག་སེལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བཅུར་ཕྱེ་བ་ལས། ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་ཉེ་བ་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་གྲུབ་མཐོང་བ་ལ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་རབ་དགའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་དག་དང་པོ་རབ་དགའ་བ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བྱེད་ཕྱིར། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྤངས་ཤིང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སྐྱེས་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ནི། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་བརྒྱ་གཡོ་ཞིང་། །འཛམ་གླིང་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོར་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ། དུས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་བརྒྱའི་ཞལ་བལྟ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་བརྒྱས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་ཤེས་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་བརྒྱ་འགྱེད་པ་དང་། དུས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་སྟོན་པ་དང་། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་བརྒྱ་ལ་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་འཇུག་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་ལ་

p. 333

སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་ལྡང་བ་དང་། སེམས་ཅན་བརྒྱ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཞིང་ཁམས་བརྒྱ་གཡོ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཞིང་ཁམས་བརྒྱ་འོད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱ་འབྱེད་པ་དང་། རང་གི་ལུས་བརྒྱར་སྟོན་པ་དང་། ལུས་རེ་རེ་ལ་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྒྱ་བརྒྱས་བསྐོར་བར་སྟོན་པའོ། །ཛམྦུའི་གླིང་ལ་དབང་བའི་སྐྱེ་བ་འཛིན་ནུས་སོ། །ས་གཉིས་པ་ནི། སྔ་མ་ལས། འཆལ་ཚུལ་རྩོལ་བའི་དྲི་བྲལ་ཕྱིར། །དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་ཅེས་བྱ། །ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་ལས། །བཅུ་ཆར་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རང་གིས་དེ་དག་ལ་གནས་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ནི། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་འགྱུར། །དཔལ་ལྡན་རིན་ཆེན་བདུན་གྱི་བདག །འགྲོ་ཕན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ། མི་དགེ་བ་བཅུ་མེད་ཅིང་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱོད་ལ། ཡོན་ཏན་སྔར་བཤད་པ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སྐད་ཅིག་ལ་འཐོབ་ཅིང་། གླིང་བཞི་ལ་དབང་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་འཛིན་ཏོ། །ས་གསུམ་པ་ནི། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་འོད་བྱེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ས་གསུམ་པ་ནི་འོད་བྱེད་པ། །ཡེ་ཤེས་ཞི་བའི་འོད་འབྱུང་ཕྱིར། བསམ་གཏན་མངོན་ཤེས་སྐྱེས་པ་དང་། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ཡོངས་ཟད་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ནི། །བཟོད་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལྷག་པར་སྤྱོད། །ལྷ་ཡི་དབང་ཆེན་མཁས་པ་སྟེ། །འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་བཟློག་པ་ཡིན། །ཞེས་ཏེ། ཡོན་ཏན་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཡོད་ལ། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྐྱེ་བ་འཛིན་ཏོ། །ས་བཞི་པ་ནི། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཆོས། །རབ་ཏུ་སྲེག་བྱེད་འོད་ལྟ་བུ། །དེ་དང་ལྡན་ཕྱིར་ས་

p. 334

དེ་ནི། །གཉིས་པོ་སྲེག་པས་འོད་འཕྲོ་ཅན། །ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་ཅན་ཞེས་བྱ། །ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་འོད་འབྱུང་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་མ་ལུས་པ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ནི། །རབ་མཐའ་བྲལ་ནས་ལྷ་རྒྱལ་འགྱུར། །འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བར་རབ་འབྱུང་བ། །ཀུན་ནས་འཇོམས་བྱེད་མཁས་པ་ཡིན། །ཞེས་ཏེ། ཡོན་ཏན་སྔར་གྱི་དེ་ལྟ་བུ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་འཐོབ་ཅིང་། མཚེ་མའི་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེ་བ་འཛིན་ཏོ། །ས་ལྔ་པ་ནི། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སྨིན་བྱེད་ཅིང་། །རང་གི་སེམས་ཀྱང་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱང་དཀའ་བ། །དེ་ཕྱིར་སྦྱང་དཀའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ལྔ་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་བདུད། །ཀུན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་ཐུབ་དཀའི་ཕྱིར། །འཕགས་པའི་བདེན་སོགས་ཕྲ་མོའི་དོན། །ཤེས་ལ་མཁས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ནི། །དགའ་ལྡན་གནས་ཀྱི་ལྷ་རྒྱལ་འགྱུར། །ཞེས་ཏེ། ཡོན་ཏན་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང་། དགའ་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་པོ་བྱེད་དོ། །ས་དྲུག་པ་ནི། སྔ་མ་ལས། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་བརྟེན་ནས། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །གཉིས་འདིར་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ས་ཞེས་བཤད། །ཅེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། དྲུག་པ་མངོན་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་མངོན་ཕྱོགས་ཕྱིར། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་གོམས་པ་ཡིས། །འགོག་པ་ཐོབ་པ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ནི། །ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོ་རབ་འཕྲུལ་འགྱུར། །ཞེས་ཏེ། ཡོན་ཏན་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང་། འཕྲུལ་དགའི་རྒྱལ་པོའོ། །ས་བདུན་པ་ནི། སྔ་མ་ལས། བགྲོད་གཅིག་ལམ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། །རིང་དུ་སོང་བའི་སར་འདོད་དོ། །ཞེས་སམ། ཕྱི་མ་ལས། བདུན་

p. 335

པ་རིང་དུ་སོང་བ་སྟེ། །གྲངས་ནི་རིང་དུ་སོང་ལྡན་ཕྱིར། །གང་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ། །དེ་ནི་འགོག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག །དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ནི། །དབང་སྒྱུར་ལྷ་ཡི་བདག་པོར་འགྱུར། །ཞེས་ཏེ། ཡོན་ཏན་བྱེ་བ་ཕྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བྱེད་དོ། །ས་བརྒྱད་པ་ནི། སྔ་མ་ལས། འདུ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་མི་གཡོའི་ཕྱིར། །མི་གཡོ་བ་ཞེས་ངེས་པར་བརྗོད། །ཅེས་པ་དང་། ཕྱི་མ་ལས། དེ་བཞིན་བརྒྱད་པ་གཞོན་ནུའི་ས། །མི་གཡོ་བ་དེ་མི་རྟོག་ཕྱིར། །མི་གཡོ་དེ་བཞིན་ལུས་དང་ནི། །ངག་སེམས་སྤྱོད་ཡུལ་བསམ་མི་ཁྱབ། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ནི། །སྟོང་གི་བདག་པོ་ཚངས་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཡོན་ཏན་ནི་སྟོང་ཆེན་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་གི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞལ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དོ། །ས་དགུ་པ་ནི། སྔ་མ་ལས། སོ་སོར་ཡང་དག་རིག་བློ་བཟང་། །ས་དེ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཡིན། ཞེས་པ་དང་། ཕྱི་མ་ལས། ས་དགུ་པ་ནི་ལེགས་པ་ཡི། །བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་རྒྱལ་ཚབ་བཞིན། །གང་ཕྱིར་སོ་སོར་ཡང་དག་རིག །ཐོབ་པས་འདི་ལ་བློ་གྲོས་བཟང་། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ནི། །སྟོང་གཉིས་བདག་པོ་ཚངས་ཆེན་འགྱུར། །སེམས་ཅན་བསམ་པ་དྲིས་པ་ལ། །དགྲ་བཅོམ་སྩོགས་ཀྱིས་འཕྲོགས་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །ཡོན་ཏན་ནི་སྟོང་ཆེན་གྲངས་མེད་པ་འབུམ་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ས་བཅུ་པ་ནི། སྔ་མ་ལས། སྤྲིན་བཞིན་གཉིས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཁམས། །ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན། །ཞེས་པ་དང་། ཕྱི་མ་ལས། བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཡིན་ཏེ། །དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །འོད་ཟེར་དབང་གིས་དབང་བསྐུར་

p. 336

ཕྱིར། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ནི། །གནས་གཙང་ལྷ་ཡི་བདག་པོར་འགྱུར། །བསམ་ཡས་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་གྱི་བདག །དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཡོན་ཏན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་རྡུལ་ཕྲར་རབ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གཉིས་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་ས་དང་པོར་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་རྟོགས་པས་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྟོགས་སོ། །གཉིས་པར་དེ་ཉིད་རྟོགས་བྱ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་རྟོགས་པས་ཁམས་ཀྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་བྱེད་དོ། །གསུམ་པར་ཐོས་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པར་རྟོགས་པས་སྟོང་གསུམ་མེ་ལྕེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་ཀྱང་བརྒལ་ནས་ཆོས་ཉན་ཏོ། །བཞི་པར་དེ་ཉིད་བདག་གིར་འཛིན་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཆོས་ལ་ཆགས་པ་སྤང་ངོ་། །ལྔ་པར་རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཁམས་དེ་ཐ་དད་མེད་པར་རྟོགས་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བསམ་པ་དག་པ་བཅུས་མཉམ་པར་རྟོགས་སོ། །དག་པ་བཅུ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་། བསླབ་པ་དང་། ལམ་དང་། ལམ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །དང་པོ་གཉིས་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་གསུམ་གསུམ་བགྲང་ངོ་། །དྲུག་པར་ཁམས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་རྟོགས་པས་འཁོར་འདས་ལ་བླང་དོར་དུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག་གོ །བདུན་པར་ཁམས་དེ་ཐ་དད་མེད་པར་རྟོགས་པས་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག་གོ །བརྒྱད་པར་སྙིང་པོ་དེ་ཉིད་ལ་སྐྱོན་ཡོན་བྲི་བ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་མཆོག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་གོ །དགུ་པར་ཁམས་ཉིད་ལ་རང་ཆས་སུ་སོ་སོར་རིག་བཞི་ཡོད་པར་རྟོགས་པས་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བར་བྱེད་དོ། །བཅུ་པར་ཁམས་དེ་ཉིད་འཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་

p. 337

ཚོགས་པའི་འབྱུང་གནས་སུ་རྟོགས་པས་དབང་བཞི་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་བཞི་ནི། དབུས་མཐའ་ལས། ཀུན་དུ་འགྲོ་དོན་མཆོག་གི་དོན། །རྒྱུ་མཐུན་དོན་གྱི་མཆོག་ཉིད་དང་། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་དོན་དང་། །ཐ་དད་མེད་པའི་དོན་ཉིད་དང་། །བྲི་མེད་འཕེལ་བ་མེད་དོན་དང་། །དབང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡི་གནས། །ཞེས་སོ། གང་ཞེ་ན། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཡིད་དང་འཛིན་དང་རྣམ་པར་རྟོག །གྱུར་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་དང་། །ཞིང་དང་ཡེ་ཤེས་ལས་དག་ལ། །དབང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། །དབང་དེ་མི་གཡོ་ལ་སོགས་པའི། །ས་གསུམ་ལ་ནི་རྣམ་བཞི་སྟེ། །གཅིག་ལ་རྣམ་གཉིས་དེ་ལས་གཞན། །དབང་ནི་རེ་རེར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་གནས་གྱུར་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པ་དང་། འཛིན་པ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་གནས་འགྱུར་པས་ཞིང་ཁམས་དག་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པ་གཉིས་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ལའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་པས་སོ་སོར་ཡང་དག་རིག་བཞི་ལ་མངའ་བརྙེས་ཤིང་འཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ས་དགུ་པའོ། །བཅུ་པ་ལ་རྟོག་པ་སྟེ་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་འཆར་གཞི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་པས་ཡེ་ཤེས་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་དབང་ཐོབ་སྟེ་འཕྲིན་ལས་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་དང་བྱ་བ་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་འཕྲིན་ལས་འདྲ་རུང་དུ་བྱེད་དེ། རྒྱུད་བླ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་འདི་ནི། །རྗེས་ཐོབ་དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་དང་། །སེམས་ཅན་ཡང་དག་སྒྲོལ་བ་ལ། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་མཉམ་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་བརྒྱད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་སོ་སོར་རྟོག་པ། དགུ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པ། བཅུ་པར་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་ལ་དབང་ཐོབ་ནས། རྒྱུན་མཐར་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་མ་ཐག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་ཐོབ་སྟེ་འཚང་རྒྱ་

p. 338

བ་ཡིན་ནོ། །ས་བཅུ་རྒྱུན་མཐར་འོད་ཟེར་ཆེན་པོས་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། སྒོམ་པ་ཐ་མ་ཐོབ་ནས་ནི། །འོད་ཟེར་ཆེན་པོས་དབང་བསྐུར་བ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །རྟོག་པས་མི་ཤིགས་ཐོབ་ནས་ནི། །གནས་གཞན་གྱུར་པས་མཐར་ཐུག་པ། །སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མེད་པ། །གང་ལ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་ཀུན། །ཕན་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡི། གོ་འཕང་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ། །ཅེས་པས། དེའང་ས་བཅུ་པ་དེས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛོད་སྤུ་ནས་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་བྱུང་སྟེ། སེམས་དཔའ་དེའི་སྤྱི་བོར་ནུབ་པས། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་མ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་ཐོབ་སྟེ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོའང་དག་ནས་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་ནང་གི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སློབ་པའི་ས་བཅུ་བཅུ་གཅིག་ཀུན་དུ་འོད། །སྤྲུལ་སྐུའི་ས་སྟེ་རྒྱུ་ཡི་ཐེག་པས་བཞག །རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པར་ཡོན་ཏན་རིགས་དབྱེ་བས། །བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་རྣམ་གཞག་དཔག་ཏུ་མེད། །དེའང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པས་དེའི་ཚེ་སྔར་གྱི་ཁམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དྲི་མ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་གིས་བསྡུས་པར་འདོད་དེ། སྐུ་གསུམ་གྲུབ་པ་ལས། དྲི་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ནི། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་མ་གཏོགས་པ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཆོས་གཞན་ནི། །འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ལ། དེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ས་བཅུ་པའི་སེམས་དཔའ་ལ་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པར་སྣང་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་གདུལ་བྱ་གཞན་ལ་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་སྣང་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་།

p. 339

ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གཞན་ལ་ཕན་པར་མཛད་པ་ནི་འཕྲིན་ལས་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གང་དག །ཐོབ་གྱུར་རྣམ་ཀུན་རྣམ་དག་པ། །དེ་དག་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཚད་མེད་དང་། །རྣམ་པར་ཐར་དང་མཐར་གྱིས་ནི། །སྙོམས་འཇུག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཟད་པར་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་བརྒྱད་དང་། །ཉོན་མོངས་མེད་དང་སྨོན་མཁྱེན་དང་། །མངོན་ཤེས་སོ་སོར་ཡང་དག་རིག །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག་བཞི་དང་། །དབང་བཅུ་དང་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང་། །མི་འཇིགས་པ་ནི་བཞི་དག་དང་། །བསྲུང་བ་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་དང་། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་རྣམ་གསུམ་དང་། །བསྙེལ་བ་མི་མངའི་ཆོས་ཉིད་དང་། །བག་ཆགས་ཡང་དག་བཅོམ་པ་དང་། །སྐྱེ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། །ཐུབ་པ་ཁོ་ནའི་མ་འདྲེས་ཆོས། །བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་གང་ཡིན་དང་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དང་། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནི། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི། དབང་པོ་ལྔ་། སྟོབས་ལྔ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡན་ལག་བདུན། འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ། །ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི། བྱམས་པ། སྙིང་རྗེ། དགའ་བ། བཏང་སྙོམས་ཚད་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ནི། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་བལྟ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་གཟུགས་ལ་བལྟ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། རྣམ་ཤེས་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྟེ་བཞི་

p. 340

དང་། འགོག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའོ། །སྙོམས་འཇུག་དགུ་ནི། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་བཞི་དང་། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །ཟད་པར་བཅུ་ནི། ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་ནི། ནང་གཟུགས་ཅན་དག་གིས་ཆུང་ངུའི་རྣམ་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ནང་གཟུགས་ཅན་དག་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་གཟུགས་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་ལ་བལྟ་བས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་གཉིས་ཏེ་བཞི་དང་། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཁོ་ནས། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་དོ། །གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བས་མེད་པར་མཛད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་བས་སྨོན་པའི་གནས་མཁྱེན་པ་དང་། མངོན་ཤེས་དྲུག་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་དང་། ལྷའི་རྣ་བ་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ལྷའི་མིག་དང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །དོན་དང་། ཚིག་དང་། ཆོས་དང་། སྤོབས་པ་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིའོ། །དག་པ་བཞི་ནི། རྟེན་དང་། དམིགས་པ་དང་། ཐུགས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དབང་བཅུ་ནི། ཚེ་དང་། སེམས་དང་། ཡོ་བྱད་དང་། ལས་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། མོས་པ་དང་། སྨོན་ལམ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་། ཆོས་ལ་དབང་བའོ། །སྟོབས་བཅུ་ནི། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་།

p. 341

མོས་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མ་དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སོ། །མི་འཇིགས་པ་བཞི་ནི། ང་ནི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ལ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ལ་དང་། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ལ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཟག་པ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་རྣམས་ལ་རྒོལ་བ་པོ་མེད་པས་མི་འཇིགས་པའོ། །སྐུ་དང་། གསུང་དང་། ཐུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཅབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་མེད་པ་གསུམ་ནི་བསྲུང་བ་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་མོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་ནི། ཆོས་བསྟན་པ་ན་ཉན་པར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་དང་། གཉིས་ཀ་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། གཉིས་ཀས་དབེན་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པར་གནས་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བསྙེལ་བ་མེད་པ་དང་། དྲི་མའི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པ་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བཞེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནི། འཁྲུལ་པ་དང་། ཅ་ཅོ་དང་། དྲན་པ་ཉམས་པ་དང་། ཐུགས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མི་མངའ་བའི་རྣམ་པ་དྲུག་དང་། འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་ཉམས་པ་མི་མངའ་བའི་རྣམ་པ་དྲུག་དང་། སྐུ་དང་། གསུང་དང་། ཐུགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་དུ་

p. 342

འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་གསུམ་དང་། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་འཇུག་པ་གསུམ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དེ། སྡེ་ཆེན་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པོ་དེ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། །དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བདག་ཉིད་འདི། །ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད། །ཅེས་སོ། །རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་དེ་ཉིད་ལས། གང་གིས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར། །འགྲོ་ལ་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་དག །མཉམ་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་འདི་ནི། །ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད། །ཅེས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བཟོ་དང་སྐྱེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཆེ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པ་ནི། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཆེན་པོ། །ཞེས་སོ། འཕྲིན་ལས་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་འདིའི། །ལས་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། གསང་སྔགས་ལས་ནི། དེའི་སྟེང་དུ་བཅུ་གཉིས་པདྨ་ཅན་གྱིས་སེམས་དཔའ་ལ་མི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཁོ་ནའི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་སྐུ་གཅིག་དང་དུ་མ་མེད་པ་རྟག་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ལས་དེའི་སྟེང་དུ་བཅུ་གསུམ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ས་བདེ་བ་ནམ་མཁའི་མཐས་ཁྱབ་པ་ཀུན་དུ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་པ་དང་། གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས། བཅུ་བཞི་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ། བཅོ་ལྔ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན། བཅུ་དྲུག་པ་ཡེ་ཤེས་བླ་མའི་སའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གསུངས་ཀྱང་། ཀུན་དུ་འོད་ཟེར་འགྱེད་པ་དང་། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་དབྱེ་བར་སྣང་ངོ་། །ལམ་ལྔར་བསྟན་

p. 343

པ་ནི། གཞན་ཡང་། ཚོགས་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་ལྔ་དང་། རིམ་གཉིས་ལ་སོགས་ཟབ་མོ་སེམས་ཀྱི་ཡུལ། །དམ་ཆོས་ཉི་མ་དྲི་མེད་འོད་མངའ་འོ། །ལས་དང་པོ་པ་འཇུག་པའི་སྒོ་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དང་། སྦྱོར་བའི་ལམ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་སྟེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ལམ་གཉིས་དང་། མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་འཕགས་པ་སློབ་པའི་ལམ་སྟེ། མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་སྤང་བྱ་སྤོང་ཞིང་འབད་པས་བསྒྲུབ་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པ་སྟེ། གདུགས་ཟླ་མེད་པ་གཙོ་བོ་གཅིག་པུའི་སའོ། །ས་དེ་དག་ན་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ཟབ་མོ་སེམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྐབས་འདིར་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གོ །གཞན་དུ་ན་མི་སློབ་པའི་ལམ་ཆོས། གྲོགས་དགེ་འདུན། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་དག་ནི་ཐ་དད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ལ། འདིར་ནི་ཐ་དད་པ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་དཀོན་མཆོག་མཐར་ཐུག་པ་དང་མ་ཐུག་པ་ཀུན་བསྡུས་སོ། །དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། གྲོགས་ཀྱི་རྟེན། དགེ་འདུན་ཉན་རང་སྐྱེས་བུ་ཟུང་བཞི་དང་། །རྒྱལ་སྲས་སར་གནས་ཕྱི་སྟེ་མཁའ་འགྲོ་དང་། །གསང་སྔགས་རྗེས་སློབ་འགྲོ་བ་ནང་དུ་འདོད། །དེའང་ཉན་རང་གི་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་ལ་བཞུགས་པའི་དགེ་འདུན་ནི་ཕྱི་དང་། མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང་། ཤུགས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་དང་། སྔགས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ལས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། པདྨ་དང་། ལས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཚོགས་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། ཚེ་ལ་དབང་བ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ས་ལ་བཞུགས་པའི་རིགས་འཛིན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ནི་ནང་དུ་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་སྐབས་འདིར་རིགས་འཛིན་གྱི་རིགས་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་།

p. 344

ཚེ་ལ་དབང་བ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིགས་འཛིན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཚོགས་དང་སྦྱོར་བའི་ལམ་དུ་བསྐྱེད་རྫོགས་བསྒྲུབས་པས་ལུས་ཐ་མལ་དུ་ཡོད་ལ། སེམས་ལྷའི་སྐུར་གྲུབ་པ་སྟེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྒྱས་པ་ལས། རྒྱ་མིག་རྒྱ་ས་ཇི་ལྟ་བར། །ཕྱག་རྒྱ་ཐོབ་ལ་མ་རེག་པའི། །གཟུགས་རྫོགས་སྟོབས་ཅན་དེ་ཁོ་ན། །ཞེས་སོ། རྒྱ་མིག་ནི་ལུས་ལ། རྒྱ་ས་ནི་སེམས་ཕྱག་རྒྱ་ཐོབ་པའོ། །དེའང་སྐོལ་ཕོར་དང་། སཱཙྪ་ལྟར་རོ། །འདི་ཉིད་ཆོས་མཆོག་མ་ཐོབ་པར་འདས་ན། བར་དོར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཐོབ་སྟེ། ལུས་དོར་བ་དང་སེམས་ལྷའི་སྐུར་སྨིན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་རིམ་ལས། གཅིག་དང་དུ་མའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །བསྟན་བྱ་ཉིད་སའམ་དེ་ཐོབ་ནས། །ཟླ་དྲུག་བཅུ་དྲུག་བསྙེན་སྒྲུབ་ཚེ། །རྡོ་རྗེའི་ལུས་སུ་མ་གྱུར་བར། །སྟོབས་ཆུང་རྐྱེན་སྨོན་ཞན་པའི་ཕྱིར། །རྣམ་རྟོག་འབྱུང་བའི་ལྷག་ལུས་བཞག །རྡོ་རྗེ་འཆང་བར་རིག་པས་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །ཆོས་མཆོག་ཐོབ་ན་ཚེ་ལ་དབང་བར་དངོས་སུ་སྦྱོར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། རྐྱེན་གྱིས་བར་མ་ཆད་པ་ན། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལ་སྦྱོར། །ཞེས་སོ། །ཚེ་དབང་ནི། ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོ་མཐར་ཕྱིན་ནས། ལུས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཐོབ་པས་སྐྱེ་ཤི་མེད་ཅིང་སེམས་མཐོང་ལམ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དོན་མཐོང་འཇུག་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི། །ཚོགས་སྤྱད་བསྒྲུབས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས། །ལུས་ཁམས་སྐྱེ་གནས་ཟག་པ་ཟད། །རྡོ་རྗེའི་ལུས་གྱུར་ཚེ་ཡི་རིགས། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་བཟླ། །ལུས་མ་བོར་བར་རྒྱལ་བའི་ས། །འཇིགས་པ་ཀུན་བྲལ་ཆོ་འཕྲུལ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །དེའང་ལུས་དེ་ཆོས་མཆོག་གི་རྟེན་གང་ཡིན་དེར་གནས་ཏེ། གསང་སྙིང་ལས། མི་དང་ལྷ་དང་ཚངས་པ་ཡི། །སྐྱེ་བ་རྣམ་དག་འཛིན་འདོད་ཀྱི། །ཁྱད་པར་ས་ལ་གནས་གྱུར་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སྤྲུལ་པ་དང་ཡོན་ཏན་ནི་ས་དང་པོའི་ཇི་སྙེད་པའོ། །ཕྱག་རྒྱའི་རིགས་འཛིན་ས་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་པའི་

p. 345

བར་སྒོམ་ལམ་ས་དགུ་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེའང་ལུས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་ཞིང་སེམས་ས་དགུའི་དྲི་མ་སྦྱོང་བ་ལ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་ཏེ། ལས་རིམ་ལས། རང་སེམས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟེ། །བསྒོམས་པས་གང་ཡིན་མངོན་གྱུར་སྐུ། །ཐུན་མོང་མཆོག་གི་མཚན་དཔེར་ལྡན། །ལོང་སྤྱོད་གཉིས་པ་ཕྱག་རྒྱའི་རིགས། །རྡོ་རྗེ་འཁོར་ལོ་རིན་ཆེན་དང་། །པདྨ་རལ་གྲིའི་རིགས་འཛིན་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའང་ས་གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ། ལྔ་པ་རྣམས་སུ་རྡོ་རྗེའི་རིགས་འཛིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྟོགས་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུས་རང་སའི་སྒྲིབ་པ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོ་བོར་སྤྱོད་ཅིང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བས་འཁོར་ལོའི་རིགས་འཛིན་ནོ། །བདུན་པའང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་འཁོར་ལོ་ལྟར་འབྱུང་བས་དེ་ཉིད་དོ། །བརྒྱད་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་འཛིན་ནོ། །དགུ་པར་ཆགས་པ་མེད་པས་ཞིང་སྦྱོང་ཞིང་དོན་བྱེད་པས་མདྨའི་རིགས་འཛིན་ནོ། །བཅུ་པར་འཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་རལ་གྲིའི་རིགས་འཛིན་ནོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིགས་འཛིན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྔ་མའི་རིགས་ལས་མཐུ་རྫོགས་པས། །བཤད་པ་བཞིན་དུ་དྲི་མ་སྦྱངས། །སངས་རྒྱས་པ་ཡི་ཤེས་རབ་གསུམ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིགས་སུ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར། ལྷུན་གྲུབ་དག་པ་ས་གསུམ་དུ་བཞེད་པའང་དགོངས་པ་མ་ལོན་པར་སྣང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ན། ལས་དང་པོ་པའི་ས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་རིགས་འཛིན་བཞིས་བགྲོད་ཅིང་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དངོས་ལའང་གསུམ་གྱི། ཞིང་སྤྲུལ་པ་ནི། ད་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དངོས་བསྟན་པ་ལས། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི། དེའང་ཐ་མལ་པ་ནི་ངན་

p. 346

སོང་གི་འཇིགས་པ་དང་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འདོད་པའོ། །ཉན་རང་ནི་དེའི་སྟེང་དུ་སྲིད་པས་འཇིགས་ནས་དད་པ་གསུམ་བསྐྱེད་པའོ། །ཐེག་ཆེན་གྱིས་སྙིང་རྗེས་གཞན་འཁོར་བ་ལས་སྐྱོབ་པ་སྟེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དེ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ལས་རིག་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེའང་བླ་མས་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ནས་བློ་བཅོས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གི་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་མཆོད་པ་བཤམས་ལ། མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་སྔར་བཤད་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྤྲིན་ཕུང་གཏིབས་པ་ཙམ་བྱོན་ནས་བཞུགས་པར་བསམ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ། འདི་དག་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཏེ་ནམ་མཁར་བསམ། ཁྱད་པར་བླ་མ་སངས་རྒྱས་གཙོ་བོར་འདོད། །ཕྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། ནང་གི་ལྟར་བླ་མ་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི། ཚུལ་ལམ། རྣམ་པ་དངོས་ཡིད་གསང་བས་རབ་མཆོད་དེ། །བདག་དང་འགྲོ་ཀུན་གུས་པས་ཐལ་སྦྱར་ཞིང་། །བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་གཞན་དོན་སྐྱབས་སུ་འགྲོ། སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་ཡང་ཡང་བྱ། །དེའང་ཕྱིའི་མཆོད་པ་སྤོས་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ། ནང་གི་མཆོད་པ་བདུད་རྩི་ག་བུར་ལ་སོགས་པ། གསང་བའི་མཆོད་པ་དགྱེས་མཉམ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་སོགས་པས་ནམ་མཁའ་གང་བའི་མགྲོན་ལ། ནམ་མཁའ་གང་བའི་མཆོད་པ་ཕུལ་ལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་མ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་ཞེས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ལན་གསུམ་དུ་བྱའོ། །དེ་ནི་བརྡ་ལས་ཐོབ་པའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་གང་དུའང་དམིགས་པ་མེད་པའི་ངང་ལ་བཞག་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་འགྲོ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྐྱབས་འགྲོའི་རྒྱུའོ། །འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ་ནི། དུས་གཞན་དུ་

p. 347

ཚུལ་དེ་ལྟར་སྐྱབས་སུ་སོང་བས། རྟེན་དེ་དག་རབ་ཏུ། དགྱེས་ཤིང་འོད་ཟེར་བཀྱེ་བས་རང་གཞན་གྱ།ི། སྒོ་གསུམ་སྒྲིབ་སྦྱངས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བསམ། །དེ་ཡིས་བསོད་ནམས་ཚོགས་རྫོགས་གཟུགས་སྐུ་འགྲུབ། །ཇི་སྐད་དུ། དཀོན་བརྩེགས་ལས། མི་གང་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ། དེ་ཡིས་ཚོགས་ཀྱང་རབ་རྫོགས་ཤིང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་འགྲུབ་པ་དང་། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གནས་སྐབས་རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ་ལའང་ལྔ་ལས། སྐྱབས་གནས་བཤད་པ་ནི། ད་ནི། མཐར་ཐུག་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་གནས་ཆོས་སྐུ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་སྙིང་པོ་དོན་གྱི་ལྷ། །རང་སེམས་འོད་གསལ་སྤྲོས་ཀུན་བྲལ་བ་ཡིན། །དེའང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པས་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ་རང་གིས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་ཡིན་ལ། དེའི་སྐྱབས་ཡུལ་གནས་སྐབས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན། མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་ཏུ་བཤད་དེ། དམ་པའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡི། །སྐྱབས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཀྱང་། འདིར་མཐར་ཐུག་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་གནས་ཆོས་སྐུ་ཡིན་ཏེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་སྐུ་དེ་ཡང་གཞན་རྒྱུད་ལ་བྱོན་ཟིན་ནི་རྒྱུའི་སྐྱབས་ཡིན་གྱི། འབྲས་བུའི་སྐྱབས་ནི་རང་གི་སེམས་ཉིད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པས་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོའོ། །དེའང་། ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པ་ལས། དག་ཐོབ་བྲལ་བའི་སེམས་སངས་རྒྱས། །མི་འགྱུར་དྲི་མེད་ཆོས་དང་ནི། །ཡོན་ཏན་ལྷུན་རྫོགས་དགེ་འདུན་ཉིད། །ཡིན་ཕྱིར་རང་གི་སེམས་ཉིད་མཆོག །ཅེས་སོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་ནི། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཚུལ་ནི། དེ་ཡི་ལམ་འཁྱེར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི། རྟེན་བསམས་པའི་མདུན་དུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱེད་

p. 348

པར་བསམས་ནས་ཚིག་གིས་ཇི་སྲིད་ནུས་ཀྱི་བར་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོའོ། །ངོ་བོ་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟར། རྒྱུ་ཡི་ཐུན་རྗེས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས། །དོན་ལ་འགྲོ་བྱ་འགྲོ་བྱེད་གཉིས་མེད་པས། །ཇི་བཞིན་ངང་ལ་དེ་བཞིན་མཉམ་པར་གཞག །ཡུལ་སེམས་གཉིས་སུ་འཛིན་ན་མཐར་ཐུག་མིན། །འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ་སྨོན་པ་མེད་པ་ཡིན། །དེའང་བློས་ནམ་མཁའ་བསམས་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལ། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་གཉིས་ཀའང་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ལས་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་འདུག་ཅིང་། སེམས་ཉིད་དེ་གང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཡང་མ་ལྷུང་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་འདུག་པས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངང་ལ་བཞག་པ་སྟེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར། གང་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མི་དམིགས་ལ་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཡང་མི་སེམས་ན། འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་སོ། །དེས་ན་ཡུལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ། ཡུལ་ཅན་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐ་དད་པར་བསམ་པ་ནི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མ་ཡིན་པས་སྨོན་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྗེས་ཐོབ་བཤད་པ་ནི། ཚུལ། དེས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་རྫོགས་ཆོས་སྐུ་འཐོབ། །རྗེས་སྣང་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མར་བསྔོ་བ་བྱ། །དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་པས་ཆོས་སྐུ་འགྲུབ་སྟེ། བདེན་པ་གཉིས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་འཐོབ་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དམ་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སོ། །དེས་ན་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་བཞིན་སྣང་བ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའི་ངང་ནས་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདུལ་བ་ལུང་ལས། དགེ་བ་རྒྱ་ཆེན་གྱུར་བ་འདི་ཡིས་ནི། །འགྲོ་བའི་ནང་དུ་རང་བྱུང་སངས་རྒྱས་ཤོག །སྔོན་

p. 349

གྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྒྲལ་བའི། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་བདག་གིས་དགྲོལ་བར་ཤོག །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །རྒྱུའི་བསླབ་བྱ་ལ་བཞི་ལས། དཀོན་མཆོག་མི་སྤང་བར་གདམས་པ་ནི། དེ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི། བསླབ་བྱ་གཉིས་ལས་རྒྱུ་ཡི་རིམ་པ་ནི། སྲོག་དང་རྒྱལ་སྲིད་བྱ་དགའ་ལ་སོགས་ཕྱིར། །བླ་མ་དང་ནི་དཀོན་མཆོག་སྤང་མི་བྱ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་གིས་ཚེ་འདིར་ཅུང་ཟད་བདེ་བ་ལས་གཞན་མེད་ལ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་བདེ་བ་ཀུན་འགྲུབ་པ་སྟེ། དམན་པ་དང་མཆོག་གི་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ལྷས། ཆུང་ངུའི་ཕྱིར་ནི་ཆེ་མི་བཏང་། །གཙོ་ཆེར་གཞན་གྱི་དོན་བསམ་མོ། །ཞེས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །འདུལ་བ་ལུང་ལས་ཀྱང་། ཁྱོད་ཀྱིས་སྲོག་དང་རྒྱལ་སྲིད་དང་ཐ་ན་བཞད་གད་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་ཡང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྤང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་སོ། །མཆོད་འོས་མི་སླུ་བར་གདམས་པ་ནི། གཞན་ཡང་། བླ་མར་སྐྱབས་སོང་མཆོད་འོས་མི་སླུ་ཞིང་། །དམ་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་འདེབས་མི་སྙན་སྤང་། །ཞེས་པའང་། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པས་ནི་མཆོད་པར་འོས་པ་མི་སླུ་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ལ་མི་སྙན་པ་སྨྲ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་ཞིང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །སྐྱབས་གསུམ་གྱི་བསྲུང་མཚམས་བཤད་པ་ནི། གཞན་ཡང་། སངས་རྒྱས་སྐྱབས་སོང་ལྷ་གཞན་ཕྱག་མི་བཙལ། །ཆོས་ལ་སྐྱབས་སོང་སེམས་ཅན་འཚེ་བ་སྤང་། །དགེ་འདུན་སྐྱབས་སོང་མུ་སྟེགས་ཅན་མི་འགྲོགས། །དེ་ཡང་། འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་སྐྱབས་འགྲོ་བ། །དེ་ནི་ཡང་དག་དགེ་བསྙེན་ཏེ། །ནམ་དུའང་ལྷ་ནི་གཞན་དག་ལ། །སྐྱབས་སུ་སོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་བ། །འཚེ་ཞིང་གནོད་པའི་སེམས་དང་

p. 350

བྲལ། དགེ་འདུན་ལ་ཡང་སྐྱབས་འགྲོ་བ། །མུ་སྟེགས་གཞན་ལ་ཕྱོགས་མི་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དད་པས་མཆོད་པར་གདམས་པ་ནི། བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག །དེ་དག་གཟུགས་པའང་དད་པས་རབ་མཆོད་ཅིང་། །ཉིན་མཚན་རྗེས་དྲན་རྟག་པར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ། དཀོན་མཆོག་དང་བླ་མའི་སྐུ་གཟུགས་ཙམ་ལའང་མི་སྨད་ཅིང་། དེའི་གྲིབ་མ་ལ་ཡང་མི་འགོམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཅི་ནུས་སུ་མཆོད་པ་བྱ་སྟེ་དགེ་བའི་ཞིང་དུ་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ང་ནི་སྙིགས་མའི་དུས་སུ་ནི། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཉིད་སྤྲུལ་ནས། །ཞེས་པ་དང་། པདྨ་དཀར་པོ་ལས། སྐུ་གཟུགས་རྣམ་པ་མང་པོ་དེར་སྤྲུལ་ནས། །འགྲོ་བ་དགེ་བ་སྤྱོད་པའི་དོན་བྱེད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། སྙན་གྱི་གོང་རྒྱན་དུ། ལྔ་བརྒྱའི་ཐ་མར་གྱུར་པ་ན། །ང་ནི་ཡི་གེའི་གཟུགས་སུ་གནས། །ང་ཡིན་སྙམ་དུ་ཡིད་བྱོས་ལ། །དེ་ཚེ་དེ་ལ་གུས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །ཉིན་མཚན་ཁོར་མོའམ། དུས་དྲུག་གམ། གསུམ་མམ། ཐ་ན་ལན་ཅིག་ཏུ་དྲན་པས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞིང་། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་དགེ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཅིང་མཛད་སྤྱོད་ལ་བསླབ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཅིང་རྗེས་སུ་བསླབ། སྤྱོད་པ་འདུལ་བ། སྒོམ་པ་མདོ་སྡེ། ལྟ་བ་མངོན་པ་དང་མཐུན་པར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་ལམ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་སྐྱབས་འགྲོ་སྟེ། གཞི་བསྡུ་བར། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། དགེ་འདུན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འབྲས་བུའི་བསླབ་བྱ་ཡང་གཉིས་ཀྱི། བསླབ་བྱ་དངོས་ནི། གཉིས་པ། འབྲས་བུའི་བསླབ་བྱ་མཉམ་ཉིད་ནན་ཏན་བྱ། །བཟང་ངན་མི་རྟོག་མཆོག་དམན་བླང་དོར་མིན། །སྤྲོས་ལ་མི་བརྟེན་ཆོས་ཉིད་གཉུག་མར་སྦྱང་། །ཐམས་ཅད་ལྷུན་རྫོགས་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་ཏུ་སྤྱད། །ཇི་སྐད་དུ། ཡུམ་བར་མ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་འདོད་

p. 351

པས། ཆོས་གང་ལའང་མི་དམིགས་ཤིང་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། འདི་ནི་མཆོག་གོ །འདི་ནི་དམན་པའོ། །འདི་ནི་བླང་བའོ། །འདི་ནི་དོར་བའོ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །འདི་ནི་གཞན་ཀུན་དུ་རྒྱུ་དག་གི་ཆོས་སོ་ཞེས་གཉིས་སུ་མཐོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་དཔྱད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་སོ། །ཉམས་པའི་རྒྱུ་བཤད་པ་ནི། ད་ནི་ཐུན་མོང་གི་གནས་ལ་བསྡམ་ཚུལ་བཤད་དེ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་སྡོམ་པའི། གཏོང་རྒྱུ་བཏགས་པ་ཁས་ལེན་འདས་པ་དང་། །མཚན་ཉིད་པ་ནི་ལོག་ལྟ་སྐྱེས་པས་གཏོང་། །བསླབ་བྱ་ཉམས་པས་དམན་པར་ལྟུང་བ་སྟེ། །བག་ཡོད་དྲན་པས་བསྒྲིམས་སྟེ་བླང་དོར་བྱ། །དེའང་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སངས་རྒྱས་པ་ན་ཆོ་གས་བླངས་པའི་དུས་ལས་འདས་པས་གཏོང་རྒྱུ་བཏགས་པ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྐྱེས་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྤངས་པ་དང་། སྒྲུབ་མ་ནུས་ཏེ་སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་པ་ཕུལ་བ་ནི་གཏོར་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་པའོ། །ལྷ་གཞན་ལ་ཕྱག་བཙལ་བ་ལ་སོགས་པ་བསླབ་བྱ་ཅུང་ཟད་ཉམས་པ་ནི་དམན་པར་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ཉེས་པའང་རྒྱལ་པོ་རིགས་ལད་པ་ལྟར་ནང་པའི་ཁོངས་སུ་མི་ཆུད་པ་དང་། ཚོང་པ་སྐྱེལ་མས་བསླུས་པ་ལྟར་ཅི་བྱེད་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། གྱང་འགྱེལ་བའི་རི་མོ་ལྟར་བསླབ་བསྡོམ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་སླ་བ་དང་། དཔུང་གཉེན་དང་བྲལ་བའི་དམང་པ་ལྟར་འཚེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བརྫི་བར་སླ་བ་དང་། ཁྲིམས་ལས་འདས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལྟར་དམ་བཅའ་ཉམས་པས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ཡོད་དོ། །ཚུལ་དེ་བས་ན། ཉམས་པའི་ཉེས་དམིགས་ལ་བལྟས་ཏེ་འགྱོད་པས་བཤགས་ཤིང་། ཕྱིན་ཆད་སྡོམ་སེམས་ཀྱིས་བླངས་ན་སོར་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། ཁ་ཅིག་གྲངས་ངེས་པར་འདོད་ཀྱང་འདིར་ངེས་པ་མེད་དེ། སྤོང་སེམས་དགེ་བ་ནས་སྐྱེས་པ་ན་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས།

p. 352

སྤོང་བའི་སེམས་ནི་ཐོབ་པ་ལ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་པའོ། །གསུམ་པ་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་ལ་བདུན་ལས། ཚེ་རབས་ཀུན་དུ་སྐྱོབ་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། ད་ནི་ཕན་ཡོན་བཤད་དེ། ཕྱི་རོལ་པའི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བས་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བ་ལ་སོགས་པའི། སྐྱབས་གཞན་གང་གིས་སླུ་བ་དེ་མཐོང་ནས། །ལྷག་པར་ཐུགས་རྗེའི་ལྷ་ལ་དད་པ་ཉིད། །ཚེ་རབས་ཀུན་དུ་འཇིགས་བྲལ་སྐྱོབ་པ་སྟེ། །དེ་ལས་ཕན་བདེ་བྱེད་པ་གང་ཞིག་ཡོད། །འདི་ལྟར་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཙམ་གྱིས་ངན་སོང་གི་སྒོ་གཅོད་ཅིང་། མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་ལམ་པོ་ཆེ་བདེ་བ་ལ་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་འགོད་པ་ནི་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྐྱབས་ཏེ། ཕག་གི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ལས། གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་སྐྱབས་འགྲོ་བ། །དེ་དག་ངན་འགྲོར་མི་འགྲོ་སྟེ། །མི་ཡི་ལུས་ཀྱང་སྤངས་ནས་ནི། །ལྷ་ཡི་ལུས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། །སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་གང་ཟག་དམ་པ། དེ་ནི་སེམས་གཙང་དད་པའི་ས་གཞི་ལ། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཆར་ཆུས་ལེགས་བྲན་ཏེ། །ཆོས་ཁམས་དགེ་བའི་མྱུ་གུ་ཆེར་འཕེལ་བས། རྒྱལ་བའི་ཕུན་ཚོགས་ལོ་ཐོག་སྨིན་པར་བྱེད། །དད་པའི་ས་གཞིར་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ཆར་ཆུས་ཁམས་གྱི་ས་བོན་གོང་དུ་འཕེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་ཐོག་སྨིན་པ་ཡང་། མྱང་འདས་ལས། གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་གང་། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་ཚོགས། །འཇིག་རྟེན་རྒྱལ་བའི་ཆོས་འཕེལ་བས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། གཞན་ཡང་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་གང་ཟག་དེའི། ཆོས་ཚུལ་དགེ་བ་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཤེས། །བག་ཡོད་དྲན་པ་ཡོན་ཏན་ཚོགས་མང་ཞིང་། །གཟུངས་སྤྲིན་ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་སེམས་

p. 353

ལ་འཆར། །རྨི་ལམ་ན་ཡང་མི་འབྲལ་མཐོང་བ་དང་། །ཚེ་རབས་དྲན་ཞིང་རིགས་དང་འབྱོར་པས་མཛེས། །ཇི་སྐད་དུ། ཁྱེའུ་རིན་པོ་ཆེས་བྱིན་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། གང་དག་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དེ་དག་གི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དེ་དག་ནི་བག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་མང་བ་ཡིན་ནོ། །རྟག་ཏུ་ཚེ་རབས་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་གྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དེ་དག་གི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་མང་བ་ཡིན་ནོ། །རྟག་ཏུ་རིགས་བཙུན་པ་ཡིན་ནོ། །རྨི་ལམ་དུའང་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་དང་མི་འབྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྷས་བསྲུང་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། གཞན་ཡང་། འགྲོ་ཀུན་དགའ་བས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །མཐར་ཡང་རང་ཉིད་ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྐྱབས། །དཔུང་གཉེན་བྱེད་པས་སྐུ་གསུམ་འབྱོར་པ་འཛིན། །དེའང་དཀར་པོ་ལ་དགའ་བའི་ལྷ་རྣམས་དགའ་བས་བསྲུང་ཞིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲུབ་པར། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་དཀར་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་ཀྱང་སྤེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །མྱུར་དུ་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། མྱང་འདས་ལས། གང་སུ་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ། དེ་དག་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའང་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བས་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་འགྲུབ། ཆོས་ལ་སོང་བས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། དགེ་འདུན་ལ་སོང་བས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་འདུ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚད་མ་མཆིས་

p. 354

པའི་ཕན་ཡོན་ནི། ཡོན་ཏན་མདོར་བསྡུ་ན། སྐྱབས་སོང་ཡོན་ཏན་གལ་ཏེ་གཟུགས་མཆིས་ན། །ནམ་མཁས་ཆེས་ལྷག་བསོད་ནམས་ཕ་མཐའ་ཡས། །དེ་ཡང་། དྲི་མ་མེད་པའི་མདོ་ལས། །སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་བསོད་ནམས་གང་། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་གཟུགས་མཆིས་ན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཀུན་བཀང་ནས། །དེ་ནི་དེ་བས་ལྷག་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའང་འཇིགས་པ་དང་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་ནི། མདོ་རྒྱལ་མཚན་དམ་པ་ལས། དགེ་སློང་དག །ཁྱོད་དགོན་པ་དང་། དུར་ཁྲོད་དང་། འབྲོག་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་། གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ཞིག་དང་། འཇིགས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་དེ་དག་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །ཡར་བདུད་དང་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་འབྱུང་སྟེ། ཉི་མའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། སངས་རྒྱས་སྐྱབས་སུ་སེམས་ཅན་སུ་འགྲོ་བ། །བདུད་རྣམས་བྱེ་བས་གསད་པར་མི་ནུས་ཏེ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཞིང་བློ་ནི་འཁྲུགས་ཟིན་ཀྱང་། །དེ་ནི་ངེས་པར་སྐྱེ་བའི་ཕ་རོལ་འགྲོ། ཞེས་སོ། མདོར་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་། འཚེ་བ་དང་། ཐེག་པ་དམན་པའི་ལམ་དང་། འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱོབ་ཅིང་། མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་ཚོགས་ཀུན་དང་། །ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་། །རྒ་དང་འཆི་བ་དག་ལས་ཀྱང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ། །འཚེ་བ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དང་། །ངན་སོང་དང་ནི་གནས་མིན་དང་། །འཇིག་ཚོགས་ཐེག་པ་དམན་དག་ལས། །སྐྱོབ་ཕྱིར་སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། དེ་ལྟར་ན། ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པ། །དེ་ལ་མཁས་པ་སུ་ཞིག་བརྟེན་མི་བགྱིད། །འདི་ལྟར་

p. 355

ཡོན་ཏན་གཞལ་དུ་མེད་པའི་སྐྱབས་ལ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟེན་པར་བགྱིད་པར་འོས་ཏེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། མཁས་པ་དག་ནི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་འགྲོ། །དེ་ཡི་དབང་གིས་དོན་ཡང་ཕུན་ཚོགས་འགྲུབ། །ཅེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །སྲིད་ཞིའི་རྒུད་པ་སེལ་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་རྒུད་པ་མཐའ་དག་གི། ཉེས་སྤོང་ཞི་བ་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་གཉེན། །དད་བརྒྱའི་སྤྱི་བོས་རབ་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་། །ས་གསུམ་བསོད་ནམས་འདྲེན་མཆོག་དཔག་བསམ་ཤིང་། །ཕན་བདེའི་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །འདི་ལྟར་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་མགོན་སྐྱབས་ཀྱི་མཆོག་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྟེ། ཉེས་པ་མཐའ་དག་ལས་སྐྱོབ་ཅིང་ཞི་བར་འདྲེན་པའི་དེད་དཔོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་། འདོད་དགུའི་དཔག་བསམ། ཡོན་ཏན་གྱི་གཏེར་མཛོད་དམ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དེ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་ཕྱག་བྱ་བའི་འོས་སུ་གྱུར་པ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བའི་འོས་སུ་གྱུར་པ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དམ་པར་གྱུར་པ་སྟེ་ཞེས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་བདེར་འབྲེལ་བ། །བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །ཞེས་པའི་ཚུལ་ལོ། །འདིར་ཡང་ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ལ་སོགས་པའམ། ཟས་ཀྱི་འཚལ་མ་འཚལ་བ་ནའང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་བསམས་ཏེ། ཡིད་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། མཆོད་པ་འབུལ་བ་དང་། སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་། བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གསོལ་བ་གདབ་པ་རྣམས་བྱས་པའི་རྗེས་ལ། དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་དྲན་པས་བདག་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་ཤོག་ཅིག་སྙམ་དུ་བསམ་

p. 356

པས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་དང་། ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བརྗོད་པར་བྱས་ལ་རྗེས་སུ་དགེ་བ་བསྔོས་ན་སྡིག་པ་ཟད་ཅིང་དགེ་བ་འཕེལ་བས་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་ཅིང་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་མི་འབྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་ནི། ད་ནི་དགེ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསྔོ་བ། དེ་ལྟར་བདེ་ཆེན་ཡོན་ཏན་མཆོག་བསྒྲགས་པས། །སྐྱེ་དགུ་དམ་པའི་སྤྱོད་ལ་ལེགས་གཞོལ་ཞིང་། །ཉེས་གྱུར་དམན་པའི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིས། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །ཅེས་སྨོས་ཏེ་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་ཚིག་དང་དོན་གྱི་ཕྲེང་བ་བཀོད་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་སྤྲིན་གྱི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་དེས། འགྲོ་བ་རྣམས་ཡུན་རིང་མོར་ཡུལ་དམན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྟོང་གི་ཚོགས་མང་པོས་དུབ་པའི་སེམས་ཀྱི་བཞོན་པ་རྣམས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཆོག་བདེ་བར་ངལ་སོས་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པའོ། །ཞི་གྱུར་བདུད་རྩི་དམ་པའི་ཆོས་ཆར་གྱིས། །འགྲོ་ཀུན་སེམས་ཀྱི་དགེ་ལེགས་རབ་རྒྱས་ཏེ། །རྟག་ཏུ་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཡིད་བཞིན་སྤྲིན། །རྣམ་གྲོལ་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ལ་རེག་པར་ཤོག །གང་དག་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་རྣམས་སུ། །བདེ་གཤེགས་ཆོས་ཆར་འབེབས་པ་སྲས་དང་བཅས། །ཕན་བདེའི་འོད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་སྣང་བྱེད་ཅིང་། །ངན་སོང་གསུམ་གནས་རང་སྟོངས་སངས་རྒྱས་ཤོག །འཇིག་རྟེན་ལོང་བ་འདྲེན་པ་མེད་རྣམས་སུ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རབ་གྲགས་ཏེ། །ཀུན་ཀྱང་ཐར་པའི་ལམ་རབ་འཇོགས་ནས། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

ཚད་མེད་པ་བཞིའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའི་འགྲེལ་པ།

p. 357

༈ དེ་ལྟར་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་དངོས་གཞི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སྨོན་འཇུག་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། བདུན་པ་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་ལེའུ་ལ་བཅུ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར་ཞིང་ཚངས་པའི་གནས་བཞི་བསྒོམ་པར་བསྟན་པ། ཁྱད་པར་བསྟན་པ། དམིགས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར། དམིགས་ཡུལ་མ་དག་པའི་སྐྱོན། དམིགས་ཡུལ་དངོས་བཤད་པ། རྣམ་པ་བཤད་པ། སྒོམ་ཚུལ་བཤད་པ། བསྒོམ་པའི་ཚུལ་གཞན་བཤད་པ། བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ། སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བའོ། །སྤྱི་དོན་དང་པོ་མཚམས་སྦྱར་ཞིང་ཚངས་པའི་གནས་བཞི་བསྒོམ་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས། ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པས་ན་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་སྐྱབས་སོང་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གིས། །བྱམས་པའི་ས་གཞིར་སྙིང་རྗེའི་མེ་ཏོག་བཀྲམ། །དགའ་བའི་གྲིབ་བསིལ་བཏང་སྙོམས་ཆུ་གཙང་གིས། །འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་རང་གི་སེམས་སྦྱང་ངོ་། །འདིར་ནགས་ཀྱི་ནང་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དཔེས་སྦྱར་ཏེ། བྱམས་པའི་ས་གཞི་སྔོ་ཞིང་སྣུབ་པ་སྐྱེ་བོ་ཀུན་དགའ་བའི་བསྟི་གནས་སུ། སྙིང་རྗེའི་མེ་ཏོག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཁ་བྱེ་བས་བཀྲམ་ལ། དགའ་བའི་ནགས་ཀྱི་གྲིབ་མས་བསིལ་ཞིང་བྱ་དང་རི་དགས་དུ་མས་བསྟེན་པར། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚོ་དང་། རྫིང་དང་། ཕུ་ཆུ་བཟང་པོའི་རྒྱུན་ཁ་དུ་མ་ནས་འབབ་པའི་ཚོགས་ཀྱིས། སྲིད་པར་དུབ་པའི་འགྲོན་པོ་རྣམས་དབུགས་འབྱིན་པ་དེར། རང་གི་སེམས་ཀྱང་ངལ་གསོ་ཞིང་སྦྱང་ངོ་ཞེས་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྒྱན་དུ་སྦྱར་བའོ། །ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། དགའ་བ་ཆེན་པོ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པར་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཐོག་མར་འདི་དང་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཐར་པའི་ལམ་དང་མ་འབྲེལ་ན། །ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞི་སྟེ་སྲིད་པའི་རྒྱུ། །ཞི་བའི་ལམ་གྱིས་ཟིན་པའི་དེ་རྣམ་བཞི། །སྲིད་པའི་ཆུ་

p. 358

གཏེར་འདའ་ཕྱིར་ཚད་མེད་བཞི། །དེའང་། སྙིང་པོ་མཆོག་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་ལ་སེམས་ཡང་དག་པར་མ་བསྐྱེད་རྗེས་སུ་མ་བསྐྱེད་པའི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་བཞི་ནི་ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞི་སྟེ། སྲིད་པར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའོ། །སེམས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད། རྗེས་སུ་བསྐྱེད་པའི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་བཞི་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞི་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དུ་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་དམིགས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི། དེའང། དམིགས་ཡུལ་མཐའ་ཡས་འགྲོ་བ་ཆོས་ཉིད་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཁྱབ་དམིགས་བཅས་དམིགས་པ་མེད། །འདི་ལྟར་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་དམིགས་ཡུལ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བློའི་རྣམ་པ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མེད་པ་བཞི་སྐྱེ་ཞིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ། བློའི་རྣམ་པ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཚད་མེད་པ་བཞི་སྐྱེ་སྟེ། ས་སྡེ་ལས། སེམས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་སྐྱེ་སྟེ་ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་བཞི་པ་ལའང་གཉིས་ཏེ། དམིགས་ཡུལ་མ་དག་པའི་སྐྱོན་བསྟན་པ་ནི། འདི་ནི། སྔ་མ་ཚད་ཡོད་ཉུང་ཟད་འགྲོ་བ་ལ། །དམིགས་རྣམ་མ་དག་དམིགས་བཅས་ཚངས་པའི་རྒྱུ། །ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞིའི་དམིགས་ཡུལ་སེམས་ཅན་གཅིག་དང་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཚད་ཡོད་པ་ལ། བློའི་རྣམ་པ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིར་སྐྱེ་ཞིང་། དེའང་ཐར་པའི་སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པ་སྟེ། གངྒཱ་ལ་བུད་མེད་བུ་ཆུང་ངུ་དང་བཅས་པས་བརྒལ་དུས་གཅིག་ལ་གཅིག་བྱམས་བཞིན་དུ་ཚེའི་དུས་བྱས་པས་ཚངས་པར་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུ་སྲིད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སེམས་གསལ་གཅིག་སྐྱེས་འབྲས་བུ་གང་། །ཚངས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པ་ལྟར། །ཞེས་པའི་ཚུལ་ལོ། །ཞར་ལ་ཐར་པའི་ཚད་མེད་བཞིར་བསླབ་པར་གདམས་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་

p. 359

སོང་ནས། ཚད་མེད་པ་བཞི་པོ། འདི་ནི་དམིགས་མེད་ཐར་པར་གཞོལ་བས་ན། །སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་བསླབ་པར་བྱ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐར་པ་འདོད་པས་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་ཚུལ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །སྤྱི་དོན་ལྔ་པ་དམིགས་ཡུལ་དངོས་བཤད་པ་ནི། ད་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་དམིགས་ཡུལ་བཤད་པ། བདེ་བ་མི་ལྡན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམ་ཐག །སྐྱིད་ཅིང་འབྱོར་ལ་ཉེ་རིང་ཆགས་སྡང་ཅན། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་དགའ་བ་བཏང་སྙོམས་ཡུལ། །འདིར་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་དམིགས་ཡུལ་ནི། བདེ་བ་དང་མི་ལྡན། སྡུ་བསྔལ་གྱིས་ཉམ་ཐག །རང་རང་གི་བདེ་བས་སྐྱིད་ཅིང་འབྱོར། ཉེ་རིང་ཆགས་སྡང་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཏེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་བདེ་འདོད་དང་། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམ་ཐག་དང་བདེ་བ་དང་། །ཉོན་མོངས་ཅན་དང་ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་དྲུག་པ་རྣམ་པ་བཤད་པ་ནི། རྣམ་པ་ནི། རྣམ་པ་བདེ་ཐོབ་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བ་དང་། །དགའ་དང་མི་འབྲལ་སེམས་སྙོམས་ལས་རུང་འདོད། །དེའང་ཡུལ་བཞི་པོ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་ཅིང་། བདེ་བ་དང་ལྡན་ལ། དགའ་བ་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་། ཆགས་སྡང་བཏང་ནས་བློ་བྱམས་པ་གཅིག་ཏུ་སྙོམས་པར་འདོད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་ཅན། །ཕྲད་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཅན། །མི་འབྲལ་བ་ཡི་དགོངས་པ་ཅན། །ཕན་བདེ་དགོངས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་སོ། །ངོ་བོ་ནི་རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བཞི་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བརྟན་པ་ཚངས་པའི་མི་མཐུན་སྤངས། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འཇུག །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སྨིན་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་པ་ནི། དེ་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པར། གཞན་དུ་མི་རྟོག་པ། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། བར་མའི་ཡུལ་གསུམ་ལ་དམིགས་པ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་

p. 360

པའོ། །ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་འཇུག་ན། བདེ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཙམ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཡུལ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམ་ཐག་པ་དང་། ཆགས་སྡང་ཅན་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡུལ། དགའ་བ་ནི་སྐྱིད་པ་སྟེ་བདེ་བའི་ཡུལ་གསུམ་ལ་བློ་གསུམ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི་བསྟན་བཅོས་ཐོས་པ་ལས་བཞི་བོ་དེ་སྐྱེས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་མ་སྐྱེས་པར་རྟོགས་པའོ། །ཡང་ན་བདག་མེད་མ་རྟོགས་པ་དང་། ཕྱེད་དང་གཉིས་རྟོགས་པ་དང་། གཉིས་ཀ་རྟོགས་པའི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་པའི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་སེམས་ཅན་དང་། ཆོས་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་དང་། བཤད་པ་ལྟར་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དྲུག་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེ་བར་བཤད་དེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། བཀྲེན་ལ་བརྩེ་དང་མ་རུངས་པ་ལ་བརྩེ། །ཀུན་འཁྲུགས་ལ་བརྩེ་བག་མེད་རྣམས་ལ་བརྩེ། །ཡུལ་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་དང་། །ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའོ། །ཞེས་སོ། །ཡུལ་བཅུ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་བཤད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། རབ་འབར་དགྲ་ཡི་དབང་དུ་སོང་། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནོན་མུན་པས་བསྒྲིབས། །བགྲོད་དཀའི་ལམ་ལ་ཀུན་དུ་ཞུགས། །འཆིང་བ་ཆེ་དང་ཡང་དག་ལྡན། །ཟས་ཆེན་དུག་དང་འདྲེས་ལ་ཞེན། །ལམ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོར་གྱུར་པ། །ལམ་གོལ་རབ་ཞུགས་སྟོབས་ཆུང་བའི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའོ། །ཞེས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེ་ལྟར་འབར་བ་དང་། ལམ་དུ་ཞུགས་

p. 361

ཀྱང་བདུད་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱས་པ་དང་། ངན་སོང་གསུམ་དང་། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་རྨོངས་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་མདུད་པས་དམ་དུ་བཅིངས་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ལ་རོ་མྱང་བ་དང་། ཉན་རང་གི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་སོ། །ཚད་མེད་པ་འདི་དག་རྐྱེན་བཞིས་སྐྱེ་སྟེ། རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་སམ་ཁམས་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ནོ། །ཚད་མེད་པ་བཞིའི་བཀའ་ལུང་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ནོ། །རང་རང་གི་ཡུལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནོ། །ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་མ་བསྒོམས་པའི་ཉེས་དམིགས་གོམས་པ་སྔ་མ་ལས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྔ་མ་ལས། བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་དེ་རྒྱུ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པ་སྟེ། །རྒྱུ་དང་བཤེས་གཉེན་རང་བཞིན་ལས། །བློ་དང་ལྡན་པའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ། །ཞེས་པ་དང་། མཛོད་ལས། བཞི་ཡིས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། །གསུམ་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་རྣམ་གཉིས། །གཞན་ནི་གཉིས་པོ་དག་ལས་སྐྱེ། །ཞེས་སོ། །དེའང་སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་བདག་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་བཞིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུའི་རྐྱེན། བདག་པོའི་རྐྱེན། དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གསུམ་གྱིས་སྙོམས་འཇུག་གཉིས་བསྐྱེད་ཅིང་། བེམས་པོ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་དང་། ཆུ་ལུད་ལ་སོགས་པའི་བདག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །སྤྱི་དོན་བདུན་པ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་བཞིའི། དང་པོ་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པ་ལའང་བཅུ་གསུམ་སྟེ། བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པའི་དགོས་པ་ནི། ད་ནི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པ་ན་འདི་དག་ལ་འདི་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཚང་བའི། སྒོམ་ཚུལ་གོ་རིམས་ངེས་པ་མེད་ན་ཡང་། །དང་པོའི་གང་ཟག་ཐོག་མར་བཏང་སྙོམས་ཏེ། །ཉེ་རིང་བསྙམས་ནས་དེ་ནས་གཞན་གསུམ་བསྒོམ། །དེའང་ཐོག་མར་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་སླ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་བསྒོམ་པར་བཤད་ལ། དེ་

p. 362

ཡང་ཀུན་ལ་ཉེ་རིང་མ་སྙོམས་པར་གཞན་གསུམ་སྐྱེ་དཀའ་བའི་ཕྱིར། དང་པོར་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོའི་དབུ་མ་རྒྱན་ལས། བཏང་སྙོམས་ས་གཞི་ལེགས་བརྡལ་བར། །བྱམས་པ་ཡི་ནི་མེ་ཏོག་བཀྲམ། །སྙིང་རྗེའི་གྲིབ་མས་རབ་བརྒྱན་ཅིང་། །དགའ་བའི་ཆུ་གཙང་རྙོག་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །བརྟག་གཉིས་ལས། དང་པོར་བྱམས་པ་བསྒོམ་པར་བྱ། །གཉིས་པར་སྙིང་རྗེ་རྣམས་བསྒོམ་ཞིང་། །གསུམ་པར་དགའ་བ་བསྒོམ་པ་དང་། །ཀུན་གྱི་མཐར་ནི་བཏང་སྙོམས་སོ། །ཞེས་པ་ནི་ནང་གི་ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་སྦྱར་བ་སྟོན་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཐོག་མར་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་སླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི། བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡར་དམིགས་ཡུལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། བློ་ཡི་རྣམ་པ་འདི་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ། །ད་ལྟ་ཕ་དང་མ་དང་བཤེས་ལ་ཆགས། །དགྲ་ལ་སྡང་བ་འདི་འདྲའི་སེམས་ཁྱོད་ངན། །འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་རེ་རེ་ཡང་དགྲ་དང་གཉེན་དུ་མ་གྱུར་པ་མེད་པས་དེ་ལ་ཆགས་སྡང་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དྲིན་དྲན་པ་ནི། འདི་ལྟར་འཁོར་བ། ཐོག་མཐའ་དུས་མེད་འཁྱམས་ཚེ་དགྲ་འདིས་ཀྱང་། །ཕ་མ་ལ་སོགས་བཤེས་བྱས་ཕན་པ་བསྒྲུབས། །དེ་ཡི་དྲིན་ལན་གནོད་སེམས་སྒོམ་བྱེད་དམ། །སྔོན་ཕན་བཏགས་པའི་ལན་དུ་གནོད་པ་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ། འདུལ་བ་ལུང་ལས། ཕན་པའི་ལན་དུ་ཕན་པ་མཆོག །གནོད་པའམ་བར་མ་རིགས་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །བཏང་སྙོམས་མ་ངེས་པར་བསྒོམ་པ་ནི། ཡང་ཚེ་རབས་དུ་མར། གཉེན་འདིས་ཀྱང་ནི་དགྲ་བྱས་གནོད་པ་བསྒྲུབས། །ད་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་འགོ །དེ་ཡི་ལན་དུ་ཕན་པ་ཇི་ལྟར་རིགས། བར་མ་ཡང་ནི་མཛའ་དང་མི་མཛར་གྱུར། །ཕན་གནོད་མ་ངེས་ཆགས་སྡང་རིགས་པ་མིན། །འདི་ལྟར་དགྲས་གནོད་པ་བྱས་པས་ཕན་གདགས་སུ་མི་རུང་ན།

p. 363

གཉེན་གྱིས་ཀྱང་སྔོན་རབས་གནོད་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། ད་ལྟ་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་འགོ་བས། དེ་ཙམ་དུ་ཆགས་སྡང་གིས་བསྐྱེད་པའི་ཕན་གདགས་སུ་ཅི་ཡོད། སྐྱེ་བོ་བར་མ་ཡང་སྔོན་དང་ཕྱི་མ་ལ་བསམས་ན་ཕན་གནོད་མ་ངེས་པས་ཆགས་སྡང་བྱ་བའི་འོས་སུ་མ་ཡིན་པས་གང་ལའང་ཆགས་སྡང་མེད་པས་ཉེ་རིང་མཉམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དགོས་ཏེ། ཉི་ཁྲི་ལས། རབ་འབྱོར། ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་ཚུན་མཉམ་ཞིང་སྙོམས་པའི་སེམས་སུ་བྱའོ་ཞེས་སོ། །བཏང་སྙོམས་མཉམ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་ནི། རྒྱུ་མཚན། དེ་བས་ཐོག་མར་མཛའ་བཤེས་ཕྱོགས་རྣམས་ལ། །བར་མ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་སྤང་བྱ་ཞིང་། །དེ་ནས་དགྲ་ལ་བར་མ་བཞིན་དུ་ནི། །སྡང་བ་སྤངས་ལ་ཉེ་རིང་མེད་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་དགྲ་ཉེན་གཉིས་བར་མར་སྙོམས་པ་ན། བཏང་སྙོམས་འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ནི། བར་མའི་ཕྱོགས་ལའང་གཏི་མུག་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར། །འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་མཉམ་དུ་སེལ་བའི་བློ། །སྲིད་དང་བྲལ་བ་དེ་འདྲ་རྣམ་པར་བསྒོམ། །བར་མ་གང་ཡིན་པའི་བློ་ཡང་གཏི་མུག་པས། དེའི་རྗེས་ལ་དགྲ་གཉེན་གྱིས་ཐོག་དྲངས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་ཤོག་ཅིག །ཆགས་སྡང་གི་རྣམ་པ་ནམ་ཡང་འབྱུང་བར་མ་གྱུར་ཅིག །ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་ཤོག་ཅིག །བཏང་སྙོམས་བྲལ་ཐོབ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་བདེ་འདོད་སྡུག་བསྔལ་འདོར་འདོད་གཅིག །འོན་ཀྱང་མི་ཤེས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ལ་སྤྱོད། །འདི་ལྟར་རང་ལ་བདེན་དགའ་ལ་སྡུག་པ་མི་འདོད་པ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བས་ན་གནོད་སེམས་ག་ལ་རུང་། འདོད་པ་བདེ་བ་འདོད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་འདི་བདག་གིས་བཟློག་པར་བགྱིའོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དམིགས་པ་དངོས་ནི། ཀྱེ་མ་ཉམ་ཐག་འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་ཚོགས། །བག་ཆགས་བཅས་ཀུན་ཞི་ལ་སེམས་སྙོམས་ཤོག །

p. 364

ཆགས་སྡང་དྲག་པོས་གཟིར་བའི་ལུས་ཅན་ཀུན། །ཉེ་རིང་སེམས་སྙོམས་ཆགས་སྡང་བྲལ་བར་ཤོག །འདི་ལྟར་འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་ཤོག་ཅིག །ཁྱད་པར་ཆགས་སྡང་གི་མེ་ཚོགས་ཞི་ནས་ཉེ་རིང་མེད་པའི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་ཤོག་ཅིག །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དམིགས་པ་སྤེལ་བ་ནི། ཅེས་བསམ་འགྲོ་བ་གཅིག་ནས་གཉིས་དང་གསུམ། །ཡུལ་གྲུ་གཅིག་ནས་གླིང་གཅིག་གླིང་བཞི་ནས། །སྟོང་གཅིག་གཉིས་གསུམ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་བསྒོམ། དེའང་ལས་དང་པོ་པས། རང་གི་དགྲ་གཉེན་གཉིས་ལ་མ་འབྱོངས་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ། དེ་ནས་སེམས་ཅན་གཅིག་གཉིས་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ནས་རང་གི་གྲོང་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཡུལ་གྲུ་དང་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་བར་དུ་བསྒོམ། དེ་ནས་ལུས་འཕགས་གླིང་ནས་སྟོང་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་། གསུམ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་བསྒོམ། དེའང་དང་པོ་མི་དང་། དེ་ནས་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ལ་མཚུངས་པར་བསྒོམ་མོ། །བཏང་སྙོམས་རྒྱུད་ལ་འབྱོངས་པའི་ཚད་ནི། དེ་ཉིད་རྒྱུད་ལ། འབྱོངས་པའི་ཚད་ནི་བདག་གཞན་དགྲ་གཉེན་མཉམ། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཐོབ་ཅིང་སུ་ལའང་ཕྲག་དོག་དང་ཁོང་ཁྲོ་མི་སྐྱེ་བར་མཉམ་ཁད་པ་འབྱུང་ངོ་། །བཏང་སྙོམས་བསྒོམས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ནི། དེ་ལྟར་དམིགས་པ་དང་བཅས་ནས་བཏང་སྙོམས་བསྒོམས་པའི་ཐུན་གྱི། རྗེས་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་བཏང་སྙོམས་ཡུལ། །ཐམས་ཅད་སེམ་ཏེ་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་འདྲ། །དོན་དམ་མ་སྐྱེས་སྟོང་པའི་ངང་དེ་ལ། །བློ་ཡི་རྣམ་པ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་བཞག །དེའང་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བ་འདི་དག་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བ་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་དྲན་པའི་ངང་ལ་བཞག་གོ །དེའང་གཟུང་ཡུལ་ཕུང་པོ་དང་དེ་ལས་གཞན་ལ་ངར་འཛིན་པས་ཞེན་ཡང་། གཉིས་ཀ་བརྫུན་པའི་རང་བཞིན་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ངའི་བཞིན་ཞེས་རྟོག་པ་ལྟར་མེད་ལ་སྣང་ཞིང་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་བརྟེན་ནས་སུ། །རང་གཞན་གཟུགས་བརྙན་སྣང་མོད་ཀྱི། །

p. 365

དེ་ནི་ཡང་དག་ཉིད་དུ་ན། །ཅུང་ཟད་ཀྱང་ནི་ཡོད་མིན་པ། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་རྣམས་བརྟེན་ནས། །ངར་འཛིན་པ་ནི་དམིགས་པར་འགྱུར། །རང་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་དེ་འགའ་མེད། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་མ་བརྟེན་པར། །རང་བཞིན་གཟུགས་བརྙན་མི་སྣང་ལྟར། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་མ་བརྟེན་པར། །ངར་འཛིན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་སོ། །དེའང་རང་བཞིན་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་ལས་ཡོད་ཅིང་། ལས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་ན་རྒ་ཤིའི་བར་ཡོད་ཅིང་། ཕུང་པོ་ལ་འཛིན་པ་མེད་ན་དེ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པར། དེ་ཉིད་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལས་ངར་འཛིན་ཉིད། །ངར་འཛིན་ཡོད་ན་ཡང་ལས་ཏེ། །དེ་ལས་ཡང་ནི་སྐྱ་བ་ཡིན། །ལམ་གསུམ་ཐོག་མཐའ་དབུས་མེད་པ། །འཁོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མགལ་མེ་ཡི། །འཁོར་ལོ་ལྟ་བུར་ཕན་ཚུན་དུ། །རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །དེ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་དང་། །དུས་གསུམ་ཉིད་ལས་མ་ཐོབ་ཕྱིར། །ངར་འཛིན་པ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར། །དེས་ན་ལས་དང་སྐྱེ་བ་ཡང་། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་སྐྱེ་བ་དང་། །དེ་དག་ཟད་པ་ཉིད་མཐོང་ནས། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ལ། །ཡོད་མེད་ཉིད་དུ་མི་སེམས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ང་དང་ང་ཡིར་གཟུང་བའི་ཡུལ་མེད་པ་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཏང་སྙོམས་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས། འབྱོངས་པའི་ཚད་ནི་ཟབ་ཞིའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ། དེའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། བསམ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ལ། །གཉིས་སུ་མེད་པར་བཞག་པས་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ། །ཞེས་སོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི། འབྲས་བུ་ཉེ་རིང་རྙོག་པ་མེད་པའི་སེམས། །གནས་ལུགས་དོན་ལ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེའང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་ནི་རང་

p. 366

གཞན་ཉེ་རིང་མེད་ལ། དོན་དམ་པས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གོམས་པ་རབ་ཏུ་གྱུར་ནས་གདོད་བྱམས་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། གཉིས་པ་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ལའང་ལྔ་སྟེ། བྱམས་པ་གོང་དུ་སྤེལ་བ་ནི། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་ཀུན་ལ་སེམས་སྙོམས་གྱུར་པ་ན། །རང་ཉིད་མ་ལ་བདེ་དང་འཕྲད་འདོད་ལྟར། །ལུས་ཅན་ཀུན་ལའང་དེ་བཞིན་བསམ་པར་བྱ། །དེའང་སེམས་སྙོམས་པ་ན་ཕ་དང་མ་བྱམས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལྟར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕ་དང་མའི་བློ་བཞག་ནས་བྱམས་པ་བསྒོམས་པར་བྱ་སྟེ། ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །བྱམས་པའི་དམིགས་རྣམ་ནི། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་། བྱམས་པའི་དམིགས་ཡུལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། རྣམ་པ་གནས་སྐབས་ལྷ་མིའི་བདེ་བ་དང་། །མཐར་ཐུག་བྱང་ཆུབ་བདེ་དང་འཕྲད་པར་ཤོག །སྙམ་དུ་གཅིག་ནས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་བར། །ཕྱོགས་མཐའ་གཏུགས་པར་དེ་སྙེད་བསྒོམ་པར་བྱ། །དེའང་བདེ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བ་ན་གནས་སྐབས་ལྷ་མི་དང་། མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་འཕྲད་པར་ཤོག་ཅིག་སྙམ་དུ་གཅིག་ནས་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལྷ་ཡུལ་པའི་ལྷའི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་སོ། །བྱམས་པ་འབྱོངས་པའི་རྟགས་ནི། འབྱོངས་པའི། རྟགས་ནི་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་བྱམས་པ་མཆོག །བུ་གཅིག་བརྩེ་བའི་མ་བས་ལྷག་པ་འབྱུང་། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་གང་མཐོང་ཡང་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་བརྩེ་གདུང་ཆེ་བས་ཕན་པར་འདོད་པ་འབྱུང་ངོ་། །དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ནི། དམིགས་པ་དང་

p. 367

བཅས་པའི་བྱམས་པ་བསྒོམས་པའི། དེ་རྗེས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་ངང་ལ་བཞག །དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། །བྱམས་དང་སྟོང་པ་ཟུང་དུ་ཆུད་པ་རྟགས། དེ་ཡང་བྱམས་པ་བསྒོམས་པའི་ཡུལ་སེམས་ཅན་ཡང་། ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་འདུས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། བརྟགས་ན་རགས་པ་རྡུལ་ཕྲན་དང་། ཕྲ་བ་དོན་དམ་དང་། རྣམ་ཤེས་དག་གི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ་སྙམ་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། སྐྱེས་བུ་ས་མིན་ཆུ་ལ་མིན། །མེ་མིན་རླུང་མིན་ནམ་མཁའ་མིན། །རྣམ་ཤེས་མ་ཡིན་ཀུན་མིན་ན། །དེ་ལས་གཞན་དོན་སྐྱེས་བུ་གང་། ཁམས་དྲུག་སྐྱེས་བུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་བཞིན་ཁམས་ནི་རེ་རེལ་ལའང་། །འདུས་ཕྱིར་ཡང་དག་ཉིད་དུ་མིན། །ཕུང་པོ་བདག་མིན་དེར་དེ་མིན། །དེ་ལ་དེ་མིན་དེ་མེད་མིན། །ཞེས་པ་དང་། གང་ཚེ་དངོས་པོ་མི་རྙེད་པ། །དེ་ཚེ་དངོས་མེད་ག་ལ་འགྱུར། །གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་ཙམ་ཕྱིར། །ནམ་མཁའ་ཡང་ནི་མིང་ཙམ་མོ། །འབྱུང་མེད་གཟུགས་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་མིང་ཙམ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །ཚོར་དང་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་དང་། །རྣམ་ཤེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་དང་། །བདག་བཞིན་དུ་ནི་བསམ་བྱ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་ཁམས་དྲུག་བདག་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་མེད་ན་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་དུས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ལ་བརྟགས་ནའང་མེད་ལ། དེ་ལའང་རྣམ་ཤེས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་ཡང་མི་མཐོང་བས་བདག་དང་བདག་གིར་མི་དམིགས་ཏེ་དཔྱད་ཅིང་གཞིགས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ཉིད་ལས། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་ཡན་ལག་དག །མ་ལུས་བཅས་ཏེ་བཤིག་བྱས་ན། །ཅི་ཡང་མེད་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཡང་། ཁམས་བཅས་བཤིག་ན་དེ་དང་འདྲ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་ཅེས། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །ཞེས་སོ། །དེའང་མཐོང་ཐོས་སུ་

p. 368

སྣང་བ་ཙམ་འདི་བདེན་རྫུན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་རྫུན་བློས་བཀོད་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལས། མཐོང་དང་ཐོས་སོགས་ཐུབ་པ་ཡིས། །བདེན་མིན་རྫུན་པ་མིན་པར་གསུངས། །ཞེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་བདེན་རྫུན་འདས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་རྫུན་ལས་འདས་ཤིང་ཆུ་ཤིང་དང་འདྲ་བར། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་རློན་པའི་སྡོང་པོ་དག །སྙིང་པོ་འདོད་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་དེ་གཤགས་ཀྱང་། །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ཀུན་ན་སྙིང་པོ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །འབྱོངས་པའི་རྟགས་སུ་བྱམས་པ་སྐྱེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ཆུ་ཤིང་ལྟར་རང་བཞིན་ནམ་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པ་དུས་མཉམ་དུ་འབྱུང་ངོ་། །བྱམས་པ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་མཐོང་ན་ཡིད་འོང་དག་པ་འཐོབ། །འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་ན་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཀྱང་མཐོང་ན་ཡིད་དུ་འོང་ལ་ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པའི་རྙོག་པ་དག་པ་འཐོབ་སྟེ། བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་མང་དུ་བསྒོམས་ཤིང་བརྟན་པར་བྱས་པས་འགྲོ་བ་མཐོང་ན་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡིན། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་སོ། བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་འཐོབ་པར་ཡང་། ཐར་པ་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་བཅུ་རྒྱས་པའི་མདོ་ལས། གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་རྣམས་དག་ན། །བསྐལ་པ་གཅིག་གི་བར་དག་ཏུ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ནི་བསྲུངས་པ་བས། །སྐྱེས་བུའི་སྐད་ཅིག་དགའ་བ་ཙམ། །དེ་བས་བྱམས་པ་སྤྱད་པ་མཆོག །གང་གིས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདི་རུ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་སྡིག་སྤྱད་དེ། །ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་ངེས་ཀྱང་། །བྱམས་པ་དེ་ཡིས་འཕྲལ་དུ་འབྱང་། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་ལ་བདུན་ཏེ། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ནི། ད་ནི་སྙིང་རྗེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར། བྱམས་པས་འགྲོ་ལ་ཁྱབ་པའི་རྗེས་ཉིད་དུ། །ཕ་མའི་སྡུག་བསྔལ་

p. 369

བློས་མི་བཟོད་པ་བཞིན། །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད། །དེ་ཡང་བདག་གི་ཕ་མ་དྲིན་ཅན་འདི་རྣམས་བདག་ཅག་གི་ཆེད་དུ་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པ་དང་། ངན་སོང་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པ་འདི་དག་སྙིང་རེ་རྗེ་བདག་གིས་འདོན་པར་བྱ་སྙམ་པ་སྟེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་དག་མཐོང་བ་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་འདི་དག་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སོ། །སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། ཚུལ་ཇི་ལྟར་བསྒོམས་པ་ནི། དེ་ཡང་བདག་གི་ཕ་མ་དྲིན་ཅན་རྣམས། །བདག་གི་ཆེད་དུ་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པས། །ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་གསད་སྤྱད་ལས་ཀྱིས་མནར། །སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་ཆུ་ཆེན་འཁྲུག་པར་བྱིང་། །སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་དུ་མས་ཉམ་རེ་ཐག །འདི་ལྟར་བདག་ཅག་གི་ཕྱིར་སྡིག་པ་བྱས་པས་ད་ནི་རང་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྒོས་སུ་སྤྱོད་པས་ཉམ་ཐག་པར་གྱུར་ཀྱང་། སྙིང་རྗེ་དངོས་བཤད་པ་ནི། ད་དུང་སྡུག་བསྔལ། དེ་ལས་ཐར་འདོད་ཞི་བའི་སེམས་མེད་ལ། །ཡང་དག་ལམ་སྟོན་དགེ་བའི་བཤེས་མེད་པས། །མཐའ་མེད་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་སྙིང་རེ་རྗེ། །འདི་དག་མཐོང་ནས་ཡལ་བར་འདོར་ཕོད་དམ། །འདི་ལྟར་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་། དེ་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་མི་ཤེས་ལ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ཙམ་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་པའང་མེད་པས། ད་དུང་མཐའ་མེད་པར་འཁོར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བ་འདི་དག །སྔོན་བདག་གི་ཕ་མ་དང་གཉེན་བཤེས་སུ་མ་གྱུར་པ་ཞིག་མེད་ན་སྐྱབས་དང་མགོན་མེད་པ་འདི་དག་ཁོ་ན་འདོར་བ་ནི་རིགས་ཕ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམ་དགོས་ཏེ། སློབ་སྤྲིང་ལས། གང་གི་ཁོང་ན་འདི་སྐབས་རྙེད་ནས་གནས་བཅས་ཤིང་། །གང་གིས་བརྩེ་བག་སེམས་ཀྱིས་ཟོན་བཅས་འདི་བླངས་པ། །ཉོན་མོངས་འདི་དག་སྡུག་བསྔལ་སྐྱབས་མེད་འདིར་བོར་ནས། །འགྲོ་བར་མ་རབས་ཐ་ཤལ་ཞིག་ནའང་སུ་ཞིག་སྤྲོ། །ཞེས་སོ། །སྙིང་རྗེའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་ནི།

p. 370

རྒྱུ་མཚན། དེ་བས་བདག་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །དུས་གསུམ་དགེ་བས་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དག །སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་བྲལ་བར་ཤོག་ཅིག་ཅེས། སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་བསམ་པར་བྱ། །འདི་ལྟར་བདག་གི་བདེ་བ་དང་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་ལ་འཕོས་པས་སྡུག་བསྔལ་དེ་དང་བྲལ་ནས་བདེ་བ་ཚད་མེད་པ་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་སྤྱོད་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བསམ་སྟེ། ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཡངས་པ་ཚད་མ་ངེས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །སྙིང་རྗེ་འབྱོངས་པའི་རྟགས་བཤད་པ་ནི། དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་གཅིག་ནས་ཀུན་གྱི་བར་དུ་བསྒོམས་པས་འབྱོངས་དུས། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་རྟགས་སུ་བཤད། དེའང་ཕ་རོལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་བ་དེ་རང་ལ་བྱུང་བ་བས་མི་བཟོད་པའི་ཤས་སྐྱེའོ། །སྙིང་རྗེའི་མཉམ་རྗེས་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པའི་ཐུན་རྗེས་ཐམས་ཅད་དུ། དམིགས་མེད་སྙིང་རྗེས་དེ་རྗེས་མཉམ་པར་བཞག །རྟགས་ནི་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཟུང་དུ་འབྲེལ། །དེའང་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་སེམས་ཅན་ཡང་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ལ་སྣང་བ་ཆུ་མེད་པ་ལ་ཆུར་སྣང་བ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བསམ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་སོ་གའི་ཉི་མ་ཕྱེད་དུས་ན། །སྐྱེས་བུ་སྐོམ་པས་གདུངས་ཤིང་འགྲོ་བ་དག །སྨིག་རྒྱུ་དག་ལ་ཆུ་ཡིས་ཕུང་པོར་མཐོང་། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་ཆུ་འདྲ་བ། །ཆུ་མིན་དོན་དུ་མ་ཡིན་པ། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་བདག་འདྲ་བ། །དེ་དག་བདག་མིན་དོན་དུ་མིན། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ནི་དེ་ཆུ་ཞེས། །བསམས་ཏེ་དེར་ནི་སོང་བ་ལས། །གལ་ཏེ་ཆུ་དེ་མེད་དོ་ཞེས། །འཛིན་པ་དེ་ནི་བླུན་པ་ཉིད། །དེ་བཞིན་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་མེད་པའང་ཡོད་དོ་ཞེས། །འཛིན་པ་དེ་ནི་རྨོངས་པ་སྟེ། །རྨོངས་པ་ཡོད་ན་མི་གྲོལ་ལོ། །ཞེས་པ་དང་། གང་ཕྱིར་གཉིས་ཀའང་ཡང་དག་ཏུ། །འགྲོ་དང་འོང་དང་གནས་

p. 371

མེད་པ། །དེ་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མྱ་ངན་བཟླ། །ཞེས་པ་དང་། དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི། །བསྟན་པ་འཆི་མེད་ཡོད་མེད་ལས། །འདས་པ་ཟབ་མོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་སྟོང་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་སྟེ་ལམ་དམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་འདི་གཉིས་གང་རུང་ཞིག་མེད་ཀྱང་ལམ་གོལ་བ་སྟེ། དོ་ཧ་མཛོད་ལས། སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཞུགས་གང་། །དེས་ནི་ལམ་མཆོག་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྙིང་རྗེ་འབའ་ཞིག་བསྒོམས་ན་ཡང་། །འཁོར་བ་འདིར་གནས་ཐར་པ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །གང་དག་གཉིས་པོ་སྦྱོར་བར་ནུས་པ་དེ། །འཁོར་བར་མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་མི་གནས། །ཞེས་སོ། །སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི། འབྲས་བུ་གནོད་སེམས་རྣམ་འཚེ་བྲལ་བའི་སེམས། །ལས་རུང་གདོད་ནས་དག་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ། །དེའང་གནོད་སེམས་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཐོབ་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་སྟེ། སྙིང་པོ་མཆོག་ལས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ནི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་དང་། འཚེ་བ་མེད་པ་དང་། དགའ་བས་བརྒྱན་པའི་མཆོག་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །བཞི་པ་དགའ་བ་བསྒོམ་པ་ལ་དྲུག་ལས། དགའ་བ་བསྒོམ་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་དགའ་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེས་བརླན་པའི་འགྲོ་བ་ལ། །རང་རང་བདེ་བས་གནས་ཏེ་དགའ་བ་བསྒོམ། །འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་བདེ་བ་མཐོང་ན་དགའ་བ་བསྒོམ་པ་ནི། ཉི་ཁྲི་ལས། སེམས་ཅན་གང་དག་རང་རང་གི་བདེ་བས་འབྱོར་པ་མཐོང་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདེ་བ་འདི་དང་མི་འབྲལ་པར་ཤོག་ཅིག །ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བདེ་བ་དེ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་མོ་ཞེས་སོ། །དགའ་བ་བསྒོམ་པའི་དམིགས་རྣམ་བཤད་པ་ནི། ཚུལ་ཇི་ལྟར་ན། དེ་ཡང་དམིགས་ཡུལ་བདེ་ལྡན་སེམས་ཅན་ཏེ། །རྣམ་པ་ཨེ་མ་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཀུན། །བདག་གིས་བདེ་ལ་དགོད་པ་མ་དགོས་

p. 372

པར། །རང་རང་བདེ་བ་བདག་གིས་རྙེད་པ་རབ། །ད་ནི་དེང་ནས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར། །བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པ་འདི་དང་མི་འབྲལ་ཤོག །སྙམ་དུ་གཅིག་ནས་ཀུན་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ། སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་བསྒོམས་པས། དགའ་བ་འབྱོངས་པའི་ཚད་ནི། དེའི། རྟགས་སུ་ཕྲག་དོག་མེད་ཅིང་དགའ་བ་སྐྱེ། གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ལ་ཕྲག་དོག་མེད་པའི་དགའ་བ་དམ་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དགའ་བའི་ངོ་བོ་བཤད་པ་ནི། དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་དགའ་བ་བསྒོམས་པའི་ཐུན་གྱི། དེ་རྗེས་མི་དམིགས་བསམ་གཏན་དགའ་བ་ཉིད། དེའང་དགའ་བའི་ཡུལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དབུས་དག་ན། །སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་དག་གིས་གཟུགས་སྤྲུལ་ནས། །རྟ་དང་གླང་པོ་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་བྱས། །དེ་ལ་ཇི་བཞིན་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་གསང་བ། །གང་ཡིན་དེ་ནི་ཟབ་མོའི་ཆོས། །འཇིག་རྟེན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་བདུད་རྩི་ཡིན། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ལ། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཉིད་སྣང་ཡང་། །དེ་ལ་དོན་གྱིས་ཡང་དག་ཏུ། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཉིད་མེད་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྒྱུ་འདྲའི་འཇིག་རྟེན་ལ། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་གཉིས་སྣང་ཡང་། །དམ་པའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། །འཇིག་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ནི། །གང་ནས་མ་འོངས་གར་མི་འགྲོ། །སེམས་རྨོངས་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ན། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་གནས་པ་མེད། །དེ་བཞིན་སྒྱུ་འདྲའི་འཇིག་རྟེན་ནི། །གང་ནས་མ་འོངས་གར་མི་འགྲོ། །སེམས་རྨོངས་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ན། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་གནས་པ་མེད། །དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་འདས་བདག་ཉིད། །ཐ་སྙད་བཏགས་པ་མ་རྟོགས་པར། །གང་ཞིག་ཡོད་དང་མེད་འགྱུར་བའི། །འཇིག་རྟེན་དུ་ནི་

p. 373

ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་སོ། །དགའ་བའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་ནི། ཚུལ་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དགའ་བས། ལུས་ངག་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །འདི་ནི་ཚད་དོ། །དགའ་བ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་འབྲས་བུ་འབྱོར་པས་བརྟན་ལ་དགའ་བ་འགྲུབ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཡངས་པ་ཚད་མེད་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་གང་གིས། བླ་ན་མེད་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་བརྒྱད་པ་སྒོམ་ཚུལ་གཞན་བཤད་པ་ལ་བདུན་ལས། གོམས་རྗེས་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ནི། ད་ནི་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་གཞན་ཡང་བསྟན་པ་ནི། བཤད་མ་ཐག་པ། དེ་ལྟར་གོམས་རྗེས་བྱམས་ནས་རིམ་པར་བསྒོམ། །དེ་ཡིས་བཞི་པོའི་ཞེན་པར་རིམ་གྱིས་འགོག །དེའང་རྟག་ཏུ་སྔར་བཞིན་བསྒོམས་ན་ཁ་ཅིག་གོ་རིམས་ལ་དག་གྲོལ་དུ་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་དོ། །བྱམས་པའི་གེགས་སྙིང་རྗེས་འགོག་ཚུལ་ནི། ཡང་། བྱམས་བསྒོམས་གཉེན་བཞིན་ཀུན་ལ་ཆགས་པ་ན། །སྙིང་རྗེས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་ཞེན་པ་འགོག །ལ་ལས་ཐེར་ཟུག་ཏུ་ཕ་མ་ལྟར་ཞེན་ན་སེམས་ཅན་གཞན་དུ་ཞེན་པ་དང་འདྲ་བས། སྙིང་རྗེ་གཉིས་པོ་བསྒོམས་པས་དེའི་གཉེན་པོ་བྱེད་དོ། །སྙིང་རྗེའི་གེགས་དགའ་བས་འགོག་པ་ནི། ཡང་། སྙིང་རྗེ་དམན་པས་དམིགས་དང་བཅས་པ་ན། །དམིགས་མེད་དགའ་བས་སྐྱོ་བ་རྣམ་པར་འགོག །སྙིང་རྗེ་རང་མཚན་དུ་ཞེན་ན་དམིགས་པ་མེད་པའི་དགའ་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུས་སྐྱོ་བ་དང་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་ལོ། །དགའ་བའི་གེགས་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་འགོག་པ་ནི། ཡང་། དགའ་བས་སེམས་གཡེངས་སྤྲོས་ལ་འཆེལ་བ་ན། །ཉེ་རིང་ཆགས་བྲལ་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་བསྒོམ། །གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་དགའ་བས་ཆགས་ན་སྐྱོ་བ་དང་། མི་དམིགས་པའི་བཏང་སྙོམས་བསྒོམས་པས་སེལ་ལོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་གེགས་བྱམས་པས་འགོག་པ་ནི། ཡང་། བཏང་སྙོམས་བར་མ་ལུང་མ་བསྟན་བཞིན་ན། །

p. 374

སྔར་བཞིན་བྱམས་སོགས་རིམ་པས་བསྒོམ་པར་བྱ། །དེ་ཡིས་འབྱོངས་པར་སླ་ཞིང་བརྟན་པ་འཐོབ། །ཐམས་ཅད་ལ་ལུང་མ་བསྟན་བཞིན་སོང་ན་བྱམས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་བསྒོམ་མོ། །དེ་དག་ནི་སྤྱིའི་གཉེན་པོའོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་རང་རང་གི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཉེན་པོར་དམིགས་པ་མེད་པ་རེ་རེ་བསྟན་པ་བཞིན་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་ཚད་མེད་བཞི་ལ་རང་གི་རྒྱུད་འབྱོངས་ཏེ་བརྟན་པ་མྱུར་དུ་འཐོབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །སྤེལ་མར་སྒོམ་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། དེ་ནས། གོམས་པ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །རིམ་དང་རིམ་མིན་སྤེལ་མ་ཐོད་རྒལ་བསྒོམ། །ཚད་མེད་པ་བཞི་བརྟན་ནས་བོགས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ནས་རིམ་གྱིས་སྒོམ་ཞིང་། ཡང་བཏང་སྙོམས་ནས་བཟློག་ལ་རིམ་མིན་དུ་བསྒོམ་སྟེ། ཡང་བྱམས་པ་དང་དགའ་བ། སྙིང་རྗེ་དང་བཏང་སྙོམས་སྤེལ་མར་བསྒོམས་ནས། བཏང་སྙོམས་ནས་སྙིང་རྗེ་སྒོམ་ཞིང་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ཆུང་ངུ། བྱམས་པ་ནས་མར་ལོག་སྟེ་དགའ་བ་བསྒོམ་པ་འབྲིང་དང་། བཏང་སྙོམས་ནས་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ། ཐོད་རྒལ་དུ་ཡར་མཆོང་མར་མཆོང་ལ་བར་དུ་བཞག་ནས་བསྒོམ་པ་ཉིད། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར། འདི་ལྟར་བྱམས་པ་བསྒོམ་མོ། །དགའ་བ་བསྒོམ་མོ། །སྙིང་རྗེ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་གོ །བཏང་སྙོམས་ལེན་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ན། ཚུལ། དེ་ཡིས་རྟོགས་པ་སོ་མར་བོགས་འབྱིན་ཞིང་། །ཤིན་ཏུ་བརྟན་པས་ཆེས་བརྟན་ཉིད་དུ་འགྱུར། དེའང་ཚད་མེད་བཞིའི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སོ་མ་ཐོབ་པ་དང་། མི་བརྟན་པ་བརྟན། བརྟན་པ་ཆེས་རབ་ཏུ་བརྟན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་དོན་དགུ་བ་འབྲས་བུ་བཤད་པ་ལ་བཅུ་གཉིས་ལས་། མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་འགྲུབ་ཚུལ་བཤད་པ། ད་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞི་པོ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ནི། ཚུལ་ཇི་སྐད་བཤད་པ། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་བཞི་དག་ལས། །རྣམ་སྨིན་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་གཉིས་འཐོབ་ལ། །འདོད་པར་ལྷ་མའི་ལུས་འགྲུབ་ཕན་བདེ་བྱེད། །

p. 375

དེའང་མངོན་པར་མཐོ་བ་ལྷ་དང་མིའི་ལུས་འགྲུབ་ཅིང་། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་། བག་མེད་པའམ་གཉིད་ལོག་པའི་སྐབས་སུའང་ཡོད་ཅིང་། གནོད་པ་དྲག་པོས་ཀྱང་མི་འཕྲོགས་པ་ཉིད། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཚངས་པའི་གནས་པས་གནས་པ་ཡི། །བློ་ལྡན་རྟག་ཏུ་འདོད་པར་སྐྱེ། །དེར་ནི་ཚོགས་རྣམས་རྫོགས་བྱེད་ཅིང་། །སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོངས་སྨིན་བྱེད། །ཀུན་དུ་ཚངས་དང་མི་འབྲལ་བ། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་བྲལ། །བག་མེད་གྱུར་ཀྱང་དེ་ཡི་རྐྱེན། །མི་བཟད་པས་ཀྱང་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ནི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། འཚེ་སྤངས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས་བོན་ནི། །བདེ་བ་བསྐྱེད་དང་གདུང་བྱེད་འདོད་པའི་རྒྱུ། །ངོ་བོ་ཉིད་སྨིན་ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་ཡི། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཐག་མི་རིང་། ཞེས་སོ། །དེའང་འཚེ་བ་སྤངས་པ་ནི་བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །ཐར་པའི་ས་བོན་བྱེད་པ་ནི་བདག་པོའི་དབང་གི་འབྲས་བུའོ། གཞན་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་དཀའ་སྤྱད་ཀྱི་གདུང་བ་བཟོད་པ་ནི་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། །ཚེ་འདིར་བཞི་པོ་དེ་བསྒོམས་པས་ཚེ་རབས་གཞན་ལའང་བཞི་པོ་དེ་སྨིན་ཅིང་གྲུབ་པ་སྟེ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལྟར་བུའི་ཚད་མེད་པ་བཞི་པོ་འདི་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་རྟགས་པར་སྐྱེ་བ་དང་། གོམས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། ཡུལ་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་པ་ལས་སྐྱེ་བར། དེ་ཉིད་ལས། སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བརྩེ་བ་འདི། །རང་བཞིན་དང་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་དང་། །དེ་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་དང་ལྡན་པ་དང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་རྣམ་དག་ཐོབ་པ་བཞི། །ཞེས་སོ། །རྒྱུ་མཐུན་གྱི་ཕན་ཡོན་ནི། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་གཉིས་ལས། རྒྱུ་མཐུན་བྱེད་པས་དེ་ཉིད་བྱེད་པ་དང་། །མྱོང་བས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བྲལ་བདེ་བ་འཐོབ། །བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་པས་ཚད་མེད་བཞི་རྟག་ཏུ་སྒོམ་པར་སྐྱེ་ལ། མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པས་གནོད་

p. 376

སེམས་དང་། རྣམ་འཚེ་དང་། མི་དགའ་བ་དང་། ཆགས་སྡང་རྣམས་མེད་པར་སྐྱེའོ། །དབང་གི་ཕན་ཡོན་ནི། བདག་པོའམ། དབང་གིས་ཡིད་འོང་བདེ་ཞིང་རབ་དགའི་ཡུལ། །འགྲོ་བ་མཐུན་ཅིང་འབྱོར་པས་བརྒྱན་པར་སྐྱེ། །བྱམས་པས་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། སྙིང་རྗེས་བདེ་བ་དང་། དགའ་བས་སྨན་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་མང་ཞིང་སྐྱིད་ལ་འབྱོར་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་སྐྱེ་དགུ་མཐུན་ཞིང་གནོད་པ་མེད་པར་སྐྱེའོ། །བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། སྐྱེས་བུ། བྱེད་པས་བཞི་པོ་ཆེས་ཆེར་རབ་འཕེལ་བས། །རང་གཞན་དོན་གཉིས་འབྱོར་པ་ལྷུན་གྲུབ་འགྱུར། །ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམས་པ་ལས་ཡང་འཕེལ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བདེ་བ་དང་ལེགས་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། གཞན་ཡང་། བྱམས་པས་ཞེ་སྡང་མེད་ཅིང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་མཚན་དཔེས་བརྒྱན། །དེའང་བྱམས་པས་ཞེ་སྡང་གནས་གྱུར་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། པདྨ་རྩེ་མོ་ལས། བྱམས་པས་ཞེ་སྡང་གནས་སུ་དག །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །སྙིང་རྗེའི་ཕན་ཡོན་ནི། ཡང་སྙིང་རྗེས་འདོད་ཆགས་མེད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྟོབས་སོགས་མ་འདྲེས་ཆོས། །སྙིང་རྗེས་འདོད་ཆགས་དག་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པར། དེ་ཉིད་ལས། སྙིང་རྗེས་འདོད་ཆགས་གནས་སུ་དག །ཀུན་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཞེས་སོ། །དགའ་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། ཡང་དགའ་བས་ཕྲག་དོག་མེད་ཅིང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་མ་ངེས་སྣ་ཚོགས་གཟུགས། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐུ་སྟེ་ཕྲིན་ལས་ཡིན། །དགའ་བ་ཚད་མེད་པས་ཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ཅིང་། ཕྲག་དོག་དག་ནས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། དགའ་བས་ཕྲག་དོག་གནས་སུ་དག །བྱ་གྲུབ་

p. 377

ཡེ་ཤེས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །མཛད་པ་ལྷུན་གྲུབ་དམ་པའོ། །ཞེས་སོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ནི། ཡང་། བཏང་སྙོམས་ང་རྒྱལ་རྨོངས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད། །མཉམ་ཉིད་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད། །ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་དང་བྲལ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་ང་རྒྱལ་དང་གཏི་མུག་གནས་སུ་དག་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་མི་འགྱུར་བས་རྡོ་རྗེ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐུ་མངོན་དུ་བྱེད་པར། དེ་ཉིད་ལས། བཏང་སྙོམས་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་ཡིས། །ང་རྒྱལ་གཏི་མུག་གནས་སུ་དག །མཉམ་ཉིད་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་བདག །བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། ཚད་མེད་པའི་འདི་དག་གི་བྱེད་ལས་ཀྱང་བཞི་ལས། མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་ནི། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། སྙིང་རྗེས་ཟིན་པའི་བརྩེར་ལྡན་རྣམས། །ཞི་ལའང་ཡིད་ནི་མི་གནས་ན། །འཇིག་རྟེན་བདེ་དང་རང་སྲོག་ལ། །ཆགས་པར་འགྱུར་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་སོ། །རང་བདེ་མི་འདོད་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། སྙིང་རྗེས་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་སྡུག་བསྔལ་བ། །བདེ་མ་བསྐྱེད་པར་གང་གིས་བདེ་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་བརྩེ་དང་ལྡན་པས་གཞན་བདེ་བ། །བསྐྱེད་ནས་རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གཞན་བདེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། བརྩེ་བས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འཇིག་རྟེན་གྱི། །བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་འགྱུར་ཞིང་། །དོན་བྱས་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་མི་ལྡན་གང་། །དེ་ལས་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་པ་དང་། སློབ་སྤྲིང་ལས། འགྲོ་བ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་མང་པོས་དབང་མེད་སྐྱབས་མེད་འདིར། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གང་དེ་བདེ་ཞེས་སྐྱེས་མཆོག་གསུང་། །སྐད་ཅིག་གཞན་བཀྲེས་སྐོམ་དང་ཚ་ངལ་ཕྲལ་བས་རང་བྱས་པ། །དེས་དགའ་གང་ཞིག་དེ་དང་འདྲ་བར་འདི་ཡང་གང་ཞིག་ཡོད། །གཞན་ཕན་བདེ་བ་བསྐྱེད་པར་བརྩོན་པས་དགའ་བ་རྙེད་པ་གང་། །དེ་ནི་ཡུལ་བདེའི་ལོངས་སྤྱོད་ལྷུར་ལེན་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཡང་། །གཞོན་བདེས་

p. 378

མི་འཐོང་མི་དབང་འབྱོར་པའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་མིན། །ཆུང་མས་མ་ཡིན་གཞན་མིན་ལྷ་གནས་ལྷ་མིན་འགྲོ་བར་མིན། །ཞེས་སོ། །འཁོར་བ་ལ་མི་སྐྱོ་བའི་བྱེད་ལས་ནི། སྔ་མ་ལས། སྙིང་རྗེ་བློ་མཆོག་འཁོར་བར་བཏགས་པ་ཡི། སྡུག་བསྔལ་བདག་ཉིད་ཀུན་དང་བདག་མེད་པའང་། །རྣམ་པར་ཤེས་ནས་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ཉེས་པས་རབ་གནོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེའི་ཚད་མེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ཤིང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཆགས་པ་གང་དེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ། །མེད་དང་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་བརྩེ་བས་བྱམས་པ་ནི། ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་འདས། །ཞེས་ཏེ། ཕ་མ་བུ་ཚ་ལ་བྱམས་པ་ཆགས་པ་ཡིན་ལ། སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སྡུག་བསྔལ་དབའ་རྒལ་ཆེ་དང་མི་ཤེས་པའི། །མུན་པ་ཆེ་ལ་བརྟེན་པར་གྱུར་པ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པའི་ཐབས་གང་ཡིན་པ་དེ། །ཇི་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་ལའང་མེད་པའི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། འཇིག་རྟེན་བྱང་ཆུབ་རང་སངས་རྒྱས་པ་ཡི། །དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ལའང་བྱམས་པ་དེ་མེད་ན། །དེ་ལས་གཞན་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་མ་ཡིན་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཚད་མེད་བཞི་མ་བསྒོམས་ན་ཉེས་པ་དུ་མ་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནོད་སེམས་དང་། །རྣམ་འཚེ་མི་དགའ་གནོད་སེམས་དང་། །འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པས། །ཉེས་པ་རྣམ་པ་མང་ལ་རེག །ཅེས་སོ། །དེའང་འདོད་པའི་སར་སྐྱེ་བ་ལ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཟེར་ལ། གོང་མ་གཉིས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་སྲིད་

p. 379

པའི་འདོད་ཆགས་ཟེར་ཏེ། མཛོད་ལས། ཁམས་གཉིས་ལས་སྐྱེས་སྲིད་འདོད་ཆགས། །ཞེས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བའི་ཉེས་པ་ནི་ཚད་མེད་དེ། སྔ་མ་ལས། ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་བདག་འཇོམས་སེམས་ཅན་འཇོམས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཇོམས། །ཉམས་བཅས་རྙེད་པས་དམན་ཞིང་སྲུང་དང་དེ་བཞིན་སྟོན་པས་སྨད། །རྩོད་བཅས་མི་སྙན་དེ་ནི་གཞན་དུ་མི་ཁོམ་རྣམས་སུ་སྐྱེ། །ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་ཉམས་པས་ཡིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐོབ་པ་འདིའི་བདེ་བ་དང་མ་ཐོབ་པ་ཕྱི་མའི་བདེ་བ་ལས་ཉམས་པའོ། །ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། དེ་ལྟར་བུའི་ཉེས་པ་མེད་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྲིད་པ་འཛིན་ཡང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་འཁོར་བ་མ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཉེས་པ་འདི་ཀུན་བྱམས་སོགས་ལ། །ལེགས་པར་གནས་ལ་མི་འབྱུང་སྟེ། །ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་སེམས་ཅན་གྱི། །དོན་དུ་འཁོར་བ་ཡོངས་མི་གཏོང་། །ཞེས་སོ། །ཡོན་ཏན་ལ་བསྔགས་པ་ནི། ཚུལ། དེ་ལྟར་བྱམས་སོགས་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་ཤིང་། །མཚུངས་བྲལ་ལྷ་མིའི་སྟོན་པས་རབ་བསྔགས་མཛད། །ཇི་སྐད་དུ། དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས། གང་གིས་ཚད་མེད་བཞི་བསྒོམས་པ། དེ་ནི་བདེ་གཤེགས་ཀུན་གྱིས་དགོངས། །ཀུན་དུ་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་དེ། །ནམ་མཁའི་ལམ་ལས་རབ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཚད་མེད་བཞི་རྒྱལ་བའི་གཤེགས་ཤུལ་དུ་བསྟན་པ་ནི། ཚད་མེད་པ་བཞི་པོ། དེ་དག་མི་བདེན་ལམ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག །སྟོན་པ་གཞན་ལ་སྐྱབས་སོང་ལམ་ངན་ཡིན། །དེས་གཟུང་ལམ་ནི་ཐར་པ་དྲི་མ་མེད། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་སྔ་ཕྱིའི་གཤེགས་ཤུལ་ཡིན། ཇི་སྐད་དུ། སའི་སྟོད་འགྲེལ་ལས། ཚད་མེད་པ་འདི་བཞི་ནི་ཐར་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ལམ་ལོག་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དམ་པ་གཉིས་ཐོབ་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟར། རྒྱུ་ཡི་ཐེག་པས་ས་བོན་མྱུ་གུ་བཞིན། །ཐབས་ཤེས་སྐུ་

p. 380

གཉིས་བསྐྱེད་པར་འདོད་ན་ཡང་། །འབྲས་བུའི་ཐེག་པས་སྐུ་ཡི་སྒྲིབ་པ་གཉིས། །སེལ་བྱེད་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པར་ཁས་ལེན་པས། །ཐབས་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་ལམ་ལ་བརྟེན། །དོན་ལ་གཅིག་སྟེ་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཅན། །རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀས་མཐུན་པར་ཉམས་སུ་ལེན། །འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཕལ་ཆེར་ལས། ཚོགས་གཉིས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུར་ཁས་ལེན་ཏེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། དགེ་བ་འདི་ཡིས་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་བསགས་ཏེ། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི། །དམ་པ་གཉིས་ནི་ཐོབ་པར་ཤོག །ཅེས་པ་དང་། གསང་སྔགས་ལས། སྐུ་ཡི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སེལ་བ་ལ་ཚོགས་གཉིས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟབ་མོས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་འདོད་པས་རྐྱེན་དུ་ཁས་ལེན་པ་གཉིས་ཀ་མཐུན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། འདི་ལྟར། གཞན་ཡང་ཐོག་མེད་དགེ་བ་ས་བོན་ཚུལ། །མ་བྱས་ཡེ་ནས་གནས་པར་མདོ་ལས་གསུངས། །དེ་དང་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ལྡན་གློ་བུར་གྱི། །སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་ཏེ་སེལ་འདོད་སྔགས་ཉིད་མཚུངས། །མདོར་ན་མདོ་རྒྱུད་ལམ་རྣམས་གཅིག་ཉིད་དུ། །མཁས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་བཤད་པ་མཛད། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་དམ་པའི་རྗེས་འགྲོ་ཞིང་། །ཚད་མེད་རྣམ་པ་བཞི་ལ་འབད་པར་མཛོད། །འདི་ལྟར། བཀའ་ཐ་མ་ལས་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ཡོན་ཏན་ཡེ་ལྡན་དུ་ཡོད་ལ། ལམ་ཉམས་སུ་བླངས་དུས་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བ་ལྟར་སྣང་བར་ཁས་ལེན་པ་དང་། སྔགས་ལས་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་གནས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པ་གཉིས་ཁྱད་མེད་པས་གཞི་གཅིག་ལ། ལམ་ཡང་ཐབས་ཤེས་ཚོགས་གཉིས་སུ་གཅིག་ལ། འབྲས་བུ་ཡང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་གཅིག་པས་ན་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ལ་སོགས་པས་ཕྱི་ནང་དུ་བཤད་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་ལ་འབད་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པའོ། །སྤྱི་དོན་བཅུ་པ་སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་ནི། ད་ནི་དགེ་བ་སེམས་

p. 381

ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསྔོ་བ། དེ་ལྟར་ལེགས་གསུངས་ཞི་བའི་རང་བཞིན་གྱིས། །འགྲོ་ཀུན་སེམས་ཀྱི་རྙོག་པ་རབ་ཞི་ནས། །ལམ་གོལ་ལོག་དང་དམན་པར་ཞུགས་པ་ཡིས། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །ཅེས་སྨོས་ཏེ། ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་ཚུལ་སྟོན་ཀའི་ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་ཤར་བའི་མཐུས། འགྲོ་བ་གང་དག་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། གཞན་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པས་དུབ་པ་དང་། གཞན་ཡང་སྲིད་པའི་ལམ་པོ་ཆེར་ཞུགས་པས་དུབ་པ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྙོག་པ་རབ་ཏུ་ཞི་ནས། ཐར་པའི་ནགས་ཚལ་རྨད་དུ་བྱུང་བར། ཡོན་ཏན་གྱི་རྫིང་བུ་མེ་ཏོག་གི་ཚལ་བཀྲ་བས་ཁེབས་པར་ངལ་གསོ་བར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པའོ། །སྟོན་ཟླ་གང་བས་ནམ་མཁའ་བརྒྱན་པ་བཞིན། །ཆ་ཤས་རྫོགས་པས་གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན། །དད་བརྒྱའི་ཀུན་མུ་ད་རྣམས་ཁ་འབྱེད་པ། །དེ་ཡིས་འགྲོ་ཀུན་རབ་ཏུ་སྣང་བྱེད་ཤོག །སེམས་གཙང་ལྷུན་པོ་ཕན་བདེའི་རོལ་མཚོས་བསྐོར། །ཚད་མེད་བཞི་ལྡན་ལོགས་བཞི་གླིང་བཞིའི་རྒྱན། །དགེ་ཚོགས་མུ་ཁྱུད་ཀྱིས་མཛེས་འཇིག་རྟེན་གྱིས། །མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་ཉེར་འཚོའི་གཞིར་གྱུར་པ། །ས་གསུམ་རོལ་པའི་ཆུ་འཛིན་ཞི་བའི་ནང་། །རྨད་བྱུང་དགེ་ཚོགས་ཆར་འབབ་གློག་འགྱུ་ཞིང་། །ཚད་མེད་རྣམ་བཞིའི་འབྲུག་སྒྲ་སྙན་བསྒྲགས་པས། །ཕྱི་མའི་མུ་མཐར་ཕན་བདེ་བྱེད་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། །ཚད་མེད་པ་བཞིའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་པ།

p. 382

དེ་ལྟར་སྨོན་པ་ཚད་མེད་པ་བཞིས་སེམས་རྒྱུད་ལེགས་པར་སྦྱངས་རྗེས། བརྒྱད་པ་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་འཇུག་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཙོ་བོར་བཤད་པའི་ལེའུ་ལ་སྤྱི་དོན་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་བསྒོམ་པར་བསྟན་པ། སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་དངོས་རྒྱས་པར་བཤད་པ། སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བའོ། །སྤྱི་དོན་དང་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་

p. 383

གཉིས་བསྒོམ་པར་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་ཚད་མེད་ལེགས་པར་གོམས་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀུན་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་གཉིས་བསྒོམ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེའང་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ། ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདྲེན་པ། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་ཁང་བཟངས་སུ་བགྲོད་པའི་བཞོན་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་པས། འདིར་དེ་བསྐྱེད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། བྱམས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། བྱམས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་གཅིག་དང་ལྡན་ན། ངན་སོང་ཐམས་ཅད་སྤོང་ཞིང་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་ལག་ཏུ་མི་འགྲོ་ལ། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་སྟེ། ཆོས་གཅིག་པོ་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ཏེ། བྱམས་པ། ཆོས་དེ་དང་ལྡན་ན། ངན་སོང་ཐམས་ཅད་སྤོང་ཞིང་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་ལག་ཏུ་མི་འགྲོ་ལ། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་ལས། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས། ལྷག་པའི་བསམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བཅུ་སྟེ། དང་པོ་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་ལའང་དྲུག་ལས། སྲིད་ནས་ཞི་བར་འདྲེན་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་སྲིད་མཚོ་མཐར་འབྱིན་ཞིང་། །འཇིགས་དང་མྱ་ངན་སྡིག་ཀུན་སེལ་བྱེད་དེ། །ལས་དང་སྡུག་བསྔལ་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་འཇོམས། །སྲིད་ནས་ཞི་བར་འགྲོ་བ་འདྲེན་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་བ་ནི། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སྲིད་པའི་ཆུ་བོ་ལས་སྒྲོལ་བའི་གྲུ་བོ་ཆེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་བའི་སྐྱེལ་མ་དཔའ་བོ་ལྟ་བུ་སྟེ། བྱམས་པའི་

p. 384

རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟེ་སྟེ། དཔའ་བོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་དགྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དཔའ་བོ་བརྟེན་པ་ཡང་སྤྱོད་པ་ངན་པའི་དགྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་བྱས་ན་ཡང་། །དཔའ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ལྟར། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུད་ཀྱིས་སྒྲོལ་འགྱུར་བ། །དེ་ལ་བག་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཅིས་མི་བརྟེན། །ཞེས་སོ། །མྱ་ངན་དང་སྡིག་པ་མཐའ་དག་ཀྱང་སེལ་བར། དེ་ཉིད་ལས། སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་གཞོམ་འདོད་ཅིང་། །སེམས་ཅན་མི་བདེ་བསལ་བར་འདོད་པ་དང་། །བདེ་མང་བརྒྱ་ཕྲག་སྤྱད་པར་འདོད་པས་ཀྱང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཉིད་རྟག་ཏུ་བཏང་མི་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། འཕགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་མདོ་ལས། མི་གང་ལ་ལ་བྱང་ཆུབ་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་བླ་མེད་ཞིང་འཇུག་པ། །དེ་ནི་ངན་སོང་ངན་འགྲོའི་ལམ་དང་མི་ཁོམ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་གཅོག །དེ་ནི་ལྷ་དང་མི་ཡི་ལམ་རྣམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་ཞིང་རྣམ་པར་སྦྱངས། །ལོང་བར་མི་འགྱུར་འོན་པར་མ་ཡིན་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་བུད་ཤིང་བསྲེག་པས་མེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱང་། སྔ་མ་ལས། དེས་ནི་དུས་མཐའི་མེ་བཞིན་སྡིག་ཆེན་རྣམས། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ངེས་པར་སྲེག་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་དང་། བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་ལས། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་བསྲེག་པས་བསྐལ་པ་འཚིག་པའི་མེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་སྲིད་པ་ནས་འདྲེན་པ་ཡིན་ཏེ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། འདི་ནི་ཚད་མེད་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས། །བདེ་མཆོག་བདེ་བླག་ཉིད་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་མཆོད་སྡོང་དུ་འགྲོ་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། གཞན་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡོད་པའི་མི། །གང་ལ་སེམས་དཔའ་མངོན་གྱུར་མེད་ན་ཡང་། །སྙིང་རྗེའི་དགེ་རྒྱུན་གོང་ནས་གོང་འཕེལ་ཞིང་། །མཉམ་གཞག་ན་ཡང་

p. 385

ཐབས་ཤེས་ཟུང་དུ་འབྲེལ། །ལུས་ངག་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དོན་ཡོད་ཅིང་། །ལྷར་བཅས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་མཆོད་སྡོང་འགྱུར། །འདི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པས་སེམས་མི་རྟོག་པར་མཉམ་པར་བཞག་པ་ན་ཡང་། དེའི་ཤེས་རབ་དེ་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་དང་། གཉིད་དུ་སོང་བ་དང་། བརྒྱལ་བ་དང་། དྲན་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་དང་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་དང་། རྟག་ཏུ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་སྟེ་གནས་སྐབས་ལྔར་སེམས་མངོན་གྱུར་པ་མེད་པར། སུམ་ཅུ་པ་ལས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་འབྱུང་བ་ནི། །སེམས་མེད་གཉིད་དང་བརྒྱལ་བ་དང་། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམ་གཉིས་དང་། །རྟག་ཏུ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་འོ། །ཞེས་པ་ལྟར་གྱུར་པ་ནའང་སེམས་བསྐྱེད་སྔར་ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པར་ཡོད་ན་བསོད་ནམས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡོད་པ་ཉིད། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ནས་བཟུང་སྟེ་སེམས་ཅན་ཁམས། །མཐའ་ཡས་རབ་ཏུ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། །མི་ལྡོག་པ་ཡི་སེམས་ཀྱིས་སུ། །སེམས་དེ་ཡང་དག་བླངས་གྱུར་པ། །དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་གཉིད་ལོག་གམ། །བག་མེད་གྱུར་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཤུགས། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དུ་མ་ཞིག །ནམ་མཁའ་མཉམ་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དོན་ཡོད་པར། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་དང་ལྡན་པ་དེའི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དོན་ཡོད་པ་སྟེ། རྟག་ཏུ་དགེ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་རོ་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་གང་ཅི་བྱ་བ་ལུང་མ་བསྟན་དང་། དགེ་བ་ཅི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་བསྐྱེད་མངོན་གྱུར་གྱིས་འཕྲལ་དུ་མ་ཟིན་ཀྱང་། ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཟིན་པས་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་མཆོད་སྡོང་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོད་སྡོང་ཆེན་པོའོ་ཞེས་སོ། །དགེ་བ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། འདི་ལྟར་

p. 386

བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི། དགེ་གཞན་འབྲས་བུ་དམན་ཏེ་ཟད་པ་ལྟར། །རིན་ཆེན་སེམས་ཟིན་དགེ་བ་མི་ཟད་འཕེལ། །ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་དངས་པའི་ཆུ་འབབ་དང་། །ས་གཞི་བཟང་པོར་ལོ་ཐོག་ཕུན་ཚོགས་བཞིན། །འདི་ལྟར་རྒྱ་མཚོར་བབ་པའི་ཆུ་ཐིགས་པ་གཅིག་ཀྱང་བསྐལ་པའི་བར་དུ་མི་ཟད་ཅིང་འཕེལ་བ་དང་། ས་གཞི་བཟང་པོར་ཏིལ་ཉག་མ་གཅིག་བཏབ་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་བ་ལྟར། སེམས་བསྐྱེད་པས་ཟིན་པའི་དགེ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བྱམས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། བྱམས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཆུ་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་བབ་པ་དེ་དག་བསྐལ་པའི་བར་དུ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱམས་པ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་ཟིན་པའི་དགེ་བ་ཡང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱམས་པ། ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འབྱུང་ཁུངས་བཟང་བར་གང་ཅི་ཡང་རུང་བའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དགེ་བ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་ཆུ་ཤིང་ལྟར་ལན་གཅིག་འབྲས་བུ་ཕྱུང་ནས་ཟད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་འབྲས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱུང་ཡང་མི་ཟད་ཅིང་འཕེལ་བ་འབྲས་ལྡན་ཆེན་པོའི་ལྗོན་ཤིང་ལྟ་བུ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དགེ་བ་གཞན་ཀུན་ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་ནི། །འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ནས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་རྟག་པར་ཡང་། །འབྲས་བུ་འབྱིན་པས་མི་ཟད་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པ་ལས། འཇམ་དཔལ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤིང་ལྗོན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་ཁམས་བཞིས་བཟུང་ནས་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ། །འཇམ་དཔལ། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་གཟུང་ཞིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བསྔོས་ན་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ་ཞེས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། གཞན་ཡང་ལེགས་པའི་ཆོས་མ་ལུས་པ། ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ས་

p. 387

བོན་སྙིང་རྗེའི་བདག །སྲིད་པ་ན་ཡང་བདེ་བའི་འབྲས་མང་ཞིང་། །ཞི་བའི་རང་བཞིན་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་རྒྱུ། །རིན་ཆེན་སེམས་ལེགས་བསྐྱེད་ལ་འབད་པར་མཛོད། །ཇི་སྐད་དུ། ཚངས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཚངས་པ། འདི་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པས་ས་བོན་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ས་བོན་ལས་ནི་མྱུ་གུ་དང་། ལོ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལས་ནི་ལྷ་དང་མིའི་ནང་དུ་བདེ་བ་དུ་མ་མྱོང་ཞིང་། སླར་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཁྱོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལན་དུ་མར་ལྷའི་ནང་དུ་སྐྱེེས་ཏེ་བདེ་བ་མྱོང་། ལན་དུ་མར་མིའི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཏེ་བདེ་བ་མྱོང་། ལྷ་དང་མིར་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དབང་པོ་བྱེད་པར་གྱུར་ཀྱང་། ད་དུང་དུའང་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བས་བྲི་བའམ་གང་བར་མི་མངོན་ནོ་ཞེས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནད་གསོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། གཞན་ཡང་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་དེ། སེམས་བསྐྱེད་པ། དེ་ནི་དཔལ་རྒྱས་ཡིད་བཞིན་བུམ་པ་བཟང་། །འགྲོ་བའི་ནད་གསོ་བདེ་འབྱུང་སྨན་གྱི་མཆོག །ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་གདུང་སེལ་ཟླ་བ་སྟེ། །མཁའ་བཞིན་དྲི་མེད་ཡོན་ཏན་རྒྱུ་སྐར་ཚོགས། །རྟག་ཏུ་ཕན་བདེ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལ། ཞེས་པ་ནི། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་བུའོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་དཀར་པོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་ཞིང་ལྟ་བུའོ། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་བསྲེག་པས་བསྐལ་པའི་མེ་ལྟ་བུའོ། །མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་པས་སའི་འོག་ལྟ་བུའོ། །དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པས་ཡིད་ཀྱི་ནོར་བུའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའོ། །འཁོར་བའི་ཆུ་བོ་ལ་རྒྱུ་བ་འདོན་པས་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུའོ། །ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་མཆོད་སྡོང་ལྟ་བུའོ། །བསམ་

p. 388

པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པས་བུམ་པ་བཟང་པོ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འགྲོ་བའི་འཆི་བདག་འཇོམས་བྱེད་པའི། །བདུད་རྩིའི་མཆོག་ཀྱང་འདི་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བའི་དབུལ་བ་སེལ་བ་ཡི། །མི་ཟད་གཏེར་ཡང་འདི་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བའི་ནད་རབ་ཞི་བྱེད་པའི། །སྨན་གྱི་མཆོག་ཀྱང་འདི་ཡིན་ནོ། །སྲིད་ལམ་འཁྱམས་ཤིང་དུབ་པ་ཡི། །འགྲོ་བའི་ངལ་གསོའི་ལྗོན་ཤིང་ཡིན། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ངན་འགྲོ་ལས། །སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་སྤྱི་སྟེགས་ཡིན། །འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་གདུངས་སེལ་བའི། །སེམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཤར་བ་ཡིན། །འགྲོ་བའི་མི་ཤེས་རབ་རིབ་དག །དཔྱིས་འབྱིན་ཉི་མ་ཆེན་པོ་ཡིན། །དམ་ཆོས་འོ་མ་བསྲུབས་པ་ལས། །མར་གྱི་ཉིང་ཁུ་ཕྱུང་བ་ཡིན། །འགྲོ་བའི་འགྲོན་པོ་སྲིད་པའི་ལམ་རྒྱུ་ཞིང་། །བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་སྤྱད་པར་འདོད་པ་ལ། །འདི་ནི་བདེ་བའི་མཆོག་ཏུ་ཉེར་གནས་ཏེ། །སེམས་ཅན་འགྲོན་ཆེན་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་ཅིང་བློས། བསམ་ཡས་བསོད་ནམས་སྤྲིན་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད། །རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་རྨད་བྱུང་དང་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལྟར་དཔག་ཡས་རྒྱ་ཆེ་འོ། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་གཅིག་དང་ལྡན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་དག་དང་གཞན་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །ཆོས་གཅིག་པོ་དེ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་གཅིག་པོ་དེ་དང་ལྡན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་དག་དང་གཞན་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་ཀྱང་སྣང་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས། བསམ་པ་ཕུན་

p. 389

སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། གང་བསམ་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིང་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་མི་བཞུགས་ནའང་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང་། རྩིག་པ་དང་། ཤིང་ལྗོན་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་འབྱུང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་པ་དག་པ་ལ་ནི་རང་གི་ཡིད་ཀྱིས་དཔྱོད་པ་ཉིད་ལས་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གང་ལ་རྐང་པ་མཆིས་པ་དེ་ལ་འགྲོ་བ་མཆིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ལ་བསམ་པ་མཆིས་པ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཡན་ལག་གི་དང་པོ་མགོ་མཆིས་པ་དེ་ལ་འཚོ་བ་མཆིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་མཆིས་སོ་ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པའི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ཁྱིམ་བདག་དཔལ་སྦྱིན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། སངས་རྒྱས་ཞིང་རྣམས་མི་གང་གིས། །རིན་ཆེན་བདུན་གྱིས་ཡོངས་བཀང་ནས། །འཇིག་རྟེན་མགོན་ལ་ཕུལ་བ་བས། །གང་གིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་བྱས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སེམས་བཏུད་ནས། །མཆོད་པ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས། །དེ་ལ་མཐའ་ནི་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་པ་དང་། འཕགས་པ་ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས། བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་གཏམས་པའི་ཞིང་དག་ན། །མཆོད་པ་རྣམ་མང་དཔག་མེད་ཇི་སྙེད་པ། །སྐྱེས་མཆོག་རྣམས་ལ་དེ་ཡིས་རྟག་མཆོད་པས། །བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱི་གྲངས་དང་ཆར་མི་ཕོད། །ཅེས་པ་དང་། སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་མདོ་ལས། ཚངས་པ། གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་བླ་ན་མེད་པའོ། །བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པའོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་།

p. 390

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་དང་། གང་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། ཚངས་པ། གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པ་དང་། རིམ་གྲོ་བྱ་བ་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཚངས་པ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་པར་བཞུགས་ནས། མཆོད་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསྟན་ཡང་བསྐལ་པ་ཟད་པར་འགྱུར་གྱི། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེའི་ཕན་ཡོན་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་ངན་སོང་ལས་ཐར་ནས་ཞི་བ་དམ་པ་འཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་ཅིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ཕྱག་བྱ་བའི་འོས་སུ་འགྱུར་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་གྱུར་ན་སྐད་ཅིག་གིས། །འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བསྡམས་པའི་ཉམ་ཐག་རྣམས། །བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་བྱ་ཞིང་། །འཇིག་རྟེན་ལྷ་མིར་བཅས་པས་ཕྱག་བྱར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། དམན་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། གསེར་འགྱུར་རྩི་ཡི་རྣམ་པ་མཆོག་ལྟ་བུར། །མི་གཙང་ལུས་འདི་བླངས་ནས་རྒྱལ་བའི་སྐུ། །རིན་ཆེན་རིན་ཐང་མེད་པར་བསྒྱུར་བས་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་རབ་བརྟན་ཟུང་། །ཞེས་སོ། །གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང་། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་གཟུགས་མཆིས་ན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཀུན་བཀང་སྟེ། །དེ་ནི་དེ་བས་ལྷག་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། མདོར་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ལེགས་པ་ཡོད་པ་ཇི་ལྟ་བར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ལེགས་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཡང་དེ་ཙམ་སྟེ། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལྟར་རྒྱ་ཆེའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཕན་པར་དགོངས་ནས་བསྟན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བསྐལ་པ་དུ་མར་རབ་དགོངས་མཛད་པ་ཡི། །ཐུབ་དབང་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ཕན་པར་གཟིགས། །ཞེས་སོ། །དེ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

p. 391

ལ་བསྔགས་པ་ཡང་། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཞིང་ཆེན་པོ་སྟེ། ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཁྲོ་བར་བྱས་ན་ཡང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཚད་མེད་པ་དང་དེའི་འབྲས་བུས་ངན་སོང་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། གང་ཞིག་དེ་འདྲའི་རྒྱལ་སྲས་སྦྱིན་བདག་ལ། །གལ་ཏེ་ངན་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་དེ། །ངན་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གྲངས་བཞིན་བསྐལ་པར་ནི། །དམྱལ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་། རབ་ཏུ་ཞི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་མདོར། འཇམ་དཔལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་དང་བརྙས་པའི་སེམས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་བསྐལ་པར་དམྱལ་བར་གནས་པས་གོ་ཆ་བགོ་བར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །འོན་ཏེ་དད་པས་དགེ་བ་བྱེད་ན་ལྷག་པར་ཡང་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར། སྔ་མ་ལས། འོན་ཏེ་གང་ཞིག་ཡིད་རབ་དང་བྱེད་ན། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་དེ་བས་ལྷག་པར་འཕེལ། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་འཕེལ་ན། ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ། ཡོངས་སུ་རྟག་པར་གཟུང་སྟེ་དཔེར་བྱ་ན། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིག་ཕྱུང་བར་གྱུར་པ་ལས། གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་དེ་དག་གི་མིག་བསྐྱེད་པའམ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བཙོན་ར་མུན་པ་མུན་ནག་ཅན་དུ་བཙུད་པ་བཏོན་ཏེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའམ་ཚངས་པའི་བདེ་བ་ལ་བཀོད་པ་བས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བལྟ་ཞིང་བསྔགས་པ་བརྗོད་ན། །འདི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བལྟ་ནའང་ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོ་ཞིང་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་ན་དད་པས་བལྟ་བ་ནི་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་གཟུགས་བཟང་ཞིང་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཞིག་མཉན་ཡོད་དུ་བསོད་

p. 392

སྙོམས་སྤྱོད་པ་ན། ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་མོ་དཔལ་ཡོན་ཅན་གྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བས་མཐོང་སྟེ། བུ་མོ་དེ་དག་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེ་རབ་ཏུ་འབར་བས་གདུང་བཞིན་དུ་ཚེའི་དུས་བྱས་ཏེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷར་སྐྱེས་སོ། །དེར་ལྷའི་བུ་དེས་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། ཨེ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བལྟས་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། དད་པས་མཆོད་ཅིང་བལྟས་ན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སྙམ་ནས། ལྷའི་འཁོར་ལྔ་བརྒྱ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འོངས་ཏེ་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པར་བྱས་སོ་ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་དེ་ལ་མ་དད་པས་ངན་སོང་དུ་སོང་ཡང་མཐར་དེའི་ཐུགས་རྗེས་སྐྱོབ་པས་འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་དུ་སྒྲོལ་ཞིང་། དད་པས་འབྲེལ་ནའང་དོན་ཡོད་པས་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་སྟེ། དཀོན་བརྩེགས་ལས། གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པ་དག་ཀྱང་། ལས་དེས་ངན་སོང་དུ་སོང་བ་ལས། སླར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་ཐར་བར་བྱས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འཇོག་གོ་ཞེས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདག་ལ་དམིགས་ནས་གང་དག་གིས། ཁྲོ་བའམ་དད་པའི་སེམས་བྱུང་ན། །དེ་ཉིད་རྟག་ཏུ་དེ་དག་གི། དོན་ཀུན་གྲུབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པ་དང་། གང་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་བདེར་འབྲེལ་བ། །བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་སྐྱབས་ཀུ་མཆི། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ངོ་བོ་བཤད་པ་ལའང་བདུན་ལས། སྨོན་འཇུག་གཉིས་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཚད་མེད་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། །ཡང་དག་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པ་སྟེ། །སྨོན་དང་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བསམ་པས་སྨོན་དང་སྦྱོར་བས་ཁྱབ། །འགྲོ་བར་འདོད་དང་འགྲོ་བ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་འདོད་པ་སྟེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་

p. 393

འདོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་སེམས་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་རིགས་པ་ཡིན་ལ། སེམས་བྱུང་དེའི་ཁྱད་པར་ལ་དཔྱོད་པས་ན། འདིར་ངོ་བོ་བསྐྱེད་པས་ཁྱད་པར་ཞར་ལ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདུན་པ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སོགས་པ་ཞར་ལ་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་གཉིས་ལས། སྨོན་པ་སེམས་བསྐྱེད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདུན་པ་ཡིན་ལ། འཇུག་པ་ནི་དེའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་སྟེ། བསམ་པས་སྨོན་པ་དང་སྦྱོར་བས་ཁྱབ་པ་ཉིད་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་འགྲོ་བཞིན་པ་ལྟ་བུར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་མདོར་བསྡུ་ན། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་སྨོན་པའི་སེམས་དང་ནི། །བྱང་ཆུབ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བར་འདོད་དང་འགྲོ་བ་ཡི། །བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་མཁས་པས་འདི་གཉིས་ཀྱི། །བྱེ་བྲག་རིམ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་འདིར་དབྱེ་ཚུལ་དུ་མ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་སུ་ཡང་ཡོད་དེ། མྱང་འདས་ལས། ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་དབྱེ་བ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཞེས་སོ། །དེའང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་སམ། ཕྱི་རོལ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་། ནང་སེམས་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པར་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་ཅིང་ཡེ་ནས་འོད་གསལ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ། །དེ་དང་མཐུན་པའི་སེམས་སྔོན་མ་སྐྱེས་པའི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་མམ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་ལྟོས་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུམ་དུའང་ཡོད་དེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། གང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྡོམ་པའི་སེམས་

p. 394

དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཏེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་གསུམ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱའོ་ཞེས་སོ། །ཚོགས་སྦྱོར་ན་མོས་པས་སྤྱོད་པ་དང་། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་ལྷག་བསམ་དག་པ་དང་། དག་པ་ས་གསུམ་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ་བཞིར་ཡང་། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། སེམས་བསྐྱེད་དེ་ནི་ས་རྣམས་ལ། །མོས་དང་ལྷག་བསམ་དག་པ་དང་། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཞན་དུ་འདོད། །དེ་བཞིན་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཚོགས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་ལྔའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྔར་ཡང་ཡོད་དེ། ཉི་ཁྲི་ལས། ལས་དང་པོ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཆོས་མཐོང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར། འདི་ལ་མ་ཞུགས་པ་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཞུགས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །ལྷའི་མིག་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་བདེན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་ལྟོས་ནས་དྲུག་ཏུ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཡངས་པ་ཚད་མེད་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་མ་གྱུར་པ་སྟེ་ཞེས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ལ་ལྟོས་ནས་བཅུར་ཡང་ཡོད་དེ། དགེ་བའི་ལྷས། དེ་ལྟར་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པའི་བསམ་གཏན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་བཅུ་བསྒོམས་ནས་ཞེས་སོ། །ས་མཚམས་ཀྱིས་དབྱེ་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དཔེས་བསྟན་པ་ཉིད། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། དེ་ཡང་ས་གསེར་ཟླ་བ་མེ། །གཏེར་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་མཚོ། །རྡོ་རྗེ་རི་སྨན་བཤེས་གཉེན་དང་། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཉི་མ་གླུ། །རྒྱལ་པོ་མཛོད་

p. 395

དང་ལམ་པོ་ཆེ། །བཞོན་པ་བཀོད་མའི་ཆ་དང་ནི། །སྒྲ་བརྙན་ཆུ་བོ་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱིས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །ཞེས་སོ། །དཔེ་དེ་དག་གི་དོན་ནི་རིམ་པ་ལྟར། དེའི་བགྲེལ་པ་ལས། འདུན་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། སྨོན་ལམ་དང་། སྟོབས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་ལྷག་མཐོང་དང་། གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་དང་། བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཞེས་སོ། །ས་མཚམས་ནི། འདུན་པ་ས་ལྟ་བུ་དང་། བསམ་པ་གསེར་ལྟ་བུ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལྟ་བུ་གསུམ་ནི་རིམ་པ་ལྟར་ཚོགས་ལམ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བཏགས་སོ། །སྦྱོར་བ་མེ་ལྟ་བུ་ནི་སྦྱོར་ལམ་བཞིའི་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྦྱིན་པ་གཏེར་ལྟ་བུ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུ་དང་། བཟོད་པ་མཚོ་ལྟ་བུ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང་། བསམ་གཏན་རི་ལྟ་བུ་དང་། ཤེས་རབ་སྨན་ལྟ་བུ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་བཤེས་གཉེན་ལྟ་བུ་དང་། སྨོན་ལམ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་དང་། སྟོབས་ཉི་མ་ལྟ་བུ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གླུ་དབྱངས་སྙན་པ་ལྟ་བུ་ནི་ས་དང་པོ་ནས་བཅུ་པའི་བར་ལ་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །མངོན་ཤེས་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་དང་། ཚོགས་གཉིས་མཛོད་ཁང་ལྟ་བུ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལམ་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་དང་། སྙིང་རྗེ་ལྷག་མཐོང་གཉིས་བཞོན་པ་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་དང་། གཟུངས་སྤོབས་གཉིས་བཀོད་མའི་ཆུ་མིག་ལྟ་བུ་ལྔ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་དགུ་པ་བཅུ་པ་གསུམ་ཀ་ལ་ཁྱབ་པར་ཡོད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུ་དང་། བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་དང་།

p. 396

ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྤྲིན་ལྟ་བུ་གསུམ་ནི་ས་བཅུ་པ་ལ་ཡོད་དེ་ཡེ་ཤེས་དང་འཕྲིན་ལས་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། དེ་སྐད་དུའང་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ལས། དེ་ལ་དང་པོ་གསུམ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་དང་པོ་པའི་སས་བསྡུས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཅིག་ནི་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཅུ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བཅུས་བསྡུས་ཏེ། །མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ལྔ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་སོ། དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུམ་ནི། སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་དང་། མཇུག་གི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སས་བསྡུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་ས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། ཁ་ཅིག་སྐབས་འདིའི་ཐ་མ་གསུམ་ཀུན་དུ་འོད་ཀྱི་ས་ལ་སྦྱོར་བའི་ལུང་དུ་འཆད་པ་མི་རིགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་ལ་འཇུག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟད་པའམ་མཐའ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པའི་ས་སྟེ་བཅུ་པའི་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་དུ་བཤད་ཅིང་། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ། །སྤྲིན་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་ཚོགས་ལམ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན། སློབ་ལམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལྟར་ད་གཟོད་ཐོབ་པར་འདོད་པ་མེད་དེ་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁས་བླངས་པའི་དུས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཆོ་གས་བླངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོར་བ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་དོན་མཛད་པ་ཡོད་དེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་

p. 397

གཟིགས་ཤིང་སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་དང་ལྡན་པས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པ་ན། སེམས་ཅན་གང་དག་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དགས་དང་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སོང་བ་དེ་དག་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་ཏེ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ལ། སློབ་དཔོན་དཔལ་ཡེ་ཤེས་གྲགས་པ་ནི་དང་པོ་གསུམ་སྨོན་པ། ཕྱི་མ་བཅུ་དགུ་འཇུག་པར་འདོད་དེ། འདུན་སོགས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཡིས། །སྨོན་པའི་སེམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། །འཇུག་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །རྣམ་པ་བཅུ་དགུ་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་ཀྱང་། དེ་རེ་རེའི་སྐབས་སུ་སྨོན་འཇུག་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པར་འདོད་དགོས་ཏེ། སྨོན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཆ་དེ་ཡིན་ལ། འཇུག་པ་སྦྱོར་བས་ལག་ལེན་ལ་ཁྱད་པར་བྱེད་པའི་ཆ་གཉིས་པོ་ཚང་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྟེན་ཡང་། སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་ན་དང་པོ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་རིགས་བདུན་གང་རུང་གི་རྟེན་ལ་སྐྱེ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན་ལས། སོ་སོར་ཐར་པ་རིགས་བདུན་གྱི། །རྟག་ཏུ་སྡོམ་གཞན་ལྡན་པ་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡི། །སྐལ་པ་ཡོད་ཀྱིས་གཞན་དུ་མིན། །ཞེས་སོ། །དབུ་མ་པ་ལྟར་ན་སེམས་བསྐྱེད་ལེན་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་གང་ཡོད་དུ་སྐྱེ་ཡི་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ཁོ་ན་མི་དགོས་ཏེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། དེའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་ན། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་བགྲང་བ་ལས་འདས་པ་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །ལུགས་འདི་གཉིས་ཀྱང་དོན་གྱིས་མི་འགལ་བར་གོ་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་དུས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པར་མིང་མ་བཏགས་ཀྱང་། དོན་འདྲ་བར་སྲོག་མི་གཅོད་པར་དམ་འཆའ་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དགོས་པས། དེའི་ཆ་ནས་རྟེན་འདྲ་རུང་དུ་ངེས་ཏེ། དོན་ལ་གནོད་པ་ལས་བློ་ལོག་པ་ཞིག་ལ་སྐྱེ་ངེས་

p. 398

སོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་གང་རུང་སྡོམ་ནུས་པ་ཞིག་མེད་ན་གང་ལའང་མི་སྐྱེ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཉིད་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་ན་གང་ལེན་པར་འདོད་པའི་འགྲོ་བ་དེའི་ས་པས་བསྡུས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ལ། དད་སོགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་བློ་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་བསམ་པའི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལའི་མདོ་ལས། རྒྱལ་དང་རྒྱལ་བའི་ཆོས་ལ་དད་གྱུར་ཅིང་། །བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེད་ལའང་དད་གྱུར་ལ། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལ་དད་བྱེད་ན། །བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེའོ། །ཞེས་སོ། །གནས་པའི་རྟེན་ཡང་། གང་ལ་སྐྱེས་པ་དེའི་རྟེན་ལ་ཉམས་པའི་རྒྱུ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་གནས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་དད་པ། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཐོབ་པ་སྟེ་གསུམ་ལས་སྐྱེ་བར། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། གྲོགས་སྟོབས་རྒྱུ་སྟོབས་རྩ་བའི་སྟོབས། །ཐོས་སྟོབས་དགེ་བ་གོམས་པ་ལས། །མི་བརྟན་པ་དང་བརྟན་འབྱུང་བ། །གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་བཤད། །ཅེས་སོ། །དེའང་གྲོགས་དམ་པ་བསྟེན་པའམ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྐུལ་ཞིང་ཐོས་པ་བྱས་པ་ལས་སྨོན་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་བརྟན་པའི་རྒྱུ་དང་པོར་འབྱུང་ཞིང་། རང་གིས་དགེ་བ་གོམས་པ་དང་། རྒྱུ་རིགས་སད་པ་དང་། རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པ་ལས་ནི་འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བརྟན་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་སྐྱེས་རྗེས་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ་འདི་དག་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །སེམས་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་། གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་འདོད་དང་མ་བྲལ་བའི་སེམས་སྨོན་འཇུག་གིས་བསྡུས་པ་གང་ཞིག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་སྟེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཆས་པ་སྟེ། སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་དང་། སྡོམ་པ་ཞེས་ལྡོག་

p. 399

པས་ཕྱེ་ཡང་ངོ་བོ་གཅིག་སྟེ། གཞན་དོན་དུ་སེམས་པ་དང་དགེ་བ་སྤྱོད་པས་སྨོན་འཇུག་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཐུབ་པ་དགོངས་རྒྱན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་ཀ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ལས་མི་འདའ་ཡང་ཞེས་སོ། །དེའང་རང་གི་རྒྱུད་སྡོམ་པས་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས། དེ་ལས་གཞན་ཕན་བྱེད་པས་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད། ཚོགས་གཉིས་ལ་སོགས་པ་སྤེལ་བས་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་དགེ་བ་ཆ་དང་བཅས་པ་སྡོམ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་རིན་པོ་ཆེ་གཅིག་ལའང་རིམས་ནད་སེལ་བ་དང་། དགོས་འདོད་འབྱུང་བ་དང་། མུན་པ་སེལ་བ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པའི་ཆ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ད་ནི་སྨོན་འཇུག་གི་ངོ་བོ་བཤད་པ། སྨོན་པ་ཚད་མེད་བཞི་ཡི་ངོ་བོ་ལ། འཇུག་པ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཏུ་འདོད། དེ་ཡང་། བྱམས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། བྱམས་པ། དེ་ལ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྨོན་པ་ཡང་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། དགའ་བ་ཆེན་པོ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྟེ་ཞེས་སོ། །སྨོན་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་ནི། དེ་གཉིས་སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལས། རེ་ཞིག་སྨོན་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། འགྲོ་བ། གང་གིས་ཕྱོགས་མཐའ་གཏུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་མང་པོར་བསྙེན་བཀུར་ཏེ། །རང་ཉིད་ལེགས་པ་ཙམ་ཞིག་དོན་གཉེར་བའི། །བསོད་ནམས་དེ་ཡིས་སྨོན་པའི་ཆར་མི་ཕོད། །ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས། གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ། །རིན་ཆེན་བདུན་དང་གཟིམ་ཆ་དང་། །ཞལ་ཟས་ལྔ་རྫས་དཔག་མེད་ཀྱིས། །ནམ་འཚོའི་བར་དུ་མཆོད་པ་བས། །སྐད་ཅིག་ཙམ་

p. 400

ཞིག་སེམས་ཅན་གྱི། །དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སྨོན་པ་མཆོག །དེ་ལ་ཚད་ནི་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་པ་དང་། གཞན་ཡང་། སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས། །སྐད་ཅིག་ཙམ་ནི་སྒོམ་བྱེད་ན། །དེ་ཡི་བསོད་ནས་ཕུང་པོ་ནི། །རྒྱལ་བ་ཡིས་ཀྱང་བགྲང་མི་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །མཚུངས་པའི་དཔེ་བཤད་པ་ནི། དེའི་འཐད་པ་འགོད་པ། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉུང་ཟད་སེལ་བའི་བློ། །སྐད་ཅིག་སྐྱེས་པས་ངན་སོང་ཐར་འགྱུར་ཞིང་། །ལྷ་མི་བདེ་བ་དཔག་མེད་མྱོང་བར་གསུངས། །དེད་དཔོན་མཛའ་བོའི་བུ་མོས་ཀཪྴ་པ་ཎི་བཞི་དང་། བརྒྱད་དང་། བཅུ་དྲུག་དང་། སུམ་རྩ་གཉིས་བྱིན་ནས་མའི་མགོ་བོ་ལ་རྡོག་པས་བསྣུན་པས། རྒྱ་མཚོའི་གླིང་དུ་ལྷའི་བུ་མོ་བཞི་དང་། བརྒྱད་དང་། བཅུ་དྲུག་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བསུ་ཞིང་དགེ་བའི་ལས་ཟད་ནས། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱི་ཁང་པར་ཚུད་དེ་མགོ་ལ་གསོར་འཁོར་བའི་སྐད་ཅིག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཛམྦཱུའི་གླིང་ན་མའི་མགོ་ལ་རྡོག་པས་བསྣུབ་པ་མང་ན་དེ་དག་ཀྱང་འདིར་འོང་ངེས་ཀྱི། བདག་གི་འདིས་གོ་ཆོད་ནས་དེ་དག་འདིར་མི་སྐྱེ་བར་ཤོག་ཅིག་སྙམ་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་གསོར་འཁོར་འཕྲོ་ཆད་དེ་ཚེའི་དུས་བྱས་ནས་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷར་སྐྱེས་པ་དང་། སྟོན་པ་འདི་དམྱལ་བའི་གནས་སུ་གྱད་བག་ཤི་ཏར་སྐྱེས་དུས་མེའི་ཤིང་རྟ་འདྲེན་པ་ལས་ཀ་མ་རཱུ་པས་ཤིང་རྟ་མ་འདྲོངས་པ་ལ་གཤིན་རྗེའི་ཝ་ཁྲོས་ཏེ་མེའི་ཐོ་བས་བསྣུན་པ་ལ་སྙིང་རྗེེ་སྐྱེས་ཏེ། གྱད་བག་ཤིན་ཏས་ཤིང་རྟ་འདྲེན་པར་བརྩམས་པས། གཤིན་རྗེས་ཐོ་བས་བསྡིགས་ཏེ། རང་རང་གི་ལས་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སུས་ཅི་བྱ་ཞེས་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་སོ། །འཇུག་པའི་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་ནི། སྨོན་པའི་སེམས་ལ་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་འཐོབ་པ། དེ་བས་འཇུག་པའི་ཕན་ཡོན་མཐའ་ཡས་ཏེ། །དངོས་སུ་སྦྱོར་བས་ཡང་དག་ཁྱབ་བའི་ཕྱིར། །སྐད་ཅིག་སྦྱོར་བས་ཁྱབ་པའི་སེམས་མཆོག་གིས། །བསྐལ་པ་མང་པོའི་ཚོགས་གཉིས་བཟླུམས་པར་བཤད། །འདི་ལྟར་ལྷག་

p. 401

པའི་བསམ་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་ལ་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་ཅིང་སྨོན་པ་ཙམ་ལའང་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་བུ་མོ་ཟླ་མཆོག་གི་མདོ་ལས། གཞན་ལ་ཕན་པའི་སེམས་ཙམ་ལའང་། །ཕན་ཡོན་ཤིན་ཏུ་ཚད་མེད་ན། །ཕན་པར་མཛད་རྣམས་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཕན་པར་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་། །སངས་རྒྱས་མཆོད་ལས་ཁྱད་འཕགས་ན། །སེམས་ཅན་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །བདེ་དོན་བརྩོན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་སོ། །དེའི་འཐད་པ་ཡང་། མི་ནག་མདུང་ཐུང་ཅན་བསད་པས་ཚོགས་བསྐལ་པ་བཞི་ཁྲི་བཟླུམས་པ་དང་། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་སྐར་མ་ལ་དགའ་བས་ལོ་ཉི་ཁྲིར་ནགས་སུ་ཚངས་པར་སྤྱད་དེ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་བྱོན་པ་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་མོས་མཐོང་ནས། ཁྱིམ་ཐབ་ཏུ་གསོལ་བར་ཁས་མ་བླངས་པས་འཆི་བར་སེམས་པ་ན། སྲོག་ལས་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་ཚངས་སྤྱོད་བཏང་བས་ཚོགས་བསྐལ་པ་ཉི་ཁྲི་ཟླུམས་པ་ལ་སོགས་པ་གསང་ཆེན་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྨོན་པ་ལ་འབྲས་བུ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བའི་བསོད་ནམས་མེད་ལ། འཇུག་པ་ལ་བསོད་ནམས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བའི་ཁྱད་ཞུགས་པའང་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བྱང་ཆུབ་སྨོན་པའི་སེམས་ལས་ནི། །འཁོར་ཚེ་འབྲས་བུ་ཆེ་འབྱུང་ཡང་། །ཇི་ལྟར་འཇུག་པའི་སེམས་བཞིན་དུ། །བསོད་ནམས་རྒྱུད་ཆགས་འབྱུང་བ་མིན། །ཞེས་སོ། །བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཚོགས་བཟླུམས་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། ད་ནི་ཚོགས་སྐད་ཅིག་རེ་རེས་མང་པོ་བཟླུམས་པར་བཤད་པའི་ཞར་ལ་བློ་དམན་པ་དག་གིས་ལོག་རྟོག་དགག་པ་ནི། རྒྱུ་མཚན། དེ་ཕྱིར་གྲངས་མེད་གསུམ་སོགས་གསུངས་པ་ཀུན། །མྱུར་དུ་རྫོགས་དང་རིང་དུ་རྫོགས་པ་དང་། །ཚེ་གཅིག་གྲོལ་བ་བློ་ཡི་སྟོབས་ལ་རག །དེ་ཡང་ཐབས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་རབ་མཆོག །གསུམ་གྱིས་སྒྲུབ་གང་བླ་མེད་སྟོབས་ཆེ་འོ། །འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྟུལ་པོ་རྣམས་ནི་གྲངས་མེད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་སྟེ།

p. 402

ཚོགས་དང་སྦྱོར་བའི་ལམ་གཉིས་སུ་གསུམ། ས་བཅུ་པོ་རེ་རེ་ལ་གསུམ་གསུམ་མོ། །འབྲིང་པོས་ནི་བདུན་ཏེ། ཚོགས་སྦྱོར་གཉིས་ལ་གཉིས་གཉིས། མཐོང་ལམ་དུ་གཅིག་སྒོམ་པའི་ལམ་དུ་གཉིས་སོ། །རྣོན་པོས་ནི་གསུམ་སྟེ། སློབ་དཔོན་བྷ་བྱས་མཛད་པའི་དབུ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོན་མ་ལས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ལ། དབང་པོ་འབྲིང་པོ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བདུན་གྱིས་སོ། །དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱིས་སོ་ཞེས་པའི་རྣོན་པོའི་གསུམ་ནི། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། གྲངས་མེད་གསུམ་ནི་རྫོགས་པ་ཡིས། །སྒོམ་པ་ཡི་ནི་ཚར་ཕྱིན་ཏེ། །ཞེས་པ་དང་། བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་ལས། གྲངས་མེད་པ་དང་པོ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ས་དང་པོའི་བར་དུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་ས་དྲི་མ་མེད་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་ས་མི་གཡོ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུའོ་ཞེས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས། ཚོགས་སྦྱོར་གཉིས་སུ་གཅིག་དང་། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་དུ་གཅིག་དང་། དག་པ་ས་གསུམ་དུ་གཅིག་ཅེས་བཤད་དོ། །དེའང་ཞིང་གི་མི་ཚུན་ཆད་ཞིང་དུ་བརྩི་བ་ལྟར། ས་དང་པོ་ཚུན་ཆད་ཚོགས་སྦྱོར་དུ་གྲངས་མེད་བཤད་པའི་ཚུལ་ས་སྡེའི་དེ་དང་དོན་ལ་གཅིག་གོ །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་གྲངས་མེད་ཀྱང་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གྱིས་བཞག་ལ། རྣོན་པོའི་གྲངས་མེད་གསུམ་ཡང་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་རིམ་པ་བགས་ཀྱིས་སྙོམས་པར་གསོག་པ་ཞིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། ཡང་སེམས་སྟོབས་ཆེ་ན་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཚོགས་བསྐལ་པ་མང་པོ་བཟླུམས་པར་བཤད་པས་གྲངས་མེད་གསུམ་ཇི་ལྟ་བར་གསོག་མི་དགོས་ཤིང་། གསང་སྔགས་ལས་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སེམས་སྟོབ་ཆེན་པོས་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་བཟླུམས་པ་ཅན་ལ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་སློབ་པས་མྱུར་དུ་ཚེ་གཅིག་ལ་སོགས་པས་གྲོལ་བར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་ནས་རིམ་གཉིས་བསྒོམ་

p. 403

པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུར་ཆུད་པའོ། །དེ་ནས་བརྩོན་པ་དང་ཐབས་ཆེན་པོས་འབད་ན་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པར་གསུངས་ལ། མཐོང་ལམ་ཐོབ་ནས་སྐྱེ་འཆི་མེད་པས་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྒོམ་ལམ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །དེའང་མཐོང་ལམ་ཐོབ་ནས་འདོད་ན་ཞག་བདུན་གྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པར། ཉི་ཁྲི་ལས། ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་འདོད་ན་ཞག་བདུན་གྱིས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ལ་ཞེས་སོ། །དེ་ཕན་ཆད་ནི་རང་དབང་འབྱོར་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པས་ན་ཅི་དགར་ཟད་དོ། །ཉན་རང་ཐེག་ཆེན་དུ་ཞུགས་པའང་འཕགས་པའི་ལུས་དེས་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་ཚེ་གཅིག་གིས་གྲོལ་བ་ལ་མང་ན་བགྲང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྔགས་ནི་ཐབས་ཟབ་ལ་མང་བས་མྱུར་དུ་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། མཐོང་ལམ་ཚུན་ཆད་དུ་ཐབས་དང་བརྩོན་པའི་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །དེ་ཡན་ཆད་དུ་དབང་པོ་ཤིན་དུ་རྣོན་པོའི་སེམས་དཔའ་དང་། སྔགས་ཀྱི་རིགས་འཛིན་ས་བགྲོད་པའི་དུས་ལ་ཁྱད་མེད་པར་བཤད་དོ། །རྟུལ་པོ་རྣམས་ལས་སྔགས་ལ་སྤྱོད་པའི་རིགས་འཛིན་འཕགས་པས་མྱུར་དུ་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ནའང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ཐབས་ཆེ་བ་ཤེས་རབ་ཆེ་བ་ཞིག་གིས་བྱ་བ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པ་དང་། ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འགྲུབ་པས་ཀྱང་དཔེ་གོ་བར་བྱས་མོད། །གཅིག་ཏུ་ན་གཞན་དུ་བགྲོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ནང་དུ་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་ལ་དྲི་མ་སྦྱོང་བ་ཙམ་ལས་གཞི་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་ཉེ་བར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུད་ལས་བཤད་དོ། །གསར་དུ་འཁྲུངས་པ་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དམ་པ། འདི་ནི་སྙིང་རྗེའི་ལྗོན་ཤིང་སྙིང་པོ་ཅན། །འགྲོ་བའི་ཁུར་ཆེན་ལེགས་པར་ཁྱེར་བ་ནི། །ཚངས་སོགས་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་སྔོན་མེད་ཅིང་། །རང་གི་ཕྱིར་ཡང་རྨི་ལམ་མ་རྨིས་ན། །གཞན་ཕྱིར་སྨོས་

p. 404

ཅི་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །སྔ་ན་མེད་པ་འཁྲུངས་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད། །དེ་ཡང་། དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས། ཉན་ཐོས་སངས་རྒྱས་འབྲིང་རྣམས་ཐུབ་དབང་སྐྱེས། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འཁྲུངས་ཤིང་། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་གཉིས་སུ་མེད་བློ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ། །དེ་ཕྱིར་ཐོག་མར་སྙིང་རྗེ་བསྔགས་པར་བགྱི། །ཞེས་པའི་ཚུལ་ལྟར་སྙིང་རྗེའི་ལྗོན་ཤིང་འགྲོ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་བྱ་ཚོགས་བསྟན་པའི་ཁུར་བསྣམས་པ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དམ་པ་དེ་ནི་བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་ཕ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལའང་མེད་ལ། རང་ལའང་དེ་སྔ་ཕན་ཆད་ཚེ་འདི་གཉེར་བ་ཙམ་ལས། དེ་འདྲའི་སེམས་སྔར་མེད་སྐྱེས་པ་ལ་སྤྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཕ་འམ་ཡང་ན་མ་ཡང་རུང་། །སུ་ལ་འདི་འདྲའི་ཕན་སེམས་ཡོད། །ལྷ་དང་དྲ་སྲོང་རྣམས་ཀྱང་རུང་། །ཚངས་པ་ལ་ཡང་འདི་ཡོད་དམ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ལ་སྔོན། །རང་གི་དོན་དུ་འདི་འདྲིའི་སེམས། །རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མ་རྨིས་ན། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་ག་ལ་སྐྱེ། །གཞན་དག་རང་གི་དོན་དུ་ཡང་། །མི་འབྱུང་སེམས་ཅན་དོན་སེམས་གང་། །རིན་ཆེན་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི། །སྔ་ན་མེད་པའི་རྨད་ཅིག་འཁྲུངས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པའི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། འདི་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཉེས་བྱེད་ཡིན། །རང་དོན་ཡང་དག་འགྲུབ་པའང་འདི་ཉིད་དོ། །འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའང་འདི་ཉིད་དེ། །དེ་བས་བདག་གིས་རྟག་ཏུ་འདི་ཉིད་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སེམས་མ་བསྐྱེད་ན་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པས་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་པར་གདམས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་མ་བསྐྱེད་པར། །སངས་རྒྱས་ནམ་ཡང་མི་འཐོབ་ཅིང་། །འཁོར་བར་བདག་གཞན་དོན་

p. 405

བསྒྲུབ་པའི། །ཐབས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་བླང་བྱའི་ཆོ་ག་ལ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱི། སྔོན་འགྲོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཐུན་རྐྱེན་བསག་པ། ཡན་ལག་བདུན་པ་བྱ་བའོ། །མཐུན་རྐྱེན་བསག་པ་ལའང་དྲུག་ལས། བླང་བའི་ཡུལ་ནི། དེ་བས་ན་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་ན་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་བསམས་པ་ལ་ལེན་ཏེ། འཇམ་དཔལ་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པའི་མདོ་ལས་བཤད་པ་ལྟར་བྱ་ཞིང་། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཆོ་གས་ཀྱང་ལེན་པའོ། །དེའང་བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན་ལས། གལ་ཏེ་བླ་མ་མ་རྙེད་ན། །དེ་ལ་གཞན་སྡོམ་ནོད་པ་ཡི། །ཆོ་ག་ཡང་དག་བཤད་པར་བྱ། །དེ་ལ་སྔོན་ཚེ་འཇམ་པའི་དཔལ། །ཨམྦ་རཱ་ཛར་གྱུར་པ་ཡིས། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཐུགས་བསྐྱེད་པ། །འཇམ་དཔལ་གྱི་ནི་སངས་རྒྱས་ཞིང་། །རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས་བཤད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་འདིར་ནི་རབ་གསལ་བྲི། །མགོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་རུ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་མགྲོན་དུ་གཉེར། །དེ་དག་འཁོར་བ་ལས་བསྒྲལ་ཏོ། །གནོད་སེམས་ཁྲོ་བའི་སེམས་ཉིད་དང་། །སེར་སྣ་དང་ནི་ཕྲག་དོག་ཉིད། །དེང་ནས་བཟུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་མཆོག །ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་མི་བྱ་འོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་བྱ་ཞིང་། །སྡིག་དང་འདོད་པ་སྤང་བར་བྱ། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་ལ་དགའ་བས། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱ། །བདག་ཉིད་མྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་སྤྲོ་ཞིང་། །སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ཕྱིར་ཡང་ནི། །ཕྱི་མའི་མུ་མཐར་གནས་པར་བགྱི། །ཚད་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི། །ཞིང་དག་རྣམ་པར་སྦྱང་བར་བྱ། །མིང་ནས་གཟུང་བ་བྱས་པ་དང་། །ཕྱོགས་བཅུ་དག་ཏུ་རྣམ་པར་གནས། །བདག་གི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་དག་པར་བྱ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་དག་བྱ་སྟེ། །མི་དགེའི་ལས་རྣམས་མི་བྱ་འོ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་

p. 406

རང་ལ་ནུས་པ་མེད་པའང་བླ་མ་ལས་ལེན་པར་འདོད་ན། སེམས་རིན་པོ་ཆེ། དེ་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། ཡིད་བཞིན་དག་ལས་འདོད་དགུའི་ཆར་འབབ་བཞིན། ནོར་བུ་ལས་དགོས་འདོད་ཀྱི་ཆར་འབབ་པ་ལྟར། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་ཀྱང་ལེགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངའ་ཞིང་དེའི་བསླབ་པ་ལ་མཁས་པས་རྗེས་སུ་འཛིན་ནུས་པ་སྟེ། སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པ་ལས། བླ་མ་སྡོམ་ལ་གནས་ཤིང་མཁས། །ནུས་དང་ལྡན་ལས་བླང་བར་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྟག་པར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི། །ཐེག་ཆེན་དོན་ལ་མཁས་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག །སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་གཏོང་ངོ་། །ཞེས་དང་། ལམ་སྒྲོན་ལས། བླ་མ་བཟང་ལས་སྡོམ་པ་བླང་། །སྡོམ་པའི་ཆོ་ག་ལ་མཁས་དང་། །བདག་ཉིད་གང་ཞིག་སྡོམ་ལ་གནས། །སྡོམ་པ་འབོགས་བཟོད་སྙིང་རྗེར་ལྡན། །བླ་མ་བཟང་པོར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །ཀུན་སྣོད་དག་པ་འཆོས་པ་ནི། དེ་ལྟར། སྐྱོན་བྲལ་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་བླ་མ་ཡིས། །སྐལ་བཟང་སློབ་མ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི། །འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ཐར་པའི་ཕན་ཡོན་སོགས། །ཐོག་མ་བར་དང་མཐར་དགེའི་ཆོས་རྣམས་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་མཐའ་ཡས་བརྗོད། །དེ་ཡང་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ཐར་པའི་ཕན་ཡོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་རྣམས་བརྗོད་ལ་བློ་བསྒྱུར་བར་བྱའོ། །རྟེན་དགྲམ་ཞིང་མཆོད་པ་བཤམ་པ་ནི། དེ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པའི། གནས་གཙང་མཆོད་པས་མཛེས་ཤིང་ཉམས་དགའ་བར། །རྒྱལ་བའི་སྐུ་གཟུགས་ལ་སོགས་སྟ་གོན་བྱ། །གཙང་ཁང་བརྒྱན་པ་དང་། མེ་ཏོག་སིལ་མ་དགྲམ་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་སྐུ་གཟུགས་བཞུག་པ་དང་། སྤོས་དང་མར་མེ་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པ་བཤམ་པ་དང་། ལྷ་དང་མི་རྣམས་མཉེས་པའི་ཡོ་བྱེད་ཚོགས་པར་བྱའོ། །

p. 407

ཚོགས་ཞིང་སྤྲུལ་པ་ནི། དེ་ནས་མདུན་གྱི་རྟེན་དེས་མཚོན་ནས། མདུན་གྱི། ནམ་མཁའི་གནས་སུ་ནམ་མཁའ་གང་བ་ཡི། །རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་རྒྱ་མཚོའི་སྤྲིན་ཕུང་བསམ། །དེའང་སྤོས་དང་རོལ་མོའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསུ་ཞིང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ལ་ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། སེམས་ནི་རྒྱ་ཆེན་མཆོག་ཏུ་རབ་བསྐྱེད་དོ། །འགྲོ་བ་འདི་དག་མ་ལུས་སངས་རྒྱས་རྒྱུ། །འདི་ནི་སྣོད་མིན་སེམས་ཅན་གང་ཡང་མེད། །བཞེངས་ཤིག་བཞེངས་ཤིག་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བའི་ལྷ། །དུས་ལས་མི་འདའ་ཐུགས་རྗེའི་དབང་གིས་ན། །སེམས་ཅན་དོན་ལ་དགོངས་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །ཡིད་ཀྱིས་སྤྲུལ་ཞིང་བཤམས་པའི་གནས་འདི་རུ། །རྒྱལ་བ་འཁོར་བཅས་མ་ལུས་གཤེགས་སུ་གསོལ། །ཞེས་ལན་གསུམ་བརྗོད་པས། ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་ཁམས་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་བྱོན་ཏེ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་གང་བར་བསམ་མོ། །དེའི་འཐད་པ་དགོད་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསམ་པས་འབྱོན་པའི་མཐད་པ་འགོད་པའི་ཚུལ། འདི་ནི་རང་གི་སེམས་སྟོབས་དྲི་མེད་དང་། །མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། །ཇི་ལྟར་བསམས་པ་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པར་གསུངས། །ཇི་སྐད་དུ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། གང་ཞིག་རྒྱལ་བ་ཡིད་བྱེད་པ། །དེ་ཡི་མདུན་ན་དེ་བཞུགས་ཏེ། །རྟག་པར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད། །ཉེས་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་དགྲོལ། །ཞེས་སོ། །དེའང་སངས་རྒྱས་ལ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བས་གསོལ་བ་བཏབ་ཅིང་སྤྱན་དྲངས་པ་དགོངས། བརྩེ་བའི་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བས་གཟིགས། མཛད་པའི་འཕྲིན་ལས་མངའ་བས་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོས་སྐད་ཅིག་ལ་འབྱོན་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལས་མེད་པས་བདག་ཅག་གི་དོན་མཛད་པའི་སླད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཡང་ཞལ་ཟས་གསོལ་བའི་དོན་ཙམ་ལའང་ཐག་རིང་མོ་ནས་འབྱོན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་མགྲོན་དུ་ངེས་པར་འབྱོན་པ་འཐད་པ་དང་བཅས་པའོ། །སྤྱན་དྲང་ཞིང་ཁྲུས་རྒྱན་གསོལ་བ་ནི། སྙན་གསན་དབབ་ཅིང་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་བྱོན་པར་བསམས་ལ། དེ་ནས་ཐལ་སྦྱར་མེ་ཏོག་སྙིམ་

p. 408

བཀང་ནས། །སྤྱན་དྲང་བཞུགས་གསོལ་ཁྲུས་རྒྱན་གོས་སོགས་དབུལ། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དཀོན་མཆོག་ཐམས་ཅད་རང་གི་གནས་དེ་ཉིད་གཞལ་མེད་ཁང་པ་སྟོང་གསུམ་ལས་ལྷག་པར་བསམས་ལ། པདྨ་རིན་པོ་ཆེ་ཉི་ཟླ་འབར་བའི་གདན་ལ་སྤྱན་དྲང་སྟེ། རིག་པ་མཆོག་ལས། མ་ལུས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མགོན་གྱུར་ཅིང་། །བདུད་སྡེ་དཔུང་བཅས་མི་བཟད་འཇོམས་མཛད་ལྷ། །དངོས་རྣམས་མ་ལུས་ཇི་བཞིན་མཁྱེན་གྱུར་པའི། །བཅོམ་ལྡན་འཁོར་བཅས་གནས་འདིར་གཤེགས་སུ་གསོལ། །ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་བྱོན་པའི་ལམ་དུ་ཁྲུས་ཁང་ལྷའི་བུ་དང་བུ་མོ་མང་པོས་བརྒྱན་པར་རིན་པོ་ཆེའི་བུམ་པས་སྐུ་ཁྲུས་གསོལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་སྐུ་ཁྲུས་གསོལ་བའི་རྗེས་ལ་ཁྲུས་རས་ཀྱིས་ཕྱིས་ཏེ། ན་བཟའ་གསོལ་བར་བསམས་ལ་འདི་དག་བརྗོད་དོ། ཁྲུས་ཀྱི་ཁང་པ་ཤིན་ཏུ་དྲི་ཞིམ་པ། །ཤེལ་གྱི་ས་གཞི་གསལ་ཞིང་འཚེར་བ་བསྟར། །རིན་ཆེན་འབར་བའི་ཀ་བ་ཡིད་འོང་ལྡན། །མུ་ཏིག་འོད་ཆགས་བླ་རེ་བྲེས་པ་དེར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་དང་དེ་ཡི་སྲས་རྣམས་ལ། །རིན་ཆེན་བུམ་པ་མང་པོ་སྤོས་ཀྱི་ཆུས། །ཡིད་འོང་ལེགས་པར་བཀང་བ་གླུ་དང་ནི། །རོལ་མོར་བཅས་པ་དུ་མས་སྐུ་ཁྲུས་གསོལ། །དེ་དག་སྐུ་ལ་མཚུངས་པ་མེད་པའི་གོས། །གཙང་ལ་དྲི་རབ་བགོས་པས་སྐུ་ཕྱིའོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་ཁ་དོག་ལེགས་བསྒྱུར་བའི། །ན་བཟའ་ཤིན་ཏུ་དྲི་ཞིམ་དམ་པ་དབུལ། །གོས་བཟང་སྲབ་ལ་འཇམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། །རྒྱན་མཆོག་བརྒྱ་ཕྲག་དེ་དང་དེ་དག་གིས། །འཕགས་པ་ཀུན་དུ་བཟང་དང་འཇམ་དབྱངས་དང་། །འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་སྩོགས་ལའང་བརྒྱན་པར་བགྱི། །སྟོང་གསུམ་ཀུན་དུ་དྲི་ངད་ལྡང་བ་ཡི། །དྲི་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་ཐུབ་དབང་རྣམས་ཀྱི་སྐུ། །གསེར་སྦྱངས་བཙོམ་བྱི་དོར་བྱས་པ་ལྟར། །འོད་ཆགས་འབར་བ་དེ་དག་བྱུག་པར་བགྱི། །ཞེས་བརྗོད་ནས། གནས་ཁང་དུ་གདན་སོ་སོ་ལ་བཞུགས་པ་ལ། ཡན་ལག་བདུན་པ་ལའང་གསུམ་ལས། དངོས་དང་། རྒྱུད་དག་པའི་ཚུལ། བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ཡན་ལག་བདུན་པ་དངོས་ལ་ཡང་བདུན་གྱི། ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། དངོས་ནི། དང་

p. 409

པོ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཡན་ལག་ནི། ཡིད་འོང་རྫིང་བུའི་ནང་ན་གནས་པ་ཡི། །འཆར་ཀའི་པདྨ་ཁ་འབུས་བྱེ་འདྲ་བ། །ལག་གཉིས་སྤྱི་བོར་ཐལ་སྦྱར་བསྟོད་དབྱངས་བཅས། །ལུས་དཔག་མེད་པར་སྤྲུལ་ནས་གུས་ཕྱག་འཚལ། །དེ་ཡང་པདྨ་ལྟར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། ཐར་པ་ཆེན་པོ་ལས། པདྨ་ཁ་འབུས་བྱེ་འདྲ་བར། །ལག་གཉིས་སྤྱི་བོར་ཐལ་སྦྱར་ཏེ། །ལུས་དཔག་མེད་པའི་སྤྲིན་ཚོགས་ཀྱིས། །ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་པ་དང་། བཟང་པོ་སྤྱོད་པ་ལས། བཟང་པོ་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་སྟོབས་དག་གིས། །རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ། །ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་ལུས་རབ་བཏུད་པ་ཡིས། །རྒྱལ་བ་ཀུན་ལ་རབ་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཕན་ཡོན་ནི། དེའི་བསོད་ནམས་ནི། ས་འདི་རིར་བཅས་རྒྱ་མཚོའི་རྡུལ་སྙེད་དུ། །བསོད་ནམས་དེ་འདྲ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་མེད། །ལུས་བཏུད་དབང་ཆེན་བར་གྱི་རྡུལ་རྣམས་དང་། །མཉམ་པའི་གྲངས་སྙེད་འཁོར་ལོ་སྒྱུར་འགྲོ་ཞིང་། །མཐར་ཐུག་ཞི་བ་མཆོག་གི་གོ་འཕང་འཐོབ། །འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཕྱག་འཚལ་བའི་བསོད་ནམས་དང་མཉམ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་མེད་དེ། ལེགས་པ་ཙམ་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཕྱག་འཚལ་ནའང་བསོད་ནམས་མང་པོ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། འདུལ་བ་ལུང་ལས། དགེ་སློང་དག །ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབུ་སྐྲ་དང་སེན་མོའི་མཆོད་རྟེན་ལ་དད་པས་ཕྱག་འཚལ་བ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི། ཇི་སྲིད་དུ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དབང་ཆེན་གསེར་གྱི་ས་གཞི་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་འཁོར་ལོ་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བདེ་བ་མྱོང་ཞིང་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །མཆོད་པ་ལའང་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་ནི། ཡན་ལག་གཉིས་པ་ནི། རང་གིས། དངོས་སུ་འབྱོར་དང་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་སྤྲུལ་པའི། །མཆོད་པ་བླ་མེད་རྒྱ་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་དངོས་བཤམས་དང་ཡིད་སྤྲུལ་གཉིས་ལས། དངོས་སུ་འབྱོར་པ་ནི། དེ་ལ་དངོས་སུ་བཤམས་པ་ནི། མེ་ཏོག་སྤོས་དང་མར་མེ་ཞལ་ཟས་ཆུ། །བླ་རེ་

p. 410

འཕན་ལྡིང་གདུགས་དང་རོལ་མོའི་སྒྲ། །རྒྱལ་མཚན་རྔ་ཡབ་རྫ་རྔ་ལ་སོགས་དང་། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་མཁོ་དགུའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས། །འགྲོ་བའི་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་སྲས་བཅས་མཆོད། །འདི་དག་ཀྱང་ཚད་མེད་པར་བཀོད་དེ་འབུལ་བ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཐུབ་དབང་མཆོད་གནས་མཆོག་ལ་ཡིད་འོང་བའི། །མེ་ཏོག་མནྡཱ་ར་དང་པདྨ་དང་། །ཨུཏྤ་ལ་སོགས་དྲི་ཞིམ་ཐམས་ཅད་དང་། །ཕྲེང་བ་སྤེལ་ལེགས་ཡིད་འོང་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད། །སྤོས་མཆོག་ཡིད་འོང་དྲི་ངད་ཁྱབ་པ་ཡི། །བདུག་པའི་སྤྲིན་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་དབུལ། །ཞལ་ཟས་བཟའ་བཏུང་སྣ་ཚོགས་བཅས་པ་ཡི། །ལྷ་བཤོས་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་དབུལ་བར་བགྱི། །གསེར་གྱི་པདྨ་ཚར་དུ་དངར་བ་ཡི། །རིན་ཆེན་སྒྲོན་མ་རྣམས་ཀྱང་དབུལ་བར་བགྱི། །ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་གདུགས་མཛེས་གསེར་གྱི་ཡུ་བ་ཅན། ཁོར་ཡུག་རྒྱན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིད་འོང་ལྡན། །དབྱིབས་ལེགས་ལྟ་ན་སྡུག་པ་བསྒྲེང་བ་ཡང་། །རྟག་ཏུ་ཐུབ་དབང་རྣམས་ལ་དབུལ་བར་བགྱི། །ཞེས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ལ་ལྔ་ལས། ལྷ་རྫས་ཀྱི་མཆོད་པ་ནི། ཡིད་ལས་བྱུང་བ་ནི། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལ་སོགས་པ། ལྷ་སོགས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ན་ཡིད་འོང་བའི། །གཞལ་མེད་ཁང་བརྩེགས་རིན་ཆེན་དྲ་བ་ཅན། །གླུ་གར་སིལ་སྙན་བསྟོད་དབྱངས་ཆར་འབབ་ཅིང་། །རྒྱན་མཆོག་བརྒྱ་ཕྲག་མངའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད། །དེའང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལྷའི་གཞན་ཡས་ཁང་བསྟོད་དབྱངས་ལེན་ཅིང་མེ་ཏོག་གི་ཆར་འབབ་པས་གང་བར་བསམ་ཏེ་མཆོད་གནས་དམ་པ་རྣམས་ལ་དབུལ་བ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། གཞལ་མེད་ཕོ་བྲང་བསྟོད་དབྱངས་ཡིད་འོང་ལྡན། །མུ་ཏིག་རིན་ཆེན་རྒྱན་འཕྱང་མཛེས་འབར་བ། །དཔག་ཡས་ནམ་མཁའི་རྒྱན་གྱུར་དེ་དག་ཀྱང་། །ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་དབུལ་བར་བགྱི། །ཞེས་སོ། །བདག་པོས་མ་བཟུང་བའི་མཆོད་པ་ལྔ་ནི། གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་ན། རིན་ཆེན་རི་བོ་ནགས་ཚལ་པདྨའི་མཚོ། །ངང་མོའི་འགྲོས་ཀྱིས་གཉེར་བ་དེ་དག་དང་། །

p. 411

སྨན་སོགས་དྲི་ཞིམ་ངད་ལྡང་དཔག་བསམ་ཤིང་། །མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་དུད་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་མཆོད། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་། །སྨན་གྱི་རྣམ་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་རིན་ཆེན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་། །ཆུ་གཙང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཅི་ཡོད་དང་། །རིན་ཆེན་རི་བོ་དང་ནི་དེ་བཞིན་དུ། །ནགས་ཚལ་ས་ཕྱོགས་དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའ་དང་། །ལྗོན་ཤིང་མེ་ཏོག་རྒྱན་སྤྲས་སྤུད་པ་དང་། །ཤིང་གང་འབྲས་བཟང་ཡལ་ག་དུད་པ་དང་། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་། འདབ་སྟོང་གཡོ་བས་བུང་བ་བཟུང་བ་ཡི། །ལག་པས་གདུ་བུ་ཀུ་མུ་ཏས་མཚན་ཞིང་། །སྤྲིན་བྲལ་ཉི་ཟླའི་ཟེར་གྱིས་རབ་ཕྱེ་བའི། ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་ཡིད་འོང་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད། །གཞན་ཡང། ཙནྡན་བསིལ་བའི་ཁ་ཡི་སྦུབས་བསྐྱོད་པའི། །དྲི་ཞིམ་སེར་བུ་བདེ་བའི་ངད་རྣམས་དང་། །ཕུག་དང་བྲག་རི་སྨན་ལྗོངས་ཉམས་དགའ་བ། །ཆུ་བསིལ་རྫིང་བུ་གང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད། །དེ་ལྟ་བུ་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། མཚོ་དང་རྫིང་བུ་པདྨས་བརྒྱན་པ་དག །ངང་པ་སྐད་སྙན་ཤིན་ཏུ་ཡིད་འོང་ལྡན། །མ་རྨོས་འཁྲུངས་པའི་ལོ་ཐོག་རྣམ་པ་དང་། །གཞན་ཡང་མཆོད་པར་འོས་པའི་རྒྱན་རྣམས་ནི། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་། སྟོན་ཀའི་མཚན་མོ་དཀར་བའི་རི་བོང་འཛིན། །གཟའ་བྲལ་རྒྱུ་སྐར་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ་དང་། །ཉིན་བྱེད་འོད་སྟོང་དྲ་བས་མཛེས་འབར་བ། །གླིང་བཞིའི་འཇིག་རྟེན་རྒྱན་གྱུར་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད། །གཞན་ཡང་། ཁོར་ཡུག་རིར་བཅས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་ཞིང་། །མ་ལུས་ཡོངས་བཀོད་འདོད་དགུས་འབྱོར་པ་དང་། །ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་ཁམས་རྒྱ་མཚོའི་རྡུལ་སྙེད་ཀུན། །བློ་ཡིས་བླངས་ཏེ་ཐུབ་དབང་སྲས་བཅས་མཆོད། །བདག་པོས་བཟུང་བའི་མཆོད་པ་ནི། གཞན་ཡང་། འདོད་དགུ་འབྱུང་བའི། བུམ་བཟང་དཔག་བསམ་ཤིང་དང་འདོད་འཇོའི་བ། །རྒྱལ་སྲིད་བདུན་དང་བཀྲ་ཤིས་རྫས་བརྒྱད་དང་། །ཉེ་བའི་རིན་ཆེན་བདུན་སོགས་རྒྱ་ཆེ་བས། །ཡོན་གནས་དམ་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་རྣམས་མཆོད། །དེའང་ཡིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀུན་གང་བར་

p. 412

འབུལ་བ་ནི། འཁོར་ལོ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། བཙུན་མོ་དང་། བློན་པོ་དང་། རྟ་མཆོག་དང་། གླང་པོ་དང་། དམག་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ་རྒྱལ་སྲིད་བདུན་དང་། ཡུངས་ཀར་དང་། དཱུརྦ་དང་། བི་ཝ་དང་། ལི་ཁྲི་དང་། ཞོ་དང་། འགི་ཝང་དང་། མེ་ལོང་དང་། དུང་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་སྟེ་བཀྲ་ཤིས་པའི་རྫས་བརྒྱད་དང་། ལྷྭམ་དང་། སྟན་དང་། བཞོན་པ་དང་། མལ་ཆ་དང་། ཁྲི་དང་། རལ་གྲི་དང་། པགས་པ་སྟེ་ཉེ་བའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་མཆོད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་མཆོད་པ་གཉིས་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཆོད་པ་ནི། བཟང་པོ་སྤྱོད་པ་དང་མཆོད་པའི་སྤྲིན་ལ་སོགས་པའི་བཀོད་པ་བས་ཆེས་ལྷག་པ་ཙམ་དུ་བསམས་ཏེ་འབུལ་བ་ནི། འདི་ལྟར། ཏིང་འཛིན་ཡིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་པར། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་མཆོད་སྤྲིན་རྒྱ་མཚོས་མཆོད། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། མེ་ཏོག་སྤྲིན་མཛེས་ལྡིང་ཁང་མཛེས་འབར་བ། །སྤོས་དང་སྨན་སྦྱར་བདུད་རྩིའི་སྤྲིན་ཕུང་དང་། །གཟི་ལྡན་སྒྲོན་མ་ཞལ་ཟས་རོལ་མོའི་སྤྲིན། །བསྟོད་དབྱངས་ཡན་ལག་རྒྱ་མཚོའི་སྤྲིན་གྱིས་མཆོད། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་ན། དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལའི་མདོ་ལས། མེ་ཏོག་ཕལ་ཆེར་མེ་ཏོག་བླ་རེ་དང་། །མེ་ཏོག་བཀོད་པའི་འོད་ཟེར་རབ་བཀྱེ་སྟེ། །མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀུན་དུ་བཀྲམ་བྱས་ནས། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་མཆོད། །ལག་པའི་མཐིལ་ན་མཆོད་པ་བསམ་ཡས་རྣམས། །རྒྱལ་བ་གཅིག་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ལྟར། །རྒྱལ་བ་མ་ལུས་ཀུན་ལའང་དེ་བཞིན་ཏེ། །དྲང་སྲོང་ཏིང་འཛིན་རྣམ་འཕྲུལ་དེ་འདྲ་འོ། །ཞེས་པ་འདི་ཕལ་པོ་ཆེ་ནའང་ཡོད་པ་ལྟར་དང་། བཟང་སྤྱོད་ལས། དེ་དག་བསྔགས་པ་མི་ཟད་རྒྱ་མཚོ་རྣམས། །དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྒྱ་མཚོའི་སྒྲ་ཀུན་གྱིས། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ཡོན་ཏན་རབ་བརྗོད་ཅིང་། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་བསྟོད། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཆོད་པ་གཉིས་ནི། ནང་དང་གསང་བའི་མཆོད་པ་ནི། བློའི། འཇུག་པའི་སྤྲིན་ཅན་ཤིན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པ། །སྒེག་མོ་ཕྲེང་ཐོགས་

p. 413

རིན་ཆེན་གླུ་གར་སོགས། །མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་སྣ་ཚོགས་སྤྲིན་འཕྲོ་བས། །རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་མ་ལུས་མཉེས་གྱུར་ཅིག །རྡོ་རྗེ་གཟུགས་མ་དང་། སྒྲ་མ་དང་། དྲི་མ་དང་། རོ་མ་དང་། རེག་མ་དང་། ཕྲེང་བ་མ་དང་། སྣང་བྱེད་མ་དང་། མེ་ཏོག་མའི་ཚོགས་རང་རང་གི་མཆོད་པ་ནམ་མཁའ་གང་བས་མཆོད་པར་དམིགས་ཏེ་འབུལ་ཞིང་། གཅེས་པར་གཟུང་བའི་ལུས་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་གི་བྲན་དུ་འབུལ་བ་ཉིད། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ནམ་མཁའ་རབ་འབྱམས་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པར། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པ་དེ་དག་ཀུན། །བློ་ཡིས་བླངས་ནས་ཐུབ་དབང་སྐྱེས་ཀྱི་མཆོག །སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་འབུལ་ན། །ཡོན་གནས་དམ་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་རྣམས་ཀྱིས། །བདག་ལ་བརྩེར་དགོངས་བདག་གི་འདི་དག་བཞེས། །བདག་ནི་བསོད་ནམས་མི་ལྡན་བཀྲེན་ཆེན་ཏེ། །མཆོད་པའི་ནོར་གཞན་བདག་ལ་ཅང་མ་མཆིས། །དེས་ན་གཞན་དོན་དགོངས་པའི་མགོན་གྱིས་འདིར། །བདག་གི་དོན་སླད་ཉིད་ཀྱི་མཐུས་བཞེས་ཤིག །རྒྱལ་དང་དེ་སྲས་རྣམས་ལ་བདག་གིས་ནི། །བདག་གི་ལུས་ཀུན་གཏན་དུ་དབུལ་བར་བགྱི། །སེམས་དཔའ་མཆོག་རྣམས་བདག་ནི་ཡོངས་བཞེས་ཤིག །ཅེས་སོ། །སྡིག་པ་བཤགས་པ་ནི། ཡན་ལག་གསུམ་པ་ནི། བདག་གི་ཚེ་རབས་ཐོག་མེད་དུས་ནས་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྡིག་པ་ཅི་བགྱིས་པ། །སྲིད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་དེ་ཀུན་བཤགས་པར་བགྱི། །ཞེས་པ་སྟེ། འདིར་སྡིག་པ་བཤགས་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་སྦྱང་བྱ་སྡིག་པའི་སྒོ་དྲུག་ནི། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ་སྟེ། ཡུལ་ཕ་མ་དང་། མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པ་ལ། དུས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར། ངོ་བོ་མི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱི་སྡིག་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ཕྱི་དྲོའི་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་བཅས་པ་དང་འགལ་བ་ཐམས་ཅད་དེ། བཟང་སྤྱོད་ལས། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དབང་གིས་ནི། །ལུས་དང་ངག་

p. 414

དང་དེ་བཞིན་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་། །སྡིག་པ་བདག་གིས་བགྱིས་པ་ཅི་མཆིས་པ། །ཞེས་སོ། །སྦྱོར་བ་རང་གིས་བྱས་པའམ། གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པའམ། བྱེད་པ་ལ་ཡི་རང་བའི་སྡིག་པའོ། །སྡིག་པའི་བྱེད་ལས་ནི། མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་ལ་སྒྲིབ་ཅིང་ངན་སོང་དུ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་སྦྱོང་ཚུལ་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་ནི། མི་དགེ་བ་ལ་འགྱོད་པ་མང་བ་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་སྟོབས་དང་། མི་དགེ་བ་བྱས་དུས་སླར་བརྩོན་པས་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་གཉེན་པོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་དང་། སྡོམ་པ་བླངས་ནས་སྡིག་པ་མི་བྱེད་པ་སོར་ཆུད་པའི་སྟོབས་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྟེན་ནས་སྡིག་པ་ཟད་ཅིང་བསྲབས་པར་བྱེད་པ་རྟེན་གྱི་སྟོབས་ཏེ། ཆོས་བཞི་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། བྱམས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་སྡིག་པ་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། གཉེན་པོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། སོར་ཆུད་པའི་སྟོབས་དང་། རྟེན་གྱི་སྟོབས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་སྤྱོད་ནའང་དེ་ལ་འགྱོད་པ་མང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་ཀྱང་དགེ་བའི་ལས་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་སྡིག་པ་མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་སྦྱོང་ཚུལ་ལ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ནི། སྦྱོར་བ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསམས་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་བྱ། དངོས་གཞི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་དྲན་ཞིང་འགྱོད་པས་རང་གཞན་གྱི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ལྕེ་ཐོག་ཏུ་ནག་ལིང་ངེར་བསམས་ལ་བཤགས་པས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨིན་མཚམས་ནས་འོད་ཟེར་བྱུང་སྟེ་འཕྲལ་ལ་དག་པར་བསམ། རྗེས་འོད་ཟེར་མང་དུ་བྱུང་ནས་སྡིག་པ་ཐམས་

p. 415

ཅད་དག་ལུས་ཤེལ་གོང་ལྟར་གྱུར་པར་བསམ་མོ། །ཚིག་ཀྱང་། བཟང་སྤྱོད་དམ་སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ན་བཞུགས་པ་ཡི། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མངའ་རྣམས་ལ། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་གསོལ་བ་ནི། །ཐོག་མ་མེད་ལྡན་འཁོར་བ་ནས། །ཚེ་རབས་འདི་འམ་གཞན་དག་ཏུ། །བདག་གིས་མ་འཚལ་སྡིག་བགྱིས་པའམ། །བགྱིད་དུ་སྩལ་བ་ཉིད་དང་ནི། །གཏི་མུག་འཁྲུལ་པས་བདག་ནོན་ཏེ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་གང་བགྱིས་པ། །ནོངས་པ་དེ་ནི་མཐོང་བགྱིས་ནས། །བསམ་པ་ཐག་པས་མགོན་ལ་བཤགས། །བདག་གིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ནི། །ཕ་མའམ་བླ་མ་གཞན་དག་ལ། །ཉོན་མོངས་སྒོ་ནས་ལུས་དང་ངག །ཡིད་ཀྱིས་གནོད་བགྱིས་གང་ལགས་དང་། །ཉེས་པ་དུ་མས་སྐྱོན་ཆགས་པའི། །སྡིག་ཅན་བདག་གི་སྡིག་པ་གང་། །ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་བགྱིས་པ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་འདྲེན་པ་རྣམས་ལ་འཆགས། །ཞེས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་སྡིག་པའི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བུ་གང་ན་གནས་སོ་སོར་བཏགས་ནས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུ་རྒྱས་པའི་མདོ་ལས། གང་ཞིག་འགྱོད་ཚངས་བྱེད་འདོད་ན། །དྲང་པོར་འདུག་ལ་ཡང་དག་ལྟོས། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །དེ་ནི་འགྱོང་ཚངས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྡིག་པའི་ཉེས་དམིགས་བཤད། སློབ་མས་ཕྱག་དང་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས། བདག་གི་སྡིག་པ་སྦྱང་དུ་གསོལ་ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་རྗེས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞིང་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྡིག་པ་ལྕེ་ཐོག་ཏུ་སེམས་སུ་བཅུག་ལ། བདག་གིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་། ཕ་མ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་སྡིག་པ་ཅི་བགྱིས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འགྱོད་ཚངས་དྲག་པོའི་བསམ་པས། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་

p. 416

པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཐོལ་ལོ་བཤགས་སོ། །སླན་ཆད་ཀྱང་སྡོམ་པར་འཚལ་ལགས་སོ་ཞེས་ལན་གསུམ་བརྗོད་པའི་རྗེས་ལ་དར་ཅིག་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་དུ་བཅུག་ནས། རྟེན་གྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་དཀར་པོ་བྱུང་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དག་པར་བསམ་པའོ། །རྗེས་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་མཐོང་སྡོམ་དྲི། སློབ་མས་གཏང་རག་བྱའོ། །དེའང་ཚུལ་དང་པོ་ནི་རང་གི་ཚུལ་དང་། ཕྱི་མ་ནི་གཞན་གྱི་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་དེ་དག་གིས་སྦྱོང་ནུས་པའི་ཤེས་བྱེད་ནི། བྱམས་པ་སེང་གེ་སྒྲ་ཆེན་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། མི་ཤེས་པས་ནི་གང་བྱས་པའི། །སྡིག་པའི་ལས་ནི་བཤགས་པར་བགྱི། །མཁས་པས་ཉེས་པ་བཤགས་ནས་ནི། །ལས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །ཞེས་པ་དང་། ལུང་རྣམ་འབྱེད་ལས། གང་གིས་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པ། །དགེ་བ་ཡིས་ནི་མཐར་བྱེད་དེ། །ཉི་ཟླ་སྤྲིན་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན། །འཇིག་རྟེན་འདིར་ནི་དེ་སྣང་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་མཛོད་ཀྱི་མདོ་ལས། ཕ་མ་དང་རང་སངས་རྒྱས་བསད་པ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེས་པ་དང་། ལས་རྣམ་འབྱེད་ལས། ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་ལས་རྣམས་བྱས་པ་ནི། །བདག་ལ་རྣམ་པར་སྨོད་པས་བསྲབས་པར་འགྱུར། །རབ་ཏུ་བཤགས་དང་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིས། །དེ་དག་ཤིན་ཏུ་རྩ་ནས་བཏོན་པ་བཞིན། །ཞེས་པ་དང་། བཤེས་སྤྲིང་ལས། གང་ཞིག་སྔོན་ཆད་བག་མེད་གྱུར་པ་ལས། །ཕྱི་ནས་བག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་དེ་ཡང་། །ཟླ་བ་སྤྲིན་བྲལ་ལྟ་བུར་རྣམ་མཛེས་ཏེ། །དགའ་བོ་སོར་ཕྲེང་མཐོང་ལྡན་བདེ་བྱེད་བཞི་ན། །ཞེས་སོ། །དགེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི། ཡན་ལག་བཞི་པ་ནི། འགྲོ་བའི་བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་མཐའ་ཡས་ལ། །རྟག་པར་བདག་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །དེའང་རང་བཞིན་གྱི་དགེ་བ་ལ་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་ཡི་རང་བསྒོམས་ན་དགེ་རྩ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་ཅིང་

p. 417

བསོད་ནམས་ཚད་མེད་དེ། སྡུད་པ་ལས། སྟོང་གསུམ་རི་རབ་སྲང་ལ་གཞལ་བ་ཚད་གཟུང་རུང་། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་དགེ་བ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མིན། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་འདི་བསམ་པ་ཐག་པས་ཡི་རང་ཞིང་བཟང་པོ་སྤྱོད་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཚིག་འདིས་བྱ་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་ཀུན་དང་སངས་རྒྱས་སྲས། །རང་རྒྱལ་རྣམས་དང་སློབ་དང་མི་སློབ་དང་། །འགྲོ་བ་ཀུནགྱི་བསོད་ནམས་གང་ལ་ཡང་། །དེ་དག་ཀུན་གྱི་རྗེས་སུ་བདག་ཡི་རང་། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ་བ་ནི། ཡན་ལག་ལྔ་པ་ནི། མ་ལུས་སྐྱེ་དགུའི་ཚོགས་རྣམས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བླ་མེད་བསྐོར་བར་བསྐུལ། །དེའང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་མི་གསུང་བ་ལ་ཚངས་པས་འཁོར་ལོ་ཕུལ་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་བདག་ཀྱང་གསོལ་བ་འདེབས་པར་བསམས་ལ། གང་རྣམས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་དག །བྱང་ཆུབ་རིམ་པར་སངས་རྒྱས་མ་ཆགས་བརྙེས། །མགོན་པོ་དེ་དག་བདག་གིས་ཐམས་ཅད་ལ། །འཁོར་ལོ་བླ་ན་མེད་པར་བསྐོར་བར་བསྐུལ། །ཞེས་སོ། །དེས་ནི་ཆོས་སྤངས་པའི་སྒྲིབ་པ་འདག་ཅིང་། ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་རྒྱུད་ལ་འཛིན་པ་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གསོལ་བ་ནི། ཡན་ལག་དྲུག་པ་ནི། དིང་ནས་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་མ་སྟོང་པར། །མྱ་ངན་མི་འདའ་རྟག་ཏུ་བཞུགས་པར་གསོལ། །སྔོན་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ལ་དགེ་བསྙེན་ཙུནྡས་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་དག་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་སྙེད་བཞུགས་པ་རྣམས་དང་། བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་པ་དག་ནངས་ཀྱི་ཐ་མ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བཞེད་པ་རྣམས་ལ། ཇི་སྲིད་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་བཞུགས་པར་གསོལ་བ། མྱ་ངན་འདའ་སྟོན་གང་བཞེད་དེ་དག་ལ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ཕན་ཞིང་བདེ་བའི་ཕྱིར། །བསྐལ་པ་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་བཞུགས་པར་ཡང་། །བདག་གིས་

p. 418

ཐལ་མོ་རབ་སྦྱར་གསོལ་བར་བགྱི། །ཞེས་སོ། །དེས་ནི་ཚེ་ཐུང་བ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་དང་། གཞན་གྱིས་སྲོག་ལ་འཚེ་བའི་སྡིག་པ་འབྱང་ཞིང་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ནི། ཡན་ལག་བདུན་པ་ནི། དགེ་བ་དེ་ཡིས་བདག་དང་འགྲོ་བ་ཀུན། མ་ལུས་ཕྱམ་གཅིག་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ཤོག །དེའང་རང་གཞན་གྱི་དགེ་རྩ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འདུན་ཞིང་བསྒྱུར་བ་དེ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་བསྔོ་བ། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་མཆོད་ཅིང་བཤགས་པ་དང་། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བསྐུལ་ཞིང་གསོལ་བ་ཡི། །དགེ་བ་ཅུང་ཟད་བདག་གིས་ཅི་བསགས་པ། །ཐམས་ཅད་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་བསྔོའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་བསྔོ་རྒྱུ་ནི་རང་གཞན་གྱི་དགེ་བ་དུས་གསུམ་དང་འབྲེལ་བ་ཐམས་ཅད་དེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། འགྲོ་ཀུན་དགེ་བ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་། །བྱས་དང་བྱེད་འགྱུར་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་དག །བཟང་པོ་ཇི་བཞིན་དེ་འདྲའི་ས་དག་ལ། །ཀུན་ནས་ཀུན་ཀྱང་བཟང་པོར་རེད་གྱུར་ཅིག །ཅེས་སོ། །བསྔོ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཁོ་ན་སྟེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར། དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཁོ་ནར་བསྔོ་བར་བྱ་ཡི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་དེ་ལས་གཞན་གྱི་སར་ཡང་བསྔོ་བར་མི་བྱ་སྟེ་ཞེས་སོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྔོ་ཡི། རང་གིས་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །རྣམ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་བཞིན་སྣང་བ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། དགེ་བ་ཡང་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་ནས་བསྔོ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རབ་འབྱོར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། དགེ་བ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱས་སྟེ་ཞེས་དང་། བཟང་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། གང་གིས་སྦྱིན་པ་གང་ལ་བཏང་། །སྦྱིན་པ་ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པ། །སྦྱིན་པ་

p. 419

མཉམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །བཟང་པོ་ལ་ནི་ཡོངས་རྫོགས་ཤོག །ཅེས་སོ། །དམིགས་པའམ་ཞེན་པས་དགེ་རྩ་བདེན་བདེན་པོར་ཤེས་པ་ནི་མི་བཟང་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། ཇི་ལྟར་དུག་དང་འདྲེས་པའི་ཁ་ཟས་བཟང་ཟ་བ། །དཀར་པོའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའང་དེ་འདྲར་རྒྱལ་བས་གསུངས། །ཞེས་པ་དང་། ཅི་སྟེ་མཚན་མ་མེད་ན་བྱང་ཆུབ་བསྔོ་བ་ཡིན། །འོན་ཏེ་མཚན་མ་ཡོད་ན་བྱང་ཆུབ་བསྔོ་བ་མིན། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་དམིགས་པའམ་ཞེན་པ་མེད་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། དེ་ནི་དམིགས་མེད་རྣམ་པ་ཅན། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །བསྔོ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི། དགེ་རྩ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འདུན་པས་བསྒྱུར་བའི་བློ་དང་། ཚིག་ཁྱད་པར་ཅན་མཐུ་བསྡོམས་པ་སྟེ། འཇམ་དཔལ་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྐྱེན་བཞིན་ཏེ། །འདུན་པའི་རྩ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །གང་གིས་སྨོན་ལམ་ཅི་བཏབ་པ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །བསྔོ་བ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། རྒྱུ་དགེ་བ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ཚིག་དང་སྨོན་པ་བསྡོམས་པ་ནི་བསྔོ་བ། རྒྱུ་དགེ་རྩ་མ་སོང་བར་སྨོན་པ་ནི་སྨོན་ལམ་མོ། དེའང་བསྔོ་བ་སྦྱིན་བདག་གི་སེམས་ཀྱི་འདུན་པ་དང་ཚིག་གི་ནུས་པས་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པར་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེང་སང་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་པ་ནི་ངེས་མི་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དཔང་པོ་ཡིན་པས། བླ་མ་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་ཁོའི་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་སེམས་ཕྱོགས་པས་འགྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་པའི་མཐུན་གྱུར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ཀྱང་ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་བདེན་ཚིག་གྲུབ་པ་ཞིག་གིས་གསུངས་པ་བཞིན་བྱ་ཡི། གང་རུང་རུང་མ་ཡིན་པས་འདིར་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། །བསྔོ་བ་འགྲུབ་པའི་དཔང་པོར་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྲིན་ཕུང་འཐིབས་པ་བཞིན་བསམས་ལ། སྔོན་རྒྱལ་པོ་བྱམས་པའི་སྟོབས་སུ་གྱུར་པའི་ཚེ་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ལ་རང་གི་ཤ་ཁྲག་བྱིན་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་བརྗོད་པ། བསོད་ནམས་འདི་ཡིས་ཐམས་

p. 420

ཅད་གཟིགས་པ་ཉིད། །ཐོབ་ནས་ཉེས་པའི་དགྲ་རྣམས་ཕམ་བྱས་ཏེ། །སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་རྦ་ཀློང་འཁྲུག་པ་ཡི། །སྲིད་པའི་མཚོ་ལས་འགྲོ་བ་སྒྲོལ་བར་ཤོག །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། ཁ་ཅིག་རྗེས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་འདེབས་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། དེས་ཅི་བྱ་དམིགས་པ་མེད་པའོ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་མ་གོ་བར་སྣང་སྟེ། དགེ་བ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ། གསོག་པ་པོའང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ། ལེན་པ་པོའང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཁོར་གསུམ་དུ་བདེན་ཞེན་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཟེར་གྱི། དགེ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པར་བསྒོམ་པའི་སྟོང་པ་ནི་ཆད་ལྟ་ཡིན་པས་ལུགས་ངན་པར་གོ་བས་སྤང་བར་བྱའོ། །སྤྱིར་གྱི་དགེ་བ་གང་བྱེད་ཀྱང་། སྦྱོར་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དམ་པས་ཟིན་པ། དངོས་གཞི་དམིགས་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དམ་པས་ཟིན་པ། རྗེས་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བསྔོ་བ་དམ་པས་ཟིན་པ་སྟེ། དམ་པ་གསུམ་དང་འབྲེལ་ན་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་མས་རྒྱུ་བྱེད་པ་མིན་ནོ། །དེས་མ་ཟིན་ན་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་ཞེས་བྱ་སྟེ་རང་རང་གི་དགེ་འབྲས་ལན་ཅིག་ཕྱུང་ནས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གིས་རྒྱུད་དག་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་ཡན་ཡག་བདུན་པ་སྔོན་དུ་བྱས་པའི་དགོས་པ་ནི། དཔེ། ཇི་ལྟར་ཁྲུས་ཀྱིས་སྦྱངས་པའི་རས་ཡུག་དག །ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་བས་ཁ་དོག་གསལ་བ་བཞིན། དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་སེམས་སྦྱངས་པའི། རྒྱུད་ལ་དངོས་གཞིའི་སེམས་མཆོག་གསལ་བར་སྐྱེ། དེའང་སེམས་དམ་པ་སྐྱེ་བའི་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་དྲི་མ་ཡོད་ན་སེམས་དེ་མི་སྐྱེ་ཞིང་གེགས་དག་ན་སྐྱེ་བ། རས་དྲི་མ་ཅན་ཚོས་སུ་མི་འགྱུར་བ་ལ་བཙོ་བླག་མཁན་གྱིས་ཁྲུས་རས་སྦྱངས་ཏེ་ཚོས་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །གསུམ་པ་དེ་ཡིས་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པའི་ཚུལ་ནི། ཡན་ལག་བདུན་པ་བྱས་པ། འདི་ནི་བསོད་ནམས་འབྲས་བུ་ཚད་མེད་དེ། །ཆོས་དབྱིངས་ཇི་བཞིན་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀུན་ཁྱབ། །ཇི་སྐད་དུ། དཔལ་

p. 421

སྦས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། གང་ཞིག་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ལ། །དམིགས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་བྱས་ཏེ། །ཕྱག་འཚལ་དེ་བཞིན་མཆོད་བྱེད་དམ། །བསོད་ནམས་དག་ལ་ཡི་རང་ཞིང་། །སྡིག་པ་དག་ཀྱང་འཆགས་པར་བགྱིད། །བསྐུལ་དང་གསོལ་བ་འདེབས་གྱུར་པ། །དེ་ཡི་བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་ནི། །ནམ་མཁའ་གང་བར་རྟག་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དངོས་ནི། ད་ནི་དངོས་གཞིའི་ཆོ་ག་ནི། སྔོན་འགྲོ་བྱས་པའི་རྗེས། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ཚོགས་མཆོག་ལ། །ལན་གསུམ་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བྱས་ཏེ། །མགོན་པོ་སྲས་དང་བཅས་རྣམས་དགོངས་སུ་གསོལ། །ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་བདེ་གཤེགས་སྲས་བཅས་ཀྱིས། །བྱང་ཆུབ་ཐུགས་བསྐྱེད་བསླབ་ལ་གནས་པ་ལྟར། །དེང་ནས་བདག་གིས་འགྲོ་ལ་ཕན་དོན་དུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་བསླབ་ལ་གནས་པར་བགྱི། །མ་རྒལ་བ་རྣམས་བདག་གིས་བསྒྲལ་བར་བགྱི། །མ་གྲོལ་བ་རྣམས་བདག་གིས་དགྲོལ་བགྱི་ཞིང་། །དབུགས་མ་ཕྱུང་རྣམས་བདག་གིས་དབུགས་དབྱུང་སྟེ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་འདས་ལ་དགོད། །ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ། དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ། རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག །དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག །འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་གསུམ་དང་། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། ས་བཅུ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། ཇི་ལྟ་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་

p. 422

རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་མ་རྒལ་བ་རྣམས་བསྒྲལ་བ་དང་། མ་གྲོལ་བ་རྣམས་དགྲོལ་བ་དང་། དབུགས་མ་ཕྱུང་བ་རྣམས་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར། དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བགྱིའོ་ཞེས་ལན་གསུམ་བརྗོད་དོ། །ཡང་ན་སྤྱོད་འཇུག་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་བརྗོད་དེ། དགོངས་གསོལ་གསུམ་པོ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་བདེ་གཤེགས་ཀྱིས། །བྱང་ཆུབ་ཐུགས་ནི་བསྐྱེད་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལ། །དེ་དག་རི་མ་བཞིན་གནས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་འགྲོ་ལ་ཕན་དོན་དུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བསྐྱེད་བགྱི་ཞིང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་བསླབ་པ་ལའང་། །རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསླབ་པར་བགྱི། །ཞེས་པ་ལན་གསུམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྗེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་ལ་འབད་པ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གྲལ་ལ་འཁོད་པ་ཡིན་པས། བསླབ་པ་བསྲུང་བ་དང་། རང་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་འབད་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དུས་རྟག་པར་ཡང་། ཆོ་ག་དེ་ལྟར་ཉིན་དང་མཚན་མོ་ལན་གསུམ་དུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་གཉིས་བསྐྱེད་པ་ལ་འབད་པར་བྱ། །དེའང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསོ་བ་དང་། གསལ་ཐེབས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་དུ་མ་ཡོད་དོ། །བཞི་པ་བརྗོད་པ་གསུམ་གྱི་དགོས་པ་ནི། ཆོ་ག་དེའི། བརྗོད་པ་དང་པོས་སྨོན་པ་སེམས་བསྐྱེད་ལ། །གཉིས་པས་འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་གསུམ་པ་ཡིས། །གཉིས་ཀ་བརྟན་ཞིང་དག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་སྐད་དུ། རྒྱ་མཚོ་སྤྲིན་ལས། དེ་ལ་བརྗོད་པ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དག་གིས་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པ་དང་གཉིས་ཀ་ཆེས་བརྟན་པའི་མཆོག་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྨོན་འཇུག་གི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ནི་མེད་དོ། །ཆོ་ག་ལས་ཐ་དད་པ་ལྟར་

p. 423

སྦྱར་བ་ཡང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་གསུམ་བརྗོད་པ་གསུམ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་རྫས་གཅིག་དུས་གཅིག་བྱེད་པ་གཅིག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས། སྨོན་པ་དང་འཇུག་པ་འདི་གཉིས་ནི། ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་པས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བྱེད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་དགའ་བ་བསྒོམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཐོབ་པའི་དུས། དེང་ནས་བདག་ནི་འགྲོ་ཀུན་ཉེར་འཚོའི་གཞི། །རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཡང་འཐོབ། །སྲིད་ན་མི་འཇིགས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་ཅིང་། །རྟག་ཏུ་ཕན་པ་འབའ་ཞིག་ལྷུར་ལེན་པས། །མི་ཡི་སྲིད་པ་དོན་དང་བཅས་པར་གྱུར། །འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཐོབ་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་སེམས་དེ་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་རིགས་དགེ་བ་ཉམས་པར་མི་བྱ་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་། དགའ་བ་ཚད་མེད་པ་བསྒོམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དངོས་སམ་བརྒྱུད་ནས་བྱ་ཞིང་། མི་ནུས་ནའང་སྨོན་པ་བྱ་དགོས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་ལྟར་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །རབ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་བཟུང་ནས། །མཇུག་དང་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་འདི་ལྟར་གཟེངས་བསྟོད་དེ། །དེང་དུས་བདག་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡོད། །མི་ཡི་སྲིད་པ་ལེགས་པར་འཐོབ། །དི་རིང་སངས་རྒྱས་རིགས་སུ་སྐྱེས། །སངས་རྒྱས་སྲས་སུ་ད་གྱུར་ཏོ། །ད་ནི་བདག་གིས་ཅི་ནས་ཀྱང་། །རིགས་དང་མཐུན་པའི་ལས་བརྩམས་ཏེ། །སྐྱོན་མེད་བཙུན་པའི་རིགས་འདི་ལ། །རྙོག་པར་མི་འགྱུར་དེ་ལྟར་བྱ། །ལོང་བས་ཕྱག་དར་ཕུང་པོ་ལས། །ཇི་ལྟར་རིན་ཆེན་རྙེད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཇི་ཞིག་ལྟར་སྟེས་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བདག་ལ་སྐྱེས། །ཞེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ལ་རྣམ་གྲངས་དུ་ཞེ་ན་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ། །བློ་ལྡན་ཉིད་དང་གསལ་བའི་མཆོག །རྒྱལ་སྲས་རྒྱལ་བའི་

p. 424

གཞི་དང་ནི། །རྒྱལ་བྱེད་རྒྱལ་བའི་མྱུ་གུ་དང་། །རྩལ་ལྡན་དང་ནི་འཕགས་མཆོག་དང་། །དེད་དཔོན་དང་ནི་གྲགས་མཆོག་དང་། །སྙིང་རྗེ་ཅན་དང་བསོད་ནམས་ཆེ། །དབང་ཕྱུག་དེ་བཞིན་ཆོས་དང་ལྡན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཐོབ་མ་ཐག་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཡང་རྒྱས་པར་བརྗོད་དོ། །དེའང་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་པ་ལས། ནོར་བཟང་གིས་འཇམ་དཔལ་ལ་ཐུགས་བསྐྱེད་ནས། དེའི་བསླབ་བྱ་བཙལ་བའི་ཕྱིར་ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་པ་ན། བྱམས་ཆེན་ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཁང་བཟངས་ན་འཁོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མས་བསྐོར་བ་ལ་ཆོས་སྟོན་པ། ནོར་བཟང་གིས་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱའི་རྒྱང་ནས་མཐོང་སྟེ་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་དང་རངས་པས་ཕྱག་བྱས་པ་བྱམས་པས་གཟིགས་ནས་ཕྱག་གཡས་པ་བརྐྱང་པ་ནོར་བཟང་གི་སྤྱི་བོར་བཞག་སྟེ། འཁོར་རྣམས་ལ་ངོམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནོར་བཟང་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། ལྟོས་ཤིག་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་འདི། །ནོར་བཟང་ནོར་ནི་རབ་ཏུ་བརྟན་པའི་བུ། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་དམ་པ་ཡོངས་ཚོལ་ཞིང་། །མཁས་པ་ང་ཡི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་འོངས། །ཞེས་པ་དང་། ལེགས་པར་འོངས་སམ་སྙིང་རྗེ་བྱམས་བྱུང་ཁྱོད། །བྱམས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡངས་པར་ལེགས་འོངས་སམ། །ལེགས་པར་འོངས་སམ་བལྟ་ན་རབ་ཞི་བ། །སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཚེ་དུབ་པར་མ་གྱུར་ཏམ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དང་། ནོར་བཟང་གིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཞུས་པ། འཕགས་པ། བདག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ནན་ཏན་དུ་བགྱི་བ་མ་འཚལ་བས་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་

p. 425

ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་བུའོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་དཀར་པོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་ཞིང་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་ནས་རྩི་དང་ནོར་བུའི་དཔེའི་བར་དུ་ཕན་ཡོན་ཕྱེད་དང་སུམ་བརྒྱར་ཉེ་བ་དངོས་སུ་གསུངས་ནས། ཕན་ཡོན་དེ་དག་དང་གཞན་ཡང་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱས་པར་མདོ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དྲུག་པ་བསླབ་བྱའི་རིམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་དེའི་བསླབ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའི་རིམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཚུལ། དེ་ནི་སེམས་གཙང་དགེ་བའི་ས་གཞི་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་གཉིས་མྱུ་གུ་རབ་བསྐྱེད་དེ། །དེ་གཟུང་དག་པ་སྤེལ་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱ། །འོད་གསལ་བའི་སེམས་ལ་སླར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་ཆེས་དག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་གིས་བར་དུ་གཅོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། ནོར་བུ་རིན་ཆེན་རང་བཞིན་གྱིས། །འོད་འབར་འབྱུང་གནས་ཉིད་དུ་འདུག །བྱི་དོར་བྱས་ན་དེ་བས་ནི། །ཉིས་འགྱུར་ཉིད་དུ་མཛེས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་རིགས་དང་ལྡན་པ་ཡང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཚོལ་བྱེད་དེ། །མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡི། །སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ནི་བདུད་མི་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་མྱུ་གུ་སྐྱེས་ནས་སེམས་དེ་མི་ཉམས་པར་གཟུང་བ་དང་། དྲི་མ་དག་པར་བྱ་བ་དང་། དགེ་བ་སྤེལ་བའི་ཐབས་ཁོ་ན་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་མཆོག་ཏུ་བསྲུང་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་གཙོ་བོར་བསླབ་པས་འགྲུབ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་ལྟར་བདག་གིས་སེམས་འདི་ནི། །ལེགས་གཟུང་ལེགས་པར་བསྲུང་བར་བྱ། །སེམས་བསྲུང་བརྟུལ་ཞུགས་མ་གཏོགས་པ། །བརྟུལ་ཞུགས་མང་པོས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། བསླབ་པ་བསྲུང་བར་འདོད་པ་ཡིས། །རབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ནས་སེམས་བསྲུང་སྟེ། །སེམས་འདི་བསྲུང་བར་མ་བྱས་ནས། །བསླབ་པ་བསྲུང་བར་ཡོང་མི་ནུས། །སེམས་ཀྱི་གླང་པོ་ཡན་བཏང་པས། །མནར་མེད་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལྟར། །གླང་ཆེན་མ་ཐུལ་མྱོས་པ་ཡིས། །འདི་ནི་

p. 426

དེ་འདྲའི་གནོད་མི་བྱེད། །ཀུན་ནས་དྲན་པའི་ཐག་པ་ཡིས། །སེམས་ཀྱི་གླང་ཆེན་དམ་བཏགས་ན། །འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་འགྱུར་ཞིང་། །དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལག་ཏུ་འོང་། །ཞེས་སོ། །བདག་གཞན་བརྗེ་བ་ལ་སོགས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ནི། ད་ནི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་། དག་པ་དང་། སྤེལ་བར་བྱ་ཞེ་ན། རྒྱས་པར་བཤད་པ། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བླང་བྱ་ཞིང་། །བདག་གིས་དེ་བས་འགྲོ་བ་བདེར་གྱུར་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་དེ་དང་མི་འབྲལ་ཤོག །སྙམ་དུ་གཏོང་ལེན་སྤེལ་མར་སྦྱང་བྱ་ཞིང་། །སྨོན་པའི་བསླབ་བྱ་ཚད་མེད་བཞི་པོ་བསྒོམ། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་སེམས་བསྲུང་བྱ། །འཇུག་པའི་བསླབ་བྱ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་སྤྱད། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤང་བརྩོན་པར་བྱ། །དེ་ལ་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་ལ་གནས་པ་ནི་སེམས་གཟུང་པའོ། །དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤང་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་ནི་དག་པར་བྱའོ། །བདག་གི་བདེ་བ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བརྗེ་བ་ལ་སྤེལ་མར་བྱ་བ་ནི་སེམས་སྤེལ་བའོ། །འདི་ལྟར་སྤྲོ་བ་དང་། དགེ་བའི་ཚོགས་མང་དུ་བསྟེན་པ་དང་། ཀུན་དུ་དགེ་བ་འབའ་ཞིག་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁུར་དུ་འཁུར་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བར་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པའི་མདོ་བསྡུས་པ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྒྱིད་ལུག་མེད་དང་དཔུང་ཚོགས་དང་། །ལྷུར་བླང་བདག་ཉིད་དབང་བྱ་དང་། །བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པ་དང་། །གཞན་དང་བདག་ཏུ་བརྗེ་བར་གྱིས། །ཞེས་སོ། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ཐོས་པ་ན། བདག་ལྟ་བུས་ག་ལ་ནུས་སྙམ་དུ་སྒྱིད་ལུག་པ་མེད་པས་བརྩོན་པར་བྱ་བ་ཡང་གཞི་ཤེས་པས་བཞག་གོ །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་དམན་པ་རྣམས་མི་ལུས་ཐོབ་པ་ན་བདག་གིས་ད་ལྟ་ནས་བརྩོན་པར་བྱས་ན་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་ལ། དམན་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གསུངས་པ་ལ་བལྟས་ན་ཅི་དཀའ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་

p. 427

སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཞེས། །སྒྱིད་ལུག་པར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། །འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། །བདེན་པར་གསུང་པས་བདེན་འདི་གསུངས། །སྦྲང་བུ་ཤ་སྦྲང་བུང་བ་དང་། །དེ་བཞིན་སྲིན་བུར་གང་གྱུར་པ། །དེས་ཀྱང་བརྩོན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་ན། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་དཀའ་བླ་མེད་འཐོབ། །བདག་ལྟ་རིགས་ཀྱིས་མིར་སྐྱེས་ལ། །ཕན་དང་གནོད་པ་ངོ་ཤེས་པས། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་མ་བཏང་ན། །བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཅིས་མི་འཐོབ། །ཅེས་པ་དང་། ལག་བཟང་གིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ལག་བཟང་། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་ལྟར་བསླབ་སྟེ། སེང་གེ་དང་། སྟག་དང་། ཁྱི་དང་། ཅེ་སྤྱང་དང་། བྱ་རྒོད་དང་། ཁྲུང་ཁྲུང་དང་། བྱ་རོག་དང་། འུག་པ་དང་། སྲིན་བུ་དང་། སྦྲང་མ་དང་། སྦྲང་བུ་དང་། ཤ་སྦྲང་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ན། བདག་མིར་གྱུར་བཞིན་དུ་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་མ་ཉམས་པར་བྱ་སྙམ་མོ། །ལག་བཟང་། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་ལྟར་བསླབ་སྟེ། མི་བརྒྱའམ་སྟོང་གིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་ན། བདག་གིས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་དང་། ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པ་ལས། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དབང་པོ་སིངྒའི་གླིང་ནས་བྱུང་སྟེ། ཡུལ་འཁོར་མོ་འཇིག་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་བཤང་བ་དང་གཅི་བའི་གནས་དེ་ན། སྲིན་བུའི་རིགས་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་གནས་པ་ལས། དེའི་ཚེ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དབང་པོ་བུང་བའི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ཏེ་སྒྲ་བུང་བུང་བྱུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་དག་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་ནས། འཇིག་ཚོགས་ལ་བལྟ་བའི་རིའི་རྩེ་མོ་ཉི་ཤུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་བཅོམ་ནས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ནས་སྤོས་ཀྱི་དྲི་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་སོ། །ཚུལ་གཉིས་སུ་ན་སེམས་ཅན་མཐའ་མེད་པ་དག་བདག་གི་ཕ་མ་ཡིན་ལ།

p. 428

འདི་རྣམས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་དགོས་ལ། འཁོར་བའི་གནས་སུ་ནམ་ཞར་སྡོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཅིག་བརྩོན་པ་བྱང་ཆུབ་ལ་བྱས་ན་འཚང་རྒྱ་ལ། སྔར་ཡང་དེ་ལྟར་མ་བྱས་པས་འཁོར། ད་དུང་དེ་བཞིན་བྱེད་ན་འཁོར་བར་འགྱུར་བས་བརྩོན་དགོས་ཤིང་། གཞན་གྱི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ངལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པ་ལྟར་ན། དེ་བས་མཐའ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མང་ལ་བཟོད་དཀའ་བ་ངེས་པར་བཟོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱོ་ངལ་མེད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ལུས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་དོན་དུ། །བྱང་ཆུབ་དཔག་ཏུ་མེད་འདོད་ཅིང་། །དགེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་བྱེད་པ། །དེ་ཀོ་བྱང་ཆུབ་དཔག་མེད་ཀྱང་། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞིའི། །ཚོགས་ཀྱིས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཐོབ་མི་འགྱུར། །བསོད་ནམས་མཐའ་ཡས་ཞེས་པ་དང་། །ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ཞེས་པ་དེས། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དག །མྱུར་བ་ཉིད་དུ་སེལ་བར་བྱེད། །སྡིག་པས་ངན་འགྲོ་ལུས་ཀྱིས་ནི། །སྡུག་བསྔལ་བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་འབྱུང་། །དེས་སྡིག་མ་བྱས་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །སྲིད་པ་གཞན་ན་དེ་མེད་དོ། །རྨོངས་པས་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི། །ཆགས་དང་འཇིགས་དང་འདོད་ལ་སོགས། །དེ་རྟེན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །དེ་ནི་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་སྤོང་། །ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་མ་རྨས་ན། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མཐར་ཐུག་པར། །འཇིག་རྟེན་འདྲེན་ཀྱང་ཅི་སྟེ་སྐྱོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་དུས་ཐུང་ཡང་། །བཟོད་དཀའ་ཡུན་རིང་སྨོས་ཅི་དགོས། །སྡུག་བསྔལ་མེད་ཅིང་བདེ་བ་ལ། །མཐའ་ཡས་དུས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་གནོད། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མེད། །ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ག་ལ་ཡོད། །དེ་ནི་སྙིང་རྗེས་འཇིག་རྟེན་ན། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡུན་རིང་གནས། །དེ་བས་སངས་རྒྱས་རིང་ཐོགས་ཞེས། །བློ་དང་ལྡན་པ་སྒྱིད་མི་ལུག །ཉེས་ཟད་ཡོན་ཏན་དོན་དུ་ནི། །འདི་ལ་རྟག་ཏུ་འབད་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །ཡང་འདི་ལྟར་ཡུན་རིང་མོར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྲིད་པར་གནས་

p. 429

པ་ག་ལ་བཟོད་སྙམ་ནའང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོད་པས་བདེ་བ་ཡིན་གྱི། སྡུག་བསྔལ་བ་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་བཟོད་དགོས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བསོད་ནམས་ཀྱིས་ནི་ལུས་བདེ་ལ། །མཁས་པ་ཡིས་ནི་སེམས་བདེ་ན། །གཞན་དོན་འཁོར་བར་གནས་ཀྱང་ནི། །སྙིང་རྗེ་ཅན་དག་ཅི་སྟེ་སྐྱོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྟོབས་ཀྱིས། །སྔོན་གྱི་སྡིག་པ་ཟད་བྱེད་ཅིང་། །བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་སྡུད་བྱེད་ཕྱིར། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་མཆོག་ཏུ་བཤད། །དེ་བས་སྐྱོ་ངལ་ཀུན་སེལ་བའི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྟ་ཞོན་ནས། །བདེ་ནས་བདེ་བར་འགྲོ་བ་ལ། །སེམས་ཤེས་སུ་ཞིག་སྒྱིད་ལུག་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་རི་མོ་དང་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡེ་ནས་མ་སྐྱེས་ལ་སྣང་བས་དོན་བྱ་བ་བདེན་པར་དགོས་པ་མེད་པས་ཀྱང་སྤྲོ་བར་བྱ་སྟེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། སེམས་ནི་ཆུ་དང་ས་དང་རྡོ་བ་དང་། །རི་མོ་བྲིས་པ་དེ་འདྲར་རིག་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལས་ལྷག་པ་འདས་པར་གྱུར་ཀྱང་སྐྱོ་ཞིང་ཡི་ཆད་པ་མེད་དེ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་སྐྱེ་བའམ། འཇིག་པའམ། འཚིག་པའམ་གྱེས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྐྱོ་བ་དང་། ངལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཡི་ཆད་པའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུས་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པ་དང་། གཞན་དོན་བྱ་བ་ལ་སྐྱོ་ངལ་མེད་པར་བྱའོ། །འདི་དག་གི་ཚུལ་གཞན་ཡང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་བསམ་སྟེ། རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཕན་པ་བསྒྲུབ་དགོས་སོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་གི་ཕ་མ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱས་པར་མཉམ་ལ། དེའི་དུས་སུ་བརྩེ་བས་ཕན་བཏགས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས་དྲིན་ལན་དུ་བྱ་བས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་དགོས་སོ། །འཕགས་

p. 430

པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་ལས། ས་ཆེན་པོ་འདི་རིལ་བུ་སྲན་མ་ཙམ་དུ་བྱས་ཏེ། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་བདག་གི་ཕ་དང་མ་བྱས་པའི་གྲངས་བགྲངས་ན་ས་ཆེན་པོ་འདི་ཟད་པར་འགྱུར་གྱི། སེམས་ཅན་གཅིག་གིས་ཕ་དང་མ་བྱས་པའི་གྲངས་ནི་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་། སེམས་ཅན་གྱིས་ཕན་བཏགས་པ་དེ་དག་གིས་ལན་མ་གཞལ་ན་བྱས་པ་མི་གཟོ་བའི་ཁུར་ཆེན་པོས་ནོན་པར་འགྱུར་བས་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་དགོས་པར། ལུང་རྣམ་འབྱེད་ལས། ས་རྣམས་དང་ནི་རི་རྣམས་དང་། །རྒྱ་མཚོ་བདག་གི་ཁུར་མིན་ཏེ། །བྱས་པ་མི་གཟོ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་བདག་གི་ཁུར་ཆེན་ཡིན། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །གཞན་ཡང་། སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་ན་བདག་གིས་ཕན་བཏགས་མི་དགོས་མོད་ཀྱང་། བདག་ཅག་གི་ཕྱིར་སྔོན་སྡིག་པ་བྱས་པས་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནོན་པས་ན། བདག་གིས་ལན་པའི་ཉེས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་དགོས་སོ། །གཞན་ཡང་། སེམས་ཅན་རྣམ་བདེ་བ་འདོད། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པར་གཅིག་ཀྱང་། དེའི་ཐབས་ལ་རྨོངས་པས་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་གིས་གདུང་པ་རྣམས་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་དགོས་སོ། །གཞན་ཡང་། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྔར་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དྲངས་པས་མ་ལང་ཞིང་གདུལ་བར་མ་ནུས་པ་འདི་རྣམས་བདག་གིས་མ་དྲངས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཆད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་མགོན་སྐྱབས་མེད་པར་འགྱུར་བས་ཀྱང་ཕན་པ་བསྒྲུབ་དགོས་སོ། །གཞན་ཡང་ང་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་རླུང་གིས་དཀྲུགས་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་ཀྱང་གདུལ་བའི་ཕྱིར་འབད་པས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་གསུངས་ན། ཅི་ཕན་དུ་གཞན་དོན་བྱ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་ཀྱང་། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྨི་ལམ་དང་

p. 431

འདྲ་བ་རྣམས་སྙིང་རྗེས་དྲང་དགོས་ཏེ། མ་དྲངས་ན་སྙིང་རྗེ་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་འགྱུར་བས་ཀྱང་ཕན་པ་བསྒྲུབ་དགོས་སོ། །གཞན་ཡང་། བདག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དོན་མ་བྱས་ན་རང་གི་བསླབ་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བས་ཀྱང་ཕན་པ་བསྒྲུབ་དགོས་སོ། །གཞན་ཡང་། བདག་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་འདི་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་ཁོར་ཁྲོ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པས་ལན། ད་ནི་རང་གི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་ཡུལ་སེམས་ཅན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ན་ཡང་ཕན་པ་བསྒྲུབ་དགོས་སོ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། འདི་དག་མགུ་བྱས་མང་པོ་ཞིག །འདི་ལྟར་ཕུན་ཚོགས་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་། གཞན་དོན་དངོས་སུ་བྱས་པས་རང་དོན་ཤུགས་ལ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཕན་པ་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། རང་དོན་ཡང་དག་བསྒྲུབ་པའང་དེ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་མཉེས་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཕན་པ་བསྒྲུབ་དགོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སེམས་ཅན་མགུ་བྱ་མ་གཏོགས་པ། །རྒྱལ་བ་མཉེས་པའི་ཐབས་གཞན་མེད། །ཅེས་སོ། །གཞན་ཡང་། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་མ་བསྒྲུབས་ན། ཉན་རང་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་དགོས་སོ། །གཞན་ཡང་། དོན་དམ་པར་བདག་དང་སེམས་ཅན་དམིགས་སུ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ནས་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དཀའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་དགོས་སོ། །མདོར་ན་སེམས་ཅན་གཅིག་ཙམ་འཁོར་བ་ལས་མ་ཐར་ཡང་དེའི་བར་དུ་བདག་འཁོར་བར་གནས་ལ་དོན་བྱ། བདག་གིས་ཉིན་མཚན་དུ་སྐྱོ་དུབ་མེད་པས་བརྩོན་པ་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱར་བྱས་ན་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་སེམས་དགེ་བ་སྐད་ཅིག་སྐྱེ་བར་ཤེས་ནའང་སེམས་སྟོབས་ཆེན་པོས་བརྩོན་དགོས་ཏེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། རྒྱལ་སྲས་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་ལ་བརྟེན་པ་དེ། །སེམས་ཅན་ཚོགས་རབ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ན། །ཕ་རོལ་སེམས་དགེ་གཅིག་གི་ཕྱིར་ཡང་ནི། །བསྐལ་བ་བྱེ་བ་

p. 432

སྟོང་དུའང་སྐྱོ་མི་འགྱུར། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དཔུང་ཚོགས་བསྐྱེད་པའང་རྣམ་པ་བཞི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། མོས་བརྟག་དགའ་དང་དོར་བ་ཡིན། ཞེས་པས་དང་པོ་མོས་པའི་དཔུང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ལ་མོས་པས་དགེ་བ་བསྒྲུབ་ཅིང་མི་དགེ་བ་དོར་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། མོས་པས་སྡུག་བསྔལ་འཇིགས་པ་དང། །དེ་ཡི་ཕན་བསམས་པས་བསྐྱེད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་བརྟེན་པའི་དཔུང་ནི་བདག་གིས་སེམས་མ་བསྐྱེད་ན་ཕར་ཞོག །བསྐྱེད་ནས་བཏང་བས་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ངན་པར་འགྱུར་དུ་འོང་སྙམ་ནས་བསྲན་ཚུགས་ལ་མ་ཤོར་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་ཆོ་ག་ཡིས། །བརྩམས་ནས་ང་རྒྱལ་བསྒོམ་པར་བྱ། །དང་པོར་འབྱོར་པ་བརྟགས་ནས་ནི། །བརྩམ་མམ་ཡང་ན་མི་བརྩམ་བྱ། །བརྩམས་ནས་བཟློག་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དོར་བའི་དཔུང་ནི་སྐབས་འགར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བསླབ་པ་ཕྲན་ཚེགས་སེམས་ཅན་ལ་མི་གནོད་པ་ཁ་ཅིག་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བར་གནང་བ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། འཇིགས་དང་དགའ་སྟོན་སོགས་འབྲེལ་བས། །གལ་ཏེ་མི་ནུས་ཅི་བདེར་བྱ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །བཞི་པ་དགའ་བའི་དཔུང་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་བསླབ་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། སློབ་སྤྲིང་དུ། གང་ཞིག་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དབུ་རྣམས་གཅོད་བྱེད་ཀྱང་། །པདྨ་ལྟ་བུར་དགྱེས་པའི་སྤྱན་འབྱེད་གཟིགས་མཛོད་ཅིང་། །ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་གདུགས་དཀར་གཅིག་གིས་ཁེབས་པ་ལྟའི། །ས་ཡང་རལ་གྲི་སོ་བདར་རྣོན་པོ་ལྟ་བུར་དགོངས། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དགེ་བ་ནི་ལྷུར་བླང་བྱའམ་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྟག་ཏུ་བྱ་བ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྒྱ་ཆེ་དྲི་བཟང་བསིལ་བ་པདྨའི་སྙིང་པོར་གནས། །རྒྱལ་བའི་གསུང་སྙན་ཟས་ཀྱིས་གཟི་བརྗིད་བསྐྱེད་བྱས་པ། །ཐུབ་འོད་ཀྱིས་རྒྱས་པདྨ་ལས་བྱུང་ལུས་མཆོག་ཅན། །རྒྱལ་བའི་མདུན་ནས་བདེ་གཤེགས་སྲས་

p. 433

སུ་དགེ་བས་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། གང་དག་གང་དུ་འགྲོ་འགྱུར་བ། །དེ་དང་དེར་ནི་བསོད་ནམས་དེས། །འབྲས་བུའི་ཡོན་གྱིས་དངོས་མཆོད་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །འགྲོ་བ་བདག་གི་དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་གི་ཕ་མ་དང་ཉེ་དུར་མ་གྱུར་པ་མེད་པས་འདི་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་ཞིང་དུ་གྱུར་པས་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཕན་གདགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དགྱེས་པ་བསྐྱེད་པས་ཀྱང་དབང་དུ་བྱས་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་དང་རྒྱལ་བ་ལ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་འགྲུབ་འདྲ་བ་ལས། །རྒྱལ་ལ་གུས་བྱ་དེ་བཞིན་དུ། །སེམས་ཅན་ལ་མིན་ཅི་ཡི་ཚུལ། །ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་དགྱེས་པར་བགྱིད་སླད་དུ། །དེང་ནས་ངེས་བརྟུལ་འཇིག་རྟེན་བྲན་དུ་མཆི། །ཞེས་སོ། །བདག་གཞན་མཉམ་པར་བསྒོམ་པ་ཡང་། ཐུན་མོང་བ་བཏང་སྙོམས་བསྒོམས་པའི་ནང་དུ་བཤད་ཟིན་ལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི། དགྲ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་ཐོག་མར་མའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ལ། རང་ཉིད་ལ་གནས་སྐབས་སུ་བདེ་བ་དང་། མཐར་ཐུགས་ལེགས་པ་གྲུབ་ན་དགའ་བ་བཞིན་དུ། དེ་ལའང་ཁྱད་མེད་པས། བདག་གིས་ཅི་ལུང་འདི་ཡི་ཕན་པ་འགྲུབ་པར་ཤོག་ཅིག་སྙམ་དུ་བསྒོམ་ཞིང་། སེམས་ཅན་གཅིག་ནས་ནམ་མཁའི་མཐའ་མཉམ་གྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། བདག་གཞན་བརྗེ་བ་ནི། དེ་ལ་བློ་འབྱོངས་ནས། རང་གི་བདེ་བ་དང་དགེ་བ་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་བློས་ལིངས་ཀྱིས་ཕོག་ལ། དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་སུ་མཐོ་རིས་དང་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བསམ། དེའི་ལས་ངན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ལ་ཚུར་གོས་བརྗེས་པ་ལྟར་དང་དུ་བླངས་ནས་རང་རྒྱུད་ལ་སྨིན་པས་ཁོའི་དོན་དུ་ངན་སོང་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་མྱོང་བར་བསམ་ཞིང་། སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་བརྗེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་བློ་འབྱོངས་ནས་ཀུན་གྱི་བར་དུ་བྱའོ། །དེས་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་སྡིག་པ་ཚན་པོ་ཆེ་འདག་ཅིང་ཕྱི་མར་ངན་སོང་ལ་སོགས་པ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་མང་པོ་ཟད་པར་བྱེད་པ་དང་

p. 434

བདེ་བ་དུ་མ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདག་བདེ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག །ཡང་དག་བརྗེ་བར་མ་བྱས་ན། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ཅིང་། །འཁོར་བ་ན་ཡང་བདེ་བ་མེད། །ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྐྱེན་བཞིན་ཏེ། །འདུན་པའི་རྩེ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །ཞེས་པས་དེ་ལྟར་བྱས་ན་མི་རུང་སྟེ། བདག་ཉིད་གཏན་དུ་འཁོར་བར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མི་དགེ་བ་བྱས་དུས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འདུན་པས་བསྔོས་ན་དགེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདུན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པས་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་བའང་བདུད་ཀྱི་གསང་ཚིག་ཏུ་བས་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་འདྲ་བའི་ལན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཞན་དོན་དུ་ཕྱི་མའི་མུ་མཐར་སྨོན་པས་འཁོར་བར་འཁྱམས་ན་འཇམ་དཔལ་ཡང་འཁྱམས་པར་རིགས་ཏེ། དེའི་སྨོན་ལམ་ལས། སེམས་ཅན་རེ་རེའི་ཕྱིར་ཡང་ནི། །ཕྱི་མའི་མུ་མཐར་གནས་པར་ཤོག །ཅེས་བཏབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གཞན་བརྗེ་བ་བྱས་པ་ཡང་སེམས་ཅན་དང་དངོས་སུ་བརྗེས་པ་ནི་མེད་ལ། ཡོད་ནའང་ཤིན་ཏུ་བཟང་སྟེ་རླབས་པོ་ཆེའི་བསོད་ནམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱིས་བརྗེས་པའི་སེམས་ཅན་དང་བདག་གཉིས་ཀ་རང་གི་སེམས་ཡིན་པས་ཀྱང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ལ་མི་སྨིན་ཅིང་རང་གི་བདེ་བ་གཞན་ལ་མི་འཕོ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ལས་འབྲས་མི་འཕོ་བར་གསུངས་ཏེ། ལས་བརྒྱ་པ་ལས། རང་གིས་བྱས་པ་གཞན་ལ་མི་འཕོ་ཞིང་། །གཞན་གྱི་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་རང་ལ་མིན། །རང་གིས་བསགས་པའི་བགོ་སྐལ་སྤྱོད་པས་ན། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ལས་ཀྱི་མུན་པས་བསྒྲིབས། །ཞེས་སོ། །སྡིག་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་ཡིན་པས་བསྔོ་བའི་རྒྱུར་མི་རུང་སྟེ། ངན་སོང་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ལས་ཀྱང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་སྟེ་ཞེས་པ་ལས། སྡིག་པའི་རྩ་བ་འདི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་སྟེ་ཞེས་གང་ལས་ཀྱང་མ་གསུངས་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་

p. 435

རྒྱུ་དགེ་བ་ཅན་འདུན་པས་གང་བསྔོས་པ་དེར་འགྱུར་གྱི། རྒྱུར་མི་རུང་བ་བསྔོས་ཀྱང་མི་འགྱུར་ཏེ་ནམ་མཁའ་འདི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་ཀྱང་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟ་བུའི་ལུགས་ཡིད་ལ་མི་བསམ་ཞིང་ཐོས་པར་ཡང་མི་བྱ་ན་དངོས་སུ་བྱ་ཞིང་དེའི་རྗེས་སུ་ཁས་ལེན་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སོ། །དག་པ་དང་སྤེལ་བ་ནི་འོག་ཏུ་ད་ལྟ་འཆད་པར་འགྱུར་བས་འདིར་མི་སྤྲོའོ། །དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་བསྟེན་པའི་ཚུལ་ནི། ཚུལ་དེ་བས་ན་ཉིན་མཚན། རྟག་ཏུ་དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་བག་ཡོད་ཀྱིས། །མི་དགེ་སྤང་ཞིང་དགེ་ཆོས་རྒྱ་མཚོ་བསྒྲུབ། །འདི་ལྟར་དོན་གསུམ་གྱིས་ནི་བསླབ་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་རང་གི་སེམས་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ལས་བསྲུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་བག་ཡོད་པ་གསུམ་གྱིས་སེམས་བསྲུང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་དྲན་པས་མི་ཉམས་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་དྲན་པས་མི་ཉམས་པར་བྱ་བ་གཞུ་གདུངས་པའི་རྒྱུད་ལྟ་བུ་ཞིག་ཁོ་ན་གལ་ཆེའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཉམས་ན་དགེ་བ་ཉམས་ཤིང་མི་དགེ་བ་སྐད་ཅིག་ལ་ཚེགས་མེད་པར་འབྱུང་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་རྐུན་དག །དྲན་པ་ཉམས་པའི་རྗེས་འབྲང་བས། །བསོད་ནམས་དག་ནི་ཉེར་བསགས་ཀྱང་། །རྐུན་པོས་བཏོགས་བཞིན་ངན་འགྲོར་འགྲོ། །ཉོན་མོངས་ཆོམ་རྐུན་ཚོགས་འདི་ནི། །གླགས་སྐབས་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། །གླགས་རྙེད་གྱུར་ནས་དགེ་འཕྲོག་ཅིང་། །བདེ་འགྲོའི་སྲོག་ཀྱང་འཇོམས་པར་བྱེད། །དེ་བས་དྲན་པའི་ཡིད་སྒོ་ནས། །གུད་དུ་ནམ་ཡང་མི་གཏོང་ངོ་། །སོང་ན་ངན་སོང་གནོད་པ་དག །དྲན་པར་བྱས་ཏེ་ཉེ་བར་གཞག །ཅེས་སོ། །ཡང་བསླབ་པ་དང་། དེའི་ཕན་ཡོན་དང་། ཉམས་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་། འཁོར་འདས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོན་ལ་སོགས་པ་ཤེས་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པས་ཀྱང་སེམས་བསྲུང་དགོས་སོ། །དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒན་རབས་དག་སྔར་གྱི་ལེགས་ཉེས་མང་པོའི་རང་བཞིན་ལ་ཤེས་བཞིན་གྱིས་བྱ་བ་ངན་པ་འདོར་ཞིང་བཟང་པོ་ལ་འཇུག་པ་དང་ཆོས་མཚུངས་སོ། །འདི་ལྟར་ཉིན་

p. 436

མཚན་དུ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པས་བསྒྲུབ་ཅིང་། རང་གི་སྒོ་གསུམ་ལ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བརྟགས་ཤིང་རྡེའུ་ལ་སོགས་པས་གྲངས་བྱས་ཏེ་མི་དགེ་བ་འདོར་ཞིང་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཤེས་བཞིན་བསྲུང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྟག་བྱ་བ། །དེ་ཉིད་ཁོ་ན་མདོར་ན་ནི། །ཤེས་བཞིན་བསྲུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་དྲན་ཤེས་བཞིན་གཙོ་བོ་བསྲུང་བར། དེ་ཉིད་ལས། སེམས་སྲུང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི། །དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དག །སྲོག་ལ་བབ་ཀྱང་སྲུངས་ཤིག་ཅེས། །བདག་ནི་དེ་ལྟར་ཐལ་མོ་སྦྱོར། །ཞེས་སོ། །ཡང་བག་ཡོད་པས་ཀྱང་སེམས་བསྲུང་སྟེ། རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་བྱེད་པ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། གཞན་གྱིས་ཁྲེལ་གྱིས་དོགས་ནས་མི་དགེ་བསྲུང་བ་ཁྲེལ་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ནི་བག་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་དེས་ཉོན་མོངས་པ་བསྲུང་ངོ་། །གཞན་ཡང་། ཉོན་མོངས་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང་ཐར་པའི་དགེ་བ་སྤྱོད་པའི་བག་དང་ལྡན་པ་ཉིད། མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། བག་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་བརྩོན་འགྲུས་དང་བཅས་པ་ལ་གནས་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་བསྲུང་བ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ལས་ཅན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་བག་ཡོད་པ་ལ་གནས་ན་དགེ་བ་དང་ལེགས་པ་ཀུན་འགྲུབ་ཅིང་མི་གནས་ན་མི་འགྲུབ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་ཡང་གསུངས་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། བག་ཡོད་བདུད་རྩིའི་གནས་ཏེ་བག་མེད་ལ། །འཆི་བའི་གནས་སུ་ཐུབ་པས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། །དེ་བས་ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་ཆོས་སྤེལ་སླད་དུ། །གུས་པས་རྟག་ཏུ་བག་དང་བཅས་པར་མཛོད། །ཅེས་དང་། ཏིང་

p. 437

འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་བཞིན་བཟོད་ལ་སོགས། །དགེ་བའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་ཇི་སྙེད་པ། །ཀུན་གྱི་རྩ་བ་བག་ཡོད་འདི་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་པ་དང་། གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། དེ་ལ་བག་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། ཇི་ཙམ་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒྲུབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བག་ཡོད་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཛེས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའོ། །ཡེ་ཤེས་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་སོ། །དགེ་བའི་ཆོས་བསྩགས་ཤིང་སོ་སོར་འཛིན་པའོ། །སྔོན་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཆུད་མི་གསོན་པའོ། །བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྡུད་པའོ། །སྒྲིབ་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་སྡུད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་དྲན་ཤེས་བཞིན་བག་ཡོད་གསུམ་གྱིས་མ་ཟིན་ན། སྔོན་ཡོད་པའི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའང་ཉམས་ཤིང་། དད་པ་ཙམ་དང་། ཐོས་པ་ཙམ་དང་། བརྩོན་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ལྟུང་བའི་རྙོག་པས་གོས་ཏེ་མ་དག་པས་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་ལས་མི་ཐར་བ་ཉིད། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་སེམས་ལྡན་པའི། །ཐོས་དང་བསམ་དང་སྒོམ་པ་ཡང་། །གློ་རྡོལ་བུམ་པའི་ཆུ་བཞིན་དུ། །དྲན་པ་ལ་ནི་མི་གནས། །ཐོས་ལྡན་དད་པ་ཅན་དང་ནི། །བརྩོན་པ་ལྷུར་ལེན་དུ་མ་ཡང་། །ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་སྐྱོན་ཆགས་པས། །ལྟུང་བའི་རྙོག་དང་བཅས་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའང་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་སེམས་ལ་བརྟག་ཅིང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་འཇུག་དགོས་ནའང་དེ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་ཕྱག་དང་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་ལྷུར་བླང་ཞིང་མི་དགེ་བ་དང་མ་འཕེལ་བར་བྱ། དབེན་པར་གནས་པ་ནའང་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པའི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་ཅིང་བཏང་སྙོམས་སུ་མ་ལུས་པར་བྱའོ། །གང་དང་གང་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་མ་རྫོགས་བར་དུ་གཞན་མང་པོ་ལ་མི་འཇུག་སྟེ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་པའི་བར་ཆད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལྟ་བུའི་དུས་སུ་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་ཡིན་ཀྱང་

p. 438

མ་ཉམས་པ་ཙམ་ལས་དེའི་འབད་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ལ་སྦྱིན་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་དགོས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་དང་གནང་བཀག་དང་མཆོག་དམན་ཤེས་པས་དཔྱད་པ་གལ་ཆེའོ། །དེ་སྐད་དུ། དེ་ཉིད་ལས། འདི་ལྟར་སྦྱིན་པའི་དུས་དག་ཏུ། །ཚུལ་ཁྲིམས་བཏང་སྙོམས་བཞག་པར་གསུངས། །གང་ཞིག་བསམས་ཏེ་བྱར་བརྩམས་པ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་བསམ་སྟེ། །དེར་གཏང་པ་ཡི་བསམ་པ་ཡིས། །དེ་ཉིད་རེ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཀུན་ལེགས་བྱས། །གཞན་དུ་གཉིས་ཀར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་དང་། ཙ་ན་ཀར། སྔ་མ་མ་ཚར་གཞན་བསྒྲུབས་ན། །གཉིས་ཀ་མི་འགྲུབ་ངལ་བའི་གནས། །རྐང་པ་ཡ་གཅིག་མ་ཚུགས་པར། །ཡ་གཅིག་བཏེག་ན་འགྱེལ་བའི་རྒྱུ། །ཞེས་པ་དང་། སྔ་མ་ལས། ཆུང་ངུའི་ཕྱིར་ནི་ཆེ་མི་གཏོང་། །གཙོ་བོར་གཞན་གྱི་དོན་བསམ་མོ། །ཞེས་པ་སྟེ། བསླབ་བཏུས་སུ། སྨན་ཤིང་ལྗོན་པ་ནར་མ་སོན་པར་བསྲུངས་ཏེ། སོན་པ་ན་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལྟར། ལུས་འདི་ཡང་འཕགས་པའི་ས་མ་ཐོབ་བར་དུ་མི་གཏོང་ཞིང་བསྲུང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་མ་དག་པར། །ལུས་ནི་གཏང་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང་། དེས་མཚོན་ནས་དགེ་བ་ཆུང་ངུ་བྱས་པས་གོང་མའི་ཆེན་པོ་འཆོར་ནའང་ཆུང་ངུ་བཞག་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དགེ་བ་ཡང་གོང་ནས་གོང་དུ་བསླབ་ཅིང་འདོམས་ན་གོང་མ་བྱ་ཞིང་འོག་མ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་སོགས། །གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་ཞུགས་སྤྱད། །ཅེས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། གང་ཞིག་དགའ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི། །ལོ་བརྒྱར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་བས། །གང་གིས་ཉིན་གཅིག་ཚུལ་ཁྲིམས་དག །བསྲུངས་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་སྐབས་ཤེས་པས་བསྲུང་བ་གཅེས་སོ། །གཞན་ཡང་། ཉིན་ཞག་གི་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་རིམ་པ་དང་། ཁ་ཟས་བཟའ་བའི་རིམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱོད་ལམ་གྱི་བྱ་བ་

p. 439

རྣམས་ཀྱང་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ལྡང་བའི་ཚེ་ནའང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་ལངས་ཏེ། རྨི་ལམ་དུ་སྡིག་པ་མཐོང་ན་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཤགས་ཤིང་དགེ་ན་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཙམ་བྱ་སྟེ། ཉིན་མཚན་གཉིས་ཀ་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་སུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཡུམ་བར་མ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ། གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིན་པར་རྣམ་པར་བསྒོམས་པས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། རྨི་ལམ་དུ་རྣམ་པར་བསྒོམས་པས་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྨི་ལམ་དང་ཉིན་པར་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་སྔར་བསྟན་པའི་ཆོ་གས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྡོམ་པ་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ཉིན་མཚན་གྱི་ཆ་ལ་ཡན་ལག་ཅུང་ཟད་ཉམས་པ་ཡང་གསོ་ཞིང་མ་ཉམས་ཀྱང་སྤེལ་བར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ཁ་ཟས་ཀྱི་འཚལ་མ་འཚལ་བའི་ཚེ་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་ཆ་བཞིའི་གཅིག་དེ་ལ་དབུལ། གཅིག་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་ལ་སྟེར་བའི་ཕྱིར་གཞག །གཅིག་འཕྲོག་མའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཏོར་མ་སྦྱིན། གཅིག་རང་གིས་བཟའོ། །ཡང་ན་ཆ་གཅིག་དཀོན་མཆོག་ལ། གཅིག་ཆོས་སྐྱོང་ལ། གཅིག་རང་གིས། གཅིག་འབྱུང་པོ་ལྷག་མ་ལ་དབང་བ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་ཏེ། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། ཟས་ལ་ཆ་བཞིར་བགོ་བྱ་སྟེ། །དང་པོ་ལྷ་ལ་བཤོས་གཙང་དབུལ། །དེ་རྗེས་ཆོས་སྐྱོང་བསྲུང་མ་ལ། །གཏོར་མ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་བཏང་། །རང་གིས་ཟོས་ཤིང་འཐུངས་པ་ཡི། །ལྷག་མ་འབྱུང་པོ་ཀུན་ལ་སྦྱིན། །ཞེས་སོ། །ཡང་ན་དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ཆ་གསུམ་གྱི་དང་པོས་དཀོན་མཆོག །གཉིས་པ་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེའམ་རྒྱལ་རིགས་གློ་བུར་དུ་འོང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བཞག །གསུམ་པ་ལོངས་སྤྱད་དོ། །དེའང་བཟའ་བའི་ཚེ་ཟས་ལ་མི་གཙང་བའི་བློ་དང་། སྐྱོ་བའི་བློ་དང་། སྲིན་བུའི་རིགས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་ཕན་གདགས་པའི་བློ་དང་། སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བགྲོད་པའི་གྲུབ་བོ་ཆེ་དར་ཅིག་ཏུ་གནས་པར་བྱ་བའི་བློས་བཟའ་བར་

p. 440

བྱའི། ཆགས་པ་དང་སྲེད་པ་འཕེལ་བའི་བློས་མི་བཟའོ། །དེ་ཡང་ལུས་ཀྱི་ཆ་བཞིའི་ཆ་གཅིག་སྟོང་པ། ཆ་གཉིས་ཟས། ཆ་གཅིག་སྐོམ་དུ་བཤད་དེ། ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལས། ལྟོ་བའི་ཆ་གཉིས་ཟས་ཀྱིས་ཏེ། །ཆ་གཅིག་སྐོམ་གྱི་ཡིན་པར་བཞེད། །རླུང་ལ་སོགས་པའི་གནས་དག་ཏུ། །ཆ་བཞི་པ་ནི་ཡང་དག་བཞག །ཅེས་པ་ལྟར་རམ། ཡང་ན་ཟས་ཀྱི་གཞི་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར། ཆ་གསུམ་གྱི་ཆ་གཉིས་ཟས་དང་སྐོམ། ཆ་གཅིག་སྟོང་པར་བཞག་གོ །དེ་ཡང་ལྟོགས་ན་སྲིན་བུའི་ཚོགས་ལ་གནོད་པ་དང་ནད་འགའ་ཞིག་ལྡང་བ་དང་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པར་མི་ནུས་ལ། འགྲངས་དྲགས་ན་དྲི་ང་བ་དང་། ནད་མང་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་འབྱུང་བར་བཤད་དེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། རན་པ་ཙམ་དུ་བཟའ་བར་བྱ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་རྗེས་ལ་མི་རྟག་པའི་བློ་བཞག་སྟེ་ཟས་ཀྱི་བསྔོ་བ། ལུང་ལས་བཤད་པ་བཞིན། རྒྱལ་པོ་སྦྱིན་བདག་ཉིད་དང་ནི། །གཞན་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་གནས་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་ཕུང་པོ་གཞན་དག་རྣམས། །རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཐོབ་པར་ཤོག །ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་འགྲོ་བ་ནའང་། གཉའ་ཤིང་གང་ཙམ་དུ་བལྟ་ཞིང་ལམ་གྱི་སྲོག་ཆགས་བརྟགས་པས་སེམས་མ་འཁྲུལ་བར་བྱ་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། གཉའ་ཤིང་གང་ཙམ་བལྟ་ཞིང་འགྲོ་ལ་སེམས་འཁྲུལ་མེད། །ཅེས་སོ། །ཡང་མིག་ཕབ་སྟེ་བལྟ་བ་དང་། འགའ་ཞིག་འོངས་ན་འཛུམས་པས་ལེགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། འཇིགས་པའི་དུས་ན་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་བལྟ་བ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དོན་མེད་གཡེང་བར་བལྟ་བ་ནི། །ནམ་ཡང་བདག་གིས་མི་བྱ་སྟེ། །ངེས་པར་སེམས་པས་རྟག་ཏུ་ནི། །མིག་ནི་ཕབ་སྟེ་བལྟ་བར་བྱ། །བལྟ་བ་ངལ་གསོའི་ཆེད་དུ་ནི། །རེས་འགའ་ཕྱོགས་སུ་བལྟ་བར་བྱ། །འགའ་ཞིག་མིག་ལམ་སྣང་གྱུར་ན། །བལྟས་ནས་འོངས་པ་ལེགས་ཞེས་བརྗོད། །ལམ་སོགས་འཇིགས་པ་བརྟག་པའི་ཕྱིར། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱོགས་བཞིར་བལྟ། །ངལ་སོས་ཁ་ནི་ཕྱིར་བལྟས་ནས། །

p. 441

རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བལྟ་བར་བྱ། །མདུན་དང་རྒྱབ་ཏུ་བརྟགས་བྱས་ནས། །འགྲོ་བའམ་ཡང་ན་འོང་བྱ་སྟེ། །དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ། །དགོས་པ་ཤེས་ནས་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་ཤིང་དྲུང་ལ་སོགས་པར་བསམ་གཏན་དང་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྣམས་བྱ་ཞིང་། འགའ་ཞིག་ཆོས་ནན་པར་འདོད་ནའང་རིགས་པ་ལྟས་ཏེ། ཁེངས་པ་དང་མ་དུལ་བ་ཅུང་ཟད་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་དག་ལ། ཟླ་བ་སྒྲོན་མ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་བརྗོད་དེ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ལྟ་བུའི། །མདུན་དུ་བདག་གིས་ག་ལ་སྤོབས། ཁྱོད་ནི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དོ། །ཅི་ནས་ཀྱང་ཉན་པར་འདོད་ན། སྣོད་བརྟགས་ཏེ་བཤད་དོ། །དེའང་བློ་ཆུང་ངུ་ལ་ཆེན་པོ་བཤད་ན་ཆོས་སྤོང་བས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། ཐོས་ནས་བློ་ཆུང་དེ་ཡིས་འདི་ནི་སྤོང་བྱེད་དེ། །སྤངས་ནས་སྐྱབས་མེད་གྱུར་པ་དེ་ནི་མནར་མེད་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །ཆེན་པོ་ལ་ཆུང་ངུ་མི་བཤད་དེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྒྱ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་གྱུར་པ། །དམན་པའི་ཆོས་ལ་སྦྱར་མི་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེའང་གྲོགས་མེད་པར་བུད་མེད་ལ་གཅིག་པུར་ཆོས་མི་བཤད་དེ། ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་དགྲར་འགྱུར་བ་དང་། སྒྲོ་སྐུར་གྱི་གནས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། སྐྱེས་པ་མེད་པར་བུད་མེད་མིན། །ཞེས་པ་དང་། པདྨ་དཀར་པོ་ལས། མཁས་པས་གང་གི་དུས་སུ་ཡང་། །བུད་མེད་རྣམས་ལ་ཆོས་འཆད་པ། །དེར་ནི་གཅིག་པུར་འགྲོ་མི་བྱ། །དགོད་ཅིང་འདུག་མི་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྤྱོད་ལམ་གཞན་ཡང་དེར་མ་གུས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་བཤད་དེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། མ་གུས་པ་ལ་ཆོས་མི་བཤད། །མི་ན་བཞིན་དུ་མགོ་གཡོགས་དང་། །གདུགས་དང་འཁར་བ་མཚོན་ཐོགས་དང་། །མགོ་བོ་དཀྲིས་པ་དག་ལའང་མིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་ཕྱོགས་ཡངས་པར་སེང་གེའི་ཁྲི་བརྒྱན་པ་ལ་སོགས་པར། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པའི་རང་འདོད་མེད་ཅིང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་བློས་འཆད་དེ།

p. 442

པདྨ་དཀར་པོ་ལས། གཙང་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ས་ཕྱོགས་སུ། །ཡངས་པའི་སྟན་ནི་རབ་བཤམས་ལེགས་བཏིང་སྟེ། །བཟང་པོའི་ཚོན་གྱིས་ལེགས་པར་ཁ་བསྒྱུར་བའི། །ཆོས་གོས་གཙང་མ་དེ་ནི་རབ་བགོས་ནས། །དེ་ལ་ནམ་ཡང་འདོད་པ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཟས་དང་སྐོམ་དང་བཟའ་དང་བཅའ་བ་དང་། །གོས་དང་མལ་སྟན་ཆོས་གོས་རྣམས་དང་ནི། །ན་བའི་གསོ་སྨན་དག་ཀྱང་མི་བསམ་སྟེ། །འཁོར་རྣམས་ལ་ནི་ཅི་ཡང་མི་བླང་ངོ་། །གཞན་དུ་མཁས་པས་རྟག་ཏུ་བདག་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་འདི་དག་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ཤོག །འཇིག་རྟེན་ཕན་ཕྱིར་ཆོས་གང་བསྟན་པ་དེ། །བདག་གི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀུན་སྙམ་སེམས། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་ནས་གང་ལྟ་བུ་དང་འཕྲད་ཅིང་གཏམ་སྨྲ་ཡང་ང་རྒྱལ་དང་ཁྱད་གསོད་དང་མ་གུས་པ་མེད་པས་འཛུམ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་སྙན་པར་སྨྲ་བར་བྱ་བ་ནི། ཟླ་བ་སྒྲོན་མ་ལས། ཟླ་རྒྱས་བཞིན་འཛུམ་དུལ་བ་དང་། །རྒན་རབས་དང་ནི་གསར་བུ་ལ། །རྟག་ཏུ་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་དང་། །དེས་ཤིང་ང་རྒྱལ་མེད་པར་བྱ། །འཇིག་རྟེན་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཏམ། །རིགས་པས་དུས་སུ་སྨྲ་བར་བྱ། །སྣ་ཚོགས་གཡེང་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག །འཇིགས་པས་ནམ་ཡང་སྨྲ་མི་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྙན་པར་སྨྲ་ཞིང་བསྟོད་པ་ནི་རང་ལ་ཤོར་གོད་མེད་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ལ། །དགེ་བར་གསུངས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། །བསོད་ནམས་བྱེད་པ་མཐོང་གྱུར་ན། །བསྟོད་པས་ལེགས་པར་དགའ་བ་བསྐྱེད། །ལྐོག་ན་ཡོན་ཏན་བརྗོད་བྱ་ཞིང་། །ཡོན་ཏན་བརྗོད་ནའང་རྗེས་སུ་བརྗོད། །རང་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ན་དེ། །ཡོན་ཏན་ཤེས་པར་རིག་པར་བྱ། །རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དགའ་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་ནི་རིན་གྱིས་ཉོ་ནའང་དཀོན། །དེ་ལྟས་གཞན་བྱས་ཡོན་ཏན་གྱི། །དགའ་བའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བྱ། །བདག་ལ་འདིར་གོད་འོང་མེད་ལ། །ཕ་རོལ་ལ་ཡང་བདེ་བ་ཆེ། །ཉེས་པས་མི་དགའ་སྡུག་བསྔལ་

p. 443

ཞིང་། །ཕ་རོལ་དུ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཆེ། །སྨྲ་ན་ཡིད་ཕེབས་འབྲེལ་པ་དང་། །དོན་གསལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། །ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་སྤངས་པ་དང་། །འཇམ་ཞིང་རན་པར་སྨྲ་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་རང་བས་ལྷག་པ་རྣམས་ལ་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་དང། མཉམ་པ་རྣམས་ལ་གྲོགས་དང་། དམན་པ་རྣམས་ལ་འཁོར་དང་། རྒན་པ་རྣམས་ལ་ཕ་མ་དང་། གཞོན་པ་རྣམས་ལ་བུ་ཚ་དང་། མཉམ་པ་རྣམས་ལ་སྤུན་ཟླ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ཅིང་གུས་པར་བྱའོ། །ཆོས་བཅུ་པོའི་མདོ་ལས། ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱིས་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བས་མཁན་པོ་ལ་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ལ་མཁན་པོའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྒན་རབས་དང་བར་མ་དང་གསར་བུ་རྣམས་ལ་ཞེ་ས་དང་བཅས་པ་དང་། གུས་པ་དང་བཅས་པས་བཀུར་སྟི་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་། སྐྱེས་རབས་སུ། དམ་པ་རྣམས་ནི་སུས་ཀྱང་མི་བསྲིང་སྟེ། །དུལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་བྱ། །དེ་དང་ཉེ་ན་དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་རྡུལ། །ཆེད་དུ་མ་བསྒྲུབས་པར་ཡང་བགོས་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་ལྐོག་ཏུ་ཉེས་སྤྱོད་དང་བག་མེད་པ་ཕྲ་མོ་ཡང་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། མ་མཐོང་བར་ནི་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དག །དུག་ཟོས་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ག་ལ་འགྱུར། །ལྷ་དང་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་མི་དག་གི། རྣམ་དག་མིག་གིས་མི་མཐོང་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་འབྱུང་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བག་ཡོད་པར་བྱ་སྟེ། ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་ཕན་པ་དྲང་སྲོང་ཆེ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་བརྒྱ་ལམ་འབྱུང་སྲིད་ཙ། །ད་ལྟ་དལ་འབྱོར་དམ་པ་རྙེད་པ་ལ། །གང་དག་ཐར་འདོད་བག་མེད་སྤང་བར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་ལུས་འདི་ཆོས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ནད་དང་གནོད་པ་ལས་ཅུང་ཟད་བསྲུང་ཞིང་གྲུའི་བློ་བཞག་པས། ཟས་གོས་ལ་སོགས་པས་ཅི་ནས་ཀྱང་ཀླེས་

p. 444

ལ་མ་བོར་བ་དེ་ལྟར་བྱ་སྟེ། དོན་མེད་པར་ཟློག་སྒོམ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་ཐུབ་ངན་པས་མི་གདུང་བ་ཉིད། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འགྲོ་དང་འོང་བའི་རྟེན་ཙམ་དུ། །ལུས་ལ་གྲུ་ཡི་བློ་བཞག་སྟེ། །སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཡིད་བཞིན་གྱི་ནི་ལུས་སུ་བསྒྱུར། །ཞེས་པ་དང་། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ལུས་འདི་དགྲ་ལྟར་མཐོང་མོད་ཀྱི། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བསྲུང་བྱ། ཁྲིམས་ལྡན་ཡུན་རིང་འཚོ་བ་ནི། །དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །དེའང་མི་རྟག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ལ་སྨོན་པ་ཡིད་ལ་བྱ་སྟེ། གཞོན་ནུ་མ་བདུན་གྱི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ལས། འདོར་བར་འགྱུར་བའི་ལུས་སྲོག་ལ། །རྩྭ་དང་ཆུ་ཡི་ཟིལ་པ་བཞིན། །ལྟོས་མེད་ཡུན་རིང་གོམས་པས་ན། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནམ་ཞིག་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །དེའང་ནོར་བཏང་ནས་སྲོག་བསྲུང་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཆེན་པོ་ནི་སྲོག་ལའང་ཕོངས་པ་མེད་པས་བསྲུང་དགོས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལས། བདག་གིས་ནོར་ནི་བཏང་ལ་ལུས་བསྲུང་ངོ་། །ནོར་དང་ལུས་ཀྱང་བཏང་ལ་སྲོག་བསྲུང་སྟེ། །ནོར་དང་ལུས་དང་དེ་བཞིན་སྲོག་རྣམས་ཀྱང་། །ཐམས་ཅད་བཏང་ལ་འདིར་ནི་ཆོས་བསྲུང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་སེམས་ལ་བརྟག་ཅིང་སྐྱོན་བལྟས་ལ་དོར་བས་ཉོན་མོངས་པས་མི་ཚུགས་ཏེ། ཚངས་པས་ཞུས་པ་ལས། སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་རབ་ཤེས་ན། །སེམས་ཡོད་སྐྱོན་རྣམས་མི་བརྟེན་ནོ། །སེམས་ལ་དྲན་པ་ལེགས་གནས་ན། །སྐྱོན་མེད་ཞི་བའི་གནས་འཐོབ་བོ། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་། སོ་ཤིང་དང་མཆིལ་སྣབས་དང་བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པའང་དབེན་པ་སྐྱེ་བོས་ལོངས་མི་སྤྱོད་པའི་སར་དོར་ཏེ་མི་མངོན་པར་བྱ་བ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སོ་ཤིང་དང་ནི་མཆིལ་མ་དག །དོར་བ་ལ་ནི་དགབ་པར་བྱ། །གཅི་ལ་སོགས་པའང་ལོངས་སྤྱོད་པའི། །ཆུ་དང་ཐང་ལ་དོར་བ་སྨད། །ཅེས་པ་དང་། འདུལ་བ་ལས་ཀྱང་ཆུ་མགོར་ཟག་པ་མི་འདོར་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །

p. 445

ཟས་ཀྱི་ཚེའང་། དེ་ཉིད་ལས། ཁ་བཀང་པ་དང་སྒྲ་བཅས་དང་། ཁ་གདངས་ནས་ནི་བཟའ་མི་བྱ། །ཞེས་སོ། གང་དུ་འདུག་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བླ་མ་དང་། མང་པོའི་ནང་དུ་འདུག་པ་ན་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་མི་མཛེས་པ། ཉལ་བ་དང་། འཕྲས་པ་དང་། རྐང་པ་བརྐྱང་བ་དང་། ལག་པ་མཉེ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱ་བར་དྲང་པོར་འདུག་སྟེ། ཅི་ནས་ཀྱང་མཛེས་པར་བྱ་དགོས་པ་ཉིད། དེ་ལས། རྐང་པ་བརྐྱང་སྟེ་མི་འདུག་ཅིང་། །ལག་པ་མཉམ་པར་མི་མཉེ་འོ། །བཞོན་པ་མལ་སྟན་གནས་དག་ཏུ། །བུད་མེད་གཞན་དང་གཅིག་མི་བྱ། །འཇིག་རྟེན་མ་དད་གྱུར་པ་ཀུན། །མཐོང་ཐོས་འདྲིས་པ་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་མཆོང་རྒྱུག་དང་། ལྟ་བགད་དང་། འཇོ་སྒེག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་མ་ཞི་བའི་ཆ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་བསྡམ་ཞིང་དུལ་བ་གཙོ་བོ་བྱ་སྟེ། འདུལ་བ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་ལས། གླུ་གར་རྒྱན་པོ་འཕེན་རྒྱུགས་སོགས། །ཀུན་ལ་བལྟ་དང་འཇུག་པ་ནི། །ཉེས་བྱས་གདུག་པའི་ཁར་སོན་ནས། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྲོག་ལ་རྒོལ་བའི་རྒྱུ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་བྱང་ཆུབ་ལ་རིང་བས་སྤང་དགོས་པ་ནི། ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཡང་དག་མ་བསྡམས་རྒོད་ཅིང་ཁེངས་པ་ཅན། །མ་གུས་ང་རྒྱལ་ལྡན་ཞིང་ཆགས་ཤས་ཆེ། །ཉོན་མོངས་ཟིལ་ནོན་ཐ་བ་ཉོན་མོངས་བཅས། །དེ་འདྲ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་རབ་རིང་། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རང་ཉིད་མ་ཞི་མ་དུལ་བར་གཞན་འདུལ་བར་མི་ནུས་པས་ཐོག་མར་རང་ཉིད་ཞི་དུལ་དང་ལྡན་པར་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པར་བསྟོད་པ་ལས། འགའ་ཞིག་རང་ཉིད་མ་དུལ་བཞིན་དུ་རིགས་པར་ལྡན་པའི་ཚིག་སྨྲ་ཡང་། །རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བར་སྤྱོད་པས་གཞན་དག་འདུལ་བར་མི་ནུས་ཞེས། ཁྱོད་ཀྱིས་དགོངས་ཏེ་དེ་སླད་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ཐུགས་ལ་བཞག་མཛད་ནས། །རེ་ཞིག་བདག་ཉིད་མ་དུལ་བ་ཉིད་དུལ་བར་མཛད་ཕྱིར་བརྩོན་པ་ལགས། ཞེས་པ་དང་།

p. 446

དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། མི་རྒལ་བས་ནི་བསྒྲལ་མི་ནུས། །མ་གྲོལ་བས་ནི་དགྲོལ་མི་ནུས། །ལོང་བས་ལམ་ཡང་སྟོན་མི་ནུས། །གྲོལ་བས་དགྲོལ་བར་བྱེད་པར་ནུས། །མིག་ལྡན་ལོང་ལ་ལམ་སྟོན་ནུས། །ཞེས་པ་དང་། ཆོས་བཅུ་པ་ལས། ཇི་ལྟར་བདག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུལ་བ་དང་ཞི་བ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱེད་ན། བདག་ཉིད་མ་དུལ་བ་དང་། མ་ཞི་བ་དང་། མ་བསྲུངས་པས་ནི་བདག་གི་ཆ་མ་ཡིན་པས། ཞི་བ་དང་། དུལ་བ་དང་བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་ཕན་བཏགས་པའི་ལན་བྱ་བ་དང། བདག་ལ་གནོད་པ་བྱུང་ན་ལས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་བྱ་བ་དང་། ཀུན་གྱི་ནང་ནས་སྐྱོ་ངལ་བཟོད་པ་མ་ལྟ་བུ་དང་། གཞན་ལས་ཡིད་དམར་བ་གདོལ་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པས་དལ་གྱིས་འགྲོ་བ་དང་། བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་དང་། སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དང་བག་ཡོད་པས་བྱ་ཞིང་། གཞན་ལ་སྨོད་པ་དང་ཆགས་སྡང་གིས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་རྨི་ལམ་དུའང་མི་བྱའོ། །ཉིན་པར་གྱི་ཆ་སྔ་དྲོ་དང་། དགུང་དང་། ཕྱི་དྲོ་དང་། མཚན་མོའི་ཆའང་སྲོད་དང་། དགུང་དང་། ཐོ་རངས་ཏེ་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཕུང་པོ། སྡིག་པ་བཤགས་པའི་ཕུང་པོ། བསྔོ་བའི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཕུང་པོ་གསུམ་པའི་མདོ་བྱང་ཆུབ་ལྟུང་བཤགས་ལྟ་བུ་འདོན་པ་ལ་བསླབ་པ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཉིན་དང་མཚན་མོ་ལན་གསུམ་དུ། །ཕུང་པོ་གསུམ་པ་གདོན་བྱ་ཞིང་། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་གིས་དུས་འདའ་བར་བྱ་སྟེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། རྒྱལ་སྲས་སྤྱོད་ཚེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་འཇུག་འགྱུར་པ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རིགས་ཤིང་མཐུན་ཚིག་གིས། །སེམས་ཅན་ཕན་ཕྱིར་དེ་སྔོན་འདུ་བྱེད་དོ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་ཏེ། རྒྱས་པར། སངས་

p. 447

རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལས་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁང་བུའི་ནང་དུ་འཇུག་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཉལ་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པར། རྨི་ལམ་རྨིས་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པར། གཉིད་སད་པ་ན་མ་རིག་པ་ལས་སད་པར། ལྡང་བ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར། གོས་གྱོན་པ་ན་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱི་གོས་གྱོན་པར། སྐ་རགས་འཆིང་བ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་འབྲེལ་པར། སྟན་ལ་འདུག་པ་ན་རྡོ་རྗེའི་གདན་ཐོབ་པར། རྒྱབ་བརྟེན་པ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ཐོབ་པར། མེ་གཏོང་བ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་བུད་ཤིང་བསྲེག་པར། འབར་བ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་འབར་བར། གཡོས་ཟིན་པ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཐོབ་པར། ཁ་ཟས་བཟའ་བ་ན་བསམ་གཏན་གྱི་ཟས་ཐོབ་པར། ཕྱིར་འགྲོ་བ་ན་འཁོར་བའི་གྲོང་ལས་ཐར་བར། སྐས་ལས་འབབ་པ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཁོར་བར་འཇུག་པ། སྒོ་འབྱེད་པ་ན་ཐར་པའི་གྲོང་གི་སྒོ་འབྱེད་པར། སྒོ་གཅོད་པ་ན་ངན་སོང་གི་སྒོ་གཅོད་པར། ལམ་དུ་འཇུག་པ་ན་འཕགས་པའི་ལམ་དུ་འཇུག་པར། གྱེན་ལ་འགྲོ་བ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་དགོད་པར། ཐུར་ལ་འབབ་པ་ན་ངན་སོང་གསུམ་རྒྱུན་གཅོད་པར། སེམས་ཅན་དང་འཕྲད་པ་ན་སངས་རྒྱས་དང་མཇལ་བར། རྐང་པ་འཇོག་པ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་འགྲོ་བར། རྐང་པ་འདེགས་པ་ན་འཁོར་བ་ནས་འདོན་པར། རྒྱན་དང་ལྡན་པ་མཐོང་ན་མཚན་དཔེའི་རྒྱན་ཐོབ་པར། རྒྱན་མེད་པ་མཐོང་ན་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར། སྣོད་གང་བ་མཐོང་ན་ཡོན་ཏན་གྱིས་གང་བར། སྟོང་པ་མཐོང་ན་སྐྱོན་གྱིས་སྟོངས་པར། སེམས་ཅན་དགའ་བ་མཐོང་ན་ཆོས་ལ་དགའ་བར། མི་དགའ་བ་མཐོང་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་མི་དགའ་བར། སེམས་ཅན་བདེ་བ་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པར། སྡུག་བསྔལ་བ་མཐོང་ན་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་

p. 448

ཅད་ཞི་བར། ནད་པ་མཐོང་ན་ནད་ལས་གྲོལ་བར། དྲིན་དུ་གཟོ་བ་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་དྲིན་ལན་ལྡོན་པར། དྲིན་དུ་མི་གཟོ་བ་མཐོང་ན་ལྟ་བ་ལོག་པ་ལ་དྲིན་དུ་མི་གཟོ་བར། རྒོལ་བ་མཐོང་ན་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་ནུས་པར། བསྟོད་པ་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྟོད་པར། ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བྱེད་པ་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཐོབ་པར། སྐུ་གཟུགས་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར། མཆོད་རྟེན་མཐོང་ན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་དུ་འགྱུར་བར། ཚོང་བྱེད་པ་མཐོང་ན་འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་ཐོབ་པར། ཕྱག་འཚལ་བ་མཐོང་ན་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་སྤྱི་གཙུགས་བལྟར་མི་མངོན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་དོན་མེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱོ་ཞིང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱ་བ་དང་། ས་རིས་དང་། བབ་ཅོལ་དང་། རྣམ་རྟོག་ལ་སོགས་པས་ཡེང་ཐབས་སུ་བྱུང་དུས་དྲན་ཤེས་བཞིན་གྱིས་དེ་མ་ཐག་དོར་ནས་ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཆོས་སུ་བསྒྱུར་བར་བྱའོ། །མཚན་མོ་ཉལ་བའི་ཚེའང་གཞོགས་གཡས་ཕབ། མགོ་བྱང་དུ་བསྟན་ལ་ཉལ་ཏེ། འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྔས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ལ་བློ་གནས་པས་ཉལ་བར་བྱ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། མགོན་པོ་མྱ་ངན་འདས་གཟིམས་ལྟར། །འདོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཉལ་བར་བྱ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །གཞན་ཡང་ཉིན་མཚན་དུ། འཕགས་པ་བཟང་པོ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨོན་ལམ་མམ། སློབ་དཔོན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་དབྱངས་སྒོམ་པ་བས་མཛད་པའི་སྨོན་ལམ་བདུན་ཅུ་པ་སོགས་སྐུ་གཟུགས་དང་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་དྲུང་དུ་གདབ་པར་བྱའོ། །དེའང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉི་ཤུ་པས་བསྟན་པ་ནི།

p. 449

རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། སངས་རྒྱས་དམ་ཆོས་དགེ་འདུན་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་། །རྣམ་ཀུན་བཏུད་དེ་སྐྱབས་མཆི་ན། །མཆོད་འོས་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྡིག་པ་ལས་ནི་བཟློག་བགྱི་ཞིང་། །བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་བསོད་ནམས་དག །ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །བདག་ནི་སྤྱི་བཏུད་ཐལ་སྦྱར་ཏེ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་སླད་དང་། །འགྲོ་གནས་བར་དུ་བཞུགས་སླད་དུ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གསོལ། །དེ་ལྟར་བགྱིས་པའི་བསོད་ནམས་དང་། །བདག་གིས་བགྱིས་དང་མ་བགྱིས་གང་། །དེས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལྡན་ཤོག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དྲི་མེད་དབང་། །ཡོངས་རྫོགས་མི་ཁོམ་ཀུན་འདས་ཤིང་། །སྤྱོད་པ་རང་དབང་ཡོད་པ་དང་། །འཚོ་བ་བཟང་དང་ལྡན་པར་ཤོག །ལུས་ཅན་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །ལག་ན་རིན་ཆེན་ཉིད་ལྡན་ཞིང་། །ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་མཐའ་ཡས་པ། །འཁོར་བ་སྲིད་དུ་མི་ཟད་ཤོག །བུད་མེད་ཐམས་ཅད་དུས་ཀུན་དུ། །སྐྱེས་མཆོག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་ཤོག །ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་རིག་པ་དང་། །རྐང་པར་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཤོག །ལུས་ཅན་ཁ་དོག་ལྡན་པ་དང་། །གཟུགས་བཟང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་དང་། །ལྟ་ན་སྡུག་ཅིང་ནད་མེད་དང་། །སྟོབས་ཆེན་ཚེ་དང་ལྡན་པར་ཤོག །ཐམས་ཅད་ཐབས་ལ་མཁས་གྱུར་ཏེ། །སྡུག་བསྔལ་འཇིགས་ཀུན་ལས་ཐར་ཞིང་། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གཞོལ་བ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ནོར་ཆེར་ལྡན་ཤོག །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་དགའ་བ་དང་། །ཉོན་མོངས་བཏང་སྙོམས་གནས་པ་དང་། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྒྱན་ཞིང་། །ཚོགས་རྣས་ཐམས་ཅད་རབ་རྫོགས་ཏེ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་གསལ་བ་དང་། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ས་བཅུ་དང་། །དབང་ཕྱུག་དག་ནི་ཐོབ་པར་ཤོག །བདག་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་།

p. 450

གཞན་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་རབ་བརྒྱན་ཏེ། །ཉེས་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ་བ་དང་། །སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་བྱམས་པ་དང་། །སེམས་ཅན་ཀུན་ཡིད་རེ་བ་ཡི། །དགེ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་བགྱིད་ཅིང་། །རྟག་ཏུ་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བགྱིད་པར་ཤོག །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ན་སྐྱེ་བོ་གང་། །སུ་དག་འཇིགས་པས་སྐྱོ་བ་དེ། །བདག་གི་མིང་ཙམ་ཐོས་པས་ཀྱང་། །ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པ་མེད་པར་ཤོག །བདག་ནི་མཐོང་དང་དྲན་པ་དང་། །མིང་ཙམ་ཐོས་པས་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །རབ་དང་འཁྲུག་མེད་རྣལ་མ་དང་། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ངེས་པ་དང་། །ཚེ་རབས་ཀུན་དུ་རྗེས་འབྲང་བའི། །མངོན་ཤེས་ལྔ་པོ་ཐོབ་པར་ཤོག །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རྣམ་ཀུན་དུ། །རྟག་ཏུ་ཕན་བདེ་བགྱིད་པར་ཤོག །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་སྐྱེ་བོ་གང་། །སྡིག་པ་བྱེད་པར་འདོད་གྱུར་པ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་གནོད་མེད་པར། །རྟག་ཏུ་ཅིག་ཅར་ཟློག་གྱུར་ཅིག །ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་། །སྨན་དང་དགོན་པའི་ཤིང་བཞིན་དུ། །རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །རང་དགར་དགག་མེད་སྤྱད་བྱར་ཤོག །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སྲོག་བཞིན་ཕོངས། །དེ་དག་བདག་ལའང་ཆེས་ཕོངས་ཤོག །བདག་ལ་དེ་དག་སྡིག་སྨིན་ཞིང་། །བདག་དགེ་མ་ལུས་དེར་སྨིན་ཤོག །ཇི་སྲིད་སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་། །གང་དུ་མ་གྲོལ་དེ་སྲིད་དུ། །དེ་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཀྱང་གནས་གྱུར་ཅིག །ཅེས་ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་དུ་བརྗོད་ན་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་འཐོབ་པར། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཕྱིར་སྐུ་གཟུགས་མཆོད་རྟེན་གྱི། །སྤྱན་སྔའམ་ཡང་ན་གཞན་ཡང་རུང་། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉི་ཤུ་འདི། །ཉིན་མཚན་ཀུན་དུ་ལན་གསུམ་བརྗོད། །ཅེས་པ་དང་། དེ་སྐད་བརྗོད་པའི་བསོད་ནམས་གང་། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་གཟུགས་ཅན་ན། གངྒཱའི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་ཤོང་མི་འགྱུར། །དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་

p. 451

དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང་མདོ་སྡེ་དག་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་བསླབ་པས་ཉིན་མཚན་འདའ་བར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དལ་འབྱོར་རྨི་ལམ་ཁུང་ལྟར་ཡུད་ཙམ་ཐོབ་ཀྱང་། མི་རྟག་པ་ཆུའི་ཆུ་བུར་དང་འདྲ་བ་འདི་ལ་ལམ་སྣ་མ་ཟིན་ན་དེ་ནས་མི་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདུན་པ་ལྟུང་བྱེད་ཉི་ཤུ་ཕྱོགས་མཐུན་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་ནི། ད་ནི་ལྟུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའང་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་གཉིས་མི་ཉམས་བསླབ་བྱ་སྟེ། །ལོག་པར་ལྟ་སོགས་རྒྱལ་པོའི་ལྟུང་བ་ལྔ། །གྲོང་སོགས་བློན་པོའི་ལྔ་དང་ཕལ་པའི་བརྒྱད། །ཐུན་མོང་གཉིས་ཏེ་ཉི་ཤུ་ལྟུང་བྱེད་ལ། །དེ་དང་ཕྱོགས་མཐུན་ཉེས་བྱས་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་དག་མི་ལྡན་ལྟུང་དང་ཉེས་མེད་དེ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་མཐུན་བསླབ་བྱར་ཤེས་པར་བྱ། །འདིར་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། བསླབ་བཏུས་སུ་རྩ་ལྟུང་བཅུ་དགུ་གསུངས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ལ་ངེས་པ་ལྔ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་དཀོར་འཕྲོག་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློོང་ལ་ཆད་པས་གཅོད་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བསླབ་པ་ལས་འབེབས་པ་དང་། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱེད་པ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་འཛིན་པའོ། །བློན་པོ་ལ་ངེས་པ་ལྔ་ནི། གྲོང་དང་། ལྗོངས་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ཡུལ་འཁོར་འཇོམས་པའོ། །ཕལ་པ་ལ་ངེས་པ་བརྒྱད་ནི། བློ་མ་སྦྱངས་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་པ་ཕྱིར་བཟློག་པ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པ་སྤངས་ཏེ་ཐེག་ཆེན་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་འཛིན་ཞིང་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། རྙེད་བཀུར་གྱི་ཕྱིར་བདག་ལ་བསྟོད་ཅིང་གཞན་ལ་སྨོད་པ་དང་། རང་གི་ཟབ་མོ་བཟོད་པར་སྨྲ་བ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་དཀོར་སྨིན་ཞིང་ལེན་པ་དང་། ཞི་གནས་པའི་ནོར་ཁ་ཏོན་པ་ལ་སྦྱིན་པའོ། །ཐུན་མོང་བ་སྨོན་པའི་སེམས་བཏང་བ་དང་བཅུ་དགུ། དེའི་སྟེང་དུ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འཇུག་པའི་སེམས་སྤངས་ཏེ། དགེ་བ་ལ་མི་སྦྱོར་བ་དང་ཉི་ཤུ་ཡིན་ནོ། །ཟླ་བ་སྙིང་པོའི་མདོ་དང་།

p. 452

ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་འཇུག་སེམས་སྤངས་པ་ཉིད་ལྟུང་བྱེད་དུ་གསལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ལྟུང་བ་དེ་དག་བྱུང་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་མི་རུང་བས་གསོ་བ་ལ་འབད་དོ། །སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པ་ལས་རྩ་ལྟུང་བཞིར་གསུངས་ཏེ། རྙེད་བཀུར་གྱི་ཕྱིར་བདག་ལ་བསྟོད་ཅིང་གཞན་ལ་སྨོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཞིང་མགོན་མེད་པ་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་འདོད་པ་ལ་སེར་སྣས་མི་སྟེར་བ་དང་། བཤགས་ཀྱང་མི་ཉན་པར་ཁྲོ་བས་འཚོག་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྤང་ཞིང་ཆོས་འདྲར་སྣང་སྟོན་པ་སྟེ། རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བཞི་པོ་ནི་ཕམ་པ་འདྲ་བར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་ཆགས་པ་ཡིས། །བདག་བསྟོད་གཞན་ལ་སྨོད་པ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་མགོན་མེད་གྱུར་པ་ལ། །སེར་སྣས་ཆོས་ནོར་མི་སྟེར་དང་། །གཞན་གྱིས་བཤགས་ཀྱང་མི་ཉན་པར། ཁྲོ་བས་གཞན་ལ་འཚོག་པ་དང་། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྤོང་བྱེད་ཅིང་། །དམ་ཆོས་འདྲར་སྣང་སྟོན་པ་འོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའང་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་རྩ་ལྟུང་བཞིར་བཞེད་ཅིང་། ལེན་ཚུལ་ཡང་སེམས་དང་བ་ལས་སྐྱེ་བར་བཞེད་པས། ཕྱག་མཆོད་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་སྨིན་པ་ཉུང་ཟད་ལ་སྔོན་དུ་བར་ཆད་དྲི། རྗེས་བསླབ་པ་བརྗོད་ཅིང་། རྩ་ལྟུང་བཞི་པོ་གང་རུང་བྱུང་ན་བཅོས་ཐབས་ཀྱང་། སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པར། སྡོམ་པ་སླར་ཡང་བླང་བར་བྱ། །ཟག་པ་འབྲིང་ནི་གསུམ་ལ་བཤགས། །གཅིག་གི་མདུན་ན་ལྷག་མ་རྣམས། ཞེས་པ་ལྟར་འདོད་ཅིང་། ལན་གྲངས་ཀྱང་གསུམ་ལས་ལྷག་པ་བླང་དུ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་བཤད་དོ། །སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་རྣམས་ལེན་ཚུལ་ཡང་རྒྱུད་དག་པ་ལས་སྐྱེ་བར་བཞེད་པས། ཡན་ལག་བདུན་པ་བྱས་ཏེ། ཚོགས་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལ་སྔོན་དུ་བར་ཆད་མི་འདྲི། རྗེས་བསླབ་པ་མི་བརྗོད་ལ། བསྲུང་བྱ་ཡང་རྩ་ལྟུང་བཅུ་དགུའམ་ཉི་ཤུ་པོ་བསྲུང་ཞིང་། བཅོས་ཚུལ་ཡང་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་འཆོས་ལ། ལན་གྲངས་ཇི་

p. 453

ཙམ་བླངས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་བཞེད་དོ། །དེས་ནི་སྲོལ་གཉིས་པོ་དེ་ནི་སེམས་ཙམ་པ་དང་། །དབུ་མ་པའི་ལུགས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཉིད་བཤད་དེ། དེ་ཡང་ལྟུང་བ་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ། དཔེར་ན། ལོག་ལྟའི་ཕྱོགས་མཐུན་མ་གུས་པ་ཙམ་ནི། ཉེས་བྱས་ནས་ཀུན་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའང་ལོག་ལྟ་སྤངས་པའི་སེམས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྟུང་མེད་ཅེས་བྱ་ལ། ཕྱོགས་མཐུན་གྱིས་ཀྱང་མ་གོས་པ་ནི་ཉེས་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་བསླབ་བྱ་ཡིན་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་གཞན་དོན་དང་འབྲེལ་པ་དངོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་སྨོན་འཇུག་སོ་སོའི་བསྲུང་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། སྨོན་པའི་བསྲུང་ཚུལ་དང་། འཇུག་པའི་བསྲུང་ཚུལ་ལོ། །སྨོན་པའི་བསྲུང་ཚུལ་ལ་ཡང་གཉིས་ཀྱི། མདོར་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་སྨོན་འཇུག་སོ་སོའི་བསྲུང་ཚུལ་བཤད་དེ། དེའང་དང་པོ་སྨོན་པ་བསྲུང་ཚུལ་ལའང་སྤང་བླང་གི་སྒོ་ནས་བསྲུང་བ་ནི། བསླབ་པ་ཇི་སྙེད་པའི་ཕྱོགས་དེ་དག་གི་རིམ་པ། མདོར་ན་ནག་པོའི་ཆོས་བཞི་སྤང་བྱ་ཞིང་། །དཀར་པོའི་ཆོས་བཞི་དག་ལ་ནན་ཏན་བྱ། །ཞེས་བསྟན་སྟེ། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལའང་གཉིས་ལས། ནག་པོའི་ཆོས་བཞི་སྤང་བར་གདམས་པ་ནི། རིམ་པ་ལྟར་དང་པོ་བཞི་ནི། མཆོད་འོས་སླུ་དང་འགྱོད་པ་མེད་ལ་བསྐྱེད། །དམ་པ་རྣམས་ལ་མི་སྙན་སྒྲོག་པ་དང་། །འགྲོ་བའི་ནང་ན་གཡོ་དང་སྒྱུས་སྤྱོད་པ། །ནག་པོའི་ཆོས་བཞི་ལགས་པས་སྤང་འཚལ་ལོ། །ཇི་སྐད་དུ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་ལེའུ་ལས། འོད་སྲུངས། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བླ་མ་དང་མཆོད་པར་འོས་པ་སླུ་བ་དང་། གཞན་འགྱོད་པའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་འགྱོད་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྡང་སེམས་ཀྱིས་སྐྱོན་ནས་བརྗོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་གཡོ་དང་སྒྱུས་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་སོ། །དཀར་པོའི་ཆོས་བཞི་བསྒྲུབ་པར་གདམས་པ་ནི། དཀར་པོའི་ཆོས་བཞི་ནི། དམ་པ་བསྟེན་ཞིང་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་བརྗོད། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡང་དག་

p. 454

དགེ་ལ་བསྐུལ། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད། །ལྷག་པའི་བསམ་པས་འགྲོ་ལ་ཕན་བདེ་བྱེད། །དཀར་པོའི་ཆོས་རབ་བཞི་པོ་བསྟེན་པར་མཛོད། །ཅེས་པ་སྟེ། བརྫུན་སྤངས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བདེའི་གཞིར་གྱུར་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ནི། ལམ་གྱི་གྲོགས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། གཡོ་སྒྱུ་མེད་པར་ལྷག་པའི་བསམ་པས་གནས་པ་ནི་དམ་པ་བསྟན་ཞིང་བསྔགས་པ་བརྗོད་པས་མཚོན་ཏེ། དགེ་བ་མཐའ་དག་གི་རྗེས་སུ་ཕྱོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དགོད་པ་ནི་དགེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ལ་བསྐུལ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། འོད་སྲུངས། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་དུ་མི་སྨྲ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་གཡོ་སྒྱུ་མེད་པར་ལྷག་པའི་བསམ་པས་གནས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་དགོད་པའོ་ཞེས་སོ། །བརྟན་བྱའི་སྒོ་ནས་བསྲུང་བ་ནི། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། གཞོན་ནུ། འདུ་ཤེས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པོར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། དེས་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་ལམ་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། དེ་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་ལམ་གྲོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །འཇུག་སེམས་ཀྱི་བསྲུང་ཚུལ་ནི། གཉིས་པ་འཇུག་པ་བསྲུང་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་བཤད་པ་ནི། རང་དོན་ལས་ཀྱང་གཞན་ཕན་གཙོར་འཛིན་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་སྟེ། །གཞན་དོན་འགྱུར་ན་ལུས་ངག་མི་དགེ་བདུན། །གནང་བའི་སྐབས་ཡོད་དོན་ལ་དགེ་བ་ཡིན། །ཡིད་གསུམ་ནམ་ཡང་གནང་བའི་སྐབས་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་། རང་དོན་ཞི་བདེ་འདོད་པའི་དགེ་བ་ཡང་། །རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་

p. 455

ལྟུང་བ་སྟེ། །གཞན་ཕྱིར་ཕན་ན་མི་དགེ་གང་ལགས་པ། །དེ་ཡང་བསླབ་བྱ་ལེགས་པར་རྒྱལ་བས་གསུངས། །དེའང་སྤང་བྱ་སྤོང་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསླབ་པ། ཤེས་བྱ་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསླབ་པ། བསྒྲུབ་བྱ་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསླབ་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ལ། དང་པོ་ལའང་། རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། དོན་མེད་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཉེས་བྱས་ལས་སེམས་བསྲུང་པའི་ཚུལ་དང་། གནང་བཀག་ཤེས་པ་ལས་བསླབ་པའི་ཚུལ་བཞི་ལས། དང་པོ་གསུམ་ནི་སྔར་སྨོས་ཟིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལུས་ངག་གཉིས་ཀྱི་གནང་བའི་སྐབས་ཡོད་དེ། གཞན་དོན་དུ་འགྱུར་བ། འགྱུར་བར་ཤེས་པ། རང་གི་དགེ་བ་དེ་ལས་ཆེ་བ་མི་སྒྲིབ་པའི་སྟེང་དུ་འཕེལ་བ་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་བརྟགས་ནས། སེམས་དཔའ་ཆེ་ལ་མི་དགེ་བདུན་གནང་ངོ་ཞེས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་དོན་དུ་ཞེ་ན། མི་ནག་མདུང་ཐུང་ཅན་གྱི་མི་མང་པོ་རང་འདོད་ཀྱིས་གསོད་པ་མཐོང་ནས། དེད་དཔོན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་མཐའ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྲོག་བཅད་པ་ལྟ་བུ། འགའ་ཞིག་འབྱོར་ཡང་སེར་སྣས་མི་སྦྱིན་པ་དང་། མུ་གེའི་ཚེ་གང་ཞིག་སྲོག་ལ་ཐུག་ན། གཉིས་ཀའི་དོན་དུ་ཕྱུག་པོ་ལས་མ་བྱིན་པར་བླངས་ཏེ་དབུལ་པོ་ལ་བྱིན་པ་ལྟ་བུ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་སྐར་མ་ལ་དགའ་བས་གཞན་འདོད་པས་གདུངས་ཏེ་འཆི་ངེས་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱད་པ་ལྟ་བུ། གསོད་ངེས་པ་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྫུན་སྨྲས་པ་ལྟ་བུ། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་བསླུས་ནས་ངན་འགྲོར་འཁྲིད་པ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་དུ་དེ་གཉིས་ཕྲ་མས་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུ། མྱ་ངན་ཅན་གྱི་མྱ་ངན་བསང་བའི་ཕྱིར་གཏམ་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུང་འཆད་པའམ་བཞད་གད་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་འཁྱལ་ལྟ་བུ། སྡིག་པ་ལ་འཇུག་ངེས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཚིག་རྩུབ་མོ་སྨྲ་བ་ལྟ་བུ་ནི་གནང་བ་ཡིན་ཏེ་དོན་ལ་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་གསུམ་ནི་ནམ་ཡང་གནང་བའི་སྐབས་མེད་དེ་མི་དགེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཁ་ཅིག་ནི་གནང་པའི་སྐབས་ཡོད་ཅེས་ཟེར་བའང་སྡོམ་མ་ཕྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།

p. 456

འཇམ་དཔལ་དད་པ་ལོག་ནས་མུ་སྟེགས་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་པས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བཏུལ་བའི་ཚེ་ལོག་ལྟ་སྐྱེས་པ་ལ་ལྟུང་བ་གླེངས་པས། མེད་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་སྦྱོར་མོད། དེའང་དེ་ལྟར་ལུས་ངག་གིས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ལ་ལོག་ལྟ་སྐྱེས་པ་སྐད་བསྟན་གྱི། སེམས་ལོག་ལྟ་སྐྱེས་ན་དེ་དག་ལ་བར་བར་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པར་གསུངས་པ་དེ་ཅི་ལ་འོང་། དེས་ན་ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་ནམ་དུའང་མ་གནང་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ལུས་ངག་གིས་མི་དགེ་བ་བྱས་པས་ཉེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དུག་ཟོས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། སེམས་དགེ་བ་དུག་སྔགས་ལྟ་བུས་ཟིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དེ། སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པ་ལས། སྙིང་རྗེ་ལྡན་ཞིང་བྱམས་ཕྱིར་དང་། །སེམས་དགེ་བ་ལ་ཉེས་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །འོ་ན་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་སྲོག་བཅད་ཀྱང་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཅིག་ཏུ་ཉེ་ཚེ་བའི་དམྱལ་བར་འཚེད་པར་གསུངས་པས་སྡིག་པ་ནམ་ཡང་མི་བྱ་བར་གསུངས་མོད་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིི་བློའི་རིམ་པ་ལ་དགོངས་ནས། རེས་འགའ་གཅིག་དང་། དུ་མ་དང་། ངེས་པ་དང་། མ་ངེས་པར་གསུངས་ཀྱང་མི་འགལ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གསུང་ལ་བསྟོད་པ་ལས། གནང་བ་དང་ནི་བཀག་པ་ལས། ཁྱོད་བཀའ་ལ་ལར་གཅིག་ཏུ་ངེས། །ལ་ལར་ངེས་པ་མ་ལགས་ལ། །ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན། དགོངས་པ་ཅན་དང་ལྡེམ་དགོངས་བཞིའི་རིམ་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་གལ་ཆེའོ། །འདི་དག་གི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་བྱ་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསླབ་པ་ནི། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་མི་སློབ་པ། དེ་ནི་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་གཙུག་ལག་དང་། གནས་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་ལ་ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། བསླབ་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱ་དགོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་བསྡུ་ན། བཟོ་རིག་པ་དང་།

p. 457

གསོ་བ་རིག་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་རིག་པ་དང་། ཕྱི་རིག་པ་དང་། ནང་རིག་པ་སྟེ་གནས་ལྔ་ལ་སྦྱང་བར། དེ་ཉིད་ལས། རིགས་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་བརྩོན་པར་མ་བྱས་ན། །འཕགས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་དག་ཚར་གཅད་རྗེས་གཟུང་དང་། །རང་ཉིད་ཀུན་ཤེས་བྱ་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་བརྩོན་བྱེད། །ཅེས་སོ། ཁྱད་པར་དུ་བསླབ་སྡོམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱས་ལ་བསྲུང་བ་གལ་ཆེའོ། །དེའང་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས། ལྟུང་བ་དང་། ལྟུང་མེད་དང་། ཕྱོགས་མཐུན་དང་། བསླབ་བྱ་དང་། ཕྱིར་བཅོས་པ་ལྔར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ནི་ཉི་ཤུའོ། །ལྟུང་བ་དེ་མེད་ཅིང་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་སྟུང་མེད་དོ། །ཕྱོགས་མཐུན་ལ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དང་། མི་དགེ་བ་ལྟུང་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཉེས་བྱས་ཀྱང་གཉིས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། དོན་མེད་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཉེས་བྱས་སོ། །དེའང་བྲེ་མོའི་གཏམ་དང་ལྟད་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ན་ཆགས་སྡང་གིས་བསྐྱེད་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཉེས་བྱས། དེས་བསྐྱེད་ཀྱང་དྲན་ཤེས་བཞིན་གྱིས་མ་ཟིན་པར་དགོས་མེད་དུ་འཇུག་ན་དོན་མེད་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཉེས་བྱས། གཞན་གྱི་དོན་དུ་མ་ཆགས་པར་འཇུག་ན་ལྟུང་མེད། ཆགས་པས་འཇུག་ན་དེའི་ཆའི་ཉེས་པ་སྟེ་ཕྱོགས་མཐུན་ནོ། །གཞན་དགའ་བ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་ཀྱང་དེ་ཉིད་དོ། །གཉེན་པོར་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསླབ་བྱ། གལ་ཏེ་ཉེས་པ་མཐོང་ནས་བཤགས་བསྡམ་བྱ་བས་ཕྱིར་བཅོས་སོ། །ཡང་དཔེར་བྱ་ན། དགེ་བའི་ཆ་དང་མ་འབྲེལ་བར་ས་བརྐོ་རྩ་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་མེད་པའི་ཉེས་བྱས་སོ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིན་ན་ལྟུང་མེད་དོ། །དོན་མེད་དྲན་པས་མ་ཟིན་བཞིན་དུ་ས་རིས་འདྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་མཐུན། དྲན་ཤེས་བཞིན་གྱིས་ཟིན་པར་བྱ་བ་བསླབ་བྱ། བསླབ་པ་དྲན་ནས་ཕྱིར་འཆོས་ཤིང་སྡོམ་པ་ནི་ཕྱིར་བཅོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་གང་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉམས་ན་གསོ་

p. 458

ཐབས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལས། སྨོན་པ་ཉམས་ན་དེ་གསོ་བ་སྟེ། དེའང་ཉམས་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ནི། ཞུམ་པ་དང་། སྒྱིད་ལུག་པ་དང་། ལམ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་གསུམ་ལས། ཞུམ་པ་ནི་བདག་འདྲ་བས་གཞན་དོན་མི་ནུས་སྙམ་ན་གཏོང་བས། དེའི་གཉེན་པོར་དལ་འབྱོར་ཐོབ་ཅིང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དུས་འདིར་ཞུམ་པ་སྤངས་ཏེ་གཟེང་བསྟོད་པ་ནི། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། གང་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མིར་གྱུར་པ། །ཚད་མེད་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་དེའི་ཕྱིར། །ཞུམ་པ་དང་དུ་བླང་མི་བྱ། །ཞེས་སོ། །སྒྱིད་ལུག་པ་ནི་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་མ་མཐོང་ཞིང་། དཀའ་སྤྱད་ཀྱི་ཉེས་པ་མཐོང་ནས་སྒྱིད་ལུག་ན་གཏོང་བས། དེའི་གཉེན་པོར་ཕན་ཡོན་དང་བྲོད་པ་བསྟན་ནས་བཟོད་པར་གདམས་པ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་བས་སྐྱོ་ངལ་ཀུན་སེལ་བའི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྟ་ཞོན་ནས། །བདེ་ནས་བདེ་བར་འགྲོ་བ་ལ། སེམས་ཤེས་སུ་ཞིག་སྒྱིད་ལུག་འགྱུར། །ཞེས་སོ། ཐེག་ཆེན་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ནའང་གཏོང་བས། དེའི་གཉེན་པོར་ཉེས་པ་དང་། ཕན་ཡོན་བསྒོམ་པ་གཉིས་ལས། ཉན་རང་གི་ལམ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་རིང་བ་ནི། རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་ལས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ལས་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཁྲིས་རིང་སྟེ་ཞེས་སོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་པ་ནི། སྔ་མ་ལས། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྟོབས་ཀྱིས། །སྔོན་གྱི་སྡིག་པ་ཟད་བྱེད་ཅིང་། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་སྡུད་བྱེད་ཕྱིར། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། རང་གི་དོན་ལ་མི་བལྟ་ཕྱིར། །གཞན་དོན་རོ་གཅིག་དགའ་བ་གང་། །ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཐེག་ཆེན་ཏེ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་བཏང་ན་བྱང་ཆུབ་ལས་རིང་ཞིང་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་དོ། །གསོ་ཐབས་ནི་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་དྲུང་དུ་གནོང་ཞིང་འགྱོད་པས་བཤགས་བསྡམ་བྱའོ། །ཡང་སྔར་བཞིན་བླངས་པས་

p. 459

སྐྱེ་སྟེ། གྲངས་ངེས་པ་མེད་དོ། །འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་གསོ་ཐབས་ལའང་། ཉམས་པའི་རྐྱེན་ནི་རྟེན་གཞི་སྨོན་པའི་སེམས་ཤོར་བ། འགལ་ཟླ་རྩ་ལྟུང་བྱུང་བ། སྤོང་རྐྱེན་བསླབ་པ་ཕུལ་བ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཉམས་པའི་ཉེས་པ་ནི། སྔར་བསགས་ཟིན་གྱི་དགེ་བ་མངོན་གྱུར་ན་སྨད་པས་ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བ་མེད་ཅིང་ཐེག་ཆེན་དང་མི་འཕྲད་པ་དང་། དམ་བཅའ་ཉམས་པས་ཀུན་གྱིས་སྨད་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། ཉེས་པ་ལྕི་བས་ངན་འགྲོར་ཡུན་རིང་དུ་འཁྱམ་པར་འགྱུར་བའོ། །དེའང་། སློབ་སྤྲིང་ལས། གང་དག་གཅིག་པུའང་ཡིད་ཀྱིས་ངེས་པར་རབ་བརྟགས་ཏེ། །ཡང་དག་ལས་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་པར་བྱེད་པ་དེ། །ས་སྟེང་དཀྱིལ་ན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དམ་པ་སྟེ། །སློབ་མ་མཆོག་དེས་བླ་མ་བཀུར་བ་ཉིད་དུ་གྱུར། །ངོ་ཚ་ཡོན་ཏན་ཚོགས་བསྐྱེད་མ་གཅིག་ཡ་རབས་མོ། །མཆོག་ཏུ་གཡོ་མེད་བྱམས་པར་བལྟ་བའི་རྗེས་འབྲང་བ། །བདེན་དང་གཞུང་ལ་དགའ་བའི་གཟི་བརྗིད་ལྡན་པ་རྣམས། །སྲོག་ནི་བདེ་བླག་གཏོང་བར་བྱེད་ཀྱི་དམ་བཅས་མིན། །རེ་ཞིག་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་དཔྱས་དང་སྡིག་པ་ཡི། །འགྲོ་བ་ཀུན་དང་དམྱལ་བ་མི་བཟད་ཕར་ཞོག་གི། རང་བཞི་ན་རྣལ་མ་བོར་ནས་མོད་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ། །མཁས་ལ་ས་སྟེང་དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་ཅི་ཡོད། གང་ཞིག་ཐུབ་དབང་རྣམས་ཀྱིས་སྲོལ་གཏོད་ཆོས་ཀྱི་ལམ། །རྒྱ་ཆེན་གྲུ་དང་འདྲ་བ་རྙེད་ནས་སླར་འདོར་བ། །འཁོར་བ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དཀྱིལ་གར་མཁན་འདྲ་རྣམས་ལ། །དགའ་བས་ངེས་པར་དེའི་སེམས་བསླུས་པར་གྱུར་པ་སྙམ། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དགེ་བ་གཞན་ཡང་ཉམས་བླ་ཡི། །སེམས་ནི་ནམ་ཡང་ཉམས་མི་བྱ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེའང་ཐུན་ཚོད་ལས་ཉམས་ཏེ་ཤོར་ན་འགྱོད་སེམས་ཀྱིས་བཤགས་ནས་སྔར་བཞིན་ཆོ་ག་ལན་གསུམ་གྱིས་བླངས་པས་སོར་ཆུད་ཅིང་། གྲངས་ངེས་པ་མེད་དོ། །ནག་པོ་པས་ནི་གསོ་ཐབསཀྱི་རིགས་གསུམ་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དམན་པ་ཁ་ཅིག་ནི་དངོས་པོར་འཛིན་

p. 460

པའི་དབང་གིས་འགྱོད་ཅིང་ཡིད་ལ་གཅགས་པས་གཞན་གྱི་དྲུང་དུ་ཉེས་པ་འཆགས་ཤིང་། ཕྱིས་སྡོམ་པས་རིམ་གྱིས་ཉེས་པ་དེ་ལས་རིང་ཞིག་ན་ལྡང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །བར་མ་ཁ་ཅིག་ནི་རིག་སྔགས་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལྷ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་མཉེས་པར་བྱས་ཏེ་ལྷའི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཐོབ་པས་ལྟུང་བ་ལས་ལྡང་ངོ་། །དམ་པ་ཁ་ཅིག་ནི་གང་གིས་ལྟུང་བར་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་ཤེས་པས་ཚེགས་མེད་པར་གནས་ཏེ། ཇི་ལྟར། འཕགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། འཇམ་དཔལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་ལས་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་དེས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་འཐོབ་བོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་ལེགས་པར་སེམས་ཏེ། བློ་དམན་པ་དག་གིས་ཡུལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་གྱི་དྲུང་ངམ་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ། ཡན་ལག་བདུན་པ་བྱས་ལ་གསོ་བའམ། ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགོངས་སུ་གསོལ། །བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་ལྟུང་བ་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་བྱུང་བ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤགས་ཀྱི་དག་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་ལན་གསུམ་བརྗོད་པ་དང་། ཕ་རོལ་པོས། ཉེས་ལྟུང་དེ་དག་ལ་ཉེས་ལྟུང་དུ་གཟིགས་སམ། ཕྱིན་ཆད་ལེགས་པར་སྡོམ་མམ་ཞེས་པའི་ལན་དུ་རང་གིས། འཁུམས་ལགས། སྡོམ་ལགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ཉེས་པ་ལས་ཐར་པ་ཡིན་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་གསུངས་སོ། །ཡང་བར་མ་ལྷའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དག་གིས། རང་རང་གི་ཡི་དམ་ལྷའི་མདུན་དུ། ཡན་ལག་བདུན་པ་བྱས་ལ་བཤགས་བསྡམ་བྱས་པས་ལྟུང་བ་ལས་ལྡང་ངོ་། །དེའང་རིགས་སྔགས་སྤྱིའི་ལྷ་འཕགས་པ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་སྟེ། དེའི་མདུན་དུ་འཆགས་པར་འདོད་ན། ཉིན་མཚན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་བཤགས་ཏེ། དེའང་གང་བྱུང་དུས་ནས་བཟུང་

p. 461

སྟེ་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ཀྱི་བར་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མཚན་ནས་བརྗོད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། ཉེས་ལྟུང་གི་སྡིག་པ་འཆགས་པ་རྣམས་དྲག་ལ་རྒྱུན་རིང་བར་བྱས་ཏེ། ཐོ་རངས་ཀར་སོང་བ་ན་འདི་སྐད་བརྗོད་དེ། སྐྱ་རེངས། བདག་གི་འཕྲིན་པ་མཛད་དུ་གསོལ། །འཕགས་པ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ལ་བདག་གིས་ཉེས་ལྟུང་བཤགས་ན་དག་པར་མཛད་ནས་དགོངས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་ཞེས་ལན་གསུམ་བརྗོད་པས། ཉི་མ་འཆར་ཀ་ན་ཉེས་ལྟུང་དག་པའི་ལྟས། ལུས་སེམས་སྔོན་བས་བདེ་བ་དང་། ཉི་མའང་འཇམ་པོར་འཆར་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དག་པ་དང་། རྨི་ལམ་དགེ་བ་སྟོན་པར་གསུངས་སོ། །གང་ཟག་མཆོག་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ། ཐོག་མར་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཉེས་ལྟུང་གང་ཡིན་པའི་མིང་ནས་བརྗོད་དེ། མདུན་གྱི་ནམ་མཁའི་སངས་རྒྱས་སྲས་དང་བཅས་པ་ལ་བཤགས་པའི་རྗེས་ལ། ཉེས་པ་དེ་ཉིད་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་དང་དེ་གཉིས་ཀའི་བར་དུ་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་དབྱིབས་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་བརྟག་པ་བྱས་པས། གང་ནས་ཀྱང་མ་བྱུང་། གང་དུའང་མི་གནས། གར་ཡང་མི་འགྲོ་བ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཤེས་ནས་དེའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས། ཉེས་ལྟུང་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐར་པ་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་བཅུ་རྒྱས་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་བྱང་བར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་འོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་རྣམས་མི་འགག་པར་མཐོང་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་རྣམས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དང་ལྡན་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང་།

p. 462

ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་གཅིག་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཤེས་ན་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྦྱོང་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་སྟེང་དུ་ལོ་སྟོང་གི་རྡུལ་ཆགས་པ་གོས་ཀྱིས་ཕྱིས་པས་རྡུལ་མེད་པ་དང་མཚུངས་སོ། །ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཁང་སྟོང་གི་མུན་པ་མུན་ནག་ལོ་སྟོང་ལོན་པ་ཡང་མར་མེ་གཅིག་གིས་མེད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་བདེན་པ་ཤེས་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་སྡིག་པ་སྐད་ཅིག་མ་ལ་འབྱང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང་། དོན་དམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་ལས། ལྷའི་བུ་པདྨ་དཀར་པོས་གསོལ་པ། འཇམ་དཔལ། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཇི་ལྟར་སྦྱང་བར་བྱ། སྨྲས་པ་། ལྷའི་བུ། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་ལས་ཉིད་ཡེ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་ན་ཚེགས་མེད་པར་འདག་པར་འགྱུར་ཏེ། དུང་ལ་སོལ་བས་གོས་པ་ན་རས་ཀྱིས་ཕྱིས་པ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཤེས་བྱ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་བསྲུང་བ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དགུ་པ་གང་གིས་བསྒྲུབ་པའི་གང་ཟག་གི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བསྲུང་བ་སྟོན་ཏེ། གང་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་དང་། ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱལ་སྲས་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་དེ། །རང་ཉིད་གྲོལ་ནས་འགྲོ་བ་སྒྲོལ་འདོད་པ། །རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །རང་དང་འགྲོ་བ་མཉམ་དུ་ཐར་འདོད་པ། །གྲུ་པ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །འགྲོ་བ་བསྒྲལ་ནས་རང་ཉིད་ཞི་འདོད་པ། །རྫི་བོ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ། །རིམ་བཞིན་གྲངས་མེད་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། །བདུན་དང་གསུམ་གྱིས་གྲོལ་བ་འཐོབ་པ་ནི། །དབང་པོའི་རིམ་པ་ལགས་པར་མདོ་ལས་གསུངས། །དེའང་བྱསང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདོད་ཆེན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རང་ཉིད་ཐོག་མར་སངས་རྒྱས་ནས་ཕྱིས་འགྲོ་བ་སྒྲོལ་བ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་ནས་རྒྱལ་འབངས་བདེ་བ་ལ་འགོད་པར་འདོད་པ་སྟེ། འཕགས་པ་བྱམས་པ་

p. 463

ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་དུ་མདོ་དུ་མ་ལས་བཤད་དོ། །རང་དང་འགྲོ་བ་མཉམ་དུ་གྲོལ་བར་འདོད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མཉེན་པ་དག་གྲུའི་འགྲུབ་བོ་དང་རང་ཉིད་མཉམ་དུ་ཆུ་བོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འདོད་པའོ། །ཐོག་མར་སེམས་ཅན་བསྒྲལ་ནས་གདོད་རང་ཉིད་གྲོལ་བར་འདོད་པ་དཔེ་མེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །ར་ལུག་དང་བ་ལང་གི་རྫི་བོ་དག་གིས་འཕྲང་ལ་སོགས་པ་དོག་ཅིང་ཉམ་ང་བའི་གནས་མཐོང་ངམ་། །གཞན་དུའང་རང་གི་མདུན་དུ་དེ་དག་བཅུག་ནས། གཅིག་ཀྱང་ཕྱི་ལ་མ་ལུས་པར་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བ་ནི་འཇམ་དཔལ་དང་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གྲངས་མེད་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། འབྲིང་པོས་བདུན་དང་། རྣོན་པོས་གསུམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། དེ་ལ་འདོད་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་ནི་གྲངས་མེད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་ནི་གྲངས་མེད་པ་བདུན་གྱིས་ཚར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་མེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་ནི་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་སྟོབས་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་དག་དཔེར་བྱ་ན། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་། གྲུའི་ཁ་ལོ་པ་དང་། སྐྱོང་བྱེད་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །བཅུ་པ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་རྒྱལ་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ལ་བསླབ་པ་སྟེ། །གཙོ་བོར་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་བསླབ། །ཅེས་པ་སྟེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་གསམ་གཏན་དང་། །དེ་བཞིན་ཤེས་རབ་གཞལ་མེད་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །འདི་དག་རྒྱས་མཛོད་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཡི། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་མཛོད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཚུལ་ལ་བསླབ་

p. 464

བོ། །དེའང་ཐུན་མོང་གི་རང་བཞིན་དང་། སོ་སོའི་རང་བཞིན་གཉིས་ལས། ཐུན་མོང་ལའང་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་དྲུག་སྟེ། འཁོར་གསུམ་དུ་མི་རྟོག་པས་རང་གི་བདོག་པ་གཞན་ལ་གཏོང་སེམས་དགེ་བ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེའི་བྱེད་ལས་ཕ་རོལ་གྱི་དབུལ་བ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །འཁོར་གསུམ་མི་རྟོག་པས་སྲིད་ཞིའི་སྐྱོན་སྤོང་བའི་སེམས་པ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །བྱེད་ལས་འཚེ་བ་ལས་ལོག་པའོ། །འཁོར་གསུམ་མི་རྟོག་པས་གནོད་པ་དང་སྐྱོ་ངལ་བཟོད་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་སྐྲག་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །བྱེད་ལས་ཁྲོ་བ་མེད་པའོ། །འཁོར་གསུམ་མི་རྟོག་པས་དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །བྱེད་ལས་དགེ་བ་འཕེལ་བའོ། །འཁོར་གསུམ་མི་རྟོག་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ནི་བསམ་གཏན་ནོ། །བྱེད་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བའོ། །འཁོར་གསུམ་མི་རྟོག་པས་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །བྱེད་ལས་ཤེས་བྱ་རྟོགས་ཤིང་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་བའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཞན་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པ་དང་མངོན་པར་མཐོ་བ་འགྲུབ་པས་དོན་ཆེ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་ཟང་ཟིང་མེད་པ་དང་། དགེ་བ་གོང་དུ་འཕེལ་བས་མི་ཟད་པ་སྟེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟང་ཟིང་མེད། །དོན་ཆེ་བ་དང་མི་ཟད་པ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་བཞིར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གྲངས་ངེས་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་མངོན་མཐོ་བསྒྲུབ་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དྲུག་ཏུ་གྲངས་ངེས་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། མི་ཕོངས་པ་དང་རྣམ་པར་མི་འཚེ་དང་། །རྣམ་འཚེ་བཟོད་དང་བྱ་བས་མི་སྐྱོ་དང་། དགའ་བྱེད་ལེགས་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །གཞན་གྱི་དོན་ནི་རང་གི་

p. 465

དོན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཏུ་གྲངས་ངེས་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། བསླབ་གསུམ་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི། རྒྱལ་བས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག །ཡང་དག་བཤད་དེ་དང་པོ་གསུམ། །ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཉིས། །གཅིག་ནི་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་གཏོགས། །ཞེས་སོ། །དེའང་དང་པོ་གསུམ་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པས་བསྡུས་སོ། །སྦྱིན་པ་ནི་རྒྱུ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ངོ་བོ། བཟོད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །ཐ་མ་གཉིས་ཀྱི་བསམ་གཏན་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པས་བསྡུས་ཤིང་། ཤེས་རབ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པས་བསྡུས་ལ། བརྩོན་འགྲུས་གཅིག་པུ་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་སུ་ལྡན་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །གོ་རིམས་ངེས་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ཕྱི་མ་སྐྱེ། །དམན་དང་མཆོག་ཏུ་གནས་ཕྱིར་དང་། །རགས་པ་དང་ནི་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། །དེ་དག་རིམ་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རིམ་པ་དང་། སྦྱིན་པ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་པས་བཟང་ངན་གྱི་རིམ་པ་དང་། སྔ་མ་སྔ་མ་རགས་ཤིང་བསླབས་དང་རྟོགས་པར་སླ་ལ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དཀའ་བས་ཕྲ་རགས་ཀྱི་རིམ་པ་སྟེ་གསུམ་ལ་ལྟོས་ནས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་ཚུལ་ནི། སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ནའང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བ་དང་། ཡང་ཡང་སྲིད་པའི་གནས་འདིར་བདེ་འགྲོ་ལ་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་ལ་བཟོད་པར་བྱ་བས་བཟོད་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྡུད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་བསལ་བའི་བསམ་གཏན་དང་། ཐབས་དང་མ་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རེ་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། །ཡང་སྲིད་མི་འདོད་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །ཐམས་ཅད་ལ་ནི་བཟོད་པ་དང་། །ཡོན་ཏན་ཀུན་སྡུད་བརྩོན་འགྲུས་དང་། །དེ་བཞིན་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་མིན། །ཤེས་རབ་ཐབས་དང་ལྡན་པ་ཡི། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ལ། །བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་

p. 466

ཡང་དག་སྦྱོར། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། དེ་ཉིད་ལས། དབུལ་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། །བསིལ་བ་འཐོབ་དང་ཁྲོ་བཟོད་དང་། །མཆོག་ལ་སྦྱོར་དང་ཡིད་འཛིན་དང་། །དོན་དམ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བཤད་དེ། །ཞེས་སོ། །དབུལ་བ་སེལ་བས་སྦྱིན་པ། ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་བསིལ་ཞིང་སྐྱོབ་པས་ཚུལ་ཁྲིམས། ཁོང་ཁྲོ་བཟོད་པས་བཟོད་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་སྦྱོར་བས་བརྩོན་འགྲུས། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པས་བསམ་གཏན། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཤེས་པས་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བདུན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་གསུམ་ལས། ཡུལ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། ད་ནི་སོ་སོའི་རང་བཞིན་བཤད་པ་ལ་དྲུག་ལས། སྦྱིན་པའི་རང་བཞིན་ནི། འདི་ལྟར། འགྲོ་བ་དབུལ་བས་ཉམ་ཐག་མཐོང་ནས་ནི། །རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལ། ཟས་གོས་རྟ་དང་ཤིང་རྟ་གླང་པོ་སོགས། །མཁོ་དགུའི་ཡོ་བྱད་དཔག་མེད་གཏོང་བ་སྟེ། །བུ་དང་བུ་མོ་ལ་སོགས་གཏོང་བ་ཆེ། །མགོ་དང་མིག་སོགས་ཤིན་ཏུ་གཏོང་བ་སྟེ། །ཟང་ཟིང་དང་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕན་པ་བསྒྲུབ། །ཕན་ཡོན་བཤད་པ་ནི། སྦྱིན་པ། དེས་ནི་རང་གི་སེར་སྣའི་ཚོགས་འཇོམས་ཤིང་། །གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེའང་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་བསོད་ནམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་ཏེ། རང་གི་སེར་སྣ་མེད་པས་ཡི་དགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་གཅོད་ཅིང་། དངོས་སུ་གཞན་ལ་ཕན་པའི་འབྱོར་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་འཛིན་གྱིས་དྲིས་པས་ལུང་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། དེ་ལ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་ཏེ། འདི་གཉིས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཏོང་བ་དང་། གཏོང་བ་ཆེན་པོ་དང་། ཤིན་ཏུ་གཏོང་བའོ། །དེ་ལ་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཟས་དང་། གོས་དང་། ཤིང་རྟ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་གཞན་ལ་སྦྱིན་པའོ། །གཏོང་

p. 467

པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བུ་དང་། བུ་མོ་དང་། ཁྱིམ་ཐབ་སྦྱིན་པའོ། །ཤིན་ཏུ་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱ་དཀའ་བ་སྟེ། མགོ་དང་། མིག་དང་། ལག་པ་དང་། རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་གཏོང་བའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན། མྱུ་གུ་དང་། སྣག་ཚ་དང་། གླེགས་བམ་སྦྱིན་པ་ནི་ཆུང་ངུའོ། །སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་ཆེན་པོའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འཛིན་དུ་འཇུག་ཅིང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པས་གཙོ་བོར་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་གཏོང་ལ། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དོན་རྣམས་གཏོང་བར་བྱེད་པ་དང་། །རྩ་བ་སེམས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་ཚོགས་དང་། །གཉིས་རྗེས་འཛིན་དང་རྫོགས་བྱེད་དང་། །དེ་ཡང་སེར་སྣ་མེད་ལྡན་དང་། །ཆོས་དང་མི་འཇིགས་ཟང་ཟིང་གཏོང་། །སྦྱིན་པ་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །མཁས་པས་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ནི་སེར་སྣ་མེད་པ། རྒྱུ་ནི་གཏོང་སེམས་དག་པ། འབྲས་བུ་ནི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པ། བྱེད་ལས་ནི་རང་གཞན་གཉིས་རྗེས་སུ་འཛིན་ཅིང་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། དེ་ཉིད་ལས། རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་སློབ་དང་ཕྲད་ན་རང་གི་སྲོག་ཀྱང་རྟག་ཏུ་གཏོང་། །སྙིང་རྗེས་གཞན་ལས་ལན་ཡང་མི་རེ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་དོན་མི་གཉེར། །སྦྱིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད། །སྦྱིན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་བཞག །ཅེས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལའང་གསུམ་ལས། རང་བཞིན་བཤད་ནས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་པ་ལ་མེད་ཅིང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཡོད་པས། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་རྒྱུད་བསྡམས་ཤིང་། སེམས་ཀྱི་དགེ་བ་ཞི་བ་རྣམས་སྒྲུབ་ལ། ཤེས་རབ་

p. 468

ཀྱིས་ནི་དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་འཐོབ། བསླབ་བྱ་མདོར་བསྟན་ནས་བསྲུང་བར་གདམས་པ་ནི། དེ་ཡང་། སྡོམ་དང་ཆོས་སྡུད་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་དེ། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་རྟག་བསྲུང་། །བསྲུང་རྟེན་གང་ཟག་གི་དབྱེ་བ་དང་རྩ་བ་བྱང་སེམས་སུ་བཤད་པ་ནི། དེའི་རྟེན། ཁྱིམ་པས་དགེ་བསྙེན་བསྙེན་གནས་སྨོན་འཇུག་ལ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བས་དགེ་སློང་དགེ་ཚུལ་དང་། །དགེ་སློབ་མ་ཡི་སྡོམ་པ་གང་ཡིན་སྟེང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་གཉིས་བསྲུང་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན། །དེ་ལ་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཞེས་པ་ནི། སོ་སོར་ཐར་པ་རིགས་བདུན་གང་རུང་གི་སྟེང་དུ་སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཙམ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་རིགས་བདུན་གྱི་རྣམ་དབྱེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་དགེ་བསྙེན་ཕ་མ་གཉིས། དགེ་ཚུལ་ཕ་མ་གཉིས། དགེ་སློང་ཕ་མ་གཉིས། དགེ་སློབ་མ། བསྙེན་གནས་ཕ་མ་གཉིས་ཏེ་དགུ་ཡོད་ཀྱང་། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་བསྙེན་དང་བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཉིས། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་ཚུལ་རབ་བྱུང་བར་མ་དགེ་སློང་སྟེ་ལྔར་རིགས་བསྡུ་བས་ན་དེའི་སྟེང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ལ་བརྗོད་དོ། །དེའང་། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་དག་ནི། །ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་རྣམས་དང་ལྡན། །དེ་ལྟས་སྡོམ་བརྩོན་ཁྱིམ་པ་ཡི། །བྱང་སེམས་རྣམས་ལས་མཆོག་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཤད་ལ། མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། ཁྱེའུ་དང་བུ་མོའི་གཟུགས་སུ་འདུག་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་རབ་ཏུ་མང་པོ་རྣམས་དང་ཡང་ཐབས་གཅིག་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་དགེ་བསྙེན་ལ་གཉིས་ལས། སྣ་འགའ་བསྲུང་བ་སོགས་ཀྱི་དགེ་བསྙེན་ནི་རྩ་བ་བཞིའམ་བཞིའི་གང་རུང་བསྲུང་ཞིང་འདོད་ལོག་སྤང་བ་ཡིན་ནོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་དགེ་བསྙེན་ནི་རྩ་བ་བཞི་ཆང་དང་། དེའི་

p. 469

སྟེང་དུ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་ཚུལ་ནི། འོད་ལྡན་ལས། གང་ཞིག་སྲོག་གཅོད་གཞན་གྱི་ནོར་འཕྲོག་དང་། །མི་ཚངས་སྤྱོད་བརྫུན་བཅོས་པའི་ཆང་ལ་སོགས། །གར་སོགས་ཕྲེང་སོགས་མལ་ཆེན་མཐོ་བ་དང་། །ཕྱི་དྲོའི་ཁ་ཟས་གསེར་དངུལ་ལེན་པ་སྤང་། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱི་བསླབ་པའི་གནས་བཅུ་འཛིན་ཅིང་། གཞན་ཡང་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཉེས་པ་ལས་སེམས་བསྲུང་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློབ་མ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེའི་སྟེང་དུ་སྐྱེས་པ་ལ་མི་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གཉིས་སྤོང་བྱེད་གཉེན་པོ་དགེ་བ་སྟེ། བུད་མེད་ཉོན་མོངས་པ་ཆེ་བས་བརྟན་མི་བརྟན་ནམ་ཐུབ་མི་ཐུབ་བརྟག་པ་ལ་ལོ་གཉིས་ལ་སོགས་པར་སློབ་པའོ། །དགེ་སློང་ལ་ཕམ་པ་བཞི། ལྷག་མ་བཅུ་གསུམ། སྤང་ལྟུང་སུམ་ཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཁྲིམས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། དགེ་སློང་མ་ལ་སུམ་བརྒྱ་དྲུ་ཅུ་རྩ་བཞི་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཕལ་ཆེན་པོ་དང་། གནས་བརྟན་པ་དང་མང་པོས་བཀུར་བ་སོ་སོའི་སྡེ་པ་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བསླབ་པར་གྲགས་པ་རྣམས་སོ། །ས་སྡེ་ལས། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བསླབ་པར་བརྗོད་པ་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་བསྐྱེད་ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཁྲིམས་རྣམས་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ཉེས་སྤྱོད་ལས་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྤོང་སེམས་དགེ་བ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྤོང་བའི་སེམས་ནི་ཐོབ་པ་ལ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །དེའང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པས་མི་དགེ་བ་བསྡམས་པའི་ཆ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་སྟེ། འཁོར་བར་ལྷ་མིའི་ལུས་འཛིན་ཅིང་རང་དོན་བདེ་བ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལ་མི་འཚེ་བར་མ་ཟད་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པར་གསུངས་སོ། །སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་དེའི་སྟེང་དུ་ཐ་མལ་དུ་འཛིན་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་

p. 470

པ་སྤོང་ཞིང་རིམ་གཉིས་བསྒོམ་པའི་སྣོད་དུ་རུང་བརབྱས་པའོ། །དེའང་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པའི་རང་དུས་བརྩིས་ན་མི་དགེ་བ་བཅུ་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཡིན་པས་གནང་བའི་སྐབས་མེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ནི་བདུན་གཞན་དོན་དུ་གནང་བ་དང་། སྔགས་ལ་མི་སྤོང་བར་ཐབས་ཀྱི་ཆར་བསྟེན་ཏེ་ཤིང་ལས་མེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་ལམ་ཟབ་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ནི། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པའི་ཆ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་དོ། །ཡུལ་འདོམ་ན་གོང་མ་བསྲུང་སྟེ་འོག་མའི་ཆ་དེར་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། འོག་མ་དང་རྣམ་པ་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་ངོ་བོ་མ་ཤོར་བས་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དཔེར་ན་སྔགས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ཆང་འཐུང་བ་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་པས་ལྟུང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཉེས་པར་བཤད་ཀྱང་། ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཡུལ་བདག་ཉིད་དགེ་སློང་ངམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་དགོས་པ་ལ། དེའི་ཚེ་ལྷར་བསྐྱེད་པས་གཞི་གཞན་དུ་གྱུར། དངོས་པོ་མྱོས་བྱེད་ཆང་ཡིན་དགོས་པ་ལ། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བདུད་རྩིར་བསྒྱུར་ཞིང་ལོངས་སྤྱད་པར་གསུངས་པ་དང་། བསམ་པའི་འདུ་ཤེས་གཞན་དུ་མ་གྱུར་པ་དགོས་པ་ལ། ལྷ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་དང་། བདུད་རྩི་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་གནས་གྱུར་པས་ཉེས་པ་མེད་པའི་སྟེང་དུ་ལྷ་མཆོད་པས་ཚོགས་རྫོགས་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པས་ཡོན་ཏན་ཡར་ལྡན་དུ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་བསླབ་པའི་ཆ་ཤས་ཀུན་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །མདོར་ན་ཉེས་པ་བསྐྱེད་ན་གང་གི་ལུགས་ལའང་འགོག་ལ། ཡོན་ཏན་རྣམས་དགེ་བ་བསྐྱེད་ན་བྱ་བར་གནང་བས་བསླབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེ་འབྲིང་དང་གནང་བཀག་ཤེས་ཤིང་སྤྱིར་བཏང་བ་དང་། དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཤེས་པ་གལ་ཆེ་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། སྤྱིར་བཏང་བ་ལ་དམིགས་ཀྱིས་བསལ། །བསྟན་བཅོས་དག་ནི་ཀུན་ལ་བསྔགས། །ཞེས་སོ། །

p. 471

མདོར་ན་ཉེས་སྤྱོད་ཆ་དང་བཅས་པ་ལས་གཞན་དོན་དུ་སེམས་བསྲུང་བ་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ཚོགས་གཉིས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད། སྐྱེས་པ་སྤེལ་བ་ནི་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་བསླབ་པས་གཙོ་བོར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པས་དངོས་སམ་བརྒྱུད་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་དོན་བསྒྲུབ་ལ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་གཞན་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང་གནས་སྐབས་སུ་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་མཐར་ཐུག་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ས་བོན་དགེ་བ་འདེབས་ཤིང་གཞན་བདེ་ལྷུར་ལེན་པ་ནི་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་གསུམ་གྱིས་ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་བསྒྲུབ་ཅིང་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་བོ། །སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་འཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་དེ་དང་འཚམས་པའི་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཅན་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུངས། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་ལ་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་མི་དགེ་བ་ལས་སེམས་བསྲུང་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྲུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཡན་ལག་དྲུག་ཞི་བསམ་པས་ཟིན། །བདེ་འགྲོར་གནས་པ་སྦྱིན་བྱེད་དང་། །རྟེན་དང་ཞི་དང་འཇིགས་པ་

p. 472

མེད། །བསོད་ནམས་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་དང་། །བརྡར་བརྟགས་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པ་སྟེ། །སྡོམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །མཁས་པས་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་ལྡན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ལའང་འཇིགས་པའི་གནས་སུ་བལྟ་བ། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པའོ་ཞེས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་བཤད་དོ། །རྒྱུ་ནི་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་ནི་བདེ་འགྲོར་གནས་པའོ། །བྱེད་ལས་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བ་དང་། རང་གཞན་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །ཡོན་ཏན་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའོ། །དབྱེ་ན་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའོ། །དང་པོ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ལ་བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ལས་སྐྱེས་པ་གཉིས་ཏེ། བསམ་གཏན་དངོས་གཞིའི་སེམས་ཐོབ་པ་དང་། མཐོང་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་འཕགས་པའི་ས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་ལས། སྡོམ་པ་སོ་སོར་ཐར་ཅེས་བྱ། །དེ་བཞིན་བསམ་གཏན་ཟག་མེད་སྐྱེས། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། ཉན་རང་དང་མ་འདྲེས་པ་དང་། ཉེས་ལྟུང་གིས་མ་སྦགས་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་ཡིན་པས་མོད་མི་དམའ་བ་སྟེ། བཞི་ལྡན་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་ཅན་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་མོད་མི་དམའ། ་མ་འདྲེས་མ་སྦགས་པ་དག་བསྟེན་པར་མཛོད། ཁྲིམས་ནི་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་ས་བཞིན་དུ། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞི་རྟེན་ལེགས་པར་གསུངས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི། མདོ་སྡེའི་

p. 473

རྒྱན་ལས། རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་སྡོམ་དང་བརྩོན་པའི་རང་བཞིན་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་རྟག་བླངས། །མཐོ་རིས་མངོན་པར་མི་འདོད་ཡང་དག་ཐོབ་ཀྱང་དེ་ལ་ཆགས་མི་བསྐྱེད། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་བཞག །ཅེས་སོ། །བཟོད་པ་ལ་ཡང་བདུན་ལས། དབྱེ་བ་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ནས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། ཕྱི་ནང་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་སྡུག་བསྔལ་ལ། །ཇི་མི་སྙམ་དང་སྙིང་རྗེས་ཆོས་ལ་སེམས། །དམིགས་མེད་བཟོད་པ་གསུམ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །འདི་ལྟར་ཕ་རོལ་གྱིས་གནོད་པའམ་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་ལ་ཁྲོ་བ་མི་བསྐྱེད་པ་ནི་མི་མཇེད་པའི་བཟོད་པའོ། །ཐར་པ་དང་རང་གཞན་གྱི་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་དཀའ་སྤྱད་བཟོད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུལེན་པ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པའོ། །སྙིང་རྗེས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སྐྱོ་ངལ་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཟབ་མོ་ལ་མི་སྐྲག་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དམིགས་པ་མེད་པའི་བཟོད་པའོ། །དེ་དག་གི་དོན་ཡང་། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། མི་མཇེད་ཇི་མི་སྙམ་ཤེས་དང་། །སྙིང་རྗེས་ཆོས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །ཕན་ཡོན་ལྔར་ནི་ཡང་དག་བཤད། །དེ་ནི་གཉིས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དེ། །དཀའ་ཐུབ་གཙོ་དང་ཀུན་དུ་ལྡན། །དེ་ལ་དེ་ནི་རྣམ་གསུམ་འདོད། །བཟོད་པ་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །མཁས་པས་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །ངོ་བོ་ནི་གཞན་ལ་མི་ཁྲོ་ཞིང་དཀའ་སྤྱད་བཟོད་པའོ། །རྒྱུ་ནི་སྙིང་རྗེའོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཕན་ཡོན་ལྔ་སྟེ། མདོ་ལས། ཁོན་མི་མང་བ་ཡིན། དབྱེན་མི་མང་བ་ཡིན། བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་མང་བ་ཡིན། འགྱོད་པ་མེད་པར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་ཡིན། ལུས་ཞིག་ནས་ཀྱང་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་སོ། །བྱེད་ལས་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་དོན་དགེ་བ་བྱེད་དེ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས། གང་ཞིག་ཕ་རོལ་འཁྲུགས་ཤེས་ནས། །དེ་ལ་བདག་ནི་ཉེར་ཞི་བ། །དེས་ནི་བདག་དང་ཕ་རོལ་དང་། །

p. 474

གཉིས་པོ་དག་གི་དོན་བྱེད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཡོན་ཏན་ནི། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་དེ་བཞིན་མི་ཡི་གནོད་ཀུན་བཟོད། །མཐོ་རིས་གཉེར་དང་མི་ནུས་པས་མིན་འཇིགས་པས་མ་ཡིན་ཕན་ལྟས་མིན། །བཟོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད། །བཟོད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་བཞག །ཅེས་སོ། །བསྒོམ་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། བཟོད་པ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ། ཞེ་སྡང་ལྟ་བུའི་སྡིག་པ་འགའ་མེད་ལ། །བཟོད་མཚུངས་དཀའ་ཐུབ་བསོད་ནམས་གཞན་མེད་པས། །སྣ་ཚོགས་ཚུལ་གྱིས་བཟོད་ལ་ནན་ཏན་དུ། ཁྲོ་བའི་མེ་ཆེན་འཇིལ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ། །འདི་ལྟར་ལེགས་པའི་མཆོག་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བཟོད་པས་འགྲུབ་པས་བསོད་ནམས་གཞན་ལས་ཆེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆེ་ཤོས་དམྱལ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ཞེ་སྡང་གིས་བསྐྱེད་པས་སྡིག་པའང་དེ་ལས་ཆེ་བ་མེད་པས་ན། ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཟོད་པ་བསྒོམ་པའི་དཀའ་ཐུབ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཞེ་སྡང་ལྟ་བུའི་སྡིག་པ་མེད། །བཟོད་པ་ལྟ་བུའི་དཀའ་ཐུབ་མེད། །དེ་བས་བཟོད་ལ་ནན་ཏན་དུ། །སྣ་ཚོགས་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། བཤེས་སྤྲིང་ལས། འདི་ལྟར་བཟོད་མཚུངས་དཀའ་ཐུབ་མ་མཆིས་པས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྲོ་བའི་གོ་སྐབས་དབྱེ་མི་བགྱི། ཁྲོ་བ་སྤངས་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད། །ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་སངས་རྒྱས་ཞལ་གྱིས་བཞེས། །ཞེས་སོ། །ཡུལ་མང་བས་སེམས་གཅིག་པུ་འདུལ་བར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཡང་ཁྲོ་བའི་ཡུལ་མང་བས་རེ་རེའི་ལན་བྱས་ན་མི་འགྲུབ་པའམ་ཞི་དུས་མེད་པས་བཟོད་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་ནི། གནོད་པའི་ཡུལ་རྣམས་མི་བསྲུན་གྲངས་མེད་པས། །རེ་རེ་ཞི་ཡང་གདུལ་བར་ཡོང་མི་ལང་། །སེམས་གཅིག་བཏུལ་བས་ཐམས་ཅད་དུལ་འགྱུར་བ། །སེམས་འདུལ་བརྟུལ་ཞུགས་བསྲུང་ལ་ནན་ཏན་མཛོད། །དེ་སྐད་དུ།

p. 475

སྤྱོད་འཇུག་ལས། སེམས་ཅན་མི་བསྲུན་ནམ་མཁའ་བཞིན། །དེ་དག་གཞོམ་གྱིས་ཡོང་མི་ལང་། ཁྲོ་བའི་སེམས་ནི་གཅིག་བཅོམ་ན། །དགྲ་དེ་ཐམས་ཅད་ཆོམས་དང་དྲ། །ཞེས་སོ། །གནོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བཟོད་པ་འགྲུབ་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། གཞན་ཡང་། གནོད་ལ་བརྟེན་ནས་བཟོད་པའི་ལེགས་པ་འགྲུབ། །སྙིང་རྗེ་དང་ནི་བྱམས་སོགས་ཡོན་ཏན་སྐྱེ། །བྱང་ཆུབ་གྲོགས་གྱུར་དགྲ་ལ་སྟོན་པ་བཞིན། །གུས་དང་སྤྲོ་བས་བཟོད་པ་ཉེ་བར་བསྟེན། །འདི་ལྟར་མཁན་སློབ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕན་འདོགས་མི་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། དགྲ་མེད་ནའང་བཟོད་པ་མི་འབྱུང་བས་བཟོད་དགོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། འདི་ལ་བཟོད་པར་མི་བྱེད་ན། །བསོད་ནམས་རྒྱུ་ནི་ཉེར་གནས་པ། །འདི་ལ་བདག་གེགས་བྱེད་པར་ཟད། །གང་ཞིག་གང་མེད་མི་འབྱུང་ལ། །གང་ཞིག་གང་ན་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་ཉིད་དེ་ཡི་རྒྱུ་ཡིན་ན། །ཇི་ལྟར་དེ་ལ་གེགས་ཞེས་བྱ། །དུས་སུ་ཕྱིན་པའི་སློང་མོ་བ། །སྦྱིན་པའི་གེགས་བྱས་ཡོད་མ་ཡིན། །རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་གྱུར་པ། །རབ་བྱུང་གེགས་ཞེས་བྱར་མི་རུང་། །ཞེས་སོ། །གནོད་པ་དེའི་ཚེ་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་རྐྱེན་བྱས་ནས་སྙིང་རྗེ་དང་སྐྱོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཀྱང་བཟོད་དགོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡོན་ཏན་ནི། །སྐྱོ་བས་དྲེགས་པ་སེལ་བར་བྱེད། །འཁོར་བ་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ། །སྡིག་ལ་འཛེམ་ཞིང་དགེ་ལ་དགའ། །ཞེས་སོ། །ཡང་སྡང་སེམས་ལ་བཟོད་པ་བསྒོམས་པས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འཐོབ་པ་ལ་སྤྲོ་བ་དང་སྟོན་པ་བཞིན་གུས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་ལས། སྤྲོ་དང་སྟོན་པ་བཞིན་གུས་དང་། །ཞེས་པ་དང་། དེ་བས་རབ་ཏུ་སྡང་སེམས་ལ། །བརྟེན་ནས་བཟོད་པ་སྐྱེ་བས་ན། །དེ་ཉིད་བཟོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། །དམ་པའི་ཆོས་བཞིན་མཆོད་པར་འོས། །ཞེས་སོ། །ཁྲོ་བའི་རྐྱེན་རང་ལས་བྱུང་བར་བསམ་པ་ནི། འདི་ལྟར་ཚུལ། གཞན་ཡང་བདག་ཉིད་མེད་ན་མི་འབྱུང་ལ། །བྲག་ཅ་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཅན། །རང་གིས་ཉེས་གྱུར་གནོད་པའི་ཚོགས་རབ་

p. 476

འདི། །འཕྲལ་གྱི་རྐྱེན་དང་སྔོན་ལས་རྒྱུས་བསྐྱེད་ཕྱིར། །འདི་འབྱུང་རིགས་ཏེ་ལས་ཟད་ཐབས་འདི་ལ། །ཅི་ནས་སེམས་འདུལ་གཅིག་པུར་བསྲན་ཚུགས་བྱ། །འདི་ལྟར་རང་ཉིད་གཏན་ནས་མེད་ན་རང་གིས་ཁྲོ་བ་དང་ཕ་རོལ་དང་རྩོད་པ་ཡེ་མི་འབྱུང་སྟེ་ཁྲོ་རྩོད་ནི་ཕན་ཚུན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གིས་གནོད་པ་ཕར་མ་བྱས་ན་ཚུར་ཡང་གནོད་པ་མི་འབྱུང་བས་དོན་མེད་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ནི་ངེས་པར་བཟོད་པར་རིགས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འདི་ལྟར་ཕར་གནོད་མ་བྱས་ན། འགའ་ཡང་གནོད་པ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ངལ་བས་མ་བསྒྲུབས་པའི། ཁྱིམ་དུ་གཏེར་ནི་བྱུང་བ་ལྟར། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པའི་གྲོགས་གྱུར་པས། །བདག་གིས་དགྲ་ལ་དགའ་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེའང་བདག་ལ་གནོད་པའང་རྐྱེན་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རང་གི་སྔོན་གྱི་ལས་ལས་བྱུང་བས་བཟོད་པར་རིགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། བདག་གིས་སྔོན་ཆད་སེམས་ཅན་ལ། །འདི་འདྲ་བ་ཡི་གནོད་པ་བྱས། །དེ་བས་སེམས་ཅན་འཚེ་བྱེད་པ། །བདག་ལ་གནོད་པ་འདི་འབྱུང་རིགས། །ཞེས་སོ། །གནོད་པས་ཁྲོ་བ་ཞིག་བྱུང་ན་ཡང་བརྟག་དགོས་ཏེ་བརྒྱུད་ནས་གནོད་པས་ཁྲོ་ན་རང་གི་ལས་ལ་ཁྲོ་བར་རིགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། བདག་གི་ལས་ཀྱིས་བསྐུལ་བྱས་ནས། །བདག་ལ་གནོད་བྱེད་རྣམས་བྱུང་སྟེ། །ཞེས་སོ། །དངོས་སུ་གནོད་པས་ཁྲོ་ན་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའམ་མི་སྙན་པའི་ཚིག་བེམས་པོ་ལ་ཁྲོ་བར་རིགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དབྱུག་པ་ལ་སོགས་དངོས་བཀོལ་ཏེ། །གལ་ཏེ་འཕེན་པ་ལ་ཁྲོ་ན། །དེ་ཡང་ཞེ་སྡང་གིས་རྦད་པས། །ཉིས་ན་ཞེ་སྡང་ལ་ཁྲོ་རིགས། །ཞེས་སོ། ཁྱད་པར་དུ་མི་གཞན་གྱིས་མི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཁྲོ་བའང་རང་གི་རྣ་བར་བརྗོད་མཁན་ལ་མི་ཁྲོ་བར་ཕ་རོལ་ལ་ཁྲོ་བའང་མི་རིགས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དེས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བསྟོད་གྲགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་སྙམ་ནའང་དེ་ཡིས་ངན་འགྲོར་འཁྲིད་པ་སྟེ། དེ་ལས་བཟློག་པ་ལ་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱང་། དེ་ཉིད་ལས།

p. 477

བདག་ནི་གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་ལ། །རྙེད་དང་བཀུར་སྟིས་འཆིང་མི་དགོས། །གང་དག་བདག་བཅིངས་འགྲོལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བདག་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྲོ། །བདག་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཇུག་འདོད་ལ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་བྱིན་བརླབས་བཞིན། །མི་གཏོང་སྒོ་འཕར་ཉིད་གྱུར་པ། །དེ་ལ་བདག་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྲོ། །ཞེས་དང་། གལ་ཏེ་བདག་ནི་རང་སྐྱོན་གྱིས། །འདི་ལ་བཟོད་པར་མི་བྱེད་ན། །བསོད་ནམས་རྒྱུ་ནི་ཉེར་གནས་པ། །འདི་ལ་བདག་གེགས་བྱེད་པར་ཟད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཡོ་བྱད་ལ་གནོད་ནས་ཁྲོ་བའང་མི་རིགས་ཏེ། རང་གི་ལས་ཡོད་ན་དེས་མི་གནོད་ལ། མེད་ན་བྱིན་ཡང་མི་ཕན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་བཞག་ནས་རྨི་ལམ་སད་པ་ལྟར་འགྲོ་དགོས་པ་དང་། ནོར་གྱི་ཉེས་པ་ཚད་མེད་པས་འཆིང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལས། རྙེད་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་བདག་འདི་མི་འདོད་ན། །བདག་གི་རྙེད་པ་འདིར་འདོར་གྱི། །སྡིག་པ་དག་ནི་བརྟན་པར་གནས། །བདག་ཉིད་དེང་ནི་ཤི་ཡང་བླའི། །ལོག་འཚོ་ཡུན་རིང་གསོན་མི་རུང་། །བདག་ལྟ་ཡུན་རིང་གནས་གྱུར་ཀྱང་། །འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་ཡིན། །རྨི་ལམ་ལོ་བརྒྱར་བདེ་མྱོང་ནས། །སད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་དང་། །གཞན་ཞིག་ཡུད་ཙམ་བདེ་མྱོང་ནས། །སད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ། །སད་པ་དེ་དག་གཉིས་ཀ་ལ། །བདེ་བ་དེ་ནི་ཕྱིར་འོང་མེད། །ཚེ་རིང་ཚེ་ཐུང་གཉིས་ཀ་ཡང་། །འཆི་བའི་དུས་སུ་དེ་འདྲ་ཟད། །རྙེད་པ་མང་པོ་ཐོབ་གྱུར་ཏེ། །ཡུན་རིང་དུས་སུ་བདེ་སྤྱད་ཀྱང་། །ཆོམ་པོས་ཕྲོགས་པ་ཇི་བཞིན་དུ། །སྒྲེན་མོ་ལག་པ་སྟོང་པར་འགྲོ། ཞེས་སོ། །སྙན་གྲགས་ལ་སྨོད་པས་ཁྲོ་ནའང་མི་རིགས་ཏེ་སྙན་གྲགས་ནི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་ལ། །ཚིག་བེམས་པོ་ཡིན་པས་ཕན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། བསྟོད་དང་གྲགས་པའི་རིམ་གྲོས་ནི། །བསོད་ནམས་མི་འགྱུར་ཚེར་མི་འགྱུར། །བདག་སྟོབས་མི་འགྱུར་ནད་མེད་མིན། །ལུས་བདེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །བདག་ནི་རང་དོན་ཤེས་གྱུར་ན། །དེ་ལ་རང་དོན་ཅི་

p. 478

ཞིག་ཡོད། །ཡིད་བདེ་འབའ་ཞིག་འདོད་ན་ནི། །རྒྱན་སོགས་ཆང་ཡང་བསྟེན་དགོས་སོ། །གྲགས་པའི་དོན་དུ་ནོར་གཏོང་ཞིང་། །བདག་ཉིད་ཀྱང་ནི་གསོད་བྱེད་ན། །ཚིག་འབྲུ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཤི་ན་དེ་ཀོ་སུ་ལ་བདེ། །བྱེ་མའི་ཁང་བུ་རྡིབ་གྱུར་ན། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་ག་ཆད་ངུ། །དེ་བཞིན་བསྟོད་དང་གྲགས་ཉམས་ན། །རང་གི་སེམས་ནི་བྱིས་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །དེའང་མི་སྙན་པས་ཁྲོའོ་སྙམ་ན། ཚིག་མི་སྙན་པས་ཁྲོ་ན་ཁོ་རང་གི་ཚིག་ཡིན་པས་ཁྲོ་ཅི་དགོས། བརྗོད་འདོད་ཀྱང་ཕ་རོལ་པོས་རློམས་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་མི་དགོས། འོན་ཏེ་མི་དགའ་བས་ཁྲོ་ན་རང་གི་སེམས་ལ་ཁྲོ་བར་རིགས་ཏེ། མི་དགའ་བར་རང་གིས་རང་མི་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་ཚིག་བདག་ལ་འཕོས་པ་མེད་པས་ཟུག་པ་མེད་ཀྱང་། རང་གིས་དང་དུ་བླངས་པས་དེར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་དགའ་བ་མ་བྱས་ན་ཕན་གནོད་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དགའ་མི་དགའ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་འགག་པ་ཁ་རྩང་ཕན་ཅད་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། མདང་གི་རྨི་ལམ་ལྟར་ལོག་ནས་མི་འོང་བ་དང་། ངོས་གཟུང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་མེད་པར་མཉམ་པས་ཁྲོ་བ་གཞི་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་རིང་གི་སྣང་བ་དང་དོ་ནུབ་ཀྱི་རྨི་ལམ་འདྲ་བས་ཀྱང་དགའ་སྡུག་ལ་བདེན་ཞེན་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོས་སུ་ཡོད་མེད་ལ་བསམ་པ་ནི། གཞན་ཡང་རང་ལ། མི་འདོད་ཐོག་ཏུ་བབ་ལ་མི་དགའ་བཏང་། །བཅོས་སུ་ཡོད་ན་མི་དགའ་ཅི་དགོས་ལ། །མེད་ན་ཕན་པ་མེད་པས་ཅི་བྱར་ཡོད། །དེ་བས་རྐྱེན་རྣམས་བཟོད་ལ་ནན་ཏན་བྱ། །འདི་ལྟར་འདོད་མི་འདོད་བྱུང་དུས་བཅོས་སུ་འདུག་ན་ཐབས་ལ་འབད་ཀྱི་མི་དགའ་བས་ཕན་པར་མི་འགྱུར་ལ། མི་འདུག་ན་ཐལ་ཟིན་པས་དེ་བས་ཀྱང་མི་དགའ་བ་བྱས་མ་བྱས་མེད་དེ་མི་དགའ་བས་དེ་ཉིད་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གལ་ཏེ་བཅོས་སུ་ཡོད་གྱུར་ན། །དེ་ལ་མི་དགའ་ཅི་ཞིག་དགོས། །གལ་ཏེ་བཅོས་སུ་མེད་ན་ཡང་། །དེ་ལ་མི་དགའ་བྱས་ཅི་ཕན། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་

p. 479

ན་སེམས་ཅན་རང་རང་གི་ལས་ལ་སྤྱོད་པས་ཕ་མ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་བཤེས་དང་། འཁོར་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུའང་ནི་བཟོད་པ་མི་བྱ་ཞིང་། ཐ་ན་སློབ་དཔོན་དང་། མཁན་པོ་དང་། བླ་མ་དང་། དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་གཞན་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེའི་གནོད་པའི་ལན་ཆགས་ན་བཟློག་མི་ནུས་ལ་མ་ཆགས་ན་མི་བྱེད་པ་དང་། གཞན་གྱི་བསྟོད་སྨད་ཀྱིས་ཕན་གནོད་རླབས་ཆེན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲོ་བའི་རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི། གཞན་ཡང་མི་སྙན་པ་དང་གནོད་པ་དེ་དག་ལ་ངོ་བོ་ཅི་འདུག་ཅེས། བརྟགས་ན་མཁའ་བཞིན་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལ། །དགའ་དང་མི་དགའ་ཤོར་གོད་ལེགས་ཉེས་མེད། དེ་ལ་གཉིས་སུ་གཟུང་ཡང་དོན་མེད་ཀྱིས། །ཐམས་ཅད་མཉམ་ཉིད་ངང་ལ་ནན་ཏན་མཛོད། །འདི་ལྟར་གནོད་པ་བྱེད་པའི་གཟུགས་དང་རང་གི་གཟུགས་གཉིས་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་པས་གནོད་བྱེད་དང་གནོད་བྱར་མ་གྲུབ་ལ། གཉིས་ཀའི་སེམས་ནི་ཕྱི་ནང་གང་ནའང་མི་དམིགས་པས་གནོད་བྱེད་དང་གནོད་བྱར་མ་གྲུབ་ཅིང་། ཁོའི་ཚིག་ཀྱང་བརྟགས་ན་ངོ་བོ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གནོད་བྱེད་དང་། གནོད་པ་དང་། གནོད་ཡུལ་གསུམ་ཀ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལ་ནི་དགའ་མི་དགའ་དང་། ལེགས་ཉེས་དང་། ཤོར་གོད་གང་ཡང་མེད་པས། གནོད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས་སྤྲུལ་པ་དང་མིག་ཡོར་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད། དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་བཟོད་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་ལྟར་ཤེས་ན་སྤྲུལ་པ་ལྟའི། །དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྲོ་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། ཡེ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་བརྟགས་ན། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་སྟོང་པའི་དངོས་རྣམས་ལ། །ཐོབ་པ་ཅི་ཡོད་ཤོར་ཅི་ཡོད། །ཅེས་དང་། མི་དགར་ཅི་ཡོད་དགར་ཅི་ཡོད། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་བཙལ་བྱས་ན། ཞེས་པ་ནས། ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་ཉིད། །བདག་འདྲས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱི། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐབས་དུ་མས་བསྒོམས་ན་བཟོད་པ་ཚེགས་

p. 480

མེད་པར་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གོམས་ན་སླ་བར་མི་འགྱུར་བའི། །དངོས་དེ་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་གོམས་པས་ཚེ་འདིར་ཡང་ཀུན་དང་བཤེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བས་སྐྱིད་ལ། ཕྱི་མར་མཐོ་རིས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་ཡང་། དེ་ལས། སེམས་ཅན་མགུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིས། །མ་འོངས་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་ལྟ་ཞོག །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དཔལ་ཆེན་དང་། །གྲགས་དང་སྐྱིད་འགྱུར་ཅིས་མ་མཐོང་། །འཁོར་ཚེ་བཟོད་པས་མཛེས་སོགས་དང་། །ནད་མེད་པ་དང་གྲགས་པ་ཡིས། །ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་འཚོ་བ་དང་། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བདེ་རྒྱས་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལའང་བཞི་ལས། གང་ཟག་ངོས་གཟུང་བ་ནི། ད་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་དེ། གང་ཟག །གང་ལ་བརྩོན་པའི་རང་བཞིན་དགེ་ལ་སྤྲོ། །དེ་ལ་དགེ་ཆོས་མི་ཟད་སྤྲིན་བཞིན་འདུ། །དྲི་ཞིམ་པདྨའི་ཚལ་དུ་བུང་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའང་ལུང་ལས། བརྩོན་ལ་བྱང་ཆུབ་འདི་གནས་ཀྱི། །མི་བརྩོན་པ་ལ་གནས་མ་ཡིན། །བརྩོན་པས་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྡུད། །བརྩོན་པས་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་འཕེལ། །ཞེས་སོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་བཤད་པ་ནི། བརྩོན་འགྲུས། དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གང་ལེ་ལོ་གསུམ། །བྱ་བ་ངན་ཞེན་སྒྱིད་ལུག་བདག་ཉིད་བརྙས། །ལེགས་པ་མི་འགྲུབ་ཉེས་ཀུན་འབྱུང་བའི་གཞི། །ཕུན་ཚོགས་ཉམས་ལ་རྒུད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེའང་ལེ་ལོས་ནི་ཉེས་པ་འཕེལ་ཞིང་དགེ་བ་འགྲིབ་ལ་བསམ་པ་མི་འགྲུབ་པ་སྟེ། དབྱེ་ན་ཚོང་སོ་ནམ་ཞིག་རྩིས་ལ་སོགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་བྱ་བ་ལ་སེམས་གཡེངས་པ་ནི་བྱ་བ་ངན་ཞེན་གྱི་ལེ་ལོ་དང་། དཀའ་བ་མཐོང་ནས་མི་འགྲུབ་ངེས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་བ་བཏང་པ་ནི་སྒྱིད་ལུག་པའི་ལེ་ལོ་དང་། བདག་འདྲ་བས་མི་ནུས་ཞེས་སེམས་ཞུམ་པ་ནི་བདག་ཉིད་བརྙས་པའི་ལེ་ལོ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ལེ་ལོ་ངན་ལ་ཞེན་པ་དང་། །སྒྱིད་ལུག་བདག་ཉིད་བརྙས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་

p. 481

པ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལས་ལོག་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བསྟོད་ཅིང་། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་མི་ཡི་བསམ་པ་འགྲུབ། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་ཚོགས་འཕེལ་ཞིང་། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་མྱ་ངན་བཟླ་བར་འགྱུར། །བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའི་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་ཀྱང་བསྡུ་ན། འཇིག་རྟེན་པས་བསྟོད་པ་དང་། སྨོན་པའི་དོན་འགྲུབ་པ་དང་། ཡོན་ཏན་འཕེལ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་འཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། འདི་ལྟར་བརྩོན་ལ་བྱང་ཆུབ་གནས། །རླུང་མེད་གཡོ་བ་མེད་པ་བཞིན། །བསོད་ནམས་བརྩོན་འགྲུས་མེད་མི་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་ནས་བརྩོན་དགོས་པར་གདམས་པ་ནི། བརྩོན་འགྲུས། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དགེ་ཆོས་མཆོག་རྣམས་དང་། །འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ལམ་ནི་གང་ཡིན་པ། །ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །མི་དགེ་སྤང་ཞིང་དགེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །འབད་རྩོལ་བརྩོན་པས་ཡང་དག་གནས་པར་བྱ། །ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་བར་དུ་ནི། །ཆེས་ཆེར་གོང་དུ་ཡང་དག་འགྲོར་ཡོད་པས། །དེ་སྲིད་མི་དལ་འབད་པས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་དགོས་སོ། །དེའང་དགེ་བའི་བྱ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བརྩོན་གང་དགེ་ལ་སྤྲོ་བ་སྟེ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་དགེ་བ་བསྒྲུབ་ཅིང་བདུད་བཞི་འཇོམས་པའི་རྒྱུ་གོ་ཆའི་བརྩོད་འགྲུས་དང་། ལམ་ལྔ་ས་བཅུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ལས། རང་གཞན་གྱི་དོན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་སམ། ཆོས་རྣམས་ལ་ལུས་ཀྱིས་འབད། ངག་གིས་བརྩོན། སེམས་ཀྱིས་རྩོལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་གསུམ་མམ། ཡང་ན། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། གོ་ཆ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། མི་འགོང་པ་དང་། མི་ལྡོག་པ་དང་། ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་ལ་སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་ཞེས་སམ་

p. 482

ལངྐར་གཤེགས་པ་ལས། བརྩོན་འགྲུས་གང་གིས་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ཆ་སྨད་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་ཅིང་། རྣལ་འབྱོར་དང་མཐུན་པར་མཐོང་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དགེ་ལ་ཡང་དག་སྤྲོ་བ་དང་། །དད་དང་འདུན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །དྲན་སོགས་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བྱེད་དང་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་གཉེན་པོ་དང་། །མ་ཆགས་ལ་སོགས་ཡོན་ཏན་ལྡན། །དེ་དག་ལ་ནི་དེ་རྣམས་བདུན། བརྩོན་འགྲུས་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། མཁས་པས་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དགེ་ལ་སྤྲོ་བ་ནི་ངོ་བོ། དད་པ་དང་འདུན་པ་ནི་རྒྱུ། དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ། དུག་གསུམ་མེད་པའི་སེམས་དགེ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། །དབྱེ་ན་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་རེ་རེ་ལ་ལུས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བྱེད། གུས་པར་བྱེད། ངག་གིས་རྟག་ཏུ་བྱེད། གུས་པར་བྱེད། སེམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བྱེད། གུས་པར་བྱེད་པ་གཉིས་གཉིས་ཏེ་དྲུག །གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་བདུན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ནི། །མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་གོ་ཆ་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་བརྩོན་འགྲུས་དཔེ་མེད་བྱས། །རང་དང་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་ཚོགས་གཞོམ་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད། །བརྩོན་འགྲུས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་བཞག །ཅེས་སོ། །བསམ་གཏན་ལའང་བཅུ་ལས། བསམ་གཏན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ནི། །ད་ནི་བསམ་གཏན་བཤད་པར་བྱ་བ་ལས། དང་པོར་བསམ་གཏན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ། བསམ་གཏན་འདོད་པས་རྣམ་གཡེང་འདུ་འཛི་སྤང་། །ཡུལ་གྱི་དགའ་བ་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་འདྲ་ཞིང་། །གློག་ལྟར་མི་བརྟན་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ལོངས་སྤྱོད་མི་རྟགས་སྒྱུ་མའི་ཁང་བཟངས་འདྲ། །ནམ་

p. 483

ཡང་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་དེ་སྤངས་ཏེ། །མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཞི་བའི་ནགས་འདབ་བསྟེན། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་གཡོ་བ། ཚེ་མི་རྟག་པ། ནམ་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཡིན་པས་གཅིག་པུར་ཞི་བའི་ནགས་སུ་བསམ་གཏན་ལ་བརྩོན་དགོས་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པ་ལས། མང་དུ་ཐོས་པ་ནགས་ཀྱི་ནང་དག་ཏུ། །ལང་ཚོ་ཡོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གནས་པ་བདེ། །ཞེས་དང་། དབེན་པའི་གཏམས་ལས། ལོངས་སྤྱོད་སྤྲིན་གྱི་བླ་རེའི་ནང་ན་རོལ་པའི་གློག་ལྟར་གཡོ་བ་སྟེ། །ཚེ་འདི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའི་པདྨའི་ཚོགས་ལ་གོས་པའི་ཆུ་བཞིན་རབ་ཏུ་འཇིག །སླུ་བའི་ལང་ཚོ་ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་བལྟས་ནས་མྱུར་དུ་ནི། །མཁས་རྣམས་བསྒོམ་པའི་ཏིང་འཛིན་མྱུར་འགྲུབ་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སློབ་གྱིས། །ཞེས་སོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟར། འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཕུང་ཀྲོལ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །བསག་དང་བསྲུང་དང་ཚོལ་བས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་། ཁེངས་དང་སྲེད་དང་འཇུངས་པས་སེལ་སྣ་འཕེལ། །ངན་འགྲོར་འཁྲིད་ཅིང་བདེ་འགྲོའི་ལམ་འགོག་པས། །འདོད་པ་ཆུང་དང་ཆོག་ཤེས་ལྡན་པར་བྱ། །འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་ཡོ་བྱད་ཀྱི་དངོས་པོ་དག་ཀྱང་། ཚོལ་བ་དང་། བསྲུང་བ་དང་། འཚེ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ཁེངས་པ་དང་། གཡོ་སྒྱུ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་དུ་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ཏེ། ངན་སོང་གི་སར་ལྟུང་བར་བྱེད་པས་ན་སྤང་དགོས་ཏེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་ནས། བསག་དང་བསྲུང་དང་ཚོལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །ནོར་ནི་ཕུང་ཀྲོལ་མཐའ་ཡས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པས། འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པ་ལ་བསླབ་པ་ནི། བཤེས་སྤྲིང་དུ། ནོར་རྣམས་ཀུན་གྱི་ནང་ན་ཆོག་ཤེས་པ། །རབ་མཆོག་ལགས་པར་ལྷ་མིའི་སྟོན་པས་གསུངས། །ཀུན་དུ་ཆོག་ཤེས་མཛོད་ཅིག་མཆོག་མཁྱེན་ན། །ནོར་མི་བདོག་ཀྱང་ཡང་དག་འབྱོར་པ་ལགས། །ཞེས་སོ། །ཡོ་བྱད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་བསྟན་པ་ནི། ཡོ་བྱད་

p. 484

ཇི་ཙམ་མང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མང་བ་ཡང་། དཔེར་ན། ལུས་རྨ་ཇི་སྙེད་སྡུག་བསྔལ་ཁྱབ་པ་ལྟར། །ནོར་མང་ཇི་སྙེད་སྡུག་བསྔལ་དེ་བས་མང་། །ཡོ་བྱད་བསྙུངས་རྣམས་བདེ་བ་མཐའ་ཡས་ཏེ། །འཚེ་བ་ཉུང་ཞིང་དགྲ་རྐུན་འཇིགས་པ་མེད། །ཀུན་གྱིས་བསྟོད་ཅིང་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་གནས། །བྱ་བ་ཉུང་ཞིང་སེམས་ལས་ཆུང་བས་ན། །རྟག་ཏུ་འདོད་པ་ཆུང་ལ་བསླབ་པར་བྱ། །དེའང་འདོད་པ་ཆུང་ན་ཀུན་གྱིས་བསྟོད་པ་དང་། ནོར་མེད་ན་དགྲ་རྐུན་བསྲུང་མི་དགོས་པ་དང་། བྱ་བ་ཉུང་བ་དང་ལུས་སེམས་དལ་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ངང་གིས་འགྲུབ་པ་དང་། གཡོ་སྒྱུ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་མང་ཞིང་། ནོར་ཇི་ཙམ་འབྱོར་པ་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཙམ་དུ་མང་བ་ཡང་རྨ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པའི་གྲངས་ལ་ན་ཚ་དེ་ཙམ་དུ་མང་བའམ། ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་སྦྲུལ་མགོ་མང་བ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་མང་བ་ཉིད། བཤེས་སྤྲིང་ལས། དེས་པ་བདོག་མང་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ། །འདོད་པ་ཆུང་རྣམས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་ཏེ། །ཀླུ་མཆོག་རྣམས་ལ་མགོ་བོཇི་སྙེད་པ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་སྙེད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་ཡོ་བྱད་ལ་འདོད་པ་ཆེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་ཟད། ནང་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་པའང་ཉེས་པ་ཚད་མེད་དེ། རྩོད་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་། ཚངས་སྤྱོད་ཉམས་པས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། ཀུན་གྱིས་སྨད་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའང་ཆགས་སྲེད་གཙང་བར་འཛིན་པ་ལས་བྱུང་བས་དེ་ཉིད་སྤང་བར་འོས་པ་ནི། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། བུད་མེད་ཆགས་པ་ཕལ་ཆེར་ནི། །བུད་མེད་གཟུགས་གཙང་སེམས་ལས་བྱུང་། །བུད་མེད་ལུས་ལ་དོན་དུ་ནི། །གཙང་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། ཁ་ནི་ཁ་ཆུ་རུལ་བ་དང་། །སོ་རྐྱགས་མི་གཙང་སྣོད་ཡིན་ཏེ། །སྣ་ནི་རྣག་སྣབས་སྣ་ཆུའི་སྣོད། །མིག་ནི་མིག་རྔུ་མཆི་མའི་སྣོད། །ལྟོ་བའི་ཁོང་ནི་བཤང་གཅི་དང་། །གློ་བ་མཆིན་པའི་སྣོད་ཡིན་པར། །རྨོངས་པས་བུད་མེད་མ་མཐོང་བས། །དེ་ཡི་ལུས་ལ་ཆགས་པར་བྱེད། །མི་ཤེས་

p. 485

གང་ཞིག་མི་གཙང་བའི། །བུམ་པ་རྒྱན་ལ་ཆགས་པ་ལྟར། །འཇིག་རྟེན་མི་ཤེས་རྨོངས་པ་ཡིས། །བུད་མེད་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང་། གཟུགས་བཟང་བ་དང་གཟུགས་ངན་ནམ། །རྒན་ནམ་ཡང་ན་གཞོན་ཡང་རུང་། བུད་མེད་གཟུགས་ཀུན་མི་གཙང་ན། ཁྱོད་ཆགས་ཁྱད་པར་གང་ལ་སྐྱེ། །གལ་ཏེ་མི་གཙང་ཁ་དོག་བཟང་། །ཤིན་ཏུ་གསང་ལ་དབྱིབས་ལེགས་ཀྱང་། །དེ་ལ་ཆགས་པ་མི་འོས་ལྟར། །བུད་མེད་གཟུགས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན། ཁོང་རུལ་ཕྱི་རོལ་པགས་པས་གཡོགས། །རོ་མྱགས་འདི་ཡི་རང་བཞིན་ནི། །ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་སྣང་བཞིན་དུ། །ཇི་ལྟར་བུར་ན་མཐོང་མ་གྱུར། །པགས་པ་འདི་ཡང་མི་གཙང་སྟེ། །རལ་ག་བཞིན་དུ་འདུག་པ་ཡིན། །མི་གཙང་ཕུང་པོའི་པགས་པ་ལྟར། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་གཙང་བར་འགྱུར། །མི་གཙང་གང་བའི་བུམ་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་བཀྲ་ཡང་སྨད་པ་ཡིན། །མི་གཙང་པ་ཡི་རང་བཞིན་ལུས། །མི་གཙང་གང་བ་ཅིས་མི་སྨད། །ཅེས་པ་དང་། རྨ་དགུ་དག་ནས་བཙོག་པ་ཅན། །མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འབབ་བཞིན་དུ། །ལུས་མི་གཙང་བར་མི་རྟོགས་ན། ཁྱོད་ལ་བཤད་པས་ཅི་ཞིག་ཕན། །གང་དག་མི་གཙང་ལུས་འདི་ལ། །སྒེག་འཆོས་སྙན་ངག་བྱེད་པ་ནི། །ཨེ་མ་གཟུ་ལུམས་ཨེ་མ་བླུན། །ཨེ་མ་སྐྱེ་བོས་ཁྲེལ་དུ་རུང་། །ཞེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་བོ་དང་འགྲོགས་པའི་སྐྱོན་བསྟན་པ་ནི། གཞན་ཡང་། བྱིས་དང་འགྲོགས་པའི་ཉེས་པ་ཚད་མེད་དེ། །སྡིག་པ་འཕེལ་ཞིང་མི་དགེ་ངང་གིས་འགོ །དགེ་བ་འགྲིབ་ཅིང་རྩོད་དང་ཉོན་མོངས་སྐྱེ། །བྱས་པ་མི་གཟོ་ནམ་ཡང་མགུ་བར་དཀའ། །དོན་མང་བྱ་བ་མང་ཞིང་འདུ་འཛིས་གཡེང་། །མེ་དང་སྦྲུལ་དང་གཅན་གཟན་ཁྲོད་འདྲ་བའི། །བྱིས་པ་རྣམས་ལས་ཐག་རིང་འབྱོལ་བར་བྱ། །འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བསམ་པ་ཐ་དད་པས་ཅི་ལྟ་བུས་ཀྱང་མི་མགུ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སེམས་ཅན་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ། །རྒྱལ་བས་ཀྱང་ནི་མི་མགུ་

p. 486

ན། །བདག་འདྲ་ངན་པས་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། ཁྱད་པར་དུ་དེང་སང་སྙིགས་མའི་སེམས་ཅན་སྔར་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རབས་བདུན་ལ་སོགས་པས་མ་ཐུལ་བའི་དམ་རྒོད་སྡིག་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བ། དགེ་བ་དང་ཞི་བ་སྤངས་པ། ཕན་པའི་ལན་དུ་གནོད་པ་སྦྱིན་པ། དོན་མེད་པ་ཡང་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་འཚེ་བ། དམ་པའི་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་སྨོད་པ། དོན་མང་ཞིང་བྱ་བ་མང་བ། རྣམ་གཡེང་དང་འདུ་འཛི་མང་བས་ཉོན་མོངས་པ་ངང་གིས་སྐྱེ་བ་སྟེ་གཅན་གཟན་ནམ་མེའམ་སྦྲུལ་གདུག་པའི་ནང་ན་གནས་པ་ལྟར་བསྟེན་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ལས། ཇི་ལྟར་གཅན་གཟན་ཁྲོད་གནས་ན། །ནམ་ཡང་དགའ་བར་མི་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་བྱིས་པ་བསྟེན་པས་ཀྱང་། །ནམ་ཡང་བདེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བྱིས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་སྤྱོད་ན། །ངེས་པར་ངན་འགྲོར་འགྲོ་འགྱུར་ཏེ། །སྐལ་མི་མཉམ་པར་འཁྲིད་བྱེད་ན། །བྱིས་པ་བསྟེན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མཛའ་འགྱུར་ལ། །ཡུད་ཙམ་ཞིག་གིས་དགྲར་ཡང་འགྱུར། །དགའ་བའི་གནས་ལ་ཁྲོ་བྱེད་པའི། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མགུ་བར་དཀའ། །ཕན་པར་སྨྲས་ན་ཁྲོ་བར་བྱེད། །བདག་ཀྱང་ཕན་ལས་ཟློག་པར་བྱེད། །དེ་དག་ངག་ནི་མ་མཉན་ན། ཁྲོས་པས་ངན་འགྲོར་འདོང་བར་འགྱུར། །མཐོ་ལ་ཕྲག་དོག་མཉམ་ལ་འགྲན། །དམའ་ལ་ང་རྒྱལ་བསྟོད་ན་དྲེགས། །མི་སྙན་བརྗོད་ན་ཁོང་ཁྲོ་སྟེ། །ནམ་ཞིག་བྱིས་ལ་ཕན་པ་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །དེ་དང་འགྲོགས་ན་ཆགས་སྡང་དང་བྲེ་མོའི་གཏམ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་མི་འབྱུང་མི་སྲིད་དེ། །དེ་ལས། བྱིས་དང་འགྲོགས་ན་བྱིས་པ་ལ། །བདག་བསྟོད་གཞན་ལ་སྨོད་པ་དང་། །འཁོར་བར་དགའ་བའི་གཏམ་ལ་སོགས། །མི་དགེ་ཅིས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །རང་གི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་

p. 487

ནས་སུ་དག་ལའང་ཆགས་པ་དང་ཞེན་པ་དང་། དེའི་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་ཁུར་དུ་འོང་བ་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་དམ་པོས་རང་གི་སེམས་འཆིང་ཞིང་། དེ་དག་ལ་སེམས་པ་དང་བསྟེན་འགྲོགས་བྱས་པས་བདག་གི་ཆོས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་། འདུས་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་གུས་པ་མེད་ཀྱང་བྲལ་ན་མི་དགའ་བས་གདུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་ཚད་མེད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆགས་བྱས་ན། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཀུན་ནས་སྒྲིབ། །སྐྱོ་བའི་སེམས་ཀྱང་འཇིག་པར་བྱེད། །ཐ་མར་མྱ་ངན་གདུང་བར་འགྱུར། །དེ་ལ་སེམས་པ་འབའ་ཞིག་གིས། །ཚེ་འདི་དོན་མེད་འདའ་བར་འགྱུར། །རྟག་པ་མེད་པའི་མཛའ་བཤེས་ཀྱིས། །གཡུང་དྲུང་ཆོས་ཀྱང་འཇིག་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པའང་བདག་གི་མི་རྫོགས་ལ། བདག་གིས་ཀྱང་ཐར་པ་དམ་པའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་མི་འགྲུབ་པས་ཐོག་མར་ནགས་རི་ཁྲོད་དབེན་པ་མི་དང་མི་འཕྲད་པ་ཞིག་ཏུ་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་འདུག་ནས་བསྒོམ་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དེས་ཀྱང་བདག་དོན་མ་བྱས་ལ། །བདག་ཀྱང་དེ་དོན་མི་འགྱུར་བས། །བྱིས་ལས་ཐག་རིང་འབྱོལ་བར་བྱ། །ཞེས་བསམ་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བླ་མ་དམ་པ་ལས་ཐོས་པའི་གདམས་ངག་ཡོད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གོམས་པར་མ་བྱས་ན་འཁོར་བའི་གནས་ལས་མི་ཐར་བས་གོམས་པར་བྱ་བ་གལ་ཆེའོ། །དབེན་པའི་གནས་བསྟེན་པར་གདམས་པ་ནི། དེའང་། ཇི་སྲིད་སེམས་ལ་བརྟན་པ་མ་ཐོབ་པར། །ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་སླུ་བས་ན། །དབེན་པའི་ནགས་སུ་སྤྲོ་བས་གནས་པར་བྱ། །འདི་ལྟར་སེམས་དང་གདམས་ངག་རོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཏེ་བརྟན་པ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་འདུ་འཛིས་གནོད་པས་ལས་དང་པོ་པ་དག་གིས་དབེན་པ་ཁོ་ན་བསྟེན་དགོས་ཏེ། དཀོན་མཆོག་ཟ་མ་ཏོག་ལས། ལས་དང་པོ་པས་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་རབ་ཏུ་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབེན་པར་གནས་

p. 488

པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །ཚེ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དབེན་པ་བརྟེན་པར་གདམས་པ་ནི། དེའང་ནམ་ཞིག་སུ་ཡང་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་དབེན་པར་ཐམས་ཅད་འགྲོ་ཞིང་འཇིགས་པས་ཀྱང་དབེན་པ་ལ་བསྐུལ་བ། ཇི་སྲིད་སྐྱེས་བུ་བཞི་ཡིས་བཏེགས་པའི་ལུས། །ངུད་མོའི་སྒྲ་དང་བཅས་པར་མ་གྱུར་པར། །བདག་ནི་ཞི་བའི་དགོན་པར་རབ་ཕྱོགས་ཏེ། །ལུས་སེམས་འདུ་འཛིའི་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱ། །མྱུར་དུ་ཚེ་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ལ་བསམ་ཏེ་ཞི་བའི་གནས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པར་ཡང་། དབེན་པའི་གཏམ་ལས། ཇི་སྲིད་སྐྱེས་བུ་བཞི་ཡིས་ལུས། ཁྱོགས་ལ་བཏེག་པར་མ་གྱུར་བར། །དེ་སྲིད་དགོན་པར་རབ་ཕྱོགས་ཏེ། །ཞི་བའི་ཏིང་འཛིན་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཞེས་དང་། དེ་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད་འཇུག་ལས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ནགས་ཚལ་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ནི། ད་ནི་ནགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་། ནགས་ནི་ཆུ་གཙང་མེ་ཏོག་འབྲས་མང་ཞིང་། །བྲག་རིའི་ཕུག་དང་རྡོ་ལེབ་ཁང་བཟང་མང་། །དུད་པའི་ལྗོན་ཤིང་གྲིབ་མས་བརྒྱན་པའི་ཁྲོད། །བྱ་དང་རི་དགས་མང་པོ་གར་བྱེད་ཅིང་། །ཆུ་འགྲམ་མེ་ཏོག་བུང་བ་གླུ་ལེན་མཛེས། །འདི་ལྟར་ནགས་ཀྱི་ཁྲོད་རབ་ཏུ་བཟང་པོ་ཤིང་ལྗོན་པའི་གྲིབ་མས་བརྒྱན་པར་རྩྭ་ལྗང་སེར་གྱིས་ས་གཞི་ཁེབས་པ་མེ་ཏོག་གི་ཚོགས་མང་པོས་བརྒྱན་ཞིང་། ཕུ་ཆུ་བསིལ་བའི་ལྷུང་སྒྲ་དང་བུང་བའི་སྒྲ་སྐད་དིར་དིར་ཟེར་བས་གང་བ། བྲག་རིའི་དྲུང་དང་རྡོ་ལེབ་ཀྱི་ཁང་བཟང་རང་བྱུང་བ། ཆུ་གཙང་ལོ་མ་མེ་ཏོག་གིས་བརྒྱན་པའི་ཁ་ཟས་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ཅིང་། བྱ་དང་རི་དགས་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་རྣམས་དང་བསམ་གཏན་གྱི་གནས་དེ་ན་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ནི་སྔོན་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་དགེ་བའི་སྨོན་པ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ནགས་ནང་རི་དགས་བྱ་དག་དང་། །ཤིང་རྣམས་མི་སྙན་བརྗོད་མི་བྱེད། །འགྲོགས་ན་བདེ་བ་དེ་དག་དང་། །ནམ་ཞིག་ལྷན་ཅིག་བདག་གནས་འགྱུར། །ཕུག་གམ་ལྷ་ཁང་སྟོང་པའམ། །ལྗོན་ཤིང་དྲུང་དུ་གནས་བཅས་

p. 489

ཏེ། །ནམ་ཞིག་རྒྱབ་ཏུ་མི་བལྟ་ཞིང་། །ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིག་གུ། ས་ཕྱོགས་བདག་གིར་གཟུང་མེད་པར། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡངས་རྣམས་སུ། །རང་དབང་སྤྱོད་ཅིང་ཆགས་མེད་པར། །ནམ་ཞིག་བདག་ནི་གནས་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། དེ་བས་ཤིན་ཏུ་མདངས་དགའ་བའི། །ནགས་ཚལ་ཚེག་ཆུང་བདེ་སྐྱིད་ཅིང་། །གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་ཞི་བྱེད་པར། །བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། རྩོད་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་སྟོངས་པ། །ཞི་བའི་ནགས་ཀྱི་ནང་དག་ཏུ། །སྐལ་ལྡན་ཟླ་འོད་ཙནྡན་གྱིས་བསིལ་བའི། །ཡངས་པའི་རྡོ་ལེབ་ཁང་བཟང་ཉམས་དགའ་བར། །སྒྲ་མེད་ཞི་བའི་ནགས་ཀླུང་གཡོ་བ་ཡིས། །གཞན་ལ་ཕན་དོན་སེམས་ཤིང་འཆག་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་དང་། སློབ་སྤྲིང་ལས། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས་པས་ཉེ་བར་བརྒྱན་བྱས་ཞིང་། །རྐེད་ཆིངས་ཆར་ཆེན་སྤྲིན་གྱིས་འཁྲིགས་པས་འབྱུང་གྱུར་པ། །རི་རྩེ་ནགས་ཀྱི་མཐོངས་དེར་ཆགས་པ་མེད་པར་ནི། །རླུང་ལྟར་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ཚེ་གཏུགས་སྐལ་བ་ཆེ། །ནགས་མཐོངས་རི་དགས་དཀྱུ་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྟེན་བྱས་པ། །ཀུན་ནས་ཉམས་དགའ་བཟང་བ་དེ་ན་སྐྱིད་པ་གང་། །དེ་ཅི་དགའ་བའི་ནགས་ཚལ་ལྷ་མོའི་ཉམ་ཕག་ཏུ། །ཐེལ་གྱིས་འབབ་པའི་རྡོ་ལེབ་ཅན་ནའང་ཡོད་འགྱུར་རམ། །ཞེས་སོ། །དབེན་པར་མི་རྟག་པ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། གནས་དེ་ན་རྒྱ་ཤུག་དང་། ཙནྡན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངད་དང་། རྩ་བ་དང་མེ་ཏོག་གི་དྲི་ལས་བྱུང་བའི། སྤོས་དང་སྨན་སོགས་དྲི་ཞིམ་ངད་ལྡང་ཞིང་། །དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའ་བསམ་གཏན་ངང་གིས་འཕེལ། །དུས་བཞིར་དགའ་བས་པདྨའི་མཚོ་འདྲ་ཞིང་། །སོ་ག་དབྱར་དང་སྟོན་དུས་དགུན་དང་དཔྱིད། །རིམ་གྱིས་འགྱུར་བས་མི་རྟག་སྐྱོ་ཤས་འཕེལ། །དེའང་པདྨ་ཆེན་པོས་གང་བའི་མཚོ་ལྟར་སྨན་དང་མེ་ཏོག་གི་དྲིའི་ངད་ཀྱིས་ཁྱབ་ཅིང་སེར་བུའི་བསུང་བདེ་བ་དལ་བུས་ལྡང་ལ། དུས་ཀྱི་རིམ་པ་འགྱུར་བའི་

p. 490

དཔེས་མི་རྟག་པ་དང་སྐྱོ་ཤས་དྲག་པོ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་། སུ་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་དང་འདྲིས་པ་མེད་པས་ཆགས་སྡང་མེད་ཅིང་སེམས་འཛིན་མི་དགོས་པ། སྡོད་ནའང་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཤིང་ངོར་བལྟ་བ་མི་དགོས་པ་དང་། གནས་ཀྱི་རྩོལ་བ་གང་གིས་ཀྱང་བྲེལ་བ་མེད་ལ། ནམ་འགྲོ་བ་ནའང་གཞན་ལ་ཆགས་པའམ་དེས་བཤོལ་འདེབས་པ་མེད་པར་རང་དབང་ཡོད་པའི་བདེ་བ་དེ་ནི་ལྷའི་དབང་པོས་ཀྱང་མི་རྙེད་པ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཁང་སྟོང་ཤིང་དྲུང་ཕུག་དག་ཏུ། །གང་དུ་ཇི་སྲིད་འདོད་གནས་ཤིང་། །ཡོངས་འཛིན་བསྲུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས། །ལྟོས་པ་མེད་པར་བག་ཡང་སྤྱོད། །རང་དབང་སྤྱོད་ཅིང་ཆགས་མེད་ལ། །གང་དག་ཡང་ནི་འབྲེལ་མེད་པའི། ཆོག་ཤེས་བདེ་སྤྱོད་གང་ཡིན་པ། །དབང་པོས་ཀྱང་ནི་དེ་རྙེད་དཀའ། །ཞེས་པ་དང་། སློབ་སྤྲིང་ལས། ནགས་ཀླུང་ཆུ་གཙང་ངོག་བདེ་དབེན་པར་སྐྱིད་པ་གང་། །དེ་ཅི་ལྷ་ཡི་བུ་མོ་དྲི་ཞིམ་བྱུག་པ་ཡི། །ལན་བུའི་རྒྱན་དུ་ཐོགས་པ་རྒྱུན་ལྡན་མེ་ཏོག་ཚོགས། །མཛེས་པས་ཟིལ་གནོན་ལྷ་ཡི་ཚུལ་འང་ཡོད་འགྱུར་རམ། །རྩ་བ་འབྲས་བུ་ཤུན་པ་ལོ་མ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ལྗོན་ཤིང་ལྡན། །ནགས་ཚལ་ལྟོས་མེད་རི་བོའི་ཆུ་རྒྱུན་བསིལ་འབབ་ཆགས་པ་མེད་པའི་གནས། །ཆུ་ཀླུང་ཡངས་པའི་མཐའ་རུ་འབྲས་བུ་མེ་ཏོག་ལྷུང་བས་བརྒྱན་པ་ཡི། །ཉམས་དགའི་བས་མཐར་ཅི་ཞིག་མེད་དེ་དམྱལ་དོང་ཁྱིམ་གྱིས་བསླུས་དེར་སྡོད། །རི་སུལ་ཡངས་པར་སྐྱེ་བོ་ལྷག་ལྷུག་མེད་པས་རབ་བདེ་བ། །ཉེར་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་ནགས་ཚལ་སྔོ་འཁྲུངས་ཕྲེང་བས་སྦྲེངས། །ཆུ་ངོགས་སྙན་པ་ཕུ་ཆུའི་ལྷུང་སྒྲ་རྔ་ལྟར་སྙན་པ་ཡིས། །བདག་ཅག་ཉོན་མོངས་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞེས་འགྲོན་ལ་སྒྲོགས་པ་བཞིན། །འདོད་པ་རྣམས་དང་འབྱོར་དང་སྲིད་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཡིས། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་ཆུ་ཟླ་དབའ་རླབས་འདྲ་བར་གསུངས། །ཞེས་སོ། །གནས་དེར་སེམས་ལས་རུང་དུ་འགྱུར་ཚུལ་ནི། གནས་དེར་འགའ་ཞིག་ཤི་བའི། དུར་

p. 491

ཁྲོད་རུས་པ་འཐོར་བའི་ཚུལ་མཐོང་ནས། །བདག་གི་ལུས་ཀྱང་དེ་འདྲའི་ངང་ཚུལ་ཅན། །སོ་སོར་འགྱེས་ཆོས་ཅན་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར། །འདུས་བྱས་སྙིང་པོ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ལ། །དགའ་བའི་བློ་གྲོས་གང་ཡིན་རིང་དུ་བྱེད། །རྩོད་དང་ཉོན་མོངས་མེད་ཅིང་རྟག་ཞི་བས། །རང་གི་སེམས་ནི་ལས་རུང་བདེ་བ་འཐོབ། །འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་དང་རྩོད་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་ཏེ། གང་པོས་ཞུས་པ་ལས། རི་དང་ནགས་ཚལ་གནས་མོས་པས། །ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་འཕེལ་བར་བྱེད། །དབེན་པར་གནས་ལ་རྟེན་བྱེད་པས། །འདོད་ལྔའི་ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་། །དེས་ན་འདུ་འཛི་མེད་པས་ན། །དགེ་ཆོས་ཅན་ནི་ཉམས་མི་འགྱུར། །ཕན་ཚུན་འགྲུལ་ཞིང་གཏམ་འདྲི་དང་། །ཚིག་གིས་སྨྲ་བར་མི་བྱེད་པས། །སྟོང་དབེན་ཉེར་ཞི་དབེན་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྔགས། །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས། །རྟག་པར་དགོན་པ་བསྟེན་བྱ་ཞིང་། །གྲོང་ཁྱེར་ལ་ནི་ཆགས་མི་བྱ། །ཞེས་སོ། །ནགས་ཚལ་བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཚུལ། །དེ་འདྲའི་ནགས་ནི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས། །སྲིད་ལ་སྐྱོ་བས་དགོན་པར་རབ་ཕྱོགས་ཏེ། །གོམ་པ་བདུན་ཙམ་བོར་བའི་བསོད་ནམས་ནི། །གང་གིས་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་སངས་རྒྱས་ལ། །བསྐལ་པར་མཆོད་པའི་བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་ཡིས། །སྔ་མའི་བསོད་ནམས་བརྒྱ་སྟོང་ཆར་མི་ཕོད། །དེ་ཕྱིར་ཞི་བའི་ནགས་འདབ་བསྟེན་པར་བྱ། །འདི་ལྟར་ལ་ལས་སངས་རྒྱས་ལ་ཟང་ཟིང་གིས་བསྐལ་པར་མཆོད་པ་བས་སྐྱོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ནགས་ཁྲོད་ལ་སོགས་དབེན་པར་སྤྲོ་བས་གོམ་པ་བདུན་བོར་ན་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་ཉིད། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་བསྐལ་པའི་བར་དུ་མེ་ཏོག་དང་། བདུག་སྤོས་དང་། ཞལ་ཟས་དང་། བདེ་བར་སྦྱར་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་

p. 492

བསྐལ་པར་མཆོད་པ་བས། རབ་ཏུ་སྐྱོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་དགོན་པར་ཕྱོགས་ཏེ་གོམ་པ་བདུན་ཙམ་བོར་ན་འདི་དེ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། ལུས་དང་སྲོག་ལ་བལྟ་བ་རབ་སྤོངས་ལ། །སྟོང་པ་ཞི་བ་མཆོག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱིས། །བརྩོན་ཞིང་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་། །རི་དགས་བཞིན་དུ་དགོན་པར་གནས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྒོམ་ཚུལ་དབྱེ་བ་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་ནི། ད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། ནགས་ཀྱི་ནང་། དེར་ནི་སྟན་ལ་སྐྱིལ་ཀྲུང་རབ་བཅས་ནས། །རྩེ་གཅིག་སེམས་ལ་མི་གཡོ་མཉམ་པར་བཞག །བྱིས་པ་ཉེས་སྤྱོད་དོན་རབ་འབྱེད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་དགེའི་བསམ་གཏན་དམ་པ་བསྒྲུབ། །བསམ་གཏན་བཞི་དང་དེ་བཞིན་གཟུགས་མེད་བཞི། །ལམ་མ་ཞུགས་དང་ཞུགས་ཟིན་འཕགས་རྣམས་ཀྱི། །ཏིང་འཛིན་གསུམ་གྱི་མིང་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ། །དེས་ནི་འདོད་ཡོན་དགའ་བའི་སེམས་སྤང་ཞིང་། །རིག་དང་མངོན་ཤེས་ཏིང་འཛིན་མངོན་པར་འགྲུབ། །སྤྱན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་སེམས་ལ་རང་དབང་བསྒྱུར། །འདིར་བསམ་གཏན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་དགེ་བའི་དམིགས་ཡུལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ། ལམ་སྒྲོན་ལས། དམིགས་པ་གང་ཡང་རུང་ཞིག་ལ། །ཡིད་ནི་དགེ་ལ་གཞག་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྟན་ལ་འདུག་སྟེ་སེམས་མི་གཡོ་བར་མཉམ་པར་བཞག་པ་ན་སྤྲོས་པའི་སྣང་བ་ནུབ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པ་མིག་བཙུམས་པ་ལྟ་བུ་ལ་སྣང་ཡུལ་མི་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་སྣང་ལ་དེར་འཛིན་མེད་པའི་རྣམ་པའོ། །དེའང་རང་དུས་དེ་ན་སྣང་ཡུལ་མཐོང་བས་མིག་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་དུས་གཅིག་ལ་ཡོད་པར་ཡང་། མི་ཞིག་མིག་ནི་བཙུམས་པ་ལྟར། །མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་དེ་བཞིན། །མི་ཞིག་མིག་ནི་ཕྱེ་བ་ལྟར། །རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཤེས་དེ་འདྲ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་མཉམ་གཞག་ནི་ཞི་གནས། རྗེས་ཐོབ་

p. 493

ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ། །འདི་གཉིས་བློ་གཅིག་ངོ་བོ་གཅིག་དུས་གཅིག་དམིགས་པ་གཅིག་པས་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་བྱེད་ལས་སུའང་གཅིག་སྟེ། འགྲེལ་ཆུང་ལས། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན། རྗེས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རང་དང་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འབྱུང་བས། མཉམ་གཞག་གི་སྣང་བ་ལ་ཡུལ་མི་འགག་པར་སྣང་བས་ན་རྣམ་རྟོག་གིས་དག་ལ། སྣང་བས་རྡོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་མལ་ཡུལ་ལྔ་སྣང་བས་འཇིག་རྟེན་པའང་ཡིན་ཞེས་བཏགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་མེད་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དུས་ཀྱི་སྣང་ཆའི་བློ་དེ་ཉིད་སྣང་སྟོང་ལ་མཉམ་རྗེས་སུ་བཏགས་པའི་རྗེས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་ཤིང་མཉམ་བཞག་དང་བློ་རྫས་གཅིག་ཡིན་པས་མཉམ་གཞག་རང་གིས་གཟུང་འཛིན་སྤོང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱིས་ཀྱང་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པའི་འདུ་ཤེས་སྤོང་བ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ནི་རྒྱ་ཡན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཟུང་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཞེན་པ་དང་། བཅས་པའོ། །དེའང་མཉམ་གཞག་རྗེས་ཐོབ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའི་སྐབས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་ལ། ས་བདུན་པ་ཚུན་ཆད་ན་རྒྱ་ཡན་པ་ཡོད་ལ་དེ་ཕན་ཆད་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་སོ་སོ་བ་མེད་དེ། རྒྱུད་བླ་ལས། བྱ་བ་བསྒྲུབ་ལ་རྟག་ཏུ་བློ། །མེ་བཞིན་དུ་ནི་འབར་བ་དང་། །ཞི་བའི་བསམ་གཏན་སྙོམས་འཇུག་ལའང་། །རྟག་ཏུ་སྙོམ་པར་འཇུག་པ་ཡིན། །ཞེས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ལམ་དུ་མ་ཞུགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ལ་བྱིས་པ་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཐར་པའི་ལམ་དུ་བྱེད་ཅིང་དོན་རབ་

p. 494

ཏུ་འབྱེད་པས་ན་དོན་རབ་འབྱེད་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ། །ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་འཕགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ལ་ཟག་པ་མེད་པའམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་དགའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལངྐ་གཤེགས་པ་ལས། བྱིས་པ་ཉེར་སྤྱོད་བསམ་གཏན་དང་། །དོན་རབ་འབྱེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་དགའི་བསམ་གཏན་ཏེ། །ཞེས་པ་ཉིད་ལ་ས་སྡེར་ས་མཚམས་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱེའོ། །འབྲས་བུ་ནི། སྡུད་པ་ལས། བསམ་གཏན་གྱིས་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་སྨད་པ་འདོར། །རིག་དང་མངོན་པར་ཤེས་དང་ཏིང་འཛིན་མངོན་པར་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་ནི། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། སེམས་ནི་ནང་དུ་གནས་པ་དང་། །དྲན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྟེན་པ། །བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །མངོན་ཤེས་གནས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། །དེ་དག་ལ་ཡོད་དེ་རྣམས་གསུམ། །བསམ་གཏན་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །མཁས་པས་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །ངོ་བོ་ནི་སེམས་ནང་དུ་འཛིན་པའོ། །རྒྱུ་ནི་དྲན་པ་རྒྱུན་ཆགས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། རྣམ་གཡེང་མྱུར་དུ་རྟོགས་བྱས་ནས། །སླར་ཡང་དེ་ལ་གླན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །བྱེད་ལས་བདེ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་རྫུ་འཕྲུལ་འགྲུབ་པའི་རྟེན་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་མངོན་ཤེས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་འགྲུབ་པའོ། །དབྱེ་ན་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེར་གནས། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ནི། ནང་དུ་བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་དགའ་བདེ་ཐོབ་པའོ། །དེའང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་དང་དངོས་གཞི་ཙམ་པོར་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་བཅས་པ་དང་། བསམ་གཏན་གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ་གསུམ་གྱི་དངོས་གཞིར་རྟོག་པ་ཡང་མེད་དཔྱོད་པ་ཡང་

p. 495

མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །བསམ་གཏན་དེ་དག་ཀྱང་སྔ་མ་སྔ་མས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཉེར་བསྡོགས་བྱེད་པར་ས་སྡེ་ལས་བཤད་དོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་ནི། དགེ་བ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་དུས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཆའི་བསམ་གཏན་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དོན་སྒྲུབ་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་སེམས་ལས་གང་འདོད་ཅིང་མོས་པ་དེར་སྤྲུལ་པ་བཀྱེ་ནས་དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཡོན་ཏན་ནི། དེ་ཉིད་ལས། རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཏིང་འཛིན་མང་ལྡན་བསམ་གཏན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབས། །བསམ་གཏན་བདེ་བ་ཕུལ་གྱིས་གནས་ཤིང་སྙིང་རྗེས་སྐྱེ་བ་དམན་ལ་བརྟེན། །བསམ་གཏན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད། བསམ་གཏན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་བཞག །ཅེས་སོ། །གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལའང་གསུམ་སྟེ། ཤེས་རབ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། དེ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། ཤེས་རབ་གསུམ་སྟེ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ཉིད། །ལྷག་མཐོང་གྲུབ་པས་ཉོན་མོངས་ཚོགས་འཇོམས་ཤིང་། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གནས་ལུགས་རབ་ཤེས་ནས། །སྲིད་པའི་གྲོང་ལས་མྱ་ངན་འདས་ཞིར་འགྲོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐོས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བསམ་པས་ངེས་པར་བྱས་ནས་བསྒོམས་པས་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན། འདོད་དེ། འགྲེལ་ཆུང་ལས། ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དག་གམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་དང་། རྗེས་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དག་གིས་ཞེས་སོ། །ཤེས་རབ་ལ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེའང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་རྣམས་པས་ཆེས་ལྷག་པ་ཡིན་

p. 496

ཞིང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སར་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་པའི་ཤེས་རབ་གལ་ཆེ་སྟེ་མ་ཐོས་པར་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། རྒྱུད་བླ་ལས། གང་ཕྱིར་སྦྱིན་ལས་ལོངས་སྤྱོད་དག་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅིང་། ཁྲིམས་ཀྱིས་མཐོ་རིས་བསྒོམས་པས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བྱེད་ལ། །ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་ཀུན་སྤང་དེ་ཡི་ཕྱིར། །འདི་ཡིས་མཆོག་ཉིད་དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་དེ་ཐོས་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། ཤེས་རབ་མཆོག་ཡིན་དེའི་གཞི་ནི། །ཐོས་པ་དེ་ཕྱིར་ཐོས་པ་མཆོག །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་སྐབས་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མཁས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་པས་འདི་ལྟར་ཐོས་པས་གཏན་ལ་དབབ་སྟེ། འཇལ་བྱེད་རིན་ཆེན་ལྡེ་མིག་གི་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། གཞལ་བྱ་དམ་ཆོས་མཛོད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་དགོངས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དག་ཅིང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་ལས་འདས་པ་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་སྟོན་པའི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་མ་ལུས་པ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་ཁོངས་སུ་བསྡུའོ། །ཆོས་ཅན་སྣང་ཚོད་པ་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་དང་། འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། དག་པ་དང་། མ་དག་པ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་གཞལ་ཞིང་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྟོན་པའི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་པའི་ནང་དུ་བསྡུའོ། །དཔེར་ན་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཞེས་སྨྲ་བརྗོད་དང་བསམ་པས་རློམ་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལ། དོན་དམ་པའི་གཤིས་གང་ཡིན་པ་དེ་ངེས་པའི་དོན་ཏེ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ། དབུ་མ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྟོད་པ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྟོང་པ་

p. 497

ཉིད། །ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་ཀྱང་བསྟན། །གང་ལ་སྐྱེད་དང་འགག་ལ་སོགས། །སེམས་ཅན་སྲོག་ལ་སོགས་བསྟན་པ། །དེ་ནི་དྲང་དོན་དེ་ཀུན་རྫོབ། །ཅེས་པ་དང་། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། སྟོན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ལྟར། །ངེས་དོན་མདོ་སྡེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཤེས། གང་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་སྐྱེས་བུ་བསྟན། །ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་དྲང་བའི་དོན་དུ་ཤེས། །ཞེས་པ་དང་། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང་། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་གང་དག་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་བདག་དང་། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། གང་ཟག་དང་། ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་། ཤེད་བདག་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་། ཚོར་པ་པོ་དང་། སྒྲ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བཤད་པ་དང་། བདག་པོ་མེད་པ་ལ་བདག་པོ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་། སྲོག་མེད་པ་དང་། གང་ཟག་མེད་པ་དང་། བདག་པོ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོའི་བར་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་རྟོན་གྱི། དྲང་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་མི་རྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། མདོར་ན་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་དེ་སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལ་ངེས་པའི་དོན་དང་དེའི་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །གཤིས་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་སུ་ཐབས་མང་པོས་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་འདྲེན་པར་ཆོས་མ་དག་པ་འཁྲུལ་པ་དང་དེའི་དབྱེ་བ་ལ་

p. 498

སོགས་པར་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་དྲང་བའི་དོན་དང་དྲང་དོན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཚུལ་འདིས་ཆོས་རྣམས་བལྟ་བའི་མེ་ལོང་དང་། འབྱེད་པའི་ལྡེ་མིག་དང་པོ་བཤད་པའོ། །དེ་དག་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བ་དང་། དགོངས་པ་དོན་གྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགོངས་ལྡེམ་དགོངས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཤད་པར་བྱ་བ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དགོངས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བཤད་དུ་ནི་ཡོད་ལ། ཁ་དྲང་པར་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དགོས་ཆེད་དང་བཅས་པར་སྟོན་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། མཉམ་པ་ཉིད་དང་དོན་གཞན་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་དུས་གཞན་དང་། །གང་ཟག་གི་ནི་བསམ་པ་ལ། །དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ནི། ཆོས་སྐུ་མཉམ་པ་ལ་དགོངས་ནས་ང་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའང་ཀུན་བརྟགས་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ་དོན་དུ་ངེས་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དབང་ལ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ་མུ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེ་བ་སྐད་ཅིག་མ་རྫས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་གཞན་རང་མཚན་པ་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་རྫས་འགལ་བས་མ་གྲུབ་ལ། རྒྱུ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་ཚོད་པའི་སྐྱེ་སོགས་ཙམ་ནི་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མེད་ལ་སྣང་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ། རྨི་ལམ་ནི་སྣང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྣང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནས། སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཆུ་ཟླ་དང་། གཟུགས་བརྙན་དང་། སྤྲུལ་

p. 499

པའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །ཡོངས་གྲུབ་ལ་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། དོན་དམ་པ་ཡིན་ཞིང་བདག་ཉིད་ལ་མ་དག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། མདོ་སྡེ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ངས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་སོ། །དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཟླ་འོད་ཀྱི་མཚན་གཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་འཐོབ་བོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའང་དེ་གཅིག་པུས་མི་ཐོབ་ཀྱང་། དེ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཚོགས་མང་དུ་བསགས་པས་ནམ་ཞིག་ན་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་ནི་ཁ་ཅིག་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བར་ཞེན་པ་རྣམས་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སྨད་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་བསྟོད་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ལྡེམ་དགོངས་ནི། ཕ་རོལ་གང་ལ་དགའ་བས་ཡང་དག་པའི་ལམ་མམ་དོན་ལ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། དེའི་མིང་ངམ་ཆ་ལྡན་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཚུལ་མཐུན་ཡང་དོན་མི་མཐུན་པར་བཤད་པ་སྟེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཞུགས་པ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་གཞན། །གཉེན་པོ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། །བསྒྱུར་བ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་སྟེ། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་ངོ་བོ་ཉིད། །དེ་བཞིན་ཉེས་པ་གདུལ་བ་དང་། །བརྗོད་པ་ཟབ་པ་ཉིད་ལ་ནི། །ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་སོ། །དང་པོ་ཞུགས་པ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཁ་ཅིག་སྟོང་པས་སྐྲག་ནས་ཐེག་ཆེན་དུ་མི་འཇུག་པ་དག་གཞུག་པའི་དོན་དུ། གཟུགས་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨོས་པས། ཉན་པ་པོས་དོན་ལ་གྲུབ་པར་གོ་ནས་འཇུག་ལ། འཆད་པ་པོས་སྣང་ཚོད་ལ་རྨི་ལམ་ལྟར་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་པ་བཞིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་

p. 500

གནས་ལུགས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ནི་ཀུན་བརྟགས། གཞན་དབང་། ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་ཏེ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉེན་པོ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྐུ་བོང་ཆུང་ཞིང་སྐུ་ཚེ་ཐུང་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པ་གཞན་ལས་དམན་པ་ཞིག་གོ་སྙམ་པ་ལ་དགོངས་ཏེ། ང་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཉན་པ་པོས་གཟུགས་སྐུར་མཉམ་པར་གོ་ཞིང་། འཆད་པ་པོས་ཚོགས་རྫོགས་པར་མཉམ། ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པར་མཉམ། འགྲོ་དོན་མཛད་པར་མཉམ་པ་གསུམ་ལ་དགོངས་སོ། །མཛོད་ལས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཚོགས་དང་ནི། །ཆོས་སྐུ་འགྲོ་བའི་དོན་སྤྱོད་པ། །མཉམ་པ་ཉིད་དེ་སྐུ་ཚེ་དང་། །རིགས་དང་སྐུ་བོང་ཚད་ཀྱིས་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །བསྒྱུར་བ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི། ཆོས་འདི་གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་དམན་པ་ཞིག་གོ་སྙམ་པའི་ཉེས་པ་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་བར་བསྟན་པ་རྣམས་ཏེ། དཔེར་ན། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས། ཕ་དང་མ་ནི་གསད་བྱ་ཞིང་། །རྒྱལ་པོ་གཙང་སྦྲ་ཅན་གཉིས་དང་། །ཡུལ་འཁོར་སྐོར་བཅས་བཅོམ་པ་ན། །མི་དེ་དག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའང་འཁོར་བར་འདུ་བྱེད་པས་སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་གཉིས་ནི་ཕ་མའོ། །ཀུན་གཞི་ནི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྟེན་ནམ་གཞིར་གྱུར་པས་རྒྱལ་པོའོ། །བྲམ་ཟེ་འཇིག་ཚོགས་ལ་བལྟ་བ་དང་། དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གྱིས་བལྟ་བ་སྟེ་གཙང་སྦྲ་ཅན་གཉིས་སོ། །ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུང་འཛིན་དང་བཅས་པ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ནི་ཡུལ་འཁོར་གྱི་སྐོར་དང་བཅས་པའོ། །དེ་དག་བཅོམ་པ་སྟེ་དག་ན་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་དགོངས་ལྡེམ་དགོངས་གཉིས་ཅི་རིགས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་ནི་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ནི། སྨྲ་བ་པོས་བསམས་པའི་དོན་ལས་དོན་གཞན་སྨྲ་བ་པོའི་ཚིག་ལས་

p. 501

ཉན་པ་པོས་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་དགོངས་པ་ཡིན་ལ། སྨྲ་བ་པོས་བསམས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ཉན་པ་པོས་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ལྡེམ་དགོངས་སོ་ཞེས་བཞེད་ཅིང་། ཐེག་བསྡུས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་བཤད་སྦྱར་ལས། དགོངས་པ་ནི་ཡིད་ལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཕ་རོལ་གཟུང་བ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་ཁས་མི་ལེན་ཏོ། །ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་ཕ་རོལ་གཟུང་བ་ལ་ལྟོས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀའང་འགལ་བ་མེད་པར་ཤེས་ཏེ། དེའང་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་དེའི་ཆ་ལྡན་དུ་བཤད་པ་ནི་ཕ་རོལ་གཟུང་བའམ་གཟུང་བ་ལ་མ་ལྟོས་ཀྱང་དགོངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་གཞན་གྱིས་དྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་དོན་མཐའ་དག་མ་རྫོགས་པས་ད་དུང་དགོངས་གཞི་ལ་ལུས་པའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་ཞེས་སོ། །གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཟུར་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོའི་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་པ་ནི་སྡེམ་དགོངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྨྲ་བ་པོས་ཀྱང་སྨྲས། ཕ་རོལ་པོས་ཀྱང་དེ་གོ་ནས་ཞུགས་པས་ད་གཟོད་དོན་གཞན་རྫོགས་པར་གོ་བའི་རྟེན་བྱེད་ཅིང་། བརྫུན་དུའང་མ་གྱུར་ཙམ་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ནི་གསུང་རབ་བལྟ་བའི་ལྡེ་མིག་གཉིས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲ་དང་། དོན་དང་། དགོངས་པ་དང་། དགོས་བྱེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དུ་མ་ཡོད་པས་མདོ་རྒྱུད་རྣམས་ཚུལ་འདིས་འབྱེད་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་གཞལ་བྱ་དམ་ཆོས་མཛོད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་མཁས་པའི་བདེན་པ་འདི་གཉིས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་ལ་མ་གསན་རང་གིས་གཟིགས། །དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་དང་དོན་དམ་སྟེ། །བདེན་པ་གསུམ་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་སོ། དེའང་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཙམ་ཞིག་དབྱེ་བའི་གཞིར་བྱས་ནས། སྣང་ལུགས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། གནས་ལུགས་

p. 502

དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེའོ། །སྣང་ལུགས་ལའང་འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི་སེམས་ཅན་པའི་དུས་ཀྱི་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་འཛིན་འཁྲུལ་ཤེས་ལ་ཤར་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེའང་སླུ་བ་དང་། མི་བདེན་པ་དང་། འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ། བློ་འཁྲུལ་པ་པའི་ཡུལ་སྣང་ཞིང་། དེར་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པས་བཏགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱིས་བློས་བསམ་བརྗོད་དུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་དེའི་བློའི་རི་མོས་བཏགས་པ་ཡིན་པས་དོན་ལ་མ་རེག་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པར་བཤད་དོ། །དེའི་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་རིག་པ་ལའང་རེ་ཞིག་བདེན་རྫུན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེའང་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་དོན་བྱེད་ནུས་པ། རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ། བཏགས་པས་དབེན་པ། མཐུན་པར་སྣང་བ་སྟེ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནང་རང་གི་ཤེས་པ་དང་བཅས་པས་བསྡུས་པ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ། སྣང་ལ་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་ལྟ་བུ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཤད་དེ། བདེན་གཉིས་ལས། སྣང་དུ་འདྲ་ཡང་དོན་བྱེད་དག །ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ནི་དབྱེ་བའང་བྱས། །ཞེས་སོ། །འདི་གཉིས་ཀའང་གཤིས་ནས་གཞལ་ན་མཚུངས་ཏེ། བག་ཆགས་འཁྲུལ་པ་ལས་སྐྱེས་པར་མཉམ། དབང་པོ་སོ་སོ་ལ་སྣང་བར་མཉམ། རེ་ཞིག་འཁྲུལ་ངོར་སྣང་བའི་དོན་བྱེད་ཀྱང་མིག་ཤེས་ཀྱི་ལྟ་ཡུལ་ལ་སོགས་པར་མཉམ་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །མ་འཁྲུལ་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་གཉིས་ཏེ། འབྲས་བུ་ལས་མ་འཁྲུལ་པ་ལམ་གཞིའི་ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པ་འགྱུར་ཞིང་གོང་དུ་འགྲོ་བས་མི་རྟག་ཀྱང་གཤིས་ཀྱི་སར་བགྲོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུད་བླའི་འགྲེལ་པར། ལམ་བདེན་ཐམས་ཅད་འདུས་བྱས། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སླུ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་འཕོ་འགྱུར་བྱེད་པ་དང་གོང་དུ་བགྲོད་དགོས་

p. 503

པའི་ཆ་ནས་གསུངས་ཀྱི། འདུས་བྱས་གཞན་དང་སླུ་བའི་ལུགས་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་མ་འཁྲུལ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་མ་ཤེས་དང་བཅས་པ་འོག་མིན་ན་བཞུགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ཡང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། རྟག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་དུ་གྱུར་པ། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་ཆེན་པོས་མངའ་དབང་རྫོགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་སྟེ། སྣང་བའི་ཆ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བརྗོད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དབྱེར་མེད་པས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་འོག་ཏུ་རྒྱས་པར་འཆད་དོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྣང་བ་ལས་བསགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེས་དེ་ལྟར་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་སྣང་བ་ཡང་། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་བློ་ངོར་འཕོ་འགྱུར་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་དོན་ལ་འཕོ་འགྱུར་དུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ཆུ་ཟླའི་རྣམ་པའང་སྣོད་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་འཕོ་འགྱུར་དུ་སྣང་ཡང་ཟླ་བ་རང་མཚན་དུ་མ་གྲུབ་པའི་གནད་ཀྱིས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ལྟར། འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་སྐུར་སྣང་ཡང་རང་མཚན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་ངོ་བོ་གཅིག་ལ། ཆོས་སྐུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་ནམ་མཁའི་ཟླ་བ་ཉིད་ཆུ་ཟླའི་འཇོག་བྱེད་དུ་ངོ་བོ་གཅིག་པས་མི་འགྱུར་བ་ལྟར། སྤྲུལ་པའང་ལོངས་སྐུའི་ངང་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་སྣང་ཡང་དོན་ལ་གྲུབ་པ་མེད་པས་འཕོ་འགྱུར་མེད་ཅིང་། གདུལ་བྱའི་ངོར་འཕོ་འགྱུར་དུ་སྣང་བས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྣང་བའི་ཆ་དག་མ་དག་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པས་བསྡུས་པར་འདོད་དོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རྩ་ཤེ་ལས། གཞན་ལས་ཤེས་མིན་ཞི་བ་དང་། །སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ། །རྣམ་རྟོག་མེད་དོན་ཐ་དད་མེད། །དེ་ནི་དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པས། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅིང་བསམ་བརྗོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ།

p. 504

རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱིས་བློས་མ་བཞག་པ། གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་ཁ་ལེན་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་མགོན་རྣམས་ཀྱི། །བསྟན་པ་བདུད་རྩིར་གྱུར་པ་སྟེ། །དོན་གཅིག་མ་ཡིན་ཐ་དད་མིན། །ཆད་པ་མ་ཡིན་རྟག་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་བློའི་ངོ་ཁ་ལ་བཟང་ངན་ཐ་དད་པར་བཏགས་ཀྱང་། ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་དག་པས། ཡང་དག་པ་དང་། མ་དག་པ་དང་། གཉིས་ཀ་དང་། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པའོ་ཞེས་བློས་བཀོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཡང་དག་མིན། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཉིད། །ཡང་དག་མིན་མིན་ཡང་དག་མིན། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་བསྟན་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཤིས་ངོར་ནི་ཁས་ལེན་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་གང་དུའང་གྲུབ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ཀྱང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ཡོད་ན་ནི། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བ་ཡི། །ལྟ་བ་མི་བཟད་མ་རུངས་འཛིན། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྩོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། དེའང་གཤིས་ལ་དམ་བཅའ་མེད་པས་ཁས་བླངས་པའི་ཡུལ་དང་། ལེན་པ་པོ་དང་། ངོས་གཟུང་གང་ཡང་མེད་པས་སྐྱོན་མེད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། རྩོད་བཟློག་ལས། གལ་ཏེ་ངས་དམ་བཅས་འགའ་ཡོད། །དེ་ཚེ་ང་ལ་སྐྱོན་འདི་ཡོད། །ང་ལ་དམ་བཅའ་མེད་པས་ན། །ང་ནི་སྐྱོན་མེད་ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སམ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ངོ་བོ་ལ་ནི་ཟབ་པ་ཞི་བ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་དམ་བཅའ་འམ་ཁས་ལེན་མེད་པ་སྟེ་དབྱིངས་གདོད་མ་ནས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ངོ་བོ་ལ་དབྱེར་མེད་ཀྱང་བློས་སྒྲོ་

p. 505

བཏགས་ནས་དབྱེ་ན། སྐྱེ་བ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་ཉིད་བློས་བཀོད་ཀྱང་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ལས་མ་གྲོལ་བ་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་མེད་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་བ་རྣམ་གྲངས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས། སྐྱེ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡང་། །ཡང་དག་པ་དང་མཐུན་ཉིད་བཞེད། །སྐྱེ་མེད་སྤྲོས་ཀུན་ཞི་བ་ལ། །དོན་དམ་ཞེས་པའི་བརྡ་མཛད་དོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་གསལ་བར་དབྱེ་ན། ཡུལ་ཆོས་དབྱིངས་ཙམ་ཞིག་དབྱེ་བའི་གཞི་ལས། སྣང་བའི་ཆ་འདི་དག་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། ཆུ་ཟླ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་སྟེ་སྣང་ལ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྗོན་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། མེ་ལོང་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་དག་ལ། །བཞིན་གྱི་ཟླ་བ་སྣང་བ་ལྟར། །ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པར། །ལྗོན་པས་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་ན། ཐ་མལ་པས་སྣང་བ་བདེན་བདེན་ལྟར་མཐོང་ཡང་། རྣལ་འབྱོར་པས་རྨི་ལམ་ཙམ་ལས་ངེས་པར་མ་མཐོང་བས། འལ་འོལ་སང་སེང་ཙམ་ལ་མ་བརྟགས་པ་ན་སྣང་ཡང་བརྟགས་ན་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འབྱོངས་པ་ན་སྣང་བ་འདི་དག་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྲུབ་ཅིང་། གང་གི་ཡང་ཁས་ལེན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པས་ཐ་དད་པའི་བདེན་པ་མེད་པར་བློ་འབྱོངས་ཏེ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ན། ཞིང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བར་གྱུར་ཀྱང་བདེན་ཞེན་མེད་པས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱའོ། །བློ་བདེན་ཞེན་དང་བཅས་པའི་སེམས་རྟོག་དང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ། བདེན་ཞེན་མེད་པའི་འཆར་སྒོ་དང་

p. 506

སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་འདོད་དོ། །དོན་དམ་པ་ཡང་། སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པའི་གནས་ལུགས་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་ཞེན་མེད་པ་ཆུ་ཟླའི་རང་བཞིན་ཁོངས་སུ་ཆུད་ནས། འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་གཞི་མེད་དུ་སྣང་བ་ཙམ་ལས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ངོ་བོར་ཤེས་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་རྟོག་དབྱིངས་སུ་གྲོལ་བ་ན་དོན་དམ་པའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཤིས་དེ་ལྟར་གནས་པ་དོན་དམ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པས་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་ཞེས་བྱའོ། །སྒྲ་གཅན་འཛིན་གྱིས་ཡུམ་ལ་བསྟོད་པ་ལས། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །མ་སྐྱེས་མ་འགག་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། །སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དོན་དམ། དེ་རྟོགས་པས་དོན་དམ་བདེན་པ་རྟོགས་པར་བཞེད་དོ། །དེའང་བདེན་པ་གཉིས་རྭ་ལྟར་ཐ་དད་པ་མེད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟར་མཐོང་དུས་ཟླ་གཟུགས་སྣང་བའི་ཆ་ནས་ཀུན་རྫོབ། ཟླ་བར་བདེན་པ་མེད་པའི་ཆ་ནས་དོན་དམ། དེ་གཉིས་རྫིང་བུའི་ཆུ་དེར་མེད་ལ་སྣང་བར་ངོ་བོ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་དམ་ཟུང་འཇུག །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་བློ་དེ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་བའི་ཆོས་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཡིད་ཡུལ་པའི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་བློ་རྟོག་དང་བཅས་པ་འཁྲུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ལྟར་སྣང་ལ་མེད་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་ནི་སྲིད་པའི་དགོན་པ་ལས་ཐར་བའི་ལམ་སྣ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་བློས་དཔྱད་ན་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ཀུན་རྫོབ། དཔྱད་བཟོད་པ་དོན་དམ་ཞེས་པའང་རྟོག་པའི་རི་མོ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ནར་མངོན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བློས་དཔྱད་བཟོད་དེ་བློས་བཏགས་པ་ལ་ལྟོས་སམ་མི་ལྟོས། མི་ལྟོས་ན་དཔྱད་བཟོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་

p. 507

བཞག་ཏུ་མེད་ལ། ལྟོས་ན་བློ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དཔྱད་བཟོད་མི་བཟོད་གཉིས་པོ་དེ་རྣམ་པ་མི་གཅིག་ཀྱང་བློས་དཔྱད་པར་གཅིག་པས་བློའི་ཡུལ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་པས་གསལ་ལོ། །མདོར་དྲིལ་ན་བློའི་སྤྲོས་པ་དང་སྤྲོས་པ་ལ་སྣང་བ་རྣམས་ནི་དེའི་ངོར་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ། སྤྲོས་པ་ཆད་ཅིང་གཟུང་འཛིན་ཞིག་པའི་བློ་དང་བློ་སྣང་ཀུན་དོན་དམ་ཞེས་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་གྲགས་ཏེ། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་དོན་དམ་དུ་འོང་བའི་སྐབས་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཀྱང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་གནད་ཀྱིས་སོ། །འདིར་ཁས་བླངས་པ་ལྟར་ངོ་བོ་གཅིག་ཐ་དད་གང་ཡང་མ་ཡིན་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་གྲགས་སྡེ་སྤྱོད་པ་ལྟར་ངོ་བོ་གཅིག་ཅེས་བརྗོད་པར་ཟད་དོ། །གྲུབ་མཐས་ཁས་བླངས་པའི་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་སྣང་བ་ལྟར། དོན་དམ་སྣང་བའམ་དོན་དམ་མི་སྣང་བ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་མི་སྣང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་ལས། འདུ་བྱེད་ཁམས་དང་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་ནི། །གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། །གཅིག་དང་ཐ་དད་ཉིད་དུ་གང་རྟོག་པ། །དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཞུགས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། དེའི་ལྟར་ན་གཅིག་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་མེད་པའི་དབྱེར་མེད་དུ་བསྟན་པས་དོན་ལ་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །འདི་དག་སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་དབྱེར་མེད་པའི། །བདེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་རུ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བདེན་གཉིས་སུ་འབྱེད་པའི་ཐ་དད་དེ་ཉིད། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དང་། ངོ་བོ་ཐ་དད་དང་། གཅིག་པ་བཀག་ཙམ་གྱི་ཐ་དད་དང་། དོན་གཅིག་ལ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཐ་དད་པ་བཞི་ལས་གང་ཡིན་ན། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་དང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

p. 508

ངོ་བོ་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཏེ་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་པ་བཀག་ཙམ་གྱི་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་སོ་སོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞི་གཅིག་ལ་དབྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ན་ཆུ་དང་ཆུ་ཟླ་ལྟར་རང་བཞིན་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། བུ་རམ་རང་བཞིན་མངར་བ་དང་། །མེ་ཡི་རང་བཞིན་ཚ་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས། །ཞེས་དང་། ཀུན་རྫོབ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །བྱས་པ་དང་ནི་མི་རྟག་བཞིན། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་དང་། རིམ་ལྔར། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་དག །སོ་སོའི་ཆར་ནི་ཤེས་གྱུར་ཏེ། །གང་དུ་ཡང་དག་འདྲེས་གྱུར་པ། །ཟུང་དུ་འཇུག་པར་དེ་བཤད་དོ། །ཞེས་སོ། །དོན་དམ་པར་གཅིག་ཐ་དད་གང་དུའང་དབྱེ་རུ་མེད་དེ། བྱམས་པས་ཞུས་པ་ལས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ལས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དབྱིངས་དེ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གྲངས་ངེས་པ་ལ། མཐའ་གཞན་བཀག་པ་དང་། དངོས་པོ་ལ་གནས་པ་དང་། དགོས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་གྲངས་ངེས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཡིན་ཏེ་སྤྲོས་པ་ལས་གྲོལ་མ་གྲོལ་དངོས་འགལ་དུ་ངེས་པས། བསྒྲུབ་ཕྱོགས་དང་དགག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕུང་གསུམ་ཁེགས་པས་དེ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་སོ། །ཡང་ན་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་ཡུལ་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པས་ན། ཡུལ་ནི་མཐར་མ་ཐུག་པ་འཁྲུལ་པའི་བློ་དང་། མཐར་ཐུག་པ་མ་འཁྲུལ་པའི་བློ་གཉིས་ལས་མི་འདའོ། །དེ་ལ་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་དེ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་བློའི་དབང་གིས་ཡུལ་གཉིས་སུ་ངེས་ཏེ། རྒྱའི་དབང་གིས་འབུར་ཀྱོང་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུའང་།

p. 509

འཇུག་པ་ལས། དངོས་ཀུན་ཡང་དག་བརྫུན་པ་མཐོང་བ་ཡིས། །དངོས་སྙེད་ངོ་བོ་གཉིས་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཡང་དག་མཐོང་ཡུལ་གང་ཡིན་དོན་དམ་སྟེ། །མཐོང་བ་བརྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས་། །ཞེས་སོ། །གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་དབྱེ་ན། ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་དག་ཤེས་པའི་དོན་དམ་བློས་དཔྱད་པ་དང་། དངོས་པོའི་དོན་དམ་ཐོ་བས་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པས་མི་གནོད་པ་སྟེ། ཤེས་པའི་རྒྱུན་དང་། དངོས་པོ་རགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། དངོས་པོའི་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་པ་དོན་དམ་དུ་འདོད་དེ། མཛོད་ལས། གང་ཞིག་བཅོམ་དང་བློ་ཡིས་གཞན། །བསལ་ན་དེ་བློ་མི་འཇུག་པ། །བུམ་ཆུ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །ཡོད་དེ་དོན་དམ་ཡོད་གཞན་ནོ། །ཞེས་སོ། །མདོ་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་ནི། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིར་དོན་དམ་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པ་སྟེ། །དེ་དག་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བཤད། །ཅེས་འདོད་དེ་རྟོག་གེ་པ་རྣམས་མཐུན་པར་གནས་སོ། །སེམས་ཙམ་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་གི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ། གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་དོན་དམ་བདེན་པར་འདོད་དེ། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། ཆ་ཤས་ཅན་ཞེས་བྱ་མེད་ཅིང་། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་རྣམས་མེད་པ་དང་། །སོ་སོར་སྣང་ལ་དམིགས་མེད་ལ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྨི་ལམ་འདྲ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བའི། །རྣམ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་དུ་ཡོད། །བློ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡི། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་ལུགས་བསྒྲགས། །ཞེས་སོ། །དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པས་ནི། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་པ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་། དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཞེས་འདོད་དེ། འཁྲུལ་འཇོམས་ལས། དམིགས་བཅས་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་དུ། །དམིགས་བྱ་དམིགས་བྱེད་ཀུན་ལས་གྲོལ། །ཞེས་

p. 510

སོ། །ཐལ་འགྱུར་པས་ནི། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་དང་སྟོང་པ་དོན་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་དེ་གཅིག་དང་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ། འགག་པ་མེད་པ། འོང་བ་མེད་པ། འགྲོ་བ་མེད་པར་འདོད་པས། ཁས་ལེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡང་འགོག་སྟེ། འཇུག་པ་ལས། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་དབང་དངོས་འདོད་ལྟར། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ནི་བདག་གིས་ཁས་མ་བླངས། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་སྣང་བ་འདི་སྐྱེ་སོགས་སུ་གྲུབ་མོད་སྙམ་ན། སྐྱེ་མི་སྐྱེ་གྲུབ་མ་གྲུབ་སྣང་བ་ལ་བློས་ཕར་བཏགས་ཀྱི། གྲུབ་པ་ག་ལ་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱིས་གྲུབ་མཐའ་ཁས་བླངས་པ་བཀག་གི། སྣང་ཙམ་བཀག་པ་མེད་དེ། འཕགས་པ་ལྷས། ཇི་ལྟར་སྣང་ཉིད་དགག་མིན་ཏེ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །འདིར་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུར་གྱུར་པའི། །བདེན་པར་རྟོག་པ་བཟློག་བྱ་ཡིན། །ཞེས་སོ། སྣང་བ་ནི་མེད་བཞིན་པ་སྟེ། རྩ་ཤེས་ལས། གཟུགས་སྒྲ་རོ་དང་རེག་པ་དང་། །དྲི་དང་ཚེས་དག་འབའ་ཞིག་སྟེ། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང་། །སྨིག་རྒྱུ་རྨི་ལམ་འདྲ་བ་ཡིན། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུ་དང་། །གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བ་དེ་དག་ལ། །སྡུག་པ་དང་ནི་མི་སྡུག་པ། །འབྱུང་བར་ཡང་ནི་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །འདིར་གང་གཟུང་ཞེ་ན། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལེགས་པའི་ཆ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཀུན་གཟུང་ལ། རང་རང་གི་བདེན་ཞེན་གྱིས་སྦྱར་བའི་གྲུབ་མཐའ་ངན་པ་རྣམས་འདོར་བ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་འདི་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ནི་གཤིས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་བདེན་པ། བློས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པར་བཏགས་ཤིང་སྣང་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་བློས་རྟོགས་སམ་མི་རྟོགས་ཤེ་ན། དོན་དམ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་ལས་འདས་པས་རྟོགས་པར་གཞག་ཏུ་མེད་དེ། དཀོན་བརྩེགས་

p. 511

ལས། འོད་སྲུངས། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སུས་ཀྱང་བལྟར་མེད་པ། མངོན་དུ་བྱར་མེད་པ། ཐོབ་པ་མེད་པ། མ་ཐོབ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །འོ་ན་འཕགས་པས་མི་རྟོགས་སམ་ཞེ་ན། དོན་དམ་དང་མཐུན་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ལ་དེ་སྐད་བཏགས་ཏེ། ཟླ་བ་གྲགས་པས། སྟོང་པ་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་གོ་འབྱེད་པར་རྟོགས་པས་ནམ་མཁའ་ཉིད་བློ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་མ་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས་ཀྱང་། གང་དག་ང་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང་། །གང་དག་ང་ལ་སྒྲར་ཤེས་པ། །ལོག་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ང་མི་མཐོང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཉིད་ལྟ། །འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཆོས་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་མིན་པས། །དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་མི་ནུས། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་པ་དེའི་ཚེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཐ་དད་མེད་པས་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་མེད་ལ། འཕགས་པའི་བདེན་མཐོང་གི་ཚེའང་སེམས་ཉིད་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ནི་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་གཉིས་སུ་མེད་པས་ཀྱང་རྟོགས་པ་དང་། མ་རྟོགས་པ་ཞེས་རྩོད་པས་ངལ་བ་དོན་མེད་དོ། །དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ལ་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་མེད་ཅེས་བརྗོད་པས། གང་ཟག་གིས་དེ་མི་རྟོགས་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་པའང་དོན་ལ་མ་འབྲེལ་བས་བཞད་གད་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་གོ །མེ་འདི་ཚ་ཞིང་བསྲེག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པས་སྐྱེས་བུས་བྱ་བ་མི་བྱེད་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་འདྲ་བར་སེམས་སོ། །ནམ་མཁའ་སེམས་པ་དང་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པའི་མཐལ་ལས་འདས་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་འཇལ་བ་ལྟར། དོན་དམ་སྤྲོས་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པས་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཆེ་བས་

p. 512

སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་ཞིང་སེམས་ཀྱི་དམ་པ་འོད་གསལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་འདི་ནི་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དོ། །དེའང་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་ན་ཟབ་མོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་ཏེ། རྩ་ཤེས་ལས། གང་དག་བདེན་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི། །རྣམ་དབྱེ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡི། །ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་རྣམ་མི་ཤེས། །ཞེས་སོ། །ཤེས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། ཇི་སྐད་དུ། གང་དག་བདེན་པ་འདི་གཉིས་ལ། །བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་ཚོགས་བསགས་ཏེ། །དེ་དག་སྲིད་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །ཕུན་ཚོགས་ཕ་རོལ་འགྲོ་བ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་ལ་སྣང་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ནི་གང་ཡང་ཤོང་བས་འཐད་ཅིང་། དེ་ལས་གཞན་ལ་མི་འཐད་པ་ཉིད། སྔ་མ་ལས། །གང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རུང་བ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་བར་འགྱུར། །གང་ལ་སྟོང་ཉིད་མི་རུང་བ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། སྟོང་ལ་འདི་དག་ཀུན་འཐད་ཀྱི། །མི་སྟོང་པ་ལ་འཐད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །མདོར་དྲིལ་ན་མ་དག་པ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཀུན་རྫོབ་པ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་འདི་དག་མི་བདེན་པ། སླུ་བ། བྱིས་པ་འབྲིད་པ། འལ་འོལ་ཙམ་ལས་ངོ་བོ་དང་ངོས་གཟུང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དག་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཟབ་ཞི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གསོག་ཅིང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དོན་བསྒོམས་པས། འབྲས་བུ་གཟུགས་སྐུ་དམ་པ་དང་། ཆོས་སྐུ་དམ་པ་གཉིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་མཛོད་ཁང་དང་པོ་བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་

p. 513

རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་མ་ཡིན་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཕྱིར་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས། འདིར་དེ་བཤད་པ་ལ། གཤིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ། འཁོར་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དམ་དེའི་རང་བཞིན་ནི་གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས། གང་དུའང་མ་སོང་། གང་ན་ཡང་མི་གནས་པ། ཆོས་ཅན་ལ་ཆོས་ཉིད་བརྟེན་པས་ཆོས་ཅན་ཡང་སྐྱེ་འགག་ལྟར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དབུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་ཉིད། དེ་ཉིད་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང་། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །དེ་ནི་བརྟེན་ནས་གདགས་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང་། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། རྟག་དང་ཆད་པ་སྤངས་པ་ཡི། །ཡོད་མེད་ཕྱོགས་བྲལ་གང་ཡིན་པ། །དབུ་མར་རྣམ་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དབུ་མ་ཡི་ནི་ལམ་དེ་ཡང་། །ང་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བཤད། །ཅེས་སོ། །དེའང་འདི་ལྟར་མ་དག་པའི་སྣང་བ་དང་། དེར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་བད་ཀན་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་ལམ་དུ་སྐྲ་ཤད་འཛག་པ་ལྟར་སྣང་ལ་དུས་དེ་ཉིད་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རང་བཞིན་མེད་ཅིང་རྣམ་རིག་མེད། །དངོས་པོ་མེད་ཅིང་རྟེན་གཞི་མེད། །འདི་དག་རོ་བཞིན་བྱིས་པ་ནི། །ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཅན་གྱིས་བཏགས། །ཇི་ལྟར་ལོག་པས་སྐྲ་ཤད་འཛིངས། །སྐྱེ་བོ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མཐོང་། །དེ་བཞིན་དངོས་པོར་རྣམ་རྟོག་འདི། །ལོག་པར་བྱིས་པས་རྣམ་བཏགས་པ། །སྲིད་པ་གསུམ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ། །ཞེས་སོ། །

p. 514

དེའང་རྨི་ལམ་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་གཉིད་དུ་འགྲོ་ཀ་དང་སད་པ་གཉིས་ཀ་ན་མེད་ཀྱང་བར་དེར་སྣང་བ་ལྟར། ད་ལྟར་གྱི་འགྲོ་དྲུག་འཁྲུལ་སྣང་འདི་ཡང་དང་པོ་སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་དག་པ་སྙིང་པོའི་ཁམས་ལ་མེད་ཅིང་། ད་གཟོད་འཁྲུལ་པ་ཤིན་ཏུ་དག་པ་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་སུའང་མེད་ཀྱང་བར་འདིར་སྣང་བ་ཡང་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བས་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དུ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ངོ་བོ་ལ་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པས་སྔོན་ནས་ད་ལྟ་དང་ཕྱི་མའི་བར་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དེ། ཀུན་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། ཕྱི་མའི་དབྱིངས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་ལ། འཁྲུལ་སྣང་མིང་ཙམ་བཏགས་པ་ཙམ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟར་གཤིས་ལ་མ་གྲུབ་པས། དེའི་རང་བཞིན་རྟོགས་ན་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུའང་། འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་འཇིག་མ་མཆིས་ཏེ། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་འདྲ། ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོད་དང་མེད་མ་དམིགས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་བཞིན། །སེམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྤངས། །འཇིག་རྟེན་རྟག་དང་ཆད་པ་སྤངས། །ཞེས་སོ། །དེའང་ནང་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་དང་། ཕྱི་དོན་དུ་སྣང་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་འདི་ཐམས་ཅད་ཀུན་བཏགས་པ། གློ་བུར་བ། དོན་ལ་མེད་པ། མེད་བཞིན་སྣང་བ། མ་རིག་པ། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་འཁྲུལ་རྟོག་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་དོན་མེད་པར་བྱས་པ་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་རྨི་ལམ་ལྟར་བདེན་ཞེན་བདེ་སྡུག་ལ་ངལ་བ་ནི། མི་ཟད་པ་མཛོད་ཀྱི་གླུ་ལས། ང་ཡིས་རྩེ་མོ་བྱས་པ་ལ། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་ཨ་ཐང་ཆད། །ཅེས་སོ། །དེའང་སྣང་དུས་དྲན་རིག་ཏུ་འཆར་དུས་འདི་ཉིད་ནས་ཡེ་སྟོང་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་དངོས་པོ་རྣམ་པར་འཇིག །སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་ཡེ་སྟོང་པ་སྟེ། །

p. 515

ཉི་ཚེའི་སྟོང་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་དང་། །མཁས་པ་བྱིས་པ་དག་དང་རྩོད་མི་བྱེད། །ཅེས་སོ། དེའང་ཡོད་མེད། ཡིན་མིན། བདེན་བརྫུན། དག་མ་དག་ཐམས་ཅད་བློས་བཀོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཡིན་པས། ཀུན་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་དོར་བར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། རྟོག་ཅན་དག་གིས་ཡོད་དང་མེད་ཅེས་བཏགས། །དེ་ལྟར་དཔྱོད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་མི་འགྱུར། །ཡོད་དང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀ་མཐའ། །གཙང་དང་མི་གཙང་འདི་ཡང་མཐའ་ཡིན་ཏེ། །མཁས་པས་དབུས་ལའང་གནས་པར་ཡོད་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་འཁོར་ལོའི་མདོ་ལས། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་མཐའ་གཅིག་སྟེ། །མེད་ཅེས་བྱ་བ་གཉིས་པ་ཡིན། དེ་ནི་བདག་དང་བདག་མེད་མཚུངས། །རྟག་པ་དང་ནི་ཆད་པ་མཚུངས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རང་རང་གི་རྟོག་པའི་གྲུབ་མཐས་འཆིང་བ་ནི། ལངྐའི་མདོ་ལས། དངོས་པོར་ཤེས་པའི་སྒྲ་འཛིན་པ། །ཇི་ལྟར་དར་གྱི་སྲིན་བུ་བཞིན། །བྱིས་པ་མཚམས་སྦྱོར་མི་མཁས་པ། །རང་གི་གྲུབ་མཐའ་དམན་པས་འཆིང་། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་དང་གང་གི་ཚེའང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ། སྐྱེ་བ་མེད་པ། འགག་པ་མེད་པ། འོང་བ་མེད་པ། འགྲོ་བ་མེད་པ། དོན་གཅིག་མ་ཡིན་པ། ཐ་དད་མ་ཡིན་པ། ཆད་པ་མེད་པ། རྟག་པ་མེད་པ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། རྩ་ཤེས་ལས། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་འབྱུང་། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འོང་བ་མེད་པ་འགྲོ་མེད་པ། །ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བསྟན་པ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །དམ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་དག་པ་ནི་གཤིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའམ་གཞི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ད་ནི་འཁོར་

p. 516

བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའང་ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་བ། སེམས་ཀྱི་སྣང་ཡུལ་རི་དང་། རྩིག་པ་དང་། ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་རླུང་དང་། ནམ་མཁའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ། འབྱུང་འགྱུར་རམ་འབྱུང་གཟུགས་སུ་གྲགས་པས་མཚོན་ནས། རས་ཡུག་དང་། ཐག་པའི་འདུ་བྱེད་དང་། རྩིད་རྐྱང་དང་། རེ་ལྡེ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་དེ་དང་དེར་རིགས་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བ་བསྐྱེད་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱིའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་ནས་བྱུང་བ་དང་། ཕྱི་ལྟར་སྣང་ཞིང་བེམས་པོའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིགས་པ་ལས་འདུ་བྱེད་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་ནི་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ལངྐར་གཤེགས་པ་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཇི་ལྟར་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་ལས་རྫ་མ་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཐག་པས་སྣམ་བུ་དང་། རྩིད་རྐྱང་ལས་རེ་ལྡེ་དང་། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་དང་། སྲུབ་མ་ལ་སོགས་པ་མིའི་ནན་ཏན་དང་ཞོ་ལས་མར་འབྱུང་བ་འདི་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཕྱིའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མར་འབྱུང་བའོ། །ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་ལས་ཆོས་འདི་དག་ལ་སོགས་པ་ནི་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འཐོབ་བོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ངོ་མ་ཤེས་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ལས་སྲིད་པར་འདུ་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་རྒ་ཤི་ལ་ཐུག་བར་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ཅིང་བར་མ་ཆད་པར་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་འབྱུང་བ་ནི། བཤེས་སྤྲིང་ལས། མ་རིག་པ་ལས་འདུ་བྱེད་དེ་ལས་ནི། །རྣམ་ཤེས་དེ་ལས་མིང་དང་གཟུགས་རབ་འབྱུང་། །དེ་ལས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟེ་དེ་དག་ལས། །རེག་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་ཐུབ་པས་གསུངས། །རེག་པ་ལས་ནི་ཚོར་བ་ཀུན་འབྱུང་སྟེ། །ཚོར་བའི་གཞི་ལས་སྲེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྲེད་པས་ལེན་

p. 517

པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་ལས་སྲིད་པ་སྲིད་ལས་སྐྱེ་བ་ལགས། །སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་མྱ་ངན་ན་རྒ་དང་། །འདོད་པས་ཕོངས་དང་འཆི་དང་འཇིགས་སོགས་ཀྱི། །སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་འབྱུང་སྟེ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན་བཅུ་གཉིས་ལས། དང་པོ་མ་རིག་པ་ནི་གནས་ལུགས་ཡེ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་གཤིས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་དེས་མཚོན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པས་འཁོར་བའི་ལས་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །དེའང་མ་རིག་པས་བསྒྲིབས་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་དང་། མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གསུམ་ནི་འདུ་བྱེད་ཡིན་པས། དེ་དག་གི་དགེ་བས་མཐོ་རིས་དང་། མི་དགེ་བས་ངན་སོང་དང་། ལུང་མ་བསྟན་དེ་གཉིས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་མི་དགེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། མ་རིག་བསྒྲིབས་པས་ཡང་སྲིད་ཕྱིར། །འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་གང་ཡིན་པའི། །ལས་དེ་དག་གིས་འགྲོ་བར་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་གང་བྱས་པ་དང་། མཐུན་པའི་རྣམ་པར་འགྲོ་བ་གང་རུང་དུ་འཇུག་ཅིང་དེའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། འདུ་བྱེད་རྐྱེན་ཅན་རྣམ་པར་ཤེས། །འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་རང་གི་འགྲོ་བ་དེར་ཞུགས་དུས་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་རླུང་སེམས་འདུས་པའི་ཆ་དེར་ཞུགས་པ་ལས། ཚོར་བ། འདུ་ཤེས། འདུ་བྱེད། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞི་ནི་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གྲུབ་པས་བསྡོམས་ཏེ་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞུགས་གྱུར་ན། །མིང་དང་གཟུགས་ནི་ཆགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། དེའང་མའི་མངལ་དུ་རྣམ་ཤེས་ཞུགས་པ་ལས་མིང་དང་གཟུགས་སུ་འགྲུབ་བོ། །གཟུགས་དེ་ཡང་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལུས་རྫོགས་པའི་བར་རོ། །དེའི་ཚེ་མིག་དང་།

p. 518

རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་འབྱུང་བས་ན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། མིང་དང་གཟུགས་ནི་ཆགས་གྱུར་ན། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་ཡུལ། དབང་པོ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུམ་འདུས་པ་ལས་རེག་པ་འབྱུང་སྟེ་དཔེར་ན། གཟུགས་དང་། མིག་གི་དབང་པོ་དང་། མིག་ཤེས་གསུམ་འདུས་པ་ལས་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་བ་སྐྱེ་བ་ལྟར། མིང་གཟུགས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་ལས་མའི་མངལ་དུ་རེག་པ་སྐྱེ་བ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །རེག་པ་ཡང་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར། །མིང་དང་གཟུགས་དང་དྲན་བྱེད་ལ། །བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། །དེ་ལྟར་མིང་དང་གཟུགས་བརྟེན་ནས། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །མིང་དང་གཟུགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས། །གསུམ་པོ་འདུས་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་རེག་པའོ་རེག་དེ་ལས། །ཞེས་སོ། །རེག་པ་ལས་ཚོར་བ་འབྱུང་སྟེ། ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་བར་མ་གསུམ་ལས་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལས། ཚོར་བ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཚོར་བ་ལས་དེ་ལ་སྲེད་པ་འཕེལ་ཏེ་བུ་རམ་གྱི་མངར་བ་ཚོར་བས་དེ་ལ་ཞིམ་པར་སྲེད་པ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ལས་དེ་སྤང་བར་འདོད་ནས་བདེ་བ་ལ་སྲེད་པ་དང་། བར་མ་ལས་བཏང་སྙོམས་པའི་སྲེད་པ་སྟེ་གསུམ་འབྱུང་བ་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་སྟེ། །ཚོར་བའི་དོན་དུ་སྲེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །སྲེད་པ་ལས་གང་འདོད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སྲེད་པར་གྱུར་ན་ཉེ་བར་ལེན། །རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཉེར་ལེན་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ལྟར་ཚོར་བ་དག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པ་དེ་ནི་སྲིད་པའི་རྐྱེན་ཅན་ལས་འཕེན་པའི་རྒྱུ་འདོད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྟ་བ་དང་། བརྟུལ་

p. 519

ཞུགས་དང་། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་སོ། །ཡང་ན་སྲེད་པའི་དུས་སུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་དང་། བར་མ་དང་། བདག་གིར་ལེན་པ་སྟེ་བཞིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ལེན་པ་ལས་སྲིད་པ་འབྱུང་སྟེ། གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྲིད་པ་ཡིན་པས་དེ་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱང་། དེ་ཉིད་ལས། ཉེར་ལེན་ཡོད་ན་ལེན་པ་པོའི། །སྲིད་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་མེད་ན། །གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ་སྲིད་མི་འགྱུར། །སྲིད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལས་ཐོག་མར་བཙའ་བ་དང་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྲིད་པ་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །སྐྱེས་ནས་དར་ལ་བབ་པ་དང་། རྒས་པ་དང་། སྲོག་འགག་པས་འཆི་བ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རྒ་ཤི་དང་ནི་མྱ་ངན་དང་། །སྨྲེ་སྔགས་འདོན་བཅས་སྡུག་བསྔལ་དང་། །ཡིད་མི་བདེ་དང་འཁྲུག་པ་རྣམས་། །དེ་དག་སྐྱེ་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་དང་། མདོ་ལས། དེ་ལ་རྒ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ། །འཆི་བ་ནི་རྒས་པའི་ཕུང་པོ་འཇིགས་པའོ། །མྱ་ངན་ནི་འགྲོ་བཞིན་འཆི་བཞིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པས་མངོན་པར་ཆགས་པ་དང་བཅས་པའི་སྙིང་གི་གདུང་བའོ། །སྨྲེ་སྔག་འདོན་པ་ནི་མྱ་ངན་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ངག་གི་བརྗོད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་ལ་གནོད་པའོ། །ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འབབ་པའོ། །འཁྲུག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་མང་པོ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་འབྲེལ་དེ་དག་ཀྱང་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྱུང་བའི་ཆ་ནས་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ནང་གི་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་ཁམས་དྲུག་འདུས་པའི་ཆ་ལས་བསྐྱེད་པས་ན་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་འབྱུང་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་དང་། རྐྱེན་

p. 520

དང་འབྲེལ་བའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་འདི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམས་པར་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནས། ཡང་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བར་ཇི་ལྟར་བལྟ་ཞེ་ན། ཁམས་དྲུག་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ས་དང་། ཆུ་དང་། རླུང་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་འདུས་པ་ལས་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བར་བལྟའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཉན་ཐོས་པ་ལྟར་ན་ཚེ་སྔ་མའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤྱོད་དུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་མ་རེག་པའོ། །ཚེ་སྔ་མའི་ལས་གསོག་དུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་འདུ་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་མངལ་དུ་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་རྣམ་ཤེས་སོ། །དེ་ནས་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོའི་སྒོ་མ་དོད་བར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་སོ། །དབང་པོའི་སྒོ་དོད་ནས་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་མི་ནུས་པའི་བར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་དྲུག་གོ །ཡུལ་ལ་སྤྱོད་ནུས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བདེ་སྡུག་གི་བྱེ་བྲག་མི་ཤེས་པའི་བར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་རེག་པའོ། །བདེ་སྡུག་གི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་མི་ནུས་ཀྱི་བར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཚོར་བའོ། །འཁྲིག་པ་སྤྱོད་ནུས་པ་ནས་བཟུང་ནས་འདོད་པའི་ཡུལ་དང་དུ་མ་བླངས་ཀྱི་བར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྲེད་པའོ། །འདོད་པའི་ཡུལ་དང་དུ་བླངས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ལེན་པའོ། །དེ་ནས་ལས་གསོག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་སྲིད་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་ཕྱི་མའི་ཐོག་མར་མའི་མངལ་ནས་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ནས་ཕྱི་མའི་མིང་དང་གཟུགས། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག །རེག་པ། སྲེད་པ། ཚོར་བ་སྟེ་བཞི་པོ་དེ་རྒ་ཤི་ཡིན་སྟེ། སཱ་ལུ་ལྗང་པ་ལས། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒ་ཤིའོ། །སྐྱེ་བ་སྟེ་ཚོར་བའི་བར་དུ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་སོ། །

p. 521

དེ་དག་མཛོད་ལས། སྔོན་དང་ཕྱི་མཐར་གཉིས་གཉིས་དང་། །བར་དུ་བརྒྱད་ཡོངས་རྫོགས་ལྡན་ལ། །མ་རིག་ཉོན་མོངས་སྔོན་གནས་སྐབས། །འདུ་བྱེད་དག་ནི་སྔོན་ལས་ཀྱི། །རྣམ་ཤེས་མཚམས་སྦྱོར་ཕུང་པོ་ཡིན། །མིང་དང་གཟུགས་ནི་དེ་ཕན་ཆད། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དོད་ཚུན་ཆད་དེ། །དེ་ནི་གསུམ་འདུས་ཚུན་ཆད་དོ། །རེག་པ་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་ཀྱི། །རྒྱུ་ཤེས་ནུས་པ་ཚུན་ཆད་དོ། །ཚོར་འཁྲིག་ཚུན་ཆད་སྲེད་པ་ནི། །ལོངས་སྤྱོད་འཁྲིགས་པ་ཆགས་ཅན་གྱི། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས། །ཐོབ་པར་བྱ་ཕྱིར་ཡོངས་རྒྱུག་པ། །དེ་སྲིད་འབྲས་བུ་འབྱུང་འགྱུར་བའི། །ལས་བྱེད་དེ་ནི་སྲིད་པ་ཡིན། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ཚོར་བའི་བར་ན་རྒ་ཤི་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལ་རྫོགས་ཚུལ་གཉིས་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་། རྒྱུན་ཆགས་སོ། སྐད་ཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཕ་རོལ་དང་བདག་གཉིས་ཀའི་དབང་གིས་སྲོག་གཅོད་དུས་མི་ཤེས་པས་སྡིག་པ་བྱེད་པ་ནི་མ་རིག་པ། དེས་ལས་ལ་འཇུག་པའི་ཆ་ནི་འདུ་བྱེད། ལས་བྱེད་དུས་ཀྱི་རིག་པ་ནི་རྣམ་ཤེས། རང་གཞན་གྱི་མིང་དང་གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག །དེ་ནས་རང་ལ་བདེ་བ་དང་གཞན་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་གྱུར་པ་མཚོན་བསྣུན་པའི་ཆ་ནི་རེག་པ། དེ་ལས་བདེ་སྡུག་གི་ཆ་ནི་ཚོར་བ། དེ་ལས་ཕྱི་ཕྱིར་དགའ་བས་འཇུག་པ་སྲེད་པ། དེ་ལས་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བར་འཇུག་པས་ལེན་པ། དེ་ལས་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཆ་ལྡན་སྲིད་པ། དེ་ལས་ད་ལྟ་དང་ཕྱི་མའི་ཆ་སྐྱེ་བ། དེའི་ཆའི་རྒ་ཤི་སྟེ་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་ནི་གསུམ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་པ་ཝལ་གྱིས་འཇུག་པ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག །དེ་ལྟ་བུའི་ཡུན་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ་དེའི་སྐད་ཅིག །བྱ་བ་གཅིག་མགོ་བརྩམས་ནས་རྫོགས་ཀྱི་བར་ལ་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གོ །རྒྱུན་ཆགས་ལ་བརྩི་ན། སེམས་ཙམ་པས་རྒྱུ་འབྲས་ཚར་གཅིག་ཚེ་གཉིས་ལ་རྫོགས་པར་འདོད་དེ། ཚེ་སྔ་མ་ལ་རྒྱུ་དྲུག་པོ་རྫོགས་ནས་འདིར་

p. 522

འབྲས་བུ་དྲུག་རྫོགས་སོ། །དེས་ཕྱི་མ་འགྲེའོ། རྒྱུ་དྲུག་ནི། མ་རིག་པ། འདུ་བྱེད། རྣམ་ཤེས། སྲེད་པ། ལེན་པ། སྲིད་པའོ། །འབྲས་བུ་དྲུག་ནི་ལྷག་མ་རྣམས་སོ། །ཉན་ཐོས་པ་ལྟར་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཚར་གཅིག་ཚེ་གསུམ་ལ་རྫོགས་ཏེ། ཚེ་སྔ་མའི་མ་རིག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱིས་རྒྱུ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་ཚེ་འདིར་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་འབྱུང་ཞིང་། ཚེ་འདིའི་སྲེད་ལེན་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་རྒྱུ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བ་རྒ་ཤི་གཉིས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་དག་ཤེས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ན། མཛོད་ལས། སྔོན་དང་ཕྱི་མཐའ་བར་དག་ལ། །རྨོངས་པ་རྣམ་པར་ལྡོག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གིས་སྲིད་པ་འཁོར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལམ་དང་། འབྲས་བུའོ། །ལམ་ནི་འཁོར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་སུ་འཇུག་པ་བཅུ་གཉིས་པོའི་རྩ་བ་མ་རིག་པ་ཡིན་པས་དེ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ལྡོག་སྟེ། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྒྱུད་གོམས་པར་བྱས་པས་དང་པོའི་རྩ་བ་མ་རིག་པ་ལྡོག་གོ །དེ་ལོག་པས། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་གཞན་རྣམས་རིམ་གྱིས་ལྡོག་སྟེ། སྲིད་པར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཟད་པས་འཁོར་བའི་གནས་ལས་བརྒལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། སྐྱེ་བ་འགགས་པས་འདི་ཀུན་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། རྩ་ཤེ་ལས། མ་རིག་འགག་པར་གྱུར་ན་ནི། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་མི་འགྱུར། །མ་རིག་འགགས་པར་འགྱུར་བ་ནི། །ཤེས་པས་དེ་ཉིད་བསྒོམས་པ་འོ། །དེ་དག་དེ་ནི་འགགས་གྱུར་པས། །དེ་དང་དེ་ནི་མངོན་མི་འབྱུང་། །སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་དག་འགག །ཅེས་སོ། །དེའང་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐར་པ་འདོད་པ་དག་གིས་འཁོར་བ་འགྲུབ་པའི་ལས་རྒྱུ་ནས་མ་བསགས་པ། དེའི་

p. 523

འབྲས་བུ་ཕྱིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་འདུ་བྱེད་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། དེ་ཉིད་ལས། འཁོར་བའི་རྩ་བ་འདུ་བྱེད་དེ། །དེ་ཕྱིར་མཁས་རྣམས་འདུ་མི་བྱེད། །ཅེས་སོ། །འབྲས་བུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་འདུས་པར་ཤེས་པ་དེས་བདེན་པར་དམ་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་། །མཐོང་བ་དེས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། །ཀུན་འབྱུང་དང་ནི་འགོག་པ་དང་། །ལམ་ཉིད་དེ་དག་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ནི་གསུང་རབ་ཆེན་པོའི་མཛོད་ཁང་གཉིས་པ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེར་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཤིན་ཏུ་གཅེས་སོ། །སྣང་བ་སྐྱེ་མེད་དུ་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་དེས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་ཤེས་རབ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། སྣང་འདི་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །ངོ་བོ་མེད་ལ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་སྟེ། །རང་བཞིན་དག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་མཐོང་ནས་ནི། །མི་གནས་མཆོག་གི་གོ་འཕང་མྱུར་དུ་རེག །འདི་ལྟར་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆུའི་ནང་དུ་ཤར་བའི་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་ངོ་བོ་མེད་ལ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཉིད། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་དག །དྭངས་ཤིང་རྙོག་པ་མེད་པའི་མཚོར་སྣང་ཡང་། །ཆུ་ཟླ་སྟོང་པ་གསོག་སྟེ་སྙིང་པོ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ། ཕྱི་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་དངོས་པོ། ནང་མེད་ལ་འཆར་བའི་རིག་པ་གཉིས་ལ་སེམས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པར་བཞག་པ་ན། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་དམིགས་པས་ནམ་

p. 524

མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་བློའི་འཇུག་པ་ནུབ་པའི་དབྱིངས་དོན་དམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་པ་དང་། ས་ར་ཧས། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་ལས་གྲོལ་བའི། ངང་ལས་མ་གཡོས་སྒོམ་པར་བཏགས། །ཡིད་ལ་མེད་དོ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །འབྲས་བུ་གང་ལའང་རེ་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །དོན་དེ་དག་ཀྱང་། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཤེས་བྱ་ཡང་དག་རབ་རྣམས་འབྱེད། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཤིན་ཏུ་གྲོལ། །ཤེས་རབ་འཚོ་བ་ལེགས་བཤད་དང་། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །དེ་དག་ལ་ཡོད་དེ་རྣམ་གསུམ། །ཤེས་རབ་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །མཁས་པས་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །ངོ་བོ་ནི་ཤེས་བྱ་རྟོགས་པའོ། །རྒྱུ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། །སྡུད་པ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་ནས། ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་པ་ལས་ཡང་དག་བཟླ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །བྱེད་ལས་ནི་འཚོ་བ་དག་པ་དང་། ཆོས་ལེགས་པར་བཤད་ནས་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། མི་ཡི་ཁྱུ་མཆོག་འཁོར་ལོ་རིན་ཆེན་བསྐོར་བྱས་ན། །སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་བྱ་ཕྱིར་འགྲོ་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན། །ཞེས་སོ། །ཡོན་ཏན་ནི་ཤེས་རབ་དེས་ཐར་པའི་གྲོང་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དབྱེ་ན་ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པ་གསུམ་མམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་གསུམ་མོ། །དེ་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་དེ་ཉིད་ཤེས་བྱ་གང་ཡིན་མཐའ་དག་རྣམ་ཀུན་ཤེས། །མྱ་ངན་འདས་ལའང་བློ་ཡི་ཆགས་རབ་

p. 525

མ་སྐྱེས་འཁོར་བར་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་བཞག །ཅེས་སོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ན་གྲོལ་བ་ཐོབ་པས་དེ་ཉིད་བསྐྱེད་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་རབ་ལྡན་པ་ཐབས་ཀྱིས་གྲོལ་འགྱུར་ཏེ། །ཇི་ལྟར་དུག་ལ་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པ་བཞིན། །ཤེས་རབ་མེད་ན་ཐབས་ཀྱིས་འཆིང་འགྱུར་ཏེ། །སྨན་ཉིད་ནད་དུ་སོང་བས་གདུང་བ་བཞིན། །དེ་ཕྱིར་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད། །ཇི་སྐད་དུ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུངས། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་ཐབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ཤེས་རབ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཆིང་ངོ་ཞེས་པ་དང་། དོ་ཧ་མཛོད་ལས། སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཞུགས་གང་། །དེས་ནི་ལམ་མཆོག་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཏེ་སྙོང་རྗེ་འབའ་ཞིག་བསྒོམས་ན་ཡང་། །འཁོར་བ་འདིར་གནས་ཐར་པ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །གང་དག་གཉིས་པོ་སྦྱོར་བར་ནུས་པ་དེ། །འཁོར་བར་མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་མི་གནས། །ཞེས་དང་། བླུན་པོ་གང་གིས་བཅིངས་གྱུར་པ། །མཁས་རྣམས་དེ་ཡིས་མྱུར་དུ་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་ནས་རབ་ཏུ་འབད་ན་མྱུར་དུ་གྲོལ་ཏེ། འཕགས་པ་གོ་ཆ་བཀོད་པ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། གང་ལ་ལ་ཞིག་སྐྱེ་བ་མེད་པ། འགག་པ་མེད་པ། ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འདི་ནན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མཁས་པ་དང་། གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་འཐོབ་ཅིང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བསྡགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གནས་པ་དང་།

p. 526

བཟོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ནས་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཞིང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པར་འགྱུར་བས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་གདུགས་ཐོགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་འདེབས་ཤིང་། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་སྣང་བ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་དྲུག་བཤད་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ད་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་ན། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེ་བོ་ཇི་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །འཁོར་གསུམ་མི་རྟོག་དགེ་བའི་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས། །རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཞི་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །འདི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བ་གང་ལའང་བྱེད་པ་པོ་བདག་ཉིད། བྱ་བའི་ཡུལ། བྱས་པའི་དགེ་བ་གསུམ། བྱེད་དུས་ནས་བདེན་ཞེན་མེད་པ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་བློའམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུས་སྤྱད་ན་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་འཐོབ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས། གང་ལ་དགེ་བ་མི་དམིགས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བྱ་བ་མི་དམིགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་འབད་པ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལྟ་བ་དག་ཅིང་། ཐབས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་དག་ན་ལམ་ལ་གོལ་ས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཚེགས་མེད་པར་འགྲུབ་ཅིང་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇོ་བོ་རྗེའི་ཞལ་ནས། དེ་ལྟར་ལྟ་བས་མ་རྨོངས་ཤིང་། །སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་དག་གྱུར་ན། །གོལ་བའི་ལམ་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ། །འོག་མིན་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །

p. 527

ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་ནི། ད་ནི་དགེ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསྔོ་བ། དེ་ལྟར་དགེ་ལེགས་སྦྲིན་གྱི་བཞོན་པ་ཡིས། །འགྲོ་སེམས་གཙང་མའི་ལོ་ཐོག་ལེགས་བསྐྲུན་ཏེ། །སྲིད་པའི་ཉེས་ཚོགས་དབུལ་བས་རབ་ཕོངས་པའི། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །ཅེས་སྨོས་ཏེ། བློ་གྲོས་དང་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པའི་མཁའ་དབྱིངས་དག་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣལ་དུ་བྱུང་བའི་ཆུ་འཛིན་འཐུག་པོས་འཁྲིགས་ཏེ། ཆོས་ཆར་རབ་ཏུ་བསིལ་པའི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་བབ་པ་དག་གིས། སྐྱེ་དགུ་དམ་པའི་ཆོས་རབ་དགེ་བ་ལ་གཞོལ་བའི་ལོ་ཐོག་བསྐྲུན་ནས། སྲིད་པར་དབུལ་ཞིང་ཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ཞི་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་བདེ་བས་ཚིམ་ཞིང་ངལ་སོས་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་སྨོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་མེ་ཚོགས་གདུངས་བའི་འཇིག་རྟེན་འདིར། །ཆོས་ཆར་དྲི་མེད་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་བབ་པས། །འགྲོ་ཀུན་སེམས་ཀྱི་དམ་པར་རབ་རྟོགས་ནས། །བསིལ་གྱུར་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ཐོབ་པར་ཤོག །ཡོན་ཏན་པདྨོས་གང་བ་མཛེས་པའི་མཚོ། །ས་དང་ལམ་གྱི་ངང་མོས་ཉེར་བསྟེན་ཞིང་། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་དབའ་རླབས་ཆིལ་ཆིལ་གཡོ། །ཚོགས་གཉིས་ཆུ་གཏེར་རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་པར་ཤོག །དུས་རིང་ཐོག་མཐའ་མེད་ནས་ཡང་དང་ཡང་། །སྲིད་གསུམ་འཁོར་བའི་དགོན་པར་འཁྱམས་གྱུར་ཏེ། །གྲངས་མེད་སྡུག་བསྔལ་མང་པོས་གདུངས་བ་ཀུན། །བདག་གི་བདེ་བས་བདེ་ཆེན་སངས་རྒྱས་ཤོག །ཆོས་ཀུན་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་མཐོང་ནས། །བདེན་པར་ཞེན་པའི་བློ་ནི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཏེ། །སྤྲུལ་འདྲའི་ངང་ནས་དགེ་ཚོགས་རབ་བསྒྲུབ་ཅིང་། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཕྱམ་གཅིག་དག་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

བསྐྱེད་རྫོགས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའི་འགྲེལ་པ།

p. 528

༈ དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་ལམ་གྱིས་རྒྱུད་སྦྱངས་རྗེས། ཚེ་གཅིག་གིས་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་དངོས་དགུ་པ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ལེའུ་ལ་སྤྱི་དོན་གསུམ་སྟེ། ལྟ་བས་གཏན་ལ་དབབ་པ། སྒོམ་པས་ཉམས་སུ་བླང་པ། སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བའོ། །སྤྱི་དོན་དང་པོ་ལྟ་བས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་དགུ་ལས། བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པར་བསླབ་དགོས་པར་གདམས་པ་ནི། དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ། འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ། བཤད་པ་ཡང་། ཚུལ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། །གསང་སྔགས་ཕྱི་ནང་བསྐྱེད་རྫོགས་དོན་ལ་འཇུག །བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་འཇུག་པར་གདམས་པ་ནི་ཐེག་པའི་རིམ་པ་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུའི་ཐེག་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐབས་མང་དཀའ་བ་མེད་ཕྱིར་དང་། །དོན་གཅིག་ན་ཡང་འཇུག་ཚུལ་མ་རྨོངས་དང་། །དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོའི་དབང་མཛད་དེ། །བྱ་སྤྱོད་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་བཞི་བསྟན། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་དང་བསྟུན་ནས་ཐེག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གསུངས་ཀྱང་བསྡུ་ན་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་ཤིང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལའང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏེ། རྒྱུའི་ཐེག་པ་ནི་དང་པོར་འཇུག་པའི་སྒོར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པར་བསྟན་ཏེ། འཇམ་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལས། ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཐབས་ཚུལ་གྱིས། །འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་དབྱེ་ཅན། །ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་འབྱུང་ནི། །ཐེག་པ་གཅིག་གི་འབྲས་བུར་གནས། །ཞེས་པའི། ཐེག་པ་དེ་ཡང་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་གང་ཟག་ཀྱང་རིགས་གཉིས་ཡོད་པས་དེའི་ཐབས་སམ་ལམ་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཟག་འདོད་ཡོན་ལ་གདུང་བ་ཆུང་བའམ། འདོད་ཡོན་སྤངས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་གསུངས་ཤིང་། འདོད་ཡོན་སྤང་མི་ནུས་པ་རྣམས་ལ་དེའི་ཐབས་

p. 529

གསང་སྔགས་ཀྱི་རིམ་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་མཐོང་ལམ་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་ལམ་ལ་རིགས་དེ་གཉིས་སུ་སྦྱངས་པས། སྐྱེས་དུས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་ལས་མཐོང་ལམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་ལ། སྔགས་ལས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཅེས་བཏགས་པ་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཚུན་ཆད་དུ་ལམ་ལ་བསླབ་ཚུལ་སོ་སོར་བསྟན་པས་དུས་རིང་བ་དང་ཉེ་བ་བྱུང་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཞེ་སྡང་ལྟ་བུ་སྤོང་དུས་བྱམས་པ་གཅིག་པུ་ལས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་གཞན་མེད་པ་དང་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གདུང་བ་ཆེ་བ་དང་། དོན་གཅིག་པུ་དེ་ལ་ཐབས་མང་པོ་མེད་པ་འམ། འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པར་དོན་གཅིག་ནའང་སྒྲུབ་ཚུལ་ཟབ་མོ་ལ་རྨོངས་པ་དང་། དབང་པོ་རྣོན་པོའི་རྟུལ་པོས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་ཐབས་སུ་བྱུང་བས། གང་དང་གང་སྒྲུབ་ཀྱང་སྤང་གཉེན་གཉིས་གཉིས་བྱེད་པས། སྤང་བྱའི་ཆ་དེ་ལམ་དུ་མི་འགྲོ་བས་ཕྱེད་ལམ་དུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ལམ་དོག་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཉུང་བའོ། །སྔགས་ལས་ཚུལ་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། དེའང་ཞེ་སྡང་ལྟ་བུ་སྐྱེས་དུས་བྱམས་པའམ་བསྐྱེད་རིམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་འམ། རྫོགས་རིམ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སམ། ཞེ་སྡང་དེ་ཉིད་ལ་སྦྱངས་པས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་མང་བ་དང་། ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་ཤས་ཆུང་བ་དང་། དོན་གཅིག་བསྒྲུབ་དུས་དེ་དང་དེའི་ཐབས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པས་ངེས་པར་འགྲུབ་པ་དང་། དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བྱ་བ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་དང་། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་བཞིར་གསུངས་ཏེ། ཚུལ་གསུམ་གྱི་སྒྲོན་མ་ལས། དོན་གཅིག་ན་ཡང་མ་རྨོངས་དང་། །ཐབས་མང་དཀའ་བ་མེད་ཕྱིར་དང་། །དབང་པོ་རྣོན་པོའི་དབང་བྱས་ནས། །སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གདུལ་བྱ་གང་གི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ནི། དེའང་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་པོ་དེ་དག་གང་གི་ཕྱིར་བསྟན་ཞེ་ན། དུས་དང་མི་རིགས་དབང་པོའི་རིམ་པ་སྟེ། །རྫོགས་ལྡན་སུམ་ལྡན་ཉིས་ལྡན་རྩོད་ལྡན་དང་། །བྲམ་ཟེ་རྗེའུ་རིགས་རྒྱལ་

p. 530

རིགས་གདོལ་པའམ་དམངས། །རྟུལ་པོོ་འབྲས་རྣོན་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོ་ལ། ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་གཙོར་སྟོན་བྱ་བའི་རྒྱུད། །ལུས་ངག་བྱ་དང་སེམས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ཀུན། །ཆ་མཉམ་སྟོན་པ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་སྡེ་དང་། །སྒོམ་པ་གཙོར་སྟོན་ལུས་ངག་སྤྱོད་པ་ཀུན། །གྲོགས་ཙམ་སྟོན་པ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དང་ནི། །སྒོ་གསུམ་བྱ་བྲལ་གཟུང་འཛིན་མི་དམིགས་པར། །སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག །གཙང་སྦྲ་ཆུང་རྣམས་ངོར་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཆེ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེའང་དུས་ལ་ལྟོས་ན་སྔོན་བསྐལ་པ་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་ན་སེམས་ཅན་གང་ལའང་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་དུ་རྒྱུ་མེད་པས་སྒྲ་མི་སྙན་པའི་མི་བཞིན་སེམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་དགེ་བས་སྡོམ་པའི་རྟེན་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། ལུས་ངག་གི་གཙང་སྦྲ་དང་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། མི་རིགས་བཞི་ལ་ལྟོས་ནས་བྲམ་ཟེ་ནི་གཙང་སྦྲ་དང་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱའི། གཞན་ལ་མི་འཇུག་པ་དང། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རྩོམ་པ་ཆེན་པོ་མི་གོ་བས་ལུས་ངག་གི་བྱ་བྱེད་ཆོས་སུ་མཐོང་ནས་འཇུག་པ་སྟེ། དགོས་པ་གསུམ་ལ་སྟོས་ནས་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཨ་མོ་གྷ་པཱ་ཤ་དང་། རིག་པ་མཆོག་དང་། ལེགས་པ་གྲུབ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྣང་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྔོན་རྫོགས་ལྡན་ལས་ཉམས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་དུ་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ལངས་པས་འཁྲིག་པ་དང་རྐུ་བ་བྱུང་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་དང་འོད་མེད་པ་སུམ་ལྡན་གྱི་དུས་ན་ལུས་ངག་གི་འཇུག་པ་བསྡམ་པ་དང་། གཙང་སྦྲ་ལ་གནས་པ་གཉིས་ཀས་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། རྗེའུ་རིག་རྣམས་ཀྱང་ཧ་ཅང་གཙང་སྦྲ་མི་ཆེ་བས་ཚུལ་དེ་ལ་མོས་པ་དང་། དབང་པོ་འབྲིང་པོས་རྟོགས་སུ་རུང་བ་ལ་དགོངས་ནས་པདྨ་རྩེ་མོ་དང་། རིགས་གསུམ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་གསུངས་ཏེ། ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་དང་སེམས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ཆ་མཉམ་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཉིས་ལྡན་གྱི་དུས་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པར་གསལ། སེམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་

p. 531

པ་ལྷ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་རྒྱ་རིགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་ཤིང་ལྕོགས་པ་དང་། དབང་པོ་རྣོན་པོས་རྟོགས་སུ་རུང་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སེམས་ཀྱི་སྒོམ་པ་གཙོ་བོ་ལ་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་གྲོགས་ཙམ་དུ་སྟོན་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ངན་སོང་སྦྱོང་བ་དང་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རྩོད་ལྡན་གྱི་དུས་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པལྟ་བུ་སྙིགས་མ་ལྔ་བདོ་བའི་ཚེ་སེམས་ཀྱི་དགེ་བ་འབའ་ཞིག་གིས་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། གདོལ་པའམ་དམངས་རིགས་ནི་གཙང་སྦྲ་མེད་ཅིང་བརྟུལ་ཞུགས་ཆེ་བ་དང་། དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོས་རྟོགས་པར་བྱ་བས་ན་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་གཟུང་འཛིན་མི་དམིགས་པའི་ངང་ནས་སྤང་བླང་དང་། དགག་སྒྲུབ་དང་། རེ་དོག་ལ་སོགས་པ་གཉིས་མེད་དུ་སྤྱོད་ཅིང་སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཆེ་བ་རང་ལ་གནས་པས་སངས་རྒྱས་གཞན་ནས་མི་འཚོལ་བའི་ཆོས་ཆེན་པོ་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་དང་། བདེ་མཆོག་འཁོར་ལོ་དང་། གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། གསང་བ་གྲུབ་པ་ལས། གདུལ་བྱ་དུས་དང་འདུལ་བྱེད་ཀྱི། །སྐལ་བ་ཅན་རྣམས་དོན་གྱི་ཕྱིར། །གསང་སྔགས་ཚུལ་ཆེན་རྣམ་པ་བཞི། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཀྲཱི་ཡོག་གསུམ་བཤད་པ་ནི། དེ་དག་གི་རིམ་པ་སོ་སོར་བཤད་པ། དེ་ཡང་བྱ་སྤྱོད་རྣལ་འབྱོར་ཐུབ་པ་རྒྱུད། །ཀྲཱི་ཡ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཀྲི་ཡ་སྟེ་བྱ་བ་དང་། ཨུ་པ་ཡ་སྟེ་སྤྱོད་པ་དང་། ཡོ་ག་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་དང་། ཏནྡྲ་སྟེ་རྒྱུད་དུ་གྲགས་པ་དེ་གསུམ་ནི་ཐུབ་པས་གསུངས་པ་ཕྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལྟར་གཙང་སྦྲ་དང་སྡོམས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚུལ་མཚུངས་པས་ཐུབ་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གསང་སྔགས་ཕྱིར་པར་བཞག་ཚུལ་ནི། རྒྱུད་སྡེ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གསང་སྔགས་ཕྱི་སྟེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་། ཡབ་ཡུམ་ཟུང་འབྲེལ་བ་སྒོམ་པར་མི་ནུས་ཤིང་། །ཤ་ལྔ་བདུད་རྩི་ལྔ་སོགས་བསྟེན་མི་བྱེད། །གཙང་སྦྲ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་གནས་པ་ཡིན། །དེ་འང་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་བའི་རྒྱུད་ནི་

p. 532

སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ། རིག་སྔགས་དང་གཟུངས་སྔགས་ཀྱི་ལྷ་དེ་དག་རྗེ་ཁོལ་དང་སྤུན་གྲོགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་ཀྱི་ཟུང་འབྲེལ་དུ་མ་ཡིན་ལ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གྲུ་ཆད་ལ་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ལྟར་བསྟན་གྱི་ཟུང་འབྲེལ་དུ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རིམ་ཅན་དུ་བསྒོམས་པས་བསྐྱེད་རྫོགས་སོ་སོ་བ་ཉིད་དང་། དམ་རྫས་ཤ་ལྔ་བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པར་མི་བྱེད། དེ་དག་ལ་བཙོག་པའི་གནས་སུ་འཛིན་པས་གཙང་སྦྲ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པས་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབང་ཆེན་རོལ་པའི་རྒྱུད་ལས། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དགྱེས་སྤྲིན་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པའི་དངོས། །ཤ་ལྔ་བདུད་རྩི་ལྔ་དང་བདེ་ཆེན་མཆོག་རོལ་པ། །རྨད་བྱུང་ལ་ཡིན་ཚུལ་འདི་དེ་ལས་གཞན་གྱུར་ཅིང་། །གཙང་སྦྲས་གདུང་རྣམས་སྐལ་བ་དམན་པས་དེ་ལྟ་མིན། །ཞེས་སོ། །ནང་རྒྱུད་སྡེ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། སྔགས་ནང་པ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་རྒྱུད་ལའང་གསུམ་ཡིན་ཏེ། །ཕ་མ་གཉིས་སུ་མེད་པ་བླ་ན་མེད། །བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་མེད་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་སྟེ། །མཧཱ་ཨ་ནུ་ཨ་ཏི་ཞེས་བྱའོ། །ལྷ་ཡང་འཁྲིལ་སྦྱོར་དམ་རྫས་ཁྱད་པར་ཅན། །གཙང་བཙོག་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་ཏུ་། །དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་གི་རོལ་པར་སྟོན་པ་ཡིན། །དེ་ལ་དཔལ་གསང་འདུས་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་ཤིན་རྗེའི་གཤེད་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་རྣམས་ནི་མ་ཧཱ་ཡོ་ག་སྟེ་བསྐྱེད་རིམ་ཐབས་ཀྱི་ཆ་དང་། དེའི་རྫོགས་རིམ་ཡང་རླུང་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་དང་། རྡོ་རྗེ་ཕུར་པ་དང་། འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་དང་། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་མའི་རྒྱུད་དེ་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་ཞིང་། རྫོགས་རིམ་ཡང་ཁམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐིག་ལེ་གཙོ་བོར་བྱེད་པས་བདེ་སྟོང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འདོད་དོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྒྱུད་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐབས་ཤེས་རབ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ངོ་བོ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཟུང་འཇུག་

p. 533

གཙོ་བོར་སྟོན་ཞིང་། རྫོགས་རིམ་ཡང་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ། གསལ་བ། མི་རྟོག་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གཙོ་བོར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གསུམ་ཀའང་རེ་རེ་ཞིང་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་ཏུ་འབྲེལ་པའི་བརྡར་ཡབ་ཡུམ་འཁྲིལ་སྦྱོར་དུ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྤང་བླང་དང་། དགག་སྒྲུབ་དང་། གཙང་བཙོགས་ལ་སོགས་པ་བཟང་ངན་བླང་དོར་མེད་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཤ་དང་ཆང་ལ་སོགས་པའི་དམ་རྫས་ལ་རོལ་ཞིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་དེ། དཔལ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དབྱེར་མེད་ཅེས་སོ། །དེ་དག་སོ་སོའི་འདོད་ཚུལ་ནི། རྒྱུད་སྡེ་དེ་དག་གི་འདོད་ཚུལ་ལ། བྱ་བའི་རང་ཉིད་དམན་ལ་ལྷ་ཉིད་མཆོག །རྗེ་ཁོལ་ཚུལ་དུ་བསྒྲུབ་པས་དངོས་གྲུབ་ལེན། །སྤྱོད་པས་རང་དང་ལྷ་གཉིས་མཉམ་པར་བལྟ། །རང་ཉིད་དམ་ཚིག་མདུན་དུ་ཡེ་ཤེས་ལྷ། །གྲོགས་པོོའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་གྲུབ་ལེན་པ་ཡིན། །རྣལ་འབྱོར་དངོས་གཞིར་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ། །སྦྱོར་རྗེས་ལྷ་ནི་དགུག་གཤེགས་གཉིས་སུ་བྱེད། །ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་གཉིས་མེད་དངོས་གྲུབ་ལེན། །དེ་ལ་བྱ་བའི་རྒྱུད་ནི། ལྷ་ཡེ་ཤེས་པ་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བྱས་ཏེ། རང་ཉིད་དམངས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་གྲུབ་ལེན་པར་འདོད་དེ་རིགས་ཐམས་ཅད་པའི་དངོས་གྲུབ་ལེན་པའི་རྒྱུད་ལས། རྗེ་དཔོན་རྒྱལ་པོའི་སྐུར་བསྟས་ལ། །རང་ཉིད་བྲན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས། །སྔགས་སྒྲུབ་དངོས་གྲུབ་སྙིང་པོ་ནི། །བླ་ན་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་བླང་། །ཞེས་སོ། །སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ནི། རང་ཉིད་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བསྐྱེད་པའི་མདུན་དུ། ལྷ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤུན་ནམ་གྲོགས་པོའི་ཚུལ་དུ་མདུན་དུ་བསྐྱེད་ནས་དངོས་གྲུབ་ལེན་ཏེ། རིགས་གསུམ་སྤྱི་རྒྱུད་ལས། སྤུན་ནམ་གྲོགས་ཀྱི་ཚུལ་ཙམ་དུ། །དངོས་གྲུབ་དམ་པ་བླང་བར་

p. 534

བྱ། །ཞེས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དུ་ནི། བདག་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བསྒོམ་ཏེ། སྦྱོར་བ་ཡེ་ཤེས་པ་དགུག་ཅིང་བསྟིམ་པ་དང་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་རྒྱས་གདབ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་མཆོད་བསྟོད་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པའི་མཐར་ཡང་གཤེགས་སུ་གསོལ་བ་ཡིན་ལ། དངོས་གཞི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དུས་དེར་དངོས་གྲུབ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་འབྱུང་བ་ལས། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་དང་། །བླ་མེད་དངོས་གྲུབ་དམ་པ་བླང་། །ཞེས་སོ། །དེའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་དང་། པདྨའི་རིགས་དང་། རྡོ་རྗེའི་རིགས་གསུམ་སྤྱིའི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱས་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཅིང་། དམ་ཚིག་དང་། ཆོས་དང་། ལས་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཞིས་རྒྱས་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ། །གོང་མ་གསུམ་གཙོ་བོར་བྱེད་ཚུལ་ནི། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལ་ནི། མ་ཧཱས་རླུང་དང་བསྐྱེད་རིམ་ཐབས་གཙོ་ལ། །ཨ་ནུས་ཁམས་དང་རྫོགས་རིམ་ཤེས་རབ་གཙོ། །ཨ་ཏིས་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་གཙོ། །ཀུན་ཀྱང་ཆོས་ཀུན་ཡེ་ནས་མཉམ་པ་ཉིད། །ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉམས་སུ་ལེན། །དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་པས་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བདག་མེད་པར་ཤེས་ཏེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི། གསང་བ་འདུས་པ་ལས། དངོས་པོ་འདི་རྣམས་མ་སྐྱེས་པས་། །ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བདག་མེད་པ། །བྱང་ཆུབ་ཚུལ་འདི་བསྟན་པའོ། །ཞེས་འགྱུར་སྔ་མ་ལས་བཤད་དོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་རྔམ་གློག་ལས། ཨེ་མའོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣལ་པར་སྤངས། །ཆོས་བདག་མེད་པ་མཉམ་ཉིད་པས། །རང་སེམས་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཐབས་ཕའི་རྒྱུད་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ཐབས་དང་། འབྱུང་བ་ལྔའི་རླུང་རྣམ་པར་དག་པ་གསལ་སྟོང་རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཙོ་བོར་བྱེད་པས་མཆོག་

p. 535

དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་མའི་རྒྱུད་ལས་ནི་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྤྲོས་པ་ཤས་ཆུང་བས་ཁམས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡི་གེ་བྷ་གའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་མཁའ་གསང་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་རིམ་པས་གཞན་ལུས་ཕྱག་རྒྱ་དང་རང་ལུས་ཐབས་ལྡན་ལ་བརྟེན་ནས་དགའ་བ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྒྱུད་སྡེ་ལས་ནི་དེ་གཉིས་ཀའི་རིམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་གཅིག་དང་དུ་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་གཙོ་བོར་བྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་བར་བྱེད་དོ། །འོད་གསལ་བ་དེ་ཡང་གསུམ་སྟེ། བདེ་བའི་འོག་གསལ། གསལ་བའི་འོད་གསལ། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལོ། །དང་པོ་ཁམས་ལས་སུ་རུང་བ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ། དེ་ལས་མཆོག་མི་འགྱུར་གྱི་བདེ་བ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་པར་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བས་གང་བ་སྐྱེའོ། །དེ་ནི་དབུ་མར་དངས་མ་ཆེན་པོ་བབ་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །གསལ་བ་ལ་ཡང་གཉིས་ལས། ནང་དུ་རླུང་ལྔ་སྟོབས་སུ་གྱུར་པས་དངས་གསལ་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་གཏན་བཞིའི་རིམ་པ་འཆར་བ་ལྟར། ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་འོད་ལྔ་སྐུ་དང་ཐིག་ལེ་དང་འོད་སྣང་དུ་སྣང་བས་ནམས་མཁའ་ཁྱབ་པར་གནས་ཏེ། འཇམ་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལས། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལམ་མེ་བ། །འགྲོ་བའི་མར་མེ་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན། །གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་འོད་གསལ་བ། །ཞེས་དང་། གཟི་བརྗིད་ཕྲེང་ལྡན་ལྟ་ན་སྡུག །འོད་བཟང་འབར་བ་དཔལ་གྱི་བེའུ། །ཞེས་འབྱུང་ངོ། །དེའང་རླུང་ལྔའི་དངས་མ་དབུ་མར་ཆུད་པ་ན། སའི་རླུང་གི་དངས་མ་དབུ་མར་ཆུད་པས་ནང་དུ་སེམས་གནས་པ་དང་། ཕྱིར་འོད་སེར་པོ་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་གསལ་བས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྤྱོད། ང་རྒྱལ་གནས་སུ་དག །ཟད་པར་སའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བསྒྱུར། རིན་པོ་ཆེ་བརྩེགས་པའི་འཇིག་རྟེན་འགྲོ་བའོ། །ཆུའི་རླུང་གི་དངས་མ་དབུ་མར་ཆུད་པས་ནང་དུ་དངས་ལ་རྙོོག་པ་མེད་པའི་སེམས་གསལ། ཕྱིར་འོད་དཀར་པོ་མི་བསྐྱོད་པར་གསལ་བས་མེ་ལོང་ལྟ་

p. 536

བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྤྱོད། ཞེ་སྡང་དང་ཟད་པར་ཆུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བསྒྱུར། མངོན་པར་དགའ་བའི་འཇིག་རྟེན་བགྲོད་པའོ། །མིའི་དངས་མའི་རླུང་དབུ་མར་ཆུད་པས་ནང་དུ་བདེ་དྲོད་སྐྱེ། ཕྱིར་འོད་དམར་པོ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་གསལ་བས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྤྱོད། འདོད་ཆགས་དག །ཟད་པར་མེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བསྒྱུར། བདེ་བ་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་བགྲོད་པའོ། །རླུང་གི་དངས་མའི་རླུང་དབུ་མར་ཆུད་པས་ནང་དུ་སེམས་ག་ཡོ་བ་དང་མཆེད་པ་འཐོབ། ཕྱིར་འོད་ལྗང་གུ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པར་གསལ་བས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྤྱོད། ཕྲག་དོན་དགད། ཟད་པར་རླུང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བསྒྱུར། ལས་རབ་གྲུབ་པའི་འཇིག་རྟེན་བགྲོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་རླུང་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཤིན་ཏུ་དངས་ལ་མི་རྟོག་པས། དེའི་དངས་མ་དབུ་མར་ཆུད་པས་ནང་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། ཕྱིར་འོད་མཐིང་ག་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གསལ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྤྱོད། གཏི་མུག་དག །ཟད་པར་ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་དབང་བསྒྱུར། འོག་མིན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའམ་མཁའ་སྤྱོད་ཀྱི་ཞིང་བགྲོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ཆེན་པོ་ལས། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་སྐལ་ཆེན་པོ། །རླུང་ལྔའི་དངས་མ་སྟོབས་གྱུར་པས། །འོད་ལྔ་ནང་གི་ཡེ་ཤེས་ལྔ། །སྐུ་ལྔ་བགྲོད་པའི་ཞིང་ཁམས་ལྔ། །ཟད་པར་ལྔ་སྩོགས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་དུ་བསྒོམ་ཚུལ་ནི། ད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟར། བདག་དང་འགྲོ་ཀུན་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པས། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་ཀུན། །དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་ཏུ་གསལ་བཏབ་རིམ་གཉིས་བསྒོམ། །དེ་ལ་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཞི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ལྟ་བས་ཐག་བཅད་པ། ལམ་

p. 537

ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟབ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྒོམ་པས་ཉམས་སུ་བླང་པ། འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། དག་པ་གཞིའི་གནས་ལུགས་དང་། མ་དག་པ་གཞིའི་འཁྲུལ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། གདོད་མའི་སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ཆོས་སྐུའི་སྙིང་པོོ། གསལ་བ་ལོགས་སྐུའི་རང་བཞིན་འཆར་ཚུལ་སྤྲུལ་སྐུའི་འབྱུང་གནས། ནམ་མཁའ་ལྟར་གོ་འབྱེད་པ། ཉི་ཟླ་ལྟར་འོད་གསལ་བ། རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་འདོད་དགུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། སྐུ་ལྔ། གསུང་ལྔ། ཐུགས་ལྔ། ཡོན་ཏན་ལྔ། འཕྲིན་ལས་ལྔ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རང་ཆས་སུ་ཡེ་ནས་ཡོད་པ་ཉིད། གསང་སྙིང་ལས། སྟོང་ཉིད་བདག་མེད་ཡེ་མཁྱེན་རང་རིག་ཐུགས། །དམིགས་བྱ་དམིགས་བྱེད་མེད་པར་དྲན་དབང་བསྒྱུར། །ངོ་མཚར་སྐུ་གསུང་ཡོན་ཏན་ཞིང་ཁམས་ལས། །གཞན་ན་མེད་དེ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཡིན། །ཞེས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག །ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་ང་ཡི་རང་བཞིན་ལས། །མ་བཙལ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་སྐུ་གསུམ་སྟེ། །ང་ཡི་རང་བཞིན་མ་བཅོས་ཆོས་སྐུར་གྲུབ། །ང་ཡི་ངོ་བོ་མ་བཅོལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །ང་ཡི་ཐུགས་རྗེ་མངོན་ཕྱུང་སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ། །བཙལ་ནས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་མིན། །མ་བཙལ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དེ་ཁམས་སམ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་སྨོས་པ་ཉིད་དེ་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་ཡེ་ནས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་དག་པ་གཞིའི་འཁྲུལ་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ལས་སྔར་སྨོས་པ་བཞིན་འཁྲུལ་ཏེ། གསང་སྙིང་ལས། ཨེ་མའོ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལས། །རང་གི་རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱིས་འཁྲུལ། །སྣ་ཚོགས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང། །གནས་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ། །བདག་དང་བདག་གིར་སོ་སོར་འཛིན། །ཞེས་པ་དང་། སྲིད་རྩེའི་ཉེས་དམིགས་བདག་ཏུ་རྟོག་ལས་འཕྲོས། །རྒྱུད་དྲུག་སྐྱེ་འགག་

p. 538

ལུས་དང་ལོགས་སྤྱོད་དང་། །གནས་དང་སྡུག་བསྔལ་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ། །ལོག་རྟོག་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་སོ་སོར་འཁོར་བ་ལས། ཁྱད་པར་དུ་མི་རྣམས་འཁྲུལ་དུས་དང་པོ་མངལ་གནས་འཛིན་པ་ན། ཐོག་མར་མིག་གཉིས་དང་ལྟེ་བའི་རྩ་མདུད་དུ་ཆགས་ཏེ། དེ་ལས་ལུས་རྣམས་བསྐྱེད་པ་དང་། དངས་མའི་དབང་པོར་གྱུར་པ་ལས། རྩ་གསུམ་ཀ་བའི་ཚུལ་དུ་གནས་པའི་ནང་ན། ཨོ་ཨཱཿཧཱུྃ་གསུམ་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་གསལ་བ་དེས། ཕྱིར་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་རྟེན་བྱེད། ནང་དུ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡག་གཏི་མུག་གསུམ་གྱི་རྟེན་བྱེད། གསང་བར་སྐུ་གསུམ་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་དོ། །དེའང་དབུ་མའི་ཡར་སྣ་ཚངས་བུག་མར་སྣ་གསང་གནས་ལ་ཐུག་པའི་གཡས་རོ་མ་དཀར་བ་དང་གཡོན་རྐྱང་མ་དམར་བ་གཉིས་དབུ་མ་སྔོ་སྐྱའི་གཡས་གཡོན་ནས་ཕན་ཚུན་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་མདུད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་དག་ལ་རྩའི་འཁོར་ལོ་ཡང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལྟར་ན་གསུམ་དུ་གནས་ཏེ། ལྟེ་བ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་རྩ་འདབ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྩ་འདབ་བཅུ་དྲུག །སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྩ་འདབ་བརྒྱད་དུ་གནས་སོ། །སྐུ་བཞི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་སྦྱར་ན། དེའི་སྟེང་དུ་སྤྱི་གཙུག་བདེ་ཆེན་གྱི་འཁོར་ལོ་རྩ་འདབ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡོད་དོ། །སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། དེའི་སྟེང་དུ་གསང་གནས་བདེ་སྐྱོང་གི་འཁོར་ལོ་རྩ་འདབ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཁམས་དངས་མ་འབབ་པའི་ནུས་ལྡན་དུ་ཡོད་དོ། །འཁོར་ལོ་དྲུག་གི་རིམ་པ་དང་སྦྱར་ན། གསང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ། དབུ་མ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ། གཙུག་ཏོར་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། ལྟེ་བ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་སྟེ་དྲུག་ཏུ་ཡོད་ལ། སྒྱུ་འཕྲུལ་བ་ལྟར་ན་མ་དག་པ་རིག་དྲུག་གི་ས་བོན་དྲུག་སྦྱང་གཞིར་གནས་པ་ལ། སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་པ་

p. 539

དྲུག་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་སྦྱངས་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དྲུག་འཐོབ། འཁོར་ལོ་རེ་དང་དེའི་བར་རེ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་སུ་རླུང་དག་པས་ས་བཅུ་གཉིས་རྫོགས་པའི་མཐར་བཅུ་གསུམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ས་རྫོོགས་པར་འདོད་ཅིང་། དུས་འཁོར་བས་འཁོར་ལོ་དྲུག་དང་། བར་དྲུག་སྟེ་བཅུ་གཉིས་ལ་རླུང་འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་དང་། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། ཐིག་ལེ་མི་འཕོ་བའི་དབང་གིས་ཡར་བཟློག་དུས། གསང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ལོག་པས་ས་དང་པོའི་རྟགས་སྐྱེ། རླུང་འཕོ་བ་གཅིག་འགག །རྟེན་འབྲེལ་གཅིག་འདག །དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བར་དུ་ས་བཅུ་གཉིས་བགྲོད། རླུང་འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་འགག །རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་འདག །ཐིག་ལེ་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱ་བར་འདོད་དོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་འཁོར་ལོ་གཉིས་ཏེ། སྙིང་ག་ཞི་བའི་འཁོར་ལོ་དང་། སྤྱི་གཙུག་ཁྲོ་བོའི་འཁོར་ལོའོ། འདི་དག་ན་རྩ་འདབ་ཀྱང་རགས་པ་ལྷའི་གྲངས་དང་མཉམ་ལ། ཕྲ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་དོ། །དེའང་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དེ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་གོ །སྒྱུའཕྲུལ་ཆེན་མོ་ལས་རོ་མ་བརྐྱང་མ་ཀུན་འདར་མ། །འཁོར་ལོ་སོ་སོའི་དཀྱིལ་དག་ན། །ཀ་བའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ལ། །ཡལ་གའི་འདབ་མ་གྲངས་ལས་འདས། ཁམས་དང་རླུང་ནི་འབབ་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་རྩ་ནི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྒྲེས་པ་ཡིས། །ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱའི་རླུང། །འགྱུ་བ་ཆེན་མོར་འདོད་པ་སྟེ། །གཞན་ནི་བཞི་སྟོང་བརྒྱད་ཁྲིའོ། ཞེས་པ་དང་། འབུམ་ལྔ་ལས། ཉེ་བའི་རྩ་རྣམས་དུ་མ་སྟེ། །དེ་ལས་ལུས་ནི་བཀང་ནས་གནས། །དེ་རྣམས་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་གཉིས། །ལུས་ལ་དེ་ཉིད་ལྷ་མོ་རྣམས། །ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་། སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི། །རྩ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རིགས་བཤད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཉིན་ཞག་ཕྲུགས་གཅིག་ལ་རླུང་ཉི་ཁྲི་ཆིག་

p. 540

སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་རྒྱུ་བ་ཡིན་ལ། འགྱུར་བ་ཆུང་བ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ། ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་ཁྲིི་བཞི་སྟོང་གི་རིམ་པ་དང་གྲངས་མཉམ་པས་དེ་དག་གི་རྟ་བྱེད་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་ནམ་རྒྱུ་བ་ན་དེ་དང་མཉམ་དུ་རྒྱུ་བར་འདོད་དོ། །རང་བཞིན་དུ་ཕོ་རླུང་གྱེན་རྒྱུ་སྟོད་ན་གནས་པ་དང་། མོ་རླུང་ཐུར་སེལ་སྨད་ན་གནས་པ་དང་། མ་ནིང་གི་རླུང་མཉམ་གནས་བར་ན་གནས་པ་གསུམ་བཤད་དོ། །རྩ་བའི་རླུང་ནི། སྲོག་འཛིན་། མེ་མཉམ། ཁྱབ་བྱེད། གྱེན་རྒྱུ། ཐུར་སེལ་ལྔར་གྲགས་སོ། །བྱེད་ལས་ཀྱང་། སྲོག་གནས་པ་དང་། དྲོད་འབེབས་པ་དང་། ལུས་གནས་པ་དང་། དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་དང་། འགྲོ་འདུག་ཟག་པ་འདོར་པ་དང་བཅས་བའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །འདི་དག་ནི་ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པ་སྟེ་ཕྱིའི་རླུང་ལྔའོ། ནང་གི་རླུང་ལྔ་ནི་འབྱུང་བ་ལྔའི་རླུང་ལྔ་སྟེ། ས་རླུང་སེར་པོ་། མེ་རླུང་དམར་པོ། ཆུ་རླུང་དཀར་པོ། རླུང་གི་རླུང་ལྗང་གུ། ནམ་མཁའི་རླུང་མཐིང་གའོ། །བྱེད་ལས་ནི་ནང་གི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད། མ་དག་དུག་ལྔ་དང་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་མཆེད་པའི་གཞི་བྱེད་དོ། །གསང་བའི་རླུང་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་གྲགས་པས་རག་པར་མེད་དོ། །ཁམས་དངས་མ་ཆེན་པོ་ཡང་དཀར་པོ་དང་དམར་པོ་གཉིས་ཏེ། རོ་བརྐྱང་གཉིས་ནས་འཁོར་ལོ་སོ་སོའི་རྩ་འདབ་ན་གནས་སོ། །བུད་མེད་ལ་ནི་གཡས་གཡོན་གོ་བཟློག་པས་གནས་པར་བཤད་དོ། ཁྱད་པར་དུ་ཟླ་བ་རོ་མ་ནས་ཡར་སྣ་སྤྱི་གཙུག་གི་ཧཾ་ལས་འབབ་ཅིང་། ཉི་མ་བརྐྱང་མའི་མར་སྣ་གསང་གནས་ཀྱི་ཨ་ལས་འབབ་པའོ། །སྐྱེས་པའི་བརྐྱང་མ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་རོ་མའི་མར་སྣ་མདུད་པར་གྱུར་པས་ཁམས་དཀར་པོ་དང་དམར་པོ་མི་འཛག་པར་བཤད་དོ། །རྩ་མདུད་རྣམས་གྲོལ་བ་ལས་ས་དང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པར་འདོད་དེ། དབུ་མའི་མདུད་པ་གཉིས་གཉིས་གྲོལ་དུས་ས་བཅུའི་ས་རེ་རེ་རྫོགས་ཤིང་། དེའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ཡང་ཁམས་དངས་མ་རེ་དང་རླུང་དངས་མ་རེ་དེར་ཆུད་པའི་མཐོང་སྣང་དུ་འདོད་དེ། དཔེར་ན་རྩ་མདུད་དང་པོ་གཉིས་གྲོལ། དངས་མ་གཉིས་དབུ་མར་ཆུད། ལྟེ་བ་སྤྲུལ་པའི་

p. 541

འཁོར་ལོའི་རྩ་ཆེན་བཞིའི་མདུད་པ་གྲོལ་བ་ལས་ས་དང་པོའི་ཡོན་ཏན་འཆར་བ་ལྟ་བུའི་འཁོར་ལོ་བཞིའི་མདུད་པ་གྲོལ་བ་ལས་སྐུ་བཞི་ཐོབ་ཅིང་ཡེ་ཤེས་བཞི་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འདོད་དོ། །ད་ལྟ་རྩ་མདུད་ཕལ་ན་དངས་ན་དཀར་དམར་གཉིས་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་ཚུལ་དུ་འཁྲིལ་སྦྱོར་དུ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་རྩ་ཡུར་བ་ལྟ་བུ་ལ་ཁམས་ཆུ་ལྟ་བུ་དེ་རླུང་ཤུགས་ལྟ་བུས་བསྐྱོད་ནས་འགྲོ་འོང་དུ་གནས་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའོ། ཁྱད་པར་དུ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ལ་སྙིང་ཁོང་སྟོང་གི་དཀྱིལ་ན་རྩའི་དངས་མ་རྩ་ཕྲན་རྒྱུས་པ་བལྡད་པ་འདྲ་བ་བརྒྱད་ལས། གསུམ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྩ། གཅིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ། གསུམ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྩ། གཅིག་ཡོན་ཏན་གྱི་རྩ་སྟེ། བི་མ་ལའི་གསང་ཐིག་ལས། གང་ལ་ཡོད་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་ཤེས། །ཞེས་པ་དང་། དེའི་འགྲེལ་པར། གང་ལ་ཡོད་ན། སྙིང་ཁོང་སྟོང་གི་དཀྱིལ་ན་རྩའི་དངས་མ་རྩ་ཕྲན་རྒྱུས་པ་བལྡད་པ་འདྲ་བ་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལས། གསུམ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྩ། གཅིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ། གསུམ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྩ། གཅིག་ཡོན་ཏན་གྱི་རྩ། དེ་ལྟར་བརྒྱད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་དབུས་ཀྱི་གསུམ་ནི་སྐུ་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་མི་འགྱུར་བའི་རྟེན་ནོ། །མདུན་ན་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་ལས་ཡེ་ཤེས་བཞིའི་རྟེན་བྱེད་པ་དང་། རྒྱབ་དང་ལྷོ་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་རྩ་ཞིང་ཁམས་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་འཆར་བའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །གཡོན་ན་དུག་གསུམ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྩས་ཁམས་གསུམ་རང་མཚན་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་བསྐྱེད་པའོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྩའི་སྦུབས་ན་འོད་སེར་པོ་ཟླུམ་པོའི་ཁྲོད་ན། སྦྱངས་གཞིའི་ཡི་གེ་སུ་དང་ཏྲི་སྟེ་ལྷ་མིན་དང་བྱོལ་སོང་གི་ས་བོན་དང་། སྦྱོང་བྱེད་ༀ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྙིང་པོའོ། །ཡི་གེའི་རང་འོད་ཟ་འོག་གི་གུར་ཁང་འདྲའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་མཐིང་ག་གྲུ་བཞིའི་སྦུབས་ན་སྦྱོང་བྱེད་ཧཱུྃ་དང་། སྦྱང་གཞིའི་ལྷ་མིའི་ས་བོན་ཨ་དང་ནྲྀ་སྟེ། དཀར་དམར་མཐིང་གའི་འོད་ཅན་ནོ། །རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྩ་ཟླ་གམ་དམར་པོའི་སྦུབས་ན། སྦྱོང་བྱེད་ཨཱཿ་དང་། སྦྱང་གཞི་དམྱལ་

p. 542

བ་དང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་ས་བོན་པྲེ་དང་དུའོ། །དེའང་མ་དག་པའི་དུས་ན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པའི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་ཡི་གེ་དྲུག་པོའི་སྟེང་དུ་སོག་སྟེ། ཞེ་སྡང་གིས་ལས་བྱས་པའི་འཁོར་ཁོང་ཁྲོ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་སྟེང་དུ་སོག་གོ །འདོད་ཆགས་པྲེ། ང་རྒྱལ་ཨ་དང་ནྲྀ། ཕྲག་དོག་སུ། གཏི་མུག་ཏྲིའི་སྟེང་དུ་སོག་གོ །རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་རྩལ་དགེ་བ་རྣམས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་སོག་གོ །དེའང་སྐུ་དང་འབྲེལ་པ་ལྷ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཨོཾ། སྔགས་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་ཨཱཿ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཧཱུྃ་གི་སྟེང་དུ་བཞག་པས་སྦྱང་གཞིའི་ཡི་གེ་དང་དེའི་སྟེང་གི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་། དེ་ཉིད་ལས། གང་ལ་ཅི་འདྲ་དེ་ཉིད་བསྲེས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྩ་ལ་འོད་སེར་པོ་ཞིག་གནས། ཅི་འདྲ་ན་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ། ཚུལ་དངུལ་ཆུ་བཞུན་མ་ལ་ཞུན་མར་གྱི་ཟོལ་ཡོད་པ་དང་འདྲའོ། །སྙིང་པོ་ཨོཾ། ས་བོན་ནི་སུ་དང་ཏྲི། དེ་གསུམ་གྱི་ཁ་དོག་ནི་ཟ་འོག་གི་གུར་ཕུབ་པ་འདྲའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་ལ་འོད་མཐིང་ག་ཞིག་གནས་སོ། །ཅི་འདྲ་ན་དབྱིབས་གྲུབ་བཞི། ཞགས་པ་ཐོགས་པའམ་སྦྲུལ་འཁྱིལ་བ་འདྲའོ། །ཚུལ་ལེབ་རྒན་ལྕེའུ་ལ་ཤེལ་གོང་བརྒྱུས་པ་འདྲའོ། །སྙིང་པོ་ནི་ཧཱུྃ། ས་བོན་ནི་ཨ་དང་ནྲྀའོ། །རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྩ་ལ་འོད་དམར་པོ་ཞིག་གནས་སོ། །ཅི་འདྲ་ན་དབྱིབས་ཟླ་གམ་དམར་པོ། ཚུལ་སོ་གའི་ཆུ་ལ་སྨིག་རྒྱུའམ། རྩ་སྐྱའི་ཁ་ན་ཟིལ་བ་ཆགས་པ་འདྲ། ཁ་དོག་ཟངས་བཞུན་མ་ལ་ར་གན་གྱི་རྩི་སོང་བ་དང་འདྲ་ལོ། །སྙིང་པོ་ཨཱཿའོ། །ས་བོན་ནི་པྲེ་དང་དུའོ། །དེ་ཡང་མ་རྟོགས་བའི་དུས་ན་འཁོར་བའི་རྒྱུ་སྟེ་ཨ་ནྲྀ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟོགས་པའི་དུས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཨོཾ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་གཉིས་འདྲེས་ཏེ་བྱང་སེམས་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་གོང་དང་འདྲ་བས་བསྲེས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྩ་ཚན་པ་བཞི་ལ་རྣམ་ཤེས་རྣམས་

p. 543

ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡང་། དེཉིད་ལས། རྣམ་བཞི་བྱེ་བྲག་དྲུག་ལས་བརྒྱད་དཀྱིལ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཉིད་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་། རང་རྒྱུད་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་རྩ་དང་བཞིའོ། །བྱེ་བྲག་ནི་འོད་སེར་པོ་ལ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གནས་སོ། །འོད་མཐིང་ག་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གནས་སོ། །འོད་དམར་པོ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་གནས་སོ། །འོད་དམར་ནག་ལ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་གནས་སོ། །འོད་སེར་པོའི་རྩའི་དངས་མ་དར་དཀར་གྱི་སྐུད་པ་འདྲ་བ་ལ་རྒྱུའོ། །འོད་མཐིང་ག་དབུགས་ཀྱི་དངས་མ་ལ་རྒྱུའོ། །འོད་དམར་པོ་ཁྲག་གི་དངས་མ་ལ་རྒྱུའོ། །འོད་དམར་ནག་སྒོ་ལྔའི་རྩའི་དངས་མ་ལ་རྒྱུའོ། །འོད་སེར་པོའི་འགྲམ་ན་ཨོཾ་དང་སུ་ཏྲི་གཉིས་གནས་སོ། །འོད་མཐིང་གའི་སྒབ་ན་ཧཱུྃ་དང་ཨ་ནྲྀ་གཉིས་གནས་སོ། །འོད་དམར་པོའི་སྒབ་ན་ཨཱཿདང་པྲེ་དུ་གཉིས་གནས་སོ། །འོད་དམར་ནག་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ལ་ཨ་ནྲྀ་གཉིས་དབུགས་ཀྱི་སྙིགས་མ་ལ་རྒྱུའོ། །སུ་ཏྲི་གཉིས་རྩའི་སྙིགས་མ་ལ་རྒྱུའོ། །པྲེ་དུ་གཉིས་ཁྲག་གི་སྙིགས་མ་ལ་རྒྱུའོ། །དེ་ཡང་ལྷ་དང་མི་གཉིས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཁ་ཟིན་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བྱས་ནས་ས་བོན་ཨ་དང་ནྲྀ་ལ་སོག་གོ །བྱོལ་སོང་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཁ་ཟིན་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བྱས་ནས་ས་བོན་སུ་དང་ཏྲི་ལ་སོག་གོ །ཡི་དྭགས་དང་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བའི་ཁ་ཟིན་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱིས་བྱས་ནས་ས་བོན་པྲེ་དང་དུ་ལ་སོག་གོ །འདི་ལྟར་གནས་པ་དེ་ནི་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རང་རྒྱུད་དུ་གནས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྙིང་གའི་རྩ་བརྒྱད་པོའི་དབུས་ན་རྩའི་དངས་མ་དར་དཀར་གྱི་སྐུད་པ་འདྲ་བ་ལ་སྦོམ་ཕྲ་རྟ་རྔ་བཅུར་གཤགས་པ་ཙམ་གྱི་ནང་ན། ཁྲག་གི་དངས་མ་དང་དབུགས་ཀྱི་དངས་མ་འདྲེས་པ་ལ་འོད་ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་ཆོས་སྐུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཞུགས་ཏེ། མཚན་བརྗོད་ལས། འོད་བཟང་འབར་བ་དཔལ་གྱི་བེའུ། །

p. 544

ཞེས་པའོ། །སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་འོག་མིན་གྱི་ཞིང་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དུས་རྟག་པ་རྒྱུན་གྱི་ཁོར་མོར་བཞུགས་པ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་། བརྟག་གཉིས་ལས། ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་གནས། །རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་སྤངས། །དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་པོ། །ལུས་གནས་ལུས་ལས་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཆེན་པོའང་དེ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་ལས། རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོོ་ཕྱིར་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་ཕྱིར་དང་། །རིགས་ཡོད་ཕྱིར་ན་ལུས་ཅན་ཀུན། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་པ་དང་། དོ་ཧ་མཛོད་ལས། གང་ཞིག་གང་ལ་གནས་པ་དེ་དག་ནི། །དེ་ནི་དེ་རུ་མཐོང་བར་མ་གྱུར་ཏེ། །མཁས་པ་ཐམས་ཅད་བསྟན་བཅོས་འཆད་པ་ཡིས། །ལུས་ལ་སངས་རྒྱས་ཡོད་པ་མ་རྟོགས་སོ། །ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རླུང་སེམས་ཀྱི་དངས་མ་ཐམས་ཅད་དེར་འདུས་པའི་ཚེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཞིང་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་འོད་ཀྱི་ཁང་པ་བར་དོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་འཆར་བ་སྟེ། འོག་མིན་གྱི་ཞིང་རྣམ་དག་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་པས་ན། རྣལ་འབྱོར་པས་འབད་པ་ན་རླུང་སེམས་ཀྱི་དངས་མ་ཐམས་ཅད་དེར་རྫོགས་ནས་སྣང་ཆ་འོད་ལྔ་དང་སྟོང་ཆ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པས། ལམ་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་ཏེ་སྐུ་གཉིས་མངོན་དུ་གྱུར་པས་འོག་མིན་དུ་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་དབུ་མའི་ནང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་རྩ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དེ་དང་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་རྟེན་ཡིན་པར་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་ཞེ་ན། དབུ་མ་ནས་སྙིང་དབུས་སུ་འོད་ལམ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་རྟ་རྔ་བཅུར་གཤག་ཙམ་ཟང་ཐལ་ལེ་ཡོད་པར་འབྲེལ་ཏེ་རྟེན་བྱས་པ་ཡིན་ན། སློོབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་དབུ་མ་ཡང་དག་དེ་ཉིད་ཡིན་པས། རྩ་གསུམ་དབུ་མའི་ནང་དང་འབྲེལ་མི་དགོས་སོ་ཞེས་ཀྱང་འཆད་དོ། །འོན་ཀྱང་རླུང་ཐམས་ཅད་དབུ་མར་འཇུག་ལ། དབུ་མའི་རླུང་གི་དངས་མ་ཡེ་ཤེས་

p. 545

ཀྱི་རྩ་དེར་འཇུག་དགོས་པས་འབྲེལ་བར་འཐད་ཅིང་། འཆི་དུས་དངས་མ་དང་རླུང་ཐམས་ཅད་དབུ་མར་འདུ། དབུ་མའི་རླུང་དང་དངས་མའི་ཤིན་ཏུ་དངས་མ་དེར་འདུས་པ་ལས་འོད་གསལ་འཆར་བར་འདོད་དེ། སྟོང་པའི་འོད་གསལ་སྣང་བ། མཆེད་པ། ཐོབ་པ། ཉེ་བར་ཐོབ་པ་བཞི་རིམ་པས་ཤར་ཞིང་ནུབ་ནས་སྣང་བའི་འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ཞིང་སྣང་གིས་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པར་འཆར་ཞིང་། རིགས་ལྔའི་སྐུ་དང་ཞིང་ཁམས་བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་ལྔར་འཆར་བར་གསུངས་པ་རྣམས་དེའི་གནད་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གནད་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་གསང་བའི་གསང་ཆེན་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བུའི་རྩ་ནང་གི་ཁྲག་དབུགས་དངས་མའི་འོད་ལྔའི་ཀློང་ན་བཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཡང། དཔེར་ན་གསེར་གྱི་སྦུ་གུའི་ནང་དུ་ནོར་བུ་ཀེ་ཀེ་རུ་བཅུག་པ་ལྟར་དངས་ལ་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ། གསང་ཐིག་གི་འགྲེལ་བ་ལས། བརྒྱད་དཀྱིལ་ན་ཞེས་པ། དེ་ལྟར་རྩའི་དངས་མ་རྩ་ཕྲན་རྒྱུས་པ་བལྡད་པ་འདྲ་བ་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལ་བྱའོ། །དེའི་དབྱིབས་བ་ཐག་ཁུག་པ་བཞིན་དུ་འདུག་པ་ལ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བརྒྱད་ཀྱི་མདོ་དང་མའི་ཡང་རྩའི་དངས་མ་དར་དཀར་གྱི་སྐུད་པ་འདྲ་བ་ལ་དབྱིབས་བ་ཐག་ཁུག་པ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེའི་ཕྲ་སྦོམ་ནི་རྟ་རྔ་བཅུ་ཚལ་ཙམ་གྱིས་བཟུང་ལ། དར་དཀར་གྱི་སྐུད་པ་འདྲ་བ་དེ་ལ་ཁྲག་གི་དངས་མ་མཚལ་ལྕོག་ལ་མའི་དངས་མ་འདྲ་བ་ཞིག་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་དབུགས་ཀྱི་དངས་མ་གསེར་ས་ལེ་སྦྲམ་ས་འོག་ན་གནས་པའི་རླངས་པ་ཙམ་རྒྱུའོ། །དབུགས་ཀྱི་དངས་མ་དེ་ལ་འོད་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་གནས་སོ། །འོད་དེའི་ནང་ལ་དཀྱིལ་ཞེས་བྱའོ། །ན་ཞེས་པ་བཞུགས་པའི་དོན་ཏེ། འོད་དེའི་དཀྱིལ་ན་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཞུགས་སོ། །དེའི་དཔེ་ཅི་འདྲ་ན། གསེར་ཞུན་མའི་སྦུ་གུའི་ནང་དུ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཟེའུ་ཀ་བཅུགས་པའམ། རིན་པོོ་ཆེ་ཀེ་ཀེ་རུ་གདང་ལ་གཏམས་པ་འདྲ་ལ། ཁ་དོག་ཉི་མ་ཤར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བར་བཞུགས་

p. 546

སོ། །དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས། དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ལ། འཁོར་བར་འཁྱམས་ཀྱང་སེམས་དེ་ལ་གཡོ་བའམ། ཉམས་པའམ། དམན་པར་གྱུར་པ་མེད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་པས་ཀྱང་སྔོན་བས་བཟང་དུ་སོང་བ་མེད་དེ། རྒྱུད་བླ་ལས། ཇི་ལྟར་སྔར་བཞིན་ཕྱིས་དེ་བཞིན། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའང་རྔམ་གློག་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱས་པར་ཁྱབ་པ་ནི་ཏིལ་འབྲུ་ལ་མར་གྱིས་ཁྱབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་ཡང་འདི་གསུངས་སོ། །ཨེ་མའོ་ཡེ་ནས་རྣམ་དག་ཆོས། །སྣ་ཚོགས་སྣང་ཡང་རྟོག་པར་གསང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བརྗོད་དུ་མེད། །སྣོད་མ་ཡིན་ལ་བསྟན་པར་དཀའོ། །ཨེ་མའོ། །སྲིད་གསུམ་ཡེ་ནས་དག་པའི་རང་བཞིན་ལ། །བདག་ཏུ་རྟོག་པའི་སྲིད་རྩའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱིས། །ཡུན་རིང་དུས་ནས་འཁྱམས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས། །མི་མཐུན་བདེ་སྡུག་གནས་རྣམས་སོ་སོར་བཟུང། །ལོག་རྟོག་ནོར་བའི་དབང་གིས་ཀུན་བརྟགས་ཀྱང་། །རང་བཞིན་ཉིད་ལས་ཉམས་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད། །ཨེ་མའོ། །ཡུན་རིང་དུས་ནས་རྨོངས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས། །ཡེ་ནས་དོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཡིན་མོད་ཀྱང་། །རྨོངས་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོར་འཁྱམས། །ལོག་རྟོག་ཉིད་ནས་དངོས་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས། །འཁྲུལ་འཁོར་ཉིད་ཀྱང་མི་ཟད་རྒྱན་དུ་ཆེ། །སྙིགས་མ་ལྔ་ཉིད་བདེ་ལྡན་གནས་སུ་གསལ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་སྐུ། །སྲིད་རྩའི་ཉེས་དམིགས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གསལ། །ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཡབ་ཡུམ་ངང་དུ་གསལ། །ཞེས་གསུངས་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་གནས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་མ་དག་པ་སེམས་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་ཚུལ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །

p. 547

ད་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟར་མ་དག་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡབ་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཞིང་། འབྱུང་བ་ལྔ་ཡུམ་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ། རྟོག་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སངས་རྒྱས་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། གསངསྙིང་ལས། ཨེ་མའོ། །རྡོ་རྗེ་ཕུང་པོའི་ཡན་ལག་ནི། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔ་རུ་གྲགས། །སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་མང་པོ་ཀུན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད། །ས་ཆུ་སྤྱན་དང་མཱ་མ་ཀཱི། །མེ་རླུང་གོས་དཀར་སྒྲོལ་མ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ། །སྲིད་གསུམ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཞིང་། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་ཆོས་སོ་ཅོག །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་མི་བརྙེས་སོ། །ཞེས་སོ། ཁྱད་པར་དུ་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར། ཀུན་བྱེད་ལས། སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཡི་སངས་རྒྱས་ནི། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོས་སྔར་ཡང་ལུང་མ་བསྟན། །ཕྱིས་ནས་མི་སྟོན་ད་ལྟ་སྟོན་མི་མཛད། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་སེམས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། གསང་བ་འདུས་པ་ལས། རིན་ཆེན་སེམས་ལས་ཕྱིར་གྱུར་པའི། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །ཅེས་པ་དང། ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པ་ལས། སེམས་ཀྱི་དམ་པ་འོད་གསལ་བ། །ཀུན་ཏུ་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་རང་བྱུང་བ། །ཡེ་ཉིད་ནས་ནི་གནས་པ་འོ། །ཞེས་སོ། །མདོར་ན་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར། གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར། དྲན་རིགས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །སྙིང་པོ་སྐུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་སྣང་ཞིང་གནས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་

p. 548

ཆོས་དབྱིངས་ངང་ལ་བཀོད། །ཇི་ལྟར་གྲགས་ཤིང་གནས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལ་ཚིག་གིས་གསུང་དུ་བཀོད། །སྙིང་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གསུང་ལ་འདུས། །དེ་ཡང་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོས་བཀོད་པ་ཡིན། །ཀྱེ་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །སྙིངཔོ་རིག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་དྲན་རིག་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན། །མ་སྐྱེས་ཀུན་བྱེད་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་རིག །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཉིད་ནི། །མ་བཅོས་རྣལ་དུ་བཞག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ། །མ་བཀོད་དུས་གཅིག་རྫོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པས། །ལྷུན་གྲུབ་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ནི་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་མེད་པས་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞི་དོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་དང་བྲལ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་རང་བཞིན་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། ཀྱེ་ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་ནི། །རང་ལས་བྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པའི་ལུང་། །མ་ལུས་སྙིང་པོར་རྫོགས་པས་སྐྱེ་འབྲི་མེད། །མ་བསྐྱེད་དུས་གཅིག་རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྟོགས། །ཀྱེ་དཀྱིལ་ནི་མ་ནོར་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ལ། །འཁོར་ནི་འཁོར་འདས་བདེ་ཆེན་རྫོགས་པར་ལྡན། །དེ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་སྙིང་པོ་ཀུན་གྱི་རྩ། །དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་འདི་ལ་འདུས་པར་རྟོགས། །ཀྱེ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ང་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། །མ་ལུས་སྙིང་པོར་རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། །གང་གིས་དེ་དག་རྫོགས་པར་གང་རྟོགས་པ། །དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་དུ་མེད་པའི་དོན་ལ་མཁས། །ཀྱེ་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ངས། །སྐྱེ་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས། །འགྲོ་དང་འོང་མེད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གདལ། །རྟོགས་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ལ་འཇུག །དེ་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་། །སྒྲ་ལ་མ་གནས་དོན་ཉིད་རྟོགས་པར་གྱིས། །གང་གིས་དེ་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེས་མ་ཐག །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་དོན་ལ་དབང་འབྱོར་འགྱུར། །

p. 549

ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སྣང་ཚོད་པའི་ངོས་ནས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་པས་བཟང་ངན་དང་བླང་དོར་མེད་ལ། དེ་དག་ནི་སྟོང་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་གཞི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་ནི་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཤེས་པས་ཅི་སྣང་ཡེ་ཤེས་སུ་སྐྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། གསང་སྙིང་ལས། རྫོགས་ཆེན་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །ཀུན་འབྱུང་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་སྤྱོད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་དང་པོ་ལྟ་བས་གཏན་ལ་དབབ་པ་བརྟན་ཟིན་ཏོ། །སྤྱིི་དོན་གཉིས་པ་སྒོམ་པས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་སྨིན་གྲོལ་སྤྱོད་པ་དང་བཅས་པ་བཤད་པའི། བསྐྱེད་རིམ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་མདོར་བསྟན་པ་ལ་ལྔ་ལས། སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་ཚུལ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ནི། གཉིས་པ་སྒོམ་པས་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ། གཞི་སྨིན་བྱེད་དབང་གི་རིམ་པ་དང་། ལམ་གྲོལ་བྱེད་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་། དེའི་གྲོགས་སྤྱོད་པ་དང་དམ་ཚིག་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་གསུམ་ལས། རེ་ཞིག་བསྐྱེད་རིམ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་བཤད་པ། དེ་ཡང་སྐྱེ་བཞིའི་རིམ་པས་བསྒོམ་ཚུལ་བཞི། སྒོང་སྐྱེས་བག་ཆགས་སྦྱང་ཕྱིར་སྔོན་འགྲོའི་ཚེ། །སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་བསྐྱེད་རིམ་མདོར་བསྡུས་ནས། །བསོད་ནམས་ཞིང་རབ་སྤྱན་དྲངས་མཆོད་པའི་མཐར། །རང་བཞིན་མེད་བསྒོམ་ཚོགས་གཉིས་སྔོན་སོང་ནས། །གདོད་ཀྱིས་བསྐྱེད་རྫོགས་རྒྱས་པར་བསྒོམ་པ་ནི། །ཐོག་མར་སྒོ་ང་དེ་ལས་བྱ་སྐྱེ་བཞིན། །མདོར་བསྡུས་རྒྱས་པའི་བསྐྱེད་རྫོགས་རིམ་པས་བསྒོམ། །དེ་ལ་གསང་སྔགས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་སྙེད་བསྒོམ་པ་དེ་དག་སྐྱེ་གནས་བཞིའི་བག་ཆགས་སྦྱོང་བ་དང་བསྟུན་ནས་བཞིར་གསུངས་ཏེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལས། སྐྱེ་གནས་བཞི་པོ་དག་བྱའི་ཕྱིར། །བསྐྱེད་པའང་དེ་བཞིན་རྣམས་པ་བཞི། །སྤྲོས་ཅན་སྤྲོས་དང་སྤྲོས་པ་མེད། །ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་བཞི་འོ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་སློབ་དཔོན་

p. 550

ཆེན་པོ་བི་མ་ལས་གསལ་བར་ཕྱེ་བ་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བ་རྣམས་ནི་ལན་གཉིས་སྐྱེ་བ་ལྟར། སྤྲོས་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་གང་གི་ཚེ། ཐོག་མར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། རང་ཉིད་སྐད་ཅིག་གིས་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་དུ་གསལ་གདབ་པ་རྣམས་བྱས་ལ། མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། དེ་ལ་མཆོད་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་། ཡི་རང་བ་དང་། འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ་བ་དང་། འདོད་པའི་དོན་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་། བསོད་ནམས་བསྔོ་བ་རྣམས་བྱས་ལ། བཛྲ་མུཿས་གཤེགས་སུ་གསོལ་བའམ། མི་དམིགས་པར་བསྒོམ་བའི་ངང་ལ་དར་ཅིག་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གསོག་པ་སྟེ་མདོར་བསྡུས་པའོ། །དེ་ནས་སྟོང་པའི་ངང་ལས་ལྷ་སོ་སོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས་པར་བསྒོམ་པ་ནི་རྒྱས་པའོ། །མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་ཚུལ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ནི། དེ་ལས་ཅུང་ཟད་སྤྲོས་པ་ཆུང་བ། མངལ་སྐྱེས་བག་ཆགས་སྦྱང་ཕྱིར་བསྟན་པ་ནི། །སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་སྟོང་ལས་ས་བོན་དང་། །ཕྱག་མཚན་ལས་ནི་སྐུ་དང་འོད་ཟེར་སོགས། །རིམ་གྱིས་རྒྱས་པར་བསྒོམ་གྱི་སྔར་བཞིན་དུ། །མདོར་བསྡུས་སྔོན་དུ་མི་འགྲོའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ནི། །ཇི་ལྟར་རླུང་སེམས་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་ལས། །མེར་ནུར་ལྟར་དང་མཁྲང་གྱུར་ལ་སོགས་ནས། །ལུས་ཡོངས་རྫོགས་ཏེ་བཙའ་བའི་བར་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མངལ་ལས་སྐྱེ་བ་དག་རིམ་གྱིས་ལུས་རྫོགས་པས་སྐྱེ་བ་ལྟར། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དེ་ཡང་དང་པོ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ནས། སྭ་བྷཱ་ཝས་སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་འདུས་པར་རྣམ་ཤེས་ཞུགས་པ་ལྟར། ལྷའི་ས་བོན་ཧཱུྃ་ལྟ་བུ་དང་། མེར་མེར་པོ་དང་ནུར་ནུར་པོ་ལྟར་ཧཱུྃ་ལས་རྡོ་རྗེ་དང་། ལྟར་ལྟར་པོ་དང་མཁྲང་གྱུར་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ལས་སྐུ་དེའི་རྒྱུ་འོད་ལྔའི་གོང་བུ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་ཉ་དང་རུས་སྦལ་ནས་ལུས་བྱིན་

p. 551

རྫོགས་པ་ལྟར་འོད་ལས་སྐུར་གྱུར་པ་ནས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པའོ། ཁ་ཅིག་ནི་ས་བོན་ལས་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་དང་། ཕྱག་མཚན་ལས་སྐུར་བཞེངས་པར་འདོད་དེ། དེའང་བསྐྱེད་རིམ་མདོར་བསྡུས་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་མཆོད་པ་རྣམས་བོར་བས་སྤྲོས་པ་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ཀྱི་ཚུལ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ནི། ཡང་། དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་བག་ཆགས་སྦྱང་བའི་ཕྱིར། །སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་སྟོང་ལས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི། །མཚན་ཙམ་བརྗོད་ལས་ལྷར་གསལ་བསྐྱེད་རྫོགས་བསྒོམ། །ཇི་ལྟར་དྲོད་གཤེར་འདུས་ལས་གྲུབ་པའི་ལུས། །ཤིན་ཏུ་འགྲུབ་པར་སླ་བས་བཙའ་བ་བཞིན། །ས་བོན་ཕྱག་མཚན་སྤྲོས་པ་དགོས་པ་མེད། །འདི་ལྟར་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་འགྲུབ་པར་སླ་བ་ལྟར། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ལ། སྟོང་པའི་ངང་ལས་ལྷའི་མཚན་ཙམ་བརྗོད་པའམ་དྲན་པ་ལས་བསྐྱེད་པའོ། །དེའང་ས་བོན་ནས་སྐུའི་བར་གྱི་སྤྲོས་པ་རྣམ་དོར་བ་ཡིན་ནོ། །བརྫུས་སྐྱེས་ཀྱི་ཚུལ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ནི། ཡང་། བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་བག་ཆགས་སྦྱང་བའི་ཕྱིར། །སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་ཝལ་གྱིས་བསྐྱེད་རྫོགས་བསྒོམ། །ཇི་ལྟར་བརྫུས་སྐྱེས་སྐད་ཅིག་སྣང་བ་བཞིན། །མིང་ལས་རིམ་གྱིས་བསྐྱེས་རྫོགས་བསྒོམ་མི་དགོས། །ཇི་ལྟར་བརྫུས་སྐྱེས་སྐད་ཅིག་སྣང་བ་བཞིན། །མིང་ལས་རིམ་གྱིས་བསྐྱེས་རྫོགས་བསྒོམ་མི་དགོས། །འདི་ལྟར་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་སྐད་ཅིག་གིས་འགྲུབ་པ་ལྟར། ལྷ་ཡང་དྲན་རྫོགས་སུ་ཝལ་གྱིས་སྒོམ་གྱི་མིང་ལས་ལྷར་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱི་སྤྲོས་པ་བསྒོམ་མི་དགོས། །གཙོ་བོར་བསྒོམ་ཚུལ་ནི། ཡང་། དེ་ལྟར་སྒོམ་ཚུལ་རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་ཀྱང་། །གཙོ་བོར་སྐྱེ་བ་གང་བསྡུས་དེས་བསྒོམ་ལ། །བག་ཆགས་སྦྱང་ཕྱིར་ཀུན་གྱིས་དེ་གཞིན་བསྒོམ། ཁྱད་པར་ལས་དང་པོ་ཡིས་སྒོང་སྐྱེས་བཞིན། །ཅུང་ཟད་བརྟན་པས་མངལ་སྐྱེས་བཞིན་བསྒོམ་ལ། །བརྟན་པ་ཆེ་བས་དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་བཞིན་བསྒོམ། །ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ཡང་དག་བརྟན་པ་ཡིས། །བརྫུས་སྐྱེས་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་དཀྲོངས་བསྐྱེད་བྱ། །འདི་ལྟར་མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྒོམ་

p. 552

ཚུལ་ཀུན་ལ་བསླབ་ཅིང་། མངལ་སྐྱེས་བཞིན་ཙོ་ཆེར་བྱས་ལ། ལས་དང་པོ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་བསྒོམ་ཞིང་། སྐྱེ་བ་གང་བསྡུས་དེས་དེའི་བསྒོམ་ཚུལ་ལ་བསླབ་བོ། །གཞན་ཡང་བསྐྱེད་རིམ་མང་དུ་བསྒོོམ་ནས་རྫོགས་རིམ་ལ་གཙོ་བོར་སློབ་པས། རྫོགས་རིམ་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། བཞི་པར་གོམས་པ་བཞི་ལ་སྒོམ་ཚུལ་དེ་ཉིད་རིམ་པ་བཞིན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བྱའོ། །རྫོགས་རིམ་ལ་འཇུག་ཚུལ་ལ་བཞི་ལས། སྣང་བཅས་སྣང་མེད་ཀྱི་ཚུལ་ནི། ད་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། རྫོགས་རིམ་དེ་ཡང་སྣང་བཅས་སྣང་མེད་དེ། །བསྐྱེད་རིམ་བསྡུས་ནས་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་བཞིན། །མི་དམིགས་ངང་དུ་འཇོག་པ་སྣང་བ་མེད། །བསྐྱེད་རིམ་དེ་ཉིད་རྫོགས་པར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ། །མ་ཡེངས་བསྒོམ་པ་སྣང་བཅས་རིམ་པ་བཞིན། །ལས་དང་པོ་ཡིས་བསྐྱེད་རིམ་ཞེན་པ་དགག །སྣང་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད། །བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྫོགས་རིམ་ཞེན་པ་དགག །སྟོང་ལ་མཚན་མར་ཞེན་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད། །འདི་ལྟར་རིམ་གྱིས་བསྡུས་ནས་ནཱ་ད་དང་བིན་དྷུ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་སྲོག་གི་ཡི་གེ་རྟ་རྔ་བརྒྱར་གཤགས་པ་ཙམ་ལ་བསྡུ། དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་ངང་ལ་འཇོག་པ་ནི་སྣང་བ་མེད་པའི་རྫོགས་རིམ་ལས་དང་པོ་པ་དག་གིས་བསྒོམ་པ་སྟེ། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དངོས་པོ་རང་མཚན་དུ་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་འཇོམས་སོ། །བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ངང་ལས་སེམས་མ་ཡེངས་པར་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པར་བཞག་པས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཆར་བ་ནི་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་རྫོགས་རིམ་སྟེ། ཅུང་ཟད་གོམས་པ་བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཞིང་། སྟོང་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་དོ། །བསྐྱེད་རྫོགས་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་འཆར་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི། ཕྱི་ནས་གང་སྣང་བསྐྱེད་རིམ་ཐབས་ཉིད་ལ། །འཛིན་མེད་ཤེས་པ་རྫོགས་རིམ་ཤེས་རབ་ཉིད། །

p. 553

དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་འཆར། །དེ་ཡང་སྔ་མ་ལྟར་གོམས་པ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པས་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་སྟོང་གྲག་སྟོང་རིག་སྟོང་གི་ཆོས་ཉིད་བདེན་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་། ངང་གིས་མི་རྟོག་པའི་ཞི་གནས་དབྱེར་མེད་པ་འཆར་བ་ནི་རང་བཞིན་དག་པའི་རྫོགས་རིམ་མོ། །གཞན་ཡང་གཞུང་སོ་སོའི་སྐབས་སུ་རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་རྫོགས་རིམ་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ནི་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་གཞུང་འགའ་ཞིག་ལས། བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་རིམ་པ། ནོར་བུ་འགེངས་པའི་རིམ་པ། ཛ་ལན་དྷ་རའི་རིམ་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རིམ་པ་དང་ལྔར་གསུངས་ཏེ། དེའང་དང་པོར་ཞི་གནས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་རིམ་བསྒོམས་པའི་སྙིང་ནང་དུ་ཐིག་ལེ་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་ལ་དམིགས་ནས། རླུང་ཕྱིར་རྒྱུ་བ་འབྱུང་བ་ལྔའི་ཁ་དོག་གི་དུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མཐུན་པར་བསྒོམས་ལ་ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་བསང་། ནང་དུ་འཇུག་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་གྲུབ་དང་མཉམ་དུ་སྙིང་གའི་འོད་ལ་སེམས་འཛིན་པ་སྟེ། མྱུར་དུ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པས་ཐུན་མོང་དང་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པ་ནི། རིམ་ལྔ་ལས། རྟག་ཏུ་སྙིང་ལ་གནས་པ་ཡི། །ཐིག་ལེ་གཅིག་ལ་འགྱུར་བ་མེད། །དེ་སྒོམ་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ། །ངེས་པར་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། ཐིག་ལེ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་རིམ་པ་ནི། རླུང་ཁ་སྦྱར་ཏེ་འཁོར་ལོ་ལྔའི་དབུས་སུ་རིགས་ལྔའི་ཕྱག་མཚན་བསྒོམ་སྟེ། སྤྱི་བོར་འཁོར་ལོ། མགྲིན་པར་རིན་པོ་ཆེ། སྙིང་གར་རྡོ་རྗེ། ལྟེ་བར་པདྨ། གསང་བར་རལ་གྲི་བསྒོམས་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རིགས་ལྔ་རང་རང་གི་ཕྱག་མཚན་ལ་ཐིམ་པར་སེམས་བཟུང་ལ་བསྒོམས་པས་ཞི་གནས་སྐྱེའོ། །ནོར་བུ་འགེངས་པའི་རིམ་པ་ནི། ལྷན་ཅིག་རོལ་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོས་འཁོར་ལོ་བཞིའི་ནང་ནས་དགའ་བ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་ཅིང་ཡེ་

p. 554

ཤེས་ངོས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཛ་ལན་དྷ་རའི་རིམ་པ་ནི། རིགས་ལྔའི་ཕྱག་མཚན་སྐུར་གྱུར་པ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྦྱོར་མཚམས་ནས་བདུད་རྩི་བབ་པས་ལུས་ཁེངས་པར་བསྒོམ་ལ། གཏུམ་མོའི་མེས་ཧཾ་བསྲེགས་པའི་བདེ་བ་ལ་སེམས་འཛིན་སྟེ། གཏུམ་མོའི་ཡེ་ཤེས་མེ་འོད་ཀྱིས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་བསྲེགས་ཏེ། །ཞེས་དང་། མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ལས། གཏུམ་མོ་ལྟེ་བར་སྦར་བ་ཡིས། །ཚིགས་ཐམས་ཅད་ནི་བསྲེག་པ་སྟེ། །མིག་ལ་སོགས་པ་བསྲེགས་ནས་ནི། །བསྲེགས་པས་རྐིན་ལས་ཐིག་ལེ་འཛག །འགྲོ་འོ་དེ་ནི་མཚམས་ཀུན་ཏུ། །བང་སྣལ་སྐུད་པའི་དྲ་བ་འོ། །འབིགས་ཤིང་འགྲོ་བས་རོ་མྱངས་ཏེ། །སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལའོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེས་ཟུང་འཇུག་གི་རྟོག་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རིམ་པ་ནི། སྙིང་གའི་འོད་ཀྱི་གོང་བུའི་དབུས་སུ་ཧཱུྃ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་སོ་སོའི་ས་བོན་བསམས་པ་ལས་འོད་འཕྲོས་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕོག་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་བརྟན་གཡོའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་འོད་དུ་ཞུ་བ་སྙིང་གའི་འོད་ལ་ཐིམ། ལུས་དང་འོད་ཀྱང་ཧཱུྃ་ཡིན་ན་ཞབས་ཀྱུ། དེ་ཡང་ཁོག་པ། ཁོག་པ་མགོ་བོ། མགོ་བོར་ཟླ་ཚེས། ཟླ་ཚེས་ཐིག་ལེ། ཐིག་ལེ་ནཱ་ད་སྟེ་བིནྡྷུའི་དབྱིངས་མི་དམིགས་པ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གཞག་གོ །འཕྲོ་ན་སྟོང་པ་ནས། སྔ་མ་བཞིན་གཅིག་ལས་གཅིག་མཆེད་དུ་བསྒོམ་ཞིང་ཡང་ཐིམ་པར་བསྒོམ་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དོན་ལྷག་མཐོང་དང་ཞི་གནས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཐོབ་ནས་འཚང་རྒྱའོ། །འདི་དག་ལས་དང་པོ་པས་རིམ་གྱིས་བསླབ་པ་དང་། སྦྱངས་པ་བྱས་པས་གང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་སླ་བ་དེ་ནས་བསླབ་པར་གསུངས་པས་གོ་རིམས་ཁོ་ནའི་ངེས་པ་ནི་མེད་དོ། །བསྐྱེད་རྫོགས་བསྒོམས་པའི་བྱེད་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྐྱེད་རྫོགས་བསྒོམས་པའི་ཚུལ་དེས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། བསྐྱེད་རིམ་སྣང་འདིའི་བདེན་ཞེན་འགོག་པ་སྟེ། །རྫོགས་རིམ་

p. 555

སྒྱུ་མར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་སྤོང་། །གང་ལ་སྣང་སྟོང་བདེན་ཞེན་མེད་པ་ན། །བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་མེད་རང་བཞིན་དག་པ་ཡིན། །དེ་ལ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་ཕྱི་སྣོད་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་བསྒོམས་པས་ས་རྡོ་རང་མཚན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་མལ་གྱི་ཡུལ་སྣང་དུ་འཛིན་པ་སྤོང་། སེམས་ཅན་ལྷ་དང་ལྷ་མོར་བསྒོམས་པས་སེམས་ཅན་རང་མཚན་པའི་བདེན་ཞེན་དང་ཆགས་སྡང་སྤོང་། རང་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལྷར་གསལ་བས་ཡེ་ནས་དེ་ཡིན་པ་གསལ་ཐེབས་པས་གཟུགས་སྐུའི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པ་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དགོས་པ་དུ་མ་ཡོད་དོ། །དེའང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་སྔགས་ཕྱི་པ་གསུམ་ལ། བསྐྱེད་རིམ་ཕྱག་རྒྱ་བཞིས་རྒྱས་གདབ་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟར་བུ་བསྒོམས་པ་དང་། ཐུན་རྗེས་བསྡུ་བ་རྣམས་འབྱུང་གི །ཟབ་པའི་རིམ་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་མེད་དོ། །བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གསུངས་སོ། །རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསྒོམས་པས་ནི་སྔར་བསྐྱེད་རིམ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམས་པའི་ཞེན་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པའང་སྤོང་ཞིང་། འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་པའི་དམིགས་བསམ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཆོས་སྐུའི་སྒྲིབ་པ་དག་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེའང་རྫོགས་རིམ་གྱི་ངོ་བོ་ནི་དམིགས་པ་འགའ་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞག་པས་བདེ་གསལ་མི་རྟོགས་པའི་ངང་ལ་གནས་ཏེ་གཉུག་མ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་རྟོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །དེའང་གཤིས་ཀྱི་ཡིན་ཚུན་ལ། གཞི་གདོད་མའི་ཡིན་ལུགས། རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན། སེམས་ཉིད་དོན་གྱི་ངོ་བོ་རྣམ་ཤེས་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའང་རང་ལུས་ཐབས་ལྡན་དང་། གཞན་ལུས་རིག་མ་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས་སོ། །རང་ལུས་ནི་

p. 556

གཏུམ་མོ་དང་། སྒྱུ་ལུས་དང་། རྨི་ལམ་དང་། འོད་གསལ་དང་། བར་དོ་དང་། འཕོ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྩོལ་ཐབས་གཞན་ལ་རག་མ་ལུས་པར་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་རྫོགས་རིམ་རྣམས་སོ། །གཞན་ལུས་ནི། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་གནད་དུ་སོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བདེ་བ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དགོས་པ་ནི། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཞེན་པ་སྤངས་པས་ལྷ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་སྐྱེ་བ་དང་ཐམས་ཅད་ལམ་དུ་འགྲོ་བས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར་བ་དང། རང་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པས་གནས་ལུགས་ཀྱི་ཕུ་ཐག་འཁྲས་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉེ་ལམ་དུ་བསྟན་པ་ནི། ཚུལ། འདི་ནི་མཐར་ཐུག་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་སྟེ། །དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཚེ་འདིར་རྫོགས་སངས་རྒྱ། །དེ་རྗེས་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་གང་ཡོད་དེར། །སངས་རྒྱས་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །འདི་ནི་གྲངས་མེད་རྡོ་རྗེ་འཆང་རྣམས་ཀྱི། །ཉེ་ལམ་སྦས་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་སྟེ། །སྐལ་བཟང་ཚེ་འདིར་གྲོལ་འདོད་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན། །དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་ནི་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོ་ཚེ་འདིར་གྲོལ་བས། དེ་ནས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཆེན་པོ་གདུལ་བྱ་གང་ན་ཡོད་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་རྒྱུད་ལས། བླ་མེད་སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་གང་། །ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པས་གང་བསྒྲུབ་པ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཏེ། །གདུལ་བྱའི་ཞིང་དུ་མཛད་པ་སྟོན། །གྲངས་མེད་རྡོ་རྗེ་འཆང་རྣམས་ཀྱི། །ཟབ་མོའི་ཉེ་ལམ་མཐར་ཐུག་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་ནི་སྐལ་བཟང་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟེན་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོས་འབད་པར་རིགས་སོ། །གཞི་སྨིན་བྱེད་དབང་གི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་ལས། སྤྱི་རང་རང་གི་གཞུང་ལྟར་བླང་བ་ནི། ད་ནི་གཞི་སྨིན་བྱེད་དབང་གི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ནི། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ།

p. 557

དེ་ཡང་གང་མོས་རྒྱུད་སྡེའི་རིམ་པ་ལ། །བརྟེན་ནས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཐོག་མར་རིགས་གཏད་རྗེས་གནང་དབང་ལ་སོགས། །རང་རང་གཞུང་ནས་གསུངས་པའི་ལུང་མནོས་ཏེ། །རང་གི་སེམས་འདི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ། །དེའང་ཨ་བྷིཥིཉྩའི་སྒྲ་ལས་དྲི་མ་བཀྲུ་བ་དང་ནུས་པ་འཇོག་པས་དབང་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། སློབ་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་དྲི་མ་དག་པར་བྱེད་ཅིང་མ་འོངས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་གནས་སྐབས་སོ་སོའི་ལམ་བསྒོམ་པའི་ནུས་པ་ལ་དབང་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོ་ནས་བྱུང་བའི་རིགས་གཏད་པའི་ཆོ་ག་དང་། རྗེས་སུ་གནང་བ་དང་། དབང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིམ་པ་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་དེའི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཀྲཱི་ཡའི་རྒྱུད་ལས་རིགས་གཏད་པ་དང། རྗེས་སུ་གནང་བ་དང་མཎྜལ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་བུམ་པའི་ཆུས་དབང་བསྐུར། སྔགས་ཀྱི་རྗེས་གནང་སྦྱིན་པ་ཙམ་གྱིས་ལྷ་བསྒོམ་པའི་སྣོད་དུ་རུང་པར་གསུངས་ལ། སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ནས་རིག་པའི་དབང་ལྔ་རྡོ་རྗེ་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་དབང་དང་དྲུག་བསྐུར་བས་སྣོད་དུ་རུང་བར་བཤད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ནས་རིག་པའི་དབང་ལྔས་ཐོག་དྲངས་སློབ་མའི་དབང་དང་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་རྫོགས་པར་བསྐུར་བས་སྣོད་དུ་རུང་བར་བཤད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ནས་བུམ་དབང་ལ་སོགས་པ་བཞི་ཀ་བསྐུར་བས་ལམ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་མ་ལུས་པ་བསྒོམ་པའི་སྣོད་དུ་རུང་བར་བཤད་དོ། །དེའང་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རམ། རས་བྲིས་སམ། མེ་ཏོག་གི་ཚོམ་བུའམ། ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་དམན་པས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར། འབྲིང་མེ་ཏོག་གི་ཚོམ་བུའམ་ལྷའི་ཕྱག་མཚན་ལ་སོགས་པ་དམིགས་རྟེན་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང། རབ་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་བླ་མའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐུར་བའི་ཚུལ་གསུང་ཏེ། དྲིལ་བུ་པས།

p. 558

བཅོས་མ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་། །དེ་ནི་གདུལ་བྱའི་དབང་ལས་འདོད། །འགྲོ་བ་འདི་དག་རང་བཞིན་གྱིས། །གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་མེད་པའོ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་ལྟ་བུའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་དབང་བཞི་རྫོགས་སུ་ལེན་ཚུལ་ནི། ཚུལ་དེ་དག་ལས། ཁྱད་པར་མཆོག་གསང་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་ལམ། །སྨིན་བྱེད་དབང་བཞི་གྲོལ་བྱེད་བསྐྱེད་རྫོགས་ཏེ། །བུམ་དབང་ལུས་དང་གསང་བས་ངག་དང་ནི། །ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཡིད་དང་ཚིག་དབང་གིས། །བག་ཆགས་མཐའ་དག་སྦྱོང་ཞིང་དངོས་གྲུབ་སྟེར། །དང་པོ་གསུམ་གྱིས་བསོད་ནམས་ཚོགས་རྫོགས་ལ། །བཞི་པས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་རྫོགས་དེ་བཞིན་དུ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་ཀུན་སྦྱོང། །དེ་ཕྱིར་སྨིན་བྱེད་དབང་བཞི་ཐོབ་པ་ཡིས། །གྲོལ་བྱེད་བསྐྱེད་རྫོགས་དོན་ལ་བསླབ་པར་བྱ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལས་དབང་བཞིར་གྲགས་པ་དག་ལས། བུམ་དབང་གིས་ལུས་ཀྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་བསྒོམ་ལ་དབང་། གསང་བས་ངག་གི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་། གཏུམ་མོ་ཙཎྜ་ལཱི་བསྒོམ་པ་ལ་དབང། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་། བདེ་སྟོང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྒོམ་པ་ལ་དབང། ཚིག་དབང་རིན་པོ་ཆེས་དྲི་མ་མཐའ་དག་སྦྱོང་། གནས་ལུགས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་ལ་དབང་ངོ་། །དེའང་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་འདག །བཞི་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་འདག །ས་ལམ་གྱི་དག་པ་དང་སྦྱར་ན། བུམ་དབང་གིས་ཚོགས་ལམ། གསང་དབང་གིས་སྦྱོར་ལམ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་ལམ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དོན་གྱི་དབང་གིས་སྒོམ་ལམ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དབང་བཞི་རྫོགས་པས་སྨིན་པར་བྱས་ཏེ། བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་བསྒོམ་པས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་གསང་སྔགས་སྤྱིའི་རིམ་པ་བསྟན་ནས། བྱེ་

p. 559

བྲག་ཏུ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྒྱུད་སྡེ་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྐབས། འདིར་ནི་དབང་རྫོོགས་དམ་ཚིག་ལྡན་པ་ཡིས། །གཉིས་མེད་ཨ་ཏིའི་དགོངས་པར་འཇུག་འདོད་པས། །ཅེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོ་དབང་གི་རིམ་པ་ནི། དམན་པ་རྣམས་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། མཆོག་རྣམས་འཇུག་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པར་གསུངས་པས་ན། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱི་ལུས་དཀྱིལ་དང། རྡུལ་ཚོན་རིག་ལྔའི་རིམ་པ་ཉིད། གསང་སྙིང་ལས། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། །སྟངས་དཔྱལ་གཉིས་སམ་ཡང་ན་ལྔ། །བྱས་ཏེ་དད་ལྡན་རབ་ཞུགས་ན། །འདོད་པ་ཡིད་འོང་མཉམ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཕན་པའི་དབང་བཅུ་དང་། ནུས་པའི་དབང་ལྔ་རྫོགས་པར་བྱའོ། །དང་པོ་བཅུ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། དབུ་རྒྱན་ཅོད་པན་ཕྲེང་བ་དང་། །གོ་ཆ་རྒྱལ་མཚན་ཕྱག་རྒྱ་དང་། །གདུགས་དང་བུམ་པ་བཟའ་བཏུང་དང། །སྙིང་པོ་ལྔ་ཡིས་དབང་བསྐུར་ན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལྔ་ནི། ཉན་པ་སློབ་མའི་དབང་། འཆད་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་། གཞན་དོན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་དབང་། རྡོ་རྗེ་རྒྱས་པོ་བཀའ་རབ་འབྱམས་ཀྱི་དབང་། གསང་བ་མཆོག་གི་དབང་དང་ལྔའོ། །དབང་བཅོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་དབང་བཞིའི་དབྱེ་བ་སྟེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་ནི་བུམ་པའི་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བུམ་པའི་དབང་ཡིན་ལ། གསང་དབང་ལས་གསང་བ་དང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་འབྱུང་ཞིང་། ཚིག་དབང་ནི་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་བཀའ་རབ་འབྱམས་ཀྱིས་བསྟན་ནས། འཆད་པ་དང་ཕྲིན་ལས་གཉིས་དེའི་བྱེད་ལས་ཀྱི་དབང་དང། ཉན་པ་ནི་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་ཐབས་ཡིན་པས་དེར་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་འདི་དག་སྡུད་ཚུལ་ཐ་དད་པ་གཞན་བྱེད་པའང་དོན་ལ་འབབ་པར་མ་མཐོང་བས་འདིར་མི་སྤྲོའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དབང་རྫོགས་པའམ། ཡང་ན་བླ་མེད་ཀྱི་དབང་དེ་དང་

p. 560

འདྲ་བ་གཞན་ཐོབ་ནའང་འདིའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྐལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གྲོགས་སྤྱོད་པ་དང་དམ་ཚིག་གི་རིམ་པ་འཕྲོས་དོན་དུ་བཤད་པ་ནི། ད་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་དམ་ཚིག་གཉིས་ལས། དང་པོ་དབང་དང་འབྲེལ་བས་དམ་ཚིག་ཐོག་མར་བཤད་དེ། དེའང་དམ་ཚིག་གི་ངོ་བོ་ནི། སྔགས་ལ་ཞུགས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་བཟང་པོ་མི་ཉམས་པར་བསྲུང་བའི་ལྷག་བསམ་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །དབྱེ་ན་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་དང་། ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་གོ །དང་པོ་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གསུམ་སྟེ། དེའང་ལུས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཏུ་ལྷའི་སྐུར་བསྒོམ་ཞིང་ལུས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་ལེན་མི་ཚངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་ཆ་དང་བཅས་པ་སྡོམ་པའོ། །ངག་གི་དམ་ཚིག་ཏུ། སྔགས་བཟླས་ཤིང་ངག་གི་མི་དགེ་བ་བཞི་ཆ་དང་བཅས་པ་ལས་བཟློག་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཏུ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟབ་མོ་བསྒོམ་ཞིང་ཡིད་ཀྱི་མི་དགེ་བ་གསུམ་ཆ་དང་བཅས་པ་ལས་བཟློག་པའོ། །མདོར་ན་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཐ་མལ་པའི་རྣམ་པར་ལུས་ན་དམ་ཚིག་ཉམས་པས་ཡང་དག་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རིམ་པ་ལས་མ་འགལ་བར་བྱའོ། །འདི་དག་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན། དམ་ཚིག་རྣམ་པར་བཀོད་པ་སྡོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་འཁོར་ལོ་ལས། འགྲོ་བའི་སྨིན་སོ་གསུམ་དག་ལས། །སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གསུམ་དུ་བཤད། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་ངེས་ཕྱེ་བ། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དག་ལས། །རེ་རེ་ལ་ཡང་དགུ་དགུ་སྟེ། །འཇུག་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཤེས། །ཞེས་སོ། །དེའང་འགྲོ་བ་རྣམས་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་གནས་པས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཀྱང་ཡོད་དེ་དེ་ཉིད་མ་ཉམས་པ་ལས་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེའང་ལུས་ཀྱིས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་སྐུའི་དམ་ཚིག་ལའང་ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱིའི་ཕྱི་ནི། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤོང་བ་དང་། ཕྱིའི་ནང་དུ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤོང་བ་དང་།

p. 561

ཕྱིའི་གསང་བར་སྲོད་གཅོད་པ་སྤོང་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ཁང་བུ་བརྩེགས་པའི་རྒྱུད་ལས། སྐུ་ཡི་ཕྱི་ཡི་དམ་ཚིག་ལ། །རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རབ་ཕྱེ་སྟེ། །མ་བྱིན་བླངས་པས་ཕྱི་ཡི་ཡང་། །སྐུ་ཡི་དམ་ཚིག་ཉམས་པར་འགྱུར། །དེ་ཡི་རྟགས་སུ་ཡན་ལག་ནད། །མི་བཟད་སྣ་ཚོགས་ལུས་ལ་འབྱུང་། །མི་ཚངས་སྤྱད་པ་ནང་ཡིན་ཏེ། །རྟགས་སུ་དབང་པོའི་ནད་རྣམས་སོ། །སྲོག་བཅད་པ་ནི་གསང་བ་སྟེ། །དེ་ཡི་རྟགས་སུ་དོན་སྣོད་ནང་། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་མྱོང་བ་འོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་བསྐང་བའི་ཐབས་ཀྱང་། དམ་ཚིག་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས། རྟགས་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །ཕྱི་ཡི་ཕྱི་ལ་ལྡེར་ཚོས་དང་། །རི་མོའི་ལས་ནི་ལན་བདུན་གྱིས་། །དེ་ཡི་སྡིག་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། །ཞེས་པས། སྔགས་ཕྱིའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལྡེར་ཚོས་དང་རི་མོ་བདུན་བྱས་པས་སྐོངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཕྱི་ཡི་ནང་ལ་ལུགས་སྐུ་བདུན། །རབ་ཏུ་གནས་པ་རྩོལ་བས་བཞེངས། །བླ་མ་མཆོག་ལ་དབུས་བར་བྱ། །ཞེས་པས་སྔགས་ནང་གི་ལྷའི་སྐུ་ལུགས་མ་བདུན་བྱས་ཏེ་བླ་མ་ལ་དབུལ་ལོ། །ཡང་། དེ་ཉིད་ལས་། ཕྱི་ཡི་གསང་བའི་རྟགས་བྱུང་ན། །རྡོ་རྗེ་དང་ནི་དྲིལ་བུ་ཉིད། །དགུ་འམ་བཅུ་གཅིག་བླ་མ་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྐུའི་ནང་གི་ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་ནི། གསེར་གྱི་ཁང་བུ་བརྩེགས་པའི་རྒྱུད་ལས། ནང་གི་ཕྱི་ནི་སྤུན་དང་ཡང་། །གང་གི་ཕ་དང་མ་ཉིད་དང་། །རང་གི་ལུས་ལ་མི་སྨད་དོ། །ནང་གི་ནང་ཉིད་སྤྱིར་ན་ཡང་། །ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཆོས་རྣམས་ལ། །འཇུག་པར་འདོད་དང་ཞུགས་པ་དང་། །ཞུགས་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་འཛིན་པའི་ལུས། །སྨད་ཅིང་མཐོ་བརྩམས་རྒྱན་སྨད་ན། །སངས་རྒྱ་སྐུ་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་བླུས། །ནང་གི་གསང་བ་རང་གི་ལུས། །ལྷ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །སྨན་དང་ཟས་ལ་དུག་འདྲེས་ཟོས། །གལ་ཏེ་ཚོན་གྱིས་བཏབ་ན་ཡང། །ཟག་པའི་ལམ་མེད་ལུས་བརྒྱ་བླངས། །དེ་འོག་ཚ་བའི་དམྱལ་བ་མྱོང། །ཞེས་སོ། །

p. 562

དེ་དག་བསྐང་བ་ཡང་འགྱོད་པས་བཤགས་བར་བྱའོ། །སྐུའི་གསང་བའི་གསུམ་ནི། དཔལ་ཉི་ཟླ་བརྩེགས་པའི་རྒྱུད་ལས། རྡོ་རྗེ་སྤུ་ནམ་སྲིང་མོ་ཡི། །ལུས་ཀྱི་རྒྱན་ལ་དཔྱས་པ་དང་། །མཐོ་བཙམས་ལག་གིས་བརྡེག་པའི་ཚུལ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་བྱེད་བཅུག་ན། །འདི་ཡང་མནར་མེད་རྒྱུར་འཕེལ་འགྱུར། །ནང་གི་ཤིན་ཏུ་འདྲེས་པའི་མཆེད། །ཀུ་རེ་རྩེད་མོའི་ཚུལ་ཙམ་དུའང་། །བརྡེག་གམ་བརྡེག་པར་བརྩམས་པ་འམ། །རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཡུམ་ལ་གཙེས། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་མ་བཤགས་ན། །འདི་ཡང་སྔར་དང་སྡིག་མཉམ་མོ། །གསང་བའི་གསང་བ་བླ་མ་ཡི། །སྐུ་ཡི་གྲིབ་མར་མི་འགོང་ལ། །བླ་མའི་སྤྱན་ལམ་དག་ཏུ་ཡང་། །མཚོན་ཆ་གཟུང་བར་མི་བྱ་འོ། །རྐང་ལག་བརྐྱང་དང་ཉལ་མི་བྱ། །སྐྱིལ་དཀྲུང་འདུག་དང་རྒྱབ་མི་བསྟན། །ལྷམ་དང་སྟན་དང་བཞོན་པ་དང་། །གདུགས་སོགས་སྒེག་པའི་རྒྱན་རྣམས་སྤང་། །བླ་མའི་གཟིམས་ཁང་དག་ལ་ཡང་། །ལག་པས་མཚོན་ནམ་རྡོ་དག་གིས། །བཙམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་ནི་འབུམ་གྱུར་དུ། །བླ་མའི་གནས་ཁང་བཤིག་པ་དང་། །སྐུ་ལ་བཙམས་ཤིང་སྡིག་བྱས་པ། །འདི་ཡི་སྡིག་པ་ཕ་མཐའ་ཡས། །གལ་ཏེ་བླ་མར་བག་མེད་པས། །མ་དཔྱད་བསྡོངས་ནའང་ཕ་མཐའ་ཡས། །མཆོག་ཏུ་སྐུ་ལ་བརྙས་བྱས་ན། །འདི་ཡི་རྣམ་སྨིན་བརྫོད་མི་ལང་། །ཞེས་སོ། །དེའང་བླ་མའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་སྡིག་པ་ནི་གཞན་ལས་འབུམ་འགྱུར་གྱིས་ལྕི་བས། བཞུགས་ན་དེ་ཉིད་ལ་ཉིན་ཞག་གིས་བར་མ་ཆོད་པར་བཤགས། མི་བཞུགས་ཀྱང་དེའི་སྐུ་འབག་ལ་སོགས་པའི་དྲུང་དུ་བཤགས་སོ། །གསུང་གི་དམ་ཚིག་ཀྱང་ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱིའི་ཕྱི་ནི། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤོང་པ་སྟེ། འཁོར་ལོ་རྣམ་པར་བརྩེགས་བའི་རྒྱུད་ལས་། སྔགས་ཀྱི་མོས་པ་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འགྲོ་བ་ཕལ་པ་དག་ལ་ཡང་། །བརྫུན་པའི་ཚིག་ནི་རང་འདོད་ཀྱིས། །སྨྲ་ལ་རྟག་ཏུ་དགའ་བ་ལ། །སྔགས་བཟླས་

p. 563

ནུས་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་། །གཞན་ལ་སྨྲས་པ་བཙུན་པ་མིན། །རང་གི་ངག་ཉིད་ཉམས་པ་ཡིས། །འགྲོ་བ་གཞན་གྱི་ལྕེ་འབབ་འགྱུར་། །མ་འོང་དུས་ན་སྨེ་ཤའི་ལུས། །བྱང་གི་ཕྱོགས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར། །དེ་འོག་ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བར་འགྱུར་། ཞེས་སོ། ཕྱིའི་ནང་དུ་ཕྲ་མ་མི་སྨྲ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྔགས་ལ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གང་། །གཞན་གཉིས་དབྱེར་འཇུག་ཕྲ་མ་སྨྲ། །ཆོས་སྨྲས་འཁོར་རྣམས་མི་འདུ་དང་། །ཅི་བྱས་ལོག་པར་འགྱུར་བ་དང་། །མ་དཔྱད་པ་རྣམས་དགྲར་འགྱུར་དང་། །ལུས་ལ་མཚོན་གྱིས་འདེབས་པ་དང་། །ཤི་འཕོས་ནས་ནི་སྡེར་ཅན་ལུས། །དེ་ནས་ངན་སོང་རིམ་གྱིས་མྱོང་། །ཞེས་སོ། །ཕྱིའི་གསང་བར་གཞན་གྱི་ཞེར་འདེབས་པའི་ཚིག་མི་སྨྲ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རྟག་ཏུ་ཞེ་གཅོད་ཚིག་སྨྲ་བ། །སྔ་མའི་ལས་དང་ཕྱི་མའི་རྟགས། །འགྲོ་བ་བྱམས་བྲལ་བཤེས་ཀྱང་སྡང། །ཆོས་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་འཆོལ་བར་འགྱུར། །ཤི་འཕོས་རབ་ཏུ་དྲེགས་པའི་ལུས། །དེ་ནས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འཁོར། །ཞེས་སོ་། །གསུང་གི་ནང་གི་གསུམ་ནི། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་སྨད་ན་ཕྱི། །སྒྲུབ་པ་ལ་སྨད་པ་ནང་། བསྒོམ་པ་ལ་སྨད་པ་གསང་བ་སྟེ། དམ་ཚིག་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་རྒྱུད་ལས། སྔགས་པ་སྡོམ་ལ་གནས་པ་ཡིས། །ཆོས་སྨྲ་རྣམས་དང་ཆོས་སྒྲུབ་དང་། །ཆོས་ནི་བསྒོམ་པའི་གང་ཟག་ལ། །སྒྲོ་ཞིང་སྐུར་པ་བཏབ་པ་དང་། །གཤེ་ཞིང་སྨོད་བའི་ཚིག་སྨྲས་ན། །གཞན་གྱི་མོས་པ་ཉམས་པ་དང། །རང་གི་བདོག་པ་ཉམས་པ་དང་། །རང་གི་ཆོས་རྣམས་བརྗེད་ངེས་ཏེ། །ཡིད་དཔྱོོད་འདྲ་མིན་འཆོལ་བར་འགྱུར། །ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་མྱོང་། །ཞེས་སོ་། །གསང་བའི་ཕྱི་རྡོ་རྗེའི་སྤུན་སྲིང་སྨད་ཅིང་གཤེ་སྐུར་བཏབ་པའོ། །ནང་ནི་བླ་མའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཉེ་འཁོར་སུན་འབྱིན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བའོ། །གསང་བ་བླ་མ་ལ་སྨོད་པ་སྟེ། །ཕྱག་རྒྱ་གཉིས་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས། །རྡོ་རྗེའི་མཆེད་དང་ལྕམ་

p. 564

དྲལ་ལ། །ཚིག་གིས་སྨྲས་དང་ངག་བཅག་ན། །བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་བྱེ་བར་ནི། ཁྱད་པར་ངན་སོང་གསུམ་པོ་ཡི། །སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་དྲག་པོ་ཉིད། །གང་ཟག་དེ་ཡི་མྱོང་བར་འགྱུར། །སྔ་མར་བྱས་དང་ད་ལྟའི་རྟགས། །རིམ་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི། །སྔ་མར་བྱས་པས་ཚེ་འདི་ལ། །བར་ནས་ཐ་མར་མྱོང་བ་ལ། །ཡང་སྔ་ཚེ་སྟོད་ལ་བྱས་ཏེ། །སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་མྱོང་པར་འགྱུར། །འདི་ལ་བྱས་པའི་ལས་མཐའ་ནི། །ཚེ་འདིའི་ཞབས་ལ་ངག་གི་ལས། །འཁོར་དང་གཞན་གྱིས་ལྕེ་འབབ་དང་། །གློ་བུར་དག་ཏུ་སྨྲ་རྒྱུན་འགག །བླ་མའི་བུ་དང་ཆུང་མ་དང་། །གང་དག་ཉེར་གནས་དག་ཀྱང་རུང་། །བཀའ་ལས་འདས་ཤིང་ངག་བཅག་ན། །སྔ་མ་ལས་ནི་ཉིས་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་བླ་མའི་བྱེ་བྲག་གིས། །རྩ་བ་དང་ནི་ཡན་ལག་གི །ངག་འདས་ངག་ཏུ་སྨྲས་པ་དང་། །སྒྲོ་སྐུར་འདོད་ཚིག་སྨྲས་བྱས་ན། །སྔ་མ་ལས་ནི་སྟོང་ཕྲག་འགྱུར། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་བཟད་པ། །རིམ་པས་བླ་མའི་ཁྱད་ཀྱིས་ཡང་། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ལའང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱིའི་ཕྱི་ནི་གནོད་སེམས་སྤོང་བ་སྟེ། སྙིང་པོའི་དོན་རྣམ་པར་ལེན་པའི་རྒྱུད་ལས། གང་དག་སྔགས་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །སེམས་ཅན་གཞན་ནམ་རང་ཡང་རུང་། །གནོད་པར་བྱ་བའི་ལས་འཆང་ན། །འདི་ནི་ཤུ་བ་ཅན་གྱི་ལུས། །གྲང་བའི་རེག་པར་ལྡན་པ་ཡི། །ལུས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་བླངས་ནས། །གྲང་བའི་དམྱལ་བར་ངེས་པར་སྐྱེ། །ཞེས་སོ། །ནང་དུ་བརྣབ་སེམས་དང་གནོད་སེམས་སྤོང་པ་སྟེ། །གནམ་ལྕགས་མེ་ལྟར་འབར་བའི་རྒྱུད་ལས། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཕལ་པ་ལ། །ཡུལ་གྱུར་གནོད་པའི་སེམས་སྐྱེས་ན། །འགྲོ་བ་ཐུན་མོངས་ལུས་ཅན་ནི། །བརྒྱ་ཕྲག་གསུམ་གྱི་སྲོག་བཅད་པ། །འདི་ཡི་སྡིག་པའི་ཆ་དང་མཉམ། །གལ་ཏེ་བསྟན་པའི་རྟགས་འཛིན་པའི། །གཟུགས་ཅན་རྣམས་ལ་ལོག་འགྱུར་རོ། །སྔགས་ལ་ཞུགས་པས་བརྒྱ་ཕྲག་འགྱུར། །རྡོ་རྗེའི་སྤུན་

p. 565

སྲིང་བདུན་ཕྲག་གོ །བརྒྱད་པའི་བླ་མ་བརྒྱ་ཕྲག་གོ །རྩ་བའི་བླ་མ་འབུམ་ཕྲག་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གསང་བར་རང་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ལ་ལོག་ལྟ་སྐྱེས་པ་སྟེ། བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། རང་ངམ་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཡི། །ཆོས་ལ་སྨོད་པ་ལོག་པའི་ལམ། །རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ལས་འདས་ན། །ས་སྤྱོད་མེ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་ལ། །ཡུན་རིང་བར་དུ་གནས་པར་འགྱུར། །རང་གི་གྲུབ་མཐར་ལོག་ལྟ་སྐྱེས། །དམྱལ་བ་ཉིད་ལས་ཐར་སྐབས་མེད། །ཅེས་སོ། །ཐུགས་ཀྱི་ནང་གི་གསུམ་ལ། ཕྱི་སྤྱོད་པ། ནང་སྒོམ་པ། གསང་བ་ལྟ་བ་ལོག་པ་སྤོང་པ་སྟེ། ཤེལ་གྱི་ཁང་བུ་བརྩེགས་པའི་རྒྱུད་ལས། ལྟ་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་ལོག །འདི་ནི་ལམ་ལོག་ཆེན་པོ་སྟེ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གང་། །འདི་ཡི་སེམས་ལ་སྨིན་པར་ངེས། །ཞེས་སོ། །གསང་བའི་གསུམ་ལ། ཕྱི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་ཡིད་ལ་མ་བྱས་པ། ནང་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ཡིད་ལ་མ་བྱས་པ། གསང་བ་བླ་མ་དང་རྡོ་རྗེའི་སྤུན་སྲིང་ཡིད་ལ་མ་བྱས་པ་སྟེ། པདྨ་ཀློང་ཡངས་ལས། སུ་ཡི་ཡིད་ཀྱི་ལས་འཁྱིལ་ཏེ། །ཡིད་ལ་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །ཡིད་ལ་མ་བྱས་ཉམས་པ་དང། །འདས་དང་ཞིག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ། །མནར་མེད་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་འོ། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་རང་རང་གི་ཆ་ཉམས་པ་བསྐང་ཞིང་། བཤག །ས་པ་ལ་འབད་དོ། །རྩ་བའི་དམ་ཚིག་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ལྔ་ཚན་ལྔ་ལས། དང་པོ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་ལྔ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པས། ཕུང་པོ་ལྔ་ཡབ་ལྔ། འབྱུང་བ་ལྔ་ཡུམ་ལྔ། རྣམ་ཤེས་ལྔ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ། ཡུལ་ལྔ་སེམས་མ་ལྔ། རྟོག་ཚོགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དམ་ཚིག་གསུམ་བཀོད་ལས། དང་པོ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་ནི། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔ། །རྣམ་ཤེས་དབང་པོ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས། །ལྷ་དང་དཀྱིལ་

p. 566

འཁོར་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཀུན་བྱེད་ལས་ཀྱང་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་ལྔ་ནི། དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་སྟེ་ཐབས་ལ་མ་མཁས་པས་གཞན་དོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཚེ། སྲོག་གཅོད་པ། མ་བྱིན་པར་བླང་པ། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྤྱད་པར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་རྣམ་ལྔ་ནི། །ཏ་ན་ག་ཎ་མ་བྱིན་ལེན་པ་དང་། །མི་ཚངས་སྤྱོད་དང་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། །རྣམ་པ་ལྔ་ནི་ཐབས་མཁས་སྤྱོད་བྱེད་པ། །མ་སྤྱད་ཉམས་མཐོང་རྟོག་དང་བཅས་ནས་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །དེའང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་། ཐབས་ཆེན་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ལ། །ཉོན་མོངས་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་དང་ཚུལ་མཐུན་པས། རང་དོན་གྱི་འཁྲིས་མེད་པས། གཞན་དོན་དུ་གནང་བའི་སྐབས་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དང་དུ་བླང་བའི་དམ་ཚིག་ལྔ་ནི། དྲི་ཆེན། དྲི་ཆུ། རཀྟ། བྱང་སེམས་དཀར་པོ། ཤ་ཆེན་གྱི་དངས་མ་ལྔ་སྟེ། སྔ་མ་ལས། དང་དུ་བླང་བའི་དམ་ཚིག་རྣམ་ལྔ་ནི། །དྲི་ཆེན་དྲི་ཆུ་ལ་སོགས་དམ་རྫས་ལྔ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་། མཁས་འགྲོ་མ་རྡོ་རྗེ་གུར་ལས། མི་བསྐྱོད་བསྟེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །ནད་ཀུན་རྣམ་པར་སྤོང་བར་འགྱུར། །རྟག་པ་ཡིས་ནི་མདངས་ཆེན་འགྱུར། །རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་རྒས་པ་མེད། །རྡོ་རྗེ་ཆོས་ནི་བསྟེན་པ་ཡིས། །བུད་མེད་ཀུན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །སྲོག་ཆགས་ལུས་འབྱུང་རྡོ་རྗེ་དག །དོན་ཡོད་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྟེ། །དཔལ་ལྡན་དོན་ཀུན་གྲུབ་པ་དང་། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ཞི་བར་གཏོང་། །མི་བསྐྱོད་བཏུང་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །སྟོང་ཕྲག་ལྔར་ནི་འཚོ་བར་འགྱུར། །རྟག་པ་ཡིས་ནི་ཁྲི་རུ་བརྗོད། །རྡོརྗེ་ཉི་མས་བྱེ་བར་ཏེ། །ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱིས་གྲངས་མེད་ཚེ། །ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་རྟ་བདུན་པས། །དཔག་མེད་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་གཉིས། །འཁོར་བ་བསྒྲུབ་པའི་རྩ་བ་སྟེ། །འདི་དག་རྣལ་འབྱོར་

p. 567

པས་བསྟེན་ན། །སྐལ་བཟང་རྣམས་དང་མཉམ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་མི་སྤང་པའི་དམ་ཚིག་ལྔ་ནི། དུག་ལྔ་ཉན་ཐོས་ལྟར་དགྲར་མི་ལྟ་བས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། སྔ་མ་ལས། མི་སྤང་བ་ཡི་དམ་ཚིག་རྣམ་ལྔ་ནི། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་དུག་ལྔ་པོ། །གསང་བ་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་རུ། །ཉོན་མོངས་ལྔ་བསྒྱུར་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ། །དུག་ལྔ་མི་སྤང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་ལྔར་ལེན། །ཞེས་སོ། །དེའང་དུག་ལྔ་པོ་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་ན་ལམ་གྱི་གྲོགས་སུ་འགྱུར་བས་ཀྱང་མི་སྤང་བ་དང་། ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ཀྱང་མི་སྤང་བ་དང་། དབྱིངས་ཡེ་ནས་མ་སྐྱེས་པས་ཀྱང་མི་སྤང་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་བླང་དོར་མེད་པ་ཡིན་པས་ཀྱང་མི་སྤང་བའི་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱའོ། །རང་གར་ནི་སྔགས་སུ་འང་ལམ་དུ་མི་བྱེད། ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་ན་སེམས་དཔས་ཀྱང་ལམ་དུ་བྱེད་པས་ན་དོན་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དག་པར་མདོ་གཅིག་ཏུ་འདུས་སོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་ལྔ་ནི། སྔར་གྱི་ཤེས་བྱ་ལྔ་པོ་དེ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་དངོས་སུ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་རྣམ་ལྔ་ནི། །ཕུང་པོ་ལྔ་དང་འབྱུང་བ་ལྔ་རྣམས་དང་། །རྣམ་ཤེས་ཡུལ་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །ཏིང་འཛིན་གསུམ་དང་ཆོ་ག་ལྔ་རྫོགས་ནས། །རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །ཏིང་འཛིན་ཆོ་ག་ལྔ་ཡིས་སེམས་རྩོལ་བྱེད། །ཅེས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི། ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི། རྒྱུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །ཆོ་ག་ལྔ་ནི། ལྷ་བསྐྱེད་པ། སྔགས་བཟླས་པ། ཏིག་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ། དམ་ཚིག་ལ་གནས་པ། མཆོད་གཏོར་ལ་བརྩོན་པའོ། །དེ་དག་ནི་གསང་སྔགས་སྒྱུ་འཕྲུལ་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གསང་སྙིང་ལས་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ལྔ། ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་བཅུ། དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་བཞི་དང་བཅུ་དགུ་གསུང་སོ། །རྩ་བ་ལྔ་ནི། དཀོན་མཆོག་

p. 568

གསུམ་མི་སྤང་བ། བླ་མ་བཀུར་བ། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་རྒྱུན་མི་གཅད་པ། ཐེག་ཆེན་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ལ་བྱམས་པ། གསང་བའི་དོན་གཞན་དུ་མི་སྨྲ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བླ་མེད་མི་སྤང་བླ་མ་བཀུར། །སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་རྒྱུན་མི་གཅད། །ཡང་དག་ལམ་དུ་ཞུགས་ལ་བྱམས། །གསང་བའི་དོན་ཕྱིར་སྨྲ་མི་བྱ། །འདི་ནི་རྩ་བ་ལྔ་རྣམས་ཏེ། །ཞེས་སོ། །ཡན་ལག་གི་བཅུ་ལ་མི་སྤང་བའི་དམ་ཚིག་ལྔ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། གཏི་མུག་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་དང་། །ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་མི་སྤང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །དང་དུ་བླང་བའི་དམ་ཚིིག་ལྔ་ནི། དེ་ལས། དཀར་རྩི་དམར་རྩི་དྲི་ཤ་ཆེན། །དག་པའི་སྣོད་བཅུད་མི་དོར་རོ། །ཞེས་སོ། །དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིའོ། །གསང་སྔགས་གསར་མ་ལས་ནི་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་དང་། སྤྱད་པར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་གཉིས་སུ་བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི་རྩ་ལྟུང་བཅུ་བཞི་ལ་སོགས་པར་རང་རང་གི་གཞུང་དུ་སྨོས་པ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤ་ལྔ་བདུད་རྩི་ལྔའི་རང་བཞིན་ཤེས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལ་ཤ་ལྔ་ནི། གླང་པོ། བ་ལང་། ཁྱི། མི། རྟའི། ཤའོ། །བདུད་རྩི་ལྔ་ནི་དྲི་ཆེན་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ཟོས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལས། ཤ་ཆེན་དམ་ཚིག་མཆོག་གིས་ནི། །རྡོ་རྗེ་གསུམ་མཆོག་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །བཤང་གཅིའི་དམ་ཙིག་མཆོག་གིས་ནི། །རིག་པ་འཛིན་པའི་གཙོ་བོརའགྱུར། །གླང་པོའི་ཤ་ཡི་དམ་ཚིག་གིས། །མངོན་ཤེས་ལྔ་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རྟ་ཤ་དག་གི་དམ་ཚིག་གིས། །མི་སྣང་བ་ཡི་བདག་པོར་འགྱུར། ཁྱི་ཤ་དག་གི་དམ་ཚིག་གིས། །དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །བ་ལང་ཤ་ཡི་དམ་ཚིག་གིས། །རྡོ་རྗེ་འགུགས་པའི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། ཞེས་པ་དང། ཡང། གླང་པོའི་ཤ་དང་རྟ་ཡི་ཤ། ཟས་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་བཟའ་བར་བྱ། །ཟས་གཞན་དག་

p. 569

ནི་མ་ཟོས་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ཆེན་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མཉེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། གཤང་གཅི་ཁུ་བ་ཁྲག་ལ་སོགས། །ལྷ་རྣམས་ལ་ནི་དབུལ་བར་བྱ། །དེ་ལྟར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲགས་ཆེན་མཉེས། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་མེད་ན་ཟས་ལ་དེའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་འང་དེར་བསམ་ནས་བཟའ་བར་ཡང། དེ་ཉིད་ལས། ཟས་སུ་ཤ་རྣམས་ཟ་བ་དང། །ཤ་ཆེན་དག་ནི་རབ་བརྟགས་ན། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་གསང་བའི། །དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། ཤ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མེད་ན་ཡང། །ཐམས་ཅད་བསམ་པས་རྣམ་པར་བརྟག །རྡོ་རྗེའི་སྦྱོར་བ་འདི་བྱས་ན། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ། །ཅེས་སོ། །འདི་དག་འཇིག་རྟེན་ན། སྨད་པ་བཞིན་དུ་སྤྱད་པས་ཐ་མལ་གྱི་ཞེན་པ་ལས་གྲོལ་ནས་བཟང་ངན་མེད་པ་དང་། མཁའ་འགྲོ་གྲུབ་པ་ཅན་མཉེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་དོ། །དམ་ཚིག་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བསྲུང་ན། དྲན་ཤེས་བཞིན་བག་ཡོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་འཇིགས་པ་དང་གུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་ང་ོ། །དེའང་དྲན་པ་ནི་དམ་ཚིག་གི་རིམ་པ་རྣམས་གནང་བཀག་དང་བཅས་པ་མ་བརྗེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ་ཉིན་མཚན་དུ་སེམས་ཤིང་བཤགས་སྡོམ་བྱེད་པའོ། །ཤེས་བཞིན་ནི་སྒོ་གསུམ་དམ་ཚིག་ལ་གནས་སམ་མི་གནས་རྟོག་དཔྱོད་བྱེད་པས། ཅི་བྱེད་ཐམས་ཅད་དམ་ཚིག་དང་འགལ་ན་སྤོང་། མི་འགལ་ན་བསྒྲུབ་པའོ། །བག་ཡོད་ནི་དགྲ་གཉེན་ཆེ་སར་ཟོན་བྱེད་པ་ལྟར་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དམ་ཚིག་ཉམས་ན་འབྱུང་བས་གྲིམས་སེ་བྱེད་པའོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནི། བླ་མའི་མདུན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་དམ་ཚིག་ཉམས་ན་བདག་ལས་དམན་པ་མི་འོང་སྙམ་དུ་རང་ལ་བརྟེན་ནས་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་ཉེས་ལྟུང་ཅུང་ཟད་ལའང་འཛེམ་པའོ། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི། བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་སྐྱེ་བོ་

p. 570

དང་བཅས་པས་ཁྲེལ་ནས་སྨད་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་སྙམ་ནས་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་བསྲུང་བའོ། །འཇིགས་པས་བསྲུང་བ་ནི། དམ་ཚིག་ཉམས་པའི་ཉེས་པ་བསམས་ནས་སྲོག་ལ་བབ་ཀྱང་མི་གཏོང་བའོ། །གུས་པས་བསྲུང་བ་ནི། ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ལ་བྲོད་པ་དང་བཅས་ཤིང་དམ་ཚིག་ལ་གུས་པས་བསྲུང་པའོ། །དམ་ཚིག་གི་སྒྲ་དོན་ནི་ས་མ་ཡ་ཞེས་པས། དོན་གཉིས་ལ་འཇུག་སྟེ། དམ་དུ་བསྲུངས་ན་མི་དགེ་བ་འཚིག་པས་དམ་ཚིག་དང། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་སོགས་པའི་དམ་རྒྱར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཉམས་ན་དམྱལ་མེས་བསྲེགས་པས་ཚིག་པར་བྱེད་པའོ། །དམ་ཚིག་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་རྒྱུད་ལས། ས་ཞེས་བྱ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ། །མ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཉམས་ན། །དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྟེར་བ་ཉིད། །ཡ་ཞེས་ཉམས་ན་ཡང་བར་འགྱུར། །དམ་ཞེས་བྱ་བ་བཅིངས་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་གྲོལ་ན་ཉམས་པ་ཉིད། །ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་འདས་ན། །མེ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་འོ། །ཞེས་སོ། །དམ་ཚིག་བསྲུངས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། ཚེ་འདིར་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་ཅིང་ཀུན་གྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། མཁས་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་དང་། ཚོགས་རྫོགས་ཤིང་བར་ཆད་མི་འབྱུང་ལ། བརྩོན་འགྲུས་དང་དབང་པོ་ཐ་མར་གྱུར་ཀྱང་དམ་ཚིག་མ་ཉམས་ན་སྐྱེ་བ་བདུན་ནམ་བཅུ་དྲུག་ན་ངེས་པར་གྲོལ་ཞིང་། མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གསང་སྙིང་ལས། མཉམ་པའི་དམ་ཚིག་ལ་གནས་ན། །མཉམ་རྫོགས་ཆེན་པོ་ཐོབ་འགྱུར་པས། །ཞེས་སོ། །ཉམས་པའི་ཉེས་པ་ནི་གཉིས་ལས། ཚེ་འདིར་ཀུན་གྱི་ཡིད་དུ་མི་འོང་ཞིང་ནད་དང་འཚེ་བ་མང་ཞིང་ཅི་བསམས་པ་མི་འགྲུབ་པས་ཆར་ཕབ་ཀྱང་ཐན་པ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པས་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ཞིང་། ཕྱི་མར་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ལྟུང་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རྩ་བ་ཉམས་པའི་ཕྱལ་བ་དག །གསོ་ལ་ཉེ་བར་མི་བརྩོན་དང་། །སྐད་

p. 571

ཅིག་ཡུད་ཙམ་སྨྲ་མི་བྱེད། །ཉམས་གྱུར་ཉེས་པ་བརྗོད་མི་ལང་། །རྩ་བའི་དམ་ཚིག་ཉམས་གྱུར་ན། །བསྒྲུབས་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པ་འགྱུར། །ཡིད་དུ་མི་འོང་སྣ་ཚོགས་པའི། །འབྲས་བུ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་འདུ། །ཡན་ལག་དམ་ཚིག་ཉམས་གྱུར་ན། །འབྲས་བུ་མེད་ཅིང་ངན་སོང་ལྟུང་། ཞེས་པ་དང་། བརྟག་གཉིས་ལས། མ་གསངས་སྦྲུལ་དང་ཆོམ་རྐུན་དང་། །ས་སྤྱོད་མེ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་བྱེད། ཅེས་དང་། གཞན་ཡང་། ཡམས་དང་འཚེ་བའི་ནད་རྣམས་དང་། །རྒྱལ་པོ་མེ་དང་སྦྲུལ་གདུག་དང་། །ཆུ་དང་མཁའ་འགྲོ་རྐུན་པོ་དང་། །གདོན་དང་ལོག་འདྲེན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །བསད་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་བཤགས་ཐབས་བཤད་དེ། དེའང་དུས་ཀྱི་ཁྱད་ཀྱིས་དབྱེ་ན། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བཞིར་བཤད་དེ། དམ་ལས་འགལ་བ་ནི་ཞག་གཅིག་གིས་བར་མ་ཆོད་པའོ། །ཉམས་པ་ནི་ཟླ་བས་བར་མ་ཆོད་པ་ཚུན་གྱི་ཉེས་པའོ། །འདས་པ་ནི་ལོ་ཚུན་ཆད་དོ། །ལོ་གཉིས་དང་གསུམ་ཚུལ་ཆད་རལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཚུན་གྱི་ཉེས་པ་ནི་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་བཤགས་ན་འདག་ལ་ཕན་ཆད་མི་འདས་པར་བཤད་པས། བླ་མ་ལྟ་བུས་སློབ་མའི་བཤགས་པ་མི་ལེན་པར་གསུངས་ཏེ། དམ་ཚིག་བཀོད་པའི་རྒྱུད་ལས། སྤྱི་ན་དམ་ཚིག་ཁྱད་པར་ལ། །དུས་ལས་ཁྱད་པར་ངེས་ཕྱེ་བ། །དམ་ལས་འགལ་ཞེས་ཉེས་བྱས་གང་། །ཞག་གིས་བར་མ་ཆོད་པར་ནི། །དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་བསགས་བྱས་ན། །དེས་ནི་སོར་ཡང་ཆུད་པའོ། །ཉམས་ཞེས་ཟླ་བས་མ་ཆོད་པར། །འགྱོད་པ་དྲག་པོས་བཤགས་པས་སོ། །དམ་ལས་འདས་ན་ལོ་དག་གིས། །བར་དུ་མ་ཆོད་བསགས་པས་སོ། །ལོ་ནི་གཅིག་དང་གསུམ་དག་ལས། །དམ་ཚིག་རལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། །མཆོག་ཏུ་དྲག་ན་གསོ་རུ་རུང་། །ལོ་གསུམ་དག་ལས་འདས་པ་ནི། །དེ་ནས་གསོ་རུ་མི་རུང་སྟེ། །གལ་ཏེ་བླངས་ན་གཉིས་ཀ་འཚིག །ངེས་པར་ས་སྤྱོད་སྡུག་བསྔལ་

p. 572

ལ། །རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཉམས་པ་དང་། དུས་ལ་ལྟོས་པའི་འགལ་ཉམས་ཏེ། ཉེས་པའི་ངོ་བོ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་སྔར་སྨོས་པ་བཞིན་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་རྣམས་ཉམས་པའོ། །དེའང་དུས་ལ་ལྟོས་པ་རྣམས་ཉེས་པ་བཤགས་བྱའི་ལྕི་ཡང་གི་རིམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བསྟན་པས་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བསྐང་བ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། འགལ་ན་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་བཤགས། །ཉམས་ན་རང་གི་བདོག་པས་བསྐང་། །འདས་པ་བུ་དང་ཆུང་མ་དང་། །ཉེ་འཁོར་ལུས་དང་ངག་དག་དང་། །ཡིད་དང་བདོག་པར་བཅས་པས་བསྐང་། །རལ་ན་རང་གི་སྲོག་གིས་བསྐང་། །ཞེས་པས། ཞག་གིས་བར་མ་ཆོད་པའི་ཉེས་པ་ལ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་བསྐང་ཞིང་། བླ་མ་ལ་སོགས་པའི་མདུན་དུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་ཅག་མ་རིག་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་ནོངས་པས་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་བ་ལ་མཐོལ་ཚངས་བགྱིད་ཀྱི། དག་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་པ་ལན་གསུམ་སྨྲེ་སྔགས་དང་འགྱོད་སེམས་དང་བཅས་པས་བརྗོད་ཅིང་། སླན་ཆད་མི་བགྱིད་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་གནས་པས་འདག་གོ །དེའང་སྒོ་གང་ལས་གྱུར་པ་དེའི་ཆ་ནས་གཉེན་པོ་ཕྱག་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །ཟླ་བ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ཉེས་པ་ལ། ཡུལ་གང་ཡིན་དེ་ལ་རང་གི་ནོར་རྫས་གཅེས་པ་ཕུལ་ནས་ཚོགས་འཁོར་གྱིས་སྔ་མ་བཞིན་བསྐང་ངོ་། །ལོ་གཅིག་ཚུན་ཆད་རྣམས་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་རང་གི་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་གཅེས་ཤིང་ཕོངས་པས་མཆོད་ནས་སྔར་བཞིན་བྱེད་དོ། །ལོ་གསུམ་ཚུན་ཆད་ལ་བརྩོན་པ་དྲག་པོས་ཕ་རོལ་བླ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་དུ་དེའི་ཕྱིར་སྲོག་བློས་བཏང་བའི་བྱ་བ་དོ་གལ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབས་ལ་སྔར་བཞིན་བསྐང་ང་ོ། །དེའང་རྨི་ལམ་དུ་ཉེས་པ་བྱས་པ་དང་། གཞན་དག་སྨོད་པའི་ཞོར་ལ་ངན་དུ་སྨྲས་ཏེ། ཡིད་དང་ངག་གིས་ཀྱང་གཞན་ཅི་ཟེར་བརྟག་

p. 573

པའམ། དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨད་པའང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཤགས་དགོས་ཏེ། བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། བླ་མ་དང་ནི་ཉེ་བའི་འཁོར། །རྡོ་རྗེ་སྤུན་དང་སྲིང་མོ་ལ། །ངན་སྨྲས་ཚིག་གིས་ཟུར་ཙམ་ཡང་། །བརྡའམ་དངོས་པོར་བརྗོད་མི་བྱ། །གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་དག་ཏུ་ཡང་། །བྱུང་ན་ཡིད་ཀྱིས་བཤགས་པར་བྱ། །དངོས་དང་ཞེ་ཡིས་བྱས་པ་དང་། །གལ་ཏེ་དྲན་པས་མ་ཟིན་པར། །ཐལ་བར་གྱུར་ཀྱང་མ་བཤགས་ན། །འཐུར་དུ་བལྟས་ཏེ་དམྱ་བར་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཚོགས་དང་སྦྱིན་སྲེག་དང་། ལུས་ངག་གིས་བླ་མའི་ཞབས་ཏོག་བྱ་བ་དང་། དབང་བསྐུར་ཞུ་བ་དང་། ཐུན་བཞིར་ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་དང་། མཎྜལ་དབུལ་བ་དང་། སྲོག་འདོན་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་ཅི་འགྲུབ་ལ་འབད་དང་། མདོ་འདོན་ཞིང་གཟུངས་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཅིང་། གང་ལ་ཉེས་པ་དེ་ལ་བསྔགས་པ་ཕྱོགས་བཅུ་ངོ་ལྐོག་ཐམས་ཅད་དུ་བརྗོད་ཅིང་ཡོན་ཏན་བསམ་པ་དང་། དེ་གང་ལ་དགའ་བས་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བྱམས་སོགས་ཚད་མེད་བཞི་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་ཉེས་པ་ལས་གྲོལ་ལ། དེའང་ན་རག་བསྐང་བཤགས་ཉ་སྟོང་ཚེས་བརྒྱད་ལ་བྱས་ན་དེ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ཉམས་པ་ཐམས་ཅད་སོས་པར་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་བླ་མ་དང་ཡི་དམ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་བསམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། མཆོད་པ་འབུམ་བ་དང་། སྡིག་པ་བཤགས་པའི་རྗེས་ལ། དེ་དག་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལས་འོད་ཟེར་དཀར་དམར་མཐིང་གསུམ་བྱུང་ནས་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་ཐིམ་པས་ཉེས་ལྟུང་དང་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིའང་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་དག་ནས་འོད་ཀྱི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་བླ་མའི་ཐུགས་ཀར་ཐིམ། དེའང་རིམ་གྱིས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ལ་བློ་ཇི་སྲིད་གནས་ཀྱི་བར་མཉམ་པར་བཞག་ནས་བསྔོ་བ་བྱས་ན་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་དག་པར་སྦྱོོང་བའི་མཆོག་ཏུ་གསུངས་སོ། །ཚད་

p. 574

ནི་རྨི་ལམ་དུ་སྒྲིབ་པ་དག་པའི་ལྟས་གོས་དཀར་པོ་གྱོན་པ་དང་། རི་རྩེར་ཕྱིན་པ་དང་། ཉི་ཟླ་ཤར་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དམ་ཚིག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་དེའི་གྲོགས་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་ནི། ལྟ་སྒོམ་གྱི་བོགས་འབྱིན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འགྲུབ་པ་སྟེ་། ངོ་བོ་ནི་མཉམ་གཞག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་ནས་རྗེས་ཐོབ་ལ་ཉམས་མྱོང་སྐྱོང་བས་མཉམ་རྗེས་བསྲེ་ཞིང་བོགས་འབྱིན་པའོ། །དེའང་དམན་པ་ཉན་རང་གི་སྤྱོད་པ་དང་མཆོག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་གཉིས་ནི། རང་དོན་དུ་ཞི་དུལ་གྱིས་མི་དགེ་བ་སྡོམ་པའི་ལུས་ངག་གི་ཆ་དང་། གཞན་དོན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་ལ་བཞི་སྟེ། ལས་དང་པོ་པའི་སྤྱོད་པ། ཉམས་མྱོང་ཅུང་ཟད་སྐྱེས་པའི་སྤྱོད་པ། བརྟན་པ་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པའི་སྤྱོད་པ། བརྟན་པ་ཆེར་ཐོབ་པའི་སྤྱོད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་བྱ་བའི་ཆ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་སྟེ། ཟས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར། གཏོར་མ། སཱཙྪ། ཆུ་སྦྱིན། མཎྜལ། ཕྱག །བསྐོར་བ། མདོ་འདོན་པ། ཡན་ལག་བདུན་པ། ཡི་གེ་འདྲི་མཆོད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་སྤྱོད་བཅུ། སྦྱོར་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས། དངོས་གཞི་སྐྱེ་བ་མེད་པ། རྗེས་བསྔོ་བས་ཟིན་པར་བྱས་ནས་སྤྱོད་པའོ། །ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ནི། ཆོས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མན་ངག་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུད་ལས། ཡི་གེ་འདྲི་མཆོད་སྦྱིན་པ་དང་། །ཉན་དང་ཀློག་དང་འཛིན་པ་དང་། །འཆད་དང་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། །དེ་སེམས་པ་དང་བསྒོམ་པ་སྟེ། །ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་འདི། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཉམས་མྱོང་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཉམས་མྱོང་ཅུང་ཟད་སྐྱེས་པའི་སྤྱོད་པ་ནི། མཉམ་གཞག་ལ་ནང་དུ་ཉམས་མྱོང་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་རྗེས་ཐོབ་ལ་རོ་མཉམ་ཞིང་དབང་པོའི་རང་སྣང་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་ཏེ། བསྐྱེད་རིིམ་གྱི་མཉམ་གཞག་ལ་ཡི་དམ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམ་པ་བཞིན་

p. 575

དུ། རྗེས་ཐོབ་ལ་ཡང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བལྟ་ཞིང་གོམས་པར་བྱའོ། །རྫོགས་རིམ་གྱི་མཉམ་གཞག་ལ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པའི་ཉམས་དེ་ཉིད་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་རང་སྣང་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་ཏེ་རོ་མཉམ་པའོ། །མདོར་ན་སྒྲུབ་པ་པོས་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ནས་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དུས་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་། དེ་ཡང་རང་གི་སེམས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་སྟོང་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ལྷ་ཡིས་ལྷ་མཆོད། ཡེ་ཤེས་ལ་ཡེ་ཤེས་རོལ། ཆོས་ཉིད་ལ་ཆོས་ཉིད་ཐིམ་པའི་ཚུལ་དུ་སྤྱད་པས། རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་དབང་པོའི་སྣང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལམ་གྱི་གྲོགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེའང་རང་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཨོཾ་སྟེ་ཡབ་ལྔ། གཟུགས་སོགས་ཡུམ་ལྔ་མཱུཾ་སྟེ་ཡུམ་ལྔ། གོས་ལ་སོགས་ཧཱུྃ་སྟེ་མཆོད་པའི་ལྷ་མོར་གསལ་བས་སྤྱད་པ་ཉིད། གསང་སྙིང་ལས། ཡན་ལག་དབང་པོ་རྣམ་ཤེས་ཀུན། །རྣམ་སྨིན་ཨོཾ་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་བསྒོམ། །ཡང་ན་ཁྲོས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ། །གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་ལ་སོགས། །རྣམ་སྨིན་མཱུཾ་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཡུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་བསྒོམ། །ཡང་ན་ཁྲོ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ། །གོས་རྒྱན་བཟའ་བཏུང་གླུ་ཚིག་དང་། །བྲོ་གར་ཚོགས་ཀྱི་སྤྲིན་ཕུང་ལ། །ཧཱུྃ་དུ་ཤེས་པར་རབ་སྤྱོད་ན། །ངོ་མཚར་འབྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྙེས། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ལ་གསང་སྤྱོད་དམ་རིག་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་སྟེ་གང་གི་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་བྱ་བའི་ཆ་དེ་དག་ཉམས་ལ་ཕན་ཞིང་མི་གནོད་པ་རྣམས་བསྟེན། གནོད་པ་རྣམས་སྤང་ངོ། །དེ་ནས་ཉམས་མྱོང་ལ་བརྟན་པ་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་སྤྱོད་པ་ནི། ཉམས་མྱོང་དེ་ཉིད་བོགས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་རིག་པ་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོོད་པ་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྤྲོས་བཅས། སྤྲོས་མེད། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་མེད་དོ། །སྤྲོས་བཅས་ནི་གང་ཟག་ན་ཚོད་གཞོན་ཞིང་ཤེས་རབ་ཆུང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དག་གིས་བརྩས་པ་སྟེ། དབེན་ཁང་དུ་ཚོགས་

p. 576

ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཤམས་ཏེ། མཆོད་པ་དང་། རྒྱན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོ་ལྷའི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་ཚོགས་ནས། བསྐྱེད་རྫོགས་བསྒོམ་པ་ནས་མཐར་གླུ་གར་གྱི་བར་བྱས་ལ། ཆགས་སྲེད་མེད་པས་ཟླ་བ་དྲུག་ལ་སོགས་པར་བྱས་ན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྲོས་མེད་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཤེས་རབ་དང་ན་ཚོད་འབྲིང་དུ་གྱུར་པས་བྱ་སྟེ། གཞན་གོང་དང་འདྲ་བ་ལ། རིག་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་གཅིག་གམ། གཉིས་སམ། གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་མེད་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་ཞིང་ན་ཚོད་རྒན་ལ་ཤེས་རབ་ཆེ་བས་བྱ་སྟེ། དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པ་དབེན་པར་དངོས་ཀྱི་རིག་མ་སྤང་ནས་རང་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིག་མ་ཉིད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་ཀུ་སཱ་ལིའི་སྤྱོད་པ་བྱེད་པ་སྟེ། གཉིད་དུ་འཇུག་པ་དང་བཤང་གཅི་དོར་བ་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེའང་རིག་པས་ཉོན་མོངས་པ་བཏུལ་བའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་སྐབས་རིག་པ་སྤྲོོོ་བསྡུ་མང་ན་ཚར་གཅོད་པ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ལ་གདོད་གང་ཡང་མི་བྱ་བར་འཇོག་པ་ནི་སྤྱོད་པ་དེའི་བོགས་འབྱིན་ཏེ། མི་ཟད་པའི་གཏེར་མཛོད་མན་ངག་གི་གླུ་ལས། རེས་འགའ་དུར་ཁྲོད་ཞུགས་ནས་སྒྲོན་མ་དག་ལ་སྤྱད། །ཉམ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡི་དགས་གནས་སུ་ཉལ། །གདོལ་པ་རྣམས་དང་འགྲོགས་ཏེ་རོ་ཡི་འཁོར་ལོ་དྲང་། །འདི་བྱ་འདི་བྱེད་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཚད་དུ་གཟུང་མི་བྱ། །གླུ་གར་གླིང་བུ་རྩེད་འཇོ་རོལ་མོའི་ཚོགས་སུ་འདུག །ཧེ་རུ་ཀ་ཡི་གར་དང་དྲུག་ལས་སྐྱེས་ཚོགས་གླུས། །སེམས་ནི་གཟེངས་བསྟོད་ཅུང་ཟད་སྐྱོ་བ་ར་མི་བྱ་འོ། །རྒྱབ་ཏུ་ལྭ་བ་བགོས་ཤིང་ཡན་ལག་ཟངས་མས་སྤྲས། །འཁོར་ལོ་ལྡན་པའི་ཐོར་ཚུགས་སྤྱི་བོ་དག་ཏུ་གཟུང་། །རུས་པའི་དུམ་བུས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་བརྒྱན་བྱས་ནས། །གླང་ཆེན་སྟགས་གི་པགས་པས་

p. 577

སྟོད་དང་སྨད་དཀྲིས་ཏེ། ཁ་ཊྭཱཾ་དྲིལ་བུ་ལྡན་པ་ལག་ཏུ་ཐོགས་པར་བྱེད། །གསང་ཆེན་སྨྱོན་པའི་སྤྱོད་པ་ལྷག་པར་བྱས་ནས་ནི། །བྱ་མིན་མི་བྱ་མིན་པའི་སྤྱོད་པར་རང་ཤུགས་ཀྱིས། །གླང་ཆེན་མཚོ་རུ་འཇུག་འདྲ་རྟག་ཏུ་སྨྱོ་སེམས་ཀྱིས། །སྨད་པའི་ཆོས་རྣམས་སྤྱད་ན་གྲོལ་བར་མདའ་བསྣུན་སྨྲ། །ཞེས་སོ། །འདི་ལ་མགོན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་། གསང་འདུས་ལས། འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ལ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བསྟེན་ན་ནི། །འདི་ལྟར་བུ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། དཀའ་ཐུབ་སྡོམ་པ་མི་བཟད་པས། །བསྟེན་ཀྱང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་གྱི། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ། །བསྟེན་ན་མྱུར་དུ་འགྱུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །བླང་དོར་མེད་པའི་ལམ་འདིས་སངས་རྒྱས་མཉེས་པ་ཡིན་པར། དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཆོག་སྤྱོད་རྣམས། །ཆོས་མཆོག་མི་གཡོ་བརྙེས་པ་ཡང་། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་བསྟེན་པས་སོ། །ཞེས་སོ། །སྤྱོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཟག་གི་རིམ་པ་དང་དུས་ཚོད་དང་འབྲེལ་བ་གཅེས་སོ། །ལས་དང་པོ་པས་ཚོགས་སྤྱོད་དམ། མགོན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་བྱས་ན་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བས་སྤང་ང་ོ། །སྤྱོད་པ་དེ་དག་གིས་ལམ་གྱི་བོགས་ཕྱིན་ནས་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་མྱུར་དུ་འཐོབ་བོ། །དེའང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ལས་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དང་གྲུབ་པ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའོ། །ལས་བརྒྱད་ནི། བརྟག་གཉིས་ལས་དབང་དང་། མངོན་སྤྱོད་དང་། དགྲའི་སྡེ་འཇིག་པ་དང་། བསྐྲད་པ་དང་། གསད་པ་དང་། དགུག་པ་དང་ཞི་བ་དང་། རྒྱས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །གྲུབ་པ་བརྒྱད་ནི། རྡོ་རྗེ་གུར་ལས། གང་ཕྱིར་དེས་ནི་དཀའ་བ་མིན། །མིག་སྨན་དང་ནི་རྐང་མགྱོགས་དང་། །རལ་གྲི་དང་ནི་ས་འོག་འགྲུབ། །རིལ་བུ་དང་ནི་མཁའ་སྤྱོོད་ཉིད། །མི་སྣང་བ་དང་བཅུད་ཀྱིས་ལེན། །གང་ཕྱིར་དེས་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །མཉེས་

p. 578

པར་བྱས་པས་མྱུར་དུ་འཐོབ། །ཅེས་པ་དང་། གསང་སྙིང་ལས། བྲོ་གར་འདུ་འཕྲོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས། །འཛུལ་ལམ་ནམ་མཁར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །གླུ་ཚིག་སྒྲ་ཡི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རྒྱན་དང་བགོ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས། །འབར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཐུབ་མེད་འགྲུབ། །བཟའ་དང་བཏུང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས། །ཡིད་བཞིན་སྐུ་དང་བདུད་རྩི་འགྲུབ། །ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར། བརྟག་གཉིས་ལས། སྐུ་གསུམ་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ནི། །འཁོར་ལོའི་གཟུགས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ། །སྐུ་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི། །བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོར་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་གིས་འཕྲོས་དང་བཅས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ལམ་གྲོལ་བྱེད་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལ་ལྔ་ལས། བསྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་སྒོམ་པ་ནི། ད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། གནས་དབེན་ཞིང་ཡིད་དང་མཐུན་པའི་ས་ཕྱོོགས་སུ། བདེ་བའི་སྟན་ལ་སྐྱིལ་དཀྲུང་རབ་བཅས་ནས། །སྐྱབས་སུ་འགྲོ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ། །རང་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ངང་ཉིད་ལས། །ཧཱུྃ་ལས་སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་ཐམས་ཅད་དུ། །བསྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ། །རྩིབས་བཅུ་ཁྲོ་བོ་བཅུ་ཡིས་མཚན་པ་སྟེ། །ཕྱི་ནང་མེ་དཔུང་འབར་བའི་དབུས་ན་དཔལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལས། དང་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི། སྟན་བདེ་བ་ལ་སྐྱིལ་མོ་དཀྲུང་གིས་འདུག་སྟེ། བླ་མ་དང་ཡི་དམ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ནམ་མཁར་བསམས་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་གསུམ་དང་། ཞི་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བ་ལས་བཤད་པ་ལྟར། བདག་དང་མཐའ་ཡས་སེམས་ཅན་རྣམས། །ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་ལ། །ཡིན་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །

p. 579

ཞེས་པ་གསུམ་བརྗོད་ནས། སྭ་བྷཱ་ཝས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་ངང་ལ་བཞག་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། བསྐྱེད་རྫོགས་ཆེན་མོ་ལས། ཧཱུྃ་རྣམ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་ཡེ་གདལ་གཏིང་མཐའ་མེད། །མི་གནས་མ་དམིགས་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ངང་། །བརྗོད་མེད་བསམ་འདས་མཉམ་ཉིད་དབྱིངས་སུ་རྫོགས། །ཞེས་པ་དང་། ཧེ་རུ་ཀ་གལ་པོ་ཆེ་ལས། བསམ་དུ་མེད་དེ་ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ཆེ། །ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་བསམ་པ་ཀུན་དང་བྲལ། །བསམ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ནི། །ནམ་མཁར་མི་དམིགས་པ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་བསྒོམ་མོ། །དེའང་ཆོས་སྐུའི་ངང་ནས་གཟུགས་སྐུ་འཆར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་མངོན་དུ་བྱ་བ་དང། འདི་མན་ཆད་ཀྱི་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཡེ་སྟོང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོས་ཟིན་པས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་ཞེན་པའི་མདུད་པ་ལས་གྲོལ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ལམ་རིམ་ལས། སྟོང་པས་ལམ་ཀུན་མཚན་མ་མེད། །བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཞེན་པ་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་སྟོང་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པའི་མདུད་པ་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་སྣང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྙིང་རྗེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངང་ནས་རང་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གསལ་ལ་འཛིན་པ་མེད་པའང་དར་ཅིག་བསྒོམ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རང་རིག་རྒྱལ་པོ་གོམས་པ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་འདི་རྙེད་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་མཐོང་རྗེས་དེ་བཞིན་ཉིད། །སྙིང་རྗེ་འབྱུང་བའི་གཞི་རུ་བཞག །གོ་རིམས་འབྱུང་བའང་དེ་བཞིན་ངེས། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གཉིས་ལས། སྔོན་རོལ་བ་ནི་བསྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་སྟེ། དེའང་ཧཱུྃ་ལས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐའ་ཀླས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེ་དཔུང་འབར་བའི་ཀློང་ན། བྷྲཱུྃ་ལས་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཅུ་མུ་ཁྱུད་ལྟེ་བ་དང་བཅས་པ་ཁོག་པ་སྟོང་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པའི་རྩིབས་ནང་བཅུ་ལ། པདྨ་དང་ཉི་ཟླ་ཧཱུྃ་གིས་

p. 580

མཚན་པ་བཅུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་བ་ལས། སྟེང་དུ་ཧཱུྃ་ཀ་ར། ཤར་དུ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ། ཤར་ལྷོར་དབྱུག་སྔོོན་ཅན། ལྷོར་གཤིན་རྗེའི་གཤེད། ལྷོ་ནུབ་ཏུ་མི་གཡོ་བ། ནུབ་ཏུ་རྟ་མཆོག་དཔལ། ནུབ་བྱང་དུ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ། བྱང་དུ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་བ། བྱང་ཤར་དུ་ཁམས་གསུམ་རྣམ་རྒྱལ། འོག་ཏུ་སྟོབས་པོ་ཆེ་རྣམས་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་སྟག་དང་སྦྲུལ་གྱི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། ཞབས་གཡས་བསྐུམ་གཡོན་བརྐྱང་བ། ཕྱག་མཚན་རང་རང་གི་རིགས་མཚོན་ནམ། རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་འཛིན་པ། སྟེང་འོག་གི་ཁྲོ་བོ་གཉིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིིགས་ཏེ་མཐིང་ག་འཁོར་ལོ་འཛིན་པ། ཤར་དང་ཤར་ལྷོ་བ་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཏེ་དཀར་ནག་རྡོ་རྗེ། ལྷོ་དང་ལྷོ་ནུབ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཏེ་སེར་ནག་རིན་པོ་ཆེ། ནུབ་དང་ནུབ་བྱང་བ་པདྨའི་རིགས་ཏེ་དམར་ནག་པདྨ་འདབ་བརྒྱད། བྱང་དང་བྱང་ཤར་པ་ལས་ཀྱི་རིགས་ཏེ་ལྗང་ནག་རྒྱ་གྲམ་མམ་རལ་གྲི་འཛིན་པའོ། །རྒྱས་པར་ནི་དབུ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་ཡུམ་ཕྲ་མེན་དང་བཅས་པ། ཞབས་དྲུག་ཕྱོགས་སྐྱོང་བ་བཅུའི་གདན་ཅན། རེ་རེ་ཞིང་རིགས་ལྔ་ལྔའི་ཕྱག་མཚན་རང་རྟགས་དང་སྤེལ་བ་སོགས་ནི་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དངོས་གཞི་རྒྱུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། གཞལ་ཡས་ཁང་མ་བསྐྱེད་དམ་བསྐྱེད་ཀྱང་རུང་སྟེ་རང་ཉིད་གཙོ་བོ་མདོར་བསྡུས་བསྒོམ་ནས། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསམས་པའི་བར་ཡིན་ལ། སྐབས་འདིར་གཙོ་བོ་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་བསྲུང་བའི་འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བའི་སྟེང་འོག་གཉིས་ན་ཁྲོ་བོ་རེ་རྩིབས་རེ་ལ་གནས་པའི་བར་གྱི་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོ་ལ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞིའི་ལྟེ་བར། བྷྲཱུཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ནི། །སྒོ་བཞི་གྲུ་བཞི་རྟ་བབས་བཞིས་བརྒྱན་ཞིང་། །རྩིག་པ་ལྔ་དང་འདོད་ཡོན་སྣམ་བུ་དང་། །ཕ་གུ་དྲ་ཕྱེད་མདའ་ཡབ་པུ་ཤུས་མཛེས། །ཕྱུར་བུའི་ཐོད་པ་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེའི་ཏོག །དུར་ཁྲོད་

p. 581

བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས། །སེང་གེ་གླང་ཆེན་རྟ་དང་རྨ་བྱ་དང། །ཤང་ཤང་པདྨ་ཉི་ཟླ་སྤྲས་པའི་སྟེང་། །ཞེས་པ་ནི་རྟེན་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེའང་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་ཞིང་ཁམས་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་པའི་བཀོད་པ་ཅི་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་བཞུགས་གནས་ཡིན་ལ། འདིར་དེ་བསྐྱེད་པས་ན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། དེའང་ཆེ་ཁྱད་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པར་བསྒོམ་པ་ནི། སྒོ་བཞི་པོ་རེ་རེའི་གཡས་གཡོན་ན་སྒོ་རེ་རེའང་སྒོ་ཁྱུད་གཉིས་གཉིས་ཏེ་རྣམས་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཕྱོགས་རེ་རེ་ལ་གསུམ་གསུམ་དང་ལྡན་པ། གྲུ་ཆད་བཞི་པ་ཅན། པཉྩ་རེ་ཁཱའི་རྩིག་པ་ལྔ་པོ་ནང་ནས་རིམ་པ་བཞིན། མཐིང་ག །ལྗང་གུ། དམར་པོ། སེར་པོ། ཕྱི་མ་དཀར་པོའོ། །དེ་ལྔ་ཡང་འཇའི་ར་བ་ལྟར་དངས་ལ་ཟང་ཐལ་བ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་བཞིའི་གློ་འབུར་བཞི་དང་ལྡན་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བརྡར་དབུས་མའི་བུམ་པ་ཟླུམ་པོ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་པ། རྩིག་པ་ལྔའི་སྟེང་ན་རིན་པོ་ཆེའི་ཕ་གུ་སེར་པོ། དེའི་སྟེང་ན་རིན་པོ་ཆེའི་མདའ་ཡབ་ཕིབས་ཆུང་གི་ཚུལ་དུ་ཕྱིར་འཕྱང་པའི་གདུང་སྣ་ལ་ནོར་བུ་དང་མུ་ཏིག་གི་དྲ་བ་དྲ་ཕྱེད་ཉི་ཟླའི་རླུང་སྐྱོད་དང་བཅས་པ་འཕྱང་བའི་གདུང་སྣ་གནོན་པ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་པུ་ཤུ་མཆོད་རྟེན་བརྩེགས་སུ་སྒྲིགས་པ། དབུས་བུམ་པ་ཟླུམ་པོའི་ཆར་ཁེབས་ནི་གཙང་ཁང་ཕྱུར་བུའི་ཡ་ཕིབས་ཏེ་མདའ་ཡབ་ཀྱི་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ནོན་པར་ཕུབ་པས་ཕིབས་ཉིས་རིམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྟེང་གི་དབུས་དང་ཕྱོགས་བཞིར་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པའི་རྭ་གྱེས་པ་འདྲ་བའི་རྩེ་མོ་ལ་རྡོ་རྗེ་དང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཏོག་གིས་མཚན་པ། ཕྱོགས་བཞིའི་སྒོ་འགྲམ་གཉིས་གཉིིས་ན་ཀ་བ་གཉིས་གཉིས་ཀྱིས་བཏེག་པའི་སྟེང་ན་རྟ་བབས་བང་རིམ་བཞི་བཞི་དང་ལྡན་པ་ལ་རྒྱན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་སྤྲས་ཏེ། སྟེང་ན་རི་དྭགས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པའི་འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བ་ལ་རིན་ཆེའི་གདུགས་ཀྱི་ཡུ་བ་བཙུགས་པ་འཁོར་བ་དང་། ཟུར་

p. 582

བཞིར་རྒྱལ་མཚན་དང་། དབྱུག་པ་རིང་པོ་ལ་བ་དན་འཕྱང་བའི་མགུལ་མཚམས་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་དྲིལ་བུ་ཚར་དུ་སྒྲེངས་པའི་ཕྲེང་བས་དབུས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ཏོག་ནས་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟ་བབ་རྣམས་ཀྱི་བར་སྦྲེེངས་པས་འབྲེལ་བ་ལས་སྒྲ་སྙན་པར་འབྱིན་པ། ནོར་བུའི་རྔ་ཡབ་དང་། དར་གྱི་ལྡ་ལྡི་དང། རིན་པོ་ཆེའི་ཙོང་ཙོང་དང་། ཉི་ཟླའི་ཚར་ཚར་དང། ལྷ་དང་ལྷའི་རྒྱན་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་། མཆོད་པའི་སྤྲིན་ཕུང་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ནས་འཁྲིགས་པར་རང་བྱུང་བ། རྩིག་པ་ཕྱི་མའི་ཕྱི་ན་འདོད་ཡོན་གྱི་སྣམ་བུ་དམར་པོ་ལ་མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་མང་པོས་འདོད་ཡོན་ལྔའི་མཆོད་པ་འབུལ་བ། འོག་གཞིའི་པདྨའི་ཟེ་བ་དང་། ཕྲུམ་ཕྲུམ་དང་། པ་ཏྲ་རིས་ཉི་ཟླའི་གདན་ལ་ཟང་ཐལ་བར་སྣང་བ་ཁྱམས་སམ་ཞིང་ཁམས་ལྗང་གུར་སྣང་བའི་མཐའ་སྐོར་ལ་དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་ན་རང་བྱུང་གི་མཆོད་རྟེན་བདེ་བྱེད་བརྩེགས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དང། དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་དང་། འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་དང་། པདྨ་འབྱུང་གནས་དང་། བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་ལ་སོགས་པའི་སློབ་དཔོན་བརྒྱད་དང་། མེ་བརྒྱད་དང་། ཆུ་བརྒྱད་དང་། སྤྲིན་བརྒྱད་དང་། ཤིང་བརྒྱད་དང་། ཞིང་སྐྱོང་བརྒྱད་དང་། ལྷ་བརྒྱད་དང་། ཀླུ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པ། གཞལ་ཡས་ཁང་པའི་དབུས་ན་སེང་གེ །ཤར་དུ་གླང་པོ་ཆེ། ལྷོར་རྟ། ནུབ་ཏུ་རྨ་བྱ། བྱང་དུ་ཤང་ཤང་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་ཁྲིའི་སྟེང་པདྨ་དང་ཉི་ཟླ་རིན་པོ་ཆེའི་གདན་ཡོད་པ། ལྷའི་གནས་གཞན་རྣམས་སུ། པདྨ་དང་ཉི་ཟླའི་གདན་ལྷའི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་རང་བྱུང་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི། གསང་སྙིང་ལས། ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་བཞི་དབུས་བརྟགས་ཏེ། །དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་ཡས་ལྷུན་གྲུབ་ནི། །རྫོགས་ཆེན་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །ཀུན་འབྱུང་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་སྤྱོད། །འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞི་མུ་ཁྱུད་བཅས། །གྲུ་ཆད་བཞིས་བརྒྱན་བར་ཁྱམས་དང་། །ཀུན་ཏུ་གྲུ་བཞི་སྒོ་ཁྱུད་ལྡན། །རོལ་མོ་སྣ་ཚོགས་སྤྲིན་ཕུང་བཞིན། །དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་

p. 583

བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱན། །སེང་གེ་གླང་ཆེན་རྟ་དང་ཁྱུང་། །ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་ཁྲི་ཆེན་ལ། །ཉི་ཟླ་པདྨ་རིན་པོ་ཆེ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཁྱུང་དང་རྨ་བྱ་གཉིས་དུག་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་གཅིག་པས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དུག་འཇོམས་པའི་དག་པ་སྦྱོར་དུས་ཁྱད་མེད་དོ། །དེའང་རྟ་བབས་ཀྱང་བང་རིམ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་སྣམ་ཕྲན་ཕྱེད་ཕྱེད་དུ་ཕྱེ་བས་བརྒྱད་དུ་བྱས་པའོ། །ཚུལ་འདི་དག་ནི། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྔམ་གློགས་ལས། མཁའ་མི་ཡིད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ། །འབྱུང་ཆེན་བརྩེགས་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེ་སྟེང་རིན་ཆེན་སྣ་བཞི་ལས། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཚད་དཔག་མེད། །དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ས་གཞི་ནི། །རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་གཅལ་དུ་བཀྲམ། །མནན་ནེམས་བཏེག་འཕར་མཛེས་པའི་གཞི། །དེ་ལ་ཕོ་བྲང་གཞལ་ཡས་ཁང་། །གྲུ་བཞི་ལྷམ་པ་མཛེས་པར་སྣང་། །རིན་ཆེན་སྣ་བཞིའི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ། །གློ་འབུར་བཞི་ཡང་མཁར་ཐབ་ཚུལ། །རིན་ཆེན་བཞི་ལས་གྲུབ་པ་འོ། །བུམ་པའི་རྩེ་མོ་ཆོས་ཀྱི་ཏོག །རྨ་བྱའི་མདོངས་ལྟར་བཀྲ་བ་འོ། །སྒོ་བཞི་སྒོ་ཁྱུད་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན། །རྟ་བབས་བརྒྱད་དང་ཡང་དག་ལྡན། །དབུས་ན་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞི་པ། །ལྟེ་བར་བཅས་ཤིང་རྩིབས་རྟེན་ལྡན། །གྲུ་ཆད་བར་ཁྱམས་མཛེས་པར་འབར། །རིན་ཆེན་འོད་ཟེར་འབར་བར་འཁྱིལ། །སེམས་ཅན་པདྨ་ཉི་ཟླ་དང་། །རིན་ཆེན་འབར་བའི་གདན་མཆོག་ལྡན། །རིན་ཆེན་ཁྲི་རྐང་རྣམ་བརྟན་མཛེས། །ཕོ་བྲང་དེ་ཡི་རྒྱན་མཆོག་ཀྱང་། །ཉི་ཟླ་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་འབར། །བླ་རེ་རྒྱལ་མཚན་ན་བཟའ་གདུགས། །དར་དང་དོ་ཤལ་མུ་ཏིག་ཕྲེང་། །དྲིལ་བུ་དང་ནི་རྔ་ཡབ་སྩོགས། །རོལ་མོའི་ཆ་བྱད་སྣ་ཚོགས་བརྒྱན། །འཇིག་རྟེན་ལྷ་ཚོགས་མཛེས་པ་དང་། །དེ་ལ་སོགས་ཏེ་རྒྱན་རྣམས་ཀྱང་། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་མཐའ་ཡས་མཆོག །གཞལ་ཡས་དེ་ཡི་སྒོ་བཞི་ན། །གླང་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བྱས། །རྟ་བབས་རྣམས་ཀྱི་ཙོང་ཙོང་ལ། །གསེར་གྱི་དྲིལ་བུ་འབར་བ་དག །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་མཚན་ཡང་སྒྲོག །སྒོ་དྲུང་དེ་དག་རེ་རེ་

p. 584

ན། །ཏ་ལའི་སྐྱེ་ཤིང་ཙོང་ཙོང་འབྲེལ། དྲི་དང་གཟུགས་དང་འོད་དུ་ལྡན། །ཏ་ལའི་སྐྱེ་ཤིང་དེ་དག་ལ། ཁུ་བྱུག་ལ་སོགས་བཀྲ་ཤིས་པའི། །བྱ་རྣམས་སྙན་པའི་སྐད་ཀྱང་སྒྲོག །སྒོ་དྲུང་དེ་དག་རེ་རེ་ན། ཁྲུས་ཀྱི་རྫིང་བུ་དབྱིབས་ལེགས་པ། །བྲོ་མཆོག་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཆུ། །གྲངས་མེད་དེ་དག་རེ་རེ་ན། །ལྷ་དང་ལྷ་མོ་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཕྱི་རོལ་ཁོ་ར་འཁོར་ཡུག་ན། །རྩེ་ས་འཆག་ས་བརྗོད་མི་ལང། །དེ་ལ་སོགས་ཏེ་བསམ་ཡས་མཆོག །མ་བཙལ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་དག་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བ་དང་སྦྱར་ན། གཞི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པས། སྒོ་བཞི་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞི། རྟ་བབས་བཞི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི། རྩིག་པ་ལྔ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ། ཀ་བ་བརྒྱད་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད། དྲིལ་བུ་དང་། ཟ་ར་ཚགས་དང། ཉི་ཟླའི་ཕྲེང་བ་དང་། རྔ་ཡབ་དང་ནོར་བུ་རྣམས་ནི་དབང་པོ་དང་སྟོབས་ལྔ། གདུགས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། འཁོར་ལོ་ནི་བདེན་པ་བཞི། ཕ་གུ་ནི་སེམས་ཉིད་མི་འགྱུར་བ། དྲ་ཕྱེད་ནི་བྱང་ཆུབ་བདུན། མདའ་ཡབ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ། པུ་ཤུ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད། བུམ་པ་ཟླུམ་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། གློ་འབུར་བཞི་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྷག་མ་བཞི། གདན་ལྔ་ནི་དུག་ལྔ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ། རྡོ་རྗེ་དང་ནོར་བུའི་ཏོག་ནི་ཡེ་ནས་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཉིད། དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་ནི་རྣམས་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད། སློབ་དཔོན་བརྒྱད་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་བརྒྱད། མེ་བརྒྱད་ནི་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་བརྒྱད། ཤིང་བརྒྱད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་བརྒྱད། ཆུ་བརྒྱད་ནི་དག་བྱེད་ཀྱི་ལམ་བརྒྱད། ལྷ་བརྒྱད་ནི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱད། ཀླུ་བརྒྱད་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་བརྒྱད། ཞིང་སྐྱོང་བ་བརྒྱད་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འདུ་བ་བརྒྱད་དེ། མ་དག་པའི་དུས་

p. 585

ཉིད་ནས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་རེ་དང་སྐྱོན་གྱི་ཆ་རེ་སྟེ་གཉིས་གཉིས་སུ་བརྩིའོ། །དཔེར་ན་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ཆ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔར་བརྩི་བ་ལྟ་བུའོ། །ལམ་དང་སྦྱར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་སྦྱོར་ཏེ། རྟ་བབས་བཞི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བཞི། འཕན་བཞི་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི། འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་བཞི་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་བཞི། རྩིག་པ་ལྔ་དབང་པོ་ལྔ། ཕ་གུ་དྲ་ཕྱེད་མདའ་ཡབ་པུ་ཤུ་ཕྱུར་བུ་ལྔ་ནི་སྟོབས་ལྔ། སེང་གེ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ཉི་ཟླ་གཉིས་ཏེ་བདུན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡན་ལག་བདུན། ཀ་བ་བརྒྱད་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད། སྒོ་བཞིར་འཇུག་པའི་ཐེམ་སྐས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག །སྒོ་བཞི་ཚད་མེད་པ་བཞི། རེ་རེའི་གསུམ་གསུམ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་ལ་སོགས་ཏེ། ཚོགས་ལམ་ནས་སྒོམ་ལམ་གྱི་བར་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སོ། །འབྲས་བུ་དང་སྦྱར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཡོན་ཏན་དང་སྦྱོར་ཏེ། ལམ་མཐར་ཐུག་པའི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནི་སྦྱོར་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་སེང་གེའི་ཁྲི། སྟོབས་བཅུ་གླང་པོ་ཆེའི་ཁྲི། དབང་བཅུ་རྨ་བྱའི་ཁྲི། རྗུ་འཕྲུལ་བཞི་རྟའི་ཁྲི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཤང་ཤང་གི་ཁྲི། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རྩིག་པ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་འོད་ཟེར་འཁྱིལ་བ། འགྲོ་བ་སྐྱོབ་པའི་གདུགས། མཚུངས་པ་མེད་པའི་རྟོག་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་པའོ། །འདི་དག་ནི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་ལུགས་བཞིན་བཀོད་དེ། རྒྱས་པར་ནི་དེ་དག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སྔགས་པ་ཁ་ཅིག་དེ་ལྟ་བུ་དག་པ་སྦྱར་བ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་མེད་ཅེས་ཟེར་བས་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པའོ། །དེའང་བྱད་ཡོད་པའི་མཚོན་བྱེད་དུ་མེད་ལོང་དུ་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་ལྟར། ཡོན་ཏན་དེ་ལྟར་བུའི་རྩལ་ལས་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་ལྷ་རྣམས་འཇའ་ཚོན་ལྟར་རང་ཤར་དུ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པར་ཤེས་བྱའོ། །འོག་མིན་དུ་

p. 586

རང་སྣང་བ་ནི་གཞི་ལ་ཡོད་པ་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་ནུས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལས། འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་རབ་གནས་པའི། །དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་ཡས་ལྷུན་གྲུབ་ནི། །རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་ཡི། །དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུགས་རྫོགས་པར་ལྡན། །ཞེས་བཤད་དོ། །ལྷ་བསྒོམ་པ་ནི། ད་ནི་བརྟེན་པ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ན། སེང་གེ་ལ་སོགས་པའི་སྟེང་དུ་ལྷ་སོ་སོའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས། རིགས་ལྔ་སོ་སོའི་ཡུམ་དང་སེམས་དཔའ་བརྒྱད། །སེམས་མ་བརྒྱད་དང་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་བརྒྱད། །ཐུབ་པ་དྲུག་རྣམས་སོ་སོའི་གནས་བཞུགས་ཏེ། །སྐུ་མདོག་ཕྱག་མཚན་རྒྱན་རྣམས་རྫོགས་པ་ལས། །མུ་མེད་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་མཐའ་གཏུགས་པར་འཕྲོ། །དེའང་དབུས་སུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་དང་བཅས་པ་མཐིང་ག །ཤར་དུ་མི་བསྐྱོད་པ་མཱ་མ་ཀཱི་དང་བཅས་པ་དཀར་པོ། ལྷོར་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་སངས་རྒྱས་སྤྱན་མ་དང་བཅས་པ་སེར་པོ། ནུབ་ཏུ་འོད་དཔག་མེད་གོས་དཀར་མོ་དང་བཅས་པ་དམར་པོ། བྱང་དུ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་སྒྲོལ་མ་དང་བཅས་པ་ལྗང་གུ། དེ་དག་གི་འོག་གཞི་ན་འཁོར་ལོའི་རྩིབས་བཞི་ཡོད་པ་ལ་རིགས་ལྔ་བཞུགས་སོ། །འཁོར་ལོའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གྲྭ་བཞི་དང་གྲུ་ཆད་བཞི་སྟེ་མཚམས་ཀྱི་ཟུར་ལ་ཕྱི་མ་དང་གཉིས་གཉིས་ཏེ་བརྒྱད་དུ་ཡོད་པའི། ཤར་ལྷོའི་གྲྭ་ལ་སའི་སྙིང་པོ་དང་སྒེག་མོ་ལྗང་སྔོན། ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་གྲྭ་ལ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་དང་ཕྲེང་བ་མ་མཐིང་སྔོན། ནུབ་བྱང་གི་གྲྭ་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་གླུ་མ་དམར་སྐྱ། བྱང་ཤར་གྱི་གྲྭ་ལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་གར་མ་སྔོ་སྐྱའོ། །གྲུ་ཆད་བཞིའི་ཤར་ལྷོར་བྱམས་པ་དང་བདུག་སྤོས་མ་དཀར་མོ། ལྷོ་ནུབ་ཏུ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་སེལ་དག་མེ་ཏོག་མ་མཐིང་ག །ནུབ་བྱང་དུ་འཇམ་དཔལ་དང་མར་མེ་མ་དམར་སྐྱ། བྱང་ཤར་དུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་དྲི་ཆབ་མ་ལྗང་སེར་རོ། །བར་ཁྱམས་ཀྱི་སྣམ་བུ་ལ་ཐུབ་པ་དྲུག །ཤར་སྒོར་

p. 587

གཤིན་རྗེའི་གཤེད་པོ་དང་གཤེད་མོ། ལྷོ་སྒོར་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དང་རྒྱལ་བྱེད་མ། ནུབ་སྒོར་རྟ་མགྲིན་དང་རྟ་མགྲིན་མོ། །བྱང་སྒོར་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་དང་འཁྱིལ་མོ་རྣམས་སོ། །རྒྱུད་ཅུང་ཟད་འཁྲུགས་པ་རྣམས་བསྡེབས་ནས་བཤད་ཅིང་། སྣོད་བཅུད་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་བསྒོམ་ཚུལ་ནི། ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་དང་བྱ་བ་བར་ཁྱམས་སུ་བཀོད་པར་གསུངས་པ་ནི་རྣམ་སྣང་གི་ལྟོ་བའི་བར་ཁྱམས་ཏེ། དེ་ཡང་། གཙོ་བོའི་ཐུགས་ཀར་གཞི་ཡི་ཀུན་ཏུ་བཟང་། །ཡབ་ཡུམ་འཁྲིལ་སྦྱོར་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པའི་སྐུ། །མཁའ་ལྟར་དྲི་མེད་མཐོན་མཐིང་སྐྱིལ་དཀྲུང་ཚུལ། །ཚོན་གང་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་འབར་བར་བསྒོམ། །དེ་ལས་འོད་འཕྲོས་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་སྦྱངས། །ཐམས་ཅད་རྣམ་དག་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་ངང་། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྣམ་སྣང་གི་ཐུགས་ཀར་ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་ན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ་མཐིང་ག་ཕྱག་གཉིས་མཉམ་གཞག་ཏུ་བཞུགས་པ་ཚོན་གང་བ་ལས་འོད་འཕྲོས་པས་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འོག་མིན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་གཞག་གོ །ཚུལ་འདི་དག་ལུང་དང་སྦྱར་ན། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྔམ་གློག་ལས། ཕོ་བྲང་དེ་ན་གནས་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་ལྷ་ཚོགས་མང་པོ་རྣམས། །གཙོ་གཟུངས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་སྟེ། །དབུས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་སྙིང་པོ་ལ། །རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །ཨིནྡྲ་ནཱི་ལའི་ཁ་དོག་འདྲ། །རང་རྟགས་ཕྱག་ན་འཁོར་ལོ་བསྣམས། །དཔའ་བོ་དེ་ཡི་སྤྱན་སྔ་ན། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྒྱ་ཆེན་ཡང་། །དུང་དང་ཤེལ་གྱི་ཁ་དོན་འདྲ། །རང་རྟགས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །གཡས་ན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་གཙོ། །ཛམྦཱུ་ནཱ་དའི་གསེར་མདོག་འདྲ། །རང་རྟགས་རིན་ཆེན་ཟུར་བརྒྱད་འཛིན། །རྒྱབ་ན་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་གཙོ། །པདྨ་རཱ་གའི་མདོག་འདྲ་ཞིང་། །རང་རྟགས་པདྨ་དམར་པོ་འཛིན། །གཡོན་དུ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་སྟེ། །ཨིནྡྲ་

p. 588

ནཱི་ལའི་མདོག་ལྟ་བུ། །རང་རྟགས་ཕྱག་ན་རལ་གྲི་འཛིན། །ཀུན་ཀྱང་ཞི་བའི་ཆ་ལུགས་ཏེ། །ཐོར་ཚུགས་རིགས་ལྔས་ཀུན་ལ་བརྒྱན། །རྫོགས་པའི་སྐྱིལ་མོ་དཀྲུང་དུ་བཞུགས། །དོ་ཤལ་དཔུང་རྒྱན་སེ་མོ་དོ། །ཕྱག་གདུབ་སྙན་ཆས་ཀུན་ནས་མཛེས། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཡང་དག་རྫོགས། །དེ་དག་གི་ནི་གཡོན་རོལ་ན། །ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་ལོ་ཙ་ནཱི། །མཱ་མ་གོས་དཀར་སྒྲོལ་མ་རྣམས། །གཡས་པ་ཐབས་ཀྱིས་གཙོ་ལ་འཁྱུད། །གཡོན་པས་རང་རྟགས་དྲིལ་བུ་འཛིན། །ཆ་ལུགས་གཞན་རྣམས་ཡབ་དང་འདྲ། །འཁོར་ལོའི་རྩིབས་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །སྤྱན་སྔའི་གློ་འབུར་མཛེས་པ་ལ། །ལག་ན་རྡོ་རྗེ་སྔོ་སྐྱའི་མདོག །རང་རྟགས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་གསུམ་མོ། །གཡས་ན་ས་ཡི་སྙིང་པོ་སྟེ། །ལྗང་སྔོན་རིན་ཆེན་མྱུ་གུ་འཛིན། །རྒྱབ་ཏུ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་སྟེ། །མཐིང་ག་རང་རྟགས་རལ་གྲི་འཛིན། །གཡོན་ན་མཛེས་པའི་གློ་འབུར་ལ། །སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་དམར་སྐྱ་སྟེ། །རང་རྟགས་པདྨ་དཀར་པོ་འཛིན། །ཐོར་ཚུགས་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔས་བརྒྱན། །སེམས་དཔའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་བཞུགས། །རྒྱན་དང་ཆ་ལུགས་ཀུན་གྱིས་བརྒྱན། །དེ་དག་གི་ནི་གཡོན་རོལ་ན། །གར་དང་སྒེག་མོ་ཕྲེང་བ་དབྱངས། །གཡས་པ་ཐབས་ཀྱིས་གཙོ་ལ་འཁྱུད། །གཡོན་པས་གར་དང་མེ་ལོང་ཕྲེང་། །པི་ཝང་འཛིན་ཅིང་ཆ་ལུགས་གཞན། །གཙོ་བོ་ཉིད་དང་མཐུན་པ་ཡིན། །མཛེས་པའི་གྲུབ་ཆད་རྣམས་ལ་ནི། །བྱམས་པ་མཻ་ཏྲི་དཀར་པོ་སྟེ། །མཛེས་པའི་ཀླུ་ཤིང་གཎྜཱིའཛིན། །ཤར་ལྷོ་མཚམས་ཀྱི་གྲུ་ཆད་ལ། །སྒྲིབ་པ་རྣམ་སེལ་མཐིང་ག་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འཛིན་པ་ནི། །ལྷོ་ནུབ་མཚམས་སུ་མཛེས་པར་གནས། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུ་དམར་སྐྱའི་མདོག །རང་རྟགས་ཨུཏྤལ་རལ་གྲི་འཛིན། །ནུབ་བྱང་

p. 589

མཚམས་སུ་མཛེས་པར་གནས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལྗང་སེར་མདོག །རང་རྟགས་རིན་ཆེན་སྙེ་མ་འཛིན། །བྱང་ཤར་མཚམས་ཀྱི་གྲུ་ལ་གནས། །དེ་དག་གི་ནི་གཡོན་རོལ་ན། །སྤོས་དང་མེ་ཏོག་མར་མེ་དྲི། །གཡས་པ་ཐམས་ཀྱི་གཙོ་ལ་འཁྱུད། །གཡོན་པ་རང་རྟགས་འཛིན་པ་འོ། །ཆ་ལུགས་ཀུན་ཀྱང་གོང་མ་བཞིན། །སྒོ་ཁྱུད་བཞི་ལ་འཇོམས་པ་བཞི། །གཤིན་རྗེའི་གཤེད་པོ་མཐིང་ནག་འབར། །ནིར་མགོ་གདེངས་པའི་ལག་ཆ་ཐོགས། །ཤར་གྱི་སྒོར་ན་རྣམ་པར་གནས། །རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་སེར་ནག་འབར། །རྡོ་རྗེས་གནོན་པ་ལྷོ་སྒོར་རོ། །རྟ་མཆོག་དམར་ནག་འབར་བ་སྟེ། །ཐོད་སྦྲུལ་ཐོགས་པ་ནུབ་སྒོར་གནས། །བདུད་རྩི་འཁྱིལ་བ་ལྗང་ནག་འབར། །རྒྱ་གྲམ་གྱིས་གནོན་བྱང་གི་སྒོར། །སྟང་སྟབས་ཚུལ་དུ་རབ་ཏུ་གནས། །དུར་ཁྲོད་རྒྱན་གྱིས་རྣམ་པར་བརྒྱན། །རྣམ་པར་གཙིགས་གཙིགས་འཇིགས་འཇིགས་ལྟར། །མེ་དཔུང་འབར་བའི་ཀློང་ན་འཁྱིལ། །ཧཱུྃ་དང་ཕཊ་ཀྱི་སྒྲ་ཆེན་སྒྲོག །དེ་དག་གི་ནི་གཡོན་རོལ་ན། །གཤེད་མོ་དང་ནི་རྒྱལ་བྱེད་མ། །རྟ་མགྲིན་མོ་དང་འཁྱིལ་མོ་རྣམས། །ལག་མཚོན་ལྕགས་ཀྱུ་ཞགས་པ་དང་། །ལྕགས་སྒྲོག་དྲིལ་བུ་ཐོགས་ཤིང་བརྔམ། །ཆ་ལུགས་འཇོམས་པ་དག་དང་འདྲ། །སྒོ་སྒོ་དག་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །མཛེས་པའི་བར་ཁྱམས་དེ་ཉིད་ལ། །སྤྲུལ་སྐུ་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་དྲུག །ཅིས་འདུལ་ཐབས་ཀྱི་སྐུར་སྟོན་པ། །ཆ་ལུགས་མ་ངེས་འདུལ་བར་སྟོན། །མཛེས་པའི་བར་ཁྱམས་དེ་ཉིད་ལ། །མདུན་དང་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རོལ་དུ། །བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བ་མོ། །ནམ་མཁའ་ཡི་ནི་མདོག་འདྲ་ལ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ལྡན་པར་གནས། །དེ་ལ་སོགས་ཏེ་བསམ་ཡས་མཆོག །བརྗོད་མེད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡི། །ལྷ་ཡི་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བར་གནས། །དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་ཡས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ལྷ་ཡི་ཚོགས་མཆོག་དེ་དག་གི །ཐུགས་ཀར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གནས། །ཚོན་གང་འོད་དང་བཅས་པ་འོ། །ལྗགས་ལ་རང་རྟགས་ཡི་གེ་རྣམས། །རང་རྟགས་ཕྱག་རྒྱའི་སྟེང་དུ་གསལ། །དེ་ལྟའི་

p. 590

སྐུ་མཆོག་རེ་རེ་ཡང་། །ཚུལ་དགུ་དག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མཉེན་དང་ལྕུག་དང་འཁྲིལ་བག་དང་། །ལྡེམ་བག་ཆགས་དང་གཞོན་ཚུལ་ཅན། །གསལ་དང་འཚེར་དང་ལྷུན་སྟུག་དང་། །གཟི་བྱིན་འབར་བར་རབ་ཏུ་གནས། །དེ་ལྟའི་རང་བཞིན་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ། །ཞེས་སོ། །ལྷ་དེ་དག་གི་དག་པའང་། ཕུང་པོ་ལྔ་དག་པ་རིགས་ལྔ། དེའང་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཡབ་དང་ཡུམ་དུ་གསལ་ལོ། །མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་དག་པ་ནང་གི་སེམས་དཔའ་བཞི་དང་། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་སྟེ་ཡུལ་བཞི་དག་པ་ནང་གི་སྒེག་མོ་བཞིའོ། །མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེའི་དབང་པོ་བཞི་དག་པ་ཕྱིའི་སེམས་དཔའ་བཞི་དང་། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དུས་བཞི་དག་པ་ཕྱིའི་ལྷ་མོ་བཞིའོ། །རེག་པ། རེག་བྱེད། རེག་བྱ་། རེག་ཤེས་བཞིས་མཚོན་ནས། དབང་པོའི་ཤེས་པ། དབང་པོ། དབང་པོའི་ཡུལ། དབང་ཤེས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་གནས་སུ་དག་པ་སྒོ་བ་བཞི་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་མ་ཡིན་ཆད་པར་མ་ཡིན། བདག་ཏུ་མ་ཡིན། མཚན་མར་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་སྒོ་མ་བཞིའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་འགྲོ་བ་དྲུག་དག་པར་བྱེད་པ་ཐུབ་པ་དྲུག་དང་། ཀུན་གཞི་དང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་སུ་དག་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཏེ། ལྷ་ཐམས་ཅད་ད་ལྟ་ཀུན་གཞི་ལས་གྱེས་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དབང་པོ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ལ་སྦྱར་ཞིང་མ་དག་པའི་སྐབས་སོ། །དག་པ་ན་ཡེ་ཤེས་དང་ཞིང་ཁམས་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཚུལ་དེས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་དག་པའོ། །སྔགས་བཟླས་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་གསལ་བཏབ་པ་རང་གི་སེམས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་པའི་རྗེས་ལ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་བར་ཁྱབ་པའི་ལྷ་

p. 591

རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀའི་ས་བོན་ལས་སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཡབ་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཡུམ་གྱི་ཞལ་དུ་ཞུགས་པ་མཁའ་གསང་ལས་འཁོར་བའི་འོད་ཟེར་གྱི་རྩེ་ལས་ཡི་གེའི་ཚོགས་དང་ལྷའི་སྐུ་དང་ཕྱག་མཚན་གྲངས་མེད་པ་འཐོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ཅིང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་རང་སྒྲ་འབྲུག་སྟོང་ཙམ་གྲག་པར་བསམས་ལ། ཨོ་ཨཱ་ཧཱུྃ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་སམ། ཨོ་ཧཱུྃ་ཏྲཱྃ་ཧྲཱིཿཨཱཿཞེས། ཡི་གེ་གསུམ་དང་རིགས་ལྔའི་ས་བོན་བཟླས། །གྲག་སྟོང་སྐྱེ་མེད་བྲག་ཅ་ཇི་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ངང་ལ་མ་བཅོས་མཉམ་པར་གཞག །དེའང་ལྷག་པ་དང་ཆད་པ་དང་། ཧ་ཅང་མྱུར་བ་དང་བུལ་བ་དང་། སྒྲ་ཞན་པ་དང་དྲག་པའི་སྐྱོན་རྣམས་སྤངས་ཏེ་བཟླས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་སྔགས་བཟླས་པ་གྲག་སྟོང་དེ་ཉིད་གྲག་པ་སྒྲའི་རྫོགས་རིམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ངང་ལས་སེམས་མ་ཡེངས་ཤིང་འཛིན་ཞེན་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཚུལ་དངོས་བཤད་པ་ནི། དེའི་ཚེ། རང་སེམས་ཡེ་ནས་ལྷ་ཡི་རང་བཞིན་ལ། །ལུས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲ་ཚིག་གསང་སྔགས་ཉིད། །ཐམས་ཅད་ལྷུན་རྫོགས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ངང་། །དམ་ཚིག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་དགུག་གཞུག་མེད། །གཤེགས་གསོལ་མི་དགོས་བཟང་ངན་བླང་དོར་མེད། །ཡེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ལ། །ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསལ་འདེབས་ལས། །མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་གྲུབ་བྱེད་པ་མིན། །དེའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་གསལ་བཏབ་ནས། །ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ངང་ལས་བཟླས་པ་དང་མཆོད་བསྟོད་སོགས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་མན་ཆད་དུ་བཟང་ངན་གཉིས་སུ་ཞེན་པས་ཕྱི་ནས་ཡེ་ཤེས་པ་རང་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་ཡང་ཐུན་རྗེས་ལ་གཤེགས་གསོལ་བྱེད་པ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། རྨད་བྱུང་རྒྱལ་པོ་ལས། ཡེ་ནས་

p. 592

ལྷུན་མཉམ་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །ཡིན་པར་ཤེས་ནས་བསྒོམ་པ་ལས། །ཐ་དད་བློོ་ཡི་རིམ་པ་ཡིས། །སྤྱན་དྲང་གཤེགས་གསོལ་འདིར་མི་དགོས། །ཞེས་སོ། །དེའང་ལུས་ལྷ། ངག་སྔགས། སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གྲུབ་པས་དམ་ཚིག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་པ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་དང་པོ་པ་དང་སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱན་དྲང་བ་དང་མཆོད་བསྟོད་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཀྱང་འགལ་བ་ནི་མེད་དོ། །གསང་སྙིང་ལས། སྟོང་གསུམ་ཉུངས་འབྲུར་འཇུག་ཚུལ་དུ། །དབྱིངས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱན་དྲངས་མཆོད། །ཅེས་འབྱུང་བ་བཞི་ནོ། །རྗེས་དམིགས་མེད་དུ་བསྡུ་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི། རྗེས་ལ་ཞེན་པ་ཡོད་ན་རིམ་གྱིས་བསྡུ། །གང་དུའང་མི་དམིགས་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་གཞག །མེད་ན་སྒྱུ་མ་ཆུ་ཟླའི་ངང་ཉིད་ནས། །དགེ་བ་སེམས་ཅན་དོན་དུ་བསྔོ་བར་བྱ། །དེའང་ལས་དང་པོ་པས་རིམ་གྱིས་བསྡུས་ལ་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་དང་། སྦྱངས་པ་བྱས་པས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་རྫོགས་པར་ཤེས་པས་སྣང་སྟོོང་སྒྱུ་མའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་གཞག་ནས་བསྔོ་བར་བྱའོ། །ཐུན་བར་གྱི་རིམ་པ་ནི། །ཐུན་མཚམས་ཀྱི། སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་སྟོང་གསལ་སྒྱུ་མའི་ཚུལ། །སྣང་དང་གྲག་པ་ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་སྔགས། །དྲན་དང་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སུ། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མ་ཡེངས་ཤེས་པར་བྱ། །དེའང་མཉམ་གཞག་ལ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམས་པ་ལྟར་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཡང་སྣང་བ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གཞལ་ཡས་ཁང་། སྲིད་པ་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལྷ་དང་ལྷ་མོ། སྒྲར་གྲག་པ་ཐམས་ཅད་སྔགས། སེམས་ཀྱི་དྲན་རིག་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཐུག་ཕྲད་ཤར་གྲོལ་འཛིན་མེད་ཆེན་པོར་ཕྱམ་ཕྱམ་བཞག་ཅིང་། ཐ་མལ་རང་གའི་སྣང་བ་དང་ཆགས་སྡང་དུག་ལྔའི་རྣམ་རྟོག་ཏུ་མ་སོང་བས་ཉིན་མཚན་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡེངས་ཤིང་བརྩོན་པར་བྱ་བ་ལ་བསླབ་བོ། །གྲོགས་དམ་ཚིག་དང་སྤྱོད་པ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་

p. 593

ལས། དམ་ཚིག་གཙང་མར་བསྲུང་བར་གདམ་པ་ནི། ད་ནི་གསང་སྔགས་འགྲུབ་པའི་གྲོགས་སུ། རྩ་བ་ཡན་ལག་དམ་ཚིག་གཙང་མ་བསྲུང་། །ཤེས་དང་མི་སྤང་སྤྱད་དང་དང་དུ་བླང་། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་ལྔ་ལྔ་སྟེ། །ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་མདོར་བསྡུས་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །དེ་ཡང་རང་སེམས་རྣམ་དག་ཚུལ་ལ་བསླབ། །སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རྩ་བའི་དམ་ཚིག་གསུམ་དང་། ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ལྔ་ཚན་ལྔ་བ་རྣམས་བསྲུང་སྟེ། མདོར་དྲིལ་ན་རང་སེམས་ལ་སྐྱོན་མེད་པར་གཙང་མ་ཕྱེད་པ་ནི་དམ་ཚིག་གི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསླབ་སྟེ། དམ་ཚིག་བཀོད་པའི་རྒྱུད་ལས། དམ་ཚིག་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ། །མདོར་ན་རང་སེམས་གཙང་མར་བསྲུང་། །འདི་ནི་དམ་ཚིག་རྨད་པོ་ཆེ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་བསྟན་པར་མཛད། །ཅེས་པ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པ་ལས། སྡིག་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱ་ཞིང་། །དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱད། །རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་གདུལ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་ཚུལ་ལྟར་བྱའོ། །དེའང་རྣམ་གྲངས་ནི། ཅུང་ཟད་བསྡུ་ན་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་རྒྱས་པར་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྟོག་ཚོགས་ཇི་ཙམ་པར་དམ་ཚིག་ཀྱང་དེ་སྙེད་ཡོད་དུ་རུང་སྟེ། གསང་སྙིང་ལས། དམ་ཚིག་འདི་ནི་རྨད་པོ་ཆེ། །འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་ན། །སྲིད་གསུམ་འགྲོ་བ་ཇི་སྙེད་པའི། །རྟོག་འདུལ་དམ་ཚིག་དེ་སྙེད་སྤྲོ། །ཞེས་སོ། དེའང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་གྲངས་དང་བཅས་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་བྲལ་བསྲུང་མཚམས་ལས་འདས་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དམ་ཚིག་བསྒྲུབ་མེད་རྩལ་སྤྲུགས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་རྒྱལ་མཆོག་ཀུན་བཟང་གི །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་ཕྱག་རྒྱ་ཡི། །བསྒྲུབ་མེད་དམ་པ་མ་ལུས་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ང་ཡིད་དམ་ཚིག་ནི། །སྐྱེ་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཕྱོགས་འདས་པས། །

p. 594

བསྲུང་དང་མི་བསྲུང་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་དམ་ཚིག་རྟོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །བསྐང་བའི་དུས་ཁྱད་པར་ཅན་ངོས་གཟུང་བ་ནི། གཞན་ཡང་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་ཤིང་བར་ཆད་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་དང་། དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་ཅིང་ཉམས་ཆག་ཐམས་ཅད་བསྐང་བའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་བྱུང་ངོ་ཅོག་གི །ཉ་དང་གནམ་སྟོང་ཚེས་བརྒྱད་ཉི་ཤུ་དགུ། ཚེས་བཅུ་ཡང་ངོ་མར་ངོའི་ཉིན་དང་མཚན་། །བསྙེན་སྒྲུབ་ཚོགས་མཆོད་བསྐང་བཤགས་འབད་པར་བྱ། །དེའང་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པ་དང་བསྐང་བཤགས་བྱ་བའི་དུས་དྲུག་སྟེ། ཚེས་བཅོ་ལྔ་དང་། ཟླ་བས་སྟོང་པས་གནམ་སྟོང་དང་། ཚེས་བརྒྱད་དང། ཉི་ཤུ་ལྔ་དང་ཚེས་བཅུ་དང་ཉི་ཤུ་དགུ་སྟེ། འདི་དག་ལ་ཕྱིར་མཁའ་འགྲོ་རྒྱུ་ཞིང་ནང་དུ་རྩ་རླུང་ཁྱད་པར་ཅན་འདུ་བས་ཉེ་བའི་འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ཁྱད་པར་དུ་ཡར་ངོའི་ཚེས་བཅུའི་ཉིན་མོ་དང་། མར་ངོའི་ཚེས་བཅུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་ལྔའི་མཚན་མོ་སྒྲུབ་པ་པོའི་གནས་སུ་མཁའ་འགྲོ་གྲུབ་པ་ཅན་འདུ་བས་ལས་གང་ཡང་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་བརྩོན་པ་དང་། ཚོགས་མཆོད་དང་བསྐང་བཤགས་བྱ་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དེས་ནི་ཟླ་བ་དེའི་རིང་ལ་ཉམས་པ་ཐམས་ཅད་སོས་པ་དང་། མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་བོ། །དེའང་ཤིང་གཅིག་དང་། བྲག་རི་དང་། མཚོ་གླིང་ལ་སོགས་པ་ནི་མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་འདུ་བ་དང་། དུས་བཟང་པོ་གང་ལ་འདུ་བའི་ས་དེ་ནི་ཉེ་བའི་འདུ་བ་ཞེས་ཕྱིར་བཤད་ལ། ནང་གི་འཁོར་ལོ་བཞི་ནི་རྟག་ཏུ་ཁམས་དང་ཡེ་ཤེས་གནས་པས་གནས་དང་འདུ་བ། དུས་བཟང་པོ་ལ་ཉེ་བའི་གནས་དང་འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཕྱིའི་གནས་ནི་ཡུལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེ་བའི་གནས་ནི་མཁས་འགྲོ་ཁ་ཅིག་གནས་པ་ལ་འདོད་དོ། །ནང་དུ་སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་འདབ་ཀྱི་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ། །གསང་བ་བདེ་ཆེན་གྱིས་མཆོད་པའི་ས་ནི་ཉེ་བའི་

p. 595

གནས་སོ། །ཞེས་གྲགས་སོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་ལས་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་ནི། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་མཆོག་གི་གོ་འཕང་གཙོ་བོར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གསང་བ་སོ་སོའི་རྒྱུད་དང་མན་ངག་ལས་བྱུང་བའི། རླུང་སེམས་རྩ་དང་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་སོགས། །ཡང་ཟབ་གནད་ལ་ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བྱ། །བདེ་གསལ་མི་རྟོག་ཟུང་འཇུག་ལམ་བསྒོམས་པས། །རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཚེ་འདིར་རྫོགས་སངས་རྒྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། དེའང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྟན་པ་ནི་ཐབས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་། དེའི་རྫོགས་རིམ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། རྣལ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རྫོགས་རིམ་ལ་བསླབ་སྟེ། དེའང་སྔར་བསྟན་པའི་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་གཤིས་ཇི་ལྟར་བར་བསྒོམ་པ་ཤེས་ཤིང་མཐར་སྐྱེས་དང་ལྡན་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཞུགས་པ་ན། ལྟེ་བའི་གཏུམ་མོས་སྤྱི་བོའི་ཁམས་བཞུ་བའི་ཐིགས་པ་དངས་མ་ཆེན་པོ་མགྲིན་པ་ནས་སྙིང་གར་བབ་པས་གསང་བར་གཡོས་ཏེ་ཐུར་དུ་སོང་བ་ཉིད་གྱེན་དུ་བཟློག་པ་སྙིང་གར་སོང་བའི་དངས་མས་སྔར་སྨོས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྟེན་འོད་དང་འདྲེས་པ་དེ་ལ་ཕོགས་པས། འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཉིད་སྔོན་བས་ཀྱང་བདེ་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་བ་ལྟར་གྱུར་ཏེ། བདེ་བ་གསལ་བ་མི་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཤར་བ་ན། སྙིང་གའི་འོད་ཕྲ་མོ་ལ་དམིགས་པ་བཞག་པས་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའི་ལུས་ཅན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྐྱེ་བས་བསམ་གཏན་ཆེན་པོའི་ས་ནོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གཅིག་ཏུ་དབྱེར་མེད་པར་གྱུར་པས་ཁམས་གསུམ་སོ་སོ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་གྲགས་སོ། །དེའང་སྙིང་གའི་རྩ་འདབ་དང་དེའི་དངས་མ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། གསང་ཐིག་གི་འགྲེལ་པ་ལས། གང་ལ་སྙོམས་འཇུག་དེ་ལ་ཡོད་པ་ལ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལ་གང་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ལ་ཐིགས་པའི་རང་བཞིན་ཡོད། །ཇི་ལྟར་ཡོད་ན་རྩའི་དངས་

p. 596

མ་དར་དཀར་ཀྱི་སྐུད་པ་འདྲ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཕུང་པོའི་རྟེན་བྱེད་པས་འབྱུང་བའི་དངས་མ་སྟེ། ས་ལྟར་སྣང་སྟེ་ཡུམ་སངས་རྒྱས་སྤྱན་དུ་གསལ་ལོ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངང་དུ་མ་གྱུར་པ་མེད་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །དར་དཀར་གྱི་སྐུད་པ་དེ་ལ་ཁྲག་གི་དངས་མ་མཚལ་ལྕོག་ལ་མའི་དངས་མ་འདྲ་བ་གནས་པ་ནི་གདོད་ནས་ཕུང་པོ་དག་པར་བྱེད་པས་འབྱུང་བའི་དངས་མ་དེ་ཆུ་ལྟར་སྣང་སྟེ་ཡུམ་མཱ་མ་ཀཱིའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐམས་ཅད་བཀོལ་བ་མེད་པར་དབྱིངས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །དབུགས་ཀྱི་དངས་མ་གསེར་ས་འོག་ན་གནས་པའི་རླངས་པ་ཙམ་གནས་པ་ནི་གདོད་མ་ནས་ཕུང་པོ་ཡང་ཞིང་གཡོ་བའི་རྟེན་བྱེད་པས་འབྱུང་བ་རླུང་ལྟར་སྣང་བ་སྒྲོལ་མ་སྟེ། དེ་ནི་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་སུ་བསྐྱོད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་དྲོད་ཀྱི་དངས་མ་མེ་ལོང་ཉི་མ་ལ་བཞག་པའི་ངང་ཙམ་ཞིག་གནས་པ་ནི་གདོད་མ་ནས་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་འབྱུང་བ་མེ་ལྟར་སྣང་སྟེ་གོས་དཀར་མོའོ། །དེ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེན་པོའིདབྱིངས་སུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མའོ། །འོད་དེའི་དཀྱིལ་ན་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཞུགས་པ་ནི་དངས་མ་ཆེན་པོ་སྟེ་གདོད་མ་ནས་ཕུང་པོ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ་འབྱུང་བའི་དངས་མ་རྩ་དང་ནམ་མཁའ་ལྟར་སྣང་བའོ། །དེ་ནི་ཁྱབ་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཡུམ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་ལྟར་སྣང་སྟོང་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པའི་དབྱིངས་སུ་གསལ་བའི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཐིགས་པ་གསེར་ཞུན་མ་འདྲ་བ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ་ཡུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །དེ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཟེའུ་ཁ་བཙུགས་པ་འདྲ་བ་ནི་ཐམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡབ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །དེའང་རིན་པོ་ཆེ་ཀེ་ཀེ་རུ་གདང་ལ་གཏམས་པ་འདྲ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཐིགས་པ་དེ་ལ་བལྟས་ན་མཐོང་

p. 597

པ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་མཐོང་སྟེ། ཡབ་གང་ཡིན་པ་ཡུམ། ཡུམ་གང་ཡིན་པ་ཡབ་སྟེ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་འོད་ཅན་དུ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལ་དེ་ཉིད་ཡོད་དེ་བལྟ་བར་བྱ་ཞེས་པ་ཐིག་ལེ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ། དེ་གང་ལ་ཡོད་ན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ། དེར་མ་ཟད་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་ཞེས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་བལྟ་ཞིང་དགུག་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་སྙིང་དབུས་ཀྱི་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་དབུས་ན་དངས་མའི་རྩ་རྟ་རྔ་བཅུར་གཤགས་ཀྱི་ཚད་ཙམ་དེའི་ནང་ན་ཁྲག་གི་དངས་མ་ལ་དབུགས། དབུགས་ཀྱི་དངས་མ་ལ་འོད་ལྔར་གསལ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་སྡོང་བུ་སྣུམ་ལྡན་མར་མེ་འབར་བ་ལྟར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་འོད་གདངས་ལྔ་དང་བཅས་པ་དངས་མ་ལ་གནས་པ། ཁམས་ཀྱི་ཐིགས་པ་ཡར་འགྲོ་མར་འགྲོ་རྣམས་དེར་ཞུགས་པས་སྣུམ་མང་བ་ལྟར་མར་མེ་གསལ་ཞིང་འབར་བ་ལྟར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་འོད་གསལ་བ་ཆེར་མཆེད་པས་ལུས་ནང་ཀུན་གྱི་རྩ་འདབ་བདེ་བས་རྒྱས་པས་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་སྣང་བ་ཡབ་ལྔ་དང་། རྩ་ལ་སོགས་པ་སྲ་བ་ས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་སྤྱན་དང་། གཤེར་བ་ཆུ་སྟེ་དངས་མ་ཆེན་པོ་མཱ་མ་ཀཱི་དང་། བདེ་དྲོད་གོས་དཀར་མོ་དང་། ཡང་ཞིང་གཡོ་བ་སྒྲོལ་མ་དང་། ཀུན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཕྱུག་མར་གནས་པ་རྣམས་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེས་པས་ཟུང་འཇུག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་རྩ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་འོད་དུ་འབར་བས་སྦྱང་གཞིའི་ཡི་གེ་བསྲེགས་ནས་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པས་འཁོར་བ་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེའང་རྩས་རྟེན་བྱེད། དབུགས་ཀྱིས་བདེ་བ་གཡོ་བར་བྱེད། དྲོད་ཀྱིས་བདེ་བ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་མཁས་མཁའ་མཉམ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་བྱེད་པས་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་

p. 598

གྲོལ་གྱི་དགོངས་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་བྱེད་པ་ཉིད། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་བསྒོམས་ན་ཅིག་ཡོད་ཞེ་ན། གང་ལས་བྱུང་བ་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འོང་སྟེ་ནམ་མཁའི་གཟུགས་སུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དོ། །རྣལ་འབྱོོར་ཆེན་པོ་ལ་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ལས་བྱུང་བ་ན། ཐིགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལས་སྒོམ་པའི་རྒྱུན་མ་བཅད་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལས་ཅི་འོང་ཞེ་ན། དེ་ལས་བྱུང་སྟེ་དེ་ཉིད་ཁོ་ན་འོ་ཞེས་པ་འོང་སྟེ། ཐིག་ལེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་འོད་ཅན་དུ་གྱུར་ཙམ་ན། ཨོཾ་གྱིས་གོང་འོག་གི་སུ་ཏྲི། ཧཱུྃ་གིས་གོང་འོག་གི་ཨ་དང་ནྲྀ། ཨཱཿས་གོང་འོག་གི་པྲེ་དང་དུ་གནས་པ་འོད་དུ་འབར་ཏེ་ཐིགས་པ་ལས་རང་བཞིན་མེད་པར་འགྲོ། ཐེག་ལེ་རང་བཞིན་མེད་པས་དར་དཀར་གྱི་སྐུད་པ་འདྲ་བ་རྟ་རྔ་བཅུ་ཚལ་ཙམ་ལ་མཚལ་ལྕོག་ལ་མའི་དངས་མ་ཙམ་གནས་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོར་ཆགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་འོད་དུ་འབར་བས་དབུགས་ཀྱི་དངས་མ་གསེར་ས་འོག་ན་གནས་བའི་རླངས་པ་ཙམ་ཞིག་གནས་པ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོར་གཡོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་འོད་དུ་འབར་ཏེ་དེ་ལ་དྲོད་ཀྱི་དངས་མ་མེ་ལོང་ཉི་མ་ལ་བཞག་པའི་ངད་ཙམ་གནས་པ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་འོད་དུ་འབར་བས་དངས་མ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པར་སོང་སྟེ་ནམ་མཁའི་གཟུགས་སུ་སྐྱེས་ཙམ་ན་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་སོ་སོ་མ་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནམ་མཁའི་གཟུགས་སུ་བྱུང་བ་ལ་དེ་ལ་དེ་བྱུང་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནམ་མཁའི་གཟུགས་སུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ཐིག་ལེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་ལ་དེ་ཉིད་ཁོ་ན་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ནས་ལྟེ་བའི་རྩ་འདབ་ཏུ་བདེ་བ་འབར་བ་དང་། དེས་སྙིང་གའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསལ་ཞིང་འོད་དུ་འབར་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། གསང་བའི་ཤེས་རབ་

p. 599

ཐིག་ལེ་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསང་བའི་ཤེས་རབ་ནི་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་རང་བཞིན་ཐིག་ལེ་ལ་བྱའོ། །དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན། གང་ན་གནས་ན། ལྟེ་བ་ན་གནས། དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་དཀྱིལ་ན་ཉི་མ་གནས་སོ། །རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་བ་ཡིན་ན། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཏེ། ཐིག་ལེ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ནི་ཡབ་རྣམས་ཡིན་ཏེ་ཐབས་སོ། །ཐིག་ལེ་རང་བཞིན་མེད་དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་པ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ་ཡུམ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དབྱེར་མེད་པ་ཐིག་ལེར་ཞུགས་པ་ལ། ཐིག་ལེ་དེ་ལས་གཟུགས་དང་ཁམས་གསུམ་ཐམསཅད་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། བྱུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་མ་གྱུར་པ་མེད་དེ། དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཐིག་ལེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཡིན་པས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་བཏབ་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ་གནས་པ་ཡང་། ལྔས་བལྟ་ཞིང་ཞེས་བྱའོ། །གོང་གི་དངས་མ་ཆེན་པོ་ལས་འོད་ཅན་དུ་གྱུར་ནས་དེའི་དྲོད་མར་བབས་ཏེ། ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་རང་བཞིན་ཐིག་ལེ་འོག་མ་ལ་ཐིམ་པ་ལ་ཐུར་དུ་འགྲོ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་དྲོད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཐིག་ལེ་འོད་དུ་འབར་ཏེ་སྙིང་གའི་དངས་མ་ཆེན་པོ་ལ་ཐིམ་པ་ལ་གྱེན་དུ་འབར་ཞེས་བྱའོ། །དེས་དངས་མ་ཆེན་པོ་གསེར་ས་ལེ་སྒྲམ་ས་འོག་ན་གནས་པའི་རླངས་པ་ཙམ་གནས་པ་འོད་དུ་འབར་ནས་ཐིགས་པ་འོད་ཅན་དུ་གྱུར་ནས་དབུགས་ཀྱི་གཞི་མེད་དེ་ཇེ་ཞན་ཇེ་ཞན་ལས་རྒྱུ་བ་མེད་དེ། དེ་མེད་ན་དེའི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་བ་མེད་དེ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་མཆོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དྲོད་དེ་གོང་མའི་ཐིག་ལེ་ལ་ཐིམ་པ་ལས་ཐིག་ལེ་འོད་དུ་འབར་བ་ལ་བསྐུལ་བར་བྱ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་སྙིང་གའི་དྲོད་ཀྱིས་ཐིག་ལེ་མར་བབས་ལྟེ་བའི་རྩ་འདབ་ཀྱི་དཀྱིལ་གྱི་བདེ་དྲོད་ལ་ཕོག་པས། སླར་དྲོད་དེ་དངས་མར་སོང། སྙིང་གའི་དངས་མ་ལ་

p. 600

ཐིམ་དུས་རགས་རླུང་རྒྱུ་བ་འགགས་པས་ཐིག་ལེ་འགྲོ་འོང་མེད་པར་སྙིང་གའི་གནས་ནས་མི་གཡོ་བར་གནས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་ནས་སྙིང་གའི་དྲོད་ཀྱིས་མགྲིན་པའི་རྩའི་དབུས་ཀྱི་དངས་མ་ལ་ཕོག་པས་དངས་མ་སྙིང་གར་མཆེད། ཡང་རླུང་འགགས་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་གནས་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། དངས་མ་ཆེན་པོའི་འོད་དེས་མགྲིན་པའི་ཐིག་ལེ་ལ་ཐིམ་པ་ལ་མཉམ་པར་སྦྱོར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གང་ན་བཞུགས་ན་རྩ་བཅུ་དྲུག་གི་དཀྱིལ་ན་པདྨ་གེ་སར་ལ་བཞུགས་པ་ལ་ལྔ་གཉིས་དྲུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནའོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འོག་གི་དྲོད་ཀྱིས་བསྐུལ་བས་འོད་འབར་ཏེ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོར་རོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ་ནས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་སྟོབས་པར་བྱ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་བྱ་འབྱུང་གནས་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཤེས་བྱ་ཡུལ་ཡིན་ལ། འབྱུང་བ་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཟད་པ་ནི་ཐིག་ལེ་འོད་ཅན་ཡིན་ལ། འོད་དང་ཐིག་ལེ་འོད་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །ཐིག་ལེ་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་དེ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་སྣང་བ་སྟེ། བདེ་བའི་འོད་ལ་རོལ་མོ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གནས་ན་ཐིག་ལེ་བཞུགས་པ་ལ་ཕོག་གོ་ཞེས་བྱ་བའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་སྙིང་གའི་དྲོད་ཀྱིས་མགྲིན་པའི་ཐིག་ལེ་ཞུ་བ་ན་རླུང་དང་རྟོག་པ་མི་རྒྱུ་བ་ནི་དབུགས་ཐིག་ལེར་ཐིམ་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དྲོད་ནི་ངོས་མ་ཟིན་དུས་འདོད་ཆགས་ཟིན་ནས་བདེ་བ་ཆེ་པོའི་ཡེ་ཤེས། དབུགས་ནི་ངོས་མ་ཟིན་དུས་ཞེ་སྡང་ཟིན་དུས་གསལ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས། རྩ་སྦུབས་ཀྱི་སྟོང་པ་ངོས་མ་ཟིན་དུས་གཏི་མུག་ཟིན་དུས་ཆོས་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ད་ནི་མགྲིན་པའི་དྲོད་ཀྱིས་སྤྱི་པོའི་དངས་མ་བཞུ་བས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་ཚུལ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། བཅུ་གསུམ་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་

p. 601

ལ་རྩ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་ནས་ནམ་མཁར་སོང་བའི་དཀྱིལ་ན་ཟླ་བ་ལ་ཐིག་ལེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གནས་སོ། །ཐིག་ལེ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དངོས་པོའང་དེ་ཡིན། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་གཙོ་བོའོ། །ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རྫོགས་པ་ཡང་ཐིག་ལེ་དེ་ཉིད་ཡིན། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཀྱང་ཐིག་ལེ་དེ་ཉིད་ཡིན། འོན་ཀྱང་མགྲིན་པའི་ཐིག་ལེའི་འོད་དེས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཐིག་ལེ་ལ་ཕོག་ནས་འོད་དུ་ཞུ་ནས་སྤྱི་བླུགས་སུ་གྱུར་པས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་སོ་སོ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ཏེ་ཡེ་ཤེ་ནམ་མཁའི་གཟུགས་སུ་སྐྱེས་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གྱུར་པ་ལ་ཀུན་གྱི་དངོས་པོར་བདག་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གྱུར་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞལ་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་སྤྱི་གཙུག་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་ཁོར་ལོའི་དབུས་ཀྱི་དངས་མ་ཆེན་པོ་བདེ་དྲོད་ཀྱིས་འོད་དུ་འབར་བ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་སྟེ་དེ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་ནས་བྱང་ཆུབ་པས་གཙུག་ཏོར་ཆེན་པོའི་ས་ནོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རིམ་པ་བཞི་པ་མདོར་བསྡུ་ན། དང་པོ་ལྟེ་བའི་དབུས་ན་དྲོད་ཀྱི་ཆ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་ཐིག་ལེ་རྩའི་དངས་མ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་དབུས་ན་གནས་པ་ལ་སྙིང་གའི་དངས་མའི་དྲོད་ཕོག་པས་རྐྱེན་བྱས་དུས་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ནས་དྲོད་ཡར་འབར་ཏེ་སྙིང་གའི་དངས་མ་ཆེན་པོ་ལ་ཕོག་པས་རླུང་དབུགས་ཀྱི་དངས་མ་ནུབ་སྟེ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་མཐའ་དག་ཞི་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ནས་དེའི་དྲོད་མགྲིིན་པའི་རྩའི་དངས་མའི་དབུས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལ་ཕོག་པས་རླུང་དངས་མ་རྩ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཏེ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ནས་དེའི་དྲོད་སྤྱི་བོའི་རྩ་འདབ་དབུས་ཀྱི་དངས་མར་ཕོག་པ་ལས་རྩ་ཐིག་རླུང་གསུམ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་རོ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་ནི་བདེ་བ་

p. 602

ཆེན་པོའི་སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཆོས་འདིའི་ལུགས་ཀྱི་དངས་མ་གཡོ་བྱེད་དང་བྲལ་བས་འོད་གསལ་བ་ལ་རླུང་སེམས་ཚུར་ཐིམ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་འདོད་ཀྱི། དངས་མ་རྩ་འདབ་རྣམས་སུ་ཕར་འཕེལ་བ་ལ་བདེ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་ཟེར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངས་མ་རྣམས་ཀྱི་དངས་མ་འཁོར་ལོ་བཞིའི་དབུས་ཀྱི་དངས་མ་ལ་ཚུར་འདུས་པ་ན་མཆོག་མི་འགྱུར་གྱི་འོད་གསལ་འཆར་ཏེ། བདེ་དྲོད་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆ་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་དབུགས་འགྱུ་བ་རླུང་ཐིམ་པའི་ཆ་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས། རྩ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་ཆ་འདྲེས་པ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་དུ་འཆར་ཏེ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་གནས་སྐབས་སུ་ཚེ་ལ་དབང་བ་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིགས་འཛིན་འགྲུབ་ཅིང་། མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་འཐོབ་པས་སའི་རྟགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་ཅིང་། མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་དབང་བསྒྱུར་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་གོང་ལྟར་ལས་སུ་རུང་ཕྱིན་ཆད་ཚེ་ལ་དབང་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་དགའ་བ་དེ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བས་སོ། །དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་དེ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། བདག་ཉིད་ཡེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་པ་དེ་ལ་ལྷག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གོང་མ་ལྟ་བུས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གྱུར་པས་དེའི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་མ་གྱུར་པའང་། རྒྱན་དུ་མ་གྱུར་པ་མེད་པས་རྒྱན་དུ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་རྫོགས་ཐིག་ལེ་མཉམ་སྦྱོར་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐིག་ལེ་ལས་སུ་རུང་བས་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གྱུར་པ་དེ་ཚོགས་

p. 603

རྣམ་པ་གཉིས་རྫོགས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྨི་ལམ་མམ་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་དུ་དོན་བྱེད་པས་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པའི་རྫོགས་རིམ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་གཅིག་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡི། །བསྐྱེད་དང་རྫོགས་པའི་དེ་ཉིད་དོ། །གཞན་དུ་གོང་ལྟར་སྤྲོས་པ་ལས། །སྤྲོས་དང་རབ་སྤྲོས་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས། །ཡང་དག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལས། །དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་ཡས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ །དེ་ལ་དང་པོ་བསྐྱེད་རིམ་རྒྱས་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་ནུས་པའམ། སྤྲོས་པ་ཆུང་བ་རྫོགས་རིམ་འབའ་ཞིག་ལྷུར་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ལྷ་གཅིག་བསྒོམ་པས་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ནས། གསང་སྙིང་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར། རྩ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་འདི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན། །སེམས་ཉིད་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ཡི་གེ་ཡིད་བཞིན་རིན་ཆེན་སྤྲིན། །ཞེས་དང་། ཨ་ནི་སྟོང་དང་མི་སྟོང་གི །།དབུ་མའང་དམིགས་སུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་སངས་རྒྱས་ཀུན། །ཡི་གེ་ཕྲེང་བ་ཉིད་ལ་གནས། །ཨ་ཨ་ཨ་ཞེས་བརྗོད་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཅིག་དང་དུ་མ་མེད་པའི་ངང་ལས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སྤྲིན་དང་བྲལ་བའི་དཀྱིལ་བསྒྲིབས་པ་མེད་པ་ལ། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་འཕྲོ་བའི་དཀྱིལ་དུ། དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་བཟང་མོ་གཉིས་སུ་མེད་པ། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཅན་ཆོས་སྐུའི་རང་བཞིན་རྒྱན་ཆ་ལུགས་མེད་པ་ལས། འོད་ཟེར་ཁ་དོག་ལྔའི་ར་བ་དང་གུར་ཁྱིམ་གྱི་དབུས་ཁང་བུ་བརྩེགས་པའི་འོད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་

p. 604

མ་ལུས་པར་ཁྱབ་པས་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་འོད་དུ་འབར་བར་བསྒོམས་ལ། ཨོ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཨ་ཨ། ཞེས་ཅི་ནུས་སུ་བརྗོད་ནས་མཐར་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གཞག་པར་བྱའོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་བསྒོམས་པ་འགྱུར་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསང་སྙིང་ལས། མཁའ་དཀྱིལ་དངས་པའི་དབྱིངས་ཉི་ཟླ། །ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་པོ་སྟངས་དཔྱལ་བསྒོམ། །རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀུན། །མ་ལུས་པར་ནི་བསྒོམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་རྫོགས་རིམ་གཅིག་བསྒོམས་པར་འགྱུར་བ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་སྙིང་ནང་དུ་ཚོན་གང་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་འབར་བ་གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མདངས་ཅན་ལ་སེམས་བཟུང་ནས་མ་ཡེངས་པར་བྱས་ལ། རླུང་མི་གཡོ་བར་དལ་བུས་བྱས་དུས་ཇི་ཙམ་ན་དམིགས་པ་དེ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་དང་དུ་མ་མེད་པའི་ངང་ལ་ཉིན་ཞག་ཏུ་གནས་པ་འབྱུང་སྟེ། འོད་དང་འཇའ་ཚོན་སྣང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣང་མཐོང་བ་དང་། ཉིན་མཚན་འདྲེས་པས་འོད་གསལ་འཆར་ནུབ་མེད་པའི་དོན་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བློ་གནས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེའང་རང་གི་སེམས་ཉིད་དེ་ལྟར་ཡེ་ནས་གནས་པའི་དོན་གསལ་ཐེབས་པས་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པ་ལས་གཞན་ནས་མི་འགྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡང། དེ་ཉིད་ལས། དུས་བཞི་ཕྱོགས་བཅུ་གང་ནས་ཀྱང་། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྙེད་མི་འགྱུར། །སེམས་ཉིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མ་ཚོལ་ཅིག །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བསྐྱེད་རྫོགས་དེས་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་ཞིང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པ་དང་། ཆོ་ག་ཆད་ལྷག་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་གེགས་མི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། །དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་

p. 605

ཏུ་རབ་སྦྱོར་བས། །དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཆོ་ག་ལྷག་གམ་མ་ཚང་ནའང་། །སྐྱོན་ཉིད་དག་སྟེ་ཉེས་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །ད་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས་པ་བསྒོམ་པའི་ཆ་ལག་ཅུང་ཟད་སྟོན་པ་ནི། དེའང་རིམ་པ་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །དང་པོར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ལ་རིམ་པས་རྟགས་ཐོན་གྱི་བར་དུ་བསླབ་བོ། །དེ་ནས་ཨ་དཀར་པོ་ལས་ཨ་ཕྲ་མོ་སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བས། ཨཱ་ལི་དང་ཀཱ་ལི་འཕྲོ་འདུ་བྱ་ཞིང་། ལྷ་གང་བསྒོམ་པའི་ས་བོན་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཨ། རབ་ཏུ་བརྟན་གྱུར་ཨ་དཀར་ལས། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཨ་རྣམས་སྤྲོ། །ཕྱོགས་ཀུན་གང་བར་གསལ་གྱུར་ནས། །བསྡུས་ཀྱང་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་བརྟན། །དེ་ལས་མིང་ཚོགས་གསལ་འབར་ཀུན། །སྤྲོ་ཞིང་བསྡུ་བའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ལྷའི་ས་བོན་ལ་དམིགས་པ་མ་གསལ་གྱི་བར་དུ་བསྒོམ་མོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་ཚེ་རིང་བ་དང་། ནད་མེད་པ་དང་། གདོན་བགེགས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པས་མི་ཚུགས་པ་དང་། ལས་བཞིའི་རིམ་པ་འགྲུབ་པ་དང་། མཆོག་གི་གོ་འཕང་ལ་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི། །བརྟན་འབྱུང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་ལྷའི་སྐུ་དང་། རྒྱན་ཆ་དང། ཐུགས་ཀའི་ཡིག་འབྲུའི་བར་རིམ་གྱིས་བསྒོམ་མོ། །དེ་ནས་ཡུམ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ནས་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྒོ་མའི་བར་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེའི་དུས་སུ་ཚོགས་ལམ་རྫོོགས་པའི་རྟགས་རྣམས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་མདུན་གྱི་གློ་འབུར་གྱི་ནང་དུ་མི་བསྐྱོད་པ་གཙོ་འཁོར། རྒྱབ་ཏུ་འོད་དཔག་མེད་གཙོ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་ནི་ཚོམ་བུ་གསུམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་

p. 606

བསླབ་པའོ། །དེ་ནས་ལྷོ་བྱང་གི་གློ་འབུར་གྱི་ནང་དུ་རིན་འབྱུང་དང་དོན་གྲུབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་འཕྲིིན་ལས་ཏེ་ཚོམ་བུ་ལྔ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །དེ་ཡང་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་རྩ་བའི་དེ་ལས་མི་བསྒོམ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་ཕྱོགས་བཞིའི་སྒོ་བ་དེ་དག་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་བཞིའི་སྒོ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤར་གྱི་གློ་འབུར་ལ་ལྕགས་ཀྱུ་ཡབ་ཡུམ་འོག་ན་ཡོད་པ་ནི་ཤར་སྒོའི་སྒོ་བ། གཡས་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཀྱི་འོག་གི་གཞན་པ་ཡབ་ཡུམ་ནི་ལྷོའི་སྒོ་བ། ནུབ་དང་བྱང་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ལྷ་དེ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གང་ནས་བལྟས་ཀྱང་དེ་ལ་ཞལ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞལ་ཐལ་ལེ་བར་གསལ་ཞིང་ཞེས་སོ། །བསྒོམ་དུས་དེ་ཐམས་ཅད་གཙོ་བོ་ལ་ཕྱོགས་པར་བསྒོམ་མོ། །དེའི་དུས་སུ་ལམ་བཞིའི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་སོ། །དེ་ནས་ཕྱོགས་བཞི་སྟེང་འོག་གཉིས་ཏེ་དྲུག་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་རིགས་ལྔ་བསྒོམ་པ་ནི། ཤར་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་འདྲ་བ་ལྔ་ཚན་ལྔ། ལྷོ་དང་ནུབ་དང་བྱང་དུའང་གཞན་གསུམ་གྱི་ལྔ་ཚན་ལྔ་ལྔ་དབུས་སུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་ཚན་ལྔ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལ་ལྷ་གྲངས་ཀྱང་རྩ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་གཉིས། གློ་འབུར་གྱི་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་བརྒྱད་དེ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་པ་ཚན་པ་ལྔ་ལ་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་བསྒོམ་པས་མཐོང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་སོ། །དེ་ནས་སྣང་བྱེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སྟོང་དང་ཉི་ཁྲིས་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་རྫོགས་སོ། །དེ་ནས་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པར་བསྒོམ་པ་ནི་བསམ་ཡས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་དག་པ་ས་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་སོ། །འདི་དག་གི་ལུང་ཤིན་

p. 607

ཏུ་མང་བས་མ་འགོད་དོ། །ཚུལ་འདི་ནི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་ལས་བཤད་དོ། །ལ་ལར་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་ལྷ། དབུ་རྒྱན་གྱི་ལྷ། །ཐུགས་ཀའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་དབྱེ་བས་འབྱེད་པའང་ཡོད་དོ། །གསང་སྙིང་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གིས་འཕྲོས་དོན་དང་བཅས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་ནི། ད་ནི་དགེ་བ་བསྔོ་བ། དེ་ལྟར་རབ་གསང་བླ་མེད་སྙིང་པོ་འདིས། །ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་གྲོང་དུ་ཉེར་འཚོ་ཞིང་། །འགྲོ་ཀུན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྲིད་པ་འདིར། །དུལ་བའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །ཅེས་སྨོན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་དགེ་བ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་མཐུས། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ཉོན་མོངས་པས་རྩེན་པའི་འཁོར་བའི་གྲོང་ལས་ཐར་ཏེ། ཧེ་རུ་ཀའི་གྲོང་ཁྱེར་གདོད་མ་ནས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་མཐར་ཐུག་པ་དེར་འབད་པ་མེད་པར་ཕྱིན་ཏེ། དགའ་བས་དབུགས་འབྱིན་ཞིང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ངང་བཟང་པོར་ངལ་སོལ་པར་ཤོག་གཅིག་པའོ། །དགེ་ཚོགས་ལྷུན་པོའི་ངོས་ན་རབ་གསལ་བའི། །དཔག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས། །འགྲོ་ཀུན་གླིང་བཞིའི་མུན་པ་ངེས་བཅོམ་སྟེ། །ཐར་པའི་ལམ་བཟང་སྣང་བ་བྱེད་པར་ཤོག །དཔག་མེད་རྒྱ་མཚོའི་དབུས་ན་སྙིང་པོའི་གཙོ། །ཚོགས་གཉིས་ཀླུ་དབང་རིན་ཆེན་གཙུག་རྒྱན་གྱིས། །མ་ལུས་སྐྱེ་དགུའི་རྒུད་པ་ཀུན་བསལ་ཏེ། །ཆོས་ཆར་འདོད་དགུའི་འབྱོར་བས་ཡོངས་གང་ཤོག །ཐེག་མཆོག་སྙིང་པོའི་བཞོན་པ་སྟོབས་ཆེན་གྱིས། །སྲིད་གསུམ་འགྲོ་བའི་ཁུར་ཆེན་རབ་ཁྱེར་ཏེ། །ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བྱས་ནས། །ཐར་པ་ཆེན་པོའི་གྲོང་དུ་བགྲོད་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། བསྐྱེད་རྫོགས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

གཞི་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པ།

p. 608

༈ དེ་ལྟར་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་མདོར་བསྟན་ནས། དེ་དག་གི་སྙིང་པོ་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གྱི། བཅུ་པ་གཞི་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལྟ་བ་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་ལེའུ་ལ་སྤྱི་དོན་དགུ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པ། དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་བསྟན་པ། སྦྱང་བྱ་བསྟན་པ། སྦྱོང་བྱེད་བསྟན་པ། གྲུབ་མཐའི་ཚིག་གིས་མི་རྟོགས་པར་བསྟན་པ། ལ་བཟླ་བ་། རྟོགས་པས་ཐག་བཅད་པ། སྣང་སེམས་ཡེ་གྲོལ་དུ་བཤད་པ། སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བའོ། །སྤྱི་དོན་དང་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་གསང་སྔགས་ཀྱི་རིམ་པ་གཉིས་པོ་ལེགས་པར་བསྟན་ནས། དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཟོད་མ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོའི་དོན་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་བསྐྱེད་རྫོགས་ཟུང་འབྲེལ་རྣལ་འབྱོར་པས། །ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་སྟོང་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག །འདི་ལྟར་དང་པོའི་སྒོ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་ལས་རང་བཞིན་ནི་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་མཐའ་བཞི་ལས་འདས་པ་ཉིད། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་འབྱུང་གནས་ཀྱི་མདོ་ལས། གང་ནའང་སྟོང་པ་རིག་པ་མེད་ན་ནི། །ནམ་མཁའ་བར་སྣང་བྱ་ཡི་རྗེས་དང་མཚུངས། །གང་ནའང་ངོ་བོ་ཉིད་འགའ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ནི་ནམ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར། །གང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མི་རྙེད་པ། །རང་བཞིན་མེད་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་རྙེད། །རང་བཞིན་མེད་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བསྐྱེད། །རྒྱུ་དེ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བསྟན་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱང་མི་གཡོ་བརྟན་པར་གནས། །མི་འགྱུར་འཚེ་བ་མེད་ཅིང་ཞི་བ་སྟེ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཤེས་པ་མེད་པ་བཞིན། །དེ་ལ་མི་ཤེས་འགྲོ་བ་རྨོངས་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་རི་བོ་དག་ནི་མི་འགུལ་བ། །དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་རྟག་ཏུ་བསྐྱོད་མི་ནུས། །འཆི་འཕོ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་རྒྱལ་བས་རབ་ཏུ་

p. 609

བསྟན། །ཞེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དམ་པ་ལས། ཆོས་གང་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འབྱུང་བ་མེད། །འཆི་འཕོ་མེད་ཅིང་རྒ་བར་མི་འགྱུར་བ། །མི་ཡི་སེང་གེ་ཡིས་ནི་དེར་སྟོན་ཅིང་། །སེམས་ཅན་བརྒྱ་ཕྲག་དག་ནི་དེ་ལ་བཀོད། །གང་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གང་ཡང་མེད། །གཞན་ཡང་མ་ཡིན་སུས་ཀྱང་མ་རྙེད་པ། །ནང་ན་མ་ཡིན་ཕྱི་རོལ་དག་ན་ཡང་། །མི་རྙེད་དེ་དག་ལ་ནི་མགོན་པོས་བཀོད། །ཅེས་པ་དང་། དགོངས་འདུས་ལས། ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །སྟོང་པ་མ་ཡིན་མི་སྟོང་མིན། །དབུ་མའང་དམིགས་སུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཕྱི་དོན་དུ་ཞེན་པ་ནི་རང་གི་སེམས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའམ། ལྷ་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་ཤེས་པས་སྤོང་ལ། དེའང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པས་ནི་གཉེན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་ལས། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་ནི། །ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་རྟོག་པ་སྤོང་། །ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིས། །ཕྱི་ནས་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་སྤོང་། །ཞེས་པ་དང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་གནས་ནས་ནི། །ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་མི་རྟོག་གོ །ཡང་དག་ཉིད་ལ་གནས་ནས་ནི། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་འདའ་བར་བྱ། །སྣང་མེད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །དེ་ཡིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་གོ །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། གནས་ལུགས་བསྟན་པ་ནི། ཚུལ། དེ་ཡང་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །ཡེ་ནས་བདག་མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ལ། །མ་རིག་འཛིན་པས་སྲིད་པ་འདིར་འཁྱམས་ཏེ། །འཁོར་འདས་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་སྣང་མོད་ཀྱང་། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་སྟོང་པའི་ངང་། །སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་འདྲ་བར་མཁྱེན་པར་མཛོད། །དེའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ་ཡིན་ཡང། དེ་མ་ཤེས་པས་ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་དབང་གིས་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་འཁོར་བར་

p. 610

འཁྲུལ་ཏེ་བདེ་སྡུག་སོ་སོ་ལ་སྤྱོད་ཀྱང་རང་བཞིན་བདེན་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྨད་བྱུང་རྒྱལ་པོ་ལས། ཡེ་ནས་ལྷུན་འབྱམས་སངས་རྒྱས་ཆོས། །ཐོག་མ་ཐ་མ་དབུས་མེད་པས། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ལ། །མི་ཤེས་བྱིས་པ་རྣམ་པར་འཁོར། །འོན་ཀྱང་བཅིངས་མེད་བཀྲོལ་མེད་པ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང་། གསང་སྙིང་ལས། རྣམ་རྟོག་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིས། །ནན་གྱིས་མཁའ་ལ་མདུད་པ་འདོར། །བཅིངས་མེད་རྣམ་པར་གྲོལ་མེད་པའི། །ཡེ་ནས་ལྷུན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཆོས། །བསྟན་ཕྱིར་སྤྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་མཛད། །ཅེས་སོ། །དེའང་དོན་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་འཁྲུལ་བ་ནི། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། འདི་དག་ནི་བདག་མེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་ཞེན་པ་དག་ནི་བདག་གི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བདག་ཡོད་དོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དོ། ཁོང་དུ་མ་ཆུ་པས་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ལྟར་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོར་འཁྱམ་མོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་དག་ཏུ་ཞེན་པས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་འདི་དག་གྲུབ་ཚུལ་ཡང་། པདྨ་རྣམ་པར་རོལ་པའི་མདོ་ལས། ལྷའི་བུ་པདྨ་རྣམ་པར་རོལ་པས་འཇམ་དཔལ་ལ་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་འདི་དག་བྱེད་པ་པོས་བྱས་པའམ་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བགྱི། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་འདི་རྣམས་ནི་བྱེད་པ་པོས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་སམ་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་བུས་སྨྲས་པ། བག་ཆགས་ཇི་ལྟར་བརྟས་ཀྱང་རི་དང་རྒྱ་མཚོ་དང་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་སྲ་ཞིང་འཐས་པ་ལྟར་གྱུར་པ་སྣང་དུ་ག་ལ་རུང་། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ། སྣང་དུ་རུང་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི་ན་བྲམ་ཟེ་མེ་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བས་རང་གི་ལུས་སྟག་ཏུ་བསྒོམ་པས། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྟག་ཏུ་མཐོང་ནས་བྲོས་པས་གྲོང་ཁྱེར་སྟོངས་པ་བྱུང་ང་ོ། །

p. 611

ཟད་པར་ས་དང་ཆུ་བསྒོམ་པས་ས་དང་ཆུར་སྣང་བ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དགེ་སློང་གིས་མི་གཙང་བ་དང་རུས་གོང་གི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པས་དེར་སྣང་བ་ཡིན་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་བརྟས་པས་ཅི་སྟེ་མི་སྣང་། ལྷའི་བུས་སྨྲས་པ། བག་ཆགས་བརྟས་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དག་ཅིའི་ཕྱིིར་སྣང་བ་ཡིན་འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ལ་ལའི་སྣང་བ་ནི་ལ་ལའི་མུན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ས་འབའ་ཞིག་ལའང་། ས་ལ་སར་འདུ་ཤེས་པའང་ཡོད། ས་ལ་མེར་འདུ་ཤེས་པའང་ཡོད། ས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་འདུ་ཤེས་པའང་ཡོད། ས་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་འདུ་ཤེས་པའང་ཡོད། མེ་ལ་མེར་འདུ་ཤེས་པའང་ཡོད། མེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་འདུ་ཤེས་པའང་ཡོད། མེ་ལ་གནས་སུ་འདུ་ཤེས་པའང་ཡོད། མེ་ལ་ཟས་སུ་འདུ་ཤེས་པའང་ཡོད། ཆུ་ལ་ཆུར་འདུ་ཤེས་པའང་ཡོད། ཆུ་ལ་མེར་འདུ་ཤེས་པའང་ཡོད། ཆུ་ལ་སར་འདུ་ཤེས་པའང་ཡོད། ཆུ་ལ་བདུད་རྩིར་འདུ་ཤེས་པའང་ཡོད། ཆུ་ལ་གནས་སུ་འདུ་ཤེས་པའང་ཡོད། ནམ་མཁའ་ལ་ནམ་མཁར་འདུ་ཤེས་པའང་ཡོད། ནམ་མཁའ་ལ་གནས་སུ་འདུ་ཤེས་པའང་ཡོད། ནམ་མཁའ་ལ་སར་འདུ་ཤེས་པའང་ཡོད། དེ་བས་ན་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་གང་ལྟར་ཡང་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཚུལ་དེས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་མ་ཟད་མི་གཅིག་ལ་བལྟས་པ་ནའང་ཆ་ཤས་ཀྱིས་དུ་མར་སྣང་སྟེ། གཉེན་དང་། དགྲ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་མི་འགལ་བ་བཞིན་དུ། ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དོ་ཧ་མཛོད་ལས། ཇི་ལྟར་རླུང་གིས་བརྒྱབ་བས་མི་གཡོ་བའི། །ཆུ་ཡང་གཡོ་བའི་དབའ་རླབས་རྣམས་སུ་འགྱུར། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་མདའ་བསྣུན་སྣང་བ་ཡང་། །གཅིག་ཉིད་ན་ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད། །ཇི་ལྟར་རྨོངས་པས་ལོག་ནས་

p. 612

བལྟས་པ་ཡིས། །མར་མེ་གཅིག་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་བལྟ་བྱ་ལྟ་བྱེད་གཉིས་མེད་ལ། །ཀྱེ་མ་བློ་ནི་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོར་སྣང་། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཆུ་གཅིག་ཉིད་རླུང་གིས་དབའ་རླབས་མང་པོར་སྣང་བ་དང་། མར་མེ་གཅིག་ཉིད་མིག་བཙིར་བས་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དང། ས་ར་ཧ་གཅིག་ཉིད་བཟང་ངན་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་གཉིས་སུ་འཛིན་པས་བསླད་པ་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་སོ། །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་ལ་སྣང་བ་རྨི་ལམ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྣང་བ་སེམས་སུ་འདོད་པ་དགག་པ་ནི། ད་ནི་རྣམ་པ་སེམས་ལ་སྣང་ཡང་སྣང་ཡུལ་སེམས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། ཚུལ། འདི་ལྟར་ཕྱིར་རོལ་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ཀུན། །སེམས་ལ་སྣང་ཡང་སེམས་སུ་གྲུབ་པ་མེད། །སེམས་ལས་གཞན་དུའང་གྲུབ་པ་འགའ་མེད་དེ། །བག་ཆགས་དབང་གི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་ཡང་། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་པ། བཞིན་དང་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མེ་ལོང་དུ་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་ན། མེ་ལོང་དངས་པའི་ངོས་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བའི་རྟེན་དུ་རུང་བ་དང་། བཞིན་ལ་རྣམ་པ་འཆར་བའམ་བཏོད་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་ལས་རང་གི་བཞིན་ཇི་ལྟ་བར་སྣང་དུས། བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་བྱད་ཀྱང་མ་ཡིན། བྱད་ལས་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱང་མེད་པ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཁྲུས་ངོར་སྣང་བ་འདི་དག་རྒྱུ་རྐྱེན་འཁྲུལ་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྣང་དུས་སྣང་ཡུལ་རི་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་དག་སེམས་ཀྱང་མ་ཡིན། སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པ་ལས་སྣང་བ་མ་གཏོགས་དོན་གཞན་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཡང་མེད་པས་འཁྲུལ་སྣང་གི་རྣམ་པ་སྟེ། རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་འཛག་པ་ལྟར་སྣང་བ་དང་མཚུངས་པ་མེད་བཞིན་སྣང་བའོ། །ད་དུང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ས་རྡོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་འདི་དག་ཕྱི་

p. 613

ནང་གཉིས་གང་ཡང་མ་ཡིན་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། གཉིས་འཛིན་ལས་གྲུབ་པས་ཁོ་ནར་ཞེན་པ་ཁྱོད་ལ་ཕག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མོད་ཀྱི་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་དུས་ནས་ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དང་མཚུངས་པར་བཤད་དེ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོོ་ལས། མེ་ལོང་ངོས་སམ་འབྲུ་མར་སྣོད་དག་ཏུ། །བུད་མེད་ཁ་བཞིན་བརྒྱན་པས་བལྟས་པ་ན། །དེ་ན་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་སྣང་ཡང་། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་མེད་པའང་མ་ཡིན་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེའང་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་འདི་དག་ལས་དེར་འཛིན་པའི་གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ། །འདིར་གཟུང་བ་ནི་གཟུང་ཡུལ་ལས་སྐད་ཅིག་དང་པོར་སྐྱེས་པའི་རྟོག་པ་སྟེ་སེམས་ཉིད་གཟུང་བར་སྐྱེས་པ་ཅན་ཡིན་ལ། འཛིན་པ་ནི་རྗེས་ལས་སྐྱེས་ཀྱི་དཔྱོད་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ལས། དེ་ལ་གཟུང་བ་ནི་ཡུལ་དུ་འཛིན་པའི་སེམས་དང་འཛིན་པ་ནི་དེ་ལ་དཔྱོད་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས། ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་གྲང་ཞེས་སོ། །འདིར་མི་མཁས་ཤིང་རྨོངས་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཕལ་ན་རེ། གཟུང་བ་ནི་རི་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ལ། འཛིན་པ་རང་གི་ཤེས་པའོ་ཞེས་འཛེར་ཏེ། བ་ལང་རྫི་ཁྱོད་ཀྱི་ལོག་པར་རྟོག་པ་དེས་ཆོག །འོ་ན་གཟུང་འཛིན་སྤངས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཡུལ་འདི་དག་སྣང་ངམ་མི་སྣང་། སྣང་ན་གཟུང་འཛིན་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་གཟུང་བ་དང་དེར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་འཛིན་པར་ཁས་བླངས་པས་དེ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྣང་ན་འཕགས་པའི་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བཤད་པ་དང། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་རི་དང་གཙུགས་ལག་ཁང་མཐོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཇིི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་ལ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བྱེད་དཔལ་ཏུ་མེད་དོ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་དང་ལུང་མང་ཡང་ཧ་ཅང་ལོག་པར་རྟོག་པ་ལ་མཐའ་མེད་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་

p. 614

གྲགས་པས། ལོག་པའི་ལམ་ལ་མཐའ་མེད་ཕྱིར། །དེ་དག་འདིར་ནི་སྤྲོ་བྱ་མིན། ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །སྣང་བ་སེམས་སུ་འདོད་པའང་སྔར་བཀག་ཟིན་མོད། འོན་ཀྱང་རི་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས། དེ་འཛིན་པའི་བློ་དང་པོ་ལ་སྣང་བ་ཞེས་བཤད་དེ་། སྣང་བ་དང་སྣང་ཡུལ་མ་ཕྱེད་པ་རེ་བདེན། འོན་ཀྱང་སྐྱོད་བྱེད་དག་གི་བློ་གྲོས་དེ་ནི་མཛངས་པ་ཞིག་སྟེ། དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལའང་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བདེན་པར་ཞེན་པས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་ཡུལ་ནི་སེམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་མེད་པ་ནའང་ཡོད་པ་དང། རང་གཞན་དུ་སོང་དུས་མི་འཕོ་བ་དང་། ཁ་དོག་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་སེམས་ཡིན་ན་རང་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ངེས་པས། རང་ཡོད་ན་ཡོད། མེད་ན་མེད་པར་འགྱུར་དགོས་པ་དང་། སེམས་ལ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་མེད་པ་ལྟར། དེ་དག་ལའང་དེར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་སྔར་བརྗོད་ཟིན་པ་བཞིན་ནོ། །སྣང་མི་སྣང་དུ་ངེས་པ་ནི། སེམས་ཡིན་པས་ན་སྣང་བ་ཙམ་སེམས་སུ་བཞག་པས་ཆོག་མོད། སྣང་ཡུལ་སེམས་སུ་རློམ་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཡང་རྨོངས་པས་རྔམས་པོ་ཆེ་མི་རིགས་པར་སྨྲ་བ་དག་ཡིན་ནོ། །སྣང་སྲིད་སྒྱུ་མ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟར་མེ་ལོང་དུ་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བར་སྣང་དུས་མེ་ལོང་གི་ནང་། དེར་ནི་བྱད་ཉིད་སྣང་ཡང་མ་གྲུབ་ལ། །བྱད་ལས་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་མེད། །མེད་བཞིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མངོན་སུམ་ལྟར། །སྣ་ཚོགས་ཆོས་རྣམས་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །འདི་ལྟར་མེ་ལོང་དུ་བྱད་མ་འཕོས་ཀྱང་སྣང་ལ། །སྣང་དུས་ནས་བྱད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་ལྟར། སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་སེམས་དང་སེམས་ལས་གཞན་དུའང་མ་གྲུབ་པ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་སྒྱུ་མ་བཞིན། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་སྐྱེ་དང་དེ་བཞིན་གནས། དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇིག་པའང་གསུངས། །ཞེས་དང་། ཏིང་

p. 615

འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དྭངས་ལ་ཟླ་ཤར་བ། །དེ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་དངས་པའི་མཚོར་སྣང་ཡང་། །ཟླ་བ་ཆུ་ཡི་ནང་དུ་འཕོས་པ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་མི་དག་བྲག་རིའི་ཁྲོད་འདུག་སྟེ། །གླུ་ལེན་སྨྲ་དང་ངུ་དང་དགོད་པ་ལས། །རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བྲག་ཅ་འབྱུང་མོད་ཀྱི། །སྒྲ་ལས་དབྱངས་དེ་ནམ་ཡང་འཕོས་པ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ངོ་བོ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་དག་རིགས་པས། མ་བརྟག་ཉམས་དགའ་བརྟགས་ན་ངོས་གཟུང་མེད། །ཤིན་ཏུ་བརྟགས་ན་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས། །ཡོད་མེད་མི་དམིགས་མཐའ་བྲལ་མ་བྲལ་མེད། །དེའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བརྟགས་ན་བདེན་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་། ཕྱི་སྣང་རྡུལ་ཕྲན་དུ་བརྟགས་ན་རང་བཞིན་མེད་པས་གཟུང་བའི་ཡུལ་མི་དམིགས། ནང་འཛིན་པ་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་པས་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་ལས་འདས་པའི་འཛིན་པའི་སེམས་མི་དམིགས། གཉིས་མེད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་བརྗོད་བྱ་བརྗོད་བྱེད་ལས་འདས་པ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུངས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྨན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་སེམས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཏེ། འདོད་ཆགས་པར་གྱུར་པའམ། ཞེ་སྡང་བར་གྱུར་པའམ། གཏི་མུག་པར་གྱུར་བའི་སེམས་དེ་གང་ཡིན། ཅི་གང་འདས་པའམ། མ་འོངས་པའམ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་སེམས་འདས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགགས་ཤིང་ཟད་པའོ། །མ་འོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་ཕྱིན་པའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟེན་དང་གནས་མེད་པའོ། །འོད་སྲུངས། སེམས་ནི་ནང་ན་ཡང་མེད། ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མེད། དེ་གཉིས་ཀའི་བར་ན་ཡང་མེད། གཉིས་ཀ་མེད་པར་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །འོད་སྲུངས།

p. 616

སེམས་ནི་དཔྱད་དུ་མེད་པ། བརྟན་དུ་མེད་པ། སྣང་བ་མེད་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ། གནས་པ་མེད་པའོ། །འོད་སྲུངས། སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་གཟིགས་གཟིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོད་སྲུང་། སེམས་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྩལ་ན་མི་རྙེད་དོ། །གང་མི་རྙེད་པ་དེ་ནི་མི་དམིགས་སོ། །གང་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དུས་གསུམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའོ་ཞེས་དང་། སེམས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་དམིགས་པས་གང་ན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང། བྱམས་པས་ཞུས་པ་ལས། སེམས་ནི་དབྱིབས་མེད་པ། ཁ་དོག་མེད་པ་། གནས་མེད་པ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དང་། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། རྒྱལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་འདི་ལ་གང་ཞིག་འཇུག་འདོད་པ། །དེས་ནི་བསམ་པ་ནམས་མཁའ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་སྦྱོོངས། །རྟོག་དང་རྣམ་པར་རྟོག་དང་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྤོངས་ལ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཡིད་ཀྱིས་འདི་ལ་འཇུག་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ། །ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་དང་མཚུངས། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། བསྟན་དུ་མཚན་མའི་དངོས་པོར་མེད། །མཐོང་དུ་དམིགས་པའི་ཡུལ་དང་བྲལ། །ཤེས་སུ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་དུ་མེད། །རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་སྙིང་པོོ་འདི། །སྒྲོ་ཡིས་བཏགས་པ་ཀུན་དང་བྲལ། །དོན་འདི་ངེས་པར་རྟོགས་འདོད་ན། །དཔེ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རྟག །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད། །རྟགས་ནི་སེམས་ཉིད་འགག་པ་མེད། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་དཔེ་ཡིས་མཚོན། །ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་མེད་པའི་དཔེས་བརྟན་པ་ནི། འདི་ལྟར་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཆ་ནས། སྒྱུ་མའི་ཚུལ་དུ་སྐྱེ་སོགས་སྣང་ན་ཡང་། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་

p. 617

སྐྱེ་སོགས་རང་བཞིན་མེད། །སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་དང་རྫིང་བུའི་ཟླ་གཟུགས་བཞིན། །འདི་ལྟར་ཆུའི་ཟླ་བ་དང་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལྟར་སྐྱེ་བར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པར་བྱ་སྟེ། གསང་སྙིང་ལས། ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །སྐྱེ་བ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས། །སྐྱེས་པ་ཉིད་ན་སྐྱེ་བ་མེད། །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །འགག་པ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་འགག །འགག་པ་ཉིད་ན་འགག་པ་མེད། །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །གནས་པ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་གནས། །གནས་པ་ཉིད་ན་གནས་པ་མེད། །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང། །དམིགས་པ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་དམིགས། །དམིགས་པ་ཉིད་ན་དམིགས་པ་མེད་། །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །འགྲོ་འོང་མེད་ལས་འགྲོ་དང་འོང་། །འགྲོ་འོང་ཉིད་ན་འགྲོ་འོང་མེད། །ཅེས་པ་དང་། དོ་ཧ་མཛོད་ལས། ཆུ་བོ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡང་རྒྱ་མཚོར་གཅིག་པ་ལྟར། །བརྫུན་པ་དུ་མ་དག་ཀྱང་བདེན་པ་གཅིག་གིས་འཇོམས། །ཉི་མ་གཅིག་པུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཡིས། །མུན་པ་དུ་མ་དག་ཀྱང་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་ཆུ་འཛིན་གྱིས་ནི་རྒྱ་མཚོ་ལས། །ཆུ་བླངས་ནས་ནི་ས་གཞི་གང་བྱས་ཀྱང་། །དེ་ནི་མ་ཉམས་ནམ་མཁའ་དག་དང་མཉམ། །འཕེལ་བ་མེད་ཅིང་འགྲིབ་པ་དག་ཀྱང་མེད། །རྒྱལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཡོངས་གང་བ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཉིད། །དེ་ལས་འགྲོ་བ་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པ་སྟེ། དེ་ལ་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ་ཡང་མེད། །ཅེས་སོ། །ཆུ་ཕྲན་རྣམས་རྒྱ་མཚོར་གཅིག་པ་ལྟར། སྐྱེ་སོགས་སུ་སྣང་བ་རྣམས་སྐྱེ་མེད་དུ་གཅིག་པ་དང་། ཉི་མའམ་མར་མེ་གཅིག་གིས་མུན་པ་དུ་མ་འཇོམས་པ་ལྟར། སྐྱེ་མེད་གཅིག་ཤེས་པས་འཁྲུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པ་དང་། སྤྲིན་ལས་ཆར་ས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བབ་

p. 618

༼ཤོག་སྡེབ་བཞི་གོང་འོག་ནོར་འདུག༽དུས་སྤྲིན་ལ་ཆེ་ཆུང་འཕེེལ་འགྲིབ་མེད་པ་ལྟར། ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ངང་ལས་ཆོས་ཅན་སྐྱེ་འགག་ཏུ་སྣང་ཡང་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ངང་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ངང་ལ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཞེན་འཛིན་གྱིས་འཁྲུལ་ཡང་། སེམས་ཉིད་ལས་གཡོས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་དག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དང་། དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། སྔོན་བདག་དགོན་པ་ནགས་ཁྲོད་གཅིག་ན་མཆིས་པའི་ཚེ། དགེ་སྦྱོང་ཞིག་ཀྱང་མཆིས་ཏེ་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་དམིགས་པས་བརྡ་སྤྲོད་པར་བགྱིད་དེ། ཁ་ཅིག་ནི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པས་སོ། ཁ་ཅིག་ནི་ཁམས་ལ་དམིགས་པས་སོ། ཁ་ཅིག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དམིགས་པས་སོ། ཁ་ཅིག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་པས་སོ། །བདག་གིས་ནི་ཆོས་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་བདག་མེད་པར་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འཚལ་ལགས་སོ་ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་སྦྱང་བྱ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་མེད་བཞིན་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་གཟོད་མ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལས། ཁྱད་པར་མ་དག་འགྲོ་དྲུག་སྣང་བ་འདི། །མེད་བཞིན་སྣང་བ་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་གཟུགས། །རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བ་བཞིན། །དེ་བསལ་འདོད་པས་བད་ཀན་སྦྱོང་བ་ལྟར། །འཁྲུལ་སྣང་དག་འདོད་མ་རིག་ལིང་ཏོགས་བསལ། །འདི་ལྟར་བད་ཀན་གྱིས་བསྒྲིབས་པས་སྐྲ་ཤད་འཛག་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ན་བད་ཀན་སེལ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པ་ལྟར། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་དང་མ་རིགས་པའི་ལིང་ཏོག་གིས་བསྒྲིབས་པས་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཇི་ལྟར་རང་ལ་ཡོད་ཀྱང་མ་མཐོང་བར་མ་ཟད། ཕྱི་ས་རྡོ་རི་བྲག་ནང་ཉོན་མོངས་པའི་ཞེན་རྟོག་ལ་སོགས་པ་སྐྲ་ཤད་འབབ་པ་དང་མཚུངས་པར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བ་སླུ་བ་བྱིས་པ་འབྲིད་པའི་རང་

p. 619

བཞིན་དུ་བཤད་དེ། ཚིག་གསལ་ལས། མ་རིག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པས་ནི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལ་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཉམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་ནས་ཞེས་པ་དང་། ལངྐར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་ཅན་དག་གིས། །སྐྲ་ཤད་ལོག་པར་འཛིན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་དངོས་པོར་རྟོག་པ་འདི། །བྱིས་པས་ལོག་པར་རྣམ་པར་བརྟགས། །ཞེས་སོ། །དེའང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པར་གཟིགས་པས་སྙིང་པོའི་རང་བཞིན་དང་མཐུན་པར་དག་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་དགོངས་པར། སྔ་མ་ལས་གང་གི་ཚེ་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་མངའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་ལ་ལྟོས་ན་ནི། དེའི་ཚེ་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བ་དག་གིས་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པའི་སྐྲ་ཤད་མ་མཐོང་བ་ལྟར་འཕགས་པས་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོའི་བློས་བརྟགས་པ་བཞིན་མ་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསལ་བར་གསུང་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུང་པ་དང་། དེ་ལ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་འབྲིད་པར་བྱེད་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་སྟེ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་བཞིན་ནོ། །གང་ཞིག་བདེན་པ་དེ་ནི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་རིག་པ་དང་ལུང་འདི་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་སྟེ་ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་བཞི་པ་སྦྱོང་བྱེད་བསྟན་པ་ལ་བདུན་ལས།

p. 620

མཐའ་བྲལ་དབུ་མར་བསླབ་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་མ་རིག་པའི་ལིང་ཏོག་དེ་གང་གིས་སེལ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། དེ་ཡི་གཉེན་པོར་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་། །འཁོར་བའི་བག་ཆགས་སྟོང་པར་ལ་བཟླ་ཞིང་། །སྟོང་པའི་རང་བཞིན་སྣང་བར་ཐག་བཅད་དེ། །སྣང་སྟོང་གཉིས་མེད་བདེན་པ་གཉིས་དོན་ཤེས། །མཐའ་གཉིས་གནས་བསལ་དབུ་མར་བསླབས་པ་ཡིས། །སྲིད་ཞིར་མི་གནས་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་གྲོལ། །འདི་ནི་ངེས་དོན་སྙིང་པོའི་དམ་པ་སྟེ། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་ཡིན། །འདི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ནི་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བལྟ་བ་ན། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེད་བཞིན་སྣང་བ་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ཉིད། དབུ་མ་རྩ་བར། ཉོན་མོངས་ལས་དང་ལུས་རྣམས་དང་། །བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲལ་བུ་དག །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང་། །སྨིག་རྒྱུ་རྨི་ལམ་འདྲ་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། ལས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་མདོ་ལས། ལས་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་སོ། །དེའང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྟོང་སྟེ། མ་དྲོས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །རྐྱེན་ལ་རག་ལས་གང་དེ་སྟོང་པར་བཤད། །གང་གིས་སྟོང་ཉིད་ཤེས་དེ་བག་ཡོད་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སྟོང་པའང་སྣང་བ་ཉིད་དེ་བདེན་པས་སྟོང་པའི་ཆ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ལས། གཟུགས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཞིན་དུ། །སྟོང་པ་

p. 621

ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་སུ་བརྗོད། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད། །གཏི་མུག་ང་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་བསྐྱེད། །རྟོག་པ་དེ་ཡང་མ་བྱུང་བྱུང་མེད་པར། །དེ་ལྟར་ཤེས་ན་འདྲེན་པ་རྣམས་སུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མེད་པའི་མདོ་ལས། འདོད་ཆགས་མི་དམིགས་དེ་བཞིན་ཞེ་སྡང་དང་། །གཏི་མུག་འདི་ལ་ནམ་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་དང་ནམ་མཁའ་འདྲའོ་ཞེས། །དེ་ལྟར་གང་ཤེས་དེ་ནི་རྒྱལ་བར་འགྱུར། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་གཉིས་ཀ་ཚུལ་གཅིག་སྟེ། །མཉམ་དང་མི་མཉམ་དེ་བཞིན་མཉམ་པ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་མེད། །དེ་ལྟར་སུས་ཤེས་དེ་ནི་མཁས་པ་ཡིན། །སེམས་ཅན་རང་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ཉིད་དུ་གསུངས། །བྱང་ཆུབ་རང་བཞིན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ། །སེམས་ཅན་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་གཉིས་མ་ཡིན། །དེ་ལྟར་ཤེས་ན་སྐྱེས་བུ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ་དབུ་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡེ་གདོད་མ་ནས་དག་པ་ལ་བསླབ་པས། རྟག་ཆད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆ་ལས་གྲོལ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཆོས་ཉིད་བྱ་བཙལ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀུན། །སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ང་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། །ཡེ་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པར་ལ་ཡང་བཟླ། །ཞེས་པ་དང། དགོངས་འདུས་ལས། ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །མ་བཅོས་མ་བསླད་བྱས་པ་མེད་། །ཇི་བཞིན་རང་བཞན་རྣམ་པར་དག །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །གཞི་རྩ་མེད་པའི་སེམས་

p. 622

ཉིད་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན། །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །རང་བཞིན་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལས། །བདེ་བ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །སྟོང་པ་མ་ཡིན་མི་སྟོང་མིན། །དབུ་མའང་དམིགས་སུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེསསོ། །སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་གཅད་པ་ནི། འདི་ལྟར། སྣང་བའི་དངོས་ཀྱིས་ཕན་གནོད་གཉིས་སུ་མེད། །དེར་འཛིན་ཞེན་པས་སྲིད་པར་འཆིང་བས་ན། །སྣ་ཚོགས་སྣང་ལ་བརྟག་དཔྱད་མི་དགོས་ཀྱི། །འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་གཅད་པར་མཛོད། འདི་ལྟར་སྣང་བས་འཆིང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་ཕར་མ་ཞེན་ན་ཚུར་མི་གོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེན་པས་འཆིང་བ་ཡིན་པས་ཞེན་པ་སྤང་བ་ནི། དོ་ཧ་ལས། གང་ལ་ཞེན་པ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་ཐོང་། །རྟོགས་པར་གྱུར་ན་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལས་གཞན་ཞིག་སུས་ཀྱང་ཤེས་མི་འགྱུར། །ཀློག་པ་དེ་ཡིན་འཛིན་དང་བསྒོམ་པའང་དེ། །བསྟན་བཅོས་སྙིང་ལ་འཆང་བའང་དེ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྣང་བའི་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་ལ་ཕར་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པར་ཞེན་པས་སྤོང་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཞེན་མཁན་མ་གྲོལ་བས་འཛིན་པའི་རྩ་བ་མ་ཆོད་དེ་ཁྱི་ལ་རྡོ་འཕངས་པ་ན་རྡོ་རྡེག་མཁན་ལ་མི་འཇུ་བར་རྡོ་ལ་རྨུགས་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་མི་གྲོལ་བས། སེང་གེ་ལ་རྡོ་འཕངས་དུས་འཕེན་མཁན་གསོད་པ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཆགས་སྡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་རང་གི་སེམས་ཡིན་པས་དེ་ནང་དུ་བརྟགས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞི་བར་བྱ་སྟེ། དཀོན་བརྩེགས་ལས། འོད་སྲུངས་། ནང་དུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་མ་རྒྱུག་ཅིག །འོད་སྲུངས། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དགེ་སློང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཁྱི་རྡོ་ལ་སྙེག་པ་དང་མཚུངས་པ་དག་འབྱུང་ངོ་། །འོད་སྲུངས། ཇི་ལྟར་ཁྱི་རྡོ་ལ་སྙེག་པ་དང་མཚུངས་པ་དག་

p. 623

གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྱི་རྡོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིགས་པ་ལས། རྡོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྙེག་གི་རྡོ་དེ་སུས་འཕངས་པ་ལ་མི་སྙེག་གོ །འོད་སྲུངས། འདི་ལྟར་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང། དྲ་ི་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ཏེ། མི་རྟག་པ་དང་སླུ་བ་དང་། འཇིགས་པའི་ཆོས་སུ་རྟོག་ཀྱང་དེ་དག་གང་ལས་བྱུང་བ་མི་ཤེས་པས། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ལྗོངས་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་སོང་ན་ཡང་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་དགོན་པར་གནས་པ་ལས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་གྱུར་ན་ཡང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེར་ཡང་དེ་དག་གི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ལས་ཤི་འཕོས་ནས་ཀྱང་ངན་སོང་ལས་ཡོངས་སུ་མི་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིགས་རྟེན་དང་ལྷ་མ་ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུངས། དེ་ལྟར་ན་དགེ་སྦྱོང་ཁྱི་རྡོ་ལ་སྙེག་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཁྱི་ནི་རྡོ་བས་སྐྲག་གྱུར་ཀྱང་། །སུས་འཕངས་མི་སྙེག་རྡོ་ལ་སྙེག་པར་བྱེད། །དེ་བཞིན་དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་ལ་ལ་དག །གཟུགས་ལ་སོགས་པས་སྐྲག་ནས་དགོན་པར་གནས། །དེ་དག་དགོན་པ་དེ་ན་གནས་གྱུར་ཀྱང་། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་མཐོང་གྱུར་ན། །བཏང་སྙོམས་འདུག་ཅིང་ནང་གི་ཚུལ་མི་ཤེས། །དེ་ཡི་ཉེས་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ། །མི་ཤེས་པ་ནི་སླར་ཡང་གྲོང་དུ་གནས། །གཟུགས་ལ་སོགས་པས་དེར་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར། །དེར་ཡང་ལྷ་ཡི་ལོངས་སྤྱོད་སྤྱད་གྱུར་ཏེ། །ལྷ་དང་མི་ལས་ཁ་ཅིག་ཤི་འཕོས་ནས། །དེ་དག་ངན་སོང་སར་ནི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །བླུན་པོ་དེ་དག་ཤི་འཕོས་སྡུག་

p. 624

བསྔལ་འགྱུར། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ལྡན་དེ་དག་ནི། ཁྱི་རྡོ་སྙེག་པ་འདྲ་ཞེས་བདེ་གཤེགས་གསུངས། འོད་གསུངས། ཕྱི་མའི་དུས་ན་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་ཁྱི་རྡོ་ལ་སྙེག་པ་མི་འདྲ་བ་དག་ནི། དཔེར་ན་སེང་གེ་ལ་རྡོ་འཕངས་ན། རྡོ་གང་ནས་བྱུང་ཤེས་པས་རྡོ་ལ་མི་སྙེག་པས་རྡོ་འཕང་བར་བྱེད་པ་དག་ལ་སྙེག་པས་ཕྱིས་རྡོ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་སེམས་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་ནས་སེམས་ལ་བརྟགས་པས་དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་ནས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེང་གེ་མི་ལ་ཟ་བ་ལྟར། དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཡིས། །ཕྱི་རོལ་འདོད་ཡོན་མཐོང་གྱུར་ན། །སེམས་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་ནས་ནི། །སེམས་ཉིད་སྟོང་པར་ཤེས་པ་ཡིས། དེས་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྲོལ་བར་འགྱུར། འོད་སྲུངས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྟའི་འདུལ་སྦྱོང་ལ་མཁས་པས་རྟ་དེ་གང་དང་གང་དུ་གཡོ་བར་བྱེད་ཅིང་མ་བྱང་བ་དེ་སྲིད་དུ་སྤྱོད་དོ། །འོད་སྲུངས། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་ཡང་གང་དང་གང་དུ་སེམས་འགྱུར་བར་མཐོང་བ་དེ་དང་དེར་རབ་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་ཅི་ནས་འཁྲུག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སེམས་རབ་ཏུ་འཆོས་སོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་རྟ་ཡི་འདུལ་སྦྱོང་ལ་མཁས་པ་ཞིག །བྱང་ཞིང་གཡོ་མེད་ཚུལ་དུ་རབ་ཏུ་འདུལ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་སེམས་ནི་འགྱུར་མཐོང་ནས། །དེ་ལྟར་ཕྱིས་འཁྲུག་མི་འགྱུར་དེ་ལྟར་འཆོས། འོད་སྲུངས་། འདི་ལྟར་སྟེ། དཔེར་ན་ལྐོག་ནད་ལྷ་གོར་གྱིས་ནི་སྲོག་གི་དབང་པོ་འགག་པར་བྱེད་དོ། །འོད་སྲུངས། དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྲོག་གི་དབང་པོ་འགག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ལྷ་གོར་སྲོག་གི་དབང་པོ་ལ། །གནོད་ཅིང་དེ་ཡིས་བདེ་བ་སྦྱིན་པ་མེད། །དེ་བཞིན་ལྟ་གྱུར་ནང་ནས་

p. 625

བདག་བལྟ་བ། །དེས་ནི་ཆོས་སྲོག་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད། འོད་སྲུངས། དེ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་ནི་གང་དང་གང་དུ་བཅིངས་བ་དེ་ཉིད་ལས་དགྲོལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུངས། དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པའི་སེམས་གང་དང་གང་ལ་ཆགས་པ་དེ་དེ་དང་དེས་དགྲོལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་ནི་གང་དུ་བཅིངས་གྱུར་པ། །དེ་དང་དེ་ལས་དགྲོལ་བར་བྱ་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་སེམས་རྨོངས་གང་དང་གང་ཆགས་པ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པས་དེ་དང་དེ་ལས་དགྲོལ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་སེམས་ཀྱི་གསང་ཡིན་ཏེ། སྤྱོོད་འཇུག་ལས། སེམས་ཀྱི་གསང་འདི་མ་ཤེས་ན། །དེ་དག་དོན་མེད་གྱི་ནར་འཁྱམ། །ཞེས་སོ། །ཚོགས་དྲུག་ལ་འཆར་བའི་སེམས་དངོས་མེད་དུ་བསྟན་པ་ནི། དེའང་ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་ལ་འཆར་བའི། སེམས་ནི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་འགའ་མེད་དེ། །བཙལ་བས་མི་རྙེད་བལྟས་པས་མཐོང་བ་མེད། ཁ་དོག་དབྱིབས་མེད་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མེད། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་དུས་གསུམ་སྐྱེ་འགག་མེད། །ཕྱོོགས་དང་རིས་མེད་གཞི་རྩ་དངོས་པོ་མེད། །འདི་ཞེས་མི་མཚོན་བསམ་ཡུལ་འདས་པའི་སེམས། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། སེམས་ལ་སེམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བལྟས་ན་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་གང་དུའང་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་གཉུག་མའི་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། དོ་ཧ་ལས། སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་མི་མཚོན་ཏེ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་རྣམ་གསུམ་གྱིས། །གང་ལས་དེ་སྐྱེས་གང་དུ་ནུབ། །གང་དུ་གནས་གྱུར་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་པ་དང་། དམ་པ་སོམས་དང་ཅིག་ཤོས་མི་ཤེས་ན། །གང་ནས་ཤར་ཞིང་གང་དུ་ནུབ་འགྱུར་བ། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་ཇི་བཞིན་ནང་དེ་བཞིན། །ཞེས་པ་དང་། གདོད་ནས་དག་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ལ། །བལྟས་ཤིང་བལྟས་ཤིང་མཐོང་བ་འགག་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུས་སུ་འགོག་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའང་དམིགས་བསམ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཉིད། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་འབྱུང་

p. 626

གནས་ཀྱི་མདོ་ལས། ཆོས་གང་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འབྱུང་བ་མེད། །འཆི་འཕོ་མེད་ཅིང་དགའ་བར་མི་འགྱུར་བ། །མི་ཡི་སེང་གེ་ཡིས་ནི་དེ་བསྟན་ཞིང་། །སེམས་ཅན་བརྒྱ་ཕྲག་དག་ནི་དེ་ལ་བཀོད། །གང་ཡང་གང་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་གང་མེད། །གཞན་ཡང་མ་ཡིན་སུས་ཀྱང་མི་རྙེད་པ། །ནང་ན་མ་ཡིན་ཕྱི་རོལ་དག་ན་ཡང་། །མ་རྙེད་དེ་དག་ལ་ནི་མགོན་པོས་བཀོད། །བདེ་བར་གཤེགས་པས་ཞི་བའི་འགྲོ་གསུངས་ཀྱང་། །འགྲོ་བ་གང་ཡང་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་དག་འགྲོ་ལས་གྲོལ་བར་རྣམ་པར་གསུང་། །གྲོལ་ནས་སེམས་ཅན་མང་པོ་དགྲོལ་བར་མཛད། །བདག་མེད་པར་ནི་ཆོས་ཀུན་སྟོན་མཛད་ཅིང་། །སེམས་ཅན་འཛིན་ལས་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་གྲོལ། །བདག་ཉིད་འགྲོ་ལས་གྲོལ་ཞིང་འགྲོ་སྒྲོལ་བས། །དེ་ཡིས་ཕ་རོལ་གཤེགས་ཀྱང་བརྒལ་བ་མེད། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོས་སྲིད་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཕ་རོལ་གཤེགས་པ་གང་ཡང་རྙེད་མི་འགྱུར། །ཕ་རོལ་ཡོད་མ་ཡིན་ཞིང་ཚུར་ལོག་མེད། །ཕ་རོལ་སོང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་ཚིག་ཏུ་གསུང་། །གང་གིས་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་དེ་ཡང་མེད། །གང་སྨྲས་དེ་ཡི་ཚིག་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ལ་སྨྲ་བ་དེ་ཡང་རྙེད་མི་འགྱུར། །གང་གིས་ཤེས་པ་དེ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆགས་པའི་དབང་གིས་སུ། །འདིར་ནི་འགྲོ་བ་འདི་ཀུན་རབ་ཏུ་འཁྱམ། །སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་ཞི་བའི་ཆོས་རིག་པ། །དེས་ནི་རང་བྱུང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་། །ཆོས་མཆོག་ཞི་བ་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས། །ཞེས་སོ། །གཞི་རྩ་མེད་པར་ཡང་གསང་སྙིང་ལས། གཞི་རྩ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །ཕོ་མོ་མ་ཡིན་མ་ནིང་མིན། །མཚན་མེད་མ་ཡིན་རིགས་རྒྱུད་མིན། ཁ་དོག་མ་ཡིན་དབྱིབས་མ་ཡིན། །གནས་སུ་མ་ཡིན་གང་ཡང་མིན། །ཞེས་སོ། །སེམས་མ་བཅོས་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུ་ནི་དུས་གསུམ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པས་འཆར་འཆར་འདྲ་ཡང་ངོ་བོ་མེད་པ་ནི་ཡུལ་དྲུག་ལ་འཆར་དུས་ནས། འདས་པའི་སེམས། འགག་པ་མི་དམིགས་མ་སྐྱེས་ཕྱོགས་ན་མེད། །ད་ལྟར་མི་གནས་རང་བཞིན་

p. 627

མཉམ་པའི་ངང་། །སེམས་ཀྱིས་སེམས་མ་ཚོལ་བར་དལ་དུ་ཆུག །དེའང་འདས་པ་འགགས། མ་འོངས་པ་མ་སྐྱེས། ད་ལྟར་གྱི་སེམས་ལ་སྐྱེས་ཆ་གནས་ཆ་འགག་ཆ་གསུམ་དུ་མེད་དེ། སྐད་ཅིག་མ་མེད་པ་ཙམ་དུའང་མ་གྲུབ་པས། ལྟ་བ་དང་བལྟ་མཁན་གཉིས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་བབས་སུ་བཞག་པ་ཉིད། ཀུན་བྱེད་ལས། སེམས་ཀྱིས་སེམས་ལ་བལྟ་རུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །བལྟས་པས་མི་མཐོང་ཇི་བཞིན་ཉིད་དུ་ཞོག །ཅེས་སོ། །སེམས་སྐད་ཅིག་མར་བསྟན་པ་ནི། དེའང་འཕྲོ་དུས་ཉིད་ནས། དགག་སྒྲུབ་དྲན་རིག་སྐད་ཅིག་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ། །སྣང་ཙམ་ཉིད་ནས་ཕྱི་དང་ནང་ནའང་མེད། །བཙལ་བྱའི་དོན་གྱིས་ཚོལ་མཁན་བྱས་པས་བསླད། །རང་གིས་རང་བཙལ་ནམ་ཡང་རྙེད་མི་འགྱུར། །འདི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་སྐྱེས་ནས་དེ་བཙལ་ཀྱང་མི་རྙེད་དེ། ཚོལ་མཁན་དེ་ཉིད་ཡིན་པས། རང་གིས་རང་བཙལ་བས་མི་རྙེད་པ་ནི་གཉིས་མེད་པས་སོ། །ངེས་པར་བརྟགས་ན་རང་ཡང་མེད་དེ་གང་དུའང་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཏེ། །ཀུན་བྱེད་ལས། ངང་ལ་གནས་པས་གཡོ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །རང་བཞིན་གནས་པས་སུས་ཀྱང་བཅོས་སུ་མེད། །མ་བཅོས་ཇི་བཞིན་པ་རུ་གནས་པ་དེ། །བྱ་བ་མེད་པ་ལས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན། །ཞེས་པ་དང་། གཅིག་ལ་གཉིས་སུ་བལྟས་པས་སྒོམ་པ་ནོར། །ངོ་བོ་གཅིག་ལ་གཉིས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །གདོད་ནས་དག་ཅིང་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དེ། ཡེ་ནས་སྐྱེ་མེད་རང་བཞིན་གཉུག་མའི་དོན། །མི་གནས་འགག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །དུས་གསུམ་གཞི་རྩ་མེད་པས་སྟོང་པའི་ངང་། །སྣ་ཚོགས་འཆར་གཞི་མ་འགགས་སྣང་བ་ལ། །དངོས་པོ་མཚན་མར་མེད་པས་རྟག་པ་མེད། །རང་ཤར་འགག་པ་མེད་པས་ཆད་པ་མེད། །གཉིས་དང་གཉིས་མེད་མེད་པས་བརྗོད་དུ་མེད། །འདི་ཞེས་གྲུབ་པ་མེད་པས་ངོས་གཟུང་མེད། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ། །དེའང་སེམས་

p. 628

ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ལ་གཞི་དང་རྩ་བ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཞེས་བརྗོད་ལ། འཆར་ཚུལ་ཅིར་ཡང་མ་འགགས་པས་སྣང་བ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། བརྟགས་ཀྱང་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་མེད་པས་རྟག་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། རིག་ཙམ་དུ་མ་འགགས་པས་ཆད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། དེ་གཉིས་དང་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་གཞན་མེད་པས་འདིའོ་ཞེས་ངོས་གཟུང་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་ལས་བརྗོད་པར་མེད་པ་ནི་མཐའ་ཡིས་མ་གོས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ས་ར་ཧས། མཐའ་ཡིས་མ་གོས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །བྱས་པ་རྣམས་དང་བྲལ་ཞིང་བསགས་པའི་ལས་མིན་ཞེས། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་རྟག་པ་དང། ལོག་པར་རྟོག་པའི་དྲ་བ་ཆད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ཤས་དབྱེ་བ་ཡང་། དགོངས་འདུས་ལས། ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །ངེས་པར་བརྟག་ན་རྟག་པ་ཉིད། །རྟག་ཆེན་དེ་ཉིད་གཉེན་པོ་མེད། །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང། །ངེས་པར་ཆད་ན་ཆད་པ་ཉིད། །བྱང་ཆུབ་ཉིད་དེ་ལོག་རྒྱུན་ཆད། །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང། །རབ་འབྱམས་མཐའ་ཡས་གང་ནས་ཀྱང་། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྙེད་མི་འགྱུར། །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང། །སེམས་ཉིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །སྲིད་གསུམ་ཡེ་ནས་སྙིང་པོ་ཉིད། །མ་ནོར་མ་བཅོས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དབྱིངས། །བཙལ་བ་མེད་

p. 629

པར་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །ཀུན་ནས་ཀུན་ཏུ་ངང་བཟང་པོ། །ཐམས་ཅད་ཡེ་འབྱམས་རྨད་དུ་གྲགས། །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་དེ་ཉིད་ལས། །མ་རྟོོགས་གང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་ལ། །རྟོག་པས་བསྒྲིབས་པས་ངོ་མ་ཤེས། །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང། །རྟོག་པ་ཉིད་ནས་རྟོག་མེད་ཕྱིར། །བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་གཞན་ན་མེད་། །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས་། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ། །ཡེ་ནས་དགོངས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་སོ། །གང་དུའང་བླང་དོར་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཉིད་དེ་ཡང་རིག་པས་གཞིག་ཅིང་། བརྟགས་པས་མེད་ལྟར་མ་བརྟགས་དུས་ནའང་མེད། །རང་བཞིན་གཉིས་མེད་གདོད་མའི་ངོ་བོ་ལ། །བཟང་ངན་བླང་དོར་རེ་དོགས་མི་དམིགས་པས། །བརྟག་དང་དཔྱད་པས་འདི་ལ་ཅི་བྱར་ཡོད། །དུས་གསུམ་ཡིད་ཀྱི་ཚོལ་ཁྲོ་མ་བྱེད་ཞོག །འདི་ལྟར་བརྟག་དཔྱད་དུ་མས་སེམས་བརྟག་ན་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་མ་བརྟགས་པའི་དུས་ནའང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་མེད་པ། བླང་དོར་དང་རེ་དོགས་མེད་པ་བྲམ་ཟེ་བཀྲེན་པས་གླང་པོ་ཆེ་ལོམ་པས་བློོ་བདེ་བ་ལྟར་ངང་གིས་རྟོག་དཔྱོད་དྲན་བསམ་ཚོལ་ཁྲོ་མེད་པའི་ངང་དེར་གདམས་པ་ནི། དོ་ཧ་ལས། གླང་ཆེན་ལོམ་ནས་སེམས་ཚགས་ཆུད་པ་ན། །དེར་ནི་འགྲོ་འོང་བཅད་ན་དལ་བ་སྟེ། །འདི་ལྟར་རྟོགས་ན་གང་དུའང་དྲི་ས་མེད། །མཁས་པ་ངོ་ཚ་མེད་པས་དེ་མ་རྟོགས། །ཞེས་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་ཡན་དུ་ཆུག །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བདག་ཉིད་ལ་དྲིས་ཤིག །ནམ་མཁའི་རི་མོ་ལ་ནི་ཆུ་འཐུང་དང་། །དེ་ཡི་འགྲམ་དུ་ཞོག་ཅིག་རང་ག་བར། །ཡུལ་གྱི་གླང་

p. 630

པོའི་དབང་པོ་ལག་པས་བླངས་ནས་སུ། །ཇི་ལྟར་གསོད་པར་རང་དབང་སྣ་བར་འགྱུར། །རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་གླང་པོ་སྐྱོང་བ་བཞིན། ཞེས་སོ། །སྤྱིི་དོན་ལྔ་པ་གྲུབ་མཐའི་ཚིག་གིས་མི་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་ལ་བཞི་སྟེ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱིས་མི་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའི་ཚིག་འབའ་ཞིག་འཇལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་མི་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཁྱབ་པ་བརྩི་ཞིང་། རྟགས་མཐུན་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཞུགས་སམ་མ་ཞུགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་རང་རང་གི་ཀུན་རྟོག་གཡོ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པའི་བུད་ཤིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྦུད་པས་སྦར་བས་སྡུག་བསྔལ་དུ་མའི་མེད་དཔུང་རབ་ཏུ་འབརཞིང་། རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་བསྲེག་པ་མཁས་པ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རི་བོ་དང་མཉམ་པའི་གང་ཟག །རྟོག་གེ་སྤྲོས་པའི་སྤུན་པས་བསྐྱོད་པའི་སེམས། །རྣམ་གཡེང་རླུང་ལྟར་གཡོ་བས་མི་རྟོགས་ཀྱི། །བསལ་གཞག་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཀུན་བྱེད་ཡེ་ཤེས་དྲི་མེད་ངོ་བོ་ཉིད། །ཇི་བཞིན་བཞག་པས་དེ་བཞིན་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཤིས་སམ་བབས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ། ལངྐར་གཤེགས་པ་ལས། བྱིས་པ་ངན་པ་རྟོག་གེ་བ། །རོ་དང་འདྲ་བས་དེ་དག་བརྟགས། །ཞེས་པ་དག་གིས་བརྟགས་པའི་ཀུན་དུ་སྤྲོས་པའི་དྲ་བ་ཆེན་པོ་སྟོང་དུ་མཆེད་པའི་ཆོས་ལྟར་མ་ཡིན་གྱི། ཆོས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པས་གྲུབ་བསམ་མེད་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་དང་གཤེད་དམར་གྱི་རྒྱུད་ལས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་ཉིད་བྱམས་པས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དང་རྒྱུད་བླར་བཀོད་པ་ལས། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམས་པར་གྲོལ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའམ། དྲི་མ་ཡེ་ནས་མེད་པས་བྱང་བ་དང་། ཡོན་ཏན་ཡེ་ནས་རྫོགས་པས་ཆུབ་པ་དང་། །འཆར་ཚུལ་ཅིར་ཡང་མ་འགག་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་

p. 631

སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། བྱང་བའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་ནི། །རང་བྱུང་ཡེ་ནས་རྣམ་དག་པས། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོས་བྱས་པ་ཀུན། །ཀུན་བཟང་ཉིད་དུ་རྣམ་དག་པས། །བྱང་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་པ་ཡིན། །ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྙིང་པོ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དེས། །སྣང་བ་དང་ནི་སྲིད་པ་དང་། །སྣོད་དང་བཅུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་། ཁམས་གསུམ་རྒྱུད་དྲུག་སེམས་ཅན་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །ཀུན་ལ་ཆུབ་སྟེ་ཁྱབ་པར་གནས། །དེས་ན་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བར་བཤད། །སེམས་ཀྱི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྙིང་པོར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དེས། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ལ། །འཇུག་ཅིང་དབང་སྒྱུར་གསལ་བར་སྤྱོད། །དེས་ན་སེམས་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་དག་པས། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པའི་དགོངས་པ་ཤེས་ན་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་ཀྱང་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པར་རྟོགས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གང་ལའང་སྐྱེ་འགག་མེད་པས་སྤང་གཉེན་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་ནས་མ་སྤངས་རང་སར་དག་པ་སྟེ། མི་ཟད་པའི་གཏེར་མཛོད་མན་ངག་གི་གླུ་ལས། ཉོན་མོངས་གཉེན་པོ་གཉིས་སུ་བྱེད་པ་ག་ལ་ཡོད། །དེ་ལྟར་རྩོལ་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་འཁོར་བར་འཆིང་། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། གནད་མཐོང་བས་གྲོལ་བ་ནི་ཡུལ་སྤང་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་གྲོལ་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དང་དེར་འཛིན་པར་རང་ངོ་ཤེས་པས་སྐད་ཅིག་གིས་རང་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ཡུལ་སྤངས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ཀྱང་། ཡུལ་དང་སེམས་སུ་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་འཆིང་གི །དེ་ལ་ཞེན་ན་འཆིང་བས་འཛིན་ཞེན་སྤང་བར་གདམས་པ་ནི། ཏིལླི་པས། སྣང་བས་མི་འཆིང་ཞེན་པས་འཆིང་། །ཞེན་པ་ཆོད་

p. 632

ཅིག་ནཱ་རོ་པ། །ཞེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས། གལ་ཏེ་ཡིད་དུ་འོང་ངོ་མཉམ་པའི་སེམས། །སྙིང་ལ་འབབ་ཅིང་གཅེས་པར་བྱས་ན་ནི། །ཏིལ་གྱི་ཤུན་པ་ཙམ་གྱི་ཟུག་རྔུས་ཀྱང་། །ནམ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཟིག་བསྐྱེད་པར་ཟད། །ཅེས་སོ། །སྣང་ཙམ་ནི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོར་མེད་པས་ཞེན་འཛིན་མི་བྱའོ། །དེའང་སེམས་ཉིད་མ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོར་དང་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཙམ་ལས། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བློས་རྟོག་དཔྱོད་འབའ་ཞིག་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་དཔྱོད་བྱས་ཀྱང་རང་བཞིན་སྔ་མ་ལས་ལྷག་པ་མེད་ལ། སྤྲོས་པས་ཀུན་ཏུ་འཆེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། རང་བཞིན་མ་བཅོས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ། །བརྟག་དང་དཔྱད་པ་མང་པོས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས། དཔེར་ན་མི་གཅིག་ལ་དུག་མདའ་ཕོག་ན་དེ་མྱུར་དུ་ཕྱུང་ན་ནད་ལས་ཐར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་ལས་བྱུང་ངམ། སྨྱུག་མ་ལས་བྱུང་ངམ། མདེའུ་ལས་བྱུང་ངམ་ཞེས་རྟོག་ན་ནད་དེ་རྒྱས་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་མང་པོ་ལ་རྟོག་དཔྱོད་བྱས་པས་སེམས་རྟོག་པའི་དབང་དུ་སོང་བས། དེས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མཆེད་ཅིང་ལྡང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམས་པར་མི་རྟོག་པར་སེམས་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དོན་ལ་རྟོག་ཅིང་གོ་ཡུལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་གནས་ལུགས་རྟོགས་པར་རློམ་ལ། ཤེས་པས་སུ་ཞིག་འཚེངས་ཤིང་མི་ཤེས་པས་གང་ཞིག་འཕུང་བའི་ཆོས་ལ་རྩོད་པ་དང་སྤྲོས་པ་འཆེལ་བས་ཡང་དག་པའི་དེ་ཉིད་ལས་རིང་སྟེ། དོ་ཧ་ལས། སྐྱེ་བོ་མ་ལུས་ལྷག་པར་སུན་འབྱིན་ཞིང་། །ང་རྒྱལ་སྐྱོན་གྱིས་དེ་ཉིད་མཚོན་མི་ནུས། །ཞེས་པ་དང་། ཀྱེ་ཧོ་བུ་ཉོན་རྩོད་པའི་རོ་ནི་དགའ་བས་ཡང་དག་གནས་ཤེས་པ། །འགྲོ་ལ་འཆད་ཅིང་འདོན་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྟོགས་པས་ནུས་མིན་ཏེ། །ཞེས་པ་དང་། དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཕགས་ཀྱིས་གསོལ་པ། །བདག་གིས་དེ་

p. 633

བཞིན་གཤེགས་པ་གྲགས་པ་རྒྱ་ཆེན་གྱི་ཞིང་ཁམས་དྲེགས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་ཕྱིན་པའི་ཚེ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམ་པ་མང་པོ་དོན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་སེམས་པར་བགྱིད། །འཇལ་བར་བགྱིད། རྟོག་པར་བགྱིད། ཚོལ་བར་བགྱིད་པ་ལས། ཡང་དག་པའི་དོན་མ་རྟོགས་ནས་བློ་གྲོས་ངན་པ་དེ་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་རྩོད་པར་གྱུར། གཤེ་བར་གྱུར། ཞེར་འདེབས་པར་གྱུར། ཚར་གཅོད་པ་དག་མཐོང་ནས། ཀྱེ་མ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ནི་རྟོག་གེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ། བསྟན་ན་སྙམ་མོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་འཕགས། ད་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོག་གེ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །སངས་རྒྱས་ནས་རྣམ་པར་ཕྱེའོ། །གསལ་བར་བྱས་སོ། །དོན་དམ་པ་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་ངས་བཤད་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་རྟོག་གེའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་གེ་ནི་མཚན་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་གེ་ནི་རྩོད་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ནི་རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པ་ནི་རྟོག་གེས་བརྟག་པའམ། རྗེས་སུ་དཔག་པའམ། གཞལ་བར་མི་ནུས་སོ། །སོ་སོ་རང་རིག་མཚན་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་ཡོངས་ཆད་པས། །རྩོད་དང་བྲལ་བ་དོན་དམ་ཆོས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་རྟོག་གེའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་བསྐུལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། བྱམས་པ། འདི་ལ་མང་དུ་ཐོས་པས་རྒྱགས་ཤིང་དྲེགས་པ་དག་ནི། ཡང་དག་པའི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་ནས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དམུ་རྒོད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་བྲལ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་ཟབ་མོ་ལས་རིང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེའང་ཚིག་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པས་ནམ་དུའང་ཕན་པ་ཆེན་པོ་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། དཔེར་ན་འོན་པ་རོལ་མོ་

p. 634

མཁན། །གཞན་དག་དེ་ཡིས་དགའ་བྱེད་ཀྱང་། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་ཐོས་པ། །མ་བསྒོམ་ཆོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཆུ་བོ་དང་ནི་རྒྱ་མཚོ་ལ། །གྲུ་དང་གཟིངས་བཅས་མཉེན་པ་ཞིག །གཞན་དག་དེ་ཡིས་སྒྲོལ་བྱེད་ཀྱང་། །བདག་ཉིད་དེ་ན་འཆི་བ་བཞིན། །མ་བསྒོམས་ཆོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་བུ་རམ་མངར་བའི་རོ། །བརྗོད་པས་རོ་ནི་མི་མྱོང་སྟེ། །མྱངས་པས་རོ་ནི་མྱོང་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རོ། །བརྗོད་པས་རོ་ནི་མི་མྱོང་སྟེ། །བསྒོམས་པས་རོ་ནི་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚིག་གིས་དོན་འཚོལ་བས་རྟོག་དཔྱོོད་འབའ་ཞིག་ལྷུར་ལེན་པའང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དོ་ཧ་ལས། གང་ཞིག་བླ་མའི་མན་ངག་བདུད་རྩིའི་ཆུ། །གདུང་སེལ་བསིལ་བ་ངོམས་པར་མི་འཐུང་བ། །དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་དོན་མང་མྱ་ངམ་གྱི། །ཐང་ལ་སྐོམ་པས་གདུངས་ཏེ་འཆི་བར་ཟད། །ཅེས་སོ། །དེའང་བླ་མ་དམ་པས་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོའི་དོན་མཚོན་པས་ཆོག་པ་ཉིད། དེ་ལས། རྩ་བ་བྲལ་བའི་དེ་ཉིད་གང་སེམས་པ། །བླ་མའི་མན་ངག་ཐོབ་པ་དེ་ཡིས་ཆོག །ཅེས་སོ། །དེའང་ཟབ་མོ་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་འཇུག་གི །ཚིག་ཙམ་གྲུབ་མཐའི་ཆོས་སམ་རྟོག་གེའི་སྦུན་སྐོགས་ཙམ་ལ་བྱང་ཆུབ་རེ་བར་མི་བྱའོ། །རྟོག་གེ་ཞེས་པའང་གཉིས་ལས། ས་མཚམས་གྱི་རྟོག་གེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྟེ་མི་བདེན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བདེན་པར་ཞེན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གྲུབ་མཐའི་རྟོག་གེ་ནི་དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་གཞུང་ཐམས་ཅད་དེ་གཤིས་ལ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་མཐའི་དབྱེ་བས་མི་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་ནི། དེས་ན་སྐབ། འདིར་ནི་སྣ་ཚོགས་གྲུབ་མཐའ་མང་པོ་དང་། །བསམ་བརྗོད་རྟོག་པ་དུ་མས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ངེས་པའི་དོན་ལ་གྲུབ་དང་མ་གྲུབ་མེད། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་ཐེག་པའི་རྣམ་དབྱེ་མེད། །མཁའ་བཞིན་རྣམ་དག་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད། །དེལ་ཡོད་མེད་བློོས་

p. 635

བརྟགས་འཁྲུལ་པས་ན། །བརྗོད་དུ་མེད་གང་ཇིི་ལྟར་བཤད་དུ་ཡོད། །དོན་མེད་གནས་ལ་རབ་ཏུ་ངལ་བར་ཟད། །གཤིས་སེམས་ཉིད་རྣལ་མའི་དོན་ནི་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པ་ལས་འདས་པས་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐས་མི་རྟོགས་ཏེ། གྲུབ་མ་གྲུབ་དང་མཐའ་དབུས་གཉིས་སུ་མེད་པས་གྲུབ་མཐའ་ཞེས་གདགས་སུ་མེད་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གང་དུའང་རྒྱ་མ་ཆད་པ་འདིའི་ལུགས་སོ་ཞེས་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་ཀུན་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། །ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དོན་དེ་ལྟ་བུ་བློས་བསམ་དུ་མེད་པ་ལ་བསམ་པས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཚིག་དང་ཡི་གེ་མེད་པ་ཉིད། དེ་ལས། ཚིག་དང་ཡི་གེའི་དོན་བརྟགས་པས། །ཚིག་ཡིག་དོན་ལ་བརྟགས་མེད་པས། །རྟོག་མེད་མཉམ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད། །དེ་ཡང་ནམ་མཁའི་དགོངས་པར་གནས། །བསམ་དུ་མེད་པའི་དོན་འདི་ནི། །ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཡེ་གནས་སོ། །ཞེས་སོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་ནི་བཤད་དུ་མི་ཤེས་པས་སྒྲས་བརྗོད་པ་དག་གི་རང་བཞིན་ལྡོག་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ལས། བརྗོད་དུ་མེད་གང་ཇི་ལྟར་བཤད་དུ་ཡོད། ཅེས་པ་དང་། ང་དང་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་མུ་སྟེགས་འཁྲུལ་པའི་ལམ། །བྱིས་པས་བསླུས་པའི་ཆོས་སྤྱོད་རྟོག་པའི་ལམ་བཙུད་པས། །ཕྱིན་པའི་དུས་མེད་རྟོགས་པའི་དུས་ཀྱང་མེད་པས་ན། །ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཚོལ་བ་ཡིས་རྙེད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་སྤྲོས་བའི་རང་བཞིན་ལས་འདས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལའི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་མེད་ཆོས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གཤེགས་དང་འདྲ། །བྱིས་པའི་བློ་ཅན་མཚན་མར་འཛིན་པ་རྣམས། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཞི་མ་གྲུབ་ལ་དཔྱད་པས་མི་རྟོགས་པར་དཔེར་བསྟན་པ་ནི། དེས་ན་ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོོ་ཡིན་པ་སོ་སོར་རྩོད་པ་ལྟར། གཤིས་

p. 636

མཐའ་དབུས་མེད་པའི་དོན་ལ་རྩོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན། དཔེ། ཇི་ལྟར་མཁའ་དབུས་དངས་པའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ། །མེ་ཏོག་འབྲས་མང་འབབ་ཆུས་བརྒྱན་པ་ཞིག །མངོན་དུ་བསམ་ནས་དེ་ཡི་རྣམ་དབྱེ་དང་། །མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གང་རྩོད་པ་བཞིན། །རང་རང་གི་གྲུབ་མཐས་འཇལ་བ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་བློ་མཐུན་དུ་བཞག་ནས། དེའི་མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྩོད་པ་ལྟར། ཤེས་བྱ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་སྤྱིར་རློམས་ནས་དངོས་པོ་དངོས་མེད་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་རྟོག་པས་རློམས་པའི་སྤྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཕུང་པོ་དབྱེ་གཞི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཕ་རོལ་གྱི་གཤིས་ལ་མ་གྲུབ་པར་བློས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འཇལ་བ་སྟེ། འཁྲུལ་སྣང་གཞི་མེད་པ་ལ་རྣམ་དབྱེ་གཞི་བཅས་ཀྱི་གྲུབ་མཐས་སྒྲིབ་པ་ཀུན་བརྟགས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་མེད་པས་དགོས་པ་མེད་དེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པར། ཁྱེད་ཅག་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བས་བཅིངས་པར་མ་ཟད། ད་དུང་ཡང་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་ངན་པས་སྦྱར་བའི་འཆིང་བས་བཅིངས་པ་དར་གྱི་སྲིན་བུ་རང་གི་ཁ་ཆུས་འཆིང་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །དེའང་གཤིས་ནམ་མཁའ་འདྲ་བས་རྣམ་དབྱེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་ཀུན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་དེ་དཔེ་ནི། །ཀུན་དཔེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དོན་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །བློས་བྱས་ཀྱི་སྒོམ་པས་བསླད་པར་གདམས་པ་ནི། དེས་ན་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པའང་། རང་བཞིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ། གང་ཡང་དྲི་མེད་སེམས་ཉིད་དག་པ་ལ། །བཅོས་བསྒྱུར་དྲི་མས་ནམ་ཡང་མཐོང་བ་མེད། །དེ་ལ་བསྐྱེད་དང་རྫོགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དང་བའི་བསམ་གཏན་བསྒོམས་པས་བསླད་པར་ཟད། །འདི་ལྟར་གཟོད་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ལ་ནི་བསྐྱེད་པ་དང་

p. 637

རྫོགས་པས་སྤྲོས་པ་འཆལ་བ་ལས་བླང་དོར་མེད་པའི་ངོ་བོ་མི་མཐོང་བས་ལྷུན་མཉམ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། མཚན་མ་གྲངས་ལ་དགའ་བའི་གདུལ་བྱ་ལ། །ཚོགས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་དུ་ཡོད་པར་བསྟན། །གང་ཞིག་སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས། །མཚན་མ་གྲངས་ཀྱི་གོ་ནས་རྟོག་བྱེད་པ། །བསྐལ་པ་བྱེད་བ་བརྒྱ་ཕྲག་ཡུན་རིང་དུ། །དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་དུ་མེད་པའི་དོན་མི་རྟོགས། །ཀྱེ་དེ་བས་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ངས། །ཚོགས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་རང་བཞིན་ལྷུན་རྫོགས་པས། །མ་བྱས་རང་བཞིན་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་ཅིང་བསམ་དུ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་ན། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྟོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཤིས་ལ་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ལ། །ལྟ་དང་བསྒོམ་མེ་དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད། །འཕྲིིན་ལས་རྩོལ་མེད་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད། །ས་ལ་སྦྱང་མེད་བགྲོད་པའི་ལམ་ཡང་མེད། །ཕྲ་བའི་ཆོས་མེད་གཉིས་མེད་འབྲེལ་པ་མེད། །སེམས་ལ་ལུང་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་མེད། །སྒྲོ་སྐུར་འདས་པས་ཡང་དག་ལ་བཟླར་མེད། །རྫོགས་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས། བསམ་གཏན་བྲལ་བས་ཅི་ཞིག་བསམ་བྱར་ཡོད། །བརྗོད་དུ་མེད་གང་ཇི་ལྟར་བཤད་དུ་ཡོད། །སྲིད་པའི་ཕྱག་རྒྱས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་བསླུས། །རང་བཞིན་གཉུག་མ་སུས་ཀྱང་བསླད་པ་མེད། །རྒྱུད་སྡེ་སྔགས་མེད་བསམ་བྱ་བསམ་གཏན་མེད། །དེ་ཀུན་རང་ཡིད་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ། །རང་བཞིན་དག་པའི་སེམས་ལ་བསམ་གཏན་དག་གིས་མི་བསླད་དེ། །བདག་ཉིིད་བདེ་ལ་གནས་བཞིན་དུང་བར་མ་བྱེད་ཅིག །ཅེས་དང་། །ཀུན་བྱེད་ལས། མ་ཡེངས་ཏིང་ངེ་འཛིན་པའི་རྟོད་ཕུར་ཡིན། །ཡེ་ནས་ཡིན་ལ་ཡེང་མེད་ཤོར་བ་མེད། །མ་ཡེངས་ཏིང་འཛིན་རེ་བའི་བསླུ་མཁན་ཏེ། །རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་ཆེན་དྲང་བའི་ལུང་བསྟན་ཡིན། །ཡེ་ནས་ཡིན་པའི་ཡེང་མེད་

p. 638

ཤོར་མེད་དེ། །རྩོལ་སྒྲུབ་གཉེན་པོ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་ཞོག །ཅེས་སོ། །སྤྱི་དོན་དྲུག་པ་ལ་བཟླ་བ་ལ་བཞི་སྟེ། གཤིས་མཁའ་མཉམ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ནི། དེའི་ཕྱིར་གཤིས་མཁའ་མཉམ་གཅིག་ཏུ་ལ་བཟླ་བ་ནི། གདོད་ནས་རང་བཞིན་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྤང་གཉེན་བྲལ་ཐོབ་མེད་ཀྱིས་དམིགས་གཏད་ཤོལ། །ཕྱི་ནང་གཟུང་འཛིན་མེད་ཀྱིས་ཆེད་འཛིན་ཐོང་། །འདི་ཞེས་ངོས་གཟུང་མེད་ཀྱིས་ཞེན་པ་ཆོད། །ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་མེད་ཀྱིས་རེ་དོགས་སྤོངས། །དེའང་སེམས་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ད་གཟོད་དག་པར་བྱར་མེད་པས་བླང་དོར་གྱི་ཞེན་པ་མི་དགོས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རང་སེམས་གྲུབ་འདོད་ན། །འདོད་པ་མེད་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །རྟོག་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་གྱིས། །བླང་དོར་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་རང་བཞིན་གནས། །གཡོས་པ་མེད་པའི་ངང་ལ་ངང་གིས་གནས། །ཞེས་སོ། །ཕྱི་ནང་གཟུང་འཛིན་གང་ཡང་མེད་པས་ཆེད་དུ་འཛིན་པ་མི་བྱ་བ་ཡང་དེ་ལས། ཕྱི་དང་ནང་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། ཟབ་མོ་ཆ་ཤས་རྟོག་ཡུལ་མེད། །ཅེས་སོ། །འདིའོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་མེད་པས་ཞེན་པའི་འཁྲིས་གཞོམ་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། སེམས་ནི་ཇི་བཞིན་པ་ཡི་ངོ་བོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གྲུབ། །ཇི་བཞིན་པ་ལ་འཆོས་པར་མ་བྱེད་ཅིག །ཅེས་སོ། །ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་མེད་པ་ཡང་། དེ་ལས། ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པས། །རེ་དང་དོགས་པའི་གཟེབ་ཏུ་མ་འཆིང་ཞིག །ཅེས་སོ། །རྟོགས་དུས་ངེས་པས་ཕྱམ་གཅིག་ཏུ་ལ་བཟླ་བ་ནི། ད་ནི་རང་གིས་རྟོགས་པའི་དུས་ངེས་པ་ཕྱམ་གཅིག་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་ལ་བཟླ་བ་ནི། གཞི་ནས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་རིག་པ་ལ། །སྣ་ཚོགས་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཅི་ཤར་ཡང་། །ཤར་བ་དེ་ཉིད་རང་གི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ། །ཆུ་དང་རླབས་

p. 639

བཞིན་ཆོས་སྐུར་ཕྱམ་གཅིག་གོ །རང་གི་སེམས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ངང་དུ་དགའ་མི་དགའ་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅི་ཤར་ཡང་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་དེར་འཛིན་མེད་པར་རང་གིས་རང་གྲོལ་བས་གཉེན་པོ་གཞན་མེད་ཅིང་དུས་ལ་སྔ་ཕྱི་མེད་པས་སྐད་ཅིག་རང་གྲོལ་བ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། གྲོལ་བ་རང་གྲོལ་གཞན་ལས་མིན། ཞེས་པ་དང་། མི་ཟད་པའི་གཏེར་མཛོད་མན་ངག་གི་གླུ་ལས། སྐད་ཅིག་གྲོལ་བ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ། །གྲོལ་བ་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེ་ཆེན་ས་ཡོད་ཅེས། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་ཀྱང་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་དང་མཚུངས། །ཞེས་པ་དང་། ཇི་སྲིད་སེམས་ལས་རྣམ་འཕྲོོས་པ། །དེ་སྲིད་མགོན་པོའི་བདག་ཉིད་དེ། །ཆུ་དང་རླབས་དག་གཞན་ཡིན་ནམ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །བལྟ་བྱ་ལྟ་བྱེད་དང་བྲལ་བར་ལ་བཟླ་བ་ནི། དེའང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ལྟར་ཤར་རོ། །དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་བློ་རྟོག་ཤར་བ། གང་དུ་བལྟས་ཚེ་བལྟ་མཁན་ངོ་བོ་སྟོར། །བཙལ་བས་མི་རྙེད་ཡུལ་དང་ཕྱོགས་ན་མེད། །འཚོལ་མཁན་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་སྤྲོས་དང་བྲལ། །བྱེད་པོ་མི་གནས་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱིས་སྟོང་། །ཇི་ལྟར་ཤར་བ་དེ་ལ་བལྟས་པས་བལྟ་མཁན་རང་སར་བོར་ནས་གང་དུ་བོར་བཙལ་བས་ཕྱོགས་དང་ཡུལ་ན་མེད་པར་མ་ཟད་འཚོལ་མཁན་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་པར་ཕྱམ་གདལ་བས་ཚོལ་བར་བྱེད་མཁན་ཤེས་པ་དང་། བཙལ་བྱའི་དགག་སྒྲུབ་གཉིས་ཀ་རྗེས་མེད་དུ། སོང་ནས་ཅི་ཡིན་ངོས་གཟུང་མེད་པ་ནི་ཁོ་བོའི་སེམས་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། མ་གནས་མི་རྟོགས་ཅིར་ཡང་དགོངས་མེད་པས། མི་རྟོག་མཉམ་པའི་ཡུལ་ལ་རང་བཞིན་གནས། །ཡེ་ནས་བྱས་ཟིན་རྩོལ་བའི་སེམས་མི་འབྱུང་། །བདེ་ཆེན་དེ་ལ་གང་སུ་གནས་པ་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོར་དེ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་སོ། །གཞི་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས་བལྟ་བའི་གནས་མེད་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། དེའི་ཚེ་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་དང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་དགོངས་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཆོས་སྐུ་

p. 640

རང་གནས་ཀྱི་བཙན་ས་ཟིན་ཚུལ་ནི། དཔེ་སྟོན་ཀའི། མཁའ་བཞིན་དྲི་མེད་གདོད་མའི་ངང་དུ་ཕྱིན། །ལྡོག་པའི་གནས་མེད་ད་ནི་གང་དུ་འགྲོ། ཟད་སར་ཐུག་སྟེ་འོང་བ་འགའ་ཡང་མེད། །སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་ཁོ་བོ་གང་ན་འདུག །ཅེས་རྟོགས་པ་མཐའ་དབུས་མེད་པ་རྡོ་རྗེའི་གླུས་ངོམ་པའོ། །དེའང་གང་ཤར་གཞི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པ་འདྲ་བའི་རྟོགས་པ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་སེམས་ཉིད་གདོད་མའི་དབྱིངས་དང་རང་ཤར་རང་གྲོལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་འདྲེས་པས། སེམས་ཉིད་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངང་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་བའི་སའམ་གནས་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཟད་པའི་ས་ལ་ཐུག་པས་འཕྲལ་བྱུང་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཤེས་པ་དངོས་པོ་མཚན་འཛིན་གྱི་འཕྲང་ལས་གྲོལ་ཏེ། ད་ནི་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་ཆོས་སུ་ཕེབས་པའི་གང་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་སྟེ་འགྲོ་ས་མེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པས་འཁོོར་བའི་གྲོང་དུ་འོང་བ་འགའ་ཡང་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་གཞི་ལ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཁོ་བོ་སེམས་ཉིད་དབྱིངས་སུ་ཕྱིན་པའི་དུས་འདི་ན་སྤྲིན་མཁའ་ལ་ཞི་བ་བཞིན་འཛིན་རྟོག་གདོད་མའི་གཞིར་དག་པས་སྒོ་གསུམ་རྩོལ་མེད་གྲོལ་ཏེ་ཁོ་བོ་གང་ན་འདུག་པའི་དོན་མཐོང་ངམ་སྟེ། སྐལ་པ་དམན་པ་དག་ལ་བཤད་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་མཐོང་བའི་དོན་རང་གིས་ངེས་པའི་དུས་སོ། །ཀུན་བྱེད་ལས། བདེ་ཆེན་ཆོས་སྐུ་སེམས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །སྔ་ཕྱི་དུས་གསུམ་མེད་དེ་ཁྱབ་པར་ཅིག །ཅེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས། ཀྱེ་ལགས་དབང་པོས་ལྟོས་ཤིག་དང་། །ངས་ནི་འདི་ལས་མ་རྟོགས་སོ། །ལས་ཟིན་པ་ཡི་སྐྱེས་བུ་ཡི། །དྲུང་དུ་སེམས་ཐག་གཅད་པར་བྱོས། །ཞེས་པ་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་བའི་དུས་སོ། །སྤྱི་དོན་བདུན་པ་རྟོགས་པས་ཐག་གཅད་པ་ནི། ཚུལ། དེ་ཉིད་ཤེས་ན་གོ །གཞན་ཞིག་དགོས་མི་འགྱུར། །གྲོལ་བ་རྣམས་ནི་ང་བཞིན་འཁྲུལ་པ་ཆད། །ད་ནི་མི་འདྲི་སེམས་ཀྱི་གཞི་རྩ་སྟོར། །གཏད་

p. 641

མེད་འཛིན་མེད་ངེས་མེད་འདི་ཡིན་མེད། །ཕྱལ་པ་ལྷུག་པ་ཡེངས་པ་ཕྱམ་གཅིག་པ། །འདི་ལྟར་རྟོགས་ནས་ད་ནི་གླུ་ལེན་ཏེ། །དྲི་མེད་འོད་ཟེར་ཤར་བས་བསྟན་ནས་སོང་། །ཞེས་པ་ནི་གནས་ལུགས་ཀྱི་ཕུ་ཐག་འཁྲུས་པས་གཞན་ལ་སྨོན་པ་མེད་པའི་དུས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་གཞན་དག་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱང་ངས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཚུལ་འདི་རྟོགས་པས་གྲོལ་བས་ན། ད་ནི་འདྲི་བའི་ཐེ་ཚོམ་མེད་དེ་དེ་ལས་ལྷག་པ་སུས་ཀྱང་བསྟན་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོ་ཧ་ལས། མདུན་དང་རྒྱབ་དང་ཕྱོགས་བཅུ་རུ། །གང་གང་མཐོང་བ་དེ་དེ་ཉིད། །དི་རིང་མགོན་པོ་ང་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཆད། །ང་ནི་སུ་ལའང་དྲི་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཚུལ་གཅིག་གོ །སྔོན་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་གོ་རིམས་དང་ཁྲིགས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པས་ས་ལམ་གོང་འོག་གི་རིམ་པ་སྐས་ཀྱི་གདང་བུ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ཞིང་། རྣལ་འབྱོར་གོང་འོག་གི་སྐྱེ་ཚུལ་ལ་བློ་གོམས་འདྲིས་སུ་བྱེད་པ་རྣམས་དུས་འདིར་སེམས་ཀྱི་གཞི་རྩ་སྟོར་བ་དང་མཉམ་དུ་སྟོར་བས། ད་ནི་གང་ལའང་གཏད་སོ་དང་འདིར་རྒྱག་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་ཤར་ཡང་འཛིན་པ་མེད་པ་སྨྱོན་པ་ཆང་གིས་བཟི་བ་ལྟ་བུ་དང་། སྣང་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པ་བུ་ཆུང་ལྟ་བུ་དང་། བྱ་ཆའི་རིམ་པ་རྣམས་ལ་ཁྲིགས་སུ་མེད་པས་ཕྱལ་པ་དང། ལྷུག་པ་དང་། ཡེངས་པ་དང་། གཏད་སོ་མེད་པས་ཞེ་འཛིན་ལས་འདས་པར་ཕྱམ་གཅིག་པ་སྟེ་ཡ་ཆ་བའི་རྣམ་པ་ཞིག་བདག་ལ་ཤར་བ་ནི། དོ་ཧ་ལས། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟ་བུའི་དགོངས་པ་བཞིན། །འཁྲུལ་པ་ཞིག་པའི་མཁས་པ་ངོ་མཚར་ཆེ། །ཞེས་པའི་དུས་ཏེ། གང་ཤར་ཆོས་ཉིད་དུ་ཤར་བ་འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་སངས་པ་ཡུལ་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དགོངས་པར་ཕྱིན་པས་ལས་དང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བ་ནི། དོ་ཧ་ལས། འགྲོ་རྣམས་ལས་ཀྱིས་སོ་སོར་བཅིངས་གྱུར་ཏེ། །ལས་ལས་གྲོལ་ན་ཡིད་ནི་ཐར་པ་ཡིན། །རང་རྒྱུད་གྲོལ་ན་ངེས་པར་གཞན་མེད་དེ། །མཆོག་གི་མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་དུས་སོ། །དེའང་ཅི་བྱེད་

p. 642

གཏད་མེད་དུ་གྲོལ་བས་འཛིན་མེད་ཤུགས་ལ་བྱུང་བས་འཆིང་གྲོལ་མེད་པ་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། བྱ་བ་བྱེད་དང་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ། །ངེས་པར་རྟོགས་ན་འཆིང་དང་གྲོལ་བ་མེད། །ཅེས་པ་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་དུས་བླ་མའི་དགོངས་པ་འཕོས་པས་གྲོལ་བ་ཡང་། དེ་ལས། གདོད་ནས་སྐྱེ་མེད་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ། །དི་རིང་དཔལ་ལྡན་བླ་མས་བསྟན་པས་རྟོགས། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་འདི་ལྟར་གྱུར་པས་སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གཉུག་མ་དོན་གྱི་གླུ་ལེན་ཞིང་། གནས་ལུགས་ཡིན་མིན་ལས་འདས་པ་རྒྱ་ཆད་ཕྱོོགས་བྲལ་ཆེན་པོའི་གནད་རྟོགས་པ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཟེར་སྟོང་ཤར་བས་སྐལ་བཟང་གི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྣང་བར་བྱས་ཏེ་བློ་གསལ་ཐར་པ་འདོད་བའི་པད་ཚལ་དུ་བསྟན་ནས་བདེ་ཆེན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ས་ལ་སོང་ངོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྤྱི་དོན་བརྒྱད་པ་སྣང་སེམས་ཡེ་གྲོལ་དུ་བཤད་པ་ལ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ། རྨད་བྱུང་ཆེན་པོར་འུབ་ཆུབ་པ། དེ་དག་གི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ་གྱི། དང་པོ་ལ་དྲུག་སྟེ། སྣང་བའི་ཡུལ་སྟོང་པར་བསྟན་བ་ནི། ད་ནི་སྣང་སེམས་ཡེ་གྲོལ་དུ་གདམས་པ་འཆད་དེ། དེའང་གཤིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ། ཀྱེ་ཧོ་གྲོགས་དག་སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་ལྟོས། །ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་སྟོང་པར་མཉམ་པ་ཉིད། །མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་ཅི་ཤར་ཡང་། །མེ་ལོང་ངོས་ཡིན་དངས་པར་གཅིག་པ་བཞིན། །འདི་ལྟར་མེ་ལོང་དུ་ཤར་བའི་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་གི་ངོས་སུ་དངས་པར་གཅིག་གི །དོན་ལ་མེ་ལོང་གི་མདངས་ལས་གཟུགས་མེད་པ་བཞིན་དུ་སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་མེད་དེ། ལྗོན་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། །མེ་ལོང་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་དག་ལ། །བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་བ་ལྟར། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི། །ཆོས་རྣམས་ལྗོན་པས་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །འབྱེད་པའི་སེམས་སྟོང་པར་བསྟན་པ་ནི། སྣང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྤྱོད་དུས། སྣང་བ། དེ་ཉིད་འབྱེད་པའི་ཡིད་ལ་ཚུར་ལྟོས་དང་། །སེམས་ནི་མཁའ་

p. 643

འདྲ་དགག་སྒྲུབ་ཀུན་དང་བྲལ། །མཁའ་ལ་སྤྲིན་རྣམས་བྱུང་ནས་ཞིག་ན་ཡང་། །ནམ་མཁའི་ཆོ་འཕྲུལ་གཉིས་མེད་དག་པ་བཞིན། །རང་བཞིན་དྲི་མེད་གདོད་མའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། །མ་བྱས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེའང་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་ཞིང་ཡུལ་སྣང་གི་རྣམ་པ་འཛིན་མེད་དུ་སངས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་བྱུང་ནས་དངས་པ་ན་སྤྲིན་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལས་གུད་དུ་མ་སོང་བཞིན་དུ་རང་ཐིམ་ནས་མི་སྣང་བ་ལྟར། ཤེས་པ་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བས་དུས་གསུམ་ནམ་མཁའི་དགོངས་པར་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་བར་སྣང་ཅུང་ཟད་སྤྲིན་མེད་ལ། །སྐད་ཅིག་ཏུ་ནི་སྤྲིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང། །བྱུང་ནས་ཞིག་སྟེ་སྤྲིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མེད། །ཐོག་མར་གང་ལས་བྱུང་བ་བརྟག་པར་བྱ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་དབྱིངས་སྐྱེ་མེད་ལས་བྱུང། ད་ལྟ་ཡང་དེར་གནས། མཐར་ཡང་དེར་གྲོལ། གང་ཤར་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དང་པོ་སེམས་ཉིད་སྟོང་པའི་ངང་ནས་བྱུང་། ད་ལྟ་ཡང་དེར་གནས། མཐར་ཡང་དེར་འགག་ཅེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར། ཀུན་བྱེད་ལས། སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞན་ནི། །ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ། །རྩོལ་ཞིང་བསྒྲུབས་པས་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པ་མེད། །མ་བྱས་རང་བཞིན་དག་པའི་ངང་དེར་ཞོག །ཅེས་སོ། །ཡུལ་སེམས་གཉིས་མེད་སྟོང་པར་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟར། ཡུལ་སེམས་གཉིས་མེད་ཡེ་ནས་དག་པ་ལ། །སྤང་བླང་གཉིས་མེད་ཕྱོགས་རིས་དགག་སྒྲུབ་མེད། །གང་སྣང་བདེན་མེད་གང་ཤར་སྟོང་པ་ཉིད། །ཐམས་ཅད་མཉམ་ཉིད་གཟའ་གཏད་ཀུན་དང་བྲལ། །དེའང་སྣང་བའི་ཡུལ་དང་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པའང་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་ལྟར་དོན་ལ་གཉིས་སུ་མེད་ལ་སྣང་བས་ན་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡང་། ཀུན་བྱེད་ལས།

p. 644

དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཅིག་པ་ཡིས། །ཆོས་ཉིད་ཡུལ་ནི་ལྔ་སྣང་ལ། །འདོད་དང་མི་འདོད་ལྔ་བྱུང་སྟེ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བླང་དོར་བྱེད། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་སྟེ། །རང་གི་རྐྱེན་གྱིས་དོར་མི་བཏུབ། །མི་བཏུབ་དོར་བར་བྱེད་པས་འཁོར། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་གང་སྣང་ཡང་བདེན་པས་སྟོང་པ་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་མཉམ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་བློ་གཟའ་གཏད་དང་བྲལ་བ་ལ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །ཡུལ་ངེས་མེད་དང་བློ་གཏད་མེད་དུ་བསྟན་པ་ནི། ཕྱིའི། ཡུལ་ལ་ངེས་མེད་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ལྟར། །བློ་ལ་གཏད་མེད་ཕྱོོགས་བྲལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ཤེས་པར་བྱ། །འདི་ལྟར་སྣང་བ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པར་སྣ་ཚོགས་པ་ལྟར། དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པའང་གཟའ་གཏད་མེད་པ་ཕྱོགས་བྲལ་ཉག་གཅིག་ཏུ་གྲོལ་བ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་སྤྱད་པ་ཡང་། ནམ་མཁའ་ཆེ་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ངེས་མེད་ལྟར། །བློ་ཡང་གཏད་མེད་ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ། །བཟོ་མེད་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོ་ནི། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ། རྒྱུ་མཚན་དགོད་པ་ནི། འདི་ལྟར་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ལ། །འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་མཉམ་པ་ཉིད། །མ་འོངས་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་མཉམ་པ་ཉིད། །ད་ལྟའི་ཆོས་རྣམས་མི་གནས་མཉམ་པ་ཉིད། །དུས་གསུམ་དུས་མེད་གཞི་བྲལ་མཉམ་པ་ཉིད། །ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་རྫོགས་པའི་ངང་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པས་བླང་དོར་བཟང་ངན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་འདི་དག་སྔར་འདས་འགག་པས་འོང་བའམ་ཕྱིར་ལོག་ནས་མི་འོང་པར་མཉམ། མ་འོངས་པ་མ་སྐྱེས་པས་ཕྱོགས་ན་མེད་པར་མཉམ། ད་ལྟ་བ་ཕྱི་ནང་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་རིག་པས་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་ལ་མ་བརྟགས་ན་སྣང་བར་མཉམ་སྟེ། མཚན་བརྗོད་ལས། དུས་གསུམ་དུས་མེད་རྟོགས་པར་

p. 645

གནས། །ཞེས་པ་ལྟར། དུས་གསུམ་ཡང་དུས་སུ་མ་གྲུབ་པར་འབྲེལ་པ་གཞི་ནས་མེད་པས་སྟོང་པར་མཉམ། ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ངང་ལས་བྱུང་། ངང་དུ་གནས། ངང་དུ་འགག་པ་ལྟར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་དང། ཆོས་ཉིད་མི་གཡོ་བའི་མདོ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་གཡོ་བ། བྱ་བའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ། སྤྲོས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ། གཟོད་མ་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སོ། །སེམས་ཉིད་འགྱུར་མེད་དུ་བསྟན་པ་ནི། དེའང་འདི་ལྟར། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཏེ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ཆེ། །ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད། །འགྱུར་མེད་རང་བཞིན་གཟོད་ནས་མྱ་ངན་འདས། གཞི་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡིན། །དེའང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་ཤར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། སེམས་ནི་རི་མོ་མཁན་དང་འདྲ། །སེམས་ཀྱིས་ཕུང་པོར་བྱས་པ་སྟེ། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་དག་སེམས་ཀྱིས་བྲིས་པ་ཡིན། །ཞེས་པས། སྣོད་འཇིག་པ་ལ་བཅུད་འཇིག་པ་བརྟེན་པའི་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པའི་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་གོམས་པས་རྨི་ལམ་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྣང་དུས་ཉིད་ན་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་དུ་ཐག་བཅད་པའོ། །སྣང་བ་འཛིན་པའི་སེམས་སྟོང་པར་ཐག་བཅད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། དོ་ཧ་ལས། སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་གཟུང་བྱ་སྟེ། །ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་སེམས་གཟུང་བྱ། །ཞེས་སོ། །ནམ་མཁའ་འགྱུར་མེད་ཐག་གཅད་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་བཞིན། །སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་འགྱུར་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །

p. 646

འགྱུར་བ་མེད་པའི་དོན་དེ་ཉིད་གཟོད་མ་ནས་ཞི་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། སེམས་ཉིད་མི་འགྱུར་གདོད་ནས་དག་པ་འདི། །སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀུན་བྱེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ལྔ་སྟེ། སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་གདོད་མར་མཉམ་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་འབྱམས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་འུབ་ཆུབ་པ་ནི། སྣང་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་གདོད་མའི་ངང་། །གཅིག་དང་དུ་མར་མི་དམིགས་སྤྲོས་དང་བྲལ། །ཕྱོགས་དང་རིས་མེད་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད། །སྣང་མཉམ་སྟོང་མཉམ་བདེན་མཉམ་བརྫུན་པར་མཉམ། ཡོད་མཉམ་མེད་མཉམ་མཐའ་ལས་འདས་པར་མཉམ། །དབྱིངས་གཅིག་གདོད་ནས་དག་པའི་ངང་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པ་གཅིག་དང་དུ་མའི་སྤྲོས་པ་ལས་འདས་པས་ཕྱོགས་ཆར་ཆད་པ་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་ཀུན་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་རང་བཞིན་མེད། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་དཔེ་ཡང་མེད། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཚད་ཀྱང་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པའི། །དོན་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ནམ་མཁའ་དོན་དུ་མཉམ་པ་ལྟར་སྣང་བར་མཉམ་པ་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ། སྟོང་པར་མཉམ་པ་དེ་ལ་གཟུགས་རང་མཚན་དུ་མེད་པ་ལྟ་བུ། བློ་འཁྲུལ་ངོར་དོན་བྱེད་ནུས་ཙམ་དུ་བདེན་པར་མཉམ་པ་གཟུགས་དང་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་ཀ་མིག་ཤེས་ལ་གཟུགས་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ནུས་ལྟ་བུ། བརྫུན་པར་མཉམ་པ་གཤིས་མེད་པའི་ངང་དེར་འཁྲུལ་སྣང་དྷ་དུ་ར་ཟོས་པའི་སྣང་བ་ལྟ་བུ། ཡོད་པར་མཉམ་པ་སྣང་ཙམ་དོར་བ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ། མེད་པར་མཉམ་པ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པས་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལྟ་བུ། མཐའ་འདས་སུ་མཉམ་པ་ནམ་མཁའ་ཡངས་པའི་ངང་ལྟ་བུ། གདོད་ནས་མཉམ་པ་ཆོས་ཉིད་དབྱེ་བསལ་ལས་འདས་

p. 647

པའི་དབྱིངས་དཔེ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་གཟོད་མ་ནས་སྟོང་པ་ནི། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིིན་གྱི་མདོ་ལས། གཟོད་མ་ཉིད་ནས་སྟོང་ཞིང་མ་འོངས་ཆོས། །སོང་བ་མེད་ཅིང་གནས་མེད་གནས་ཀྱིས་དབེན། །སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་རྟག་ཏུ་སྙིང་པོ་མེད། །ཐམས་ཅད་དག་ཅིང་རྣམ་དག་ནམ་མཁའ་བཞིན། །རྒྱལ་བའི་ཆོས་ནི་གང་དག་རབ་སྟོན་པ། །དེ་ཡང་མི་ཟད་པས་ན་མི་མཐོང་སྟེ། །ཆོས་འདི་སྔ་ནས་བདག་མེད་སེམས་ཅན་མེད། །དེ་དག་རབ་ཏུ་སྟོན་ཀྱང་ཟད་མི་འགྱུར། །རྟག་པ་ཙམ་དུ་བརྟག་ནས་བསྟན་པ་ཡིན། །འཁོར་བ་ལ་ནི་ཐ་སྙད་མི་རྙེད་དེ། །གང་དག་སྔོན་བྱུང་མཐའ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད། །མ་འོངས་དུས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ལས་དང་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཞུགས་གྱུར་ཏེ། །རབ་དང་ཐ་མ་དག་ཏུའང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཆོས་རྣམས་རྟག་ཏུ་ཞི་ཞིང་རང་བཞིན་སྟོང་། །ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་ཡང་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་འདི་ཟླ་བ་སྒྲོན་མ་ལས་ཀྱང་བཤད་དོ། །བློོས་བཏགས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོས་སྟོང་པར་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟར། བློ་ཡིས་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོས་སྟོང་། །མིང་རྣམས་གློ་བུར་རང་མཚན་སྒྲོ་བཏགས་ཉིད། །བདེན་བརྫུན་གཉིས་མེད་ཡུལ་སེམས་འབྲེལ་པ་མེད། །གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མ་གོས་གཟུང་འཛིན་མེད། །དེ་ཡང་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ནི་བློས་བཏགས་ནས་བཤད་དེ། བློས་བཏགས་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ལ་མེད་པས་ཀྱང་ངོ་བོས་སྟོང་ལ། མིང་དུ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དེའི་ཕྱི་ནང་གང་ནའང་མེད་པས་གློ་བུར་བ་སྟེ་མ་གྲུབ་ལ། དོན་རང་མཚན་ནོ་ཞེས་བཏགས་པའང་མིང་དང་རྟོག་པའི་རི་མོར་ཟད་ཅིང་། འདོགས་ཡུལ་བུད་ཤིང་ལས་སྐྱེས་པའི་མེ་ལྟ་བུ་ལ་འདོད་ཀྱང་རྨི་ལམ་གྱི་མེ་ལྟར་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་སྣང་གཟུགས་ལས་གཤིས་ལ་མ་གྲུབ་པས་སྣང་སྲིད་འཁྲུལ་ངོར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྒྲོ་བཏགས་ཉིད་དུ་སྣང་ཞིང། ཡུལ་ཇི་ལྟར་སྣང་དུས་ནས་བརྫུན་མཉམ་འབའ་ཞིག་ལས། བདེན་པ་དང་བརྫུན་པ་

p. 648

གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་། སྣང་བའི་ཡུལ་དང་དེར་འཛིན་གྱི་ཤེས་པའང་དཔྱད་ན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མ་གོས་པས་འབྲེལ་བ་མེད་དེ། །ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དཔྱད་ན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་འབྲེལ་ཡུལ་དང་འབྲེལ་བོར་མེད་པའི་འབྲེལ་པ་དོན་ལ་མེད་དོ། །འབྲེལ་པ་མེད་པར་མ་ཟད་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཅེས་བློས་བཀོད་པའང་དོན་རང་མཚན་ལ་མེད་དེ་སྤྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་བརྟགས་སམ་བརྟགས་པས་འཕེལ་འགྲིབ་མི་བྱེད་པར་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དཔྱད་པས་བརྗོད་དོན་འབྲེལ་མེད་ལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་བཅས་སུ་འཛིན་དོན་མེད་པ་ལ་རྨོངས་པས་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་བུ་ཆུང་གི་དུས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་གྲུབ་མཐའ་དང་རྣམ་དབྱེ་སྒྲོ་བཏགས་མེད་པ་ལས། ཕྱིས་སྒྲོ་བཏག་གོམས་པ་ནི་གྲུབ་མཐའ་ངན་པའི་དོན་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་པའི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། རྣམ་ངེས་ལས། སྐྱེ་བོ་རེང་བུར་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། །ཡོན་ཏན་ཉེས་པ་མ་མཐོང་ལ། །ཀྱེ་མ་གྲུབ་མཐའ་མི་བཟད་པའི། །གདོན་འདི་སུ་ཡིས་བགོས་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བརྡ་ཙམ་བཏགས་པ་ཙམ་མོ། །བརྡ་ཙམ་བཏགས་པ་ཙམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གློ་བུར་བ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །སེམས་འཕོས་པ་མེད་ཅིང་ཡུལ་ཤར་བ་མེད་པ་བསྟན་པ་ནི། འབྲེལ་པ་མེད་པ་མ་འཛིན་ཅིག་པར་གདམས་པའི་དཔེ་ནི། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་གཟུགས་བཞིན་སྣང་བ་ནི། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དབང་པོའི་ཤེས་ལ་ཤར། །དེ་ཉིད་གཟུང་བས་ཆགས་སྡང་སྲིད་པར་འཁྲུལ། །ནན་ལྟར་གཏུགས་ན་སེམས་ནི་མ་འཕོས་ཤིང་། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པའང་སེམས་ལ་ཤར་བ་མེད། །ངོ་བོ་མེད་ཕྱིར་གཉིིས་སུ་མ་གྲུབ་བོ། །རེ་ཞིག་གོ་སླ་བས་གྲགས་པ་དང་སྦྱར་ན། མེ་ལོང་དུ་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་དུས་རང་གི་བྱད་དང་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་སུ་སོང་བའམ་བྱད་ལས་གཟུགས་བརྙན་ཡུལ་ལ་མ་འཕོོས་བཞིིན་དུ་སྣང་བ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སུ་དབང་པོའི་ཡུལ་ཚོགས་དྲུག་སོ་སོར་སྣང་བ་ལ་

p. 649

ནི། སེམས་དེ་ཕར་ཡུལ་དེ་ལ་འཕོས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བ་སྟེ། བྱད་མེ་ལོང་དུ་སྣང་བའང་འཕོས་པ་མ་ཡིན་གྱི། བྱད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ནམ་རྣམ་པ་དེར་སྣང་བ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་ཤར་དུས་བློས་གཟུང་བས་སྲིད་པར་འཁྲུལ་ལོ། །དེའང་དོན་དུ་དཔྱད་ན་སེམས་ཕར་མ་འཕོས་རྣམ་པ་ཚུར་ལ་ཤར་ཞེས་པའང་མ་གྲུབ་སྟེ། ཤར་བའི་སེམས་ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་དུ་མ་གྲུབ་པས་ཀྱང་རྣམ་པ་འཛིན་བྱེད་མེད་པ་དང་། རྣམ་པ་དེའང་དཔྱད་ན་ངོ་བོ་མེད་པས་ཤར་མཁན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་བཅས་སུ་མ་གྲུབ་པ་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། རྩ་ཤེས་ལས། གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གང་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་མིན། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་ཆད་མིན་རྟག་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཡུལ་སེམས་རང་བཞིན་མེད་པས་རང་གྲོལ་དུ་བསྟན་པ་ནི། ཚུལ་དེ་ལྟར་ན་སྣང་བའི། ཡུལ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་གཅིག །བློ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ངོས་གཟུང་མེད་པར་གཅིག །སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་གདོད་ནས་དག་པར་གཅིག །བརྟག་དཔྱད་མི་དགོས་གཞི་ནས་གྲོལ་བར་གཅིག །འདི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའི་ངང་དུ་གཅིག་པ་རྨི་ལམ་སྣ་ཚོགས་གཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་གཅིག་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྣང་བ་ལ་འཆར་འཆར་འདྲ་བའི་བློ་རྣམས་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མེད་པའི་ངང་དུ་གཅིག་པ་དབའ་རླབས་ཆུའི་ངང་དུ་གཅིག་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྣང་སེམས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་གཅིག་པ་རབ་རིབ་དང་དེ་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་འཁྲུལ་པར་གཅིག་པ་ལྟ་བུ་དང་གང་ལའང་བརྟག་དཔྱད་མི་དགོས་པ་ནམ་མཁའི་སྐྱེད་ཚལ་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ནི་གཤིས་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་བསྟན་པ་ཉིད། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་བདག་གི་འདུ་ཤེས་ནི། །ཤེས་པ་དེ་བཞིན་ཀུན་ལ་བློ་སྦྱང་བྱ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །རྣམ་པར་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་

p. 650

ལས། འདི་ལྟར་སྣང་སྲིད་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་དུ་གཅིག་པས་ན། གཟུང་འཛིན་མི་དམིགས་རྟོག་པའི་སྨྲ་བསམ་འདས། །དབྱིངས་གཅིག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གང་ཤར་རང་གྲོལ་དུ་རྟོགས་ན་མཁས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཡང་འདི་ལྟར། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་སེམས་ཀྱི་ངང་དུ་གཅིག །ཆུ་བོ་སྣ་ཚོགས་རྒྱ་མཚོའི་ངང་དུ་གཅིག །ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་གཅིག །འབྱུང་བཞིའི་འཕོ་འགྱུར་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་གཅིག །སེམས་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་སྟོང་པའི་ངང་དུ་གཅིག །གང་ཤར་རང་གྲོལ་གཉིས་མེད་དག་པར་གཅིག །དབའ་རླབས་རོལ་པ་ཆུ་བོའི་ངང་དུ་གཅིག །དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་ཡིན། །དེའང་ཕྱོགས་བཞི་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་རྣམས་རྒྱ་མཚོར་གཅིག་པ་ལྟར། འཁོར་འདས་སེམས་ཀྱི་ངང་དུ་གཅིག་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཀུན། །སེམས་ཀྱིས་བྱས་ཤིང་སེམས་ཀྱི་ངང་དུ་གཅིག །ཅེས་སོ། །འབྱུང་བཞིའི་འཕོ་འགྱུར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་ལྟར། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ཉམས་མྱོང་གི་རྣམ་པ་ཅི་ཤར་གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་གཅིག་པ་སྟེ། །ཏོག་རྩེ་པས། གང་ལས་གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་ངང་དེར་གཅིག །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །སེམས་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཤར་བ་སྟོང་པར་གཅིག་པའང་དེ་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་མ་གཡོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབའ་རླབས་ཆུར་གཅིག་པ་ལྟར་གང་ཤར་སྐྱེ་མེད་དུ་གཅིག་པ་ཡང་སེམས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངང་། སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་བའི་ངང་སྟེ། དགོངས་འདུས་ལས། སྤྲོས་པ་ཉིད་ནས་སྤྲོས་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་རྣམ་རྟོག་གཞི་ཐིམ་ལ་སོང་བ་ཆུ་འདྲེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དོ་ཧ་ལས། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་ན། །དེ་སྙེད་ཆུ་རུ་རོ་མཉམ་འགྱུར། །སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་རྣམ་ལྡན་སེམས། །མགོན་པོ་སུས་ཀྱང་

p. 651

མཐོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །མགོན་པོ་སེམས་ཉིད་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ་མཐོང་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །ཚུལ་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕལ་པོོ་ཆེ་ལས། དོན་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་མཁས་པ་ཡིན་གྱི་ཚིག་ལ་རྟོག་པས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས་ལས། བླང་དོར་མེད་པའི་དོན་གཟུང་འཛིན་མེད་པར་གདམས་པ་ནི། ད་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། སྣ་ཚོགས་ངོས་གཟུང་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཏེ། །བཟང་ངན་བླང་དོར་མེད་པའི་རོལ་པ་ལ། །བློ་ཡིས་གཉིས་སུ་མ་འཛིན་གང་བདེར་ཞོག །ཇི་ལྟ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ནས་དག་པའི་རོལ་པར་ཤར་བས་བྱ་བཙལ་དྲན་བསམ་ལས་འདས་པ་གཉིས་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོར་གཞག་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། མ་སྐྱེས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །སྐྱེ་བ་དངོས་པོར་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཤར། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་རང་བཞིན་གཉིས་མེད་པས། །ཇི་བཞིན་རྩོལ་བྲལ་བདེ་བ་ཆེན་པོར་ཞོག །ཅེས་སོ། །འཛིན་མེད་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་བཞག་དུས། གཏད་མེད་ཡུལ་ལ་ངེས་མེད་སྣང་བ་ཤར། །འཛིན་མེད་རིག་པ་རྣམ་ཡན་ཆེན་པོ་ནི། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་ཡིན། །གང་ལའང་དགག་པ་དང་བསྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་འཛིན་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རང་ཡན་དུ་ཤར་བས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་ང་ནི་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ང་ལ་སྒྲོ་དང་སྐུར་པའི་ཡུལ་མེད་པས། །གང་ལ་སེམས་པར་མ་བྱེད་སྒོམ་མ་བྱེད། །སྒོ་གསུམ་མ་བཅོས་ཇིི་བཞིན་ལྷུག་པར་ཞོག །ཇི་ལྟར་ཤར་བ་རང་བཞིན་ངང་གིས་གྲོལ། སྐྱེ་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཕྱོགས་འདས་པས། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་དགུ་པ་སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་ནི། ད་ནི་དགེ་བ་བསྔོོ་བ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །བློ་བྲལ་ངང་དུ་འཛིན་མེད་ལ་བཟླས་ནས། །ཕྱོགས་བྲལ་རིག་པ་ཁོལ་བུར་

p. 652

བཅིངས་པ་ཡིས། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དི་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །ཅེས་སྨོན་པ་ནི། སྙིང་པོའི་དོན་ཅིག་ཅར་དུ་གྲོལ་པའི་ཆོས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཕྲེང་བ་བཀོད་ལེགས་པའི་དགེ་བས། འགྲོ་བ་གང་དག་དབྱིངས་ཕྱོགས་བྲལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་རང་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་ལྟ་སྒོམ་གྱི་ར་བར་བཅིངས་ཏེ། གཤིས་བཅིངས་གྲོལ་མེད་པའི་དགོངས་པར་མ་རེག་པས་དགག་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་དང་། བདེན་ཞེན་གྱིས་དུབ་པ་དག་གིས་བློོ་བྲལ་གྱི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཡངས་པར་ངལ་སོས་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པའོ། །སྐྱེ་མེད་མཁའ་ལ་སྙིང་པོའི་སྤྲིན་འཁྲིགས་ཏེ། །ཇི་བཞིན་རྩོལ་བྲལ་སྟོང་ཉིད་འབྲུག་སྒྲོགས་པས། །སེམས་ཉིད་མི་གཡོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས། །བརྗོད་མེད་མཉམ་རྫོགས་སྙིང་པོའི་དོན་མཐོང་ཤོག །འགྲོ་བའི་སེམས་གང་གཟུང་འཛིན་རྒྱར་ཆུད་དེ། །མཁའ་མཉམ་ཡངས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་བྲལ་བ། །དེ་ཀུན་ཡེ་རྫོགས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཞིང་། །མ་ལུས་རང་བཞིན་དག་པ་བགྲོད་པར་ཤོག །རྟོག་པས་སྦྱར་བའི་རླུང་གིས་དཀྲུགས་པའི་ཆུ། །ཟབ་མོའི་གཟུགས་བརྙན་འཛིན་པས་རིང་བ་ཀུན། །མི་རྟོག་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་མཚོ་བསིལ་བས། །དངས་ལ་མི་གཡོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། གཞི་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

ལམ་བསམ་གཏན་དྲི་མ་མེད་པ་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་བ།

p. 653

༈ དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བ་མཐའ་བྲལ་ཆེན་པོར་གདེང་བཅས་ནས། བཅུ་གཅིག་པ་སྒོམ་པ་བསམ་གཏན་དྲི་མ་མེད་པའི་ལེའུ་ལ་སྤྱི་དོན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བསྒོམ་པར་བསྟན་པ། གང་གིས་བསྒོམ་པའི་དབང་པོའི་རིམ་པ་བསྟན་པ། ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བཤད་པ། སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བའོ། །སྤྱི་དོན་དང་པོ་ལྟ་བས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བསྒོམ་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བ་མཐའ་བྲལ་ཆེན་པོ་བཤད་ནས། ད་ནི་སྒོམ་པ་རང་

p. 654

བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་ཉི་ཟླ་ལྟ་བུ་སྟོན་པ་ནི། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་དོན་མཐོང་ནས། །གནས་ལུགས་ངང་ལ་ཇི་བཞིན་གཞག་པ་གཅེས། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། དང་པོར་ལྟ་བས་མཐའ་ཆོད་ནས་སྒོམ་པས་དེའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་གཞག་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ལས་མི་གྲོལ་ཞིང་ས་དང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མི་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ན་ངེས་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེའང་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་ཀྱིས་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ལ་བློ་རེ་དོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཆོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཞག་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་དོན་ལ་ད་སྒོམས་ཤིག །བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ལ། །བསྒོམ་དང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་གཉིས་མེད་པས། །མ་བསྒོམས་རང་བཞིན་བཞག་ན་སྒོམ་པ་ཡིན། །དོན་ནི་ཀུན་དོན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་དེ་བཞིན་རིག་བྱས་ན། །དྲན་བསམ་ཡིད་ལ་འགྱུ་བ་མ་ལུས་ཀུན། །སྐྱེ་བ་མེད་བའི་ངང་ལས་མི་ཡེངས་པ། །གང་ལྟར་བསམས་ཀྱང་སྒོམ་པ་ཡིན་ཤེས་ན། །མ་བསྒོམས་གང་ལྟར་བཞག་ཀྱང་ཡེངས་པ་མེད། །ཅེས་པ་དང་། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་ལེགས་པར་ད་སྒོམས་ཤིག །ཇི་ལྟར་སྣང་གྲགས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། །སྙིང་པོ་རྟོགས་གོམས་དོན་ཉིད་གཅིག་ལས་མེད། །སྙིང་པོ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་གང་བསྟན་པ། །རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་རྟོགས། །མ་ཡེངས་རེ་དོགས་མེད་ན་སྒོམ་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཐོས་ནས་བསམ་པ་དང་དེའི་དོན་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་དགོས་ཏེ། སྙིང་པོའི་དོན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པར་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ། གང་གིས་བསྐལ་པ་བཅུའི་བར་དུ་མཉན་པ་བས། །གང་གིས་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་བསྒོམས་ན་དེ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་གང་གིས་བསྒོམ་པའི་དབང་པོའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ལ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གྱི། དབང་པོ་རབ་ལ་དྲུག་སྟེ། ཡང་རབ་རྟོགས་པས་གྲོལ་བར་བསྟན་པ་ནི། སྒོམ་པ།

p. 655

དེ་ཡང་དབང་པོའི་རིམ་པས་བསྟན་པ་སྟེ། །དབང་པོ་ཡང་རབ་གནས་ལུགས་རྟོགས་པས་གྲོལ། །སྒོམ་དང་བསྒོམ་བྱ་གཉིས་མེད་དོན་མཐོང་ནས། །སྣང་སྲིད་གཞི་གྲོལ་སེམས་ཉིད་བྱ་རྩོལ་མེད། །ཕྱོགས་བྲལ་རིག་པ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་འཆར། །འདི་ལྟར་སྔོན་བསོད་ནམས་བསགས་པའི་སྐལ་ལྡན་དབང་པོ་ཡང་རབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཉིད་རྣལ་མའི་དོན་བསྒོམ་བྱ་དང་སྒོམ་བྱེད་ལས་འདས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དོན་བླ་མ་དམ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་ཏེ། འབད་པ་དང་བཅས་ནས་བསྒོམ་མི་དགོས་པར་སེམས་ཉིད་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ངང་གིས་གནས་པ་ནི་ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་ང་ཡིས་ལུང་བསྟན་པ། །མ་ལུས་སྐྱེ་མེད་རྣམ་དག་ཏིང་འཛིན་ཏེ། །བསྒོམ་དང་མི་བསྒོམ་རྐྱེན་ལ་རག་མ་ལུས། །བསྒོམ་བྱ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །གང་དུ་ཇི་ལྟར་བཞག་པའི་ཚུལ་མེད་པར། །མ་བཙལ་རང་སར་གྲོལ་བས་བསྒོམ་པ་ཡིན། །ཀྱེ་བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་མན་ངག་འདི་དག་ལ། །ཚིག་དང་སྒྲ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཡིན་ཕྱིར། །སྔ་རབས་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོས་ལུང་མ་བསྟན། །ཕྱི་རབས་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོས་ལུང་མི་སྟོན། །ད་ལྟ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོས་ལུང་བསྟན་མེད། །ཀྱེ་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །མ་ནོར་དགོངས་པའི་དོན་ལ་ལུང་བསྟན་པ། །སྒྲོ་སྐུར་འདས་པ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ལ། །བསྒོམ་དང་མི་བསྒོམ་མཁའ་ལ་རྩོད་པ་འདྲ། །ཞེས་སོ། །ཀློང་གྱུར་ལ་བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་དགོངས་པ་ཀློང་དུ་གྱུར་དུས། སྒོམ་པ་དེའི་དོན་ལ། ཐུན་མཚམས་རིས་མེད་འདི་ཡིན་ངོས་གཟུང་མེད། །ཐམས་ཅད་རང་གྲོལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཞིང་། །རྟགས་དང་ཚད་མེད་རང་བྱུང་གཞི་ཀློང་ཡངས། །ཇི་བཞིན་ངང་ལ་ཡེ་བཞིན་གནས་པས་ན། །གོལ་དང་གོལ་ས་རྩལ་སྦྱོང་བོགས་འབྱིན་མེད། །ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པས། །འབྲས་

p. 656

བུར་སྨོན་མེད་ད་ལྟ་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །དེ་འདྲའི་རྣལ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་རབ་འབྱམས་ཡིན། །སྨོས་ཏེ། བདེན་ཞེན་གྲོལ་ནས་གཉེན་པོ་བསྒོམ་དུ་མེད་པས་ཀྱང་སྒོམ་པ་མེད་ལ། བདེན་ཞེན་མེད་པའི་ངང་ལ་རྒྱུན་དུ་གནས་པས་ཐུན་མཚམས་མེད་པའི་རོལ་པ་ངེས་མེད་ཕྱོགས་ལས་འདས་པ་རང་གྲོལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཞིང་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་དབང་ཐོབ་རིག་པ་ན། །དངོས་པོ་མ་བཅོས་ཇི་བཞིན་རྟག་ཏུ་ཤར། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མེད་ཞི་བ་མཆོག་གི་ལམ། །གཞི་གཞག་གང་ལྟར་བཞག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ངང་། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་ཐབས་ཆེན་རྟོགས་པའི་དབང་། །ཀུན་ཀྱང་ཇི་བཞིན་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ན། །སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་གཉིས་ཀ་མཉམ་ཤེས་པས། །འཇུག་དང་མི་འཇུག་དོན་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས། །མི་འགྱུར་ལྷུན་གྲུབ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་ཞིང་། །མ་བགྲོད་མ་སྦྱངས་རང་བཞིན་ངང་གིས་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །དེའང་དངོས་པོ་དང་མཚན་མའི་སྒོམ་པ་ལྟར་ངོས་གཟུང་གི་རྟགས་དང་ཚད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། དངོས་པོ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཆོས་བཞིན་དུ། །ཚད་དང་རྟགས་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་འོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་གང་དུའང་མ་ཕྱིན་པས་གོལ་བའི་ས་མེད་ཅིང་། གང་ལའང་མ་བལྟས་པས་མཐོང་བྱེད་སྒྲིབ་པ་མེད་དེ། །དེ་ཉིད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདི་ཉིད་ནི། །ཆོས་ཀུན་མ་ལུས་པ་ཡི་སྙིང་པོ་སྟེ། །མ་སྐྱེས་རྣམ་པར་དག་པས་སྒྲིབ་པ་མེད། །བགྲོད་པའི་ལམ་དང་བྲལ་བས་གོལ་ས་མེད། །ཅེས་སོ། །གོལ་སྒྲིབ་ནི་སྦྱང་བགྲོད་ལྟ་སྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཉིད་བལྟས་པས་མཐོང་བ་མེད་པ་ལ་བལྟས་པ་ན་དེ་ཉིད་སྒྲིབ་པར་བྱུང་ཞིང་། བགྲོད་དུ་མེད་པ་ལ་བགྲོད་པ་དེ་ཉིད་གོལ་སར་གྱུར་པའང་། དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཀུན་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་གཅིག་ལ། །གཅིག་ལ་རྣམ་པར་བགྲངས་པས་གོལ་སྒྲིབ་བྱུང་། །བགྲོད་དུ་མེད་ལ་བགྲོད་པས་གོལ་ས་བྱུང་། །དམིགས་མེད་བལྟས་པས་མ་མཐོང་སྒྲིབ་པ་བྱུང་། །ཞེས་སོ། །དེའང་རང་སེམས་དོན་གྱི་སངས་རྒྱས་སུ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་

p. 657

ཐག་ཆོད་པས། ཕྱིས་དེ་ལས་གཞན་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སྨོན་པ་མེད་པར་ཤེས་ཏེ་དུས་དེ་ཉིད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པའི་དོན་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པས། །ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་རེ་དོགས་གཉིས་སུ་མེད། །ཅེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ང་ལ་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་རང་བཞིན་རྣམ་གསུམ་ལས། །སྟོན་པ་བསྟན་པ་འཁོར་རྣམས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །ཀུན་བྱེད་ཅེས་ནི་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན། །དང་པོར་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལས། །རང་བཞིན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ། །སྐུ་གསུམ་སྟོན་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་བསྔགས་པ་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། ལུས་ནི་གང་ཟག་ལྷ་མི་ཡང་། །དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །འབྲིང་དང་ཐ་མས་བསྒོམ་དགོས་པར་གདམས་པ་ནི། དབང་པོ། འབྲིང་དང་ཐ་མས་གོམས་ལ་བརྩོན་དགོས་ཏེ། །ཇི་སྲིད་བདག་འཛིན་དབྱིངས་སུ་མ་ནུབ་པར། །དེ་སྲིད་སྣ་ཚོགས་ཐབས་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ། །འདི་ལྟར་དབང་པོ་འབྲིང་དང་ཐ་མས་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་བསྒོམ་དགོས་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱུ་བདག་འཛིན་ལས་མ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་སྒོམ་མི་སྒོམ་གྱི་ས་མཚམས་ཀྱང་སེམས་ལ་གཟུང་འཛིན་དབྱིངས་སུ་ནུབ་མ་ནུབ་ལ་བྱེད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། གཉིས་དང་གཉིས་མེད་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། སྒོམ་དང་མི་སྒོམ་མིང་དུ་བཏགས་པ་སྟེ། །ཞེས་སོ། །སྒོམ་པའི་འཐད་པ་བསྟན་པ་ནི། སྒོམ་པའི་འཐད་པ་ཡང་རང་ཤར་རང་གྲོལ་དུ་མ་སོང་བའི་ཚེ་ཐ་མལ་རང་གའི་རྟོག་པ་ཡིན་པས་ན། ཁྱད་པར་རྣམ་རྟོག་ངན་པས་སྲིད་པར་འཁྲིད། །དེ་ཉིད་གྲོལ་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ཐབས་ལ་བསྟན། །ཕྱི་ནས་ཤེས་རབ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་འཆར། །དེའང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་འཁོར་བར་ལྟུང་བ་ནི། ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་འཇམ་དཔལ་ལ་བསྟོད་པ་

p. 658

ལས། རྣམ་རྟོག་མ་རིག་ཆེན་པོ་སྟེ། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་ལྟུང་བྱེད་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་དེ་དང་བྲལ་བས་ན། ཁྱོད་ནི་རྟག་ཏུ་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་དང་། དཀོན་བརྩེགས་ལས། རྟོག་པའི་ཁོར་མོས་སྲིད་པའི་དགོན་པར་འཁྱམས། །རྟག་ཏུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་འདུ་བྱེད་ཅིང་། །སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམས་པས་དུས་ཕྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བའི་ཤེས་རབ་འཆར་བར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་དུ་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། དེའང་རྩེ་གཅིག་པའི། ཞི་གནས་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་མགོ་གནོན་ལ། །ལྷག་མཐོང་གིས་ནི་ཉོན་མོངས་རྩ་བ་འབྱིན། །ཇི་སྐད་དུ། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། ཞི་གནས་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གནོན་པར་བྱེད་དོ། །ལྷག་མཐོང་གིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཞི་གནས་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས། །ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་ཤེས་བྱས་ནས། །ཐོག་མར་ཞི་གནས་བཙལ་བྱ་དེ་ཡང་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་མེད་ལ་མངོན་དགས་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །དེའང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དང་། སོ་སོ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་གནས་པའི་ཆ་ནས་ཞི་གནས། གསལ་བའི་ཆ་ནས་ལྷག་མཐོང་སྟེ། གསལ་སྟོང་མཐའ་བྲལ་དུ་རྟོགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ནི་སྲིད་པ་ལས་སྒྲོལ་བ་ཉིད། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཤེས་རབ་མེད་ན་བསམ་གཏན་ཡོད་མིན་ཏེ། །བསམ་གཏན་མེད་པར་ཡང་ནི་ཤེས་རབ་མེད། །གང་ལ་དེ་གཉིས་ཡོད་པས་སྲིད་པ་ནི། རྒྱ་མཚོ་གནས་རྗེས་ལྟ་བུར་འཚལ་བར་བགྱི། །ཞེས་སོ། །ཐ་དད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྒྲའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། དོན་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཐོས་པའི་དོན་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཞི་གནས་དང་། དེ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་ལྷག་མཐོང་ངོ་། །གཉིས་པ་ནི་བསྒོམས་པས་དང་པོ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཟིན་པ་ཙམ་ཞི་གནས་ལ། ཕྱིས་དེ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལྷག་མཐོང་སྟེ།

p. 659

དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། ཞི་གནས་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ་ཞེས་དང་། དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་གཉིས་ཏེ། ཤེས་རབ་ལས་བྱུང་བ་དང་། གདམས་ངག་ལས་བྱུང་བའོ། །ཤེས་རབ་ལས་བྱུང་བ་ནི། མདོ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཞི་གནས་སོ། །དེའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ་། །གདམས་ངག་ལས་བྱུང་བ་ནི། མན་ངག་གིས་སེམས་མི་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཞི་གནས་སོ། །དེའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་ནི། རྒྱུ་མཚན། དེས་ན་རབ་ཀྱིས་ངན་རྟོག་ཆོས་སྐུར་ལྷོངས། །བཟང་ངན་མེད་ན་གཉེན་པོ་སྒོམ་མི་དགོས། །འབྲིང་གིས་ངང་དངས་ཟུང་འབྲེལ་བསྒོམས་པ་ཡིས། །བཟང་ངན་རྟོག་པ་དབྱིངས་སུ་ནུབ་གྱུར་ནས། །ཟུང་འབྲེལ་རྟོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་འཆར། །ཐ་མས་ཐོག་མར་ཞི་གནས་བཙལ་བ་ཡིས། །གང་དམིགས་དེ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པར་སླ། །དེ་ནས་ལྷག་མཐོང་སོ་སོར་རྟོག་བསྒོམས་པས། །ཕྱི་ནང་སྣང་སེམས་གཞི་གྲོལ་ཆེན་པོར་འཆར། །དེས་ན་དབང་པོའི་རིམ་པ་ཤེས་པ་གཅེས། །འདི་ལྟར་དབང་པོ་རབ་ཀྱིས་གསེར་གླིང་དུ་ཕྱིན་པ་ན་ས་རྡོ་བཙལ་གྱིས་མི་རྙེད་པ་ལྟར་གང་ཤར་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་གཉེན་པོ་དབྱིངས་སུ་དག་ནས། བསམ་གཏན་ཐུན་འཇོག་ཏུ་སྒོམ་མི་དགོས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཇི་བཞིན་མ་བཅོས་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་ལ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྟོག་པ་ཅི་སྐྱེས་ཀྱང་། །དེ་ཉིད་སྐྱེ་མེད་ཉིད་དུ་གནས་ཤེས་པས། བྱ་བཙལ་མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་དང་བྲལ། །ཞེས་སོ། །འབྲིང་གིས་ལྟ་བ་རྟོགས་པས་སྐྱེ་བ་མེ་པའི་ངང་། བྱིང་རྒོད་བྲལ་བའི་དྭངས། རྫིང་བུ་རྙོག་པ་དང་བྲལ་བ་མི་གཡོ་བ་ལྟར་བཞག་པས། ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཏེ་རྣམ་རྟོག་དབྱིངས་སུ་ནུབ་ནས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རྟོགས་པ་འཆར་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དམ་པའི་མདོ་ལས། ཇི་བཞིན་པ་ཡི་

p. 660

ཆོས་ཉིད་ལ། །དེ་བཞིན་པ་ཡི་བློ་གཞག་ན། །མིང་དུ་མི་ཐོགས་ཉམས་མྱོང་འབྱུང་། །དེས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་སེམས་འཕྱར་ཞིང་མི་བསྲུན་པ་སྤྲེེའུ་ལྟ་བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་གནས་པ་དེ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཞི་གནས་ཀྱིས་བརླན་ཏེ་བསྒོམས་པས་ཟིན་དུས། དེའི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་ཏེ། བྱམས་པས་ཞུས་པ་ལས། ཞི་གནས་གྲུབ་པས་ལྷག་མཐོང་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དབང་པོ་འབྲིང་ལ་སྒོམ་ཚུལ་བཞག་ཐབས་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་གསུམ་གྱི། སྒོམ་ཚུལ་ལའང་ལྔ་ལས། མི་རྟོག་པར་བཞག་པར་གདམས་པ་ནི། དེ་ལྟར་དབང་པོ་དང་སྦྱར་ཏེ་སྒོམ་ཚུལ་ཡང་རིམ་པ་གསུམ་ལ། རེ་ཞིག །ད་ནི་དབང་པོ་འབྲིང་གི་སྒོམ་པ་བསྟན། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ནི་དབའ་རླབས་རྙོག་པ་ན། །དངས་པའི་གཟུགས་བརྙན་མི་གསལ་གཡོ་བ་ལྟར། །ཡིད་ནི་མི་བསྲུན་ཀུན་རྟོག་འཕྱར་ཞིང་གཡོ། །སྣ་ཚོགས་སྤྲོས་ལ་ཀུན་ཏུ་འཆེལ་བ་ན། །སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་དྭངས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། །སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་གཟའ་སྐར་མི་འཆར་བས། །གཅིག་ཏུ་མི་གཡོ་མཉམ་པར་གཞག་པ་གཅེས། །འདི་ལྟར་ཆུའི་དབའ་རླབས་གཡོ་བའི་དུས་ན་གཟུགས་བརྙན་འཛིན་རུང་དུ་སྐྱེས་པའང་གཟུགས་བརྙན་མི་འཛིན་པ་ལྟར། སེམས་ཀྱང་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གཡོ་བའི་རླབས་ཀྱིས་བྲེལ་བས་ཡོན་ཏན་མི་མངོན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་གཅེས་ཏེ། དོ་ཧ་ལས། འདི་ནི་ཡིད་འདུས་པ་ལ་རླུང་གི་རླབས། །གཡོ་ཞིང་འཕྱར་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་བསྲུན་འགྱུར། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་གྱུར་ན། །དེ་ཡིས་བདག་ཉིད་བརྟན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་བཞག་ན་རྟོག་པའི་དབའ་རླབས་རྙོག་པ་མེད་དུས་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་མར་མེ་རང་གསལ་བས་སེམས་ཀྱི་ཆུ་མི་གཡོ་བར་ཞོག་ཅིག་ཅེས་པའང་། དེ་ལས། དབའ་རླབས་མེད་པའི་དབང་ཕྱུག་

p. 661

མཆོག །རྙོག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་འགྱུར། །ཆུ་དང་མར་མེ་རང་གསལ་གཅིག་པུར་ཞོག །འགྲོ་འོང་ང་ཡིས་མི་ལེན་མི་འདོར་རོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་གནད་དང་བཞག་ཐབས་བསྟན་པ་ནི། མཉམ་པར་བཞག་ཚུལ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི། མཐའ་གསུམ་དང་བྲལ་བ་མི་གཡོ་བ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་བཞག་སྟེ། དེའང་། ལུས་ནི་ཆོས་བདུན་རི་རྒྱལ་ལྟ་བུ་ལ། །དབང་པོ་མཐའ་བྲལ་རྫིང་བུའི་གཟའ་སྐར་འདྲ། །སེམས་ཉིད་སྟོང་གསལ་དྭངས་པའི་ནམ་མཁའ་བཞིན། །བྱིང་རྒོད་གཉིས་མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་བཞག །ལུས་མི་གཡོ་བ་ཆོས་བདུན་ཏེ། རྐང་པ་སྐྱིལ་དཀྲུང་། ལག་པ་མཉམ་གཞག །སྒལ་ཚིགས་དྲང་པོ། ལྕེ་ཡ་རྐན། དབུགས་དལ་བ། མིག་སྣ་རྩེ། མགྲིན་པ་ཡིད་ཙམ་དགུག་པར་མཉམ་པར་གཞག་གོ །དབང་པོ་མི་གཡོ་བ་ནི། མིག་མི་འགུལ། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང་། ཡིད་རྣམས་དགག་ཀྱང་མི་དགག་སྟེ། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང་རེག་དང་རྟོག་པ་གང་བྱུང་ཡང་དེའི་སྒོ་མི་དགག །རྗེས་ཕྱིར་མི་འབྲང་། སྒོ་བགགས་ན་ལྷའི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྤྱན་ལྔ། ཡིད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་དྲུག་རྣམས་དབང་པོ་དངས་པར་བཞག་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ལ་དེ་མི་ཐོབ། རྗེས་ཕྱིར་འབྲང་ན་རྟོག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་མི་ཆོད་པ་ཐ་མལ་པ་དང་ཁྱད་མེད། དེས་ན་དབང་པོ་རྫིང་བུའི་ཆུ་མི་གཡོ་བ་ལ། སོ་སོའི་སྣང་ཡུལ་གཟའ་སྐར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བ་མ་འགགས་པ་ལྟར་མཉམ་པར་གཞག་གོ །དེའང་ཡུལ་སོ་སོ་ལ་རྟོག་པས་དེར་མ་བཟུང་ན་མི་གནོད་ཀྱི་སྟེང་དུ་སོ་སོའི་ཡོན་ཏན་དུ་འཆར་ཞིང་། རྣམ་པར་སྣང་ལ་མི་རྟོག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་མེད་ན་དེའི་བློ་མེད་པས། རྣམ་པར་རྟོག་མི་རྟོག་གི་དཔྱད་ར་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དབང་པོ་ལ་ཡུལ་སྣང་དུས་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་བཞག་པས། སོ་སོར་རང་གི་རིག་པའི་བླ་མས། རྟོག་པ་འགྲོ་འོང་ཆད་པ་ལ་རླུང་

p. 662

འགགས་པར་བཤད་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཏེ། ཁ་སྣའི་རླུང་འགྱུ་ཡང་རྟོག་པ་མི་གཡོ་སྟེ་སྤྲོས་པ་ཆད་པ་ལ་རྟོག་པ་ཤི་བར་བཏགས་པས། སྤྲོས་པ་མེད་དུས་དེའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་མི་དགོས་པས། སྤྲོས་པའི་གཉེན་པོ་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཅི་བྱ་སྟེ་མི་དགོས་པར། དོ་ཧ་ལས། མིག་ནི་མི་འཛུམས་སེམས་ཀྱང་མི་འགོག་དང། །རླུང་འགགས་པ་ནི་དཔལ་ལྡན་བླ་མས་རྟོགས། །གང་ཚེ་རླུང་རྒྱུ་དེ་ནི་མི་གཡོ་སྟེ། །འཆི་བའི་ཚེ་ན་རྣལ་འབྱོར་མས་ཅི་བྱ། །ཞེས་སོ། །གནད་དེ་ཉིད་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་དུས་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའམ་མ་བཅོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡུལ་དབང་པོ་ལ་སྣང་བས་དབང་ཤེས་ཡུལ་ལ་མི་རྟོག་སྟེ། དབང་པོ་ཡུལ་ལ་ལྷུང་བ་སྟེ་གསལ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འོད་གསལ་བའི་དགོངས་པ་ལ་མི་གནོད་ཀྱི་སྟེང་དུ་གྲོགས་བྱེད་པས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ། དེ་ཉིད་ལས། ཇི་སྲིད་དབང་པོ་ཡུལ་གྱི་གྲོང་ལ་ལྷུང་། །དེ་སྲིད་རང་ཉིད་ལས་མེད་རབ་ཏུ་རྒྱས། །ཞེས་སོ། །སེམས་མི་གཡོ་བ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་བཞག་པ་ནི་ལུས་དང་དབང་པོ་མི་གཡོ་བ་ན་ཞར་ལ་འབྱུང་སྟེ། དེའང་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པའི་སེམས་དངས་ལ་འོད་གསལ་བ་དེ་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་བར་བཞག་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། དངོས་དང་དངོས་མེད་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་འཆིང་བ་སྟེ། །སྲིད་དང་མཉམ་ཉིད་ཐ་དད་དག་ཏུ་མ་བྱེད་པར། །གཉུག་མའི་ཡིད་ནི་གཅིག་ཏུ་སྡོད་དང་རྣལ་འབྱོར་པ། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱོས། །ཞེས་སོ། །དེའང་དེའི་དུས་སུ་དངོས་པོ་ཕྱི་སྣང་བའི་ཡུལ། དངོས་མེད་ནང་རིག་པའི་སེམས་ལ་རྟོག་པས་འཆེལ་ན་སེམས་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལ་འཆིང་ཞིང་སྒྲིབ་པས་འཁོར་འདས་བཟང་ངན་ནམ། ཐ་ན་རང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞེན་འཛིན་གྱི་བློ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དངོས་མེད་གང་ལའང་མི་རྟོག་པས་དེ་ལས་གཞན་གང་ཡང་མི་བསམ་པ་བྱུང་དུས། ཀུན་རྟོག་གི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་སེམས་ཉིད་གཞིའི་ངང་དུ་ཐིམ་པས་སེམས་མི་

p. 663

གཡོ་ཞིང་བརྟན་པ་ན་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་ཏེ་གཉིས་འཛིན་བདག་གཞན་དུ་ཞེན་པ་མེད་པས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་སྐུའི་ལུས་སྤྲོས་བསམ་བརྗོད་འདས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དངོས་དང་དངོས་མེད་ཡོངས་སུ་དཔྱད་པས་ན། །དེར་ནི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་རབ་ཐིམ་འགྱུར། །གང་ཚེ་ཡིད་ནི་མི་གཡོ་རང་གནས་བརྟན་པ་དེར། །དེ་ཚེ་འཁོར་བའི་དངོས་པོ་ལས་ནི་རང་གྲོལ་འགྱུར། །གང་ཚེ་བདག་གཞན་ཡོངས་སུ་ཤེས་མེད་ན། །དེ་ཚེ་བླ་མེད་ལུས་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། །ཀྱེ་ཇི་བཞིན་རྩོལ་བྲལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ། །སྒོ་གསུམ་མི་རྩོལ་བཅོས་ཤིང་དམིགས་མི་བྱེད། །ཡིད་ལ་མི་བྱེད་མཚན་མའི་རྗེས་མི་འབྲང་། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་བདེ་བའི་དོན་ལ་བཞག །འདི་ནི་རང་བྱུང་འོད་གསལ་དགོངས་པ་སྟེ། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་དགོངས་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་འཆར་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་མཉམ་པར་གཞག་པ་ན་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ། དེ་ཚེ་རང་བཞིན་གཅིག་སྟེ་གདོད་མའི་ངང་། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་མི་དམིགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །དྲི་མེད་འོད་གསལ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ནི། །བདེ་གསལ་མི་རྟོག་མཐའ་དབུས་མེད་པ་འཆར། །དེའང་དམིགས་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་འདས་པས་ཀུན་རྟོག་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ནས་ཆོས་སྐུར་རོ་མཉམ་གྱི་དགོངས་པ་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་དང་བཅས་པ་དཔེ་དོན་མཚོན་འདས་ཆེན་པོར་འཆར་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། དུས་གསུམ་གཅིག་སྟེ་ཁྱད་པར་མེད། །སྔོོན་མེད་ཕྱིས་མེད་གདོད་ནས་བྱུང་། །ཆོས་སྐུས་ཁྱབ་པ་གཅིག་པའི་ཕྱིར། །ཆེ་བའི་ཆེན་པོར་རང་བཞིན་གནས། །ཞེས་པ་དང་། ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་རོལ་པ་འདི། །བྱ་བྲལ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གནས། །ཅིར་ཡང་མི་དམིགས་གཏི་མུག་ལས། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་རང་ལས་བྱུང་། ཞེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས། བླ་མའི་ལུང་ལ་བསྒྲིམས་ཏེ་རབ་འབད་ན། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འབྱུང་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། ཁ་དོག་ཡོན་ཏན་ཡི་གེ་དཔེ་བྲལ་བ། །སྨྲ་རུ་མི་བཏུབ་དེ་ནི་གྱི་ན་མཚོན། །གཞོན་

p. 664

ནུ་མ་ཡི་བདེ་བ་སྙིང་ལ་ཞེན་པ་བཞིན། །དབང་ཕྱུག་དམ་པ་དེ་ནི་སུ་ལའང་བསྟན་ནུས་སམ། །ཞེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དམ་པའི་མདོ་ལས། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཆོས་ཉིད་ལ། །བསམ་དུ་མེད་པའི་བློ་བཞག་ན། །ཕྱོགས་རིས་མེད་པའི་ཉམས་མྱོང་འབྱུང་། །དེས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་རང་བྱུང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བ་དེའི་ཚེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་བློ་ངོར། སྣང་དང་སྟོང་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱམ་གཅིག་ལ། །ཡོད་དང་མེད་པ་ཀུན་གྱི་མཐའ་ལས་འདས། །སྲིད་དང་ཞི་བ་གཉིས་སུ་མི་རྟོག་པ། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །མཉམ་དང་མི་མཉམ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་མཐོང་། །ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཅན་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དང་དེའི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པས་སྣང་སྟོང་ཕྱམ་གཅིག་ཏུ་མཐོང་བ་ཉིད། ཀུན་བྱེད་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཅིག །མ་བཅོས་མཉམ་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ནི། །མི་རྟོག་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པ་ཁོང་ནས་འཆར། །ཞེས་སོ། །སེམས་ཉིད་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་དངས་གསལ་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྲིད་ཞི་གཉིས་མེད་ཀྱི་རོལ་པར་འཆར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཐོག་མ་ཐ་མ་དབུས་ཞི་ཞིང་། །སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་ཞི་བ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདེ་ཆེན་ཏེ། །མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རང་གི་མཐུ་ཡིས་རིག་པ་ལས། །ཆོས་ནི་གཞན་ལས་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཤེས་བྱ་ཡུལ་དང་ཤེས་བྱེད་བློ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཆར་ཏེ། དེ་ལས། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ་ཕྱི་ཉིད་ནང་། །ཟབ་མོ་ཆ་ཤས་རྟོག་ཡུལ་མེད། །ཅེས་སོ། །འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་རྒྱུར་བསྟན་པ་ནི། ཚུལ། འདི་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་མཐོང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ། །ཕྱི་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བློ་མིག་གིས། །རྒྱལ་བའི་ཆོས་སྐུ་ཕུན་ཚོགས་བསྒྲུབས་པས་ན། །སྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་ཞོག །དེའང་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་

p. 665

ཡེ་ཤེས་ཆེས་ཆེར་གོམས་རྗེས་སུ་བྱས་པ་ལས་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་གོང་མ་རྣམས་ངང་གིས་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ཡང་། རྣམ་ངེས་ལས། དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་ཡང་དག་མིན། །གང་གང་ཤིན་ཏུ་གོམས་གྱུར་པ། །སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན། །བདེ་གསལ་མི་རྟོག་བློ་འབྲས་བུ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །བཞག་ཐབས་ལའང་དགུ་ལས། ཡེང་མེད་སྤྲོས་བྲལ་དུ་བཞག་པ་ནི། ད་ནི་བཞག་ཚུལ་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལས། ཡེང་མེད་སྤྲོས་བསྡུ་བྲལ་བར་བཞག་པ་ནི། །སེམས་ཉིད་མ་སྐྱེས་མཁའ་ལྟར་དག་པའི་ངང་། །སེམས་བྱུང་མི་དམིགས་སྤྲོས་ཚོགས་དེངས་པ་བཞིན། །ཡེང་མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་ཡིས། །ཇི་བཞིན་ངང་ལ་ཡེ་བཞིན་མཉམ་པར་གཞག །དེ་ཡང་སེམས་ཉིིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ལ་སེམས་བྱུང་གི་རྟོག་པ་རང་སོར་བཞག་པས་དེངས་པ་སྤྲིན་ཡལ་བ་ལྟ་བུ་ལྟ་བའི་ངང་དེར་མ་ཡེངས་པར་དཔེའི་རང་བཞིན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་ཇི་བཞིན་ཉིད་སྒོམས་ཤིག །རྟོག་པས་རང་སར་གྲོལ་བའི་ལྟ་བ་ལ། །མ་ཡེངས་རང་བཞིན་བཞག་པས་བྱ་རྩོལ་མེད། །ཀུན་ཀྱང་རང་བྱུང་རང་སར་གྲོལ་བ་ཡིན། ཞེས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཉིད་འདི། །མི་སྐྱེ་འགག་པ་མེད་པའི་ངང་དུ་ཞོག །ཅེས་སོ། །དངས་གསལ་རྙོག་བྲལ་དུ་བཞག་པ་ནི། དངས་གསལ་རྙོག་པ་མེད་པར་བཞག་པ་ནི། དངས་ཤིང་སྟེངས་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལ། །གཟུང་འཛིན་རྙོག་བྲལ་དབའ་རླབས་མེད་པར་ཞོག །སེམས་མ་བྱིང་བས་དངས་ལ། མི་རྒོད་པས་སྟེངས་པ་རྒྱ་མཚོ་རང་སོར་གནས་པ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་གཟུང་འཛིན་རྣམ་རྟོག་གི་རྙོག་པས་མ་བསླད་པར་དངས་སེང་ངེ་བཞག་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། རྒྱ་མཚོ་དངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །སྒྲ་རྟེན་ཡིད་ལ་བྱེད་མིན་པར། །ཇི་བཞིན་རྙོག་པ་ཀུན་དང་བྲལ། །ཞེས་པ་དང་། ཤེས་ནས་མ་ཡེངས་དོན་ལ་གནས་པ་ལས། །རྩོལ་བས་མི་འཇུག་གཉེན་པོས་སེམས་མི་སྦྱོང་། །ཡུལ་ལ་མི་འཇོག་དྲན་པའི་སེམས་མི་

p. 666

སྡུད། །གང་ལྟར་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་དོན་ཡིན་པས། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་དོན་ལ་འཇུག་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །མཁའ་ལྟར་ཕྱོགས་བྲལ་དུ་བཞག་པ་ནི། ཕྱོགས་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བཞག་པ་ནི། །སྟོང་ཞིང་གསལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ། །ཀུན་རྟོག་སྤྲིན་མེད་ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ་བར་ཤོག །སེམས་ཉིད་ཡེ་སྟོང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་རྣམ་རྟོག་གི་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པར་བཞག་པ་ཉིད། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་ད་སྒོམས་ཤིག །བླང་དོར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ལ། །མཁའ་ལྟར་གནས་པས་ལུས་སེམས་བཅོས་སུ་མེད། །འདུ་ཤེས་ཞེན་འཛིན་མེད་པས་སྒོམ་དུ་མེད། །མཁའ་ལྟར་རབ་ཞི་རྙོག་པ་ཀུན་བྲལ་བ། །ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་དགོངས་པའི་དམིགས་འཇུག་བྲལ། །ཞེས་སོ། །བྱར་མེད་བྱུང་རྒྱལ་དུ་བཞག་པ་ནི། དགག་སྒྲུབ་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བར་བཞག་པ་ནི། བརྟན་ཞིང་མི་གཡོ་རི་རྒྱལ་ལྟ་བུ་ལ། །དགག་སྒྲུབ་གཉིས་མེད་རེ་དོགས་བྲལ་བར་ཞོག །སེམས་མི་གཡོ་བ་རི་རྒྱལ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་མེད་པར་བཞག་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །རྟོགས་པས་གཉིས་ཀའི་འཆིང་བ་རབ་བཅད་ནས། །མི་འགལ་མཉམ་པའི་དོན་ལ་གནས་བྱས་པས། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་དགོངས་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །གང་གིས་འཆིང་བ་ནི་རྟོག་བཅད་བྱས་ཤིང་། །གྲོལ་བར་མི་འཇུག་མྱ་ངན་འདས་མི་ལེན། །སྙིང་པོའི་དོན་ལ་ཕྱོགས་རིས་དམིགས་མི་འཛིན། །དོན་ལ་མི་སྒོམ་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་མི་འཇུག །ཅེས་སོ། །སྣང་ཡུལ་འགག་མེད་བཞག་པ་ནི། སྒོ་ལྔ་རང་གསལ་དུ་བཞག་པ་ནི། དག་ཅིང་གསལ་བ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ། །སྣང་ཡུལ་མ་འགགས་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་ཞོག །སེམས་གསལ་དངས་ཕྱེད་པའི་ངང་དུ་དབང་པོའི་སྣང་ཡུལ་ཁྲ་བུན་ནེ་ཤིགས་སེ་འཛིན་རྟོག་མེད་ལ་མ་ཡེངས་པར་བཞག་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་དེ་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་དེར་སྒོམས་ཤིག །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དམིགས་པ་ཀུན་ལས་འདས། །རྟོགས་པས་དམིགས་པའི་དོན་དུ་

p. 667

འཇོག་མི་བྱེད། །ཡུལ་ལས་འདས་པས་རྣམ་ཤེས་སྲུང་མི་བྱེད། །དངོས་པོ་སྙིང་པོར་གསལ་བ་སྒོམ་མི་བྱེད། །རྣམ་པ་སྙིང་པོར་གསལ་བས་རེ་དོགས་མེད། །ཅེས་སོ། །ཡེ་གྲོལ་དག་གསལ་དུ་བཞག་པ་ནི། དག་གསལ་གཉེན་པོས་མ་བསླད་པར་བཞག་པ་ནི། ཡེ་གྲོལ་སོར་གཞག་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུ་ལ། །བྱིང་རྒོད་གཉིས་མེད་དག་ཅིང་གསལ་བར་ཞོག །སེམས་གསལ་དངས་ཕྱེད་པའི་ངང་དུ་བྱིང་རྒོད་མེད་པར་བཞག་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་ལེགས་པར་ད་སྒོམས་ཞིག །མ་སྐྱེས་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་སྣང་བས། །སྣང་བ་དངོས་པོར་མི་ལྟ་འཇིག་མི་བྱེད། །སྣང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རང་གྲོལ་བས། །སྟོང་པ་མི་སྒོམ་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པས་གྲོལ། །ཞེས་པ་ལྟར་བཞག་པས་སྣང་བ་སྟོང་པར་ཤེས་པ་འཇའ་ཚོན་ལྟར་ཤེས་སོ། །རྩེ་གཅིག་མདའ་མཁན་ལྟར་བཞག་པ་ནི། རྩེ་གཅིག་མ་ཡེངས་པར་བཞག་པ་ནི། གཞན་དུ་མ་ཡེངས་མདའ་མཁན་ལྟ་བུ་ལ། །གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོ་བསྡུ་བྲལ་བར་ཞོག །སེམས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་མ་ཡེངས་པར་ཙེན་ནེ་ཅེ་རེ་བ་མདའ་བསྲངས་པ་ལྟར་མིག་ཏུ་བཅུག་སྟེ་བཞག་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། དེ་ལྟར་སྒོམ་དུ་མེད་པའི་སྙིང་པོ་ལ། །མ་ཡེངས་དྲན་པས་གཟུང་བ་མན་ངག་ཡིན། ཞེས་སོ། །བྱར་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བཞག་པ་ནི། བློོ་བདེ་ལས་ཟིན་དུ་བཞག་པ་ནི། ཐག་ཆོད་ཤེས་པ་ལས་ཟིན་ལྟ་བུ་ལ། །རེ་དོགས་གཉིས་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཞོག །སེམས་རང་སོར་བཞག་པ་ལས་ཆོས་སྐུ་རང་གནས་སུ་ཐག་ཆོད་པས་ཕྱི་ནས་རེ་བ་དང་དོགས་པ་མེད་པའི་ངང་དེར་རང་བབས་སུ་གློད་ནས་བཞག་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་ལམ་འདིར་འཇུག་ཅིང་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །ད་ལྟ་ཉིད་ནས་རྒྱལ་བའི་ས་ལ་གནས། །དགོངས་པ་མི་འཛིན་ཕྱོགས་རིས་གཟུང་དུ་མེད། །སྙིང་པོའི་ལམ་ལ་འཇུག་དང་མི་འཇུག་འདས། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྒོ་གསུམ་གྱི་ནར་གློད་ནས་མ་ཡེངས་ཙམ་དུ་འཇོག་གི །ཧ་ཅང་དྲན་པ་བསྒྲིམས་པའང་མི་

p. 668

དགོས་སོ། །ཡང་རྒྱ་ཡན་དུ་ཡེངས་ནའང་ཐ་མལ་དུ་ལྟུང་བས་ན། ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་རང་བབས་མ་ཡེངས་པའི་ངང་ལ་བཞག་པར་ཡང་། དེ་ལས། ཀྱེ་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །སྒོམ་ཞིང་བསམ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ཡལ་བར་གནས་པས་འཁོར་བ་ཉིད། །བཙལ་ཞིང་བསྒོམས་པས་རྣམ་རྟོག་མཚན་མའི་ལམ། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་བྱ་ན། དེ་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་ཇི་བཞིན་ཉིད་སྒོམས་ཤིག །རང་ལུས་མི་བཅོས་དབང་པོ་མི་བརྟུལ་ཏེ། །ངག་ཀྱང་མི་བསྡམ་བྱ་བཙལ་གང་ཡང་མེད། །སེམས་ཀྱང་གར་གཏད་མི་གཡོའི་ངང་ལ་བཞག །བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྲིན་ལས་འདི་བསྒོམས་པས། །བྱས་པ་མེད་པར་དོན་ཀུན་རྫོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང། ཀྱེ་རྣལ་འབྱོར་དུས་གཅིག་འཇུག་པའི་སྐལ་ལྡན་ལ། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་དགོངས་པ་བསྟན་བྱས་ན། །རྟོགས་པའི་ཀློང་ལ་དྲན་ཞིང་འདྲིས་པ་ལས། །སྒོམ་ཞིང་འཇུག་ཏུ་མེད་པར་ལུང་སྟོན་ཅིག །ཅེས་སོ། །བཞག་ཐབས་བརྒྱད་ཀྱིས་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་བཞག་ཐབས་བརྒྱད་ཀྱི་ཚུལ། འདི་ནི་རང་བཞིན་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་ཡིན། །སྐྱེ་མེད་ངང་དེར་གནས་པས་ཞི་གནས་ལ། །གསལ་སྟོང་སྤྲོས་དང་བྲལ་བས་ལྷག་མཐོང་ཉིད། །དབྱེར་མེད་ངོ་བོ་གཅིག་པས་ཟུང་དུ་འབྲེལ། །དེའང་གཟུང་འཛིན་མེད་པས་རང་བཞིན་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཚུལ་ཡང་། །ཡིན་ཐོག་ཏུ་གནས་པའི་ཆ་ཞི་གནས་ལ། དེ་དུས་གསལ་ཆ་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་དབྱེར་མེད་པས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བཏགས་དུས་ནས་གཉིས་ཀ་གང་དུའང་དབྱེ་བསལ་མེད་པས། ཞི་གནས་ཞི་གནས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཞི། ལྷག་མཐོང་ལྷག་མཐོང་དུ་རྟོག་པ་མེད་པས་དབྱེར་མེད་གཉུག་མའི་ཟུང་འཇུག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞི་གནས་ནི་ཡང་དག་པའི་བསམ་པ་སྟེ་ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་ལ་ཡང་མི་གནས་པའོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་

p. 669

ལྟ་བ་མཐོང་བ་སྟེ་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱང་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའོ། །གང་གིས་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའོ་ཞེས་སོ། །ལམ་བགྲོད་ཚུལ་ལ་ཡང་བདུན་ལས། བཞག་ཐབས་བརྒྱད་ཀྱིས་བརྗོད་མེད་མཐོང་ཚུལ་ནི། ད་ནི་དེ་ལྟར་བཞག་པས་ཡེ་ཤེས་བཞིའི་རིམ་པས་ལམ་གྱི་བགྲོད་ཚུལ་ཡང་བཤད་དེ། རྣམ་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་ནི། བཞག་ཐབས་བརྒྱད་ཀྱིས་སེམས་གཉུག་མར་གནས་པ། དེ་ཚེ་ཟབ་ཞི་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་སེམས། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་མཐོང་བས། །སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་མི་རྟོག་པ། །འོད་གསལ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཞེས་བྱ། །སེམས་ཉིད་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་ངང་དུ་བློའི་འཇུག་པ་ཞི་ནས་དངས་གསལ་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོག་མར་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་འོད་གསལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏེ། རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོ་ལས། འོད་གསལ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །རྫོགས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ས། །སྣང་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། །མཆེད་པ་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་སྟེ། །ཐོབ་པ་དམ་པ་འཕགས་པའི་ལམ། །ཉེ་བར་ཐོབ་པས་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་གཉིས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་དུ་བར་དོའི་སྐད་ཅིག་བཞི་ལ་སྦྱར་ཏེ་གྲོལ་ཚུལ་བཤད་པའང་། ད་ལྟ་འདི་བཞིན་ཡོད་པ་ངོ་ཤེས་ཤིང་ཐོབ་པ་རྣམས་དེར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐར་ལམ་ཟིན་པའི་རྟགས་ནི། དེའང་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་དང་པོར་སྐྱེས་པས་སེམས་ཉིད་གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་ངོས་ཟིན། ཐར་པའི་ལམ་སྣ་ཟིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་ཐེབས་པའོ། །འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས། དེ་ཉིད་མཐོང་བས་སེམས་ནི་རབ་ཞི་ཞིང་། །ཕྱི་ནང་ཆོས་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཞེན་པ་ཆུང། །སྟོང་པའི་ངང་ནས་སྙིང་རྗེ་ཕྱོགས་མེད་འཆར། །རང་གཞན་དོན་དུ་དགེ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་བསྐུལ། །དབེན་པར་དགའ་ཞིང་རྣམ་གཡེང་འདུ་འཛི་ཉུང་། །རྨི་ལམ་ན་ཡང་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། །དེས་ནི་ཐར་པའི་ལམ་སྣ་ཟིན་པ་ཡིན། །སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་གཞིའི་ཡེ་ཤེས་ངོས་ཟིན་དུས་གློ་བུར་ཀུན་རྟོག་རང་སར་གྲོལ་བས་འོད་

p. 670

གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། ཀུན་སྤྱོད་གཅིག་ཏུ་དགེ་བས་ཕྱི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡུལ་ལྔ། ནང་དྲན་རིག་གི་སེམས་དགག་སྒྲུབ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེན་པ་བྲལ་ཞིང་། སེམས་རང་གསལ་སྟོང་པའི་ངང་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཉེ་རིང་ཕྱོགས་ཆ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བས་རང་ཡང་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད། གཞན་ཡང་དགེ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་བསྐུལ། རབ་ཏུ་དབེན་པའི་རི་སུལ་དང་ནགས་འདབ་ལ་སོགས་བར་དགའ་ཞིང་རྣམ་གཡེང་དང་འདུ་འཛི་སྤོངས་ཏེ། ཐ་ན་རྨི་ལམ་དུའང་མི་དགེ་བའི་སེམས་མེད་པར་དཀར་པོ་དགེ་བའི་སྣང་བ་འབའ་ཞིག་འཆར་ཞིང་། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལ་གནས་པས་ཚོགས་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ཞིང་སྒོམ་ཁང་དུ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ལངྐར་གཤེགས་པ་ལས། བསམ་པ་མེད་པར་ལུས་བསྲངས་ནས། །སངས་རྒྱས་དང་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱག་བཙལ་ནས། །བདག་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་བསྒོམ། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་དེ་བསྒོམས་ན། །པདྨོ་ཚེ་ལ་དབང་བསྐུར་འགྱུར། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་བསྐྱབ་པའི་ཡིད། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་བརྩོན་བྱས་ན། །ཉི་མ་ཟླ་བའི་དབྱིབས་འདྲ་དང་། །འོད་དང་པདྨ་ལྟ་བུ་དང་། །རི་མོ་ནམ་མཁའི་མེ་འདྲ་མཐོང་། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ཚེ་སངས་རྒྱས་ལྷ་ཡི་ཕྱག །ཐམས་ཅད་ཞིང་ནས་བྱུང་བ་ཡིས། །དེ་ཡི་མགོ་ལ་ཉུག་མཛད་དེ། །ཡང་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ལྟས། །ཞེས་སོ། །མཆེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། ཚུལ་དེ་དག །དེ་ནས་ཆེས་ཆེར་གོང་དུ་གོམས་པ་ཡིས། །སེམས་གསལ་ཡེ་ཤེས་སྔོན་བས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་། །སྣང་བ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མར་རབ་ཏུ་རྟོགས། ཆོས་རྣམས་གཉིས་མེད་ངང་དུ་རོ་གཅིག་པས། །སྐྱེས་དང་མ་སྐྱེས་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཚེ། །མཆེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་མི་རྟོག་པ། །བསམ་གཏན་དགའ་བས་བརྒྱན་པ་ཐོབ་པ་ཡིན། །སྔར་གྱི་དོན་ལ་ཆེས་ཆེར་གོམས་ནས་སེམས་སྟོང་གསལ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཤས་ཆུང་ངུ་སོང་བས་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་

p. 671

རླབས་ཆེ་ཞིང་། ཕྱིའི་སྣང་བའང་ངང་གིས་ཞར་ལ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མར་མཐོང་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དུ་མ་རོ་གཅིག་གི་རྟོགས་པ་འཆར་ཞིང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་གནས་ལ་ནི་མཆེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་ལམ་རིམ་ལས། རྨི་ལམ་ན་ཡང་སྒྱུ་མར་མཐོང་། མཆེད་པ་གོང་དུ་འཕེལ་བའོ། །ཞེས་སོ། །དྲོད་ཐོབ་པའི་རྟགས་ནི། དུས་། དེ་ཚེ་ལུས་སེམས་སྔོན་བས་རབ་དག་ཅིང་། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དྲི་མེད་རྟོགས་པ་འཆར། །མངོན་ཤེས་ལྡན་ཞིང་སྙིང་རྗེས་ཕན་པ་འགྲུབ། །སྲིད་ལ་སྐྱོ་བས་སེམས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་། །རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་ཀུན་དེ་འདྲར་རྟོགས། །ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་ཤིག་སྲོ་འབུ་སྲིན་མེད། །བྱིང་རྒོད་བྲལ་ཞིང་ཉིན་མཚན་ཏིང་འཛིན་འགྲུབ། །སྐྱེ་བོ་དེས་ནི་འཕགས་ལམ་མྱུར་དུ་མཐོང་། རྟོགས་པ་དྲི་མ་མེད་པས་ལུས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་རྟགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་། ཟུང་འབྲེལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་དུ་གནས་པས་དེ་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་ཅིང་། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་སྤྱོད་ཅིང་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་ཤས་དང་ངེས་འབྱུང་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བ་དང་། རྨི་ལམ་དུའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་ཞིང་། ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་སྲིན་བུ་མེད་ལ་ཕྱིའི་ཤིག་སྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་ལམ་གྱི་རྟགས་རྣམས་ཐོབ་ཅིང་མྱུར་དུ་མཐོང་ལམ་ལ་རེག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔ་མ་ལས། འཕེལ་བ་ལས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ། །རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །ཐོབ་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། ཡང་། དེ་ནས་ཆེས་ཆེར་གོམས་པས་སྔོན་བས་ལྷག །ཏིང་འཛིན་རྟོགས་པའི་ཉི་མ་སྔོན་མེད་འཆར། །ཆོས་ཀུན་ཚུལ་གཅིག་མཉམ་པའི་དོན་མཐོང་ནས། །སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད་མངའ་ནས། །ཞིང་ཁམས་བརྒྱ་སྟོང་བྱེ་བ་དཔག་མེད་མཐོང་། །དེ་ཚེ་ཟག་མེད་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། །

p. 672

འདིར་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཟག་པ་མེད་པ་དང་པོར་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་ཏེ། ནང་གི་སྙིང་གའི་རྩ་འཁོར་ལ་བརྟེན་པའི་འདབ་མའི་རླུང་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་དག །ཁམས་དངས་མའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཆེར་འོད་གསལ་ཞིང་འཁོར་ལོ་གཞན་རྣམས་སུའང་གསལ་བས་རླུང་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་བརྟན་ཞིང་ཉོན་མོངས་པའི་རླུང་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་འགགས་པས། སྔགས་ལྟར་ན་ནང་གི་ཁམས་ལ་ཡེ་ལྡན་གྱི་ཞིང་ཁམས་སྣང་ལ། མཚན་ཉིད་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་བརྒྱའི་ཞལ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིའི་ཞིང་སྣང་བར་བཤད་དེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སའི་སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་ལྟར་སྒྲིབ་པ་དང་ཐོགས་པ་ཅན་ལས་ཆེས་དག་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཐོབ་སྟེ་ཀུན་བརྟགས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམས་པར་གྲོལ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་བའི་དགོངས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། འཚེ་བ་ཆད་དང་མི་བསྔགས་ངན་འགྲོ་དང་། །འཁོར་གྱི་འཇིགས་བྲལ་ཉམ་ངའི་གནོད་པ་མེད། །ཅེས་འཇིགས་པ་ལྔ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་ཟིན་གོམས་པས་གཟུངས་སྤྲིན་ཡེ་ཤེས་འཆར་ཚུལ་ནི། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་པོ་ཐོབ་པ། དེ་ལས་ཆེས་ཆེར་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ཡིས། །རྟོགས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཡོན་ཏན་གྲངས་མེད་ཅིང་། །རྟོག་དང་མ་རྟོག་མཉམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས། །གཟུངས་སྤྲིན་ཡེ་ཤེས་དྲི་མེད་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་། །མཉམ་པར་གཞག་དང་མ་གཞག་གཉིས་མེད་པར། །རྟག་ཏུ་མཉམ་གཞག་སྤྲུལ་པ་བསམ་ཡས་སྟོན། །ཚད་མེད་ཞིང་དང་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་འཇུག །དེའང་མཐོང་ཟིན་གྱི་དོན་གོམས་པར་བྱེད་པས་སྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་ས་རེ་རེར་ཡོན་ཏན་སྔར་བཤད་པ་དེ་དག་གྲངས་མེད་པ་ཐོབ་ཅིང་སྤྲུལ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ལ། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་དུ་རྗེས་ཐོབ་ན་རྟོག་པ་ཡོད་པས་མཉམ་རྗེས་ཐ་དད་པའང་ཡོད་ལ། དག་པ་ས་གསུམ་ནས་མངོན་གྱུར་གྱི་རྟོག་པ་མེད་པས་འདྲེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་

p. 673

ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་ལས། བྱ་བ་སྒྲུབ་ལ་རྟག་ཏུ་བློ། །མེ་བཞིན་དུ་ནི་འབར་བ་དང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཉེ་བར་ཐོབ་པ་འཕགས་ལམ་རྫོགས་ཚུལ་ནི། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཀྱི། རྩ་ཁམས་དག་ཅིང་རླུང་སེམས་ཡོན་ཏན་མཆོག །ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་དྲི་མ་མེད་པ་ན། །ཉེ་བར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །འཕགས་ལམ་རྫོགས་ནས་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་འཐོབ། །འདི་ནི་འོད་གསལ་སྙིང་པོའི་ཐེག་པ་སྟེ། །སྐལ་བཟང་འབྲས་བུ་ཚེ་འདིར་གྲོལ་བ་ཡིན། །དེའང་སྒོམ་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་འཕགས་ལམ་བརྒྱད་བསྒོམས་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པས་དགུའི་དྲི་མ་རྣམས་སྦྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་གྱི་ས་དང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ལས་སུ་རུང་བ་ལས་སྣང་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་ཀྱང་དེ་དག་ལས་སུ་རུང་ཞིང་རྩོལ་བས་སྦྱངས་པ་ལས་ཀྱང་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་དབུ་མ་ལ་མདུད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཡོད་པའི་དང་པོ་གཉིས་གྲོལ་བས་ས་དང་པོ་ནས། ཉི་ཤུ་པ་གྲོལ་བས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་ཡོན་ཏན་འཆར་ཞིང་། སྦྱང་གཞིའི་རྩ་འདབ་རྣམས་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་རྩ་འདབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཆེད་པས་བསྐམས་དུས་རླུང་ཞབས་འཁྲུལ་སྣང་སྟོངས་ཏེ། སྦྱོང་བྱེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངས་མ་དང་རླུང་རྣམས་པར་མི་རྟོག་པ་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ཚུད་པ་ལས་ལམ་གྱི་རྟགས་རྣམས་འབྱུང་ངོ། །དེའང་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོའི་རྩ་འདབ་ལས་སུ་རུང་བས་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་ཡོན་ཏན་འཆར། སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞལ་མཐོང་། མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་སུ་རུང་བས་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་སྣང་། སྙིང་གའི་ལས་སུ་རུང་བས་མཐོང་ལམ་སྐྱེ། མགྲིན་པས་ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་ལོངས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་སྣང་། སྤྱི་བོའི་ལས་སུ་རུང་བས་དག་པ་ས་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་འཆར། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་དབུ་མའི་མདུད་པ་གྲོལ་དུས་རྩ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་དག་པས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་རོ། །དེའང་། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྡོ་རྗེ་ལས། ས་དང་ས་ཡི་

p. 674

ཡོན་ཏན་རྣམས། །རྩ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱེས་འབྲི་ལས། །རླུང་དང་བདེ་ཆེན་ལས་འདོད་དེ། །སྦྱང་གཞི་སྦྱོང་བྱེད་འཕེལ་དང་འགྲིབ། །སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་འཕེལ་འགྲིབ། །རྣམ་བཞི་འམ་གསུམ་མམ་ལྔ་འཁོར་ལོ། །གཉིས་གཉིས་ཀྱི་ནི་གཅིག་མ་རྫོགས། །ས་བཅུ་ཐ་མས་ཡེ་ཤེས་ས། བཞོ་བས་སྟེང་དང་འོག་ཏུ་གྲགས། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལྟར་ན་སྐུ་གསུམ། བཞི་ལྟར་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་བཞི། ལྔ་ལྟར་ན་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དང་ལྔ་རྫོགས་ཤིང་། མདུད་པ་ཉི་ཤུས་ས་བཅུའོ། གཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་སྟེ། དེ་དག་གོང་ནས་གོང་དུ་གྲོལ་ནས་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པའོ། །སྐབས་འདིར་རང་བཞིན་གྱིས་རྩ་མདུད་གྲོལ་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཚུལ་བར་དོ་འཕྲོས་སུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའང་འོད་གསལ་བཞི་ལས། གནས་སྐབས་གང་དུ་འཆར་བ་ངོས་བཟུང་ན། སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་དབུ་མའི་དབུས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་གྱི་རྩ། སྙིང་དབུས་དངས་མ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ལ་འབྱུང་བ་ཐིམ་དུས་འཆར་རོ། །དེའང་ཐིམ་ཚུལ་ནི། ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་འཆི་བའི་ཚེ། །གཟུགས་ནི་སྒྲ་ལ་ཐིམ་པར་འགྱུར། །སྒྲ་དྲི་རོ་ནི་རེག་ལ་ཐིམ། །རེག་ནི་ཆོས་ལ་ཐིམ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དེའི་ཚེ། ཡེ་ཤེས་རོལ་པ་ལས། དང་པོ་ས་ནི་ཆུ་ལ་ཐིམ། ཆུ་ཡང་མེ་ལ་ཐིམ་འགྱུར་ཏེ། །མེ་ནི་རླུང་ལ་ཐིམ་གྱུར་ནས། །རླུང་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་ལ་ཐིམ། །རྣམ་ཤེས་གཟུང་བ་འདི་ཉིད་ནི། །འོད་གསལ་བར་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའང་གཟུགས་སྒྲ་ལ་ཐིམ་པས་གཟུགས་མི་གསལ་བར་སོང་དུས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པས་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ཉམས། སྒྲ་དྲི་ལ་ཐིམ་པས་རྣ་བ་མི་གསང་དུ་སོང་དུས་ཆུ་མེ་ལ་ཐིམ་པས་གཤེར་བའི་ཆ་བསྐམ་ཞིང་ཁྲག་རྣམས་ཀྱི་དངས་མ་རྩ་བྲན་ནས་རོ་རྐྱང་དུ་འདུ། དྲི་རོ་ལ་ཐིམ་པས་སྣས་དྲི་མི་ཚོར་དུས་མེ་རླུང་ལ་ཐིམ་པས་དྲོད་མཐའ་ནས་སྡུད་ཅིང་འཁོར་ལོ་བཞིའི་འདབ་མ་རྣམས་ཀྱི་དངས་མ་དབུས་སུ་

p. 675

འཇུག །རོ་རེག་ལ་ཐིམ་པས་ལྕེས་རོ་མི་ཚོར་དུས་རླུང་རྣམ་ཤེས་ལ་ཐིམ་པས་དབུགས་འགྱུ་བ་འཆད། རོ་བརྐྱང་གི་དངས་མ་ཐམས་ཅད་ཡར་སྣ་མར་སྣའི་རྩེར་སླེབ། རེག་ཆོས་ལ་ཐིམ་དུས་ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་མི་ཚོར་ཞིང་མདངས་ཉམས་དུས་རྣམ་ཤེས་འོད་གསལ་ལ་འཇུག་སྟེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་ལ་རོ་མའི་དངས་མ་དཀར་པོ་ཐིམ། མར་སྣར་ཨ་ལ་བརྐྱང་མའི་དངས་མ་དམར་པོ་ཐིམ་པ་སྙིང་གའི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་གྱི་དངས་མ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་ཐིམ་པས་ཕྲ་རགས་ཀྱི་རྟོག་པ་འགགས་ནས་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་བ་འཆར་རོ། །དེའང་སེམས་ལ་སངས་རྒྱས་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་རང་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཉིད་སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་འོད་གསལ་རྣམ་པ་བཞི་དང་། སྣང་བའི་ཆ་ལས་ལྷུན་གྲུབ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་འོད་གསལ་རྣམ་པ་ལྔ་འཆར་རོ། །དང་པོ་ནི་སྣང་བ་དང་། མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དང་པོ་ནི་རྣམ་ཤེས་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་སྐད་ཅིག་ལ། ཕྱི་རྟགས་སམ་སྣང་བ་ལ་འོད་ཟེར་ལྔ་སྨིག་རྒྱུའི་རྣམ་པ་ཙམ་སྟེ་འབྱུང་བའི་དངས་མ་ལྔ་སྙིང་པོ་ལ་ཐིམ་པའི་གནད་ཀྱིས་འཆར་རོ། །ནང་རྟགས་སམ་ངོ་བོ་ལ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་འཆར་ཏེ། གཉིས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་ལས། དང་པོ་སྨིག་རྒྱུའི་དེ་ཉིད་ཀྱང། །འོད་ཟེར་ལྔ་དང་ལྡན་པ་མཐོང་། །ཞེས་པ་དང་། སྣང་བ་ཞེས་བྱ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། །གསལ་བའི་ཆ་དེ་གཟུང་རྟོག་སྤངས་པ་ལས། །འབྱུང་བ་མི་འབྱུང་རླུང་དང་བཅས་པ་གང་། །ལྷང་ངེར་གནས་པ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་དེས་ཞེ་ལྡང་ལས་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་འགག་སྟེ། ཨཱཪྱ་དེ་བའི་སྤྱོད་བསྡུས་ལས། རྣམ་རྟོག་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པོའི་མིང་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བར་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་དང་། སོང་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། མྱ་

p. 676

ངན་བར་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་དང་། ཞི་བ་དང་། རྣམ་རྟོག་དང་། འཇིགས་པ་དང། འཇིགས་པ་བར་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་འཇིིགས་པ་དང་། སྲེད་པ་དང་། སྲེད་པ་བར་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྲེད་པ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། ཚོར་བ་བར་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཚོར་བ་དང་། རིག་པ་པོ་དང་། རིག་གཞི་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། བརྩེ་བ་དང་། བརྩེ་བ་བར་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བ་དང། དོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། བསགས་པ་ཉིད་དང་། ཕྲག་དོག་སྟེ་རང་བཞིན་གྱི་རྟོག་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་མོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྣང་བ་མཆེད་པ་ལ་ཐིམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་སུ། ཕྱི་རྟགས་སྐྱ་ཝལ་བ་ཟླ་བ་ཤར་བ་ལྟ་བུ་ནི་ཡིད་ཀུན་གཞི་ལ་འཇུག་པས་ཤར་རྩའི་གདངས་དཀར་པོ་གསལ་བའོ། །ནང་རྟགས་སྔར་བས་གསལ་བ་དེར་འཛིན་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་རྒྱལ་ལས། གཉིས་པ་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་དང། །ཞེས་པ་དང་། མཆེད་པ་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་མི་རྟོག་སྟེ། །ཆེས་གསལ་བ་ལ་འཛིན་རྟོག་མ་ཞུགས་པ། །ཡེ་ཤེས་ཕྲ་བ་རླུང་བྲལ་མི་རྟོག་པ། །ལྷན་ནེར་གནས་པ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་དེས་འདོད་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་རྟོག་པ་བཞི་བཅུ་འགག་སྟེ། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། འདོད་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་རྟོག་པ་བཞི་བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཆགས་པ་དང་། ཆགས་པ་བར་མ་དང་། ཀུན་དུ་ཆགས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། དགའ་བ་བར་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་དང་། རངས་པ་དང་། རབ་ཏུ་མགུ་བ་དང་། ངོ་མཚར་བ་དང་། དགོད་པ་དང་། ཚིམ་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་དང་། འོ་བྱེད་པ་དང་། འཇིབ་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། བརྩེན་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། བྱ་བ་དང་། འགྲོགས་པ་དང་། སྟོབས་དང་སྤྲོ་བ་དང་། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་དགའ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། སྒེག་པ་དང་། རྣམ་པར་སྒེག་པ་དང་། ཞེ་འགྲས་པ་དང་། དགེ་བ་དང་། ཚིག་གསལ་བ་དང་། བདེན་

p. 677

པ་དང་། མི་བདེན་པ་དང་། ངེས་པ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། སྤྱིན་པ་པོ་དང་། གཞན་ལ་སྐུར་པ་དང་། དཔའ་བོ་དང་། ངོ་ཚ་བ་མེད་པ་དང་། གཡོ་སྒྱུ་དང་། སྡུག་པ་དང་། མི་སྲུན་པ་དང་། གྱ་གྱུ་ཆེ་བ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ལས་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་བཞི་བཅུའོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་མཆེད་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཐིམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། ཕྱི་རྟགས་སུ་ཉི་མ་ཤར་བའམ་མེའི་སྣང་བ་ལྟར་དམར་སེར་དུ་སྣང་སྟེ་ཉོན་ཡིད་ཀུན་གཞིར་ཐིམ་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩའི་གདངས་སོ། །ནང་རྟགས་སུ་བདེ་གསལ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྔོན་བས་ལྷག་པ་འཆར་ཏེ། རྣམ་རྒྱལ་ལས། གསུམ་པ་ཉི་མ་ལྟ་བུ་དང་། །ཞེས་པ་དང་། ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་མི་རྟོག་པ། །གསལ་བ་ཙམ་དུའང་མི་གནས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ། །རླུང་སེམས་མི་ཕྱེད་གསལ་བར་འཆར་བ་སྟེ། །ལྷམ་མེར་གནས་པ་སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་དེས་གཏི་མུག་ལས་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་བདུན་འགག་སྟེ། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། གཏི་མུག་ལས་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་བདུན་གང་ཞེ་ན། མི་གསལ་བ་དང་། བརྗེས་ངེས་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་དང་། མི་སྨྲ་བ་དང་། སྐྱོ་བ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། ཐེ་ཚོམ་སྟེ། ཐམས་ཅད་གཏི་མུག་ལས་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་བདུན་པོ་དེ་དག་འགག་གོ་ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ཐོབ་པ་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་ལ་ཐིམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། ཕྱི་རྟགས་མཐིང་ནག་གམ་ལྗང་ནག་མུན་སྲོས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཏི་མུག་ཀུན་གཞིའི་ཆ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས་དབུས་རྩའི་གདངས་སོ། །ནང་རྟགས་སྔོན་བས་དངས་ལ་འོད་གསལ་བས་ཞེན་རྟོག་གི་དྲི་མ་མཐའ་དག་དག་པ་སྟེ། རྣམ་རྒྱལ་ལས། བཞི་པ་མུན་པ་ལྟ་བུ་དང་། །ཞེས་པ་དང་། ཉེ་བ་ཐོབ་པ་དྲི་མ་མེད་པ་སྟེ། །རང་བྱུང་རང་གསལ་བདེ་བ་དམིགས་སུ་མེད། །ཕྲ་རགས་རང་བཞིན་ཏིང་འཛིན་མཆོག་མི་འགྱུར། །སྐད་ཅིག་བཞི་པར་མི་འགྱུར་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེའི་དུས་སུ་སྙིང་གའི་རྩ་དར་དཀར་གྱི་སྐུད་པ་འདྲ་བའི་ནང་གི་ཁྲག་

p. 678

དབུགས་ཀྱི་དངས་མ་ལ་ཐིག་ལེ་ཨ་ཧྃ་རྫོགས་པར་ཐིམ་ནས་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་འཆར་རོ། །འོད་གསལ་བཞི་རིམ་ཀྱིས་འཆར་བ་ཡང་ཨ་ཧྃ་སྙིང་གའི་རྩ་འདབ་ཏུ་འདུས་པ་དངས་མའི་རྩ་ནང་གི་དངས་མ་ཆེན་པོ་ལ་རིམ་གྱིས་ཐིམ་པས་དེར་གྱུར་པའོ། །དེའང་འོད་གསལ་དང་པོ་གསུམ་གྱི་དུས་སུ་སྒྲིབ་པ་རགས་པ་རྣམས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ལ། བཞི་པའི་དུས་སུ་ཕྲ་བ་ཐིམ་པས་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་སྐབས་ཤིག་དེར་འབྱུང་བས་ཡེ་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བའི་འཐད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་བྱེད་དུས་བཞིན་ནོ། །དེའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤངས་པས་མི་ལྡོག་ལ། འདི་ངོ་མ་ཤེས་ན་ལྡོག་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལམ་དུ་སྤངས་པ་ཡིན་ལ། འདི་སྤངས་པ་མེད་པས་ལྡོག་གོ །ངོ་ཤེས་ནས་མི་ལྡོག་པ་ནི། ངོ་ཤེས་དུས་གྲོལ་ནས་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་ཟག་མེད་བརྙེས་པས་ལྡོག་པའི་གནས་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་སྐུའི་འོད་གསལ་ལོ། །དེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་གཟུགས་སྐུའི་འོད་གསལ་ནི་སྐད་ཅིག་བཞི་པའི་རྗེས་དེ་ཉིད་ལ་འཆར་ཏེ། རྣམ་རྒྱལ་ལས། ལྔ་པ་སྤྲིན་མེད་ནམ་མཁའ་ལ། །མི་རྟོག་མཐའ་དབུས་མེད་པ་འཆར། །ཞེས་པས། དང་པོར་སྟོན་ཀའི་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད་པ་ལྟ་བུ་ལ་འོད་མཐིང་ག་ལས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཆར་རོ། །དེའང་སྙིང་གའི་འོད་གསལ་ལ་རིགས་ལྔའི་སྐུ་དང་ཞིང་ཁམས་ཡོད་པའི་གནད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ནས་མི་བསྐྱོད་པ་དང་། རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་དང་། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དང་། དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་གཙོ་འཁོར་རྣམས་ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཆར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྙིང་ནང་གི་གདངས་ལས་རང་ཤར་བས་འོག་མིན་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུས་དེར་སྣང་བ་སྟེ། སྔར་ངོ་འཕྲོད་ཅིང་བརྟན་པ་ཡོད་པ་རྣམས་དུས་དེར་གྲོལ་ལོ། །དེའང་འོད་གསལ་གྱི་སྐད་ཅིག་རྣམས་བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་ཡིན་པས། ད་ལྟ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་

p. 679

བཞག་ནས་རྣམ་རྟོག་ཕྱི་མ་འཕྲོས་སྔ་མ་འགགས་པའི་བར་གྱི་གསལ་དངས་ཇི་ཙམ་གནས་ཡུན་རིང་བ་བར་དོའི་སྐད་ཅིག་མ་བསམ་གཏན་གྱི་རིམ་པའང་དེ་ཡིན་པས། ད་ལྟ་ཉིད་ནས་བརྟན་པ་ཆེ་བ་གལ་ཆེའོ། །དེར་ངོ་མ་ཤེས་ན་སྲིད་པའི་བར་དོ་ལ་རྨི་ལམ་ལྟར་ཡད་ཡུད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱེད་སྔ་མའི་སྣང་བ་དང་། ཕྱེད་ཕྱི་མའི་གནས་དང་ཡུལ་གྱི་སྣང་བར་འཆར་དུས། རབ་ཀྱིས་བདེན་མེད། འབྲིང་གིས་བསྐྱེད་རྫོགས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། ཐ་མས་སྐྱབས་འགྲོ་ལ་སོགས་པས་བར་དོའི་འཇིགས་པ་ལས་ལོག་ནས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེས་ཏེ་ཕྱི་མ་ལ་གྲོལ་བར་གསུངས་སོ། །འཕྲོས་དང་བཅས་པས་འོད་གསལ་རྣམ་པ་བཞིས་ལམ་བགྲོད་བའི་ཚུལ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དབང་པོ་ཐ་མ་ལ་སྒོམ་རིམ་བཞག་ཐབས་གོམས་པས་རིགས་འཛིན་འགྲུབ་ཚུལ་གསུམ་ཡོད་པའི། བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ལ་ཡང་མདོར་བསྟན་ཞི་ལྷག་གསུམ་གྱི། མདོར་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི། དབང་པོ་ཐ་མས་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ཡང་། དང་པོར་ཞི་ལྷག་སོ་སོར་རྩལ་སྦྱང་སྟེ། །བརྟན་བར་གྱུར་ནས་ཟུང་འཇུག་དབྱེར་མེད་བསྒོམ། །དེ་ཡང་ཐབས་ཚུལ་དཔག་མེད་ཚུལ་ལ་བསླབ། །ཞི་གནས་ལའང་གསུམ་ལས། རྣམ་རྟོག་འདུལ་བར་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཐོག་མར་ཞི་གནས་བཙལ་བའི་རིམ་པ་ནི། །དབེན་པའི་ཕྱོགས་སུ་སྟན་ལ་རབ་འདུག་ནས། །དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་པའི་ཁ་དོག་གྲངས་རྣམས་ཀྱིས། །ཉིན་འགར་རྣམ་རྟོག་འདུལ་ཞིང་གནས་པར་བྱ། །དེའང་བསམ་གཏན་གྱི་ཚེར་མ་སྐྱེ་བོའི་འཚེ་བ་དང་འདུ་འཛིན་དང་ཀླག་ཅོར་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་གནས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡིད་འཛིན་པར་སྟན་བདེ་བ་ལ་འདུག་སྟེ་སྐྱིལ་དཀྲུང་བཅས་ནས་ལག་པ་པུས་མོ་ལ་བཀབ་སྟེ། རྩ་གསུམ་གསལ་བའི་རོ་མ་དཀར་པོ་ནས་སྣ་བུག་གཡས་ལ་རླུང་ཕྱིར་སོང་བས་ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་སྲོ་ཁང་ནས་དུ་བ་སོང་བ་ལྟར་སངས། ནང་དུ་འཇུག་དུས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འོད་དུ་གྱུར་པ་སྣ་བུག་གཡོན་ནས་བརྐྱང་མ་དམར་པོའི་ནང་དུ་ཞུགས་

p. 680

ཏེ་དབུ་མའི་ནང་དུ་ཐིམ་པར་བསམས་ལ་དར་ཅིག་ཐུབ་ཐང་དུ་སྟེང་འོག་གི་རླུང་ཁ་སྦྱར་ལ་གཟུང་། ཡང་དལ་བུས་སྔ་མ་བཞིན་བཏང་ལ་ལྷག་ཅུང་ཟད་རེ་གཟུང་། རླུང་གི་ཁ་དོག་ནི་དཔྱིད་གསུམ་ས་རླུང་བད་ཀན་གྱིས་འཐིབས་པའི་དུས་ཏེ་དེའི་གཉེན་པོར་རླུང་གི་རླུང་ལྗང་གུ། དབྱར་གསུམ་མེའི་ཚ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཆུ་རླུང་དཀར་པོ། སྟོན་གསུམ་མཁྲིས་པ་གཡོ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ས་རླུང་སེར་པོ། དགུན་གསུམ་གྲང་བ་ཆུའི་གཉེན་པོར་མེའི་རླུང་དམར་པོ་བསྒོམ་མོ། །དབྱིབས་ནི་སྙིང་ནང་དུ་རླུང་སེམས་ཀྱི་དངས་མ་གཞུ་ལྟ་བུ་དང་། གྲུ་གསུམ་པ་དང་། ཟླུམ་པོ་དང་། གྲུ་བཞི་རྣམས་བསྒོམ་ཞིང་། དེ་དང་མཐུན་པའི་རེག་བྱ་ཅན་ནོ། །གྲངས་ནི་ཁུག་པ་བདུན་ཚུན་ཆད་ཡིད་ཀྱིས་བྱའོ། །དེའང་ལས་དང་པོ་པས་རླུང་དེ་སྣ་བུག་ནས་ཁྲུ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇེ་ཆེ་ཇེ་རིང་སྟོང་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་སྤྲོ་ཞིང་། དེ་ལས་གཞན་གང་ལའང་ཡིད་མ་ཡེངས་པར་བྱའོ། ཁམས་འདུས་པའི་ཚེ་ནང་དུ་མ་ལུས་པར་ཧ་དྲག་པོས་ཕྱིར་འཕངས་པས་སེམས་ལ། བདེ་བ་དང་དད་པ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་ནང་དུ་གཟུང་ངོ། །དེའང་རླུང་ལ་ཉིན་ཞག་འགར་སྦྱངས་པས་སེམས་གསལ་དངས་གང་དུའང་མི་རྟོག་པའི་ཞི་གནས་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ཚེ་རགས་པའི་རླུང་རྒྱུ་བ་མེད་ཅིང་སེམས་རྟོག་པ་མེད་པ་ན་རོ་བརྐྱང་གི་དངས་མ་དཀར་དམར་ཉི་ཟླའི་ཆ་མི་གཡོ་ཞིང་། དེའི་ནང་དུ་རླུང་ཞབས་རྒྱུ་བ་མེད་དེ་དབུ་མར་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་གནས་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ངོས་ཟིན་པར་གྱུར་ཏེ། དོ་ཧ་ལས། གང་དུ་རླུང་དང་སེམས་ནི་མི་རྒྱུ་ཞིང་། །ཉི་མ་ཟླ་བ་འཇུག་པ་མེད་གྱུར་པ། །མི་ཤེས་པ་དག་གནས་དེར་སེམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་ཞིང་། །ཅེས་སོ། །དམིགས་པ་རྩེ་གཅིག་པ་ནི། དེ་ནས་རྣམ་རྟོག་རགས་པ་རྣམས་མགོ་ནོན་པ་དང་། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་རྗེས་ཐོགས། དེ་ནས་བྱམས་སོགས་བཞི་དང་སེམས་གཉིས་དང་། །

p. 681

བསྐྱེད་རིམ་དང་ནི་བྲིས་སྐུ་གླེགས་བམ་སོགས། །དགེ་བའི་ཡུལ་ནི་གང་ཡང་རུང་ཞིག་ལ། །དམིགས་པ་རྩེ་གཅིག་མ་ཡེངས་མཉམ་པར་གཞག །དེའང་བྱམས་སོགས་ཚད་མེད་བཞིའམ། སྨོན་འཇུག་གཉིས་ལ་བསླབ་པར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྣམ་རྟོག་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། ཞེས་པའམ་བསྐྱེད་རིམ་མམ། པོ་ཏིའམ། རི་མོ་ལ་སོགས་པ་ལྷའི་སྐུ་ལ་སེམས་གཟུང་བར། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་སྐུ་ལུས་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཀུན་ནས་རབ་མཛེས་པ། །དམིགས་པ་འདི་ལ་གང་གི་སེམས་འཇུག་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་མཉམ་གཞག་ཡིན། །ཞེས་པའམ། མདོར་ན་སྔོན་ནས་དམིགས་མེད་ལ་མ་གོམས་པས་དམིགས་ཡུལ་དགེ་བ་གང་རུང་ཞིག་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པར་བསྒོམ་སྟེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དམིགས་ཡུལ་ལ་ནི་སེམས་གཏད་ནས། །དེ་རྒྱུན་རྣམ་པར་གཡེང་མི་བྱ། །ཞེས་སོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་དངོས་ནི། ཐབས། དེ་ལྟར་བཞག་པས་སེམས་ནི་ལས་རུང་ཞིང་། །གཞན་དུ་མི་འཕྲོ་གར་གཏད་ཡུལ་ལ་ཟིན། །ཇི་ཙམ་བཞག་པ་དེ་ཙམ་མཉམ་པར་གནས། །ལུས་ངག་སེམས་ནི་དགའ་བདེས་ཁྱབ་པ་ན། །རྩེ་གཅིག་མི་གཡོའི་ཞི་གནས་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཡུལ་གང་ལ་སེམས་གཟུང་སར་མཉམ་གཞག་མ་བཏང་རིང་ལ་རྟོག་པ་མི་འཕྲོ་ཞིང་། སེམས་བདེ་ལུས་བདེ་ངག་སྨྲ་བ་ཉུང་ཞིང་ཚིག་འཇམ་ལ་མདོག་སྣུམ་པ་ནི་ཞི་གནས་རྩེ་གཅིག་པ་གྲུབ་པའི་དུས་ཏེ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བདག་གི་ལུས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཡིན། ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཆུང་བ་ཡིན། སྨྲ་བ་ཉུང་ཞིང་ཚིག་འཇམ་པ་ཡིན། པགས་པའི་མདོག་ཀྱང་རབ་ཏུ་སྣུམ་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལྷག་མཐོང་ལའང་གཉིས་ལས། བསླབ་ཚུལ་ནི། ཞི་གནས་ལས་སུ་རུང་བ། དེ་ནས་ལྷག་མཐོང་

p. 682

དོན་ལ་བསླབ་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་འདི་རྣམས། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བས་རྨི་ལམ་སྒྱུ་འདྲ་ཞིང་། །གཟུགས་བརྙན་སྤྲུལ་པ་སྒྲ་བརྙན་དྲི་ཟའི་གྲོང་། །མིག་ཡོར་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ་ཞིང་སྙིང་པོ་མེད། །སྣང་བས་སྟོང་སྟེ་རང་བཞིན་སྟོང་པའི་ངང་། །གཟོད་མ་ནས་མེད་བཞིན་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་དབུ་བ་ཆུ་ཤིང་འདྲ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནམ་མཁའ ི་གློག་འདྲ་སྟེ། །ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་འདྲ་ཞིང་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན། །ཞེས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་སྨིག་རྒྱུ་དང་། །སྒྱུ་མ་ཇི་བཞིན་རྨི་ལམ་ཅི་འདྲ་བར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་བྱ་སྟེ། །མཚན་མར་བསྒོམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །ཞེས་པ་དང་། ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་མདོ་ལས། ཆོས་གཅིག་གིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་། །སྨིག་སྒྱུ་དང་འདྲ་གཟུང་བྱར་མེད་ཅིང་གསོག་དང་ནི། །བརྫུན་ཞིང་ཐེར་ཟུག་མིན་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་རིང་པོར་མི་ཐོགས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །འདི་ལྟར་ཇོ་འཁྲུལ་ངོར་སྣང་བའི་མ་དག་པ་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་དང་། དག་པ་དཀོན་མཆོག་གི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྨི་ལམ་ལྟར་དོན་ལ་མ་གྲུབ་ལ། འཁྲུལ་ངོར་བག་ཆགས་སམ་བསགས་པའི་དབང་གིས་སྣང་བ་སྟེ། དེའི་སྣང་བ་ལ་ཤར་བ་དེ་ཀུན་དག་དག་འདྲ་ཡང་གཉིས་བཅས་ཀྱི་སྣང་ངོར་ཤར་བས་བརྫུན་པ་སྟེ། མདོ་ལས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་ངོར་སྣང་བའི་སངས་རྒྱས་བརྫུན་པ་སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟར། དབྱིངས་ཆོས་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུ་ལས་མ་འཕོས་བཞིན་སྣང་བ་བརྫུན་གྱི། དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོག་མིན་ན་བཞུགས་པ་མེད་པའི་བརྫུན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའང་འཁྲུལ་རྟོག་གིས་འཁོར་བ་དང་དེའི་བདེ་སྡུག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ཅིང་ཚོར་བས་བགྲངས་པ་འདྲ་

p. 683

ཡང་། དུས་དེ་ཉིད་ནས་སེམས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་ལ་ལྟོས་ན་འཁོར་མ་འཁོར་མེད་པ་རྨི་ལམ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་བག་ཆགས་ཀྱི་གཉིད་ལ་ཤར་དུས་ནས་འཁྲུལ་སྣང་ཡོད་མ་མྱོང་བར་བཤད་དེ། འཕགས་པ་ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། སེམས་དམྱལ་འཇིགས་པ་ང་ཡིས་བསྟན་བྱས་ཏེ། །སེམས་ཅན་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་སྐྱོ་བྱས་ཀྱང་། །གང་དག་ཤི་འཕོས་ངན་སོང་དག་འགྲོ་བའི། །འགྲོ་བ་དེ་དག་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་དག་རལ་གྲི་མདའ་ཆེན་མཚོན་འབྱོན་པའི། །གནོད་པ་བྱེད་པའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ལུས་ལ་འབབ་མཐོང་དེ་ན་མཚོན་ཆ་མེད། །སྣ་ཚོགས་ཡིད་དགའ་མེ་ཏོག་ཁ་བྱེ་ཞིང་། །གསེར་གྱི་ཁང་མཆོད་འབར་བ་ཡིད་འོང་བ། །འདི་ན་དེ་ལའང་བྱེད་པ་འགའ་མེད་དེ། །དེ་དག་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཡིན། །རྟོག་པའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་རྣམ་བཏགས་ཏེ། །འདུ་ཤེས་འཛིན་པས་བྱིས་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ། །འཛིན་དང་འཛིན་མེད་དེ་ཡང་བྱུང་མེད་དེ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །མདོར་ན་སྣང་བཏགས་ཀྱི་ཆོས་འདི་དག་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ལྟར་མེད་ལ་སྣང་བ་སང་སེང་འལ་འོལ་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །འཆར་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་སྒྱུ་མར་འཛིན་པ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པས་ནམ་མཁའ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ནི། ཆོས། ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་འདྲ་ཞིང་བདག་མེད་པས། །སྐྱེ་མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་མཉམ་པར་གཞག །དེ་ཡིས་ཕྱི་རོལ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་ཅིང་། །གཟུང་དང་གཟུང་ཡུལ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས། །དེའང་སྣང་ལ་བདེན་པར་མེད་པ་དེ་ཡང་བཏགས་པ་ཙམ་ལས། དོན་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་མེད་སྤྲོས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་གཞག་གོ །དེས་ནི་ཕྱི་བདེན་པའམ་བདེན་མེད་སྒྱུ་མར་འཛིན་པའི་རྟོག་པའང་ལྡོག་པས། དེའི་ཚེ་གཟུང་བའི་ཡུལ་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་དུས་དེ་ལ་ཞེན་ཆ་གཟུང་རྟོག་གི་བློ་

p. 684

མ་གྲུབ་པས་ཞར་ལ་འཛིན་པའང་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་ཏེ། གང་གི་ངོ་བོར་མེད་ཅིང་དམིགས་པ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཤིང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། སྔོན་འདས་དུས་ཀྱི་བསྐལ་པ་བསམ་ཡས་ན། །མི་ཡི་གཙོ་བོ་བྱུང་བར་ངས་དྲན་ཏེ། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་གཟིངས་ཀྱི་དོན་མཛད་པ། །མིང་ནི་དངོས་པོ་མེད་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ། །སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་མཁའ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྟན། །དེ་ཚེ་དེ་དང་མཐུན་པར་མཚན་བཏགས་པའི། །སྒྲ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་བྱས། །ལྷ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྒྲ་འབྱིན་པ། །དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱལ་བར་གྱུར། །སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་གོམ་པ་བདུན་བོར་ཏེ། །རྒྱལ་བས་ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པར་བཤད། །ཐུབ་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ཡི། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་ནམ་གྱུར་ཚེ། །རྩྭ་ཤིང་གེལ་པ་སྨན་རི་བྲག་རྣམས་ལས། །ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་སྒྲ་ཡང་བྱུང་། །འཇིག་རྟེན་དེ་ན་ཇི་སྙེད་སྒྲ་ཡོད་པ། །ཐམས་ཅད་དངོས་མེད་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞེས། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པ་ཡི། །སྒྲ་དབྱངས་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །བཞག་ཐབས་ལ་བཅུ་གསུམ་ལས། །སེམས་ལ་བརྟག་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་རྗེས་ཐོགས། དེ་ནས་ནང་གི་སེམས་ལ་འདི་ལྟར་བརྟག །སྣ་ཚོགས་རྟོག་ལ་ངོ་བོ་མེད་པའི་སེམས། །དགག་སྒྲུབ་བདེན་བརྫུན་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་སོགས། །ཡུལ་ལ་འཕྲོ་ཞིང་ངོས་གཟུང་མེད་པ་ཁྱོད། །དང་པོ་གང་འོངས་ད་ལྟ་གང་ན་གནས། །ཐ་མ་གར་འགྲོ་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ཅི། །སྙམ་དུ་བརྟགས་ཚེ་འདི་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ། དེའང་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་དགའ་མི་དགའ་ཡིན་མ་ཡིན་བདེན་བརྫུན་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པར་ཤ་ར་ར་འཕྲོ་ཞིང་རྟོག་པ་ཁྱོད། དང་པོ་གང་ནས་འོངས། ད་ལྟ་གང་ན་གནས། ཐ་མ་

p. 685

གང་དུ་འགྲོ། ཁ་དོག་ཅི་འདུག །དབྱིབས་དང་མཚན་མ་ཅི་འདྲ་ཞེས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་ཡེངས་པར་བརྟགས་ཤིང་གཞིག་རས་དཔྱད་པ་ལ་འབད་པར་བྱ་སྟེ། དཀོན་བརྩེགས་ལས། འོད་སྲུངས། འདི་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན་སེམས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བརྟགས་པས་རྟོག་པའི་ཡུལ་དང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ཤིང་ལས་མེ་བྱུང་དུས་ཤིང་ཉིད་ཀྱང་ཚིག་པ་ལས། བུད་ཤིང་ཟད་ནས་གཉིས་ཀ་ངོ་བོ་མེད་པ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། དཔེར་ན་ཤིང་ཉིད་རླུང་གིས་དྲུད་པ་ལས། །མེ་བྱུང་ནས་ནི་དེ་ཉིད་སྲེག་པར་བྱེད། །དེ་བཞིན་ཤེས་རབ་དབང་པོ་སྐྱེས་ནས་ནི། །སོ་སོར་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་སྲེག་པར་བྱེད། །ཅེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །གནས་ལུགས་མཐོང་ཚུལ་ནི། འཛིན་པ་མ་གྲུབ་པར་རྟོག་པ་ནི། དགག་སྒྲུབ་ལ་འཕྲོ་བ་དང་། དེ་ལ་སོ་སོར་དཔྱོད་པའི། སེམས་ནི་དང་པོར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུས་སྟོང་ཞིང་། །བར་དུ་གནས་དང་ཐ་མར་འགག་པས་སྟོང་། ཁ་དོག་དབྱིབས་མེད་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མེད། །འདས་པ་འགགས་ཤིང་མ་འོངས་མ་སྐྱེས་ལ། །ད་ལྟ་མི་གནས་ཕྱི་ནང་གང་ནའང་མེད། །ནམ་མཁའ་འདྲ་ཞིང་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་ཤེས། །འདི་ལྟ་སེམས་དེ་ནི་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་རྟོག་པས་བསླད་པ་སྟེ། དོན་ལ་ངོ་བོ་གང་ཡང་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་རྒྱུ་མེད་པས་དང་པོར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུས་སྟོང་། མ་སྐྱེས་པ་ལ་གནས་མཁན་མེད་པས་གནས་པ་ངོ་བོས་སྟོང་། མི་གནས་པ་ལ་འགག་རྒྱུ་མེད་པས་འགག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། ཁ་དོག་མེད། དབྱིབས་མེད། བསྟན་དུ་མེད། ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་དུ་བཙལ་ཞིང་དཔྱད་ཀྱང་མི་རྙེད་དེ། མ་རྙེད་པའི་ངང་དེ་དཔེ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ངོས་གཟུང་དཔྱད་ར་མེད་པར་སང་ངེ་བ་ཡངས་ཕྱམ་མེ་བ་བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བ་ཞིག་འབྱུང་བ་ནི་ཆོས་སྐུ་རང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སྟེ། བདེ་བ་རབ་འབྱམས་

p. 686

ལས། རྩ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །བཙལ་བས་མ་རྙེད་ངོས་གཟུང་མེད། །ཇི་བཞིན་ཡེ་བཞིན་སྟོང་པའི་ངང། །བརྗོད་བྲལ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོ། །གློད་ནས་བཞག་པ་ནི། དུས། དེ་ཚེ་སེམས་ལ་གང་ཡང་མི་བསམ་པར། །ཆད་པ་ངལ་གསོ་བཞིན་དུ་ལྷོད་ཀྱིས་གློད། །ཅི་ཡང་མི་བསམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བོར། །ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་མཉམ་པའི་ངང་ལ་གཞག །ཁུར་གྱིས་དུབ་པ་ངལ་གསོ་བ་ལྟར་སྔར་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་རྣམ་པས་དཔྱད་པའི་གོམ་པ་དོར་བས་ངལ་བ་ན་མཐའ་གཏུགས་པའམ་ངལ་སར་སླེབ་པ་ལྟར་ཕྱམ་གྱིས་སོང་བ་སྟེ། རང་ལུགས་སུ་ལྷོད་ཀྱིས་གློད་པས་དྲན་བསམ་གང་ཡང་མེད་ལ་རིག་པའི་མདངས་བདེ་བ་དང་བཅས་པ་མ་འགགས་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཁྲོལ་ལེ་ཤིགས་སེ་བུན་ནེ་བའི་ངང་ལ་གཞག་གོ །དོ་ཧ་ལས། འཇུར་བུས་བཅིངས་པའི་སེམས་དེ་ནི། །གློད་ན་གྲོལ་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །རྨོངས་རྣམས་གང་གིས་འཆིང་གྱུར་པ། །མཁས་རྣམས་དེ་ཡིས་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །སྤྱིར་ཡང་སེམས་ནི་བསྒོམས་ཏེ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཟུང་ན་འཕྲོ་རང་འཕྲོ་ལ། གང་དགར་སོང་ཞིག་ཅེས་གློད་ན་རང་སོར་གནས་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ་རྔ་མོ་དང་འདྲ་བར། དེ་ཉིད་ལས། བཅིངས་པ་དག་ནི་ཕྱོགས་བཅུར་འགྲོ་བར་རྩོམ། །ཐོངས་པར་གྱུར་ན་མི་གཡོ་བརྟན་པར་གནས། །གོ་ལོག་རྔ་མོ་ལྟ་བུར་བདག་གིས་རྟོགས། །བུ་ཁྱོད་རྣམས་ཀྱང་རང་ལ་ཅེར་ཏེ་ལྟོས། །ཞེས་སོ། །དེའང་གཟིངས་ཀྱི་བྱ་རོག་ལྟར་སེམས་ཀྱང་འཕྲོ་རུ་བཅུག་ནས། ད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ནང་དུ་མ་འོང་ཞིག་ཅེས་བྱས་ན། ཕྱི་ཡུལ་འཕྲོ་བ་བཞིན་བྱས་ཀྱང་ནང་དུ་ལོག་ནས་སྟོང་པ་རང་གནས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་སྔ་མ་ལྟར་གནས་པའང་། དེ་ལས། ཡུལ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་སྟེ་བསྟོན་བྱ་མིན། །སྟོང་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ནི་སྤྱད་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་གཟིངས་ལས་འཕུར་བའི་བྱ་རོག་ནི། །བསྐོར་ཞིང་བསྐོར་ཞིང་སླར་ཡང་དེ་རུ་བབས། །ཞེས་སོ། །

p. 687

གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ལ་སེམས་འཕྲོ་བའི་དུས་སུ། ཡུལ་བདེན་པར་མེད་པས་བློ་ཡང་སྐད་ཅིག་གིས་དེ་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱེད་དེ་རང་ལོག་ནས་དཔྱད་ར་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་སོ། །དཔེ་ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་ལ་གཟིངས་ཁ་ནས་འཕུར་བའི་བྱ་རོག་ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་མི་བརྟེན་པར་གཟིངས་དེ་ཉིད་དུ་བབས་པ་བཞིན་ནོ། །རྟོགས་པ་འཆར་ཚུལ། བསྒོམ་པའི་ཚུལ། དེ་ཡིས་ངར་འཛིན་གང་ཟག་བདག་མེད་ཅིང་། །འཛིན་པའི་སེམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས། །དེ་ལྟར་ང་དང་བདག་ཏུ་ཞེན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྩད་བཅད་པས་མ་རྙེད་པའི་དོན་ལ་གོམས་པས་འཛིན་བྱེད་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པས་འཛིན་པ་རང་བཞིན་མེད་ལ། སྔར་གཟུང་ཡུལ་ངོ་བོ་མེད་པས་གཟུང་བ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ། བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་དང་སྐྱེ་མཁན་གཉིས་མ་གྲུབ་སྟེ་འཁོར་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲོལ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དགོངས་པར་ཕྱིན་པའོ། །དེའང་འཁོར་བ་སེམས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། དོ་ཧ་ལས། འཁོར་བའི་རང་བཞིན་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཞེས། །རྨོངས་རྣམས་མདའ་བསྣུན་གྱིས་སྨྲས་ཙེན་ན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་དུས་ཚེ་འདིར་མ་གྲོལ་ཡང་ཕྱི་མར་གྲོལ་ངེས་ཏེ། དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་འཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དཔེ་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བ་རླབས་ཆེ་བས་མི་མྱོང་མི་སྲིད་པར་ཕྱི་མ་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་པའི་ལས་བཞིན་ཏེ་ངེས་པར་མྱོང་འགྱུརགྱི་ལས་བཞིན་ཞེས་སོ། །བརྟན་པ་ཐོབ་ཚུལ་ནི། ཞི་ལྷག་སོ་སོར་བརྟན་པ་ཐོབ་པ། དེ་ནས་ཟུང་འཇུག་གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་ཆུ་དང་ཆུ་ཟླ་བཞིན། །རྫིང་བུར་ཆུ་ཟླ་ཤར་དུས་ཆུ་དང་ཟླ་གཟུགས་ཐ་དད་མེད་པ་ལྟར་སྣང་བ་དང་སྣང་བ་འཛིན་པའི་

p. 688

དུས་དེའི་བློ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །སྣང་བ་ནི་གཟུང་བའོ། །སྣང་ཡུལ་ལ་མི་ཟེར་བ་ཡིན་པར་གོ་བར་བྱའོ། །སྣང་ཡུལ་དང་དེའི་སྟོང་པ་གཉིས་ཆུ་དང་ཆུ་ཟླ་ལྟར་གཉིས་མེད་གནས་སོ། །གཉིས་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་བསླབ་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་མ་རིག་པས། །གཉིས་སུ་གཟུང་བས་སྲིད་པར་འཁྲུལ་ན་ཡང་། །གཉིས་མེད་ཤེས་པས་མྱ་ངན་འདས་ཞེར་འགྲོ། དེ་བས་གཉིས་མེད་དོན་ལ་འདི་ལྟར་བསླབ། །ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད། །དྲི་མེད་སྟོང་གསལ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བརགཞག །དོན་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་གཟུང་བས་སྲིད་པར་འཁྲུལ་པ་རྨི་ལམ་གྱི་ཆུ་ལ་འཇིགས་པར་གཟུང་བས་སླར་འཇིགས་སྔངས་ཇེ་ཆེར་གྱུར་པ་ལྟར་སོང་བའི་འཁྲུལ་སྣང་གི་བག་ཆགས་བརྟན་པ་པས་བསྐྱེད་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་ལས་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། འཁྲུལ་སྣང་འཆར་བའི་གཞི་སེམས་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་དག་ཅིང་ངོ་བོ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མས་གོས་མ་མྱོང་བར་ཤེས་ཏེ། རྒྱུད་བླ་ལས། སེམས་དེའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བས་ན་ཉོན་མོངས་ངོ་བོ་མེད་གཟིགས་ནས། །ཞེས་པ་ལྟར། དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས། མཐའ་ཡིས་མ་གོས་པའི་སྙིང་པོ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ལ་བཞག་སྟེ། རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་ཚོལ་ཁྲོ་གང་ཡང་མི་བྱའོ། །བྱས་ན་སེམས་ཉིད་བརྙོགས་པ་འཁོར་བའི་ཀུན་རྟོག་འཕེལ་བ་དུག་སྦྲུལ་གཟེབ་ན་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་རང་སོར་བཞག་ན་གནོད་པ་མེད་ལ་གཙེས་ན་གནོད་པ་ལྟར། སེམས་ཀྱང་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་བླང་དོར་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། མི་ཟད་པའི་གཏེར་མཛོད་མན་ངག་གི་གླུ་ལས། སེམས་ཉིད་རྣལ་མའི་དོན་ནི་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་དཀའ་བ། །མཐའ་ཡིས་མ་གོས་དྲི་མ་མེད་པའི་སྙིང་པོ་ནི། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པས་ཀུན་གྱིས་དཔྱད་བྱ་མིན། །གལ་ཏེ་དཔྱད་ན་དུག་སྦྲུལ་གཙེས་པ་ཁོ་ནར་ཟད། །ཅེས་དང། །ཀུན་བྱེད་ལས། ཇི་ལྟར་

p. 689

སྣང་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཅིག །འདི་ལ་སུས་ཀྱང་འཆོས་པར་མ་བྱེད་ཅིག །མ་བཅོས་མཉམ་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ནི། །མི་རྟོག་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པ་ངང་གིས་གནས། །ཞེས་སོ། །མཐའ་བྲལ་དབུ་མར་རྟོགས་ཚུལ་ནི། སྒོམ་པའི་ཚུལ། དེ་ཡིས་ཉོན་མོངས་རྙོགས་པ་རབ་ཞི་ཞིང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་གནས། །རིག་དང་མངོན་ཤེས་ཏིང་འཛིན་འགྲུབ་འགྱུར་ཞིང་། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་མཐའ་བྲལ་དབུ་མར་རྟོགས། །ཉོན་མོངས་པའི་རྙོག་པ་ཞི་ཞིང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རིག་པ་དང་གྲོལ་པའི་ཡོན་ཏན་སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་འགྲུབ་སྟེ། སྡུད་པར། བསམ་གཏན་གྱིས་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་སྨད་པར་འདོར། །རིག་དང་མངོན་པར་ཤེས་དང་ཏིང་འཛིན་མངོན་པར་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་དང་བྲལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པར་བསྟན་པ་ནི། མཉམ་པར་བཞག་པའི་དུས། དེ་ཚེ་སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ། །ཡུལ་ནི་མི་དམིགས་རང་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ། །བསྒོམ་དང་བསྒོམ་བྱ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །བྱ་རྒྱུ་བྱེད་མཁན་མེད་པས་གདོད་མའི་ངང་། །དྲི་མེད་རང་བཞིན་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན། །མཉམ་པར་བཞག་པ་དེའི་ཚེ་སེམས་ནི་སྤྲོས་བསྡུ་དང་བྲལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ལས་སྣང་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པས་རང་བཞིན་གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་འཇུག་པ་མེད་པའི་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། སྒོམ་དང་བསྒོ་མཁན་གཉིས་སུ་མེད་པས་བྱ་རྒྱུ་དང་བྱེད་མཁན་རང་སར་གྲོལ་བ་ནི་སེམས་བྱུང་གི་འཇུག་པ་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས་རང་བཞིན་གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་དུས་དེར་ཕྱིན་ཏེ། སེམས་ཉིད་དོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་སྐུ་རང་གནས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའི་དུས་སོ། །དོ་ཧ་ལས། མ་ལུས་རྒྱུན་དུ་གནས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ། །སེམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པས་ན། །དེ་ཉིད་དྲི་མེད་མཆོག་གི་གོ་འཕང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །དེའི་

p. 690

ཚེ་སེམས་སེམས་བྱུང་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ལ་ཐིམ་པས་རྣམ་རྟོག་མི་གཡོ་བ་ལན་ཚྭ་ཆུ་ལ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་། དེ་ལས། རྣམ་རྟོག་ཡིད་ནི་མི་གཡོ་བརྟན་པར་གནས། །ཇི་ལྟར་ལན་ཚྭ་ཆུ་ལ་ཐིམ་པ་ལྟར། །དེ་ལྟར་སེམས་ནི་རང་བཞིན་ལ་ཐིམ་འགྱུར། །དེ་ཚེ་བདག་དང་གཞན་ནི་མཉམ་པར་མཐོང་། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཚུལ་ནི། གཞན་ཡང་དུས་དེའི་ཚེ། གཟུང་ཡུལ་མི་དམིགས་ཆུ་ཟླ་མིག་ཡོར་ལ། །འཛིན་མཁན་མི་དམིགས་གཡོ་མེད་ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ། །སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ངང་། །ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད། །ཕྱི་གཟུང་བའི་ཡུལ་ལྔ་ཆུ་ཟླ་ལམ་མིག་ཡོར་ལྟར་རྟོག་པས་གཟུང་བའི་རྟོག་པས་བདེན་པར་ཞེན་པའི་དམིགས་པ་ཅུང་ཟད་མེད་ཅིང་། ནང་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཆ་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྟོགས་པས་དེར་འཛིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་སོ་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། ཟབ་པ། ཞི་བ། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ། ངང་གིས་འོད་གསལ་བ། སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩི་ལྟ་བུ་སྟེ། ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཤིག་བདག་གིས་རྙེད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཚུ་རོལ་འཁོར་བ། ཕ་རོལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་སློབ་པའི་ལམ་གསུམ་མི་དམིགས་པས་ཤེསརབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན། །དེ་དག་བར་ན་མི་གནས་པ། །དུས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །ལྟ་བ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ལ་གནས་པ་ནི། འཛིན་མེད་ཡངས་པའི་ཏིང་འཛིན་གྲུ་ཆེན་གྱིས། །སྲིད་གསུམ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་བརྒལ་བས་ན། །ཞི་བདེའི་སྟེང་དུ་བློོ་བདེ་རྒྱུན་མི་འཆར། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་ཕྱིན། །ལྟ་བ་ཡངས་པ་ཆེན་

p. 691

པོའི་དོན་རྟོགས་པའི་ངང་ལ་གནས་པ་གྲུ་ལྟ་བུས་འཁོར་བ་སྤྲོས་པའི་རྒྱ་མཚོ་བརྒལ་ནས། གཞི་ཡེ་ནས་སྤྲོས་པ་མེད་པར། བློ་དུས་དེར་སྤྲོས་པ་མེད་པར་འདྲེས་ཏེ་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་ཞེས་བཏགས་པས་དེར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་བྱུང་བྱས་པ་མེད་པའི་དོན་ཀུན་རྫོགས་པའི་རྟོགས་པ་འཆར་བ་ཡང་། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་དེ་ཕྱིར་ཀུན་བྱེད་ང་ཡིས་ལུང་བསྟན་པ། །ཐོས་པའི་དོན་ལ་མ་ནོར་བརྟན་པར་བྱོས། །བྱ་བཙལ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས། །མ་བྱས་དོན་ཀུན་རྫོགས་པའི་རྟོགས་པ་འཆར། །ཞེས་སོ། །ཞི་ལྷག་མཚན་ཉིད་པ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། དེ་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་དུས་སེམས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པར་ལྷན་ནེར། གནས་པས་ཞི་གནས་ཆོས་སྐུ་སྟོང་པ་ལ། །གསལ་བས་ལྷག་མཐོང་གཟུགས་སྐུ་སྣང་བ་ཉིད། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཚོགས་གཉིས་བསྐྱེད་རྫོགས་གྲུབ། དེའང་གནས་པས་མི་རྟོག་པ་སྟོང་པའི་ཆ་ནི་ཞི་གནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྒྱུ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཤེས་རབ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ལ། གསལ་བས་སྣང་བའི་ཆ་ནི་ལྷག་མཐོང་གཟུགས་སྐུའི་རྒྱུ་ཅན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཐབས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །དེའི་དུས་སུ་དམིགས་པ་མེད་པ་དོན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྫོགས་པར་ཡང་། ཚངས་པ་ཁྱད་པར་སེམས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། མི་འཛིན་པ་ནི་སྦྱིན་པའོ། །མི་བསྲུང་བར་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །མི་གནས་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །མི་བརྩོན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །མི་སེམས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ནོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྦྱིིན་སོགས་དྲུག་སྤྱོོད་པ་ནི་དེ་ལ་གནས་པས་དེ་དག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་མ་ཕྱིན་ལ། དེ་དག་གི་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་པའོ། །དེའི་དུས་སུ་དོན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་རྫོགས་ཏེ། ལྷའི་བུ་བློ་གྲོས་རབ་གནས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། གང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཚུལ་

p. 692

ཁྲིམས་འཆལ་བ་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་སོ། །ཚོགས་གཉིས་ཀྱང་རྫོགས་པར་། སའི་སྙིང་པོ་འཁོར་ལོ་བཅུ་པ་ལས། དེ་ལ་མི་དམིགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་ཏོག་གིས་གསོལ་པ། དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཚོགས་ཇི་ལྟར་བསག་པར་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ། ཚོགས་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། བསག་པ་ནི་མང་དུ་སྤེལ་བའོ། །གསོལ་པ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཇི་ལྟར་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ། དཀར་པོའི་ཆོས་མཚན་མ་དང་བཅས་པའོ། །གསོལ་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མ་མེད་པའོ། །གསོལ་པ། དེ་གཉིས་ཇི་ལྟར་གསོག་པ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་འཁོར་བའི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་བ་ལང་གི་རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་དང་མཚུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མྱུར་དུ་བརླག་པ། ཟད་པ། བྱིས་པ་འབྲིད་པ། ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་མྱོང་ནས་སླར་ངན་སོང་དུ་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུ་ལྟ་བུ། མི་བརླག་པ། མི་ཟད་པ། མི་སླུ་བ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཏོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཁོ་ན་བསག་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་རྣམས་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་དུ་བསྒྱུར་ཞིང་བསམ་གཏན་པས་བསམ་གཏན་གཙོ་བོར་བྱ་བ་ལ་དགོངས་སོ། །ཞི་ལྷག་གཉིས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ནི། དེའང་། ལྷག་མཐོང་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་བྱས་ནས། །ཞི་གནས་ཀྱིས་ནི་དེ་ཡི་ངང་ལ་གནས། །ཡང་སྔར་ལྷག་མཐོང་གིས་རྟོགས་པའི་དོན་ལ་འདྲིས་པ་ནི་ཞི་གནས་ལ་རག་ལས་པས་ཀྱང་ཟུང་འབྲེལ་དུ་འགྲུབ་པར་

p. 693

བྱ་བ་ལ་ངེས་པར་འབད་དོ། །དེ་ལྟར་གོམས་པས་དམིགས་མེད་རྟོགས་པའི་དུས་ནི། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་དུས། །གང་ཚེ་གཟུང་འཛིན་དངོས་དང་དངོས་མེད་དུ། །བློ་ཡི་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ། །དེ་ཚེ་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་པར། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དམིགས་པ་མེད་པར་ཞི། །ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་དུས་གཟུང་འཛིན་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་དང་པོར་བྱ་བའི་ལྷག་མཐོང་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ངང་ལ་བློོའི་རྣམ་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གནས་པ་ནི་ཕྱི་ནས་བྱ་བའི་ཞི་གནས་ཏེ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ན་དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པ་ནི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གོམས་པས་ཏིང་འཛིན་འགྲུབ་ཚུལ་ལ་ཡང་དྲུག་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ནི། དེ་ལྟར་གོམས་པ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི། སེམས་ལ་ཡོན་ཏན་ཡེ་ལྡན་དུ་ཡོད་ཀྱང་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པའི་ཚེ་མི་སྣང་བས། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམས་པས་སྒྲིབ་པ་ཅི་རིགས་སུ་དག་པ་ལས་གནས་སྐབས་སུ་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ཏེ་སེམས་ཀྱི་ཀུན་རྟོག་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པའི་ཚེ། རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནས་སྐབས་གློ་བུར་ཀུན་རྟོག་དག་པ་ན། །སྙོམས་འཇུག་དགུ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་ཤེས་འགྲུབ། །ཏིང་འཛིན་གྲངས་མེད་གཟུངས་སྤྲིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེ་ཡང་གནས་སྐབས་སུ་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་རྟོག་དག་པས་སྙོམས་འཇུག་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་དུ་མ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྙོམས་འཇུག་དགུ་བཤད་པ་ནི། དེ་དག་གང་ཞེ་ན། དང་པོ་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ནི། རང་ས་འདོད་པའི་སེམས་གང་རྩེ་གཅིག་པ། །དེ་ལས་རྟོག་དང་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་

p. 694

འཛིན། །དགའ་བདེའི་ཡན་ལག་བསམ་གཏན་དང་པོ་སྐྱེ། །དེ་ལས་རྟོག་མེད་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །སེམས་གསལ་དགའ་བདེའི་རང་བཞིན་གཉིས་པ་སྐྱེ། །དེ་ལས་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་མེད་ཏིང་ངེ་འཛིན། །དགའ་བདེས་བརླན་པའི་ཡན་ལག་གསུམ་པ་སྐྱེ། །དེ་ལས་དགའ་བ་སྡུད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །བཞི་པ་ཕན་ཡོན་ཡན་ལག་བཅས་པ་སྐྱེ། །དེ་ལ་འགོག་པའི་སེམས་དང་བསམ་གཏན་བཞི་གཟུགས་མེད་བཞི་སྟེ་དགུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུའོ། །དེ་ཡང་འདོད་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བསྒོམས་པས་སེམས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་རྟེན་ལས་ཐོབ་པ་སྟེ། སྐབས་འདིར་རང་གི་རྟེན་དལ་འབྱོར་ལས་ཐོག་པས་མི་ལ་སྦྱར་རོ། །དེ་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་ནི། ཉེར་བསྡོགས་དང་དངོས་གཞི་གཉིས་ལས། ཉེར་བསྡོགས་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ་ཁ་ཅིག་ལས་དངོས་གཞི་ཙམ་མོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེའང་སྔ་མ་སྔ་མའི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཉེར་བསྡོགས་སུ་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དང་པོ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་དུས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེའང་མཉམ་པར་འཇོག་དགོས་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་། དེ་ཉིད་གང་དུའང་མི་རྟོག་པའི་ངང་དུ་འཇོག་པའི་དྲན་རྩེའི་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་དངོས་གཞི་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེའོ། །ཐུན་རྗེས་དང་མཚམས་སུ་རྟོག་དཔྱོད་དང་ལྡན་པའོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ནི། དང་པོའི་སེམས་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་ལས་རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་བཅས་པ་སྦྱོར་བ། དངོས་གཞི་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། གཉིས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་ལས་རྟོག་དཔྱོད་གང་ཡང་མེད་པར་ཁྲོང་གིས། དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་མི་རྟོག་པ་སྐྱེའོ། །བཞི་པ་ནི།

p. 695

གསུམ་པའི་སེམས་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཐོབ་པའི་དགའ་བདེ་དང་བཅས་པའི་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེའོ། །ཡུམ་བར་མ་ལས། རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའོ། །རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་བཅས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའོ། །རྟོག་པ་ཡང་མེད་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པའོ། །དགའ་བ་སྡུད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པའོ་ཞེས་སོ། །བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་ཐོབ་ཚུལ་ནི། བསམ་གཏན་གྱི་སེམས། དེ་ལས་མཁའ་ལྟར་དག་ཅིང་དངས་པའི་སེམས། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་ཆོས་ཀུན་སེམས་ཉིད་སྤྲོས་པ་མེད། །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་སྣང་སེམས་མི་དམིགས་སྤྲོས་དང་བྲལ། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་ཡོད་མེད་སྤྲོས་ཀུན་བྲལ་བའི་སེམས། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་སྣ་ཚོགས་ཉོན་མོངས་སྤྲོས་པའི་སེམས། །རང་བཞིན་འགོག་པ་ཞི་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །འདིར་བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་ཐོབ་པའི་རྟེན་ལས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བས། དང་པོ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བརྟན་པའོ། །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ནི། དེ་ཡང་སེམས་ཙམ་ལ། སེམས་དེ་ཡང་ཐོག་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་མཐའ་ཡས་པར་སེམས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཅི་ཡང་མེད་པ་ནི། དེ་ཡང་མི་དམིགས་པས་གང་དུའང་མི་མཐོང་བའི་སེམས་སོ། །སྲིད་རྩེ་ནི། ཡོད་མེད་གང་གིའང་མཐའ་ལས་འདས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །འགོག་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མ་ལུས་པ་འགོག་པ་སྟེ། འཇུག་འགྲེལ་

p. 696

ལས། འདིར་འགོག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་འགོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་བློས་གཞིགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང་། མ་གཞིགས་བར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་འཇོག་པ་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་གཉིས་སོ། །དེའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འགོག་པ་ནི་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། རྟག་ཏུ་འགོག་པར་གཏོགས་པའི་བསམ་གཏན་ཡིན་མོད་ཀྱི། །འགྲོ་བ་མགོན་མེད་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་ལྷག་པར་སྐྱེ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྤྲོས་པ་མ་བཀག་གོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བས་སྤྲོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་། ཡུམ་བར་མ་ལས། མཐར་ཀྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྤྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའི་བསམ་གཏན་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་སེམས་ཀྱི་བར་མཉམ་དུ་ཐོབ་པ་ལས། དེ་ནས་ཞི་གནས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་ཕྱོགས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ་སྙམ་ནས་དེའི་ངང་དུ་བློའི་འཇུག་པ་ནུབ་པ་ལས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་འཕེན་ལ། འཕགས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་དང་བདག་གིར་གཟུང་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཟུང་འབྲེལ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབས་པས། མི་ཆེའི་སེམས་ཐོབ་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་དུ་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་གོང་མ་ཐོབ་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །དེའི་སེམས་ལ་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཆའི་ཡོན་ཏན་ཚང་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་ལ་འཇུག་གི །ཁམས་དེ་དག་གི་སེམས་རང་མཚན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་རྣམས་ཁམས་གོང་མར་སྐྱེ་བ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙོམས་འཇུག་དགུ་སྦྱར་ཚུལ་ནི། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་མཐར་གྱིས་སྙོམས་འཇུག་དགུ་པོ་ཡང། །རིམ་དང་རིམ་མིན་ཐོད་རྒལ་རྩལ་སྦྱངས་པས། །རང་གཞན་སྔ་ཕྱིའི་ཚེ་རབས་ལས་

p. 697

རྣམས་དང་། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཡིན་ཤེས་པ་དང་། །འཆི་ཕོ་སྐྱེ་དང་སྒྲིབ་པས་ཆོད་ཀྱང་མཐོང་། །གཅིག་དང་དུ་མར་རྫུ་ཞིང་རྣམ་པར་འཕྲུལ། །ཉོན་མོངས་མེད་ཅིང་ཇི་སྙེད་ཇི་བཞིན་ཤེས། །ཞིང་རྣམས་བདེ་གཤེགས་སྲས་ཀྱིས་གང་བ་མཐོང་། །དེ་ལ་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པས་ལྔར་མི་ཤེས་པའི་སྤྱན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་ཞིང་། ས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕར་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ཞིང་ཁམས་མཐོང་ནས་ཆོས་ཉན་པ་དང་ཚོགས་རྫོགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དོ། །མཐར་གྱིས་གནས་པ་དེའི་སྒོམ་ཚུལ་ལ་གསུམ་ལས། སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞི་ལ་ཡར་རིམ་པར་བསྒོམས་ནས་མར་ལ་ཡང་རིམ་པར་བསྒོམ་པ་སྐས་གདང་བུ་དགུ་པ་ལ་ཡར་འཛེག་མར་འབེབས་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡུམ་བར་མ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པ་དེ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ནས། བསམ་གཏན་དང་པོ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་པ་ནས་འགོག་པ་དང་སྲིད་རྩེ་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །ཐོད་རྒལ་ཆུང་ངུ་ནི་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་འགོག་པ་དགུ་ལ་ཡར་རིམ་གྱིས་བསྒོམས་ནས་མར་བསམ་གཏན་དང་པོར་མཆོངས་ནས་བསྒོམ་པའོ། །ཐོད་རྒལ་ཆེན་པོ་ནི་གཉིས་ལས། ལུགས་མཐུན་འགོག་པ་བར་དུ་བཅུག་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་བསྒོམ། འགོག་པ་བསྒོམ་པ་ནས་འགོག་པའི་བར་དུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་མཚོན་ཏེ། །ནང་ཚན་རེ་བར་དུ་བཅུག་ནས་རེ་མོས་སུ་བསྒོམ་པའོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་བར་དུ་བཅུག་པ་ནི་འགོག་པ་ལས་ལངས་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་སུ་བྱེད་དོ་ཞེས་མར་བསམ་གཏན་དང་པོ་བར་དུ་རིམ་གྱིས་བསྒོམ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་གསུམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ནས་འགོག་པའི་བར་དུ་ཡར་འགྲོ་

p. 698

མར་འོང་རེ་རེ་བར་དུ་བོར་ནས་བསྒོམ་པ་དང་། གཉིས་དང་། གསུམ་དང་བཞི་དང་། ལྔ་དང་། དྲུག་དང་། བདུན་དང་། བརྒྱད་བརྒྱད་བར་དུ་བོར་ཞིང་ཡར་འགྲོ་མར་འོང་རེས་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་གསུངས་ཏེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། འགོག་དང་བཅས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུར། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སོང་འོངས་ནས། །འདོད་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །མཉམ་གཞག་མིན་པའི་མཚམས་བཟུང་སྟེ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ནི་སྙོམས་འཇུག་པ། །གཅིག་དང་གཉིས་གསུམ་བཞི་དང་ལྔ། །དྲུག་དང་བདུན་དང་བརྒྱད་བརྒལ་ནས། །འགོག་པའི་བར་དུ་མི་འདྲར་འགྲོ། ཞེས་སོ། །སྤྱན་ལྔ་དང་མངོན་ཤེས་དྲུག་ནི་སྔར་སྨོས་ཟིན་ཏོ། །ཏིང་འཛིན་གསུམ་ཐོབ་པའི་དུས་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་དུས། དེ་ཚེ་སྣང་བ་སྒྱུ་མར་རབ་རྟོགས་པས། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་ཉིད་དང་ནི། །སེམས་ཀྱི་གདུང་བྲལ་རྙོག་པ་རབ་ཞིའི་ཕྱིར། །ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་དང་། །ཆོས་ཀུན་མི་དམིགས་མཉམ་པའི་ངང་གཅིག་པས། །མཁའ་ལྟར་གོས་པ་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་སོགས། །བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་ཉིད་མུན་པ་སེལ་བས་སྣང་བྱེད་དང་། འོད་ཟེར་འཕྲོ་བས་འོད་སྟོང་ལྡན་དང་། པདྨོ་ཁ་འབྱེད་པས་པདྨོའི་གཉེན་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་བཏགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྣང་བ་སྒྱུ་མར་རྟོགས་ནས་དེའི་ངང་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཆ་ནས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་མུན་ནག་དང་གདུང་བ་ཞི་བའི་ཆ་ནས་ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྟོགས་པས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གོས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བློ་རྫས་གཅིག་ལ་ཆའི་ཡོན་ཏན་ཇེ་མང་དུ་གོང་དུ་འཕེལ་པས་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པ་ཡང་འཐོབ་བོ། །མདོ་ལས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟུང་འབྲེལ་ཐོབ་ཚུལ་ནི། དེའང་།

p. 699

ལྷག་མཐོང་གིས་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་དོན། །ཞི་གནས་དམ་པས་རྩེ་གཅིག་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །གཟུངས་དང་ཏིང་འཛིན་ཟུང་འབྲེལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཞི་གནས་ཀྱིས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་རྒྱུད་ལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ན། ལྷག་མཐོང་ནི་གཟུངས་ལ། ཞི་གནས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གནས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པ་ལས། ལྷག་མཐོང་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་གཟུངས་སོ། །ཞི་གནས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་སོ། །གཟུངས་དེ་ཡང་། ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུད་ལས། གཟུངས་ནིི་གང་ཕྱིར་རྣམ་གསུམ་གཟུངས། །ཚིག་དང་དོན་དང་གཉིས་ཀ་དང་། །ལེགས་པ་ལས་ནི་ཉམས་པ་ལས། །འཛིན་པའི་ཕྱིར་ན་གཟུངས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གིས་སྤྱིའི་རིམ་པ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བཤད་པ་ལ་ཚོགས་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་ལྔ་དགོས་པ་བཤད་པས་མཇུག་བསྡུ་བ་དྲུག་གི །ཚོགས་ལམ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆུང་ངུ་ནི། ད་ནི་བྱེ་བྲག་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། འདིར་ལྟར། ལམ་ལྔའི་རིམ་པ་བགྲོད་ལས་གྲོལ་བ་སྟེ། །ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུར་ལུས་ཚོར་སེམས་དང་ཆོས། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་བསྒོམ་ཞིང་། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལམ་ལྔ་བགྲོད་ནས་སངས་རྒྱས་པས་ན། འདིར་དེའི་རིམ་པ་བརྗོད་དེ། དེའང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ནི་ཐེག་ཆེན་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ལམ་དང་པོ་བསྒོམ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་དྲོད་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་གྱི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དགེ་བའི་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་ཐར་པའི་གླིང་དུ་བགྲོད་པའི་ལམ་མོ། །ལམ་དེའི་རྒྱུ་ནི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་གསར་དུ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་གང་ཡིན་པའི་རིགས་སད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་ལམ་ཕྱི་མ་བཞིའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་ཐོས་བསམ་དང་བསོད་

p. 700

ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་ན་ཚོགས་ལམ་མོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། ཆུང་ངུར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་མཉམ་རྗེས་གཉིས་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེའང་རང་དང་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་མཉམ་གཞག་ཏུ་ནམ་མཁའ་ལྟར་བསྒོམ་ཞིང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་ལྟར་བུ་དང་། ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པའོ། །ཚོར་བའང་མཉམ་གཞག་ཏུ་མི་དམིགས་པ་དང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཆུ་ཤིང་ལྟར་བསྒོམ་མོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །སེམས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱང་མིང་ཙམ་དང་། སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་མཉམ་རྗེས་སུ་བསྒོམ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ། གང་གིས་ལུས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །ཚོར་བ་ནང་ན་ཡང་མ་ཡིན། ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མ་ཡིན། གཉིས་ཀ་མེད་པར་ཡང་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་ཚོར་བ་ལ་རྗེས་སུ་བལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །སེམས་དེ་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ་ཞེས་སོ། །འབྲིང་པོ་ནི། འབྲིང་དུ་སྔ་མ་གོམ་པ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་བསྒོམ་པར་བསྟན་པ་ནི། ཚོགས་ལམ། འབྲིང་དུ་འདུན་དང་འབད་རྩོལ་བརྩོན་འགྲུས་བཞིས། །དགེ་དང་མི་དགེའི་ཞེན་བཞི་ཡང་དག་སྤོང་། །དེའང་མི་དགེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད། འབད་རྩོལ། བརྩོན་འགྲུས་རབ་ཏུ་བརྩམ། སྐྱེས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིདགེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་པ་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་བྱེད་དེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་དགེ་བ་མ་སྐྱེས་

p. 701

པ་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད་དོ། །འབད་དོ། །རྩོལ་ལོ། །བརྩོན་འགྲུས་རབ་ཏུ་བརྩམ་མོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་གསུངས་སོ། །ཆེན་པོ་ནི། ཚོགས་ལམ། ཆེན་པོར་འདུན་སེམས་དཔྱོད་དང་དྲན་པ་བཞིས། །རྫུ་འཕྲུལ་རྟེན་འགྲུབ་རྐང་པ་བཞི་པོ་བསྒོམ། །འདུན་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང། སེམས་པ་དང་། དྲན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་བསྒོམ་སྟེ། ཡུམ་ལས། འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་ཞེས་པ་བཞི་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཚོགས་ལམ་གྱི་དུས་འདིར་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམ་པ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བས་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་དང་། བླང་དོར་གྱི་བྱ་བ་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པས་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། དགེ་བ་ལ་མི་འགྱོད་པ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། དད་པ་དང་། མོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐར་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་དགེ་བ་གཞན་དང་། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་བརྩོན་པས་སྦྱོར་ལམ་ལ། སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་ནས་གྲངས་མེད་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་གསོག་པའི་འགོ་རྩོམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་བསྡུས་ལས། བཟང་དང་སྨོན་པའི་སྟོབས་ཅན་དག །སེམས་བརྟན་ཁྱད་པར་འགྲོ་བ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གྲངས་མེད་གསུམ། །ཀུན་དུ་བརྩོན་པར་མཛད་ཅེས་བརྗོད། །ཅེས་ཏེ། དྲན་པ་གཉེར་གཞག་བཞི་བསྒོམ་པའི་དུས་སྦྱོར་ལམ་སྐྱེ་བའི་དུས་མ་ངེས་པའོ། །ཡང་དག་སྤོང་བཞི་བསྒོམ་པའི་དུས་ནི་སྦྱོར་ལམ་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བའི་དུས་ངེས་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་བཞི་བསྒོམ་པའི་དུས་སྦྱོར་ལམ་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བར་ངེས་པའོ། །ལམ་འདིའི་གཉེན་པོའི་ཁྱད་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་བས་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོའོ། །སྤངས་པ་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྐྱོན་དུ་མཐོང་བས་མངོན་ཞེན་མངོན་

p. 702

གྱུར་པའི་ངོ་སྐལ་དུ་གྱུར་ཆད་སྤངས་པའོ། །རྟོགས་པ་ནི་བདག་མེད་གཉིས་ཐོས་བསམ་གྱིས་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པ་ཤས་ཆེ། སྒོམ་བྱུང་གིས་རྟོགས་པའང་ཡོད་དེ། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་རུང་སྟེ་ཞེས་སོ། །ཡོན་ཏན་ནི་སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཅི་རིགས་ཡོད་དེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དེ་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ཞི་གནས་དང་། །ཡེ་ཤེས་ཡངས་པ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །གདམས་ངག་རྒྱ་ཆེན་རྙེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་ལ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་སུམ་འདོམས་མཛད་ཅིང་། །ཅོ་ནས་འདྲེན་བཞིན་ཉེས་པའི་ཚང་ཚིང་གི །ཚན་ལས་དྲངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ཐོབ་དུས་མངོན་ཤེས་དང་སྤྱན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད་དོ། །བསྒོམ་བྱའི་གདམས་ངག་ཀྱང་ལུས་ངག་གི་འཇུག་ལྡོག་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་སྡུག་བསྔལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་། དད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དབང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་ལྔ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གཏོང་བ་དང་། ལུས་དལ་འབྱོར་དང་། འཆི་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣམས་བསྒོམ་ཞིང་། སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ན་མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་རྟོག་བརྒྱད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེའང་སྦྱོར་བ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་སྔོན་དུ་སོང་བས་བསྒོམ་ཞིང་། རྗེས་བསྔོ་བས་

p. 703

ཟིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་དགུ་བསྒོམ་པའང་། རང་དང་གཞན་གྱི་ལུས་ལ། རྣམ་པར་བམ་པ་དང་། འབུས་གཞིགས་པ་དང་། དམར་བ་དང་། སྔོ་བ་དང་། གནག་པ་དང་། ཟོས་པ་དང་། འཐོར་བ་དང་། ཚིག་པ་དང་། རུལ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེའང་འདོད་ཆགས་ལ་མི་གཙང་བ་དང་། ཞེས་སྡང་ལ་བྱམས་པ་དང་། གཏི་མུག་ལ་རྟེན་འབྲེལ་བསྒོམ་པར། དཔུང་བཟང་གིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་མི་གཙང་ཤ་ཚིལ་དང་། །པགས་པ་ཀེང་རུས་བལྟ་བས་རྣམ་པར་བཟློག །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་ཆུས་གདབ་ཞེ་སྡང་ལ། གཏི་མུག་ལ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ལམ་གྱིས་སོ། །ཞེས་སོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་ནི། ཉི་ཁྲིའི་གཞུང་འགྲེལ་ལས། བདག་གིས་ནམ་ཞིག་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ནུས་སྙམ་པ་དང་། ནམ་ཞིག་དབུལ་བས་ཉེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇོག་ནུས་སྙམ་པ་དང་། ནམ་ཞིག་ཤ་ཁྲག་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནུས་སྙམ་པ་དང་། ནམ་ཞིག་དམྱལ་བར་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་ནུས་སྙམ་པ་དང་། ནམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འབྱོར་པ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་གྱི་རེ་བ་རྫོགས་པར་བྱེད་ནུས་སྙམ་པ་དང་། ནམ་ཞིག་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ངེས་པར་འབྱིན་ནུས་སྙམ་པ་དང་། ནམ་ཞིག་སེམས་ཅན་ལ་མི་ཕན་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། དོན་དམ་པའི་རོ་ལ་གཅིག་ཏུ་དཔྱོད་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་སེམས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཚིག་དང་། གཞན་ལ་མི་ཕན་པའི་འཚོ་བ་དང་། ལུས་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ནོར་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་ལྡན་པ་དང་། གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བར་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་དང་། ནམ་ཞིག་སེམས་ཅན་

p. 704

གྱི་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་བདག་ལ་སྨིན་ཅིང་བདག་གི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་དེ་དག་ལ་སྨིན་པས་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་དང་ལྡན་པས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པའང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །སྦྱོར་ལམ་ནི། དེ་ནས་སྦྱོར་ལམ་འཆད་པ། འདི་ལྟར། སྦྱོར་ལམ་བཞི་སྟེ་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་རུ། །དད་བརྩོན་དྲན་དང་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས། དབང་པོ་ལྔ་དང་བཟོད་པ་ཆོས་མཆོག་ཏུ། །དད་སོགས་སྟོབས་ལྔ་རབ་ཏུ་སྒོམ་པར་བྱེད། །དེ་ལ་སྦྱོར་ལམ་གྱི་རྟེན་ནི་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་གང་ལ་སྐྱེས་པ་མཐར་ཐུག་གི་གང་ཟག་འགྲོ་བ་དྲུག་གང་རུང་ངོ་། །དེའང་ལྷ་ཀླུ་ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་གྲངས་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་བར་མདོ་ལས་བཤད་དོ། །བསམ་པའི་རྟེན་ནི་འདོད་པའམ་བསམ་གཏན་ས་དྲུག་གང་རུང་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ནི་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་མཐར་ཐུག་སྟེ། འགྲེལ་ཆུང་ལས། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྐྱེས་པའི་སྤྲོ་བ་ཅན་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འབྱུང་བས་སོ་ཞེས་སོ། །ངོ་བོ་ནི་སྒོམ་བྱུང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དབྱེ་ན་དྲོད། རྩེ་མོ། བཟོད་པ། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་བཞིའོ། །དེའང་དྲོད་དང་རྩེ་མོར། དད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་བསྒོམ་པའོ། །དེའང་རྣམ་བྱང་བསྐྱེད་པ་ལ་དངོས་སུ་དབང་བྱེད་པས་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུམ་བར་མ་ལས། དད་པའི་དབང་པོ་དང་ཞེས་པ་ལྔ་བཤད་དོ། །དེའང་སྦྱོར་ལམ་བཞིར་ཡེ་ཤེས་བཞི་ལས། དང་པོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་དྲོད་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་དུ་མཐོང་བ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་སྣང་བ་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པས་དོན་བདེན་པར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དེ་ནས་དེ་འདྲར་གྱུར་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཉམ་གཞག་པས། །ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་

p. 705

པ་མ་གཏོགས་པར། །དོན་ཀུན་རབ་ཏུ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །སྐབས་འདིའི་སྣང་བ་ནི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཆུ་བོ་ཚ་སྒོ་ཅན་གྱི་མདོ་ལས། སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པར་དྲངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩེ་མོ་སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་སྣང་བ་འབྲིང་དུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འཕེལ་བྱའི་ཕྱིར། །བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་ཀུན་དུ་རྩོམ། །ཞེས་སོ། །བཟོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་ཙམ་དུ་གནས་པའི་འཛིན་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་སྣང་བ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་ཞེན་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འཕེལ་ནས་ནི། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་གནས་པར་འགྱུར། །དེ་ནས་དོན་དུ་སྣང་བ་ཀུན། །སེམས་སུ་རབ་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར། །དེ་ཚེ་དེ་ཡི་གཟུང་བ་ཡི། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་དེ་སྤོངས་འགྱུར། །དེ་ནས་དེ་ལ་འཛིན་པ་ཡི། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་འབའ་ཞིག་ལུས། །ཞེས་སོ། །ཆོས་མཆོག་དེ་མ་ཐག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དོན་དུ་འཛིན་པའི་རྣམ་གཡེང་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་སྣང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཚེ་བར་ཆད་མེད་པ་ཡི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མྱུར་དུ་རེག །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ངེས་འབྱེད་ཆ་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལའང་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བས་བཅུ་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ། །མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། དེ་ལྟར་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནི། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་ལ་གཉེན་པོའི་ཁྱད་ནི་མགོ་གནོན་གྱིས་སྤོང་བ་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་གཉེན་པོ་ལ་སུན་འབྱིན་

p. 706

པའི་གཉེན་པོ། སྤོང་བའི་གཉེན་པོ། རྟེན་གཉེན་པོ། ཐག་བསྲིང་གི་གཉེན་པོ་དང་བཞི་ཡིན་ནོ། །སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ལ་གཉིས་ལས། མགོ་གནོན་ནི་མངོན་གྱུར་ཉམ་སྨོད་པས་སྤོང་བ་དང་། རྩ་བ་ནས་སྤོང་པ་ས་བོན་དྲུངས་འབྱིན་པ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལྟ་བུའོ། །སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་དང་མངོན་གྱུར་ཉམ་སྨད་པ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཕོངས་པ་དང་རྒུད་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བདག་མེད་གཉིས་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་ནི་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་དང་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་གསུངས་སོ། ཚོགས་ལམ་ལས་འཕགས་པའི་ཁྱད་ནི་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་དང་སྒོམ་བྱུང་དུ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅུང་ཟད་གསལ་བས་མཐོང་ལམ་ལ་ཉེ་རིང་གི་ཁྱད་ཡོད་དེ། བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་ལས། བར་ཆད་མེད་ན་མཐོང་བའི་ལམ་ཆེས་ཉེ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལས་འདིའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །མཐོང་ལམ་ནི། དེ་ནས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་པོར། མཐོང་བའི་ལམ་སྟེ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སར། །དད་བརྩོན་དྲན་པ་ཤེས་རབ་ཏིང་འཛིན་དགའ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །ཡན་ལག་བདུན་པོ་དག་ནི་ལེགས་བསྒོམ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོ་མཐར་ཐུག་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་དེ། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་རེ་རེ་བཞིན་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ་བཞི་བཞིའི་བདག་ཉིད་ནི། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་བདེན་པ་ལ། །ཆོས་ཤེས་རྗེས་སུ་

p. 707

ཤེས་པ་དང། །བཟོད་ཤེས་སྐད་ཅིག་བདག་ཉིད་འདི། །ཀུན་ཤེས་ཚུལ་ལ་མཐོང་བའི་ལས། །ཞེས་པ་དང་། དེའི་འགྲེལ་པ་ལས། བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེའང་ཡེ་ཤེས་འདི་སྐྱེ་བའི་ལུས་ཀྱི་རྟེན་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོ་དང་གཅིག་པས་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གང་རུང་སྟེ། ཉན་ཐོས་པའི་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པའི་རྟེན་བསམ་གཏན་བཞི་པའོ། །རྒྱུ་ནི་ཆོས་མཆོག་མཐར་ཐུག་ནི་དངོས་རྒྱུ་དང་ཚོགས་སྦྱོར་གཞན་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུའོ། །འབྲས་བུ་ལམ་ཕྱི་མ་གཉིས་བསྐྱེད་པའོ། །ངོ་བོ་ལ་བདེན་བཞིའི་དབྱེ་བས་ཁམས་ཀྱི་དྲི་མ་སྤོང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་གོ །དེ་ཡང་དྲི་མ་དང་། གཉེན་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ། མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ། ལོག་པར་ལྟ་བ། ལྟ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་སྟེ་ལྟ་བ་ལྔ་དང་། འདོད་ཆགས། ཁོང་ཁྲོ། ང་རྒྱལ། མ་རིག་པ། ཐེ་ཚོམ་སྟེ་ལྟ་མིན་ལྔ་དང་བཅུས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་བདེན་པ་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལའང་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་ཆར་ལོག་པོར་འཇུག་པས་བཞི་བཅུ། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་སུ་བདེན་པ་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་མ་གཏོགས་པ་དགུ་དགུ་ལོག་པོར་འཇུག་པས་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ་མཐོང་སྤང་གིས་བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཉིས་ནི། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རིགས་སོ་ཞེས་སོ། །བསམ་གཏན་ས་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞིར་ཁོང་ཁྲོ་མི་འཇུག་པ་ནི་རྒྱུད་ཞི་གནས་ཀྱིས་བརླན་པར་བྱས་པས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པ་ཁོང་

p. 708

ཁྲོའི་གཞི་དགུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགུ་ནི་བདག་ལ་སྔར་ཡང་གནོད་པ་བྱས། །ད་ལྟ་བྱེད། མ་འོངས་པ་ནའང་བྱེད་པར་འགྱུར་སྙམ་པ་གསུམ། དེ་བཞིན་དུ་གཉེན་ལའང་གསུམ། བདག་གི་དགྲ་ལ་ཕན་བཏགས་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་སྟེ་དགུའོ། །དེའང་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གིས་ལོག་པར་འཇུག་ཚུལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་མཚོན་ན། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བར་འཛིན་ཏོ། །མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་དུ་འཛིན་ཏོ། །ལོག་པར་ལྟ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མེད་པར་འཛིན་ཏོ། །མ་རིག་པས་སྡུག་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་གོ །ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན་མ་ཡིན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བཞིན་དུ་འཇུག་གོ །འཇུག་ཚུལ་ལྔ་པོ་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པར་བྱེད་དོ། །ང་རྒྱལ་གྱིས་རློམ་ཞིང་ཁེངས་པར་བྱེད་དོ། །ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་གྱིས་མཆོག་དམ་པར་འཛིན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གྱིས་དག་གྲོལ་གྱི་ལམ་དུ་འཛིན་ཏོ། ཁོང་ཁྲོས་འཇུག་ཚུལ་ལྔ་པོ་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་ཁྲོ་བའི་སེམས་སུ་བྱེད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་བདེན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའང་འགོག་བདེན་གྱི་མིང་ལ་དམིགས་ནས་འཇུག་གི་དོན་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉེན་པོའི་དབྱེ་བ་ནི། ཁམས་གསུམ་ཀའི་ཉོན་མོངས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་དྲིལ་ནས་སྤོང་བས། དེའང་སྡུག་བསྔལ། ཀུན་འབྱུང་། འགོག་པ། ལམ་བདེན་རྣམས་ཀྱི། ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་བཞི་བློ་རྫས་གཅིག་ལྡོག་པ་བདེན་བཞི་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཆ་བཞི་ཡིན་པས་ན་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་སྐྱེས་དུས་མཐོང་སྤང་གི་ས་བོན་རྩ་བ་ནས་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡིན་པས། མཐོང་སྤང་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་

p. 709

གཉིས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་སྤོངས་སོ། །དེའང་བདེན་བཞི་སོ་སོའི་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་ཉེ་རྒྱུ་དང་དེའི་ངོ་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་ནུས་ལྡན་གཉིས་པོ་དེ་ཕྲད། དུས་གཉིས་པ་ལ་དངོས་རྒྱུ་དང་དེའི་ངོ་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་ནུས་མེད་གཉིས་པོ་དེ་ཕྲད། དུས་གསུམ་པ་ལ་ཆོས་བཟོད་བཞི་པོ་སྐྱེ་བ་དང་དེའི་ངོ་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱའི་ས་བོན་ཕྲ་མོ་མཐའ་དག་འགག་པ་དུས་མཉམ་དུ་བྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་སྟེ། རྒྱུད་བླ་ལས། ཇི་ལྟར་མྱུག་སོགས་རིམ་སྐྱེས་པས། །ས་བོན་ཤུན་པ་གཅོད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིས། །མཐོང་སྤང་རྣམས་ནི་བཟློག་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་བདེན་བཞི་སོ་སོའི་ཆོས་བཞི་བློ་རྫས་གཅིག་པས་ཁམས་གསུམ་གྱི་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བ་གཉེན་པོ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་བཟོད་བཞི་དང་རྗེས་ཤེས་བཞི་ནི་ཐག་བསྲིང་གི་གཉེན་པོ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མོ། །དེ་ལྟར་སྤངས་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། དབུས་མཐའ་ལས། ཉོན་མོངས་པ་ཡི་སྒྲིབ་པ་དང་། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན། །དེར་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དེ། །དེ་ཟད་ནས་ནི་གྲོལ་བར་འདོད། །ཅེས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་ནི། རྒྱུད་བླ་ལས། སེར་སྣ་ལ་སོགས་རྣམ་རྟོག་གང་། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་སྒྲིབ་པར་འདོད། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་། །དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པར་འདོད། །ཅེས་པས། སེམས་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པ་གང་མི་དགེ་བའམ་སྒྲིབ་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་བའི་ངོ་བོར་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་ལ། འཁོར་གསུམ་ལ་བདེན་ཞེན་དང་མ་བྲལ་བ་གང་དགེ་བ་ཟག་བཅས་སམ་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ངོ་བོ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཉོན་སྒྲིབ་ཀུན་བརྟགས་རྣམས་ནི་མཐོང་སྤང་ཡིན་ལ། ལྷན་སྐྱེས་ནི་སྒོམ་སྤང་ཡིན་ནོ། །ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་

p. 710

རྟོག་པ་རགས་པ་ནི་མཐོང་སྤང་ཡིན་ལ། ཕྲ་བ་ནི་སྒོམ་སྤང་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདག་མེད་གཉིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ནི་སྔར་སྨོས་པའི་ས་དང་པོའི་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་དང་པོར་བདེན་པ་བཞིས་ཕྱེ་བའི་ཆོས་བཟོད་བཞི་དུས་གཅིག་ལ་སྐྱེ། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཤེས་བཞི་དུས་གཅིག་ལ་སྐྱེ། དེའི་འོག་ཏུ་རྗེས་བཟོད་བཞི་དུས་གཅིག་ལ་སྐྱེ། དེའི་འོག་ཏུ་རྗེས་ཤེས་བཞི་དུས་གཅིག་ལ་སྐྱེ་བས་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཞི་ལ་ངོ་བོ་རིགས་བཞི་ལྡོག་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། བདེན་བཞི་ཅིག་ཅར་དུ་རྟོགས་ཤིང་བཟོད་ཤེས་བཞི་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་མཐོང་སྤང་རྣམས་ཆོས་བཟོད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་ལ་སྤོང་ལ་མཐོང་ལམ་ཆ་བཞིའི་རིམ་པས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ས་དང་པོའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་བསྒོམ་པའོ། །གང་ཞེ་ན། བཤེས་སྤྲིང་ལས། དྲན་དང་ཆོས་རབ་འབྱེད་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་། །དགའ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་དང་ཏིང་འཛིན་དང་། །བཏང་སྙོམས་འདི་བདུན་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་སྟེ། །མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་བགྱིད་པའི་དགེ་ཚོགས་ལགས། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ། སུས་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི་དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །འཇམ་དཔལ། སུས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་མི་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་ཞིང་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །འཇམ་དཔལ། །སུས་ལུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཤིག་པའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་མི་ལེན་མི་འདོར་པ་འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །འཇམ་དཔལ། སུས་དགའ་བ་དང་མི་

p. 711

དགའ་བ་བཤིག་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་དགའ་བ་མི་བསྐྱེད་པ་འདི་ནི་དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །འཇམ་དཔལ། སུས་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་བར་གྱུར་པ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །འཇམ་དཔལ། སུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བཤིག་པ་རྗེས་སུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་སེམས་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །འཇམ་དཔལ། སུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པར་མི་བྱེད་བརྟེན་པར་མི་བྱེད་ཆགས་པར་མི་བྱེད་འཆིང་བར་མི་བྱེད་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་པའི་བཏང་སྙོམས་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་འདི་ནི་བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ་ཞེས་སོ། །སྒོམ་ལམ་ནི། དེ་ནས་མཐོང་ཟིན་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །སྒོམ་ལམ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་རེ་རེ་བཞིན། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་ནི། །ཆུང་ངུའི་ཆེ་སོགས་ས་དགུ་རིམ་པ་བཞིན། །དྲི་མ་མེད་དང་འོད་བྱེད་འོད་འཕྲོ་ཅན། །སྦྱང་དཀར་མངོན་གྱུར་རིང་སོང་མི་གཡོ་བ། །ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་རྣམས་སུ། །ཡང་དག་ལྟ་དང་རྟོག་པ་ངག་དང་ལས། །འཚོ་རྩོལ་དྲན་པ་ཏིང་འཛིན་འཕགས་ལམ་བརྒྱད། །དེའང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང་མཐོང་ལམ་དུ་མཐོང་ཟིན་གྱི་དོན་གོང་ནས་གོང་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ལ་སྒོམ་ལམ་ཞེས་བརྗོད་དེ། མགོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་དང་མཐོང་བའི། །ལམ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་ལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང་། །འཇལ་དང་ངེས་རྟོག་སྒོམ་པའི་ལམ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཆུང་ངུ་། འབྲིང་། ཆེན་པོ་གསུམ་ལའང་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་གསུམ་སྟེ་ས་དགུའོ། །གང་ཞེ་ན། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་

p. 712

མེད་པ། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་ནོ། །འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ས་ལྔ་པ་སྦྱང་དཀའ་པ། འབྲིང་གི་འབྲིང་ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བའོ། །ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ། ཆེན་པོའི་འབྲིང་ས་དགུ་པ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ས་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ས་དགུ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ས་དགུ་ལ་ནི་ཆེན་པོ་ཡི། །ཆེན་པོ་ལ་སོགས་དྲི་མ་ཡི། །གཉེན་པོ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ། །སོགས་པའི་ལམ་ནི་དག་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་སྒོམ་སྤང་ཡང་ཆེན་པོ། འབྲིང་། ཆུ་ངུ་རེ་རེ་བཞིན། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ། །ཆེན་པོའི་འབྲིང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ། འབྲིང་གི་འབྲིང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སྟེ་དགུའོ། །དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་དགུ་ལ་རིམ་པ་བཞིན་སྤོང་ངོ་། །དེའང་སྒོམ་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པས་སྒོམ་སྤང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སྤོང་བ་ནས། སྒོམ་སྤང་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སྒོམ་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ས་བཅུ་པས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། དེའང་དྲི་མ་རགས་པ་ལ་ཆེ་བར་བཏགས། ཕྲ་བ་ལ་ཆུང་བར་བཏགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་སྒོམ་པའི་ལམ་འདི་དག་སྐྱེ་བའི་ལུས་ཀྱི་རྟེན་མཐོང་ལམ་དང་གཅིག་སྟེ། གླིང་གསུམ་གྱི་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་དང་འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་ལ་སྐྱེ་བ་ཤས་ཆེ་ལ། གཞན་ལའང་སྐྱེ་སྲིད་ཅིང་། སྐྱེས་ཟིན་གནས་པའི་རྟེན་དུ་ནི་ཐམས་ཅད་རུང་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཞིང་སྤྱོད་སྒྱུ་མ་ལྟར་གནས་དང་། །བསམས་བཞིན་སྲིད་པ་ལེན་པ་དང་། །ཞེས་སོ། །སེམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་གཞན་ལའང་རྟེན་དུ་རུང་བར་འཆད་དོ། །རྒྱུ་ནི་ལམ་དང་པོ་གསུམ་མོ། །འབྲས་བུ་ནི་མི་སློབ་པའི་

p. 713

ལམ་མོ། །ངོ་བོ་ནི་ས་དགུའི་རང་རང་གི་དྲི་མ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ལ་ལྟོས་ནས། སྦྱོར་བ་དང་། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དང་། རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དང་བཞིའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དེའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་ལ། སྦྱོར་བ་དང་བར་ཆད་མེད་ལམ་ནི་སྤོང་བའི་གཉེན་པོའོ། །རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་ནི་རྟེན་གཉེན་པོའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ནི་ཐག་བསྲིང་གི་གཉེན་པོའོ། །དཔེར་ན་ས་གཉིས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་སྔ་ལོགས་ས་དང་པོའི་མཇུག་གི་ས་གཉིས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སྒྲིབ་པའི་མངོན་གྱུར་གྱི་ཉོན་མོངས་མགོ་གནོན་གྱིས་སྤོང་། གཉིས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བཞིན་པ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེས་རང་གི་ངོ་སྐལ་དུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་ས་བོན་ལྟ་བུ་རྩ་བ་ནས་སྤོང་། སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་སའི་དངོས་གཞི་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་རྟེན་གཉེན་པོ་བྱེད། སའི་མཇུག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་ཐག་བསྲིང་གི་གཉེན་པོ་བྱེད་དོ། །ས་དེའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནས་རྫོགས་ཀྱི་བར་རང་རང་ག་ིདྲི་མ་ཐམས་ཅད་ཚུལ་དེས་སྤོང་ཞིང་། དེ་དག་གི་དྲི་མ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ས་དེ་འགག་པ་དང་དུས་མཉམ་པས་སྤོང་བའོ། །དེ་ལ་དེང་སང་གི་ཕར་ཕྱིན་པ་རྩིང་པོ་ཁ་ཅིག་མཐོང་སྤང་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་འགྱུར་ལམ་གྱིས་སྤོང་ལ། སྒོམ་སྤང་ཐམས་ཅད་འགག་འགྱུར་ལམ་གྱིས་སྤོང་ཞེས་འདོད་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཚུལ་ལ་རབ་ཏུ་རྨོངས་པས་སྐྱོང་བྱེད་དག་དང་ཆོས་མཚུངས་པར་མཐོང་ངོ་། །དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་མ་མེད་པ་འདི་ཡོངས་སུ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་དྲི་མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ནས། ས་བཅུའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དྲི་མ་བཅུ་ས་དེ་དག་སྐྱེས་དུས་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་སྤངས་ནས། རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱིས་རྟེན་གཉེན་པོ་བྱས། ཁྱད་པར་གཉེན་པོས་ཐག་བསྲིང་བར་བྱས་ཏེ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་མཐོང་སྤང་མ་ལུས་པ་

p. 714

སྤངས་པ་དང་། སྒོམ་སྤང་རང་སའི་ཅི་རིགས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ནི་སྔར་སའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ས་དགུའི་དྲི་མ་དགུ་ཇི་ལྟར་སྤོང་པ་ནི། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དྲི་མ་དྲུག་སྟེ། འདོད་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བའོ། །དེ་དག་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་འདོད་པ་ན་དྲུག །བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་ཁོང་ཁྲོ་མ་གཏོགས་པ་ལྔ་ལྔ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་གོ །སའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་འདོད་པ་ན་དྲུག །བསམ་གཏན་བཞི། གཟུགས་མེད་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་ན་ལྔ་ལྔ་བགྲངས་པས་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་གོ །དེ་དག་ཀྱང་ཆེ་འབྲིང་གིས་དབྱེ་ན་འདོད་པའི་དྲུག་ལས། འདོད་ཆགས་ལ་ཆེ་འབྲིང་དགུ། གཞན་ལྔ་ལ་དགུ་དགུ་སྟེ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞི། བསམ་གཏན་ས་བཞི་ན་ཁོང་ཁྲོ་བོར་བས་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ལ་ཆེ་འབྲིང་དགུ་དགུ་སྟེ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་པ་ཚན་པ་ལྔ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མེད་ནའང་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་པ་ཚན་པ་ལྔ་སྟེ་བསྡོམས་པས་སྒོམ་སྤང་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞི་ཡོད་དོ། །སྤོང་ཚུལ་སྦྱོར་བས་མགོ་སྨད། བར་ཆད་མེད་པས་དངོས་སུ་སྤངས། རྣམ་གྲོལ་གྱིས་རྟེན་གཉེན་པོ་བྱས། ཁྱད་པར་ལམ་གྱིས་ཐག་བསྲིང་གི་གཉེན་པོ་བྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ས་དགུ་པོ་རྣམས་སུ་མངོན་གྱུར་དང་ས་བོན་རྣམས་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ས་དེ་དག་ཏུ་འཕགས་ལམ་བརྒྱད་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པའང་། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཡང་དག་ལྟ་དང་འཚོ་དང་རྩོལ་བ་དང་། །དྲན་དང་ཏིང་འཛིན་ངག་དང་ལས་མཐའ་དང་། །ཡང་དག་རྟོག་ཉིད་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད། །འདི་ནི་ཞི་བར་བགྱི་སླད་བསྒོམ་པར་བགྱི། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ། གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཉམ་པ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །འཇམ་དཔལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་

p. 715

མཐོང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟག་ཏུ་མེད་རྣམ་པར་རྟག་ཏུ་མེད་ལ་ཡོངས་སུ་རྟག་ཏུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །འཇམ་དཔལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་གོ །འཇམ་དཔལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱ་བ་མེད་ཅིང་བྱེད་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའོ། །འཇམ་དཔལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གསོག་མི་འབྲི་བར་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བའོ། །འཇལ་དཔལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྩོལ་བ་མེད་ཅིང་བསྒྲུབ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བའོ། །འཇམ་དཔལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཅིང་དྲན་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པའོ། །འཇམ་དཔལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་འཁྲུགས་པ་མེད་ལ་མི་དམིགས་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་སོ། །ས་འདི་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ན་དམིགས་བསམ་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ས་འདི་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་བར་སྣང་བྱའི་རྗེས་དང་མཚུངས་ཞེས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཁམས་ལ་སྒྲིབ་པའི་རིམ་པ་རྣམས་བསལ་བས་ཁམས་མཐར་ཐུག་གནས་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཐ་དད་དུ་བཞག་གོ །དྲི་མ་སོ་སོ་བ་རྣམས་དག་པ་མཐར་ཐུག་དུས་གདོད་མའི་དབྱིངས་སམ་འོད་གསལ་བའི་སངས་རྒྱས་རང་གསལ་དུ་མཐོང་བའང་ཆོས་ཀྱི་དབང་གིས་ཟླ་བ་ལྟར་སྣང་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བསྟོད་པ་ལས། ཇི་ལྟར་ཚེས་པའི་ཟླ་བ་ལ། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་རྒྱས་པར་མཐོང་། །དེ་བཞིན་ས་ལ་ཞུགས་རྣམས་ཀྱང་། །རིམ་གྱི་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བར་མཐོང་། །ཇི་ལྟར་ཡར་ངོའི་བཅོ་ལྔ་ལ། །ཟླ་བ་རྫོགས་པར་གྱུར་

p. 716

པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ས་ཡི་མཐར་ཐུག་ན། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་རྫོགས་པ་གསལ། །ཞེས་སོ། །མི་སློབ་པའི་ལམ་ནི། ཚུལ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཆོས་སུམ་ཅུ་བདུན། །སློབ་པའི་ལམ་བཞིར་བསྒོམས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ། །མི་སློབ་ས་ལ་མི་གནས་མྱ་ངན་འདའ། །བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་སློབ་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཐར་མི་སློབ་པའི་ས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །དེའང་ལུས་ཀྱི་རྟེན་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བ་དང་བསྟུན་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རྒྱལ་རིགས་སམ་བྲལ་ཟེ་གང་རུང་ཡིན་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བ་ལྟར་ན་ལོངས་སྐུ་འོག་མིན་དུ་ཐོབ་པས་དེའི་རྟེན་ལ་སྐྱེ་བར་འདོད་དེ། ས་བཅུ་པའི་སེམས་དཔའ་དེའི་རྟེན་གང་ཡིན་པ་དང་གཅིག་གོ །བསམ་པའི་རྟེན་བསམ་གཏན་བཞི་པའོ། །རྒྱུ་ནི་ཐེག་ཆེན་སློབ་ལམ་བཞིའོ། །འབྲས་བུ་ནི་འཕྲིན་ལས་ཆེན་པོས་འགྲོ་བ་མཐའ་ཡས་པ་བྱང་ཆུབ་ལ་དགོད་པའོ། །ངོ་བོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའོ། །སྤངས་བ་ནི་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས། ཉོན་མོངས་པ་དང་དེ་བཞིན་སྐྱེ། །ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་དེ་བཞིན། །གང་ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཆོས་བཅོམ། །དེས་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་བཤད། །ཅེས་སོ། །རྟོགས་པའི་ཁྱད་ནི་ཆོས་སྐུ་ཡོངས་རྫོགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཏེ། རྒྱུད་བླའི་འགྲེལ་པར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱོད་ཆོས་སྐུ་རྣམ་དག་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་པ། །ཤེས་བྱ་མཐའ་མེད་མཁའ་དབྱིངས་ཁྱབ་པ་དེ་དག་གིས་ཀུན་མཐོང་། །ཞེས་སོ། །ཡོན་ཏན་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་ཏེ། དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ས་གཞན་ཏེ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གཞལ་ཡས་པར། །རྒྱ་ཆེན་དེ་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང་། །ལྡན་

p. 717

པ་ཡིན་པ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད། །དེ་ཡི་སྟོབས་ནི་རེ་རེ་ཡང་། །འགྲོ་བ་ཀུན་གཞི་དཔག་ཏུ་མེད། །སངས་རྒྱས་རྣམས་གྱི་ཚད་མེད་ཉིད། །ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ནམ་མཁའ་དང་། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་ཙམ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱས། །ཞེས་སོ། །ས་ལམ་གྱི་དགོས་པ་བརྗོད་པས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ད་ནི་དེ་ལྟར་ས་དང་ལམ་གྱི་དགོས་པ་བརྗོད་པས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཚུལ། འདི་ལྟར་ས་དང་ལམ་རྣམས་མ་བགྲོད་པའི། །སངས་རྒྱས་དེ་འདྲ་ནམ་ཡང་འབྱུང་བ་མེད། །བསྐལ་མང་ཚེ་རབས་དུ་མ་ཚེ་གང་གྲོལ། །དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་ལམ་འདིར་བརྟེན་པས་ན། །རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པ་གང་ལ་ཞུགས་རྣམས་ཀྱིས། །ས་དང་ལམ་རྣམས་མཁྱེན་ནས་བགྲོད་པར་མཛོད། །བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་ས་དང་ལམ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་མི་སྲིད་དེ། སངས་རྒྱས་འགྲོ་བའི་མདོ་ལས། གང་དག་བསྐལ་པའི་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས། །མི་དབང་ཁ་ལོས་སྒྱུར་བ་དེ་དག་ཀུན། །ས་དང་ལམ་རྣམས་རིམ་པར་བགྲོད་ལས་བྱུང་། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱལ་བའི་མཛོད་འདོད་པས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འདིར་བརྟེན་བརྩོན་པར་གྱིས། །ལམ་འདི་ལས་ནི་གཞན་ལས་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་བསྐལ་པ་དུ་མས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའམ། ཚེ་བཅུ་དྲུག་ལ་སོགས་པས་ཐོབ་པའམ། ཤིན་ཏུ་མྱུར་བ་ཚེ་གཅིག་གི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ཀྱང་རུང་སྟེ། ས་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བགྲོད་དགོས་ཏེ། དེ་དག་གི་སྒྲིབ་པ་དག་ཅིང་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པར་ཐོབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེང་སང་ནི་ས་དང་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་མ་བརྟེན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ལ། ཚོགས་མ་རྫོགས། སྒྲིབ་པ་མ་སྦྱངས། ས་ལམ་མ་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་ལུགས་སྨྲ་བ་དག་ནི་ཚུལ་གཞན་ཞིག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་མངོན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཁས་གྲུབ་རྣམས་དང་། མདོ་རྒྱུད་ཆེན་པོ་

p. 718

རྣམས་དང་། བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་ས་དང་ལམ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ལ་འབད་དོ། །སྤྱི་དོན་བཞི་པ་སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་ནི། ད་ནི་དགེ་བ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ནི། ཡང་དག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་ཟབ་ཞི་འོད་གསལ་སྙིང་པོ་ཡིས། །འགྲོ་ཀུན་སེམས་ཀྱི་རྙོག་པ་རབ་ཞི་ནས། །སྲིད་འདིར་ཡུན་རིང་སྤྲོས་ལ་འཆེལ་བ་ཡིས། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །ཅེས་སྨོན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལམ་པོ་ཆེ་བཀོད་ལེགས་པའི་ཆར་གྱི་སྣང་བ་བསིལ་བས་གང་བའི་མཚོ་ཆུ་དལ་གྱིས་འབབ་པའི་དགེ་བས་འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྙོག་པ་རབ་ཏུ་ཞི་ནས། ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བའི་སྤྲོས་པས་དུབ་བའི་སེམས་ཉིད་འདི་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ཆོས་སྐུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དགོན་པར་ངལ་སོས་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པའོ། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཉིད་གང་ཆེན་མཚོ། །མི་རྟོག་མཉམ་པའི་ངང་དུ་འགྲོ་ཀུན་གྱི། །མུ་བཞིའི་དྲི་བྲལ་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་ནས། །མ་ལུས་སྐྱེ་དགུའི་རེ་བ་རྫོགས་པར་ཤོག །མ་རིག་འཐིབས་པོའི་དགོན་པར་འཁྱམས་པ་རྣམས། །མེ་གསུམ་གདུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཙེས་ཏེ། །མིག་མེད་ཐར་པའི་ལམ་དང་བྲལ་བ་རྣམས། །མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་པར་ཤོག །མི་ལུས་རིན་ཆེན་དལ་འབྱོར་འདི་ཐོབ་ཀྱང་། །མི་རྟག་སྙིང་པོ་མེད་ཅིང་འདོར་བས་ན། །མི་དགེའི་སྡིག་རྣམས་རབ་ཏུ་སྤང་བྱས་ཏེ། །མ་ལུས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། ལམ་བསམ་གཏན་དྲི་མ་མེད་པ་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་བའོ།། །།

ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པ།

p. 719

༈ དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་འབྲས་བུའི་མཐར་ཐུག་ལ་ནི་རྒྱུས་མཚམས་སྦྱོར་བ། བཅུ་གཉིས་པ་བོགས་འདོན་སྤྱོད་པའི་ལེའུ་ལ་སྤྱི་དོན་གསུམ་སྟེ། བསམ་གཏན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ལ་བསླབ་པར་གདམས་པ། ཏིང་ངི་འཛིན་མི་གཡོ་བ་གསུམ་བསྟན་པ།

p. 720

སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བའོ། །སྤྱི་དོན་དང་པོ་བསམ་གཏན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ལ་བསླབ་པར་གདམས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ལམ་སྒོམ་པའི་ཚུལ་རབ་ཏུ་ཟབ་མོ་བཤད་ནས། ད་ནི་དེའི་ཡན་ལག་ངེས་པར་འགྲུབ་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་ཟུང་འཇུག་བསམ་གཏན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ། །ཏིང་འཛིན་མི་གཡོ་ཡན་ལག་གསུམ་ལ་བསླབ། །གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཡང་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་གསུལ་ལྡན་གྱིས་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་གཡོ་བ་གསུམ་བསྟན་པ་ལ་མདོར་བསྟན་དང་རྒྱས་བཤད་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། ཡན་ལག་གསུམ་པོ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། གང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ཆོ་གའི་ཡན་ལག་དང་། །ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། །གཉིས་མེད་བསྒྲུབ་པ་ངོ་བོའི་ཡན་ལག་གོ །འདི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཚུལ་གསུམ་གྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཟག་གང་གིས་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཐབས་ཇི་ལྟ་བུས་བསྒྲུབ་པ་དང་། ངོ་བོ་གང་བསྒྲུབ་པའོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ཆོ་གའི། ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་ཐབས་ཀྱི། གཉིས་མེད་བསྒྲུབ་པ་ངོ་བོའི་ཡན་ལག་གསུམ་སྟེ། གང་གིས་སྒྲུབ་པོ་ཆོ་གའི་ཡན་ལག་ལ་ལྔ་ལས། ངེས་འབྱུང་ཅན་གྱིས་འགྲུབ་པ་ནི། དང་པོ་གང་ཟག་གང་གིས་བསྒྲུབ་པའི་སྐྱེ་བོ་ངེས་འབྱུང་ཅན། །ལུས་ནི་འདུ་འཛིའི་གྲོང་ལས་རྒྱང་བསྲིངས་ཤིང་། །སེམས་ནི་སྤྲོས་པའི་ཚོགས་ལས་རིང་དུ་བསྲིངས། །དེ་ཡིས་ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་མྱུར་དུ་འགྲུབ། །འདི་ལྟར་ལུས་ངག་འདུ་འཛིས་གཡེངས་ཤིང་སེམས་སྤྲོས་པའི་དྲ་བ་སྟོང་གིས་གཡེངས་པས་ནི་ཞི་གནས་ཙམ་ཡང་མི་འགྲུབ་ན་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་བས་ན་ལུས་འདུ་འཛིའི་གྲོང་ལས་བསྲིངས་ཏེ་དགོན་པར་ཕྱོགས་ནས་གཅིག་པུར་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ནགས་སམ་གནས་སུ་འདུག་པ་དང་།

p. 721

སེམས་རྟོག་པའི་ཚོགས་ལས་རིང་དུ་བསྲིངས་ཏེ་ཞི་གནས་ཀྱིས་བརླན་པའི་རྒྱུད་ལ་ཟབ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པར། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། གཞོན་ནུ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདོད་པས་འདུ་འཛི་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ཡུལ་འཁོར་སྤངས་ཏེ་གཅིག་པུར་ཞི་བའི་ནགས་སུ་གནས་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་ཁྱིམ་དུ་གནས་པས་མི་འགྲུབ་པར། །དེ་ཉིད་ལས། གང་དག་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ན་འདུག་བཞིན་དུ། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཡོངས་དག་རྙེད་པ་ནི། །དེ་འདྲའི་སངས་རྒྱས་སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་ཞིང་། །ད་ལྟ་མི་གནས་མ་འོངས་པ་ནའང་མེད། །ཅེས་སོ། །ཁྲིམས་ལྡན་མང་དུ་ཐོས་པས་འགྲུབ་པ་ནི། གཞན་ཡང་། དད་ལྡན་ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་ཁྲེལ་ཡོད་ལ། །བག་ཡོད་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ཅིང་དགེ་ལ་སྤྲོ། །མང་ཐོས་འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་ལྡན། །དེ་ཡིས་ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་མྱུར་དུ་འགྲུབ། །དད་པ་དང་ལྡན་པས་འགྲུབ་སྟེ་ཆོས་ལ་དད་པས་འཇུག་ཅིང་ཞུགས་པ་ནའང་ལྷག་པར་དད་པས་ཆེས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཀོན་བརྩེགས་ལས། དད་པ་ཅན་གྱི་མི་རྣམས་ལ། །དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ངང་གིས་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལ་སྤྲོ་བ་དང་མི་འདོར་བས་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་ལ། བག་ཡོད་པས་རྣམ་གཡེང་ལས་སེམས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དམ་པའི་མདོ་ལས། བག་ཡོད་ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་ཁྲེལ་ཡོད་པས། །ཟབ་མོའི་ཏིང་འཛིན་དམ་པ་རྙེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་འགྲུབ་པར། སྔ་མ་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པའི་མགོ་ལ་དེ་འདུག་སྟེ། །ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་མཆོག་འདི་རྙེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པར། ཟླ་བ་སྒྲོན་མ་ལས། ཡོན་ཏན་ཚོགས་རབ་འདོད་དང་ཆོག་ཤེས་ལྡན། །མང་དུ་ཐོས་ཤིང་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་དང་། །དགོན་

p. 722

པར་གནས་ཤིང་གཅིག་པུར་དབེན་ལ་དགའ། །དེ་ཡིས་ཏིང་འཛིན་མཆོག་འདི་རྙེད་མི་དཀའ། །ཞེས་སོ། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་སྤངས་པས་འགྲུབ་པ་ནི། གཞན་ཡང་། ལུས་སེམས་བསྡམས་ཤིང་དབེན་པར་གནས་ལ་དགའ། །གཉིད་དང་སྙོམ་ལས་སྨྲ་ལ་དགའ་བ་སྤངས། །རྒོད་འགྱོད་མེད་ཅིང་གཞན་དང་འདྲིས་པ་ཉུང་། །དེ་ཡིས་ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་མྱུར་དུ་འགྲུབ། །འདི་ལྟར་སེམས་དང་ལུས་མ་བསྡམས་པ་ནི་རྒོད་བག་གི་རྣམ་པར་གྱུར་པས་ཞི་བའི་ལམ་དང་འགལ་བ་དང་། གྲོང་འདབས་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་འདུ་བའི་གནས་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བས་ཉམས་པ་དང་། གཉིད་དང་རྨུགས་པ་དང་སྙོམ་ལས་སུ་གནས་པ་ལ་དགའ་བ་ནི་བྱ་བ་གཞན་ཡང་མི་འགྲུབ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་འགལ་ཟླ་ཡིན་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་ནི་སེམས་གཡེང་བའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་དང་བཤེས་འདྲིས་མང་བ་ནི་བྲེལ་བ་དུ་མ་དང་ཆགས་སྡང་གི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དང་འགལ་བ་དང་། སྨྲ་ལ་དགའ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉམས་ཡོད་པ་དག་འགྲིབ་ཅིང་སྐྱེ་བའི་གེགས་བྱེད་ལ་འཁོན་དང་རྩོད་པ་དུ་མའི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་སྤངས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ངང་གིས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱལ་བའི་ཆོས་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་ལས། འདུ་འཛི་མེད་ཅིང་དབེན་ལ་དགའ་བ་དང་། །འདྲིས་པ་ཉུང་ཞིང་གཉིད་དང་སྙོམ་ལས་སྤངས། །མི་ཞུམ་རྒོད་པ་མེད་ཅིང་ལུས་སེམས་བསྡམས། །དེ་ཡིས་ཏིང་འཛིན་མཆོག་འདི་རྙེད་མི་དཀའ། །ཞེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕྱག་རྒྱ་ལས། ཚོགས་ལས་བསྲིངས་ཤིང་རབ་ཏུ་ཞི་ལ་མོས། །རི་དགས་ལྟ་བུར་མཛེས་ཤིང་གནས་མེད་རྒྱུ། །མཁའ་ལ་རླུང་བཞིན་རྙེད་ལ་མི་ཆགས་ལ། །དེ་འདྲ་དེ་ནི་རྒྱལ་བའི་ཆོས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དབེན་པར་གནས་ཤིང་བྱ་བ་ཉུང་བས་འགྲུབ་པ་ནི། གཞན་ཡང་། གྲོང་དང་གྲོང་འདབ་སྐྱེ་བོའི་འདུ་འཛི་མེད། །གནས་དང་དགོན་པར་མང་པོའི་རྟེན་འདྲིས་མེད། །དོན་དང་

p. 723

བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་བྲེལ་བ་མེད། །དེ་ཡིས་ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་མྱུར་དུ་འགྲུབ། །གང་དག་གྲོང་དང་གྲོང་འདབ་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་འགྲོགས་ཤིང་ས་མདོ་ལས་སོགས་པའི་གནས་སམ། དགོན་པའི་གནས་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་དང་རྟེན་འདྲིས་བྱེད་ལ། ཚེ་འདིའི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་དོན་དང་བྱ་བ་མང་བ་དེ་དག་གིས་ནམ་ཡང་ཞི་བའི་ཏིང་འཛིན་མི་འགྲུབ་པས། གང་དུ་གནས་ཀྱང་བཤེས་འདྲིས་ཉུང་ཞིང་དོན་དང་བྱ་བ་ཉུང་བ་དག་ལ་ངང་གིས་དགེ་བ་འཕེལ་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། མ་འོངས་དུས་ན་དགེ་སློང་དག །འཕྱར་ཞིང་གཡེང་ལ་མ་བསྡམས་པ། །རྙེད་དང་བཀུར་སྟིས་རྒྱགས་པ་དག །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ལ་ཁྲོ་བ་འབྱུང་། །གང་དག་ཏིང་འཛིན་འདོད་རྣམས་ཀྱིས། །དེ་དག་རྣམས་ལ་མི་བརྟེན་ཅིང་། །གཅིག་པུར་བས་མཐའི་གནས་མལ་དུ། །གནས་ཏེ་དབེན་ལ་དགའ་བར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཁོ་ནས་འདའ་བར་བྱ་སྟེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། དོན་དམ་གཟིགས་པར་བགྱི་སླད་དངོས་རྣམས་ལ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་གོམས་མཛོད། །དེ་དང་འདྲ་བར་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཡི། །ཆོས་གཞན་འགའ་ཡང་མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་སོ། །གང་ཟག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་གྱིས་འགྲུབ་པ་ནི། གཞན་ཡང་། ཚེ་འདིའི་བདེ་དང་ཕྱི་མའི་བདེ་འབྲས་དང་། །རང་དོན་ཞི་བ་གཉེར་མིན་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། །སྲིད་ལས་ཐར་འདོད་ངེས་འབྱུང་སྐྱོ་ཤས་ཅན། །དེ་ཡིས་ཏིང་འཛིན་མཆོག་འདི་མྱུར་དུ་འགྲུབ། །འདི་ལྟར་གཞན་དོན་དུ་ཞི་བའི་དགོན་པར་བསམ་གཏན་གཉེར་བས་གནས་པར་བྱ་བ་ལས། རང་དོན་དུ་ཉན་རང་གི་ཞི་བདེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཚེ་འདིའི་བདེ་འབྲས་དང་། ཕྱི་མའི་བདེ་འབྲས་ལྷ་མིའི་དཔལ་ཐོབ་པ་དང་། རང་དོན་དུ་ཞི་བ་མི་འདོད་པས་འཁོར་བའི་

p. 724

སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་སྲིད་པ་ལ་སྐྱོ་ཞིང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བློས་བསམ་གཏན་བསྒྲུབ་པ་ནི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་མཆོག་དམ་པ་ལས། སྲིད་པའི་བདེ་ལ་རབ་ཏུ་མ་ཆགས་ཤིང་། །གཅིག་པུར་ཞི་བ་ཚོལ་བའི་སེམས་བྲལ་ཏེ། །འདུས་བྱས་རྣམས་ལ་སྐྱོ་བའི་ཡིད་ལྡན་པ། །དེ་ཡིས་ཏིང་འཛིན་མཆོག་རབ་དམ་པ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་མཐའ་དག་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་། ཁྱད་པར་དུ་ནོར་ལ་སྲེད་པ་དག་གིས་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ལ་བསླབ་དགོས་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། གདུག་པ་དུག་དང་མཚོན་དང་དགྲ་བོ་དང་། །མེ་བཞིན་འདོད་པའི་བདེ་ལ་ཡིད་དབྱུང་འཛོད། །འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཕུང་གྲོལ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །ཐུབ་པའི་དབང་པོས་ཀིམ་པའི་འབྲས་འདྲར་གསུངས། །དེ་དག་སྤང་བགྱི་དེ་ཡི་ལྕགས་སྒྲོག་གིས། །འཁོར་བའི་བརྩོན་རར་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་བཅིངས། །ཞེས་སོ། །ནང་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་པས་གཙོ་བོར་དེ་དག་སྤང་དགོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། བུད་མེད་གཞོན་ནུའི་ལུས་འདི་ལོགས་ཤིག་ཏུ། །དྲི་ང་བ་དང་སྒོ་དགུ་དོད་པ་དང་། །མི་གཙང་ཀུན་སྣོད་འདྲ་བ་དགང་དཀའ་དང་། །པགས་པས་གཡོགས་དང་རྒྱན་ཡང་ལོགས་ཤིག་གཟིགས། །ཞེས་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། བུད་མེད་ཕུང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། །འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་ཕུང་། །གལ་ཏེ་བདག་ལ་ཕན་འདོད་ན། །དེ་བས་བུད་མེད་རྣམ་པར་སྤང་། །ཞེས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་ལས། སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་ཇི་ལྟར་བདག་གི་ཆུང་མ་ལྟར་དགྲར་གྱུར་པ་གཞན་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །མདོར་ན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་གང་ཤས་ཆེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དང་པོར་བརྟགས་ལ་གཙོ་བོར་སྤང་ཞིང་། དབང་པོ་དྲུག་གི་ཡུལ་ལ་ཞེན་པ་ཀུན་སྤང་དགོས་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། གང་དག་དབང་པོ་དྲུག་ཡུལ་རྣམས་ལ་ནི། །རྟག་

p. 725

ཏུ་མི་བརྟན་གཡོ་དང་གང་དག་གཅིག །གཡུལ་ངོར་དགྲ་སོགས་ལས་རྒྱལ་དེ་དག་ལ། །མཁས་རྣམས་དང་པོ་དཔའ་རབ་ལགས་པར་འཚལ། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། རྒྱན་པོ་འགྱེད་དང་འདུས་ལ་བལྟ་བ་དང་། །ལེ་ལོ་སྡིག་པའི་གྲོགས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །ཆང་དག་མཚན་མོ་རྒྱུ་བ་ངན་སོང་བ། །གྲགས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དྲུག་སྤོངས། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་རང་གི་ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པས་གཞན་ལ་སྨོད་པ་དང་། ཟབ་མོའའི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འཛིན། མི་བདེན་པ་ལ་བདེན་པར་འཛིན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་དམ་པར་འཛིན། འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བར་འཛིན་པ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་དང་བཅས་པ་སྲིད་པ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་པས་གཙོ་བོར་སྤང་དགོས་པའང་། དེ་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་རང་ལུས་ལ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ལྟ་དང་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། །ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་འདི་གསུམ་ཐར་པ་ཡི། །གྲོང་ཁྱེར་སྒོ་འགེགས་ལགས་པར་མཁྱེན་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་རྙེད་ན་དགའ་བ་དང་། མ་རྙེད་ན་མི་དགའ་བ་དང་། བདེ་ན་དགའ་བ་དང་། སྡུག་ན་མི་དགའ་བ་དང་། སྙན་གྲགས་ཐོབ་ན་དགའ་བ་དང་། སྐུར་བ་དང་མི་སྙན་པ་བྱུང་དུས་མི་དགའ་བ་དང་། བསྟོད་ན་དགའ་བ་དང་། སྨད་ན་མི་དགའ་བ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ངེས་པར་སྤང་བ་ཉིད། དེ་ལས། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པས་རྙེད་དང་མ་རྙེད་དང་། །བདེ་དང་མི་བདེ་སྙན་དང་མི་སྙན་དང་། །བསྟོད་སྨད་ཅེས་བགྱི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་པོ། །བདག་གི་ཡིད་ཡུལ་མིན་པར་མགོ་སྙོམས་མཛོད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ནོར་བདུན་བསྒྲུབ་པར། དེ་ལས། དད་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོས་དང་གཏོང་བ་ནི། །དྲི་མེད་ངོ་ཚ་ཤེས་དང་ཁྲེལ་ཡོད་དང་། །ཤེས་རབ་ནོར་བདུན་ལགས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་སོ། །ཁྱིམ་པ་ལ་སོགས་གཞན་དག་དགེ་བ་ལ་བསྐུལ་ཞིང་གསོ་སྦྱོང་ལ་འགོད་པའང་། དེ་ལས། འཚེ་དང་ཆོམ་

p. 726

རྐུན་འཁྲིག་པ་བརྫུན་དང་ནི། །ཆང་དང་དུས་མིན་ཟས་ལ་ཆགས་པ་དང་། །མལ་སྟན་མཐོ་ལ་དགའ་དང་གླུ་དག་དང་། །གར་དང་ཕྲེང་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས་སྤོང་ཞིང་། །དགྲ་བཅོམ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡི། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན། །གསོ་སྦྱོང་འདོད་སྤྱོད་ལྷ་ལུས་ཡིད་འོང་བ། །སྐྱེས་པ་བུད་མེད་དག་ལ་སྩོལ་བར་བགྱིད། །ཅེས་སོ། །མདོར་ན་བསམ་གཏན་པ་དགོན་པར་གནས་པས། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཉེས་སྤྱོད་ཆ་དང་བཅས་པ་ལས་རང་གི་སེམས་བསྡམ། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྔར་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་ཅིང་ཡོད་པ་རྣམས་གོང་དུ་སྤེལ་ནས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་གིས་ཉིན་མཚན་འདའ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་དེར་ལྷགས་པའི་སྐྱེ་བོ་དགེ་བ་ལ་བསྐུལ་ཞིང་ཆོས་འདོད་པ་དང་གཏན་ཁྲིམས་ནོངས་པ་རྣམས་ལ་གང་དང་གང་འཚམས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མགུ་བར་བྱ་ཞིང་། ཐ་ན་བྱ་དང་རི་དགས་དང་འབུ་སྲིན་དང་གྲོག་མ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་ལའང་མི་འཚེ་ཞིང་ཟས་ལ་སོགས་པ་བྱིན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ནས་བརྗོད། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཀྱི་སྒྲ་བསྒྲག །ནམ་ཞིག་ན་འདི་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ངེས་སྙམ་པ་དང་། ནམ་ཞིག་ན་འདི་དག་བདག་གིས་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་བྱ་སྙམ་པ་དང་། འདི་དག་ཀྱང་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པའང་སྲིད་སྙམ་ནས་གུས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་མོས་གུས་དང་དག་སྣང་བྱ་བ་དང་། ད་ལྟ་ཡོད་ཀྱང་དོ་མོད་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་འབྲལ་བ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱ་ཞིང་། སྐད་ཅིག་ཀྱང་ཐ་མལ་དུ་མ་ཡིན་པར་བློ་དགེ་བ་འབའ་ཞིག་གིས་འདའ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་ཞི་ལྷག་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་དངོས་དང་སོ་སོར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། ཞི་ལྷག་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལའང་གསུམ་སྟེ། སྤང་གཉེན་བསྟན་པ་ནི། དོན་གཉིས་པ། ཇི་ལྟར་བསྲུང་པ་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀྱང་། །གཉིད་

p. 727

རྨུགས་རྒོད་འགྱོད་ཐེ་ཚོམ་སྒྲིབ་པ་ལྔ། །སྤངས་ཏེ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབ། །གཉིད་རྨུགས་གཉིས་ཀྱིས་ཞི་གནས་རབ་ཏུ་སྒྲིབ། །རྒོད་འགྱོད་གཉིས་ཀྱིས་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་གཡེང་། །ཐེ་ཚོམ་གཉིས་ཀའི་གནོད་བྱེད་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །འདིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་དག་གིས་བསམ་གཏན་ལ་སྒྲིབ་པ་ནི་ལྔ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ཞི་གནས་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་ལ་ནི་གཉིད་དང་རྨུགས་པས་བྱིང་བར་བྱེད་ལ། ལྷག་མཐོང་དངས་ལ་རྩེ་གཅིག་པ་ནི་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པས་འཕྲོ་བར་བྱེད་ཅིང་། ཐེ་ཚོམ་གཉིས་ཀའི་དུས་སུ་མི་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའོ། །གཉིད་ནི་འཇུག་པ་རང་དབང་མེད་པར་སེམས་ནང་དུ་སྡུད་ལ། རྨུགས་པ་ནི་ཡུལ་མི་གསལ་བའི་ཤེས་པ་ལུང་མ་བསྟན་དང་། རྒོད་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཕྱིར་སེམས་འཕྲོ་བ་ཡིན་ལ། འགྱོད་པ་ནི་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཡིད་ལ་གཅགས་པས་མངོན་པར་མི་དགའ་བའི་ཤེས་པ། ཐེ་ཚོམ་ནི་གཉིས་བཅས་ཀྱི་བློས་ཟིན་མེད་པས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །འདི་དག་སྤང་དགོས་པ་ཉིད། བཤེས་སྤྲིང་ལས། རྒོད་དང་འགྱོད་དང་གནོད་སེམས་རྨུགས་པ་དང་། །གཉིད་དང་འདོད་ལ་འདུན་དང་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་དགེ་བའི་ནོར། །འཕྲོག་པའི་ཆོས་རྐུན་ལགས་པར་མཁྱེན་པར་མཛོད། །ཅེས་སོ། །དེའང་རྒོད་འགྱོད་གཉིས་གཅིག་གཉིད་རྨུགས་གཉིས་གཅིག་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ། གནོད་སེམས། ཐེ་ཚོམ་སྟེ་ལྔའོ། །གེགས་བསལ་བ་ནི། དེའང་གཉིད་རྨུགས་ལ་སོགས་པ། དེ་ལྟར་ལྔ་ཉིད་བྱིང་རྒོད་གཉིས་སུ་འདུ། །བྱིང་ན་གསེང་ཞིང་རྒོད་ན་རྩེ་གཅིག་བསྒོམ། །དེ་ལ་གཉིད་རྨུགས་གཉིས་ནི་བྱིང་བ་ཡིན་པས་གསེངས་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་བསྒོམ་ཞིང་། གཞན་རྣམས་རྒོད་པ་ཡིན་པས་སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུ་པ་བསྒོམ་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །གཉེན་པོ་ཟུང་འབྲེལ་བསྟེན་པ་ནི། དེའང་འདི་ལྟར། ཞི་གནས་མེད་པའི་ལྷག་མཐོང་སྤྲོས་ལ་རྒོད། །

p. 728

ལྷག་མཐོང་མེད་པའི་ཞི་གནས་ལུང་མ་བསྟན། །ཟུང་འབྲེལ་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་མཆོག་གི་ལམ། །ཞི་གནས་ཀྱིས་མ་བརླན་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཚིག་གི་གོ་ཡུལ་ཙམ་ལ། ལྷག་མཐོང་གིས་མ་ཟིན་པའི་ཞི་གནས་ནི་ལུང་མ་བསྟན་འཁོར་བའི་ས་བོན་ལས་འཕགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཟུང་འབྲེལ་ལ་འབད་དེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཤེས་རབ་མེད་པར་བསམ་གཏན་ཡོན་མིན་ཏེ། །བསམ་གཏན་མེད་པར་ཡང་ནི་ཤེས་རབ་མེད། །གང་ལ་དེ་གཉིས་ཡོད་པ་སྲིད་པ་ཡི། །རྒྱ་མཚོ་གནག་རྗེས་ལྟ་བུར་འཚལ་བར་བགྱི། །ཞེས་སོ། །སོ་སོར་བཤད་པ་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ཀྱིས། ཞི་གནས་ལའང་བཞི་ལས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི། དེ་ལ་དང་པོ། ཞི་གནས་ལུག་ངག་ཡིད་སེམས་དལ་བས་འགྲུབ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་མཉམ་པའི་ངང་། །དམིགས་པ་རབ་ཞི་གཙོ་བོའི་ཡན་ལག་ཡིན། །དམིགས་པ་གཅིག་ལ་སེམས་འཛིན་འཁོར་གྱི་ཚུལ། །འདི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་སྒོ་གསུམ་རབ་ཏུ་དལ་བས་འགྲུབ་སྟེ། ལུས་དལ་བས་རྩ་དལ། རྩ་དལ་བས་རླུང་དལ། རླུང་དལ་བས་ཁམས་དལ་བ་འཁོར་ལོ་བཞིའི་འདབ་མ་ལ་སོགས་པ་རང་གནས་སུ་སྡོད་པས། སེམས་གནས་ཀྱི་ཞི་གནས་ངང་གིས་འགྲུབ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྟེན་ཁམས་དངས་མ་མི་གཡོ་བར་ས་གཅིག་ཏུ་སྡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དལ་བུས་སྒོམ་དུས་སེམས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཞི་གནས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། དེ་བརྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་ལ་སེམས་བཟུང་བས་ཅུང་ཟད་མི་རྟོག་པ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་སོ། །དེའང་གཤིས་ལ་སེམས་འདིའི་རང་བཞིན་གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་མི་འགྲོ་མི་གནས་པའི་རང་ལུགས་ཕྱམ་ཕྱལ་ལེ་བ་ཞིག་དུས་རྒྱུན་དུ་ཡོད་དེ། གསལ་དངས་ཕྱེད་པའི་ཆ་དེ་ནས་ལྷག་མཐོང་། གནས་ཆ་དེ་ནས་ཞི་གནས།

p. 729

གཉིས་སུ་མེད་པས་ཟུང་འབྲེལ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཡོད་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་ཡོད་ཅིང་། གསལ་བ་ནི་ངང་གིས་མི་གཡོ་བ་ངལ་སོས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་ངོ་འཕྲོད་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་འཕྲོས་སམ་གནས་ཀྱང་རང་རང་ས་བཅོས་བསླད་མེད་པའི་ཞི་ལྷག་ཤེས་པས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །དམིག་པ་འཛིན་ལུགས་ནི། དམིགས་པ་གཅིག་ལ་སེམས་འཛིན་ལུགས་། དེ་ཡང་སྣང་བཅས་སྣང་མེད་རྣམ་པ་གཉིས། །ཕྱི་ནང་གཉིས་ཏེ་བཞི་ཡིས་ཟིན་པར་འགྱུར། །སྣང་བཅས་གཟུགས་སོགས་སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །སྣང་མེད་མི་རྟོག་རྩེ་གཅིག་ངང་ལ་འཇོག །ཕྱི་རོལ་རྡོ་ཤིང་སྐུ་གཟུགས་ལ་སོགས་དང་། །ནང་ཉིད་སྙིང་གར་པདྨ་འཐུར་འཕྱང་སོགས། །དང་པོ་སྣང་བཅས་ལ་སེམས་གཟུང་ཚུལ་ནི། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་གང་རུང་ལ་སེམས་མ་ཡེངས་པར་གཏད་པས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའོ། །དེ་བརྟན་ནས་སྣང་མེད་ལ་སེམས་གཟུང་བ་ནི་གང་དུའང་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་སེམས་འཛིན་པའོ། །དེའང་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ལྷའི་སྐུའམ། ཡི་གེའམ། སྙིང་གར་པདྨ་འཐུར་འཕྱང་དང་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་མཚན་ནམ། འོད་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པས་སྤྲོས་པ་ཞི་གནས་བདེ་ཤས་ཆེ་བའི་ཞི་གནས་སྐྱེ་ལ། ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྡོའམ་ཤིང་ངམ་སྐུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཞིག་ལས་མ་ཡེངས་པར་བཟུང་ནའང་གསལ་དངས་ཕྱེད་པའི་ཞི་གནས་སྐྱེའོ། །དེའང་སྤྲོས་པ་ཤས་ཆེ་བས་ཕྱིར་བཟུང་ན་འཕྲོ་བས་ནང་དུ་གཟུང་ཞིང་། རྟོག་པ་ཉུང་བས་ནང་དུ་བཟུང་ན་བྱིང་བ་ཤས་ཆེ་བས་ཕྱིར་གཟུང་ངོ་། །དེའང་དང་པོར་མཚན་བཅས་གང་རུང་ཞིག་ལ་སེམས་བཟུང་བས་རྗེས་ལ་མཚན་མེད་ངང་གིས་འབྱུང་ངོ་། །མི་ཤེས་པ་དག་སྐུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་སེམས་བཟུང་ན་སྤྲོས་པར་འགྲོ་བས། ཅི་ཡང་མེད་པའི་ངང་སྤྲོས་མེད་དུ་བཞག་ཟེར་བ་ནི་གནད་མ་གོ་ཞིང་ཉམས་མྱོང་ཆུང་བའི་སྐད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རང་གི་སེམས་གང་ལ་གཏད་

p. 730

ཀྱང་འདྲ་སྟེ། གཏོད་དུས་དང་པོར་རྟོག་པ་ཞིག་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཡང་། དེ་ནས་ཡུལ་དེ་སྣང་ལ་དེར་འཛིན་མ་ཞུགས་པའི་ངང་དུ་སེམས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པར་དངས་སང་ངེ་ཡེར་རེ་ཝལ་ལེ་སྟོན་ཀའི་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་ལྟར་མི་གནས་མི་སྲིད་དོ། །སྣང་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་སེམས་གཟུང་ཡང་དེ་ལས་ཉམས་ལྷག་ཏུ་མི་འབྱུང་ལ། ཉེས་ན་བྱིང་བའམ་རྒོད་པ་ཞིག་གིས་མི་གནོད་མི་སྲིད་དོ། །མདོར་ན་ཡུལ་སྣང་ལ་དེར་འཛིན་མ་ཞུགས་པའི་ངང་ལ་བློ་སྤྲོ་བསྡུ་དང་བྲལ་བར་གནས་པ་ལ་ཁོ་བོ་ནི་བསམ་གཏན་ཞེས་འདོད་པས། སྣང་བཅས་སམ་སྣང་མེད་གང་ལ་སེམས་གཟུང་ཡང་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་མཐའ་བྲལ་འཛིན་མེད་ཆེན་པོའི་རྟོགས་པས་བརྒྱན་པ་འཆར་དགོས་པར་འདོད་དེ། དེ་མ་ཤར་ན་སྐྱོན་བཅས། ཤར་ན་ཡང་དག་པའི་བསམ་གཏན་ཐམས་ཤེས་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པར་འདོད་དོ། །ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི། མདོར་ན། དམིགས་ཡུལ་གཅིག་ལ་རྩེ་གཅིག་སེམས་འཇོག་པ། །ཞི་གནས་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན། །དམིགས་པས་གང་ལ་འཇོག་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ནས་སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུས་དེ་བརྟན་པར་བྱ་སྟེ། དམིགས་པ་དེ་ལ་སེམས་འཇོག་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་འཇོག་པ་དང་། ཕྱིར་འཕྲོ་ན་སེམས་བསླན་ཏེ་འཇོག་པ་དང་། ཕྱི་ཕྱིར་བརྟུན་ཏེ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་དང་། དེ་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་ནས་འདུལ་བ་དང་། རྣམ་གཡེང་གི་ཉེས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། གཉིད་རྨུགས་ལ་སོགས་བསལ་ནས་རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ལ་མི་འཕྲོ་བར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལ་མི་རྩོལ་བར་མཉམ་པར་འཇོག་པ་སྟེ་དགུའོ། །ཡུམ་བར་མ་ལས། སེམས་འཇོག་པར་བྱེད། རྒྱུན་དུ་འཇོག་པར་བྱེད། བསླན་ཏེ་འཇོག་པར་བྱེད། ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད། འདུལ་བར་བྱེད། ཞི་བར་བྱེད། རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད། རྩེ་གཅིག་ཏུ་

p. 731

བྱེད། མཉམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འགྲུབ་པའི་ཐབས་ནི། ཚུལ། དེ་ཡིས་རྩེ་གཅིག་ཞི་གནས་སྐྱེས་པའི་ཚེ། །སྤེལ་ཞིང་བརྟན་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་ཡེ་ཤེས་སྤྲོ། །བོགས་འབྱིན་སྤྱོད་ལམ་ཀུན་དང་བསྲེ་བ་གཅེས། །སྟེངས་ན་ལུས་སེམས་གསེངས་ལ་སྔར་བཞིན་བསྒོམ། །འདིས་ནི་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཟིན་པ་ཙམ་གྱིས་རྐྱེན་མི་ཐུབ་ཅིང་ལྷག་མཐོང་གང་དང་ཡང་འདྲེར་མི་རུང་བས། རྩེ་གཅིག་པའི་དུས་དེར་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་དང་བསྲེ་བ་དང་། འགྲོ་འདུག་ལ་སོགས་པ་ཞི་གནས་དང་བསྲེས་ལ་སྒོམ་ཞིང་། སྐྱེད་མེད་ན་སེམས་སྤྲོ་ལུས་ངག་གཡེངས་བའི་རྗེས་ལ་སྔ་མ་ལྟར་བསྒོམས་པས། དེ་ནས་དམིགས་པ་གང་ལ་འཇོག་པར་འདོད་པ་དང་། དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་འཇོག་པར་འདོད་པ་དང་། ཡུལ་ཇི་སྲིད་འཇོག་པར་འདོད་པ་དང་། ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུས་འཇོག་པར་འདོད་པ་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པས་འཇུག་ལྡོག་ནུས་པ་འབྱུང་སྟེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དེ་ཡིས་དེ་ནི་འཕེལ་བྱས་ནས། །འཕེལ་བ་རིང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིས། །དངོས་གཞིའི་གནས་པ་ངེས་འཐོབ་བོ། །ཞེས་སོ། །ལྷག་མཐོང་ལའང་བརྒྱད་ལས། ཡན་ལག་གཙོ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་ཞི་གནས་འབྱོངས་ཏེ། ལྷག་མཐོང་འདོད་པས་སེམས་གསལ་དངས་པའི་ངང་། །སོ་སོར་རྟོག་པ་གཙོ་བོའི་ཡན་ལག་ལ། །མི་རྟོག་མཉམ་པར་འཇོག་པ་འཁོར་གྱི་ཚུལ། །འདི་ལྟར་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚེ། སེམས་གསལ་ལ་དངས་པའི་ངང་ལས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བལྟ་བ་གཙོ་བོའི་ཡན་ལག་ལ། བློ་མི་རྟོག་པའི་གསལ་ཆ་མི་འཕྲོ་བ་དེ་འཁོར་རམ་ཕལ་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ལྷག་མཐོང་རྩལ་སྦྱང་བ་ནི། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ལྷག་མཐོང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས། །ཆོས་ཅན་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་བལྟ་བྱ་ཞིང་། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལྟར་སྟོང་པའི་རྩལ་སྦྱང་བྱ། །ཇི་བཞིན་ངང་ལ་བཞག་པས་ཡེ་ཤེས་འཆར། །མཉམ་གཞག་

p. 732

བརྟན་པའི་ངང་ལས། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་དག་ཆོས་ཅན་རྟེན་འབྲེལ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་སྣང་ལ་བདེན་པ་མེད་པའི་ངོ་བོར་རིམ་གྱིས་བརྟགས་པ་དེའི་ངང་ལ་ཇི་ཙམ་འདོད་པར་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ། སའི་སྙིང་པོ་འཁོར་ལོ་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་ཚུལ་འདི་དག་སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་དང་། །རྨི་ལམ་མིག་ཡོར་སྒྲ་བརྙན་སྤྲུལ་བ་འདྲ། །གར་མཁན་ཚོན་འདྲར་གང་གིས་རྟོགས་གྱུར་པ། །བསོད་ནམས་ཞིང་རབ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་བལྟ་ཞིང་། ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ན་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ལ་བློའི་ཚོལ་ཁྲོ་དང་བྲལ་བར་བཞག་སྟེ། སྐྱེ་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གར་ཡང་མ་རྟོག་ཅིར་ཡང་མ་བསམས་ཤིག །བཅས་བཅོས་མ་བྱེད་རང་བཞིན་ལྷུག་པར་ཞོག །མ་བཅོས་པ་དེ་སྐྱེ་མེད་རིན་ཆེན་མཛོད། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་གཤེགས་ཤུལ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པས་སྣང་ཡུལ་སྒྱུ་མ་ལྟར་རྟོགས་ལ་འཛིན་བྱེད་མ་ཞུགས་པ། རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྟོགས་ལ་སྣང་ཡུལ་མ་འགགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྟོང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འཆར་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ང་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་བལྟ་བའི་མེ་ལོང་སྟེ། །གསལ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཀུན་འཆར་བས། །མ་བལྟས་རང་བཞིན་གསལ་བར་ལུང་བསྟན་ནོ། །མ་སྐྱེས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་ལ། །བལྟ་བའི་ཡུལ་མེད་མཐོང་བ་ཆེན་པོར་རྟོགས། །ཞེས་སོ། །བྱིང་རྒོད་རྩལ་སྦྱང་བོགས་འབྱིན་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་ལྷག་མཐོང་དེ་ཉིད། །ལྟེངས་ན་སྣ་ཚོགས་ཆོས་ལ་རྩལ་སྦྱང་སྟེ། །སྒྱུ་མ་སྟོང་པ་གཉིས་མེད་དག་པར་བལྟ། །འཕྲོ་ན་ཞི་གནས་ངང་ལ་མཉམ་པར་གཞག །དེ་ཚེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་འོད་གསལ་ནི། །སྟོང་གསལ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་མཐོང་། །དེ་ཡིས་སྒྲིབ་གཉིས་སྤྲིན་ལས་གྲོལ་བ་འགྲུབ། །རེས་འགའ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་འོད་གསལ་

p. 733

འཆར། །ཤར་གྲོལ་ངང་དངས་རྟོག་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །བོགས་འབྱིན་སྤྱོད་ལམ་ཀུན་དང་དེ་ཉིད་བསྲེ། །འདིས་ནི་ལྷག་མཐོང་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ལྷག་མཐོང་སྟེངས་པས་སྐྱེད་མེད་ནི་དགག་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མང་པོ་སྤྲོས་ཏེ་སྒྱུ་མར་ཝལ་ཝལ་རྩལ་སྦྱང་ཞིང་རྒྱུ་མ་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་བ་དང་། རྟོག་པ་འཕྲོ་ན་སྔར་བཞིན་ཞི་གནས་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་། དེའི་ངང་ལ་སྟེངས་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེའང་རྟེན་འབྲེལ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་རྟོག་དཔྱོད་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །དེས་འཕྲོ་ན་ཞི་གནས་ལ་བཞག་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཅུང་ཟད་ཡིད་ལ་བྱའོ། །དེས་རྟོག་ན་རྟོག་དཔྱོད་མི་འགྱུ་བའི་ངང་དུ་མི་རྟོག་པ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །དེའི་དོན་ལས་མ་ཡེངས་པའི་ཞི་གནས་ཡིད་ལ་བྱའོ། །དེ་ཡང་གསལ་དངས་ཕྱེད་པའི་ལྷག་མཐོང་ཡིད་ལ་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་གསལ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཟུང་འབྲེལ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །དེའི་ངང་ལ་རྒྱུན་བསྲིང་བའི་ཕྱིར་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ལ་བྱའོ། །དེའི་དུས་སུ་སེམས་གནས་པའི་ངང་ལས་མི་གཡོ་བ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ལ་བྱའོ། །གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་ལྷག་མཐོང་གི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ལ་བྱའོ། །སྟོང་གསལ་གཉིས་མེད་དུ་འདྲེས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ལ་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་མཉམ་པ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ལ་བྱའོ། །ཡུམ་བར་མ་ལས། རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྟོག་པ་ཡང་མེད་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཞི་གནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། །ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། །ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། །ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་

p. 734

ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་སྦྱང་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་སེམས་འཕྲོ་ན་བཏུལ། བྱིང་ན་གསེང་། ཞི་ལྷག་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྩལ་སྦྱངས་པས་རྒྱ་མཚོ་དབའ་རླབས་ཞི་བ་ལྟ་བུ་ཞི་གནས་ཀློང་དུ་གྱུར་པའི་འོད་གསལ་འཆར་ཏེ། སེམས་གང་གཏད་ཀྱི་དོན་ལ་གསལ་དངས་འཛིན་མེད་དུ་གནས་ཤིང་། རྟོག་པ་འགྱུ་བའི་དབའ་རླབས་ཀྱིས་མི་གནོད་པར་རང་ཤར་དུས་དེ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དུས་མཉམ་པ་འབྱུང་ངོ་། །ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དང་པ་ལྟ་བུ་ལྷག་མཐོང་གི་འོད་གསལ་ཀློང་དུ་གྱུར་པས། སེམས་ཉིད་འཕོ་འགྱུར་བཅོས་བསླད་དང་བྲལ་བ་སྟོང་གསལ་རྗེན་པའི་ངོ་བོ་མཐོང་དུས། སེམས་གནས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་གནས་པས་ཡིན་མིན་གདོད་ནས་དག་པའི་གདེང་ཐོབ། འཕྲོ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས་གང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་དུ་ཤེས་ཏེ་རྐྱེན་སྣང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྲོལ་བའི་དུས་སོ། །དེའི་ཚེ་རང་སེམས་སྐུ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་མཐོང་བས་རྩོལ་སྒྲུབ་མཚན་མའི་ཆོས་ལས་གྲོལ་བ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །རྡུལ་ཙམ་སུས་ཀྱང་བཅོས་སུ་མེད། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་སེམས་ལས་མེད། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་ལོངས་སྤྱོད་སྐུ། །སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་ལས་སྐུ་གཞན་མེད། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ལས། །འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་གཞན་པ་མེད། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་གཞན་མེད་དེ། །སྔ་རབས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས། །རང་སེམས་མ་བཅོས་སྔར་མཐོང་རྟོགས། །ད་ལྟ་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས། །མ་བཅོས་པ་ཡི་

p. 735

རང་སེམས་ཏེ། །ད་ལྟ་འགྲོ་བའི་དོན་ཡང་མཛད། །སླད་ནས་འབྱོན་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས། །རང་བྱུང་སེམས་ཉིད་འདི་ལ་ནི། །སྔ་མ་བཅོས་པར་ལུང་མ་བསྟན། །ད་ལྟ་ཏིང་འཛིན་སེམས་མི་འཆོས། །མ་བཅོས་ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་བྱོན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་ཀ་འབྱོངས་ནས་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་ནི། དེ་ལྟར་ཞི་ལྷག་སོ་སོར་འབྱོངས་ནས་དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པའི། ཟུང་འཇུག་ཤེས་པ་འཕྲོ་གནས་མཉམ་པའི་ངང་། །གཉིས་ཀར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་གཙོ་བོ་ལ། །ཡེང་མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་འཁོར་གྱི་ཚུལ། །ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ནི་ཞི་ལྷག་གི་ངོ་བོ་གསལ་སྟོང་གཉིས་མེད་དུ་ཤར་བ་དེའི་ཚེ། འཕྲོ་བ་དང་གནས་པ་མི་འགལ་བས་ཡུལ་སྣང་ལ་དེར་མི་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ་དེ་གཙོ་བོ་ལ། དེའི་ངང་ལས་མ་ཡེངས་པའི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་འཁོར་དུ་གནས་སོ། །དེའང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཉིད་གཉིས་མེད་གཙོ་བོའི་ངང་ཡིན་ཡང་། དེ་ཞི་ལྷག་གིས་མཉམ་པར་བཞག་དུས་རྟོགས་པར་སླ་བས། ཐབས་ཡེང་མེད་དེ་འཁོར་རམ་ཡན་ལག་ཏུ་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། གང་ཚེ་གཟུང་དང་འཛིན་པ་དག །གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པ་ན། །རང་བཞིན་ཐ་དད་མ་ཡིན་པས། །ཟུང་དུ་འཇུག་པར་དེ་བཤད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་གཞིའི་སེམས་ཉིད་དུ་གློ་བུར་གྱི་སྤྲོས་པ་ནུབ་པས་ཆུ་ལ་ཆུ་གཞག་པ་ལྟར་རོ་མཉམ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ནི། དོ་ཧ་ལས། གཉུག་མའི་ཡིད་ནི་གཅིག་ཏུ་སྡོད་དང་རྣལ་འབྱོར་པ། །ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱོས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་ནི། ཟུང་འཇུག་དེའི་ངང་ལ་གནས་དུས། རྟོག་པ། ཇི་ལྟར་ཤར་གནས་དེ་ཡི་ངང་བཞག་པས། །ཤར་བས་གྲོལ་ལ་གནས་པས་མཉམ་པ་ཉིད། །ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་འཆར། །སྣང་སྟོང་ཐབས་ཤེས་བསྐྱེད་རྫོགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཆུ་ལ་རླབས་ཞི་བ་ལྟར། རྣམ་རྟོག་གང་ཤར་སྐད་ཅིག་གིས་རང་བྱུང་རང་ཞིར་སོང་ནས་ཤར་གྲོལ་

p. 736

དུས་མཉམ་པ་དེའི་ཚེ། ཤར་བས་གྲོལ་བ་ལྷག་མཐོང་ཡིན་ལ་སྣང་བཅས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་རིམ་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་། རང་ཞི་བའི་རང་རིག་པ་དངས་གསལ་དང་བཅས་པ་ལ་གནས་པ་ཞི་གནས་ཏེ་སྣང་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པའི་རིམ་པར་གྲུབ་པས། ཟུང་འཇུག་གི་རང་བཞིན་དུ་ཡེ་ནས་སེམས་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གནས་པའོ། །ཀུན་བྱེད་ལས། ཤེས་ནས་མ་ཡེངས་དོན་ལ་གནས་པ་ལས། །རྩོལ་བ་མི་འཇུག་གཉེན་པོས་སེམས་མི་སྦྱོང་། །ཡུལ་ལ་མི་འཇོག་དྲན་པའི་སེམས་མི་སྡུད། །གང་ལྟར་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་དོན་ཡིན་པས། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་དོན་ལ་འཇུག་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །རྩལ་སྦྱང་ཟློག་སྒོམ་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཟུང་འཇུག་བཅོས་བསླད་མེད་པར་བསྒོམས་པས། སྟེངས་ན་ཞི་ལྷག་སོ་སོར་རྩལ་སྦྱང་ཞིང་། །བྱིང་རྒོད་ཆེ་ན་བཟློག་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ། །དེའང་ཞི་གནས་སྟེངས་ན་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་ཞིང་། ལྷག་མཐོང་སྟེངས་ན་ཞི་གནས་བསྒོམས་ལ། བྱིང་ན་ལྷག་མཐོང་དང་། རྒོད་ན་ཞི་གནས་བསྒོམས་པས་སྐྱོན་ལས་གྲོལ་བའོ། །བོགས་འབྱིན་བཤད་པ་ནི། དེའི། བོགས་འབྱིན་ནམ་མཁའ་དངས་ཤིང་སྤྲིན་མེད་ཚེ། །ཉི་མར་རྒྱབ་ཕྱོགས་མཁའ་ལ་རབ་བལྟས་པས། །སྟོང་གསལ་ཤེས་པ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་འཆར། །ནམ་མཁའ་དག་པའི་ཚེ་ཉི་མ་ལ་རྒྱབ་བསྟན་ནས། གཙུག་ཏོར་རྣམ་པར་བལྟ་བའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་བལྟས་པས། སེམས་གསལ་སྟོང་གི་ངང་ལས་སྐད་ཅིག་དེའི་མོད་ལ་འཆར་བ་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །སྡུད་པ་ལས། དོན་འདི་གང་ཡིན་ནམ་མཁའ་དག་ལ་བརྟག་པར་གྱིས། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་འོད་གསལ་འཆར་ཚུལ་ནི། དེའི་ཚེ། ཕྱི་རོལ་དཔེ་ཡི་ནམ་མཁའ་དག་པ་ལས། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ནམ་མཁའ་ཆེ། །གསང་བ་འོད་གསལ་སྙིང་པོའི་ནམ་མཁའ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་སུམ་སྤྲུགས་དགོངས་པ་ཤེས་པར་བྱ། །དཔེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་

p. 737

ནམ་མཁའ་ལ་བལྟས་པས། དོན་རང་གི་རིག་པ་ཤར་ཏེ། གསང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགོངས་པ་འཆར་བ་འདི་ནི་མཐར་ཐུག་དོན་གྱི་གདམས་པ་ཐམས་ཅད་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པ་ནི། དོ་ཧ་ལས། འོན་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་བླ་མའི་ཞལ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། བླ་མས་སྨྲས་པ་གང་གི་སྙིང་ཞུགས་པ། །ལག་པའི་མཐིལ་ན་གནས་པའི་གཏེར་མཐོང་འདྲ། །ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། དོན་འདི་ངེས་པར་རྟོགས་འདོད་ན། །དཔེ་ནི་ནམ་མཁའ་དག་ལ་དྲིས། །ཞེས་པ་དང་། ཡུམ་བར་མ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ནི་ནམ་མཁར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས། སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་འདྲ་བར་གཟུང་བྱ་སྟེ། །ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུའང་སེམས་གཟུང་བྱ། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དཔེ་ནམ་མཁའ་སྟོང་གསལ་འགག་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ། དེ་དུས་ཀྱི་ཤེས་པའང་སྟོང་གསལ་འགག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ཉིད་ནང་གི་ནམ་མཁའོ། །དེ་ལས་སྟོང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་། །བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དུ་རང་གྲོལ་ཏེ་དངོས་པོ་དང་མཚན་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་ནི་གསང་བ་འོད་གསལ་ཆེན་པོའི་ནམ་མཁའོ། །དེའི་དུས་སུ་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་བཅུ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བའང་རླུང་སེམས་དབུ་མར་ཆུད་པས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། རང་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད་པ་ལས། །འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་བཀྲ། །ལ་ལ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ནས་གསལ། །སྣ་ཚོགས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའོ། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པའི་རྟགས་ཏེ་མི་འདོད་ཀྱང་ངང་གིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་མེད་བསྒྲུབ་པ་ངོ་བོའི་ཡན་ལག་ལ་བརྒྱད་ལས། རྫོགས་ཆེན་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ནི། དོན་གསུམ་

p. 738

པ། གཉིས་མེད་བསྒྲུབ་པ་ངོ་བོའི་ཡན་ལག་ནི། །ཐམས་ཅད་ངོ་མཉམ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་། །སྤང་བླང་མི་བྱ་དམིགས་གཏད་ཞེན་པ་དོར། །འཛིན་ཞེན་ཐམས་ཅད་སྲིད་པའི་འདུ་བྱེད་ལ། །དམིགས་གཏད་མེད་ན་མཁའ་བཞིན་བཅིངས་གྲོལ་མེད། །འདི་ལྟར་གཤིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་རྩོལ་སྒྲུབ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེའི་དོན་རྟོགས་པ་ལྟ་བ། དེའི་ངང་ལས་མ་ཡེངས་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་པས་ན། སྒོམ་པ་དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྤང་བླང་རེ་དོགས་ལས་འདས་པར་ཤེས་ནས། བསྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་བསྒོམས་པས་བརྟན་པ་ཐོབ་ནས་བཟང་དུ་འགྲོ་སྙམ་པའང་མེད་པས་བསྒོམས་ན་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། བདེ་བ་འདོད་པ་ཆགས་པའི་ནད་ཡིན་པས། །འདོད་པ་མེད་པས་བདེ་བ་ལེན་པར་བྱེད། །སངས་རྒྱས་བསྒྲུབས་པས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །མ་བཙལ་རང་བཞིན་གནས་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །མ་བཙལ་རང་བཞིན་གནས་ལ་མི་རྟོག་ཞོག །ཅེས་པ་དང་། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རང་སེམས་གྲུབ་འདོད་ན། །འདོད་པ་མེད་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །རྟོག་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་མི་བྱེད། །བླང་དོར་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་རང་བཞིན་གནས། །གཡོས་པ་མེད་པའི་ངང་ལ་ངང་གིས་གནས། །སེམས་ནི་ཇི་བཞིན་པ་ཡི་ངོ་བོ་སྟེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གྲུབ། །ཇི་བཞིན་པ་ལ་འཆོས་པར་མ་བྱེད་ཅིག །ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མ་བསྒྲུབས་ཤིག །བཙལ་ན་རྒྱལ་བས་དབྱིངས་ནས་རྙེད་མི་འགྱུར། །སྔར་བྱས་ཟིན་པས་ད་ནི་བྱེད་མི་དགོས། །སྔར་གྲུབ་ཟིན་པས་ད་ནི་བསྒྲུབ་མི་དགོས། །མི་རྟོག་ཅིར་མི་དགོངས་ལ་མཉམ་པར་ཞོག །ཅེས་སོ། །དེའང་འཛིན་ཞེན་ཡོད་ན་སྲིད་པ་ལས་མི་གྲོལ་ཏེ། མི་ཟད་པའི་གཏེར་མཛོད་མན་ངག་གི་གླུ་ལས། རེ་དང་དོགས་པའི་དུག་གིས་རྣལ་འབྱོར་སེམས་མྱོས་ན། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་གནས་དེར་འཆིང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །

p. 739

དམིགས་གཏད་མེད་ན་བཅིང་གྲོལ་ལས་འདས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། རེ་དོགས་མེད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་སེམས། །དམྱལ་བར་སོང་སྲིད་ན་ཡང་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད། །འབྲས་བུའི་མཆོག་ལ་གནས་ཀྱང་ལྷག་པ་རྙེད་མིན་པས། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་དང་གནོད་སྤངས་ནས། །བཟང་དང་དམན་པའི་སྤྱོད་པས་དེ་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད། །རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་བྲལ་འདི་ལས་མ་གཏོགས་པའི། །སངས་རྒྱས་ཆེ་བར་འདོད་ན་རྨོངས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་དཔེས་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་སྤང་བླང་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། དཔེ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་མེ་ལོང་དང་། །དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་སྟོང་པའི་ངང་། །གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། མེ་ལོང་དག་ཅིང་གསལ་བ་ལ། །གཟུགས་བརྙན་རང་བཞིན་སྣང་བ་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི། །གཟུགས་བརྙན་ཡང་དག་བལྟ་བར་བྱོས། །ཞེས་སོ། །དགག་སྒྲུབ་དཔེས་བསྟན་པ་ནི། །ཡང་དཔེ། ཇི་ལྟར་སྤྲིན་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ནམ་མཁའི་ངང་། །དེ་བཞིན་དགག་སྒྲུབ་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཉིད་ངང་། །སྐད་ཅིག་གིས་འཁྲིགས་ཤིང་དེངས་པའི་སྤྲིན་རྣམས་ནམ་མཁའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་བཞིན་དུ། བློ་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཅི་ཤར་ཡང་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་མ་གཡོས་ཏེ། མན་ངག་གསེར་ཕྲེང་ལས། སྤྲིན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་། །སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཆོས་ཉིད་དང་། །ཞེས་སོ། །ཉམས་རྟོགས་དཔེས་བསྟན་པ་ནི། ཡང་དཔེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་བོ་སྣ་ཚོགས་རྒྱ་མཚོའི་ངང་། །དེ་བཞིན་ཉམས་རྟོགས་སྣ་ཚོགས་སྒོམ་པའི་ངང་། །ཆུ་བྲལ་རྒྱ་མཚོར་རོ་གཅིག་པ་ལྟར། ཉམས་རྟོགས་སྒོམ་པར་རོ་གཅིག་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོ་ལ། །སྣ་ཚོགས་ཉམས་ཀྱི་ཆུ་རྣམས་ཀུན། །འབབ་ཅིང་

p. 740

ངང་གིས་མི་གཡོ་བ། །སེམས་བརྟན་ཡིད་བཞིན་ཁྱད་པར་རོ། །ཞེས་སོ། །འཁོར་འདས་དཔེས་བསྟན་པ་ནི། ཡང་དཔེ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པའི་ངང་། །དེ་བཞིན་འཁོར་འདས་སྣ་ཚོགས་ཆོས་ཉིད་ངང་། །སྒྱུ་མ་ཐམས་ཅད་སྣང་དུས་ནས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལྟར། འཁོར་འདས་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བཟང་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། །ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་བསྟན། །ཞེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས། འཁོར་བ་གང་ཡིན་མྱ་ངན་འདས་པ་གང་། །ཞེས་སོ། །སེམས་དང་སེམས་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། ཡང་དཔེ། ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའ་གཞི་བྲལ་ངང་། །དེ་བཞིན་ཡེ་གྲོལ་ཆོས་རྣམས་ལྟ་བའི་ངང་། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་གཉིས་མེད་དང་། །དེ་བཞིན་སེམས་དང་སེམས་ཉིད་དབྱེར་མེད་དང་། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལ་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལྟར། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ནམ་མཁའ་དབྱེ་བ་མེད་པ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་དབྱེར་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཆུ་དང་ཆུ་འདྲེས་དུས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལྟར། སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་སེམས་བྱུང་གི་རྟོག་པ་རང་ཞིར་ཐིམ་པས་གཉིས་སུ་མེད་དོ། །གསེར་ཕྲེང་ལས། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་ལྟར། །སེམས་དང་སེམས་ཉིད་གཉིས་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །རྟོག་དང་མི་རྟོག་དཔེས་བསྟན་པ་ནི། ཡང་དཔེ། ཇི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་རྨི་ལམ་གཉིད་ཀྱི་ངང་། །དེ་བཞིན་བླང་དོར་གཉིས་མེད་སྤྱོད་པའི་ངང་། །ཇི་ལྟར་མཚོ་དང་དབའ་རླབས་ཆུ་བོའི་ངང་། །དེ་བཞིན་རྟོག་དང་མི་རྟོག་མཉམ་པའི་ངང་། །རྨི་ལམ་གཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་ལྟར། བླང་དོར་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངང་དུ་རོ་གཅིག་པ་ནི། །དེ་ཉིད་ལས། རྨི་ལམ་གཉིད་ཀྱི་ཀློང་ན་གསལ། །ཆོས་རྣམས་སྟོང་པ་གཉིས་མེད་གསལ། །ཞེས་སོ། །དབའ་རླབས་ཆུའི་དབྱིངས་དང་བཅས་པ་ཆུ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ལྟར། །རྟོག་པ་དང་མི་རྟོག་པ་མཉམ་

p. 741

པ་ཉིད་ནི། དོ་ཧ་ལས། ཇི་སྲིད་སེམས་ལས་རྣམ་འཕྲོས་པ། །དེ་སྲིད་མགོན་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ཆུ་དང་རླབས་དག་གཞན་ཡིན་ནམ། །ཞེས་སོ། །རེ་དོགས་དཔེས་བསྟན་པ་ནི། ཡང་དཔེ། ཇི་ལྟར་ཚོང་པ་དོན་གྲུབ་བདེ་བའི་ངང་། །དེ་བཞིན་རེ་དོགས་གཉིས་མེད་འབྲས་བུའི་ངང་། །ཐམས་ཅད་ཕྱམ་གཅིག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་། །ཁྱབ་གདལ་དབྱིངས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །ཚོད་ཟིན་ནས་སེམས་རེ་དོགས་མེད་པའི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ལྟར། སངས་རྒྱས་རང་སེམས་སུ་ཐག་ཆོད་ནས་དེའི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། གླང་ཆེན་ལོབ་ནས་སེམས་ཚགས་ཚུད་པ་ན། །དེར་ནི་འགྲོ་འོང་བཅད་ནས་དལ་བ་སྟེ། །འདི་ལྟར་རྟོགས་ན་གང་དུའང་འདྲི་ས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་བླང་དོར་མེད་པའི་ངང་འདིར་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པས་བྱ་བཙལ་མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་ལས་གྲོལ་བར་བྱ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། འདི་ལ་མ་རྫོགས་གང་ཡང་མེད། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཀུན་རྫོགས་པས། །བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བདེ། །གཅིག་རྫོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་རྫོགས། །གཉིས་རྫོགས་སེམས་ཀྱིས་བྱས་པར་རྫོགས། །ཀུན་རྫོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་རྫོགས། །གཅིག་ལ་རྫོགས་པའི་ལུང་འདི་ཡིས། །སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་འདི་ལ་གནས། །ཀུན་རྫོགས་པ་ཡི་དོན་འདི་ཡིས། །ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད། །བྱ་བྱེད་འདི་ལ་གང་གནས་པ། །ལུས་འདི་གང་ཟག་ལྷ་མི་ཡང་། །དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡིན། །འདི་ཡིས་སེམས་ཅན་དོན་བྱས་ནས། །རྩོལ་སྒྲུབ་མི་བྱེད་བདེ་བར་གནས། །ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་ནི། ད་ནི་དེ་དག་གི་དགེ་བ་སེམས་ཅན་ལ་བསྔོ་བ་ནི། ཚུལ། དེ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་རོ་གཅིག་གིས། །འགྲོ་ཀུན་བདག་གཞན་གཟུང་འཛིན་ལས་གྲོལ་ཏེ། །འདི་ཞེས་དམིགས་པས་འཁྲུལ་པའི་སྲིད་པ་འདིར། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །

p. 742

མཆོག་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དགེ་བ་དྲི་མ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཡངས་ཤིང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེས། འགྲོ་བའི་ཁམས་གང་རྣམས་རིང་མོ་ཞིག་ནས་གཉིས་སུ་གཟུང་བའི་འཁྲུལ་པས་སྲིད་པར་དུབ་པ་ལས། བསོད་ནམས་བརྒྱའི་འོད་ཟེར་ས་དང་ལྷའི་ཡུལ་དུ་རྣམ་པས་འཕྲོ་བ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མེ་ཏོག་བརྩེགས་པའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་ངལ་སོས་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པའོ། །ལྷ་ཡུལ་ས་སྟེང་ནམ་མཁའ་རྣམ་བརྒྱན་པའི། །འོད་ཀྱི་རྐང་རྟེན་དམར་བ་ལས་བྱུང་བ། །འཕགས་པའི་འདུན་སར་འགྲོ་ཀུན་ལེགས་བགྲོད་དེ། །རྒྱལ་མཛོད་འབྱོར་པ་རྒྱ་ཆེན་དང་ལྡན་ཤོག །རི་རྩེ་ནགས་ཀྱི་མཐོངས་ནི་ཉམས་དགའ་བ། །སྨན་ལྗོངས་མེ་ཏོག་འབབ་ཆུས་བརྒྱན་པ་དེར། །བདག་གི་ཚེ་འདི་དོན་ཡོད་འདའ་བྱེད་ཅིང་། །རྣམ་གྲོལ་ཡོན་ཏན་མཆོག་རབ་འགྲུབ་པར་ཤོག །ཟླ་བའི་རྐེད་ངོས་སྤྲིན་གྱིས་མཛེས་པ་གང་། །ཆེས་དཀར་ཀུ་མུ་ཏ་རྣམས་རྒྱས་བྱེད་ལྟར། །འོད་བཟང་ཞི་བའི་རི་བོང་འཛིན་ཟེར་གྱིས། །མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་ཉེར་འཚོའི་གཞིར་གྱུར་ཅིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

འབྲས་བུ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པ།

p. 743

༈ དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པས་རྒྱུད་སྣོད་རུང་དུ་བྱས་ནས་འབྲས་བུ་འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ལམ་སྨིན་གྲོལ་ཉེ་རྒྱུའི་སྤྱོད་པ་དང་བཅས་པ་མཐར་ཕྱིན་རྗེས། བཅུ་གསུམ་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་འབྲས་བུ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལེའུ་ལ་སྤྱི་དོན་བཞི་སྟེ། ལམ་མཐར་ཕྱིན་པས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་བཤད་པ། དེ་དག་དབྱིངས་ལས་བྱུང་ཞིང་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས་མཇུག་བསྡུ་བ། སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བའོ། །སྤྱི་དོན་དང་པོ་ལམ་མཐར་ཕྱིན་པས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་གཞི་དང་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལེགས་པར་བཤད་ནས། ད་ནི་དེ་དག་གིས་གྲུབ་པ་འབྲས་བུའི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་མཐར་ཕྱིན་ནས། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །

p. 744

དེ་ལྟར་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པ་ན་ཁམས་ཀྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་སངས་རྒྱས་སམ་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་འཐོབ་སྟེ། དེའང་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སྒྲིབ་པའི་སྤྲིན་ཚོགས་མཐའ་དག་དེངས་ནས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཅི་ཡོད་པ་མངོན་དུ་ཐོབ་པ་ཉིད། །རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཞེས་བརྗོད་གང་ཡིན་ཉི་དང་མཁའ་བཞིན་གློ་བུར་གྱི། །ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྤྲིན་ཚོགས་སྟུག་པོས་བསྒྲིབས་པ་ལས་ནི་བྲལ་གྱུར་པ། །དྲི་མེད་སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་རྟག་བརྟན་གཡུང་དྲུང་སངས་རྒྱས་ཉིད། །དེ་ནི་ཆོས་ལ་མི་རྟོག་རྣམ་འབྱེད་ཡེ་ཤེས་དག་ལ་བརྟེན་པས་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །དེའི་ཚེ་གང་གི་དོན་དུ་ཆོས་སྐུ་དམ་པ་དབྱིངས་གདོད་མའི་ངང་ན་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་བརྙེས་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་པ་རྟེན་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་མེད་ཅིང་རྣམ་དབྱེར་མེད། །གཉིས་མེད་གསུམ་བྲལ་དྲི་མེད་རྣམ་རྟོག་མེད། །ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་གང་ཡིན་དེ་རྟོགས་པས། །མཉམ་པར་བཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་མཐོང་། །གཞལ་མེད་གངྒཱའི་བྱེ་མ་ལས་འདས་པ། །བསམ་མེད་མཉམ་མེད་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ལྡན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དྲི་མེད་དབྱིངས་དེ་ནི། །བག་ཆགས་བཅས་པའི་ཉེས་ཀུན་རྣམས་སྤངས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་དབྱིངས་ན་སྣང་བའི་ཆོས་སྐུ་དང་། དེ་ལས་གདུལ་བྱའི་ངོར་སྣང་བར་འབྱུང་བའི་ལོངས་སྐུ་ཡང་ནམ་མཁའི་ཟླ་བ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་ལྟར་རྟག་ཏུ་བཞུགས་ནས། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཕྲོ་བའི་འཆར་གཞི་མཛད་པར་དེ་ལས། སྣ་ཚོགས་དམ་ཆོས་འོད་ཟེར་སྣང་བའི་སྐུས། །འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲོལ་དོན་གྲུབ་ལ་བརྩོན་པ། །མཛད་པ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་རྒྱལ་བཞིན་ཏེ། །སྣ་ཚོགས་དངོས་ཀྱང་དེ་ཡི་རང་བཞིན་མིན། །འཇིག་རྟེན་ཞི་བའི་

p. 745

ལམ་ལ་འཇུག་པ་དང་། །རབ་ཏུ་སྨིན་དང་ལུང་སྟོན་རྒྱུ་ཡི་གཟུགས། །གང་ཡིན་དེ་ཡང་འདིར་ནི་རྟག་གནས་ཏེ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང་། འཇུག་པ་ལས། ཞི་སྐུ་དཔག་བསམ་ཤིང་ལྟར་གསལ་གྱུར་ཅིང་། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་རྣམ་མི་རྟོག །འགྲོ་གྲོལ་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་འབྱོར་སླད་རྟག །འདི་ནི་སྤྲོས་དང་བྲལ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །སྐབས་འདིར་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་གདུལ་བྱ་ལ་མི་སྣང་བ་དབྱིངས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་ཏུ་རོ་གཅིག་པ་ནང་དབྱིངས་ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཡོད་པ་དང་། དེའི་བྱིན་རླབས་དང་གདུལ་བྱའི་སྨོན་ལམ་ལས་ཕྱིར་གཞན་སྣང་དུ་ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་འཕྲིན་ལས་དག་པའི་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་སྣང་བ་ནི་མཁའ་ཟླ་དང་ཆུ་ཟླ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེང་སང་ནི། ཁ་ཅིག་གིས་མ་ཕྱེད་པས་སྐུ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་ཁས་བླངས་དུས་དབྱིངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བར་ཐལ་ཏེ། དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་གཟུགས་སྐུ་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་སངས་རྒྱས་ཁམས་དང་ལ་སོགས་པས་གསལ་ལོ། །དེས་ན་འདི་གཉིས་བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་གལ་ཆེའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་སྐུ་དང་གཟུགས་སྐུ་དམ་པ་གཉིས་བརྙེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ནི་ས་བཅུ་རྒྱུན་མཐའི་དྲི་མ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་རྗེས་ལ་འོག་མིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བྱང་སེམས་ས་བཅུ་པའི་སྣང་བ་ལ་སྣང་ཞིང་། སྤྲུལ་པ་དུ་མས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སུ་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་འདོད་དོ། །སྔགས་ཁ་ཅིག་དེ་དང་མཚུངས་ལ། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་ལས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་སྣང་སྟེ། སྣང་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། དེའི་ངང་

p. 746

ལས་སྣང་བ་སྤྲུལ་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་གདུལ་བྱའི་དོན་མཛད་པའོ། །སྤྲུལ་པ་ཆེན་པོ་ནི་ས་བཅུ་པའི་སེམས་དཔའ་ལ་སྣང་བའི་ལོངས་སྐུ་ཡིན་ལ། སྣ་ཚོགས་པ་ནི་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་ལམ་པ་རྣམས་ལ་སྣང་ནས་དོན་བྱེད་པའོ་ཞེས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ཀྱི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འོག་མིན་དུ་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པར་འདོད་དེ། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། ཡང་དག་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཏུ། །འཚང་རྒྱ་འོག་མིན་གནས་མཆོག་ཏུ། །སངས་རྒྱས་མ་གྱུར་འདོད་ཁམས་སུ། །སངས་རྒྱས་མཛད་པ་མི་མཛད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། ཟླ་གསང་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད་ལས། འོག་མིན་གནས་མཆོག་ཉམས་དགའ་བར། །ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དེར་སངས་རྒྱས། །ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་ལ་སོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནང་དུ་ཆུད་པ་ནི་གཞི་དང་སྙིང་པོ་མེ་ཏོག་གིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལྟ་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནང་དུ་ཆུད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གང་ཆེན་མཚོའི་ཕྱག་གི་མཐིལ་ན་གནས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་འཁོར་དང་བཅས་པ་གང་ན་བཞུགས་པ་དེ་ནི་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུའི་གནས་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་ན་ཡོད་པའི་དུམ་བུ་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པས། གང་ན་ཡོད་ཅེ་ན། གང་དུ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་སྤངས་པས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་ཅིང་སངས་རྒྱས་པ་གང་དུ་བརྙེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ས་ལ་འོག་མིན་དུ་བཤད་དེ། ཕྱོགས་འདི་ཁོ་ནའོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་ཆད་པ་མེད་དོ། །རྨི་ལམ་ཡང་གཉིད་དུ་གང་སོང་གི་གནས་དེར་འོང་བ་ལྟར་ཆོས་མཚུངས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བསྟོད་པ་ལས། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་གནས་མཆོག་དང་། །འོག་མིན་དེ་ཉིད་རྣམ་མཛེས་པ། །ཤེས་པ་

p. 747

གསུམ་པ་གཅིག་ཉིད་དུ། །འདྲེས་པར་གྱུར་ལ་བདག་སྨྲའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཐེག་བསྡུས་ལས། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །གནས་ལ་ཐ་དད་ཡོད་མ་ཡིན། །སྔོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་ན། །དེ་ལ་གདགས་པས་ཐ་དད་འབྱེད། །ཅེས་སོ། །གནས་དེར་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འདི་སངས་རྒྱས་ནས་དུས་འདི་ཙམ་སོང་ཞེས་བསམ་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་རོལ་པའི་རྒྱུད་ལས། ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་དུས་དག་ཏུ། །ང་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་སྟེ། །ཞེས་སོ། །མི་མཇེད་འདིར་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་དུས་སུ་ཐོག་མར་གཙང་མའི་འོག་མིན་དུ་སངས་རྒྱས་པ་ལྟར་བསྟན་ནས། གདོད་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་སངས་རྒྱས་པར་སྣང་སྟེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུད་ལས། འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་མེད་དུ། །སངས་རྒྱས་མངོན་པར་སངས་མི་རྒྱ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་འོག་མིན་དུ། །འདོད་ཆགས་བྲལ་ཁྱོད་དེར་སངས་རྒྱས། །གཙང་མའི་གནས་དག་སྤངས་ནས་སུ། །འོག་མིན་ཞེས་བྱ་ཉམས་དགའ་བར། །ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དེར་སངས་རྒྱས། །སྤྲུལ་པ་པོ་གཅིག་འདིར་འཚང་རྒྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་མི་མཇེད་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་བཀོད་པ་མཉམ་དུ་སྣང་སྟེ། ནམ་མཁའི་ཟླ་བ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆུ་སྣོད་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་དུས་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ཙམ་ཡང་མཚོན་པ་སྟེ། ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་རིས་སོ་སོར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་དུས་མཉམ་པ་དང་། མི་མཉམ་པ་དུ་མས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །གདུལ་བྱའི་ངོར་འོག་མིན་དེ་ལྟ་བུར་སངས་རྒྱས་པར་སྣང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་འདས་པས་གདུལ་བྱའི་འཁྲུལ་སྣང་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་འོག་མིན་གཟུགས་ཁམས་ལྟ་བུ་དེར་བཞུགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་སྣང་དག་པའི་འོག་མིན་ཁམས་གསུམ་ལས་

p. 748

འདས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་བཀོད་པ་ཚད་མེད་པ་ཅན་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་ཏེ། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་དང་། ངེས་པའི་མདོ་ཕལ་ལ་སྣང་ཞིང་འབྱུང་བ་ནི། གཟུགས་མེད་འདོད་དང་གཟུགས་ཁམས་དང་། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། །གནས་ལས་འདས་ཏེ་སངས་རྒྱས་དབང་། །བཞུགས་སོ་སྟུག་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ན། །ཞེས་པ་དང་། བརྟན་པ་སྟུག་པོ་འདུས་མ་བྱས། །ཞེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་བརྙེས་ཚུལ་ཡང་། དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་ནས་བརྙེས་སོ། །དེ་ལ་བྲལ་ལུགས་ནི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་སྟེ། དེ་ཡོད་པས་སེམས་ཅན། མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱས་ཏེ། དེའང་དྲི་མ་རང་བཞིན་པ་སྔར་ཡོད་གསར་དུ་སྤངས་པའམ། ཡོན་ཏན་སྔར་མེད་གསར་དུ་བསྒྲུབས་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། སྔ་མ་ཕྱི་མར་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། །སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མེད་པ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་འདོད། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་གློ་བུར་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པར། དེ་ཉིད་ལས། གང་ལ་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་དུས་རིང་རྟག་ལྡན་པ། །སྤོང་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་རབ་ཏུ་བཅོམ་འགྱུར་ཅིང་། །གནས་གྱུར་ཆོས་དཀར་ཡོན་ཏན་མཆོག་རབ་ལྡན་པ་ཐོབ་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད། །དེ་ནི་མི་རྟོག་ཤིན་ཏུ་རབ་དག་ཡུལ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ལམ་གྱིས་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །དེའི་ཚེ་གནས་གྱུར་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དག་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་སྣང་བ་ཙམ་ལ་བརྗོད་ཀྱི། རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡོན་ཏན་དུ་གནས་གྱུར་ཏེ་མ་དག་པ་དག་པར་སོང་བ་ནི་མི་འདོད་དེ། སྡིག་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་དག་པའི་རྒྱུའམ་ངོ་བོ་མ་ཡིན་མི་སྲིད་དོ། །བྲལ་བྱའི་དྲི་མ་བྲལ་སྟོབས་ཀྱིས་དེའི་ཐད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་གནས་གྱུར་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་ན། དུག་ལྔ་གནས་གྱུར་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའོ། །ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་

p. 749

ཡེ་ཤེས་ཏེ། སྐུ་གསུམ་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་ལས། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་གསུམ་ཡང་། དེ་ལས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པ་ནི་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཕྱི་སྣང་བ་ཞིང་ཁམས་སུ་གནས་གྱུར། ནང་ཕུང་པོ་ལྷ་སྐུར་གནས་གྱུར། གསང་བ་ཚོགས་བརྒྱད་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་གྱུར་པས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སངས་རྒྱས་པའོ། །ངོ་བོའི་རྒྱུ་ནི་དང་པོའི་ཁམས་ལ་ཡོན་ཏན་ཡེ་ལྡན་དུ་ཡོད་པའི་རིགས་དེ་གཉིས་སོ། །དེའང་། རྒྱུད་བླ་ལས། དང་པོས་སྐུ་ནི་དང་པོ་སྟེ། །གཉིས་པ་ཡིས་ནི་ཕྱི་མ་གཉིས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་སྐུ་གཞན་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་དམ་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་མཚན་དཔེས་གང་བ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་མཛད་པ་སྟེ་བཞིར་གསུངས་ཤིང་། དེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་སྟེ། རྒྱུད་བླའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། །མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་བསྡུས་ཏེ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །མདོ་ཁ་ཅིག་ལས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པ་སྟེ། གསེར་འོད་དམ་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུ་གསུམ་མངའ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཙམ་དུ་གནས་པ་ལ་བྱའོ། །སྐུ་གཉིས་པོ་ནི་

p. 750

བཏགས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཡང་དག་པ་སྟེ་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་བྱེད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་གུད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་འཕྲིན་ལས་ལ་མངའ་བརྙེས་པ་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། དཔེར་ན་ཉི་ཟླ་དང་ཆུ་དང་མེ་ལོང་ལ་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་མི་རྟོག་པ་བཞིན་དུ་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་དོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་པ་དང་། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དབྱེ་བ། །རང་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། །གཞན་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། །དང་པོ་གཉིས་པའི་རྟེན་ཡི་ནོ། །ཞེས་པ་དང་། སྐུ་གསུམ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །སྐུ་བསྡུས་པར་ནི་ཤེས་བྱ་སྟེ། །སྐུ་གསུམ་དག་གིས་རང་གཞན་གྱི། །དོན་འདི་རྟེན་དང་བཅས་པར་བསྟན། །ཞེས་སོ། །རྒྱུད་བླ་མ་དང་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་སྔར་སྨོས་པ་ལྟར་སྐུ་བཞིར་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་བླ་ལས། ཆོས་དབྱིངས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །དག་པའི་ཕྱིར་ན་འོད་གསལ་བ། །གཞལ་མེད་གྲངས་མེད་བསམ་མེད་པ། །མཉམ་མེད་དག་པའི་མཐར་ཐུག་པའི། །ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ཡང་དག་པར། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལྡན་ཏེ། །ཞེས་པ་དང་། འདིར་ནི་དང་པོ་ཆོས་སྐུ་སྟེ། །ཕྱི་མ་དག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་གཟུགས་གནས་བཞིན། །དང་པོ་ལ་ནི་ཐ་མ་གནས། །ཞེས་སོ། །གསང་སྔགས་ཁ་ཅིག་ལས་སྐུ་གསུམ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་བཞིར་འདོད་དེ། བརྟག་གཉིས་ལས། སྐུ་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི། །བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོས་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །ཡང་། འཇམ་

p. 751

དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལས་ནི་སྐུ་ལྔར་བཤད་དེ་འདི་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་སྐུ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཁྱབ་བདག་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་བདག །ཅེས་སོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་དབྱེ་བསྡུ་ཙམ་ལས། དོན་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཆོས་ཀྱི་བསྡུ་ཚུལ་སོ་སོ་བ་ཙམ་ལས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་བཤད་པ་ལ། ཞི་བ་བརྙེས་ཚུལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་ནང་གསལ་དུ་བཞུགས་ཚུལ། དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུམ་ལས། ཞི་བ་བརྙེས་པའི་ཚུལ་ནི། ད་ནི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་བརྗོད་དེ། ཞི་བ་བརྙེས་པའི་ཚུལ་དང་། སྐུའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས། རེ་ཞིག་དང་པོ་བཤད་པ་ནི། ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དག་པ་མཐར་ཐུག་པ་དེའི་ཚེ་སྤང་བྱ་ཁམས་གསུམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པའི་རང་བཞིན་གྱི། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཀུན་གཞིར་བཅས་པ་ཀུན། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཇུག་པ་རབ་ཞིའི་ཚེ། །དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་རོ་གཅིག་གྱུར། །དེ་ཚེ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་སྤྲ྄ོས་ཀུན་ཞི། །གཡོ་བྱེད་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པས་བསྡུས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་ས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོའི་བདེན་གཉིས་ལས། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པ། །སྒྲོ་བཏགས་རྣམ་པ་ཅན་རྟོག་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་ཀུན་གཞི་དང་བཅས་པ་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ངང་དུ་ཞི་ཞིང་ཐིམ་པ་དེའི་ཚེ། །དབྱིངས་གདོད་མའི་གཞི་དང་ཡེ་ཤེས་ཐིམ་བྱའི་རིག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་འདྲེས་ཏེ་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཡེ་ནས་དྲི་མ་མེད་པ་རང་བཞིན་རྣམས་དག་དང་། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཆ་དང་བཅས་པ་དག་པ་ཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་དམ་པ་སྟེ། སྤྲིང་ཡིག་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་དང་། །མར་ལ་མར་ནི་རྗེས་ཞུགས་ལྟར། །ཤེས་བྱ་སྤྲོས་བྲལ་

p. 752

དེ་ཉིད་དང་། །དབྱེར་མེད་ཡེ་ཤེས་རྣམ་འདྲེས་པ། །དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བྱར་བརྗོད། །ཅེས་པ་སྟེ། དེའི་དུས་སུ་སེམས་བྱུང་གི་འཇུག་པ་རྒྱུན་ཆད་ནས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་རོ་གཅིག་སྟེ། འཇུག་པ་ལས། ཤེས་བྱའི་བུད་ཤིང་སྐམ་པོ་མ་ལུས་པ། །བསྲེགས་པས་ཞི་དེ་རྒྱལ་རྣམས་ཆོས་སྐུ་སྟེ། །དེ་ཚེ་སྐྱེས་པ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད། །སེམས་འགགས་པ་དེ་སྐུ་ཡིས་མངོན་སུམ་མཛད། །ཅེས་སོ། །དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་ནང་གསལ་དུ་བཞུགས་ཚུལ་ནི། དེའི་ཚེ་ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་བྲལ་ཞི་བ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བརྙེས་པས། ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་མེད་འོད་གསལ་སྙིང་པོའི་ངང་། །གནམ་གང་ཟླ་བ་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པ་ལྟར། །ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཁའ་དབྱིངས་པདྨོར་འཁྱིལ། །གང་དུའང་མི་རྟོག་ཞིབ་བ་རྙེས་པའི་ཚེ། །དག་པ་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། འོད་གསལ་གཞིའི་ངང་དུ་ཕྱིན་པས། དབྱིངས་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་ཡེ་ཤེས་གནམ་གང་གི་ཟླ་བ་ནང་གསལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་ནམ་འཆར་གཞིར་གནས་པ་ལས། ཕྱིར་སྣང་ལོངས་སྐུའམ་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་སྣང་བ་ནི་ཡེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐའ་བཞིའི་དྲི་མ་ལས་འདས་པ་ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་གི་དུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནམ་གང་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ཟླ་བ་ཡོད་ཀྱང་གཞན་གྱིས་བལྟར་རུང་བའི་མངོན་གསལ་དུ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་མཁའ་དབྱིངས་སུ་འཁྱིལ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་ཟབ་པའང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལས། དབྱིངས་སུ་འཁྱིལ་བས་མཐོང་དུ་མེད། །མེད་པ་མིན་ཏེ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་སྔོན་རོལ་ཟླ་བ་བཞིན། །ཟབ་པ་ཞི་བ་ཆེས་ཕྲ་བའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེའི། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ། ཞི་བ་ཆོས་ཀྱི། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི། ཅིར་ཡང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་ལྔ་ལས། མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ནི། ད་ནི་དབྱེ་བ་རྒྱས་བར་བཤད་པ་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ནི། བསམ་བརྗོད་སྤྲོས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི། ཆོས་ཉིད་མི་དམིགས་དུས་

p. 753

གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པའི་ཆ་དེ་ལ། །མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། །གཞི་དབྱིངས་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེའང་གཞི་གདོད་མའི་ཆོས་དབྱིངས་འོད་གསལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བགྲོད་པ་མཐར་ཐུག་དེའི་ཆོས་ཉིད་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཆ་དེ་ལ་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་དེ། ཡེ་ཤེས་བྲ་བ་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་དག་པ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ། །མི་འགྱུར་མི་ཤིགས་བསམ་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐུ་ནི། སྐུ་གཉིས་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཐུག་གི་ངོ་བོ་སྟེ། འདི་ལྟར། རང་བཞིན་གློ་བུར་སྒྲིབ་གཉིས་རྣམ་དག་ཅིང་། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆོས་ཚུལ་རྒྱ་མཚོ་བརྙེས། །སྤངས་དང་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཕྱིན་པས། །སྟོབས་སོགས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ཆས་གཞལ་ན། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་སྐུ་ཞེས་བཏགས་པ་སྟེ། །མ་འདྲེས་ཡོན་ཏན་འཆར་གཞི་མཐར་ཐུག་པའོ། །སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་མཐར་ཐུག་གི་ཚེ་དག་པ་ཉིས་ལྡན་གྱི་ཆ་ལ་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་བཅུ། མི་འཇིགས་པ་བཞི། ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ། ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་སོགས་པ་སྔར་སྨོས་པའི་མཁྱེན་རབ་དང་བརྩེ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མ་འདྲེས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆར་གཞི་གང་ཡིན་པའོ། །ཡེ་དྲ་ལས། དྲི་མ་བྲལ་ཕྱིར་བྱང་བ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་རྒྱས་པས་ཆུབ་པ་ཉིད། །གཉིས་མེད་འདྲེས་ཕྱིར་ཟུང་འཇུག་ཕྱིར། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་སྐུར་བརྗོད་པའོ། །ཞེས་སོ། །སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་པ་ལས། མ་རིགས་གཉིད་ལས་སངས་ཕྱིར་དང་། །ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་བློ་རྒྱས་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་པདྨའི་འདབ་ལྟར་རྒྱས། །ཞེས་པ་དང་། རྒྱུད་བླ་ལས། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་དབྱེར་མེད་པ། །དག་པའི་ཆོས་ཀྱིས་རབ་ཕྱེ་བ། །ཉི་མཁའ་བཞིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་དང་། སྤངས་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་

p. 754

དོ། །འོད་གསལ་བྱས་མིན་དབྱེར་མེད་པར། །འཇུག་ཅན་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་ནི། །རྡུལ་ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་དང་ལྡན་པ་ཉིད། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མ་གྲུབ་དང་། ཁྱབ་དང་གློ་བུར་བ་ཉིད་ཀྱིས། །ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ནི། །སྤྲིན་དང་འདྲ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན། །སྒྲིབ་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཡི། །རྒྱུ་ནི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །མི་རྟོག་པ་དང་དེ་ཡི་ནི། །རྗེས་ཐོབ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་འདོད། །ཅེས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བཞི་ལས། རང་བཞིན་བཤད་པ་ནི། སྐུ་གསུམ་པ་ཞི་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དབྱིངས་མཐའ་ལས་འདས་པའི་ངང་ན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཟླ་བ་མཁའ་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པའི་ཆ་ཙམ་དུ་གནས་པ་ནི། ཤེས་བྱའི་ཡུལ་ལ་དེ་བློ་མི་འཇུག་ཅིང་། །ཤེས་བྱེད་བློ་ལ་འཛིན་པ་མི་དམིགས་ཀྱང་། །ནང་གསལ་མཁའ་དབྱིངས་ནུབ་པའི་ཟླ་བ་ལྟར། །ཐིམ་ལ་མ་རྨུགས་ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཆས་འཆར་གཞི་ངོ་བོའི་ཚུལ། །དེ་ལས་གཟུགས་སྐུ་རྣམ་མཁྱེན་མཆེད་འགྱུར་ཞིང་། །གཞན་ལ་སྣང་མཛད་ཡོན་ཏན་གཏེར་ཡིན་ཕྱིར། །ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཕྲའི་ཡེ་ཤེས་རབ་ཞིའི་ཆས། །ཞི་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་རབ་ཏུ་བརྗོད། །དབྱིངས་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་ཡེ་ཤེས་རོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་གནམ་གང་ལྟ་བུའི་ཚེ་ན། སྤྲོས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཞི་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཆ་མ་འགགས་པས་ཐིམ་ལ་མ་རྨུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནང་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མཉམ་གཞག་གི་ཆ་ལ། ཕྱིར་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མཆེད་པའི་སྙིང་པོ་བྱེད་པ་སྟེ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་མེད་ཀྱང་། རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་ཞི་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་དེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་བླ་མ་ལས། ཆེས་ཕྲའི་ཡེ་ཤེས་ནམ་དུ་གསལ། །དམིགས་མེད་འཆར་གཞི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཞེས་པ་དང་། རྒྱུད་བླ་ལས། དྲི་མེད་རྣམ་པར་རྟོག་མེད་དང་། །རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཕྱིར། །ཆོས་དབྱིངས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །དག་པའི་ཕྱིར་ན་འོད་གསལ་བ། །

p. 755

ཞེས་སོ། །དེའང་སྟོང་རྐྱང་ལ་ཆོས་སྐུར་མི་འདོད་དེ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་ཆོས་སྐུར་འདོད་པ་ལྟར་ན་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་སྟེ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་མུ་བཞི་ལས་འདས་པ་ནི། སྐུ་གསུམ་པོ། འདི་དག་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་། །ཆད་པ་མ་ཡིན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། །རྟག་དང་ཆད་སོགས་མུ་བཞིའི་མཐའ་ལས་འདས། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ངང་། །སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དམིགས་པ་རབ་ཞི་བས། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ལས་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །བསམ་དུ་མེད་པ་སྟེ། དེའང་དབྱིངས་ནང་གསལ་དུ་གནས་པའི་སྐུ་འདི་གསུམ་ནི་ཕྱིར་གསལ་དུ་འཆར་བའི་རྟེན་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དམིགས་བསམ་གྱི་ཡུལ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མུ་མ་ཡིན་ཏེ་རྟག་ཆད་མ་གྲུབ་པས་དེའི་མུ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་འཆར་གཞི་བྱེད་པས་ན་རྒྱལ་སྲས་སར་གནས་རྣམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ལ་གཟུགས་སྐུ་མིག་ལ་སྣང་བ་དང་། རྣ་བར་ཆོས་གསུང་ཐོས་པ་དང་། འཕགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་སྣོམ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རོ་མྱོང་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་བདེ་བའི་རོ་སྣང་བ་དང་། རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ལ་འཇལ་བ་རྣམས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཡང་ནང་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཟླ་བ་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པ་ལྟ་བུའི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལས་བྱུང་བས་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་ལས། ཟག་པ་མེད་ཁྱབ་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཅན་ཏེ། །བརྟན་ཞི་རྟག་པར་འཕོ་མེད་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཁའ་བཞིན་དམ་པ་ཡིས། །དབང་པོ་དྲུག་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྒྱུ། །འབྱུང་མེད་གཟུགས་དོན་བལྟ་དང་གཏམ་བཟང་ནི། །གཙང་མ་མཉན་དང་བདེ་གཤེགས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི། །དྲི་གཙང་སྣོམ་དང་འཕགས་ཆེན་དམ་ཆོས་རོ། །མྱོང་དང་ཏིང་འཛིན་

p. 756

རེག་བདེ་ཉམས་མྱོང་དང་། །རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་པའི་ཚུལ། །རྟོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཞིབ་མོ་བསམ་པ་ན། །དོན་དང་བདེ་མཛད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། །ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་དང་བྲལ། །ཞེས་པ་དང་། རང་གཞན་དོན་རྟེན་དེ་ལ་ནི། །བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཡོན་ཏན་ལྡན། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡུལ། །སངས་རྒྱས་ཤེས་གསུམ་ཡུལ་མིན་ཕྱིར། །ཡེ་ཤེས་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །བསམ་མི་ཁྱབ་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །ཕྲ་ཕྱིར་ཐོས་པའི་ཡུལ་མིན་ཏེ། །དོན་དམ་ཡིན་ཕྱིར་བསམ་པའི་མིན། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཞི་བར་བཞུགས་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བའི་ཆ་ལ་མངའ་དབང་རྫོགས་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད། ཆོས་དབྱིངས་ཕོ་བྲང་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་མེད་ན། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་རྟག་བཞུསགས་ཀྱང་། །གཅིག་གིས་གཅིག་མི་གཟིགས་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཕྱིར། །རང་བཞིན་ཟབ་ཞིར་བཞུགས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན། །དེ་ཉིད་ངང་དུ་རྒྱལ་རྣམས་དགོངས་ཀློང་གཅིག །བུམ་མཁའ་སྔ་ཕྱིའི་ནམ་མཁའ་གཅིག་པ་བཞིན། །དེ་ལྟར་ནང་གསལ་གྱི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཞིང་ན་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་གཞལ་མེད་ཁང་པར་དུས་གསུམ་མམ་བཞིའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་དགོངས་པ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་པ། །བུམ་པ་སྔ་ཕྱིའི་ནམ་མཁའ་འདྲེས་པ་བཞིན་ཡེ་ནས་དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་དུས་དེར་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་ཆོས་ཉིད་དམིགས་མེད་དུ་བཞུགས་པས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་གིས་གཅིག་གི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཉིད་མི་གཟིགས་ཏེ་གཟིགས་བྱ་གཟིགས་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་རྟག་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསང་སྙིང་ལས། གཅིག་དང་དུ་མ་བྲལ་བ་ཡི། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་གཟིགས་ཏེ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གནས་མེད་སྣང་། །ཞེས་སོ། །ཆོས་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྟན་

p. 757

པ་ནི། ཚུལ། འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཤེས་རབ་དང་། །ཡེ་ཤེས་ཚོགས་དང་རྫོགས་རིམ་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེའང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མཐར་ཐུག་པ་ཤེས་རབ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམས་པས་སེམས་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་བསལ་བའི་ཚེ་ནང་གསལ་ཆོས་སྐུ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་དབྱིངས་རྫོགས་པར་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། །རྒྱལ་པོ་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ལས་འཁྲུངས། །ཞེས་བཤད་པའི་དོན་ཏོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་མདོར་བསྟན་དང་རྒྱས་བཤད་གཉིས་ལས་མདོར་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་སྐུ་བཞི་པ་ལྷུན་གྲུབ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བསྟན་པ་ནི་ནང་གསལ་གྱི་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། དེ་ཉིད་ངང་ལས་རང་སྣང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །གནས་དུས་སྟོན་པ་ཆོས་འཁོར་ཕུན་ཚོགས་ལས། །དབྱིངས་ནང་གསལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་ཕྱིར་གསལ་དུ་རང་སྣང་བའི་ལོངས་སྐུ་ངེས་པ་ལྔ་ལྡན་སྣང་བ་ནི་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་སྟོན་པ་རིགས་ལྔ་སྟེ་སྟོང་གཟུགས་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ལས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །ཞིང་འདིའི་གཞལ་ཡས་ཁང་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་སྣང་གཞིའི་འོད་གསལ་ལས་གྲུབ་ཀྱི། ག་ཤེད་ན་རང་མཚན་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་འཕྲུལ་ལམ་རིམ་ལས། ལྷུན་རྫོགས་རིག་པ་རང་སྣང་བའི། །ཞིང་དང་གཞལ་ཡས་གདན་ཁྲི་རྒྱན། །འོད་ཟེར་དུ་མར་སྣང་བ་སྟེ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གནས་དུས་སྟོན་པ་ཆོས་འཁོར་སྣང་བ་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་ས་བཅུ་པས་ཀྱང་མི་མཐོང་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བསྟན་པ་དགུ་ལས། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལའང་གསུམ་སྟེ། །ངོ་བོ་ནི། དེ་ལ་དང་པོ། གནས་ནི་འོད་གསལ་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་། །ལྔ་ལྡན་འོད་ཀྱིས་ལྷུན་སྟུག་གསལ་ཞིང་འཚེར། །འཇའ་ཚོན་གདངས་གསལ་ནམ་མཁའ་གང་བ་བཞིན། །སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་པར། །གཞལ་མེད་ཁང་མཛེས་སྒོ་བཞི་རྟ་བབས་ལྡན། །རྩིག་པ་ལྔ་དང་ཕ་གུ་དྲ་ཕྱེད་དང་། །མདའ་ཡབ་པུ་ཤུ་

p. 758

གཙང་ཁང་ཕྱུར་བུས་མཛེས། །རང་སྣང་འོད་གསལ་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་རྣམ་དག་བདེ་བའི་ཞིང་ནི། སྙིང་གའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ལྔ་རང་གསལ་བའི་གཞི་མཐར་ཐུག་པའི་ཚེ་སྣང་བ་སྟེ། སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཐམས་ཅད་འོད་ཁྱིམ་བཀོད་ལེགས་པའི་ར་བ་དང་གུར་གྱི་སྣང་བ་ཁ་དོག་ཕྱེད་པས་གསལ་བ་དང་འོད་ལྔ་བཀྲག་ཏུ་འཚེར་བ་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་དབུས་ན། །ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་གཞལ་མེད་ཁང་འོག་གཞི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྟེང་ན་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་པར་གྲུ་བཞི་ལྷམ་པར་སྣང་བའི་རྩེ་མོ་བུམ་པ་ཟླུམ་པོ་གཙང་ཁང་ཕྱུར་བུའི་ཡ་ཕིབས་ཅན་རིན་པོ་ཆེ་འབར་བའི་ཏོག་གིས་བརྒྱན་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕྱེད་པས་མཛེས་པ། རྩིག་པ་ལྔའི་སྟེང་ན་རིན་པོ་ཆེའི་ཕ་གུ་སེར་པོ་བསྒྲིགས་ཤིང་། མདའ་ཡབ་ཕྱིར་འཕྱང་གི་བད་ཀྱི་གདུང་སྣ་ལས་ནོར་བུ་དང་མུ་ཏིག་གི་དྲ་བ་དྲ་ཕྱེད་ཉི་ཟླའི་འཕྱོང་དང་བཅས་པ་ཕྱིར་འཕྱང་བ། མདའ་ཡབ་ཀྱི་སྟེང་ན་པུ་ཤུ་མཆོད་རྟེན་བརྩེག་པ་དཀར་པོས་མཛེས་པར་བྱས་པ། སྒོ་བཞི་སྒོ་ཁྱུད་དང་བཅས་པ་ཕྱོགས་བཞིར་སྣང་བའི་གློ་འབུར་བཞིས་བརྒྱན་པ། རྟ་བབས་བང་རིམ་བཞི་སྣམ་ཕྲན་དང་བཅས་པ་འོད་ལྔའི་ར་བས་མཛེས་པ་སྟེ། གསང་སྙིང་ལས། འོག་མིན་གྱི་གནས་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ་ན། གཞི་ཚད་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསལ་བ་ལ། །ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་འབར་བའི་གཞལ་ཡས་ཁང་། རྒྱ་ཕྱོགས་བཅུར་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ། ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པར་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་གྲུ་བཞིར་གྱུར་པ། ལྷག་པའི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་གློ་འབུར་གྱིས་མཛེས་པ། རྩེ་མོ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གཞིའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སོ་སོ་མ་ཡིན་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་འཁྱིལ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱན་ནི། གཞལ་ཡས་ཁང་དེའི་རྒྱན་ཡང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་དར་གྱི། འཕན་གདུགས་རྔ་ཡབ་དྲིལ་བུའི་ཕྲེང་བ་དང་། །བླ་རེ་རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་ནམ་མཁའ་གང་། །འདོད་ཡོན་ལྷ་མོ་མཆོད་པའི་

p. 759

སྤྲིན་འཕྲོ་ཞིང་། །འོད་ཟེར་འཁྱིལ་བས་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། །དབུས་དང་ཕྱོགས་བཞི་སོ་སོའི་ཁ་དོག་ལ། །མཐུན་པའི་རྒྱན་དང་ཁ་དོག་རྣམ་པར་བཀྲ། །ཆེ་ཆུང་མ་ངེས་གང་བལྟས་དེ་ལྟར་སྣང་། །གྲངས་ནི་ཚད་མེད་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀུན་ཁྱབ། །ཇི་ལྟར་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་ཕྱེ་བ་བཞིན། །གཞལ་ཡས་ཁང་པ་བརྒྱན་པའི་དར་ཟབ་རིན་པོ་ཆེའི་འཕན་དང་། །གདུགས་དང་། བླེ་རེ་དང་། རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་པས་ནམ་མཁའ་གང་བར་བརྒྱན་ཞིང་། མཆོད་པའི་ལྷ་མོས་འདོད་ཡོན་གྱི་སྤྲིན་འཁྲིགས་པས་ཕྱོགས་བཅུ་གང་བར་རང་བྱུང་བ། གཞལ་ཡས་ཁང་པའི་དབུས་མཐིང་ག་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཚོན་གསལ་ཞིང་། གྲངས་མང་བ་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་ཁ་བྱེ་བ་ཙམ་དུ་ནམ་མཁའི་མཐས་གར་ཁྱབ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་ཅིང་། ཚད་འདི་ཙམ་ཞེས་མ་ངེས་པས་གང་བལྟས་པ་དེ་ཙམ་དུ་སྣང་ཡང་མཐའ་མི་མངོན་ལ། འོད་ཟེར་འཁྱིལ་བས་མིག་འཕྲུལ་ལྟར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟེ། གསང་སྙིང་ལས། ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དང་། ཆུན་འཕྱང་དང་། ཤར་བུའི་རྒྱན་དང་། གཟུགས་སྣ་ཚོགས་དང་། སྒྲ་སྣ་ཚོགས་དང་། དྲི་སྣ་ཚོགས་དང་། རོ་སྣ་ཚོགས་དང་། རེག་བྱ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུར་འཁྲིགས་པར་རང་བྱུང་ལ། མི་སྒྲིབ་པར་གསལ་བའི་རྒྱན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་བཀླུབས་པ་ཞེས་སོ། །གང་ན་ནི། གཞལ་ཡས་ཁང་པ། ཀུན་གྱི་ནང་ན་སེང་གེ་གླང་ཆེན་རྟ། །རྨ་བྱ་ཤང་ཤང་ཉི་ཟླ་པདྨས་སྤྲས། །ཡོན་ཏན་གྱི་བརྡ་དོན་དུ་མ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་གདན་ཁྲི་དེ་དག་ཏུ་སྣང་བ་ཡང་། དེ་ལས། མི་འཇིགས་པ་སེང་གེའི་ཁྲི་དང་། སྟོབས་གླང་པོ་ཆེའི་ཁྲི་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་རྟའི་ཁྲི་དང་། དབང་རྨ་བྱའི་ཁྲི་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་ཁྲི་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། གོས་པ་མེད་པ་པདྨ་རིན་པོ་ཆེའི་གདན་ལ་ཞེས་སོ། །

p. 760

དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། གཉིས་པ། དུས་ནི་མ་ངེས་གཞི་རྫོགས་འཕོ་འགྱུར་མེད། །དུས་གསུམ་དུས་མེད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དུས། །ཐམས་ཅད་མཉམ་རྫོགས་ཆོས་ཉིད་གདལ་བ་ཆེ། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པའི་ངང་ཉིད་དོ། །དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དུས་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་སྟེ། མཚན་བརྗོད་ལས། དུས་གསུམ་དུས་མེད་རྟོགས་པར་གནས། །ཞེས་པའི་དུས་སོ། །སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རང་བཞིན་དབྱིངས་ཀྱི་སྐུ་དང་རིག་པ་གདངས་ཀྱི་སྐུ་ནི། གནས་དེར་བཞུགས་པའི། སྟོན་པ་མཚན་རྫོགས་དཔེ་བྱད་འབར་བའི་སྐུ། །རྣམ་སྣང་མི་བསྐྱོད་རིན་འབྱུང་འོད་དཔག་མེད། །དོན་གྲུབ་ལྔ་པོ་ལྔ་ལྔས་བསྐོར་བ་ལ། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཕྱུགས་རྡོ་རྗེ་མཱ་མ་ཀཱི། །སངས་རྒྱས་སྤྱན་དང་གོས་དཀར་དམ་ཚིག་སྒྲོལ། །ཡབ་ཡུམ་མཉམ་སྦྱོར་སོ་སོའི་རྒྱན་རྣམས་རྫོགས། །མཐིང་ག་དཀར་སེར་དམར་ལྗང་འོད་ཟེར་འཕྲོ། །འོག་གཞི་ཞི་བ་སྟེང་གཞི་ཁྲོ་བོའི་ཚུལ། །བུདྡྷ་བཛྲ་རཏྣ་པདྨ་ཀར། །ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་ལྔ་ལྔས་བསྐོར་བ་ཡང་། །ཀྲོ་དྷཱ་ཤྭ་རཱི་ལྔ་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར། །དེ་སོགས་རྣམ་པ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་ངོ་། །ཞི་བའི་སངས་རྒྱས་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་གཙོ་བོ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་འཁྲིལ་སྦྱོར་དུ་བཞུགས་པ་ཡང་ཚུལ་དགུས་འོག་གཞི་ལ་བཞུགས་ཏེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྔམ་གློག་ལས། དེ་ལྟའི་སྐུ་མཆོག་རེ་རེ་ལ། །ཚུལ་དགུ་དག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། །མཉེན་དང་ལྕུག་དང་འཁྲིལ་བག་དང་། །ལྡེམ་བག་ཆགས་དང་གཞོན་ཚུལ་ཅན། །གསལ་དང་འཚེར་དང་ལྷུན་སྟུག་དང་། །གཟི་བྱིན་འབར་བར་རབ་ཏུ་གནས། །ཞེས་སོ། །དེའང་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་འབར་བར་བཞུགས་སོ། །སྟེང་གཞི་ལ་ཁྲོ་བོ་རིགས་ལྔ་ཡང་ཚུལ་དགུས་བཞུགས་སོ། །གང་ཞེ་ན། གལ་བོ་ཆེ་ལས། སྒེག་པ་དཔའ་བ་མི་སྡུག་པ། །དགོད་དང་དྲག་ཤུལ་འཇིགས་སུ་རུང་། །སྙིང་རྗེ་རྔམ་དང་ཞི་བ་སྟེ། །གར་དགུའི་ཚུལ་

p. 761

གྱིས་བསྒྱིངས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་། སྔ་མ་ལས། དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོའི་གནས་ཆེན་དུ། །རཀྟའི་དབལ་རླབས་འཁྲུགས་པའི་དཀྱིལ། །ཀེང་རུས་རི་རབ་འབར་བའི་སྟེང་། །མེ་འབར་བསྲེགས་པའི་ཀློང་དཀྱིལ་ན། །དུར་ཁྲོད་འབར་བའི་གཞལ་ཡས་ཁང་། །ཚད་དང་རྒྱ་ཡོངས་མ་ཆད་པ། །ཕྱི་ནང་མེད་པར་གསལ་བའི་འོད། །འཁོར་ལོ་འབར་བ་རྩིབས་བཞི་པ། །གྲུ་ཆད་འབར་བ་བཞིས་བརྒྱན་ཞིང་། །གྲུ་བཞི་སྒོ་ཁྱུད་འབར་བས་མཛེས། །བར་ཁྱམས་གཉིས་ནི་འབར་བར་གསལ། །ཉི་ཟླ་སྦྲུལ་དང་ཐོད་པས་བརྒྱན། །ཁྱུ་མཆོག་དང་ནི་མ་ཧེ་གཟིག །སྟག་དང་གཏུམ་པོ་དོམ་དག་གི །སྡེར་མོས་དྲེགས་པ་བརྒྱ་བྱིན་དང་། །ཚངས་པ་དབང་ཕྱུག་བཟུང་བ་ཡི། །གདན་ཆེན་རྣམས་ཀྱང་གསལ་བ་འོ། །འབུས་སུ་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོ་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འགྱུར་ལ་ལར། སྟག་དང་གཏུམ་པོ་དོམ་དག་ནི། །ཟུང་སྟེང་བརྒྱ་བྱིན་ཚངས་པ་ཡི། །གདན་ཆེན་རྣམས་ཀྱང་གསལ་བའོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་དག་པར་མངོན་ནོ། །ཞི་ཁྲོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བརྗོད་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལ་མཚན་དཔེའི་དོན་ནི་ལོངས་སྐུའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་གང་ཞེ་ན། དང་པོ་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི། རྒྱུད་བླ་ལས། ལེགས་གནས་འཁོར་ལོས་མཚན་པ་དང་། །ཡངས་དང་ཞབས་ལོང་མི་མངོན་དང་། །སོར་མོ་རིང་དང་ཕྱག་ཞབས་ནི། །དྲ་བ་ཡིས་ནི་འབྲེལ་བ་དང་། །པགས་འཇམ་གཞོན་ཤ་ཅན་ལེགས་ཉིད། །སྐུ་ནི་བདུན་དག་མཐོ་བ་དང་། །བྱིན་པ་ཨེ་ན་ཡ་འདྲའི་གསང་། །གླང་པོ་བཞིན་དུ་སྦུབས་སུ་ནུབ། །རོ་སྟོད་སེང་གེའི་དང་འདྲ་དང་། །ཐལ་གོང་བར་མེད་རྒྱས་པ་དང་། །དཔུང་མགོ་ལེགས་ཟླུམ་ཕྱག་འཇམ་ཞིང་། །ཟླུམ་ཞིང་མཐོ་དམན་མེད་པ་དང་། །ཕྱག་རིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྐུ། །འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ལྡན་དང་། །མགྲིན་པ་དྲི་མེད་དུང་འདྲ་དང་། །འགྲམ་པ་རི་དགས་

p. 762

རྒྱལ་པོ་འདྲ། །ཚེམས་ནི་བཞི་བཅུ་མཉམ་པ་དང་། །རབ་དཀར་ཚེམས་ཐགས་བཟང་བ་དང་། །རྣམ་དག་ཚེམས་མཉམ་ཉིད་དང་ནི། །མཆེ་བ་རབ་མཆོག་དཀར་བ་ཉིད། །ལྗགས་རིང་མཐའ་མེད་བསམ་མེད་པ། །རོ་བྲོ་བ་ཡི་མཆོག་ཉིད་དང་། །རང་བྱུང་ཀ་ལ་པིངྐ་ཡི། །སྒྲ་དང་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཉིད་དང་། །སྤྱན་བཟང་ཨུཏྤལ་ཁྱུ་མཆོག་རྫི་འདྲ་དང་། །ཞལ་མཛེས་དྲི་མེད་མཛོད་སྤུ་དཀར་ལྡན་པ། །གཙུག་ཏོར་དབུར་ལྡན་དག་ཅིང་སྲབ་པ་དང་། །པགས་པ་གསེར་གྱི་མདོ་འདྲ་སེམས་ཅན་མཆོག །བ་སྤུ་ལེགས་ཕྲ་འཇམ་ཞིང་རེ་རེ་ནས། །སྐུ་ཡི་གྱེན་དུ་གཡས་ཕྱོགས་འཁྱིལ་བ་དང་། །དབུ་སྐྲ་དྲི་མེད་རིན་ཆེན་མཐོན་མཐིང་བཞིན། །ནྱ་གྲོ་རྫོགས་པའི་ལྗོན་ཤིང་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དཔེ་མེད་དྲང་སྲོང་ཆེ། །སྲེད་མེད་བུ་ཡི་སྟོབས་མངའ་མཁྲེགས་པའི་སྐུ། །བསམ་མི་ཁྱབ་འབར་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །འདི་དག་སྟོན་པས་མི་དབང་མཚན་དུ་གསུངས། །ཞེས་སོ། །དཔེ་བྱེད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ནི། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། ཐུབ་པའི་སེན་མོ་ཟངས་མདོག་དང་། །མདོག་སྣུམ་མཐོ་དང་སོར་མོ་རྣམས། །ཟླུམ་རྒྱས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་དང་། །རྩ་མི་མངོན་དང་མདུད་པ་མེད། །ལོང་བུ་མི་མངོན་ཞབས་མཉམ་དང་། །སེང་གེ་གླང་ཆེན་བྱ་དང་ནི། །ཁྱུ་མཆོག་སྟབས་གཤེགས་གཡས་ཕྱོགས་དང་། །མཛེས་གཤེགས་དྲང་དང་འཁྲིལ་བག་ཆགས། །བྱི་དོར་བྱས་འདྲ་རིམ་པར་འཚམས། །གཙང་དང་འཇམ་དང་དག་པའི་སྐུ། །མཚན་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། །སྐུ་ཡི་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང་། །གོམ་སྙོམས་པ་དང་སྤྱན་གཉིས་ནི། །དག་དང་གཞོན་ཤ་ཅན་ཉིད་དང་། །སྐུ་ཞུམ་མེད་དང་རྒྱས་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་གྲིམས་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། །ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་འབྱེས་དང་། །གཟིགས་པ་སྒྲིབ་མེད་དག་པ་དང་། །དཀུ་ཟླུམ་སྐབས་ཕྱིན་མ་རྙོངས་དང་། །ཕྱང་ངེ་བ་དང་ལྟེ་བ་ནི། །ཟབ་དང་གཡས་ཕྱོགས་འཁྱིལ་བ་དང་། །ཀུན་ནས་བལྟ་ན་སྡུག་

p. 763

པ་དང་། །ཀུན་སྤྱོད་གཙང་དང་སྐུ་ལ་ནི། །སྨེ་བ་གནག་བག་མེད་པ་དང་། །ཕྱག་ནི་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་དང་། །ཕྱག་རིས་མདངས་ཡོད་ཟབས་རིང་དང་། །ཞལ་ནི་ཧ་ཅང་མི་རིང་དང་། །མཆུ་ནི་བིམ་པ་ལྟར་དམར་དང་། །ལྗགས་མཉེན་པ་དང་སྲབ་པ་དང་། །དམར་དང་འབྲུག་གི་སྒྲ་ཉིད་དང་། །གསུང་མཉེན་འཇམ་དང་མཆེ་བ་ཟླུམ། །རྣོ་དང་དཀར་དང་མཉམ་པ་དང་། །བྱིན་གྱིས་ཕྲ་དང་ཤངས་མཐོ་དང་། །མཆོག་ཏུ་དག་པ་ཉིད་དང་ནི། །སྤྱན་ཡངས་པ་དང་རྫི་མ་སྟུག །པདྨའི་འདབ་མ་འདྲ་བ་དང་། །སྨིན་ཚུགས་རིང་དང་འཇམ་པ་དང་། །སྣུམ་དང་སྤུ་ནི་མཉམ་པ་དང་། །ཕྱག་རིང་རྒྱས་དང་སྙན་མཉམ་དང་། །ཉམས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། །དཔྲལ་བ་ལེགས་པར་འབྱེས་པ་དང་། །དབྱེས་ཆེ་བ་དང་དབུ་རྒྱས་དང་། །དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་དང་། །སྟུག་དང་འཇམ་དང་དང་མ་འཛིངས་དང་། །མི་གཤོར་དྲི་ཞིམ་སྐྱེས་བུ་ཡི། །ཡིད་ནི་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་དང་། །དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་བཀྲ་ཤིས་ནི། །གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་པས་བརྒྱན་པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོར་བཞེད། །ཅེས་སོ། །ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། བཞི་པ། ཆོས་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་ཉིད་དོ། །སྣང་བ་དེའི་ཚེ་གཅིག་དང་དུ་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། །སྙིང་པོ་ལྷུན་འབྱམས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་གཉིས་ལས། ཞི་བའི་འཁོར་ནི། །ལྔ་པ། འཁོར་ནི་ཉིད་ལས་མི་གཞན་རང་སྣང་འཁོར། །སེམས་དཔའ་བརྒྱད་དང་དེ་བཞིན་སེམས་མ་བརྒྱད། །སྒོ་བ་བཞི་དང་སྒོ་མ་རྣམ་པ་བཞི། །ཞི་བ་རང་བཞིན་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ལས། །དྲུག་ནི་གཞན་ལ་སྣང་ཕྱིར་སྤྲུལ་པ་སྟེ། །གཉིས་ནི་དབྱིངས་ན་གནས་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །རང་སྣང་ཞི་བ་ལོངས་སྐུ་སུམ་ཅུ་བཞི། །ཁྱད་པར་འཁོར་ནི་ཉི་ཤུ་

p. 764

བཞིར་གནས་སོ། །རང་སྣང་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ན་གཙོ་འཁོར་དུ་སྣང་ཡང་བཟང་ངན་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་གཅིག་གི་རོལ་པར་རང་ཤར་བ་སྟེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྒྱ་མཚོ་ལས། རང་སྣང་རྒྱལ་བ་སེམས་སྩོགས་དང་། །དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ས་རྒྱལ་བ། །སེམས་དཔའ་ཆེ་དང་འཇོམས་པ་ཆེ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཞི་བའི་སངས་རྒྱས་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ལས། ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་ནི་ནང་གསལ་ཆོས་སྐུའི་སྟོན་པར་དབྱིངས་ན་བཞུགས་པས་འདིར་མི་སྣང་ངོ་། །ཐུབ་པ་དྲུག་ནི་གདུལ་བྱའི་སྣང་བས་བསྡུས་པས་འདིར་མི་སྣང་ངོ་། །གཙོ་བོ་ལྔར་བྱས་ན་ཡུམ་དང་བཅུ་དབུས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལ། །སེམས་དཔའ་བརྒྱད། སེམས་མ་བརྒྱད། སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་བརྒྱད་དེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཡིན་ལ། གཙོ་བོ་རྣམ་སྣང་ཡབ་ཡུམ་དུ་བྱས་དུས། རིགས་བཞི་ཡབ་ཡུམ་བརྒྱད་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་འཁོར་དུ་རང་སྣང་བའོ། །ཁྲོ་བོའ་ི་འཁོར་ནི། དེ་བཞིན་དུ་སྟེང་གཞི། ཁྲོ་བོའི་འཁོར་ནི་ཀཽ་སིང་ཕྲ་མེན་བརྒྱད། །སྒོ་སྐྱོང་བཞི་དང་དབང་ཕྱུག་ཉི་ཤུ་བརྒྱད། ཁྲོ་བོ་རང་བཞིན་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ལས། ཁྱད་པར་འཁོར་ནི་བཞི་བཅུ་བརྒྱད་དང་བཅས། །འབར་བའི་ཆ་ལུགས་ཟ་བྱེད་རྔམ་སྟབས་ཅན། །ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་གར་དགུས་རོལ་པ་འོ། །གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་ལྔར་བྱས་ན་འཁོར་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ལ་བུདྡྷ་ཧེ་རུ་ཀ་ཡབ་ཡུམ་དང་བཅས་ཏེ་གཉིས་སུ་བྱས་ན་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་འཁོར་དུ་རང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་རྔམ་སྟབས་འབར་བས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་བཞུགས་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས། སྒེག་པ་དཔའ་བ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དང་། །དགོད་དང་གཤེ་དང་དྲག་ཤུལ་ཆེན་པོ་དང་། །སྙིང་རྗེ་རྔམ་དང་ཞི་བའི་ཚུལ་སྟོན་པ། ཁྲག་འཐུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ལ་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གནས་སོ། །རང་སྣང་གཞན་སྣང་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ཞི་ཁྲོའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པ་ལས། ཚུལ། གཞན་ཡང་ལུས་གྲུབ་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་སྙེད་རང་སྣང་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་

p. 765

ཡིན། །གཞན་སྣང་གདུལ་བྱའི་ཞི་ཁྲོ་ཇི་སྙེད་པ། །སྤྲུལ་སྐུས་བསྡུས་ཕྱིར་རང་སྣང་ལོངས་སྐུ་མིན། །འདི་ལྟར་གསང་བ་འདུས་པ་དང་། ཀྱེའི་རྡོ་རྗེ་དང་། འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་བླ་ན་མེད་པ་ལས་ལུས་གྲུབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུངས་པ་ཡང་རང་སྣང་ལོངས་སྐུའི་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། ཁ་ཅིག་ལས་བགེགས་དང་ལོག་འདྲེན་འདུལ་བའི་དོན་དུ་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོས་པ་དག་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་གྱི་འོག་མིན་གྱི་ཞིང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ཡིན་ཏེ། བགེགས་དེ་དག་གི་རང་སྣང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ད་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་པ་ནི། རང་སྣང་ལོངས་སྐུའི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་རང་བཀོད་པ། དེ་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་ལྔའི་ཞིང་། །ཐམས་ཅད་རང་སྣང་ཡིན་ཕྱིར་བཟང་ངན་མེད། །ཀུན་ཀྱང་གསལ་འཚེར་ལྷུན་སྟུག་འོད་ཟེར་འཕྲོ། །ལྷམ་མེ་ལྷན་ནེ་ལྷང་ངེའི་ཚུལ་གྱིས་བཞུགས། །འདི་ནི་འདྲེན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །གཅིག་གིས་གཅིག་གཟིགས་དེ་ཡི་བསྔགས་པ་བརྗོད། །ཡེ་ཤེས་ཕྱིར་གསལ་དུ་སྣང་བའི་ཞིང་གི་གཙོ་འཁོར་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་རྒྱུད་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་རྨི་ལམ་བཟང་ངན་ནམ་གཙོ་འཁོར་དུ་སྣང་ཡང་དོན་ལ་བཟང་ངན་མེད་པ་བཞིན། དོན་ནང་ན་ཡོད་པའི་རྟགས་ཕྱིར་ཤར་བའི་ཞིང་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་འོད་དང་གཙོ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་རོལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཐུགས་རྣམས་པར་མི་རྟོག་པས་ལྷམ་མེ་བ་དང་། གསུང་བརྗོད་བྲལ་ཆེན་པོས་ལྷན་ནེ་བ་དང་། སྐུ་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོས་ལྷང་ངེ་བར་བཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ཕྱིར་སྣང་དུ་མཐོང་བ་དག་པའི་སྤྱན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རང་སྣང་བའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྒྲིབས་པ་མེད་པར་གཟིགས་པས་ཡོན་ཏན་དང་བསྔགས་པ་བརྗོད་

p. 766

རེས་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དག་པ་ས་བཅུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་ཚུལ་ནི། སྣང་བ་འདི་ཉིད་ས་བཅུའི་སྒྲིབ་པ། དེ་ལྟར་ཡིད་འོང་ཀུན་ནས་བཀོད་པའི་ཞིང་། །དག་པའི་གདུལ་བྱ་ཡིས་ཀྱང་མཐོང་མི་ནུས། །ས་དང་པོ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རང་སྣང་བའི་ལོངས་སྐུ་མི་མཐོང་སྟེ། ད་དུང་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁམས་དང་ཡོན་ཏན་དང་འཕྲིན་ལས་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་པར་མཐའ་ཡས་པས་ཀྱང་བལྟ་བར་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་ས་པ་ཙམ་ལས་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་ལ་གཟིགས་པ་དག་པའི་བློ་མིག་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུད་བླ་ལས། སངས་རྒྱས་ཁམས་དང་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་འཕྲིན་ལས་ཏེ། །དག་པའི་སེམས་ཅན་གྱིས་ཀྱང་བསམ་བྱ་མིན། །འདི་ནི་འདྲེན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། དག་ཡུལ་མིན་ཕྱིར་དོན་དམ་གྱིས་བསྡུས་ཕྱིར། །རྟོག་གནས་མིན་ཕྱིར་ངང་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། །བླ་ན་མེད་ཕྱིར་སྲིད་ཞིས་མ་བསྡུས་ཕྱིར། །རྒྱལ་ཡུལ་འཕགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཅེས་པ་དང་། བླ་མེད་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱིས། །ཡོན་ཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་རྒྱལ་བ་བསམ་མི་ཁྱབ། །དེས་ན་རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མའི་ཚུལ་འདི་ནི། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་དབང་ཐོབ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རིག་མིན། །ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བསྟན་པ་ནི། འོ་ན་སུ་ཡི་ཡུལ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་སྣང་སྟོང་གཟུགས་བཞིན་དུ་བསམ་མི་ཁྱབ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རང་སྣང་ངོ་། །འདི་ལྟར་རླུང་དབུ་མར་ཆུད་པའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རང་ལ་སྣང་ཡང་གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་ལ་སྣང་བའི་ཞིང་སྣང་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མི་མཐོང་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་རྟག་པ་རྒྱུན་གྱི་ཁོར་མོར་སྣང་སྟེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་

p. 767

ཕྱིར་རོ། །གསང་སྙིང་ལས། ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་དེ་ཉིད་ལ། །ཡེ་ཤེས་ཐིན་ལེ་ཉིད་སྣང་བ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བསམ་ཡས་མཆོག །ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞི་རྫོགས་པ་ཡི། །ཞིང་ཁམས་བསམ་ཡས་རྣམ་དག་དང་། །རྒྱ་དང་བྲལ་བའི་གཞལ་ཡས་ཁང་། །འཁོར་ལོའི་རྒྱན་དང་རོལ་མོའི་ཚོགས། །དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་བསམ་ཡས་ཀུན། །མཐོང་ནས་ཉེ་བར་མཉེས་པ་དང་། །རྒྱ་ཆེན་གསུང་ལས་དོན་འབྱུང་བའང་། །མཐུན་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐོང་བ་དག་པའི་སྤྱན་ཏེ། མཚན་བརྗོད་ལས། ཡེ་ཤེས་མིག་གཅིག་དྲི་མ་མེད། །ཅེས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་ཉིད་སྣང་བ་ནི་རང་སྣང་གི་ཞིང་འཇའ་འོད་གདངས་གསལ་བའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་སྣང་བ་དེ་འདྲ་བ་སངས་རྒྱས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྣང་བའོ། །བསམ་ཡས་མཆོག་ཀྱང་དེ་ཉིད་དེ་ཚད་མེད་པའོ། །ཕྱོགས་བཅུ་ནི་ཤར་ལ་སོགས་པ་དང་། འདས་མ་འོངས་ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་གསུམ་དང་མ་ངེས་བ་འོག་མིན་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ་དུས་བཞིར་རྫོགས་པའི་རང་སྣང་ངོ་། །དེ་ཡང་ཞིང་ཁམས་བསམ་ཡས་རྣམ་དག་དང་ཞེས་པ་རང་སྣང་གི་ཞིང་སྟེ་སངས་རྒྱས་གཅིག་གིས་གཅིག་གཟིགས་སོ་ཞེས་པའོ། །རྒྱ་དང་བྲལ་བའི་གཞལ་ཡས་ལ་སོགས་པ་ནི་འོད་གསལ་རང་སྣང་གི་ཞིང་ངོ་། །གསུང་ལས་དོན་འབྱུང་བ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གསུང་དེ་ཉིད་ཁོ་ན་གསུང་གི་དོན་དེ་གོ་བར་མཛད་པའོ། །མཐུན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གཙོ་འཁོར་རྟོགས་པ་གཅིག་ངོ་བོ་གཅིག་དབྱེར་མེད་པར་མཐུན་པའོ། །རང་སྣང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱན་ལ་སྣང་གི་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་པ་མཚོན་པའོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཡང་མདོར་བསྟན་དང་རྒྱས་བཤད་གཉིས་ཀྱི། མདོར་བསྟན་པ་ནི། སྐུ་ལྔ་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བའི་གླིང་དུ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པས་དེད་དཔོན་དམ་པའི་སྟོན་པ་ཞེས་

p. 768

བྱ་སྟེ། དེའང་གདུལ་བྱ་མཆོག་ལ་སྣང་བ་གཟུགས་བརྙན་ལོངས་སྐུ་དང་། ཕལ་པ་ལ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་འོག་མིན་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པ་ལྔ་ལྡན་དུ་སྣང་ལ། གཉིས་པ་ནི་བཟོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཉན་རང་གི་དོན་མཛད་པའོ། །སྤྲུལ་པ་དེ་གཉིས་གང་ལས་འཆར་ཞེ་ན། རང་སྣང་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་། དེ་ཉིད་ངང་ལས་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་དུ། །འདུལ་བྱེད་སྟོན་པ་རིམ་གྱིས་སྣང་བ་ནི། །རང་བཞིན་འགྲོ་འདུལ་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་དོ། །རང་སྣང་གི་ངང་ལས་སླར་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བའི་སྐུ་མཆེད་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་དེ། དེའང་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པ་དང་། འགྲོ་འདུལ་སྤྲུལ་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པའོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་རང་བཞིན་འགྲོ་འདུལ་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་གྱི། རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་ཡང་གནས་དང་སྟོན་པ། ཡེ་ཤེས། ཆོས་དང་འཁོར། དུས། སྦྱང་བྱའི་ཁྱད་པར། ཞིང་དངོས་དང་དྲུག་ལས། གནས་དང་སྟོན་པ་ནི། ཐོག་མར་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་གཟུགས་བརྙན་ལོངས་སྐུའི་སྟོན་པ་ནི་རང་སྣང་ལོངས་སྐུ་དང་ཆ་འདྲ་ལ་དངོས་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དང་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་ལས། དེ་ཡང་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་སྟོན་པ་ནི། འོག་མིན་མངོན་དགའ་དཔལ་ལྡན་པདྨ་བརྩེགས།༷། ལས་རབ་གྲུབ་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པ་ལྔར། །རྣམ་སྣང་མི་བསྐྱོད་ལ་སོགས་རིགས་ལྔའི་སྐུ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་འོད་ཟེར་འབར་བ་ལ། །ཞི་དང་ཁྲོ་ཚུལ་དཔག་མེད་ཚུལ་འཆར་བས། །འགྲོ་བའི་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛད། །དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་སྐུ་ལྔ་ཐོབ་པར་བྱེད་ཅིང་། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་སྦྱོང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་རིགས་ལྔའི་སྟོན་པ་དང་ཞིང་དང་ཆོས་དང་གྲོགས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་སྟེ། དབུས་འོག་མིན་ན་སྟོན་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། ཤར་མངོན་དགར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་། ལྷོ་དཔལ་

p. 769

དང་ལྡན་པར་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་དང་། ནུབ་པདྨ་བརྩེགས་པའམ་བདེ་བ་ཅན་ན་འོད་དཔག་མེད་དང་། བྱང་ལས་རབ་གྲུབ་པར་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་རྣམས་མཚན་དཔེ་འབར་བའི་སྐུ་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟར་རང་སྣང་ལོངས་སྐུའི་ཅི་འདྲ་བར་སྣང་བ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་ལས། ཇི་ལྟར་སྤྲིན་མེད་ནམ་མཁའི་ཟླ་བའི་གཟུགས། །སྟོན་ཀའི་ཆུ་སྔོན་མཚོར་ནི་མཐོང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་སྲས་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྱབ་བདག་གཟུགས། །རྫོགས་སངས་དཀྱིལ་འཁོར་ནང་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། །དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བདག་ཉིད་ནི། །ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད། །ཅེས་པའི་ཚུལ་ལོ། །དེའང་ནང་གསལ་ལས་རང་སྣང་བའི་ལོངས་སྐུ་ནམ་མཁའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་བརྙན་སེམས་དཔའ་ལ་སྣང་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་གཉིས་པ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་ལ་བརྟེན་པས་རིང་བ་དང་ཉེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ། རྒྱུད་བླ་ལས། མཐོང་ན་ཚིམ་བྱེད་ཡོན་ཏན་གང་། །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ། །སྤྲུལ་པ་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ནི། །ལོངས་སྤྱོད་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ལ་བརྟེན། །དག་ལས་ཉེ་དང་རིང་རྣམས་ལ། །འཇིག་རྟེན་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །ཆུ་དང་ནམ་མཁར་ཟླ་གཟུགས་བཞིན། །དེ་མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས། །ཞེས་སོ། །དེའང་དག་དབྱིངས་ལོངས་སྐུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཐོང་བ་དང་། གཟུགས་བརྙན་ལོངས་སྐུ་སེམས་དཔས་མཐོང་བ་གཉིས་སོ། །ཞར་ལ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པ་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པ་ཡང་དེའི་ཆ་མཐུན་ཡིན་པས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པས་མཐོང་བ་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ལའང་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། སེམས་དཔའ་ལ་སྣང་བའི་ལོངས་སྐུ། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ཆོས་དབྱིངས་མེ་

p. 770

ལོང་མཉམ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག །བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་ཡང་། །རེ་རེའི་འཁོར་དུ་བཞི་བཞི་ལྡན་པ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་གཅིག་གི་ངང་ཉིད་དོ། །སྟོན་པ་ལྔ་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྔ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལྡན་པ་ཡང་རང་བཞིན་རྒྱུད་གཅིག་གི་ངང་ལས་མ་གཡོས་སོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་སྣང་ལ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས། མི་བསྐྱོད་པ་ལ་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས། རིན་འབྱུང་ལ་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས། སྣང་མཐའ་ལ་ཀུན་རྟོག་ཡེ་ཤེས། དོན་གྲུབ་ལ་བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་གཙོ་བོར་ལྡན་ལ་གཞན་བཞི་པོ་འཁོར་དུ་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་ལྔ་ལས། ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ནི། ཡེ་ཤེས་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། དང་པོ། ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་མི་གཡོ་བ། །གཟུང་འཛིན་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཡིན། །གཏི་མུག་དབྱིངས་སུ་ཞི་བས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མདོ་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་མེད་པར་རོ་གཅིག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་གཅིག་གོ་ཞེས་སོ། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ནི། ཡེ་ཤེས་གཉིས་པ། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་གསལ་སྟོང་འཆར་གཞིའི་ཚུལ། །ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་ཤེས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་མཆེད་པའི་འཆར་གཞི་ཅན་དབྱིངས་སུ་ནུས་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་ལྷག་མ་གསུམ་གྱི་འཆར་གཞིར་གྱུར་པ་མེ་ལོང་དག་པའི་ངོས་ལྟ་བུ་གཟུང་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་མེད་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དཔེར་ན་མེ་ལོང་གོ་ངོས་ལ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྩོལ་བ་ཡང་མེད། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་

p. 771

བྱུང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྩོལ་བ་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་དང་། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་མི་གཡོ་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན། །མཉམ་པ་ཉིད་དང་སོ་སོར་རྟོག །བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་སོ། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ནི། །གསུམ་པ། མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་ངང་། །འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་མཉམ་རྫོགས་ཆེན་པོ་ཡིན། །ང་རྒྱལ་དབྱིངས་སུ་ཞི་བས་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་ཅིང་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་རོ་གཅིག་པས་མཉམ་པར་གྲུབ་པའོ་ཞེས་པ་དང་། སྔ་མ་ལས། མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སེམས་ཅན་ལ། །སྒོམ་པ་དག་པ་ལ་འདོད་དེ། །མི་གནས་ཞི་བར་ཞུག་པ་ནི། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །ཀུན་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ནི། བཞི་པ། ཀུན་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱ་མ་འདྲེས་མཁྱེན། །ཇི་སྙེད་ཇི་བཞིན་གཟིགས་པ་རྣམ་དག་ཡིན། །འདོད་ཆགས་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་གཤིས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཇི་སྙེད་པ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་རྒྱུ་འབྲས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ། མདོ་དེ་ལས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གླིང་དང་ཉི་ཟླ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བཅས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་སོ་སོར་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་པ་དང་། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་རྟག་མི་ཐོགས། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་རྣམས་ཀྱི། །གཏེར་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན། །འཁོར་

p. 772

གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་ནི། །འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་མཛད་ཅིང་། །ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་མཛད་པའི། །ཆོས་ཆེན་ཆར་ནི་རབ་ཏུ་འབེབས། །ཞེས་སོ། །བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ནི། ལྔ་པ། བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་འཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་རྟག་ཐོགས་མེད་པ་ཡིན། །ཕྲག་དོག་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པར་ཐོགས་པ་མེད་པ་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དཔེར་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་བྱ་བ་གྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛད་པའོ་ཞེས་པ་དང་། སྔ་མ་ལས། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཁམས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་ཤིང་། །དཔག་མེད་བསམ་ཡས་སྤྲུལ་པ་ཡིས། །སེམས་ཅན་དོན་ཀུན་འགྲུབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཆོས་དང་འཁོར་ནི། བཞི་པ། གདུལ་བྱའི་འཁོར་ནི་ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་ལ། །ཆོས་ནི་ཏིང་འཛིན་འོད་ཟེར་རབ་བཀྱེ་བས། །ས་དེའི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་བློ་སྐྱེས་ནས། །སེར་སྣ་ལ་སོགས་སྤངས་ཏེ་རྒྱལ་ལ་བལྟ། །ད་དུང་དེ་འདྲའི་སྟོན་པ་རྣམ་དག་དང་། །བདག་ཉིད་ཁྱད་པར་མཐོང་ནས་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་། །ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་བར་དུ་འགོད་པ་སྟེ། །གཟུགས་བཟང་མེ་ལོང་བསྟན་པས་དོན་མཛད་དོ། །འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། འགྲེལ་ཆུང་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ཆེན་པོ་ལ་བཞུགས་པ་རྣམས་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་ཉེ་བར་སྤྱོོད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འོད་ཟེར་བཀྱེ་བས་སྣང་བར་མཛད་དེ། མེ་ལོང་བལྟས་པས་བྱད་ཀྱི་དྲི་མ་སེལ་བ་ལྟར། སེམས་དཔའ་དེས་སྟོན་པ་ལོངས་སྐུ་ལ་བལྟས་པས་རང་གི་དེའི་སྒྲིབ་པ་

p. 773

མཐོང་ནས་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་རིམ་པས་སྦྱངས་ཏེ་སྟོན་པ་ལ་བལྟ་ཞིང་། དེ་དང་བདག་དག་མ་དག་ཁྱད་ཞུགས་པར་མཐོང་ནས། སླར་ཡང་གོ་བ་བརྡས་མཚོན་པའི་ཆོས་ནང་ཤར་དུ་འབྱུང་བར་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཅིང་འོད་ཟེར་བཀྱེ་བས་སྒྲིབ་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །གསང་སྙིང་ལས། འོག་མིན་བླ་མེད་གནས་མཆོག་ཏུ། །སྐུ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཚུལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་རྣམས་ལ། །དེ་བཞིན་གསུང་མཆོག་མི་སྨྲ་སྟེ། །སྐུ་ཡིས་ཆོས་རྣམས་འཇལ་བར་སྟོན། །མེ་ལོང་བསྟན་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ། །དངོས་ཀྱི་མདོག་ངན་ཐམས་ཅད་སེལ། །འཁོར་གྱིས་དེ་བཞིན་སྐུ་བལྟས་ན། །བྱང་ཆུབ་སྒྲིབ་པ་གཏིང་དཔག་མེད། །མེ་ལོང་བཞིན་དུ་སྐུ་ལ་སྣང་། །དེ་ནས་ས་བཅུ་རིམ་གྱིས་འབྱང་། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །དུས་ནི། ལྔ་པ། དུས་ནི་འགྲོ་གྲོལ་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད། །ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ན་ཁོར་མོར་སྣང་བ་ཡིན། །སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་ལ་བཞུགས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་བཞུགས་པས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་དུས་ཏེ་རྟག་པ་རྒྱུན་གྱི་ཁོར་མོར་བཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། འགྲོ་གྲོལ་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་འབྱོར་སླད་རྟག །ཅེས་པ་དང་། རྒྱུད་བླ་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་འཆི་བའི་བདུད་བཅོམ་དང་། །ངོ་བོ་མེད་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་རྟག །ཅེས་སོ། །ཞིང་དང་སྟོན་པས་སྦྱང་བྱའི་ཁྱད་པར་ལ་གཉིས་ལས། རྣམ་སྣང་གི་ནི། ཚུལ། དེ་ལྟར་རིགས་ལྔར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་། །གདུལ་བྱའི་གཏི་མུག་ཤས་ཆེར་སྦྱོང་བའི་ཚེ། །ཞིང་ནི་འོག་མིན་སྟོན་པ་རྣམ་སྣང་ལ། །ཆོས་ནི་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔའི་རིམ་པས་སྟོན་པ་དང་ཆོས་ལྔར་སྣང་བའི་དང་པོ་གཏི་མུག་གི་དྲི་མ་སྦྱོང་དུས་རྣམ་སྣང་ལས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་འོག་མིན་དུ་ཐོས་པའི་རིགས་གཞན་བཞིའི་ནི། ཚུལ། དེ་བཞིན་ཞེ་སྡང་སྦྱང་ཕྱིར་མི་བསྐྱོད་ཞིང་། །

p. 774

ང་རྒྱལ་རིན་འབྱུང་འདོད་ཆགས་འོད་དཔག་མེད། །ཕྲག་དོག་སྦྱང་ཕྱིར་དོན་གྲུབ་སྣང་བ་ཡིན། །ཞེ་སྡང་ལ་མི་བསྐྱོད་པས་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་ལ། ང་རྒྱལ་ལ་རིན་འབྱུང་གིས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། ཕྲག་དོག་ལ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པས་བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པས་སྦྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ས་བཅུ་པོ་ལ་རིགས་ལྔ་ཆོས་ལྔ་གནས་གྱུར་ལྔ་གསུངས་ཏེ། མཐོང་ལམ་གྱི་དུས་སུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཏི་མུག་གནས་གྱུར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ཐོབ་རྣམ་སྣང་མཐོང་། སྒོམ་ལམ་ཆུང་ངུ་གསུམ་དུ་ང་རྒྱལ་གནས་གྱུར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་རིན་འབྱུང་མཐོང་། འབྲིང་གསུམ་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་འདོད་ཆགས་གནས་གྱུར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་མཐོང་། ཆེན་པོའི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་ཞེ་སྡང་གི་ས་བོན་རྟོག་པའི་ཟུག་རྔུ་དང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཐོབ་མི་བསྐྱོད་པ་མཐོང་། དགུ་པ་དང་བཅུ་པར་ཕྲག་དོག་གི་ས་བོན་དག་སྒོ་ལྔའི་ཞིང་དག་པར་སོ་སོར་ཡང་དག་རིག་བཞིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་འཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་དོན་གྲུབ་མཐོང་ནས་འོད་ཟེར་ཆེན་པོས་དབང་བསྐུར་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད། སྒྱུ་འཕྲུལ་མངོན་བྱང་ལས། དག་པ་ས་ཡིད་དབང་ཉིད་ཕྱིར། །སྟོན་པ་ལྔ་དང་ཆོས་རབ་ལྔ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡོངས་རྫོགས་པ་ལས། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་འགྲོ། ཞེས་སོ། །དེའི་འགྲེལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བཀོད་དོ། །ཞིང་དངོས་ལ་གསུམ་ལས། འཁོར་དང་སྟོན་པའི་ཁྱད་ཀྱིས་ཕྱེད་སྤྲུལ་ནི། གཞན་སྣང་རིགས་ལྔའི་ཞིང་དང་སྟོན་པར་སྣང་བས་སེམས་དཔའི་དོན་མཛད་པའི་ཚུལ་འདི་ཉིད། དེ་ལྟར་སྟོན་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་ན་ཡང་། །འཁོར་སོགས་སྟོན་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ཡིན་པས། །ཐམས་ཅད་ལོངས་

p. 775

སྤྱོད་རྫོགས་མིན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཕྱེད་སྤྲུལ་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །དག་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་ཡིན། །སར་གནས་རྣམས་ལས་གདུལ་བྱ་གཞན་ལ་མིན། །དེ་ཕྱིར་ཕྱེད་སྣང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ། །ལོངས་སྐུ་མཚན་ཉིད་པའི་ཞིང་ན་ཐམས་ཅད་བཟང་ངན་མེད་པར་རྫོགས་པས་རྟག་ཏུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་ལ། སེམས་དཔའ་ལ་སྣང་བའི་ལོངས་སྐུ་ནི་གཟུགས་བརྙན་དུ་མཚན་དཔེ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་སྣང་ཡང་འཁོར་དང་ཞིང་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་སྣང་ཞིང་ས་བཅུ་པའི་སྣང་བས་བསྡུས་པ་ཡིན་པས་ཕྱེད་སྤྲུལ་ལོངས་སྐུ་ཞེས་བྱ་བར་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་སོ། །ཞིང་འདི་ཡང་ས་བཅུ་པའི་སེམས་དཔའ་ལས་གཞན་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཕྱེད་སྤྲུལ་ཞེས་བྱ་ལ། ལོངས་སྐུར་སྣང་ཡང་དངོས་རང་སྣང་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་དེའི་གཟུགས་བརྙན་ཕྱེད་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ནའང་ཕྱེད་སྤྲུལ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རང་སྣང་གི་རང་བཞིན་འཕྲུལ་པས་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །ཞི་བའི་ཞིང་བཞི་ནི། དེ་ལྟ་བུའི། ཞིང་དེ་ཁོད་མཉམ་ཡིད་འོང་གཞལ་མེད་ཁང་། །རིན་ཆེན་བདུན་ལྡན་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོ། །པདྨ་ལས་སྐྱེས་རྒྱལ་སྲས་དཔག་ཏུ་མེད། །ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་འདོད་དགུའི་ཆར་པ་འབབ། །དུས་བཞིར་ཆོས་གསུང་དྲི་མེད་གཡེར་ཁའི་སྒྲ། །དཔག་བསམ་རིན་ཆེན་ཆུ་མཚོས་རབ་ཏུ་མཛེས། །འདི་ནི་ཞི་བ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པ་ཡིན། །རིགས་ལྔའི་ཞིང་དེ་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ས་གཞི་ལ་གཞལ་མེད་ཁང་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་འབར་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བས་བརྒྱན་པ་དང་། ཏ་ལའི་ལྗོན་པར་དྲིལ་བུ་ཚར་དུ་བསྒྲེངས་པ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་སྔར་མ་ཐོས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་གནོད་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་རྣམས་རང་འབྱུང་བ། རྫིང་བུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་སྤྲུལ་པའི་ཆུ་བྱས་བརྒྱན་པར་རྩེ་བ་ལས་ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་སེལ་བ་དང་།

p. 776

གང་ཅི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལས་ཆར་དུ་འབབ་པ་ལ་སོགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྨད་དུ་བྱུང་བས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་བཀོད་པ་ཚད་མེད་པ་ནི་མི་འཁྲུགས་པའི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་དང་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་དག་རྟོག་འདོད་ཅན་མ་དག་པས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བགྲོད་ནས་ཕྱིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་བག་ཆགས་ལས་རྨི་ལམ་བཟང་པོ་འབྱུང་བ་ལྟར་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་རང་སྣང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱེད་སྤྲུལ་དང་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་པ་མཐུན་པར་སྣང་བའོ། །གསང་སྙིང་ལས། དཔག་བསམ་ཤིང་དང་ཡིད་བཞིན་གྱི། །རིན་པོ་ཆེ་དང་འབྱུང་བ་ཀུན། །དེ་དག་རྫས་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །རང་སེམས་བསོད་ནམས་བརྟས་པ་ཡིན། །ངོ་མཚར་ཆོ་འཕྲུལ་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །གཞན་ནས་ཡོད་འོངས་མ་ཡིན་ཏེ། །ཐབས་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད། །དེ་ལ་བུ་ཡི་ངང་དུ་བྱུང་། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །མཁའ་སྤྱོད་ཀྱི་ཞིང་ནི། ཞི་བ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སེམས་དཔའ་སར་བཞུགས་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ། དེ་བཞིན་ཁྲོ་ཚུལ་དཀྱིལ་འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད། །མཁའ་འགྲོའི་སྤྲིན་ཕུང་འཕྲོ་བའི་མཁའ་སྤྱོད་གནས། །ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་རིགས་ལྔའི་ཞིང་ཁམས་ཉིད། །གསང་སྔགས་གྲུབ་ལ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཡིན། །འདི་ནི་དེང་སང་བདེ་ཆེན་མཁའ་སྤྱོད་ཅེས། །མཁས་གྲུབ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན། །ནང་གསལ་ལས་རང་སྣང་ཕྱིར་གསལ་དུ་བཞེངས་པ་ཁྲོ་བོ་རིགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཆུར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་རིག་པ་འཛིན་པའི་ས་ལ་བཞུགས་པའི་གང་ཟག་ཚེ་ལ་དབང་བ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིགས་འཛིན་རྣམས་ལ་དུག་ལྔ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ཆོས་རང་བྱུང་དུ་སྣང་བ་ལས། གཏི་མུག་འདུལ་བའི་ཚེ་དེ་

p. 777

བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཁྲོ་བོ་བུདྡྷ་ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོག་མིན་དུ་གསལ་ཞིང་། དེར་བགྲོད་ནས་མཁའ་འགྲོ་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རིག་པ་འཛིན་པ་གཞན་རྣམས་དང་སྐལ་པ་གཅིག་པས་ཚོགས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་སྔགས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་རླབས་པོ་ཆེ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེའི་ཞིང་ན་བཛྲ་ཧེ་རུ་ཀ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཞིང་ན་རཏྣ་ཧེ་རུ་ཀ་དང་། པདྨའི་ཞིང་ན་པདྨ་ཧེ་རུ་ཀ་དང་། ལས་ཀྱི་ཞིང་ན་ཀརྨ་ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཞིང་གི་བཀོད་པ་དང་། མཁའ་འགྲོ་གྲུབ་པ་ཅན་གྱི་གྲོགས་དང་། མཁའ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། སྔགས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ཞིང་སྐྱེས་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་དང་སྐལ་པ་མཉམ་ཞིང་། སྟོང་གྲོགས་བྱེད་པས་འཆི་ཀར་ཞིང་དེར་གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་དང་རོལ་མོའི་སྤྲིན་ཕུང་གིས་བསུ་ཞིང་། རིགས་འཛིན་གྱི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་ནས་དྲངས་ཏེ་རིགས་འཛིན་གྱི་གྲལ་ལ་འཇོག་པའི་གནས་ལྔ་ནི་བདེ་ཆེན་མཁའ་སྤྱོད་ཅེས་གྲགས་ཏེ། ས་ཐོབ་པ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཚུངས་པའི་ཞིང་དང་ཆོས་དང་སྟོན་པ་དང་གྲོགས་སུ་གཅིག་པས་རང་རང་གི་ལྟ་བ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དངོས་གྲུབ་ཅན་གང་ན་སྤྱོད་པ་ལས་གཞན་ཞིག་ཏུ་མི་བསམ་སྟེ། རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོ་ལས། སར་བཞུགས་རྣམས་ལ་སྣང་བ་བཞིན། །རིག་པ་འཛིན་ལ་ཁྲོ་བོའི་ཞིང་། །མཁའ་སྤྱོད་ཡོན་ཏན་ཚོགས་ཆེན་པོ། །གྲུབ་པའི་མཚན་མས་བརྒྱན་པ་ཞིག །དངོས་གྲུབ་ཡ་མཚན་ཆེན་པོར་སྣང་། །ཞེས་སོ། །འདི་ཉིད་དུ་ལམ་སྦྱོང་བའི་རིག་པ་འཛིན་པ་རྡོ་རྗེ་བླ་མ་རྣམས་བཞུགས་སོ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་འདུལ་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་བདུན་ལས། ཐུབ་བ་དྲུག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། གཉིས་པ་འགྲོ་འདུལ་སྤྲུལ་པ་ཡང་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་གནས་རིས་སུ་དེའི་སྣང་བ་དང་མཐུན་པས་དོན་མཛད་པའི་སྟོན་པར་སྣང་བ་ནི། སྔར་སྨོས་པ་བཞིན་འོག་མིན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་གནས་དྲུག་ནས་འོད་ཟེར་དྲུག་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་གནས་སུ་འཕྲོས་

p. 778

པའི་རྩེ་མོ་ལས་ཡི་གེ་འཕྲེང་བའི་འཁོར་ལོ་སོ་སོའི་སྟོན་པར་སྣང་བས་དོན་མཛད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ལོངས་སྐུའི་ཞིང་། དེ་ཉིད་ངང་ལས་འགྲོ་འདུལ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །འགྲོ་དྲུག་གནས་སུ་རང་རང་སྟོན་པར་སྣང་། །དེ་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་ཐགས་བཟང་རིས་དང་ནི། །ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སེང་གེ་རབ་བརྟན་དང་། །ཁ་འབར་དེ་བ་ཨ་ཝ་གླང་མགོ་སེ། །ཐུབ་བ་དྲུག་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་རྣམས་སུ། །འགྲོ་བ་དྲུག་གི་རྒྱུད་དྲུག་སོ་སོར་སྦྱོང་། །ལོངས་སྐུའི་འོད་ཟེར་ལས་ཡི་གེ་འཕྲེང་བའི་འཁོར་ལོ་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་གནས་སུ་སྟོན་པར་འཕྲོས་ཏེ། ལྷའི་གནས་སུ་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་ལྷའི་ཐུབ་པ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གནས་སུ་ཐགས་བཟངས་རིས་ལ་སོགས་པ་དང་། མིའི་གནས་སུ་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། དུད་འགྲོའི་གནས་སུ་སེང་གེ་རབ་བརྟན་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡི་དགས་ཀྱི་གནས་སུ་ཁ་འབར་དེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དམྱལ་བའི་གནས་སུ་ཨ་ཝ་གླང་མགོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་འདུལ་བྱེད་གང་ཡིན་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས། གཡོ་བ་དང་འབད་པའི་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་དང་། འགྲོ་བའི་དཀར་པོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་ཆུ་དང་ཟླ་གཟུགས་དང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་དང་ཆོས་མཚུངས་པར་སྣང་སྟེ། ཟླ་བ་ལ་གཟུགས་བརྙན་འཇོག་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ལྟར་ལོངས་སྐུའི་ཟླ་བ་ལ་གདུལ་བྱའི་ངོར་སྤྲུལ་པ་འབྱུང་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དང་། ཆུ་སྣོད་ལ་གཟུགས་བརྙན་འཛིན་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ལྟར་གདུལ་བྱ་ལ་སྤྲུལ་པ་སྣང་བའི་བསོད་ནམས་ཡོད་པ་དང་། དེ་གཉིས་འཛོམ་དུས་ཆུ་ཟླ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་འཆར་བ་ལྟར་གདུལ་བྱ་ཡོད་དུས་སྟོན་པའི་ཟླ་བ་ལས་སྤྲུལ་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་ཡོལ་བར་འབྱུང་བ་སྟེ། ལས་བརྒྱ་པ་ལས། རྒྱ་མཚོ་ཆུ་སྲིན་གནས་ཀྱི་རླབས། །དུས་ལས་ཡོལ་བར་འགྱུར་ཡང་སྲིད། །གདུལ་བར་བྱ་བའི་སྲས་རྣམས་ལ། །

p. 779

སངས་རྒྱས་དུས་ལས་ཡོལ་མི་མངའ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཕྱོགས་བཞི་སྟེང་འོག་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནམ་མཁའི་མཐས་ཀླས་པ་དྲུག་གི་སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་དང་བཅས་པ་ན་འགྲོ་བ་དྲུག་བླི་སྙེད་ཡོད་པ་དག་རང་གི་ལས་ཀྱིས། མཐོ་རིས་རྣམས་གྱེན་དུ་མགོ་བསྟན་ནས་འགྲོ་བ་དང་། དུད་འགྲོལ་ཕྲེད་ལ་བསྟན་པ་དང་། དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་མཐུར་ལ་བསྟན་ནས་འགྲོ་བ་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་ལ་སྤྱོད་པ་བླི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པ་ལ་ཐུབ་པ་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྣང་བ་ནི། གསང་སྙིང་ལས། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཞེས་བྱ་བའི་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཐུབ་པ་དྲུག །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལས་འཐོན་ཏོ། །འཐོན་ནས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣྲེལ་གཞི་དང་ཡན་མན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་རེ་རེར། ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རེ་རེར་འདུལ་བ་རྣམ་པ་བཞིས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་དེ་ཞེས་སོ། །འདུལ་བ་བཞི་ནི་སྐུ་བསོད་ནམས་ཆེན་པོས་འདུལ་བ་དང་། གསུང་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་འདུལ་བ་དང་། ཐུགས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོས་འདུལ་བ་དང་། འཕྲིན་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་འདུལ་བའོ། །ཡོན་ཏན་ནི་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་ལོགས་སུ་མ་བགྲངས་སོ། །དང་པོ་ནི་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པས་འདུལ་བ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་ལས། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་གཟིགས་ནས་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་པར། །སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །སྐྱེ་བ་མངོན་པར་སྐྱེ་བ་དང་། །དགའ་ལྡན་གནས་ནས་འཕོ་བ་དང་། །ལྷུམས་སུ་འཇུག་དང་བལྟམས་པ་དང་། །བཟོ་ཡི་གནས་ལ་མཁས་པ་དང་། །བཙུན་མོའི་འཁོར་དགྱེས་རོལ་པ་དང་། །ངེས་

p. 780

འབྱུང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གཤེགས་པ་དང་། །བདུད་སྡེ་འཇོམས་དང་རྫོགས་པར་ནི། །བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པར་གཤེགས་མཛད་རྣམས། །ཡོངས་སུ་མ་དག་ཞིང་རྣམས་སུ། །སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་སྟོན། །ཞེས་སོ། །གསུང་གིས་འདུལ་བ་ནི། སྔ་མ་ལས། འདུལ་བའི་དབང་གིས་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པས་མ་རིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉོན་མོངས་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིའི་གཉེན་པོར་ཆོས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་གསུངས་སོ། །གསུང་ངོ་། །གསུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །དེའང་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་སུ་གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུས་རང་རང་གི་མོས་པ་ཅི་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་བ་གསུང་གཅིག་ལས་དུས་གཅིག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐ་དད་ཀྱི་བསམ་པས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ལ་སོགས་པ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སྒྲ་བརྙན་བཞིན་དུ་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་གསུང་ལྟར་སྣང་ཡང་སྒྲ་ཚིག་རང་མཚན་པ་མེད་དེ། གདུལ་བྱའི་བློ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ལས་རང་སྣང་བ་ཉིད། རྒྱུད་བླ་ལས། ཇི་ལྟར་སྒྲ་བརྙན་གྱི་ནི་སྒྲ། །གཞན་གྱི་རྣམ་རིག་ལས་བྱུང་བ། །རྣམ་རྟོག་མེད་ཅིང་བཟོ་མེད་པ། །ཕྱི་དང་ནང་ན་མི་གནས་ལྟར། །དེ་ལྟར་དེ་བཞི་གཤེགས་པའི་གསུང་། །གཞན་གྱི་རྣམ་རིག་ལས་བྱུང་པ། །རྣམ་པར་རྟོག་མེད་བཟོ་མེད་ཅིང་། །ཕྱི་དང་ནང་ན་གནས་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གསུང་དེ་ཉིད་གདུལ་བྱའི་རྣ་བར་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུའི་དབྱངས་སུ་ཐོབ་པ་སྟེ། དགོངས་འདུས་ལས། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། སིལ་སྙན་ལྟ་བུ་དང་། གླུ་གར་ལྟ་བུ་དང་། ཀ་ལ་པིངྐ་ལྟ་བུ་དང་། །འབྲུག་གི་དབྱངས་ལྟ་བུ་དང་། སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུའོ། །ལངྐའི་བདག་པོ། ཡན་ལག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་

p. 781

པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། མཉན་པར་འོས་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་དང་། རྗེས་སུ་འབྱུང་བ་དང་། གང་གིས་མི་ཚུགས་པ་དང་། རྣ་བར་སྙན་པ་དང་། རྣམ་པར་མ་འཁྲུགས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་སྟེ། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་རེ་རེ་གང་བྱུང་བ་དེ་དང་དེར་ཡན་ལག་ཀུན་རྫོགས་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །རྩ་བ་དྲུག་ལ་ཡན་ལག་བཅུ་བཅུ་འཇུག་པས་དྲུག་ཅུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དྲུག་ཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བཅུ་ནི། དེ་ལས། ལངྐའི་བདག་པོ། དེ་ལ་རང་བཞིན་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། གདངས་སུ་ཆེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ་དང་། གོ་བར་མྱུར་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་དང་། གཅིག་ལ་གཟིགས་པ་མཉམ་པ་དང་། ཉི་ཚེར་སྟོན་པ་དང་། ཀུན་ནས་འཇུག་པ་དང་། འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཁྱད་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་འདུལ་བའོ་ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་བཅུ་པོ་རེ་རེ་ལ་རྩ་བའི་དྲུག་པོ་བསྒྲེས་ནའང་དྲུག་ཅུར་འགྱུར་ལ། དྲུག་ཅུ་དྲུག་ཅུར་བསྒྲེས་པས་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟོང་དུ་འགྱུར་བས་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བ་ཡང་བཻཌཱུཪྱའི་ས་གཞི་ལ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ལྟར་འགྲོ་བའི་ལས་དག་པའི་སེམས་སྣང་ལ་སྣང་བ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་ལས། ཇི་ལྟར་བཻཌཱུར་ས་གཞི་གཙང་མ་ལ། །ལྷ་དབང་ལུས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་འགྲོ་སེམས་ས་གཞི་གཙང་མ་ལ། །ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་འཆར། །འགྲོ་བར་གཟུགས་བརྙན་འཆར་ནུབ་རྙོག་མེད་དང་། །རྙོག་པའི་རང་སེམས་རབ་འཇུག་དབང་གིས་འཇུག །ཅེས་སོ། །ཐུགས་ཀྱི་འདུལ་བ་ནི། གསང་སྙིང་ལས། དུས་བཞི་ཀུན་དུ་མཁྱེན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀུན་ཏུ་མཁྱེན་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྤྱན་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་གཟིགས་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྙན་གྱིས་ཀུན་དུ་གསན་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཚོགས་ཀུན་དུ་དོན་སྤྱོད་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་

p. 782

པའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་དྲུག་དང་ཞེས་སོ། །དེའང་གཟིགས་པ་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས། གསན་པ་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས། ཟག་མེད་ཀྱི་མངོན་ཤེས། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས། དུས་བཞི་མཁྱེན་པ་ཚེ་རབས་དུ་མ་དྲན་པས་སྔོན་གྱི་གནས་དྲན་པའི་མངོན་ཤེས། རྫུ་འཕྲུལ་གང་གིས་འགྲོ་བ་འདུལ་བ་དེར་སྟོན་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་དང་དྲུག་གི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་ཐུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་མཁྱེན་ནས་དོན་མཛད་པས་ཐུགས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ཡིན་ནོ། །འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ནི། དེ་ལས། ཀུན་ཏུ་སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་ཐུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་ཞལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་གསུང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གྲངས་མེད་པ་ཕྱོགས་བཅུར་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སོ། །དེའང་དེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རིམ་པ་རེ་རེའང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚོགས་ཅན་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་དོན་མཛད་པའོ། །དེའང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་གྱིས་དངོས་སུ་དོན་མཛད་པ་དང་། འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་དངོས་དང་བརྒྱུད་པ་ཐམས་ཅད་ནས་མཛད་པས་ཐ་དད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྲུལ་པ་དང་ཡང་སྤྲུལ་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟར་འགྲོ་བའི་ཁམས་དྲུག་ཏུ་དོན་མཛད་པའི་ཐུབ་པ་དྲུག་སྨོས་པ། དེ་ཡང་གཙོ་བོའི་གྲངས་ཏེ་སྤྲུལ་པ་དང་། །ཡང་སྤྲུལ་རྣམས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། །ལྷ་ཡི་གནས་སུའང་གནས་རིས་སོ་སོ་རུ། །ཚངས་དང་དབང་ཕྱུག་འོག་མིན་བར་སྙེད་དུ། །རང་རང་འདུལ་བྱེད་སྟོན་པའི་ཚུལ་རྣམས་སྣང་། །ཐུབ་པ་དྲུག་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་དྲུག་ཏུ་འདུས་པ་འདུལ་བ་ལ་དགོངས་ལ། དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའི་མིང་དྲུག་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། དབྱིངས་ནས་སྤྲུལ་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་དེས་ཀྱང་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་ངོར་སྤྲུལ་པ་བཀྱེ་བ་ཚད་མེད་པས་དོན་མཛད་དེ།

p. 783

ལྷའི་གནས་སུའང་རྒྱལ་ཆེན་བཞི་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་ལྷ་གནས་སོ་སོའི་གཙོ་བོས་འདུལ་བ་བྱེད། གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་བསྟན་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ། མི་ལའང་གང་འདུལ་དེ་ལ་དེར་སྣང་སྟེ། །ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་སྤྲུལ་ནས་མི་རྣམས་འདུལ། །ལྷ་མིན་གནས་སུའང་སོ་སོའི་འདུལ་བྱེད་དང་། །དུད་འགྲོའི་རིས་སུའང་བྱ་ལ་བྱར་སྣང་ཞིང་། །རི་དགས་རྣམས་ལ་སེང་གེ་མཆོག་ལ་སོགས། །སོ་སོའི་འདུལ་བྱེད་སྟོན་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། །དེ་བཞིན་ཡི་དགས་དམྱལ་བའི་འཇིག་རྟེན་དུ། །རང་རང་མཐུན་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་དོན་མཛད་དོ། །འདི་ལྟར་མིའི་འཇིག་རྟེན་དུའང་ཐུབ་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་དེ། རྒྱལ་རིགས་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པས་འདུལ་ཞིང་། ཐུབ་པ་གཅིག་པུས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པར་སྤྲུལ་ནས་དོན་མཛད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དུད་འགྲོ་ལ་ཡང་བྱས་འདུལ་བ་ལ་བྱ། རི་དྭགས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ལ་སེང་གེ་ལ་སོགས་པའོ། །དམྱལ་བ་དང་ཡི་དགས་ནའང་དེ་དང་མཚུངས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱིས་གར་ཁྱབ་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པས་དོན་མཛད་པ་སྟེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ནི་ཚད་མེད་དེ་འགྲོ་བ་གང་གིས་འདུལ་བ་དེ་དང་དེའི་གཟུགས་དང་ཁ་དོག་དང་མིང་གིས་དོན་མཛད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དབང་སྒྱུར་གྱི་གནས་སུ་ནི་ལྷའི་བདག་པོ་དབང་སྒྱུར་དུ་སྤྲུལ་ནས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ནས། དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲལ་ཟེ་དང་། ཡི་དགས་དང་། དམྱལ་བ་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་འདུལ་བ་རྣམས་ལའང་དེའི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ཞིང་དོན་མཛད་དོ་ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དོན་མཛད་ཚུལ་ལའང་གཉིས་ཀྱི། སོ་སོར་དོན་མཛད་ཚུལ་ནི། ཚུལ། དེ་ལྟར་འགྲོ་འདུལ་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་གཉིས། །ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་

p. 784

པ་སྟེ། །ཆོས་ཉིད་དང་ནི་ཆོས་ཅན་མ་འདྲེས་པར། །སོ་སོར་མཁྱེན་ནས་གདུལ་བྱའི་དོན་གཉིས་མཛད། །འགྲོ་བ་འདུལ་བ་དང་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཆོས་ཅན་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པ་སྟེ། མཁྱེན་ཚུལ་ནི། འདི་ལྟར། ཇི་ལྟའི་ཡེ་ཤེས་སྟོང་པའི་མངོན་མཁྱེན་ནས། །འགྲོ་ལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཆོས་སྟོན་ཞིང་། །ཇི་སྙེད་ཡེ་ཤེས་སེམས་དང་དབང་པོ་སོགས། །མ་འདྲེས་མཁྱེན་ནས་ཆོས་ཚུལ་བསམ་ཡས་སྟོན། །དེའང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཡུམ་བར་མ་ལས། ཀྱེ་སེམས་ཅན་དག་ཚུར་ཤོག །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་ཁྱེད་ཅི་ཞིག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་ཆོས་སྟོན་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ལ་ཞེས་སོ། །ཇི་སྙེད་པས་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་དབང་པོ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་གཟིགས་ནས་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ངས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་སེམས་ཅན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་གདུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་དག་པའི་འགྲོ་ལ་སྣང་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་ཐུབ་པ་དྲུག་གིས་སྤྲུལ་པ། འདི་ནི་མ་དག་འགྲོ་ལ་སྣང་བ་སྟེ། །ཞིང་ནི་འགྲོ་དྲུག་འཇིག་རྟེན་དྲུག་རྣམས་སུ། །སྟོན་པ་འགྲོ་འདུལ་རང་སྣང་མཐུན་པ་ཡིས། །ཆོས་ནི་མ་ངེས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཉིད། །དུས་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐལ་བ་མཚུངས་པར་སྣང་། །དེ་ཡང་སྤྲུལ་སྐུའི་གནས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྣང་བའི་གནས་གང་ཡིན་པར། སྟོན་པ་དེའི་སྣང་བ་དང་མཐུན་པས། ཆོས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་རྟོག་དང་དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་དབང་གིས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྟོན་པ་གནས་དང་འཁོར་རྣམས་ཚོགས་པའི་དུས་དེར་གསུངས་སོ། །ཀུན་བྱེད་ལས། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིས་འདུལ་བའི་ཞིང་ཁམས་

p. 785

ནི། །འཛམ་བུའི་གླིང་ནི་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་སོགས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་རྗེས་རྒྱུད་དྲུག་འདུལ། །ཞེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་འདུལ་བའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། །འདུལ་བ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེ་སྡང་འདུལ་བའི་གཉེན་པོར་གསུང་པ་ནི། །མདོ་སྡེ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་གསུངས་པ་ཡིན། །གཏི་མུག་འདུལ་བའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། །མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་གསུངས། །དུག་གསུམ་ཆ་མཉམ་འདུལ་བའི་གཉེན་པོ་རུ། །སྡེ་སྣོད་གསུམ་མཉམ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་གསུངས། །སྤྱི་རུ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གསུངས་པ་ཡང་། །དུག་གསུམ་གཉེན་པོས་འདུལ་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །མ་དག་པའི་སྣང་པ་ལ་ཤར་ཚུལ་ནི། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་འགྲོ་དྲུག་འཇིག་རྟེན་དྲུག་པོ་ཡང་། །ལས་དང་བག་ཆགས་དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས། །བདེ་སྡུག་མཐོ་དམན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཉིད། །སྟོན་པ་དྲུག་ཀྱང་འགྲོ་སེམས་འང་སྣང་སྟེ། །རྨི་ལམ་ནང་གི་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་བཞིན། །ངོ་བོ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་མ་དག་པས། །སྣ་ཚོགས་སྣང་ལ་ཐུགས་རྗེའི་རོལ་པར་ཤར། །འགྲོ་བའི་ལས་དང་བག་ཆགས་དགེ་བས་མཐོ་རིས་དང་། མི་དགེ་བས་ངན་སོང་དུ་འཁོར་ཞིང་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་སུ་མྱོང་བ་རྨི་ལམ་ནང་གི་སྣང་བ་ལྟ་བུ་འདི་ནི་མ་རིག་པའི་གཉིད་སངས་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་དང་། རང་རང་གི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཐུབ་པ་བཅོམ་ལྡན་ལ་སོགས་པས་དོན་མཛད་པ་དེ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་རང་སྣང་ལས་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་རྨི་ལམ་དུ་སྤྲུལ་པ་བཀྱེ་བ་བཞིན་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། ངས་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་འགྲོ་བ་ལ། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་སྤྲུལ་ནས་ཆོས་བསྟན་ཡང་། །ངོ་བོ་མེད་དེ་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད། །བདག་མེད་སྟོང་པ་གསོག་ཏུ་

p. 786

རིག་པར་བྱ། །ཞེས་དང་། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་སོ། །འཁྲུལ་སྣང་གི་སྣོད་བཅུད་བརྫུན་པ་ལྟར་དེ་ལ་སྣང་བའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའང་བརྫུན་ལ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་མེད་བཞིན་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འཁོར་འདས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་སྣང་དུས་འདིར་ངོ་བོ་ཡེ་ནས་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཡང་། རྣམ་པ་འགྲོ་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་དང་། དེ་འདུལ་བའི་སྟོན་པའང་དེ་དག་གི་གཟུགས་ངན་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་ཡང་དབྱིངས་གཅིག་གདོད་ནས་དག་པས་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མེད་པའི་མདོ་ལས། སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་མེད། །དེ་ལྟར་སུས་ཤེས་དེ་ནི་མཁས་པ་ཡིན། །སེམས་ཅན་རང་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ཉིད་དུ་གསུངས། །བྱང་ཆུབ་རང་བཞིན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ། །སེམས་ཅན་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་གཉིས་མ་ཡིན། །དེ་ལྟར་སུས་ཤེས་སྐྱེས་བུ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེས་གཟིགས་པ་ཡང་གདུལ་བྱ་དང་འདུན་བྱེད་དུ་འབྲེལ་ནས་དོན་མཛད་དེ། ལོག་རྟོག་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དག་ནས་དབྱིངས་སུ་ཞི་བ་བརྙེས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ས་ལེར་གཟིགས་ནས། དོན་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་གཟུང་བས་འཁྲུལ་པ་རྣམས་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་དུ་དགོངས་ཏེ་ཐབས་ཀྱིས་འདྲེན་ཞིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མཛད་པ་ཡང་འབད་རྩོལ་མེད་པར་རང་གིས་འབྱུང་བའི་ནུས་པ་ཡེ་ལྡན་དུ་ཤར་བས་དོན་མཛད་པ་ཉིད། གསང་སྙིང་ལས། ལོག་པར་རྟོག་བརྟགས་རྣམ་དག་ཅིང་། །ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་ལས་མི་གཞན་ཕྱིར། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འབྲེལ་བས་ན། །འགྲོ་དྲུག་དུས་གནས་མ་ལུས་སྣང་། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཚད་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ལྡན་པ་ནི། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཆེན་

p. 787

པོ་རྣམ་པ་དྲུག་པོ། །འདི་ནི་ཚད་མེད་ཐུགས་རྗེའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན། །སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་འཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་འཆད། །དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཚད་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེའི་བྱིན་རླབས་ལས་རང་སྣང་བའི་སྤྲུལ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་དེ་ཡང་། གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་། དེ་འདུལ་བའི་ཐབས་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་དང་། དུས་ལ་བབ་པ་ན་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བར་འདུལ་བས་དོན་མཛད་པ་ཡང་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ཆུ་ཟླ་སྣང་བ་ལྟར་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུད་བླ་ལས། གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་གདུལ་བའི་ཐབས་དང་ནི། །གདུལ་བྱའི་ཁམས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་བྱ་བ་དང་། །དེ་ཡི་ཡུལ་དང་དུས་སུ་གཤེགས་པ་ལ། །ཁྱབ་བདག་རྟག་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག །ཅེས་སོ། །དེའང་ངན་སོང་པ་དག་མཐོ་རིས་ལ་བཀོད་ནས་ཐར་པའི་སར་འདྲེན་པ་དང་། མཐོ་རིས་པ་དག་གིའང་གནོད་འཚེ་སྐྱོབ་ཅིང་ཕན་བདེ་མཛད་ནས་ཐར་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། ལམ་ལ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་འཇུག་པ་དང་། ཞུགས་པ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོན་ཏན་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། ས་བཅུའི་རྗེས་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་དགོད་པ་སྟེ། མདོར་ན་སེམས་ཅན་ལ་ཇི་ལྟ་བུས་སྐད་ཅིག་ཙམ་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་མཛད་ནས་རིམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་སོ་སོའི་སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འགོད་པས། འཁོར་བ་ནས་འདྲེན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པའི་འཕྲིན་ལས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་དངོས་དང་བརྒྱུད་ནས་མཛད་དེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། དེ་བཞིན་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་འདིའི། །ལས་ཀྱི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །རྣམ་པ་ནི་དཔེ་དགུས་མཚོན་པ་སྟེ། བརྒྱ་བྱིན་མཐོང་དུས་སྨོན་པ་སྐྱེ་བ་ལྟར་སངས་རྒྱས་མཐོང་ནས་སེམས་དང་བས་སྨོན་ཞིང་ཚོགས་གཉིས་སྤྱོད་པ་དང་། ལྷའི་རྔ་སྒྲས་བག་མེད་པ་ལས་སློང་ཞིང་འཇིགས་པ་སེལ་བ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་རྔ་སྒྲས་བག་མེད་པ་དང་འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་

p. 788

སེལ་བ་དང་། སྤྲིན་ལྟར་ཆོས་ཆར་འབེབས་པས་རྒྱུད་ཀྱི་དགེ་བ་སྤེལ་བ་དང་། ཚངས་པ་གནས་ལས་མ་བསྐྱོད་པར་ལྷའི་གནས་སུ་སྣང་བ་ལྟར་ཆོས་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་གཟུགས་སྐུས་དོན་མཛད་པ་དང་། ཉི་མ་ལྟར་གདུལ་བྱའི་པདྨོ་འཛུམ་ཞིང་མུན་པ་སེལ་བ་དང་། ནོར་བུ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་གཞན་དོན་མཛད་པ་དང་། སྒྲ་བརྙན་ལྟར་དབྱངས་གཅིག་དྲུག་ཅུར་གོ་བས་དོན་མཛད་དུས་ཉིད་ནས་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མེད་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་རང་བཞིན་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་འཆར་གཞིའི་གོ་ཕྱེ་བས་དོན་མཛད་པ་དང་། ས་ལྟར་འགྲོ་བའི་དགེ་བའི་ལོ་ཐོག་ཐམས་ཅད་འཕེལ་བའི་དོན་མཛད་པ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་ལས། གང་ཞིག་བརྒྱ་བྱིན་རྔ་དང་སྤྲིན་བཞིན་དང་། །ཚངས་ཉི་རིན་ཆེན་ཡིད་བཞིན་ནོར་རྒྱལ་བཞིན། །སྒྲ་བརྙན་ནམ་མཁའ་ས་བཞིན་སྲིད་པའི་བར། །འབད་མེད་གཞན་དོན་བྱེད་དེ་རྣལ་འབྱོར་རིགས། །རིན་ཆེན་ལྷ་དབང་སྣང་བཞིན་སྟོན་པ་སྟེ། །ལེགས་པར་འདོམས་མཛད་ལྷ་ཡི་རྔ་དང་འདྲ། ཁྱབ་བདག་མཁྱེན་དང་བརྩེ་ཆེན་སྤྲིན་ཚོགས་ནི། །མཐའ་ཡས་འགྲོ་བ་སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་ཁྱབ། །ཚངས་བཞིན་ཟག་མེད་གནས་ལས་མི་བསྐྱོད་པར། །སྤྲུལ་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་རབ་ཏུ་སྟོན། །ཉི་བཞིན་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རབ་སྤྲོ་གང་། །རྣམ་དག་རིན་ཆེན་ཡིད་བཞིན་ནོར་འདྲའི་ཐུགས། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་དེ་བྲག་ཅ་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་མེད། །སྐུ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཁྱབ་དང་གཟུགས་མེད་རྟག་པ་ཉིད། །ས་བཞིན་འགྲོ་བའི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྨན་རྣམས་མ་ལུས་པའི། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གཞིར་གྱུར་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་གསུམ་ལས། བཟོ་སྤྲུལ་པས་འགྲོ་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མཛད་ཚུལ་ནི། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུམ་པ་ནི་བེམས་པོར་སྣང་བས་དོན་མཛད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱིས་

p. 789

སྤྲུལ་པ་དང་། འགྲོ་འདུལ་ལ་སོགས་པས་དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡང་། འགྲོ་འདུལ་སྤྲུལ་པའི་དུས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དོན་མཛད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། དེ་ཉིད་ངང་ལས་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །སེམས་མེད་བེམས་པོའི་ཚུལ་གྱིས་སྣང་བ་སྟེ། །རིས་སུ་བྲིས་དང་འབུར་དང་རང་བྱོན་དང་། །ཡི་གེ་ལ་སོགས་མཆོད་པའི་རྟེན་དང་ནི། །པདྨ་དཔག་བསམ་ཤིང་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ། ཁང་བཟངས་མཆོག་དང་ཀུན་དགའི་ར་བ་དང་། །སྤྲུལ་པའི་གྲོང་དང་གྲུ་གཟིངས་ཟམ་པ་དང་། །མར་མེ་ནོར་བུ་ཟས་གོས་བཞོན་པ་སོགས། །འགྲོ་བའི་དོན་མང་བྱེད་པའི་བེམས་པོར་སྣང་། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་སྐུས་དོན་མཛད་པའི་བྱེ་བྲག་ལ། རིས་སུ་བྲིས་པ་དང་། འབུར་དུ་དོད་པ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་རང་བྱོན་དུ་སྣང་བ་དང་། ཡི་གེ་དང་། ལྷ་དང་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དད་པའི་གདུང་ཤུགས་གཡོ་བས་ཐར་པའི་ས་བོན་འཇོག་པ་དང་། དེས་མཚོན་ནས་དེ་འདྲའི་རྟེན་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བ་སྤེལ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པར་བསྡུ་སྟེ། སྙན་གྱི་གོང་རྒྱན་དུ། ད་ནི་སྙིགས་མའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། །བཟོ་དང་ཡི་གེའི་གཟུགས་སུ་འདུག །ང་ཡིན་སྙམ་དུ་དད་པར་བྱོས། །ཞེས་པ་དང་། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། བཟོ་དང་སྐྱེད་དང་བྱང་ཆུབ་ཆེ། །མྱ་ངན་འདས་པ་རྟག་སྟོན་པས། །སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འདི་ནི། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཆེན་ནོ། །ཞེས་སོ། །བཟོ་ནི་བཟོའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་བཤད་མ་ཐག་པ་རྣམས་སོ། །སྐྱེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དངོས་སུ་ཕན་པ་དེའི་ལུས་སུ་སྤྲུལ་པ་སྟེ། མུ་གེའི་ཚེ་ཉ་བོོ་ཆེ་དང་། ནད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ཆགས་དེས་པ་དང་། སྲིན་མོའི་གླིང་དུ་རྟའི་རྒྱལ་པོ་བ་ལ་ཧ་ལ་སོགས་པར་སྤྲུལ་ནས་དོན་མཛད་

p. 790

པའོ། །མཆོག་གི་སྤྲུལ་པ་ནི་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སྟོན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་པདྨ་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་། ཁང་བཟངས་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་དང་། ཚོང་པ་མྱ་ངམ་གྱི་ཐང་ལ་འཁྱམས་དུས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྤྲུལ་པ་དང་། ཆུ་ཆེན་པོ་ལ་གྲུ་དང་གཟིངས་དང་ཟམ་པར་སྤྲུལ་པ་དང་། གསང་ཆེན་ཐབས་མཁས་ལས་ནགས་སུ་མཚན་མོ་ལམ་འཁྱམས་པའི་ཚོང་པ་ལ་སྒྲོན་མར་སྤྲུལ་ནས་ལམ་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་དང་། མུ་གེའི་ཚེ་ནོར་བུར་སྤྲུལ་ནས་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པའི་ཆར་ཕབ་པ་དང་། ཤིང་རྟའམ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་བཞོན་པར་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་ལ་གང་ལ་གང་ཕན་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པ་ནི་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་གསུངས་ཤིང་། ཁྱད་པར་དུ། ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཏུ་མཐོང་བས་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཏུ་སྣང་ངོ་ཞེས་པ་ནས། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་། ནོར་བུ་དང་། སྨན་དང་། རིག་སྔགས་དང་། ཉེ་བར་མཁོ་དགུའི་ཡོ་བྱད་དུ་སྣང་བས་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་དང་དེའི་གཟུགས་དང་ཁ་དོག་ཏུ་སྣང་ངོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཏེ། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་སྣང་བ་དེས། གནས་སྐབས་དགའ་སྐྱིད་བདེ་བའི་གནས་མཛད་ནས། །མཐར་ཐུག་ཞི་བའི་ལམ་ལ་འགོད་པས་ན། །སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པས་འགྲོ་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །སྤྲུལ་པའི་རོལ་པ་དེས་ཀྱང་གནས་སྐབས་སུ་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་ཡིད་དགའ་བ་དང་། ལུས་དང་ངག་བདེ་བས་སྐྱིད་པར་མཛད་པའི་མཐར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྦྱོར་བས་ན་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་དོན་དང་མཛད་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་ལས། སྣང་བ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་། །

p. 791

རྟོག་པ་མེད་ཅིང་གཡོ་བ་མེད། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ས་སྟེང་ན། །དོན་ཆེན་གྱིས་ནི་ཉེ་བར་གནས། །ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་དབྱིངས་ལས་བྱུང་ཞིང་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ད་ནི་སྐུ་དེ་དག་གི་བྱ་བ་དང་མཛད་པ་དབྱིངས་ལས་བྱུང་ཞིང་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་བརྟེན་པའི། གདུལ་བྱ་མེད་ན་འདུལ་བྱེད་དབྱིངས་སུ་ནུབ། །རང་སྣང་ལོངས་སྐུ་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་ཐིམ། །ཆུ་སྣོད་མེད་ན་ཆུ་ཟླ་མཁའ་ལ་ཐིམ། །ཚེས་ཀྱི་དབང་གིས་ཟླ་བ་དབྱིངས་སུ་ནུབ། །གནམ་གང་ཟླ་བ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་བཞིན། །གདུལ་བྱ་ཡོད་ལ་སྔོན་བཞིན་རིམ་གྱིས་སྣང་། །འདི་ནི་འབྲས་བུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ཆུ་སྣོད་མེད་དུས་ཟླ་བའི་ངང་དུ་ཆུ་ཟླའི་གཟུགས་བརྙན་རང་ཐིམ་པ་ལྟར་གདུལ་བྱའི་ཆུ་སྣོད་མེད་ན་དེའི་ངོར་སྣང་བའི་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཟླ་གཟུགས་རང་སྣང་ལོངས་སྐུའི་ངང་ཙམ་ལས་མེད་པས་དེར་ཐིམ་པའོ་ཞེས་བཏགས་ཀྱང་གཅིག་ནས་འོངས་ཏེ་གཅིག་ཏུ་ཐིམ་པ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །ཟླ་བའང་གནམ་གང་གི་ཚེ་ན་ནང་གསལ་དུ་ཐིམ་པ་ལྟར་རང་སྣང་གི་ལོངས་སྐུའང་ནང་གསལ་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པས་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །དབུ་མ་ལས་དེའི་ཚེ་འཇུག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཞི་བས་གང་དུའང་དམིགས་སུ་མེད་པ་འགོག་པ་དམ་པའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའོ་ཞེས་འདོད་ལ། རྒྱུད་བླ་མ་ལ་སོགས་པ་ནས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་འདོད་དོ། །ཡང་གདུལ་བྱ་ཡོད་ན་གཡོ་བ་དང་འབད་པའི་རྩོལ་བ་མེད་པར་སྐད་ཅིག་གིས་ཕྱི་གསལ་དུ་རང་སྣང་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་དོན་མཛད་པ་སྔ་མ་བཞིན་མི་རྟོག་པའི་ངང་ནས་འབྱུང་ངོ་། །འདི་ལ་དབུ་མ་ནས་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ལས་གཞན་སྣང་དུ་དོན་མཛད་ཅེས་

p. 792

འདོད་ལ། རྒྱུད་བླ་མ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་དོན་མཛད་ཀྱང་མཉམ་གཞག་གི་ངོ་བོ་ལས་མ་གཡོས་པ་ཞེས་འདོད་དེ། རྒྱུད་བླ་ལས། མི་རྟོག་པ་དང་དེ་ཡི་ནི། །རྗེས་ཐོབ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་འདོད། །ཅེས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་འདི་ནི། །རྗེས་ཐོབ་དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་དང་། །སེམས་ཅན་ཡང་དག་སྒྲོལ་བ་ལ། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་མཉམ་པ་ཉིད། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ས་རྡུལ་དང་། །རྒྱ་མཚོ་བ་ལང་རྨིག་རྗེས་ཀྱི། ཁྱད་པར་གང་ཡིན་སངས་རྒྱས་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁྱད་དེ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །སྤྱི་དོན་བཞི་པ་སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་ནི། །ད་ནི་དགེ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་བསྔོ་བ་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་ཞི་བ་མཆོག་གི་རང་བཞིན་གྱིས། །འགྲོ་ཀུན་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་དབྱིངས་གཞོལ་ཏེ། །སྲིད་ཞིའི་མཐར་འཛིན་ཉེས་ཆའི་དྲི་མ་ཡིས། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ཤིག །ཅེས་སྨོན་ཏེ། སྙིང་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྲིད་ཞིའི་མཐར་འཛིན་པས་དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བདེ་བ་ཚད་མེད་པས་དབང་འབྱོར་བའི་ས་ལ་ངལ་སོས་ཤིག་ཅེས་པའོ། །རབ་དཀར་ཀུ་མུ་ཏ་རྣམས་རྒྱས་བྱེད་པ། །སྟོན་ཀའི་མཚན་མོ་དཀར་བའི་ཟླ་གཟུགས་བཞིན། །དགེ་བ་རབ་མཆོག་ཉོན་མོངས་གདུང་སེལ་བས། །འགྲོ་ཀུན་སེམས་ཀྱི་རྙོག་པ་ཞི་བར་ཤོག །ཉོན་མོངས་མཚོ་སྔོན་སྡུག་བསྔལ་དབུ་ཕྲེང་ཅན། །ཉེས་ཆའི་བཞད་རྣམས་ལྡིང་བ་གང་ཡིན་པ། །སེམས་དགེའི་འོད་སྟོང་ཤར་བས་རབ་བསྐམས་ཏེ། །རྒྱལ་བའི་འབྱོར་པས་ཡོངས་གང་མཐོང་བར་ཤོག །སེམས་ཀྱི་རབ་རིབ་གློ་བུར་སྒྲིབ་པའི་སྤྲིན། །ཀུན་སྦྱོར་འཆིང་བའི་རྣམ་འགྲོས་རབ་བརྟན་པ། །ཡེ་ཤེས་རླུང་གིས་ཕྱོགས་བཅུར་གཏོར་བྱས་ཏེ། །འོད་གསལ་བྱང་ཆུབ་ཉི་མ་མཐོང་བར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། འབྲས་བུ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འཇུག་གི་དོན་ལ་ལྔ་སྟེ། ལེགས་པར་བཤད་

p. 793

པའི་དགེ་བ་རྒྱ་ཆེར་བསྔོ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཚིག་དོན་མཐའ་དག་གི་རིམ་པ་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ནས། ད་ནི་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྐབས་ལས། གཞན་དོན་དུ་བསོད་ནམས་བསྔོ་བ་ནི། ཐོག་མར་མཚན་བཤད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པའི་དོན་བཤད་པའི་བར་གྱི་ཚིག་དོན་བཀོད་ལེགས་པ། དེ་ལྟར་ལེགས་བཤད་བསོན་ནམས་སྤྲིན་ཆེན་ལས། །ཞི་བདེའི་རང་བཞིན་ཆར་གྱི་ཚོགས་མང་པོས། །ས་གསུམ་འགྲོ་བའི་དགེ་ལེགས་རབ་རྒྱས་ཏེ། །རྒྱལ་བའི་འབྱོར་ཚོགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཤོག །ཅེས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་ཡངས་ཤིང་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡིད་མཁར། ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྤྲིན་ཕུང་ཆེན་པོ། ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འབྲུག་སྟོང་སྒྲོགས་ཤིང་། ལུང་དང་། རིགས་པ་དང་། མན་ངག་གི་གློག་ཕྲེང་བཟང་པོ་འགྱུ་བ་ལས་འཐོན་པའི། ཞི་བདེའི་དགེ་བ་ཆར་གྱི་ཚོགས་བསིལ་བར་འབབ་པས། འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་གཞི་ཆོས་ཁམས་དགེ་བ་སྙིང་པོའི་ས་བོན་ཅན་གྱི་རྒྱུད་བརླན་པས། ཆེས་ཆེར་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ནུས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་ཡོན་ཏན་དང་ཕྲིན་ལས་ཆེན་པོས་མངའ་དབང་རྫོགས་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པའོ། །བརྩམ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། བརྩམས་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པ་ནི། དུས། དེང་སང་ཕལ་གྱི་བློ་མིག་མ་དག་པས། །སྔགས་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཞུང་སོ་སོའི་ལམ། །འགལ་བར་འཛིན་པས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་མི་ཤེས། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་ཕྱོགས་རེའི་མིག་ཅན་ཡིན། །སྔོན་གྱི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་གཤེགས་ལ། དེ་དག་གི་གཞུང་ལུགས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་རིང་ཞིག་ནས་རང་རང་གི་དོན་རྟོག་གིས་དཀྲུགས་པས་གསལ་བར་མེད་ལ། སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཞུང་སོ་སོའི་ལམ་གྱི་དགོངས་

p. 794

པ་ཤིན་ཏུ་བརླིང་བས། མང་དུ་མ་ཐོས་ཤིང་རྟོག་གེའི་ངན་རྟོག་ཙམ་གྱིས་དཀྲུགས་ནས་བླུན་པོ་མཁས་པའི་མངོན་རློམ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འགལ་བར་འཛིན་པས། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཅུང་ཟད་རེའི་ཚིག་ཙམ་ལྷུར་ལེན་པས་ཕྱོགས་རེའི་མིག་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་ལྔགས་གཉིས་ཀྱི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་དོན་མ་ནོར་བར་བསྟན་ཚུལ་ནི། ཚུལ་དེ་དག་མཐོང་ནས། གཞུང་། འདིར་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པའི་ཟབ་དོན་མཆོག །གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཐབས། །གངས་རི་ཐོད་དཀར་ཨོ་རྒྱན་རྫོང་གནས་སུ། །དྲི་མེད་འོད་ཟེར་ཤར་བས་ལེགས་པར་བཀོད། །བསྟན་བཅོས་འདིར་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པའི་ངེས་དོན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དང་། འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་དོན་རྣམས། མདོ་དང་། རྒྱུད་དང་། ལུང་དང་། རིགས་པ་དང་། མན་ངག་གི་གནས་བསྟན་པ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་དང་། བླ་མ་དམ་པ་ལས་འོངས་བའི་ཟབ་མོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། གངས་རི་ཐོད་དཀར་གྱི་མགུལ་ཨོ་རྒྱན་རྫོང་གི་གྲུབ་གནས་དམ་པར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །རི་དེ་ཡང་འོན་ཅང་རྡོ་བཀྲ་ཤིས་དགེ་འཕེལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བྱང་ཤར་ན་ཡོད་དེ། སྔོན་གངས་རིའི་ཟེ་བས་བརྒྱན་ཞིང་ཟླ་བའི་གོས་དཀར་གྱིས་གཡོགས་པ་འདྲ་བ་ལས། དུས་ཀྱི་དབང་གིས་དེང་སང་ནི་རྩེ་མོ་བྲག་རིའི་ར་བས་མཛེས་པའོ། །ངོགས་རྣམས་སྨན་ལྗོངས་དང་ཆུ་གཙང་འབབ་པ། མེ་ཏོག་དང་སྨན་དྲི་ཞིམ་པོ་རྒྱས་པའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ན་རྒྱ་ཤུག་གི་ནགས་ཚལ་ལྗང་གུ་རྨ་བྱའི་མགྲིན་པ་འདྲ་བས་བརྒྱན་པའི་མཐོངས་ནས། གྲུབ་པས་བརྟེན་པའི་ནགས་ཁྲོད་རང་བྱུང་པདྨས་བྱིན་གྱིས་བསླབས་པས་ཨོ་རྒྱན་རྫོང་ཞེས་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བསྟན་བཅོས་འདི་ཡང་སྙིང་པོའི་དོན་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་བསྟན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ནོར་བུ་ཡིན་པས་སྤྱི་བོས་བླང་བར་རིགས་ཏེ། རྒྱུད་བླ་ལས། དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་ལུང་དང་

p. 795

རིགས་པ་ལ། །བརྟེན་ནས་བདག་ཉིད་འབའ་ཞིག་དག་ཕྱིར་དང་། །གང་དག་མོས་དགེ་ཕུན་ཚོགས་དང་ལྡན་བློ། །དེ་དག་རྗེས་སུ་གཟུང་ཕྱིར་འདི་བཤད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ནོར་བུ་ཉི་ཟླ་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པས་བལྟ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་དོན་ཆེན་ཆོས་སྤོབས་འོད་མཛད་པ། །ཐུང་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ནི་རབ་ཏུ་བཤད། །གང་ཞིག་དོན་ལྡན་ཆོས་དང་ཉེར་འབྲེལ་ཞིང་། །ཁམས་གསུམ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བྱེད་གསུང་། །ཞི་བའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པར་མཛད་པ་གང་། །དེ་ནི་དྲང་སྲོང་གསུང་ཡིན་བཟློག་པ་གཞན། །གང་ཞིག་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་འབའ་ཞིག་གིས། །དབང་བྱས་རྣམ་གཡེང་མེད་ཡིད་ཅན་གྱིས་བཤད། །ཐར་བ་ཐོབ་པའི་ལམ་དང་རྗེས་མཐུན་པ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་བཀའ་བཞིན་སྤྱི་བོས་བླང་། །ཞེས་ལེགས་པར་གསུངས་སོ། །དགེ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་ཕྱིར་ཤིས་བརྗོད་ཀྱི་རྒྱན་དགོད་པ་ནི། དེ་ལྟར་ལུང་དང་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས། ལེགས་པར་བཤད་པའི་རྒྱ་མཚོ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་གང་ཆེན་མཚོ་བཀོད་པའི། དགེ་བ་དེ་ཡིས་སྲིད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས། །མ་ལུས་ཉེར་ཞིའི་གོ་འཕང་མཆོག་ཐོབ་ནས། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཡིས། །ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་བྱེད་པར་ཤོག །ཅེས་པ་ནི་ཤིས་པ་བརྗོད་པའི་རྒྱན་ཏེ། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བསྟན་བཅོས་བཀོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེས། ཁམས་གསུམ་རིགས་དྲུག་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་འགྲོ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་མེད་པར་ཞི་བའི་གོ་འཕང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐོབ་ནས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པས། ཕྱོགས་དང་། དུས་དང་། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་བཀྲ་ཤིས་པའི་འོད་ཟེར་བརྒྱ་སྟོང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་གིས་མི་ལང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དག་ཀུན་ནས་འཕྲོ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གྲགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་མཆོག་རབ་ཤིན་ཏུ་རྨད་བྱུང་མཐོ་རིས་ས་སྟེང་རྣམ་བརྒྱན་པ། །

p. 796

ལེགས་བཤད་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉི་གཞོན་དམར་བས་ཡིད་མཁའི་ལམ་ལ་རབ་གནས་ཤིང་། །མཐའ་ཡས་འགྲོ་བར་ཉེར་ཞིའི་གོ་འཕང་བླ་མེད་སྣང་བ་དཔེ་མེད་འཆར་བ་གང་། །ས་གསུམ་སྐྱེ་དགུའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མར་བགྱིས་ཏེ་དེང་སང་བདག་གིས་སྦྱར་བ་ལགས། །ཆོས་ཚུལ་འདི་ནི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ཆུ་སྲིན་འཛིན་ཁྲིའི་གནས་འདྲ་ཞིང་། །ལེགས་བཤད་འོད་སྟོང་ཀུན་ནས་འཕྲོ་བས་རྟ་བདུན་རྒྱས་པའི་དཀྱིལ་དཁོར་འདྲ། །འདོད་དགུའི་རེ་བ་མཐའ་ཡས་རྫོགས་ལྡན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་མཆོག་འདྲ་ཞིང་། །སྣ་ཚོགས་འདོད་སྟེར་རོལ་པ་ཅན་ཏེ་བདེ་གཤེགས་དབང་པོའི་གོ་འཕང་བཞིན། །མ་ལུས་མི་ལུས་ལུས་པ་མེད་པའི་སྤྲིན་ཆེན་སྙིང་པོ་དམ་པ་ནི། །ཕན་མཛད་ཕན་བདེའི་བདེ་ལེགས་གྱུར་པ་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར། །ཡེ་ཤེས་མཚོ་བསིལ་སྔོན་མེད་གང་དེར་ལྷ་བརྒྱའི་གང་ཆེན་མཚོ་མིན་ཞིང་། །མཐའ་ཡས་འོད་ཟེར་དྲ་བ་སྤེལ་ལེགས་གང་ཡིན་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་མདོ་རྒྱུད་བལྟ་བའི་མེ་ལོང་སྟེ། །ལུང་རིགས་མན་ངག་དུ་མའི་མཛོད་ཁང་མཆོག །ཐར་གླིང་སྣང་བྱེད་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་སྟེ། །མ་རིག་མུན་པ་སེལ་བའི་སྒྲོན་མ་ཡིན། །ཕྱི་རབས་སྐལ་བཟང་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་དག །ཡི་གེ་འདི་ལ་རྟག་ཏུ་ནན་ཏན་མཛོད། །མདོ་རྒྱུད་མན་ངག་སྙིང་པོ་འདིར་ཚང་ཞིང་། །ཟབ་དོན་བརྒྱུད་པའི་བྱིན་རླབས་སྤྲིན་ཕུང་མཆིས། །བདག་ཇོའི་འདབ་བཟང་སྙིང་པོའི་ནམ་མཁའ་ཡངས་པ་ལ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཚིག་དོན་གཤོག་ཡངས་རབ་བརྐྱང་སྟེ། །ཆེས་ཆེར་གོང་དུ་ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་རབ་འགྲོ་ཞིང་། །བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་རྡུལ་བྲལ་ཆུ་ངོགས་བགྲོད་པ་སྙམ། །དཔལ་ལྡན་པདྨའི་མཁྱེན་བརྩེའི་མཚོ་ཆེན་ལས་འཁྲུངས་པ། །གང་གི་རྗེས་ཞུགས་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་སྟོང་ལྡན་ནི། །འགྲོ་ཀུན་སྣང་བྱེད་ཡིད་མཁའི་མུན་པ་རབ་བཅོམ་ནས། །གདོད་མའི་མཁའ་དབྱིངས་སྒྲིབ་པ་མེད་དེར་གནས་པ་ཡིན། །གང་གི་མཚན་མོ་ཞི་དབྱིངས་སྣང་བ་དེ་མཐོང་ཚེ། །རྔ་སྒྲའི་

p. 797

དབྱངས་བཞིན་སྒྲིབ་མེད་གསུང་གི་རྗེས་འགྲོ་བས། །རི་རབ་མར་མེའི་རྒྱལ་མཚན་རྒྱལ་བ་དེར་འགྱུར་ཞེས། །དབུགས་ཆེན་འབྱིན་པ་དེ་ཡང་དཔལ་ལྡན་པདྨ་སྐྱེས། །གང་གི་མཚན་ཙམ་དྲན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བའི་འཇིགས་ལས་སྒྲོལ་མཛད་པ། །དེ་ཡི་བྱིན་རླབས་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མཚན་མར་འཛིན་པ་མེད། །གཉིས་མེད་ཆོས་གསུང་ཐོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེའི་བཟོད་ལ་སྦྱོར་མཛད་པ། །དེ་ཡི་དགེ་བས་རྟག་ཏུ་སྐྱོང་ཞིང་འགྲོ་ཀུན་ཉེར་འཚོའི་གཞིར་གྱུར་ཅིག །ལེགས་གསུངས་དཔལ་ལྡན་ཡོན་ཏན་མཆོག་མངའ་ཚངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་རབ་གསལ་བ། །དཔག་མེད་རྒྱལ་བ་ཇ་ཕྱིའི་གཤེགས་ཤུལ་རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པ་ཟབ་མོའི་དོན། །ལུང་རིགས་མན་ངག་བཞོན་པས་རབ་བསྐྱོད་ངེས་དོན་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་སྲོལ། །གང་ཡིན་འདི་ནི་ཟབ་མོའི་དོན་ཏེ་བློ་ཆེན་ལྡན་རྣམས་མགུ་བྱེད་ཡིན། །སྐྱེ་བ་སྔོན་རབས་དུས་ནས་ཆོས་དཀར་གྱི། །དགེ་ཚོགས་རྨད་བྱུང་ལས་བསྐྱེད་ལས་འཕྲོ་ཅན། །སློབ་མ་བཟང་པོ་གཞོན་ནུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །བསྐུལ་བའི་ངོར་ནི་བདག་གིས་འདི་བཀོད་དོ། །གངས་རིའི་ར་བས་ལེགས་པར་བསྐོར་བའི་དབུས། །སྔོན་གྱི་ཆོས་རྒྱལ་དམ་པས་བསྟེན་པའི་རི། །རང་བྱུང་པདྨ་རྒྱལ་པོའི་གནས་མཆོག་ཏུ། །ཕྱི་རབས་དོན་ཕྱིར་ཕན་པའི་ཆོས་འདི་བཀོད། །དགེ་བ་དེ་ཡིས་བདག་དང་འགྲོ་ཀུན་འོད་གསལ་སྙིང་པོའི་གྲུར་ཞུགས་ཏེ། །སྒྲིབ་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཤིན་ཏུ་བརྒལ་དཀའ་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཀྱིས་རབ་སྒྲོལ་ནས། །རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཤིན་ཏུ་རྨད་བྱུང་རིན་ཆེན་སྙིང་པོའི་གླིང་སོན་ཏེ། །སྲིད་ཞིའི་རྒུད་པ་མཐའ་དག་རབ་བསལ་རྫོགས་སངས་ཡོན་ཏན་ལ་རེག་ཤོག །གང་ཡང་འགྲོ་བས་འབད་མ་དགོས་པར་བདག་གི་དགེ་བས་ཡོངས་གྲོལ་ཞིང་། །ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་བསྒྲུབས་པ་མེད་པར་རྒྱལ་བའི་འབྱོར་པ་ཕུན་ཚོགས་ལྡན། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་བརྩོན་པ་མེད་ཀྱང་མྱུར་དུ་སྲིད་པའི་མཚོ་བརྒལ་ནས། །ཡོང་ཡེ་

p. 798

ཕྱམ་གཅིག་འཁོར་བ་སྟོངས་ནས་ཞི་བའི་གྲོང་ཁྱེར་གང་བར་ཤོག །གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་དགེ་བ་འདི་ཡིས་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀུན་འབྱོར་ཞིང་ལྷ་ཡུལ་བཞིན། །ཡིད་ལ་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་དགེ་འགྲུབ་ཅིང་། །ཐར་པའི་ལམ་བཟང་སྣང་བ་འཛིན་པར་ཤོག །སུ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་འཚེ་བ་མི་མཐོང་ཞིང་། །རང་གི་བདེ་བ་དམ་པས་ཉེར་འཚོ་བ། །ལྷ་ཡུལ་ས་སྟེང་ས་འོག་ཀུན་ཁྱབ་སྟེ། །མཐར་ཡང་འོད་དཔག་མེད་པའི་གནས་ཐོབ་ཤོག །འགྲོ་བའི་དོན་གང་ཆོས་དང་མཐུན་འགྲུབ་ཅིང་། །ཚུལ་མིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་བྲལ་ཏེ། །བྱམས་སོགས་རྒྱལ་སྲས་དམ་པའི་རྗེས་འགྲོ་བས། །མྱུར་དུ་བྱམས་མགོན་ཞབས་དྲུང་སྐྱེ་བར་ཤོག །བདག་གི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དོན་ཡོད་ཅིང་། །སེམས་ཅན་ཚོགས་རབ་སྲིད་ལས་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར། །སྐད་ཅིག་མི་དལ་བརྩོན་པ་མཐས་ཡས་ཀྱིས། །སྲིད་གསུམ་ཞི་བའི་དགོན་པར་འཁྲིད་པར་ཤོག །བདག་གི་བདེ་བས་སེམས་ཅན་ཀུན་བདེ་ཞིང་། །སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་ཁུར་ཁྱེར་ཏེ། །འགྲོ་བ་དེ་ཀུན་ཡོངས་སུ་སྟོངས་ཀྱི་བར། །བདག་གིས་འདྲེན་པའི་དེད་དཔོན་བྱེད་པར་ཤོག །ནམ་ཡང་བདེ་མེད་འཁོར་བ་སྦྲུལ་གདུག་གླིང་། །མེ་ཆེན་འོབས་དང་འདྲ་བའི་ཁྲོད་འདི་ལས། །ལུས་ཅན་བསིལ་བའི་ཙན་དན་ནགས་ཁྲོད་དུ། །སངས་རྒྱས་པད་ཚལ་སྦྱོང་བས་ཉེར་གནས་ཤོག །མི་རྟག་མི་གཙང་སྡུག་བསྔལ་བདག་ཏུ་འཛིན། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་བརྩོན་པའི་འགྲོ་བ་ཀུན། །བདག་གི་མཐུ་ཡིས་རྒྱལ་པའི་སར་གཞོལ་ཏེ། །མ་ལུས་ཡོན་ཏན་ཚོགས་རབ་རྫོགས་པར་ཤོག །ནགས་ནང་མེ་ཏོག་བུང་བ་འཕུར་ལྡིང་ཞིང་། །རྨ་བྱ་གྲག་པས་ཟེ་བ་བསྐྱོད་པ་དེར། །ཞི་བའི་བསམ་གཏན་བདེ་བས་ཡོངས་གང་ཞིང་། །སྲོག་དང་བཅས་པའི་ལུས་འདི་གཡོ་བར་ཤོག །ཆུ་གཙང་འབྲས་བུའི་གདང་མང་གྲིབ་བསིལ་ཅན། །འཁྲི་ཤིང་སྨན་ལྗོངས་བྲག་རིའི་དྲུང་དེར་ནི། །གཅིག་

p. 799

པུར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །ཐར་པའི་བྱང་ཆུབ་བདུད་རྩི་བརྙེས་པར་ཤོག །ནགས་རླུང་གཡོ་བས་མེ་ཏོག་གྲིབ་ཤིང་བསྐྱོད་པ་ཡིས། །ལོ་མ་ལྷགས་པ་ལྷ་རྫས་ཆར་པ་འབབ་པ་བཞིན། །བསམ་གཏན་པ་དེ་སྒྲ་མེད་ཞི་བའི་དགའ་བ་ཡིས། །ཏིང་འཛིན་མི་བསྙིངས་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས་འགྲུབ་ཤོག །པདྨ་ལ་འཁོར་བུང་བ་དང་ནི་གདངས་སྙན་བྱ་ཚོགས་སྒྲོགས་པ་ལས། །གཞན་པའི་ཅ་ཅོ་ཉེ་བར་ཞི་གྱུར་དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའི་ནགས་ཁྲོད་དེར། །འདྲིས་དང་འདུ་འཛིའི་སྐྱེ་བོ་མི་མཐོང་གཅིག་པུར་ཞི་ལ་སེམས་གཞོལ་བས། །ལྷམ་མེ་ལྷན་ནེ་ལྷང་ངེར་གནས་ཤིང་ཚེ་འདི་དོན་ཡོད་བྱེད་པར་ཤོག །དེ་ལྟར་ལེགས་གསུངས་ཞི་བའི་ཆོས་དང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེ་བས། །མཚོ་ཆེན་ཡངས་གསལ་སྲིད་རྩེར་ཁྱབ་ཅིང་བདེ་དགའི་ཡོན་ཏན་ཚོགས་རབ་འབྲས། །ལྷ་ཡུལ་ས་སྟེང་མཐོ་རིས་བརྒྱན་པས་ངན་སོང་བ་དག་རབ་སྟོངས་ཏེ། །མངོན་མཐོ་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་སོང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ཤོག །ཆོས་ཚུལ་འདི་ཡང་མཁའ་བཞིན་རྒྱ་ཆེ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཅིང་ཡིད་བཞིན་རེ་བ་རྣམ་སྐོང་ལ། །ས་བཞིན་འགྲོ་བའི་རྟེན་དང་ཉེར་འཚོའི་གྲུ་ཆེན་སྲིང་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་དེད་དཔོན་ཇ་མེད་བཞིན། །གདུང་སེལ་ཆོས་ཆར་བདུད་རྩིའི་ཆུ་བཞིན་ཡིད་མཁར་གཟུངས་སྤྲིན་སྙན་པས་ལྷ་ཡི་རྔ་སྒྲ་བཞིན། །མ་རིག་མུན་སེལ་ཐར་གླིང་སྣང་བས་ཉི་ཟླའི་མཆོག་བཞིན་གྲགས་པས་བཀྲ་ཤིས་བྱེད་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔལ་ཨོ་རྒྱན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་སམྦྷ་ཝས་རྗེས་སུ་གཟུང་ཞིང་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཀའ་རབ་འབྱམས་ལ་མང་དུ་ཐོས་པའི་ནོར་གྱིས་ཕྱུག་པ་ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་པ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱིས། །བྲག་དམར་ཟང་ཡག་ནམ་མཁའི་རྫོང་བོད་ཀྱི་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་གཏེར་ཀ་དུ་མས་བརྒྱན་ཅིང་མཁའ་འགྲོ་རང་བཞིནགྱིས་འདུ་བའི་གནས་སུ་སྦྱར་བ་རྫོགས་སོ།། །།དགེའོ། །དགེའོ། །དགེའོ།། །།

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོའི་འགྲེལ་པ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་བསྡུས་དོན་གྱི་གནས་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་བ་པདྨ་དཀར་པོའི་ཕྲེང་བ།

p. 800

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོའི་འགྲེལ་པ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་བསྡུས་དོན་གྱི་གནས་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་བ་པདྨ་དཀར་པོའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས།
དཔལ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞུང་ལམ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། འགྲེལ་པས་བཤད་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་པ། འཇུག་ཡུལ་ལུས་ཀྱི་དོན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འཇུག་གི་དོན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚན་གྱི་དོན་ཕྱག་གིས་མཆོད་པར་བརྗོད་པ། བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བའོ། །ཕྱག་ལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕྱིའི་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ། ཁྱད་པར་གྱི་བླ་མ་ཨོ་རྒྱན་པདྨ་ལ། བརྗོད་བྱའི་དབྱིངས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །དོན་གཉིས་པ་འཇུག་ཡུལ་ལས་ཀྱི་དོན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པ། གཞུང་གི་དོན་དངོས་རྒྱ་ཆེར་བཤད། མཐར་ཕྱིན་པ་མཇུག་གི་དོན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཕྱག་གི་དོན་དང་། བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བའོ། །ཕྱག་ལ་གསུམ་སྟེ། སྔ་འགྲེལ་གྱི་མཚམས་སྦྱར། རྩ་བས་མདོར་བསྟན། འགྲེལ་པས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དམ་བཅའ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་དངོས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་ལས། དང་པོ་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བསམ་པའི་ལེའུ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལེའུ་ལ་འཇུག་པ་རྒྱུའི་དོན། ལེའུ་དངོས་ཀྱི་དོན། ལེའུ་རྫོགས་པས་མཇུག་གི་དོན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། དལ་འབྱོར་གྱི་དབྱེ་བ། དེ་ཐོབ་དུས་ཆོས་ལ་འབད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན། དབྱེ་བའི་གནས་གཞན། ཆོས་ལ་ངེས་པས་དལ་འབྱོར་དོན་ཡོད་པར་གདམས་

p. 801

པ། སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་ནས་དལ་འབྱོར་སྙིང་པོ་ལེན་པར་གདམས་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་བདུན་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་ད་རེས་མ་འབད་ན། །འཁོར་བ་མཐའ་མེད་དུ་འཁྱམས་པ་ལ་བསམས་ནས་ཀྱང་དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་ལ་ཆོས་བསྒྲུབ་དགོས་པ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱི་རང་དབང་ཡོད་དུས་ཐར་པའི་ལམ་སྣ་ཟིན་པ་དགོས་པས་ཀྱང་དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་ལ་ཆོས་བསྒྲུབ་དགོས་པ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱི་དུས་སྐབས་འཛོམ་པའི་གྲུ་བོ་རྙེད་དཀའ་བས་ཀྱང་དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་ལ་ཆོས་སྒྲུབ་དགོས་པ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་ལ་ཆོས་སྒྲུབ་དགོས་པས། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་མ་འབད་ན་ཡུན་དུ་གདུང་བས་ཀྱང་དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་ལ་ཆོས་སྒྲུབ་དགོས་པ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་འགྲུབ་སླ་བས་ཀྱང་དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་ལ་ཆོས་སྒྲུབ་དགོས་པ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་རྙེད་དཀའ་བ་དཔེས་བསྟན་པས་ཀྱང་དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་ལ་ཆོས་བསྒྲུབ་དགོས་པར་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་དབྱེ་བའི་གནས་གཞན་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། དབྱེ་དོན་སྤྱིར་དགོད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པས་མི་ལུས་ཕལ་པ་དང་། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པས་མི་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པས་མི་ལུས་རིན་

p. 802

པོ་ཆེ་བསྟན་པའོ། །དོན་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར་བ། བསྟན། བཤད་པས་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་གདམས་པ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །བཞི་པ་ཆོས་ལ་ངེས་པས་དལ་འབྱོར་དོན་ཡོད་པར་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མ་འབད་ན་བློ་གྲོས་བླུན་པས་ཀྱང་དལ་འབྱོར་བསམ་སྟེ་ཆོས་ལ་ངེས་པ། ལུས་སེམས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཚོགས་དོན་བསམས་ཏེའང་དལ་འབྱོར་ཆོས་ལ་ངེས་པར་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྔ་འགྲེལ་གྱིས་མཚམས་སྦྱར། རྩ་བས་མདོར་བསྟན། འགྲེལ་པས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལའང་། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གསུམ་མོ། །ལྔ་པ་སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་ནས་དལ་འབྱོར་ལ་སྙིང་པོ་ལེན་པའི་ཚུལ་ལ་གདམས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པས་འཁོར་འདས་བདེ་སྡུག་གི་སྣང་བ་དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་ལ་སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་པ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་འདི་ཕྱིའི་ལེགས་དགུ་དལ་འབྱོར་སྙིང་པོར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བས་སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་པ། །མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་གང་ལས་བྱུང་བའི་རྟེན་ཡང་དལ་འབྱོར་ཡིན་པས་དེ་ཐོབ་པ་ལ་སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་པ། །མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། །རྒྱས་པར་བཤད་པས་ལམ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་གསར་དུ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་ལ་སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་པ། མཚམས་སྦྱར་། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློས་དལ་འབྱོར་རྙེད་པ་ལ་སྤྲོ་དགའ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ལ་གདམས་པའོ། །དོན་གསུམ་པ་ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་བསྟན་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྩ་བའི་དོན་འགྲེལ། འགྲེལ་པའི་གནས་བསྔོ་བ། ལེའུའི་མཚན་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ཚེ་མི་རྟག་པ་བསམ་པའི་ལེའུ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལེའུ་ལ་

p. 803

འཇུག་པ་རྒྱུའི་དོན། ལེའུ་དངོས་ཀྱི་དོན། ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན། དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་བདུན་ཏེ། གང་མི་རྟག་པ་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་ལ་བསམས་ཏེ་ཆོས་ལ་བསྐུལ་བ། དུས་རིང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དཔྱད་དེ་ཆོས་ལ་བསྐུལ་བ། དུས་ཉེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་བསམས་ཏེ་ཆོས་ལ་བསྐུལ་བ། སྔ་ཕྱིའི་ད་ལྟའི་རང་བཞིན་ལ་བསམས་ཏེ་ཆོས་ལ་བསྐུལ་བ། འཇིག་ངེས་རྐྱེན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ངེས་པས་ཆོས་ལ་བསྐུལ་བ། རང་གཞན་རྟག་འཛིན་སྐྱོ་ཤས་འཕེལ་བས་ཆོས་ལ་བསྐུལ་བ། མི་རྟག་བསྒོམ་ཚུལ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པས་ཆོས་ལ་བསྐུལ་བར་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། །མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་དུས་རིང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དཔྱད་པ་ལ་བཞི་སྟེ། ཚེ་བསྐལ་པར་ཐུབ་པའི་ལྷ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་མི་རྟག་པ། ཁམས་གསུམ་སྤྱི་བཙན་གྱི་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱང་མི་རྟག་པ། སྣོད་བཅུད་བརྟན་གཡོའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱང་མི་རྟག་པ། སྔོན་རབས་བྱོན་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ལ་བསམས་ཏེ་སྙིང་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བསྐུལ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལའང་མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པ་གསུམ་མོ། །གསུམ་པ་ལའང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །བཞི་པ་ལ་ཡང་། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུམ་མོ། །གསུམ་པ་དུས་ཉེ་བའི་རྐྱེན་བསམ་པ་ལ་བཞི་སྟེ། གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པས་མི་རྟག་པ། གྲོང་ཁྱེར་རྙིང་པ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ། རླུང་ནང་མར་མེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ། འཆི་ཀའི་སྣང་བ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པའོ། །དང་པོ་ལའང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པ་གསུམ་མོ། །གཉིས་པ་ལའང་། མཚམས་

p. 804

སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་ལའང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །བཞི་པ་ལའང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །བཞི་པ་སྔ་ཕྱི་ད་ལྟའི་རང་བཞིན་བསམ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པས་སྔོན་རབས་འདས་པའི་ཚུལ་ལ་དཔག་སྟེ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ལ་བསམ་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ད་ལྟར་འཕོ་འགྱུར་མི་རྟག་པའི་ཚུལ་ལ་དཔག་སྟེ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བསམ་པའོ། །ལྔ་པ་འཇིག་ངེས་རྐྱེན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ངེས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པས་ཉིན་མཚན་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་འགྱུར་བས་ཀྱང་མི་རྟག་པར་བསམ་པ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་འཆི་རྐྱེན་མ་ངེས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པས་ཀྱང་ཚེ་མི་རྟག་པར་བསམ་པའོ། །དྲུག་པ་རང་གཞན་རྟག་འཛིན་ལ་སྐྱོ་ཤས་འཕེལ་བས་ཆོས་ལ་བསྐུལ་བ་གཉིས་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པས་དོན་ཟབ། ཐར་པའི་ཆོས་དང་འཕྲད་ཀྱང་འཆི་བ་མ་དྲན་པས་རྟག་འཛིན་ཚེ་འདིའི་འཁྲུལ་པས་བསླུས་པ་ལ་སྐྱོ་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་ཀྱང་འཆི་བ་མ་དྲན་པས་ཡང་ཡང་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་འཆི་བ་ལ་སྐྱོ་བ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པར་བསྟན་པའོ། །ཡུལ་དབུས་དམ་ཆོས་དར་སར་སྐྱེས་ཀྱང་རྟག་འཛིན་ཚེ་འདིའི་ཆོས་ལ་གཡེང་བའི་མཁས་བླུན་བར་མའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སྐྱོ་བས་རང་ཉིད་ལེགས་པའི་ཆོས་ལ་བསྐུལ་བའོ། །བདུན་པ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་ཚུལ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པས་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་ཚུལ་དང་། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པས་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །དོན་གསུམ་པ་ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་ལྔ་སྟེ།

p. 805

མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྩ་བའི་དོན་འགྲེལ། འགྲེལ་པའི་དོན་གནས་བསྔོ། ལེའུའི་མཚན་བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་བསམ་པའི་ལེའུ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལེའུ་ལ་འཇུག་པ་རྒྱུའི་དོན། ལེའུ་དངོས་ཀྱི་དོན། ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྔ་འགྲེལ་གྱི་མཚམས་སྦྱར། རྩ་བས་མདོར་བསྟན། འགྲེལ་པས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། རང་གཞན་མངོན་པར་སྐྱོ་བས་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དུ་བསམ་པ། སྡུག་བསྔལ་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་རྟེན་གཞི་དང་བཅས་པ་ལ་བསམ་པ་དང་། འགྲོ་དྲུག་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ལ་བསམས་ལ། ཐམས་ཅད་རང་ལ་ཐུག་པས་རང་ལ་རང་གིས་སྦྱངས་བ་ལ་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་བདུན་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པས་སྡུག་བསྔལ་སྔ་མས་ནོན་ཡང་ད་དུང་ཐར་ཐབས་མི་ཤེས་པས་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བརྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་ལ་བླང་དོར་དུ་འདོད་ཀྱང་། དེའི་རྒྱུ་སྤང་བླང་གི་གནས་ལ་རྨོངས་པས་འཁོར་བ་པ་ལ་སྐྱོ་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འཁྲུལ་སྣང་མཐོ་དམན་དུ་བརྒྱུད་པས་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དགྲ་གཉེན་ངེས་མེད་དུ་བྱས་པས་འཁོར་བ་པ་ལ་སྐྱོ་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ལུས་དང་ལས་སྣང་མང་བས་འཁོར་བ་པ་ལ་སྐྱོ་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བས་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཤིན་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་འཕོ་བས་འཁོར་བ་པ་ལ་སྐྱོ་བའོ། །གཉིས་པ་སྡུག་བསྔལ་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་རྟེན་གཞི་དང་བཅས་པ་བསམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྟེན་སྒོ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ངེས་པ། བཤད་པས་བརྟེན་

p. 806

པ་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ངེས་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྟེན་གཞི་ཀུན་གཞི་ལ་བག་ཆགས་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ངེས་པའོ། །གསུམ་པ་འགྲོ་དྲུག་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ལ་བསམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རང་སྣང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལུང་བཞིན་གདམས་པ། འགྲོ་དྲུག་སོ་སོའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་བཞིན་བཤད་པ། འཁོར་བའི་དགའ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་དྲུག་སྟེ། དམྱལ་བ། ཡི་དྭགས། དུད་འགྲོ། མི། ལྷ་མིན། ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དང་པོ་ལའང་། ཚ་དམྱལ། ཉི་ཚེ། ཉེ་འཁོར། གྲང་དམྱལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚ་དམྱལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སོ་སོར་བསྟན་པ་དང་། ཐུན་མོང་དུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ཚ་དམྱལ་བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོ་ཡང་སོས་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཚེ་ཚད་དོ། །ཐིག་ནག་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །བསྡུས་འཇོམས་པའང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །ངུ་འབོད་ལའང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་ལའང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །ཚ་བ་ལའང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །རབ་ཏུ་ཚ་བ་ལའང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །མནར་མེད་ལའང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ཐུན་མོང་དུ་བཤད་པ་ལའང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །ཉི་ཚེ་ཉེ་འཁོར་ལ་གཉིས་ཏེ། ཉི་ཚེ་བ་དང་། ཉེ་འཁོར་བའོ། །དང་པོ་ལའང་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྡུག་བསྔལ་བསྟན་པ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ལོག་རྟོག་དགག་པའོ། །ཉེ་འཁོར་

p. 807

ལ་གསུམ་སྟེ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བར་བཤད་པ། སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། མདོར་བསྟན་པ་དངོས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་དྲུག་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་མེ་མ་མུར་གྱི་འོབས། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རོ་མྱགས་ཀྱི་འདམ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྤུ་གྲིའི་ཐང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རལ་གྲིའི་ནགས། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཤལ་མ་རིའི། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཐལ་ཚན་གྱི་ཆུ་བོ་རབ་མེད་དོ། །གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས། གདམས་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་གྲང་དམྱལ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྡུག་བསྔལ་དངོས། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཚེ་ཚད། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེ་ལས་འདའ་བར་གདམས་པའོ། །གཉིས་པ་ཡི་དྭགས་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྡུག་བསྔལ་དངོས། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་ཆ་ཤས་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། གདམས་ཚུལ་དངོས་ཀྱིས་དེ་ལས་འབད་པར་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་དུད་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྡུག་བསྔལ་དངོས་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེ་ལས་འདའ་བར་གདམས་པའོ། །བཞི་པ་མིའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་བརྒྱད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྤྱིར་བསྟན་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། དེ་ལས་འདའ་བར་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་བརྒྱད་དེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ། མཚམས་སྦྱར།

p. 808

བསྟན། བཤད་པས་རྒས་པའི་སྡུག་བསྔལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ན་བའི་སྡུག་བསྔལ། །མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མི་སྡུག་པ་དང་འཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ། བསྟན་པ་དང་། བཤད་པས་འདོད་པས་ཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་ཉེར་ལེན་ཕུང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་དེ་ལས་འདའ་བར་གདམས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན་པ། བཤད་པའོ། ལྔ་པ་ལྷ་མིན་ལའང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན་པ། བཤད་པས་སྡུག་བསྔལ་དངོས་དང་། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། གདམས་ཚུལ་དངོས་ཀྱིས་ཚུལ་དེ་ལས་འདའ་བར་བསྟན་པའོ། །ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འདོད་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་བསྟན་པ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པའོ། །གསུམ་པ་འཁོར་བར་དགའ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །བཞི་པ་ཐམས་ཅད་རང་ལ་ཐུག་པས་རང་ལས་ཀྱིས་སྦྱང་བར་བསྟན་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཐར་པ་རང་ལ་རག་ལས་པས་རང་གིས་བརྩོན་པར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རང་གི་ལས་སྨིན་པ་ལ་གཞན་གྱི་དགག་དཀའ་བར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེས་འདྲེན་པའང་རང་གི་ལས་སུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རང་གི་ལས་སུ་མ་རྟོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ལས་ངན་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་སྦྱང་དགོས་པར་བསྟན་པའོ། །དོན་

p. 809

གསུམ་པ་ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྩ་བའི་དོན་འགྲེལ། འགྲེལ་པའི་དོན་བསྔོ། ལེའུའི་མཚན་བཤད་པའོ། །བཞི་པ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་བསམ་པའི་ལེའུ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལེའུ་ལ་འཇུག་པ་རྒྱུའི་དོན། །ལེའུ་དངོས་ཀྱི་དོན། ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ཏོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན། ཐར་པ་ཆ་མཐུན། དེ་གཉིས་ཀྱི་གནས་སྐབས་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན། དེའི་རྟེན་གཞི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། རྟེན་ཆོས་ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་ལ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཀུན་གཞི་དང་ཚོགས་བརྒྱ྄ད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྤྱིར་བསྟན། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་ས་དེ་ལ་ལས་སོག་པ་དང་བརྟེན་པའི་ཚུལ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། མཚམས་སྦྱར། བསྟན་པ། བཤད་པས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀུན་གཞི་དང་བཅས་པའི་རང་དུས་ངོས་བཟུང་བ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། བཤད་པས་དེ་གོམས་པ་ལས་ཁམས་གསུམ་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་དུ་འགྲུབ་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཁམས་གསུམ་སོ་སོའི་སར་ཤེས་པས་གང་གཙོ་ཆེར་ལྡན་པ་ངོས་གཟུང་། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པས་འདོད་པར་ཉིན་མཚན་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ངོས་གཟུང་། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ཤེས་པའི་རང་ས་ངོས་གཟུང་། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་གཟུགས་མེད་རང་སའི་ཤེས་པ་ངོས་གཟུང་། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་ཁམས་གོང་མའི་སེམས་ལས་གྲོལ་དགོས་པར་སྤྱིར་གདམས།

p. 810

མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འདོད་པའི་སར་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བསགས་སྦྱང་བྱ་དགོས་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འདོད་པར་ཉིན་དུས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཆ་དབྱེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འདོད་པར་ཉིན་མཚན་འཁོར་ཡུག་གི་ཆའི་ཤེས་པ་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་གནས་སྐབས་བསམ་པའོ། །གསུམ་པ་རྟེན་ཆོས་ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྩ་བའི་ལས་མདོར་བསྟན། དེས་བསྐྱེད་པའི་ལས་དངོས་རྒྱས་པར་བཤད། སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་། དགེ་བ་བཅུའོ། །དང་པོ་ལའང་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་དང་། འབྲས་བུའོ། །རང་བཞིན་ལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པ་དང་གསུམ་མོ། །རྒྱས་བཤད་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་གསུམ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ངག་གི་བཞི། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཡིད་ཀྱི་གསུམ་མོ། །འབྲས་བུ་ལ་གསུམ་སྟེ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན་བཤད་པའོ། གཉིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བྱེད་པ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བདག་པོའི་འབྲས་བུ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྐྱེས་བུ་བྱེད་འབྲས་སོ། །དོན་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ལ་གཉིས་ཏེ་། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན།

p. 811

བཤད་པས་དེའི་འབྲས་བུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། །མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །དོན་གཉིས་པ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་ལས་ལ་གསུམ་སྟེ། ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྤྱིར་བསྟན། དེའི་རྟེན་གཞི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །རྟེན་ཆོས་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ངོ་བོ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བསྒྲུབ་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་རྟེན་གཞི་ལའང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པ་དང་གསུམ་མོ། །གསུམ་པ་རྟེན་ཆོས་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་རྩ་བའི་ལས། དེས་བསྐྱེད་པ་ཡན་ལག་གི་ལས། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན་པའི་ཟུང་འབྲེལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལས་བསྟན་དང་། ལས་སུ་བཏགས་པའི་ངེས་ཚིག་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ལ་གཉིས་ཏེ། འབྲས་བུ་བཞིའི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། སྦྱིན་སོགས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། ངོ་བོ་ཤེས་པ་གཉིས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དབང་གི་འབྲས་བུ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། །གཉིས་པ་སྦྱིན་སོགས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྦྱིན་སོགས་དྲུག་གི་འབྲས་བུ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན།

p. 812

བཤད་པས་བྱམས་པ་སོགས་བཞིའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་གནས་སྐབས་གཞན་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པ། དེ་ལ་ཚུལ་གཞན་གྱི་ལོག་རྟོགས་དགག་པ། ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་འབྲས་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ལས་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟེན་འབྲེལ་དུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ལས་འབྲས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་སྒྱུ་མར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ལས་འབྲས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ཚུལ་གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་དགག་པ་ལ་བཞི་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཚུལ་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་བརྗོད་པ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན་གྱིས་ཁས་བསྲུང་དགོད་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན་པ། བཤད་པས་ཚར་བཅད་ཀྱི་རིགས་པ་དགོད་པའོ། །གསུམ་པ་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་འབྲས་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མའི་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པས་དགེ་སྡིག་བླང་དོར་དུ་བྱ་བའི་མཆོག་ཐར་པའི་ལས་བསྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པའོ། །དོན་གསུམ་པ་ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པ། འགྲེལ་པའི་གནས་བསྔོ། ལེའུའི་མཚན་བཤད་པའོ། །ལྔ་པ་དགེ་བའི་བཤེན་གཉེན་བསྟེན་པའི་ལེའུ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལེའུ་ལ་འཇུག་པ་རྒྱུའི་དོན། ལེའུ་དངོས་ཀྱི་དོན། ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་བདུན་ཏེ། གང་ལ་བསྟེན་པ་བླ་མའི་རང་བཞིན། གང་གིས་བསྟེན་པ་སློབ་མའི་ཁྱད་པར། ཇི་ལྟར་བསྟེན་ཚུལ་

p. 813

ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག །འགལ་ཟླ་སྡིག་པའི་རྩ་ལག་སྤང་བ། མཐུན་རྐྱེན་དགེ་བའི་རྩ་ལག་བསྟེན་པ། ལམ་ཟབ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྟེན་པ། རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་སྟེ། ལེགས་དགུ་དགེ་བའི་བཤེས་ལས་འབྱུང་བས་བསྟེན་བར་གདམས་པ། ངན་པ་ལེགས་ཉེས་ཀྱིས་བཟང་ངན་དུ་བྱེད་པས་དམ་པར་གདམས་པའོ། །བཤེས་གཉེན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ། དེའི་ཡོན་ཏན་རླབས་ཆེན་བསམ་པ། དམ་པ་བསྟེན་པའི་མན་ངག་སྦྱིན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གསང་ལྔགས་བླ་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། །བཞི་པ་ཡོན་ཏན་བསམ་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མཐའ་ཡས་ངོ་མཚར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཚད་མེད་ཡོན་ཏན་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ས་ཆེན་འགྲོ་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྒྱལ་བ་ཀུན་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་ཡོན་ཏན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བྱིན་རླབས་ཕན་བདེའི་སྤྲིན་ཚོགས་མངའ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དམ་པ་བསྟེན་པའི་མན་ངག་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མདོར་བསྟན་པ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྒྱས་པར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གང་གིས་བསྟེན་པ་སློབ་མའི་ཁྱད་པར་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སློབ་མ་ངན་པའི་རང་བཞིན་སྤང་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ངན་པའི་ཀུན་སྤྱོད་སྤང་བའོ། །མཚམས་སྦྱར།

p. 814

བསྟན། བཤད་པས་སློབ་མ་བཟང་པོའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་ཇི་ལྟར། དྲན་པ་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་གསུམ་སྟེ། སྤང་བྱ་སྤོང་བའི་ཐབས། བླང་བྱ་བསྟེན་པའི་ཐབས། དེས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་དྲུག་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བླ་མའི་ཉེས་སྐྱོན་བརྟག་པ་སྤང་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བླ་མའི་ཐུགས་དང་འགལ་བ་སྤང་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བླ་མ་ལ་ལུས་ཀྱི་མ་གུས་པ་སྤང་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བླ་མ་ལ་ངག་གིས་མ་གུས་པ་སྤང་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བླ་མ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་མ་གུས་པ་སྤང་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བླ་མ་ལ་རང་སྣང་ལོག་པ་སྤང་བའོ། །གཉིས་པ་བླང་བྱ་བསྟེན་ཐབས་ལ་བཞི་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ལུས་ངག་མདངས་གསལ་གྱིས་མཉེས་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རང་སེམས་རྣམ་དག་གིས་མཉེས་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བསྙེན་བཀུར་ཞབས་ཏོག་གིས་མཉེས་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རང་ཕྱོགས་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་མཉེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །བཞི་པ་འགལ་ཟླ་སྡིག་པའི་རྩ་ལག་སྤང་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྡིག་པའི་བཤེས་གཉེན་སྤང་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤང་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །ལྔ་པ་མཐུན་རྐྱེན་དགེ་བའི་རྩ་ལག་བསྟེན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། །བསྟན། བཤད་པས་དགེ་གྲོགས་བསྟེན་པར་འོས་པ། །མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་ཕན་ཡོན་ལ་བསྔགས་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན།

p. 815

བཤད་པས་ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་བསྟན་པའོ། །དྲུག་པ་ལམ་ཟབ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བསྟེན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་བསྒོམ་པ་ལས་ཚོགས་དང་བཅས་པ། བར་ཆད་བཟློག་པ་དམིགས་གནད་དང་བཅས་པ། ཐབས་དེས་གྲུབ་པ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། བསྒོམ་ཚུལ། ལས་ཚོགས། ཆ་རྐྱེན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བསྐྱེད་པ་སྐུའི་ལམ་ཁྱེར་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གྲག་སྟོང་གསུང་གི་ལམ་ཁྱེར་རོ། །ལས་ཚོགས་ལ་བཞི་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་ཞི་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྒྱས་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དབང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གྲག་པོའོ། །ཆ་རྐྱེན་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྔགས་ཀྱི་གནད། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྫོགས་རིམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཕན་ཡོན་གྱི་རིམ་པའོ། །གཉིས་པ་བར་ཆད་བཟློག་པ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འགྲོན་བསམ་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མཆོད་རྫས་སྤྲུལ་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མཆོད་པ་འབུལ་ཞིང་དངོས་གྲུབ་བླང་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྒྱས་གདབ་བྱ་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་ཐབས་དེས་གྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །བདུན་པ་རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཕན་བདེའི་འབྱུང་གནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པར་གདམས་པ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྐྱོ་དུབ་སྤངས་ཏེ་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོར་

p. 816

བཟོད་པར་བྱས་ལ་བསྟེན་པར་གདམས་པའོ། །དོན་གསུམ་པ་ལེའུ་རྫོགས་པ་ལ་མཇུག་གི་དོན་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པ། འགྲེལ་པའི་གནས་བསྔོ། ལེའུའི་མཚན་བྱང་བཤད་པའོ། །དྲུག་པ་སྐྱབས་སུ་འགྲོའི་ལེའུ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལེའུ་ལ་འཇུག་པ་རྒྱུའི་དོན། ལེའུ་དངོས་ཀྱི་དོན། ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། གང་གིས་སྐྱབས་སུ་འགྲོའི་གང་ཟག །གང་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོའི་ཡུལ། །ཇི་ལྟར་སྐྱབས་སུ་འགྲོའི་ཚུལ། །དེ་ལྟར་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་བསླབ་བྱ། སྐྱབས་འགྲོ་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བློ་རིགས་གསུམ་གྱིས་དུས་ཚིག་ངོས་གཟུང་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དཀོན་མཆོག་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང་། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་གནས་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་སོ། །ལུང་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན་པ། བཤད་པས་ཕྱི་ལུང་གི་ཆོས་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ནང་ལུང་གི་ཆོས་སོ། །རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་བཞི་སྟེ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། མདོར་བསྟན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་བཞི། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་ལམ་རྟོགས་པའི་ཆོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འབྲས་བུ་

p. 817

རྟོགས་པའི་ཆོས་ཁྱད་པར་སྨོན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བའོ། །གསུམ་པ་ལ་དགེ་འདུན་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུའི་ཚུལ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་དང་། འབྲས་བུའི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྒྱུའི་སྐྱབས་ཡུལ་བསམ་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་ཕན་ཡོན་བསྔགས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་སུ་ཡུལ་ངོས་གཟུང་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་བྱེད་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་ཚུལ་དེའི་ཕན་ཡོན་བསྔགས་པའོ། །བཞི་པ་དེ་ལྟར་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་བསླབ་བྱ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྒྱུའི་བསླབ་བྱ། འབྲས་བུའི་བསླབ་བྱ། ཐུན་མོང་དུ་གདམས་པའོ། །དང་པོ་གདམས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཕྱིར་བསྟན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དམིགས་ཀྱིས་བསལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཆ་ཤས་དབྱེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དོན་བསྡུ་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་འབྲས་བུའི་བསླབ་བྱ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་ཐུན་མོང་དུ་གདམས་པའང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །ལྔ་པ་སྐྱབས་འགྲོའི་ཕན་ཡོན་ལ་བདུན་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དྲག་ཏུ་ཕན་བདེས་སྐྱོབ་བའི་ཕན་ཡོན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཐར་པའི་ལོ་ཐོག་འཕེལ་བའི་ཕན་ཡོན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཡོན་ཏན་རླབས་ཆེན་འགྲུབ་

p. 818

པའི་ཕན་ཡོན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མཐར་ཐུག་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་འགྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ལེགས་དགུའི་ཡོན་ཏན། འཕེལ་བའི་ཕན་ཡོན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཕན་ཡོན་བསམས་ནས་སྐྱབས་སུ་སོང་བས་སླར་ཡང་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྔགས་པའོ། །དོན་གསུམ་པ་ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད། འགྲེལ་པའི་གནས་བསྔོ། ལེའུའི་མཚན་བཤད་པའོ། །བདུན་པ་ཚད་མེད་བཞིའི་ལེའུ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལེའུ་ལ་འཇུག་པ་རྒྱུའི་དོན། ལེའུ་དངོས་ཀྱི་དོན། ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། ཚད་མེད་བཞི་དང་ཚངས་པའི་གནས་བཞིའི་ཁྱད་པར། ཚད་མེད་བཞིའི་བསྒོམ་ཚུལ། སྒོམ་པ་དག་པའི་འབྲས་བུ། ཐར་ལམ་ངེས་པའི་གཞུང་ལམ་དང་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྒྱུ་དང་བྱེད་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ངོ་བོ་དམིགས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གནས་བཞི་ངེས་པའི་ཁྱད་པར། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཐར་ལམ་སྙིང་པོ་ཁྱད་པར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་སྒོམ་ཚུལ་ལ་གསུམ་སྟེ། གོ་དོན་ངེས་པས་སྤྱིར་བསྟན། གོ་རིམས་ངེས་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། རྩལ་སྦྱང་ངེས་པས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཚད་མེད་བཞིའི་དམིགས་ཡུལ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བཞི་པོ་རང་གི་བློའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཐོག་མར་འཇུག་པའི་གོ་རིམས་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། བཏང་སྙོམས།

p. 819

བྱམས་པ། སྙིང་རྗེ། དགའ་བ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་བཅུ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན་གྱིས་ཉེ་རིང་ཆགས་སྡང་གིས་སེམས་ལ་རྔན་བགྲང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཆགས་སྡང་མི་རིགས་པར་གྲོས་གདབ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཉེ་རིང་ཆགས་སྡང་མི་འཐད་པའི་རིགས་པ་དགོད། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། བསྟན་པས་ཆགས་སྡང་མེད་པའི་བཏང་སྙོམས་ལ་སྦྱང་། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པས་རྨོངས་པ་མེད་པའི་བཏང་སྙོམས་ལ་དགོད། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཏང་སྙོམས་ལ་སྦྱར། བསྟན་པ་དང་། བཤད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བཏང་སྙོམས་བསྒོམས་པར་གདམས། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་དངོས་རྒྱ་ཆེེར་བཤད། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གོམས་པའི་རྟགས་དང་ཚད་གཟུང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དམིགས་པ་མེད་པའི་བཏང་སྙོམས་ལ་བློ་སྦྱང། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་ཚད་བསྟན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་བསྟན། འབྲས་བུ་བརྗོད་པའོ། །བྱམས་པ་བསྒོམ་ཚུལ་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བྱམས་པ་བསྒོམ་པར་གདམས་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཚུལ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གོམས་པའི་རྟགས་ཚད་གཟུང་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བྱམས་པའི་འབྲས་བུ་བརྗོད་པའོ། །སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་ཚུལ་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་ཚུལ་གདམས་པའོ། །མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད། སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད། ངེས་པ་དགོད། རང་བཞིན་བསམ་པས་

p. 820

བསྒོམ་ཚུལ་དངོས་བསྟན་པ། །མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གོམས་པའི་རྟགས་ཚད་གཟུང་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའོ། །དགའ་བ་བསྒོམ་ཚུལ་ལ་དྲུག་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དགའ་བ་བསྒོམ་པར་གདམས། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྒོམ་པ་དངོས་ཀྱི་རིམ་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་རྟགས་ཚད་གཟུང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དམིགས་པ་མེད་པའི་དགའ་བ་བསྟན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་གོམས་ཚད་གཟུང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དགའ་བའི་འབྲས་བུ་བརྗོད་པའོ། །གསུམ་པ་རྩལ་སྦྱོང་ངེས་པས་དོན་བསྡུ་བ་ལ་བདུན་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཆ་ཤས་ནི་བསླབ་པའི་ཚུལ། །མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རིམ་མེད་ན་བསླབ་པའི་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཆ་ཤས་ནས་བསླབ་པའི་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རིམ་བཟློག་ནས་བསླབ་པའི་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རིམ་ལྡན་ལ་བསླབ་པའི་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རབ་སྤེལ་ལ་བསླབ་པའི་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དོན་བསྡུ་བའོ། །གསུམ་པ་སྒོམ་པ་དག་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་འབྲས་བུ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། མཆོག་གི་འབྲས་བུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བདག་པོའི་འབྲས་བུ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའོ། །མཆོག་

p. 821

གི་འབྲས་བུ་ལའང་བཞི་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བྱམས་པའི་འབྲས་བུ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྙིང་རྗེའི་འབྲས་བུ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དགའ་བའི་འབྲས་བུ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །བཞི་པ་ཐར་ལམ་ངེས་པའི་གཞུང་ལམ་དུ་བསྟན་པ་ལ་བཞི་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཚད་མེད་བཞི་པོའི་རྒྱལ་པས་བསྔགས་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཚད་མེད་བཞི་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཐར་ལམ་ཡིན་མ་ཡིན་དུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྒྱུ་འབྲས་གཞུང་ལམ་གཅིག་པས་ཚད་མེད་བཞིར་བསྟན་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མདོ་རྒྱུད་དགོངས་པ་གཅིག་པས་ཚད་མེད་བཞི་དབྱིངས་ཀྱི་རི་མོ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་བསྒོམ་པར་བསྟན་པའོ། །དོན་གསུམ་པ་ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པས་བཤད་པས། འགྲེལ་པའི་གནས་བསྔོ། ལེའུའི་མཚན་བཤད་པའོ། །བརྒྱད་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ལེའུ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལེའུ་ལ་འཇུག་པ་རྒྱུའི་དོན། ལེའུ་དངོས་ཀྱི་དོན། ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཕན་ཡོན། ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་བསླབ་བྱ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་དྲུག་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཕན་ཡོན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དུ་འགྱུར་པའི་ཕན་ཡོན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དགེ་རྩ་ཟད་མི་ཤེས་པས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཕན་ཡོན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དགེ་རྩ་བརྟན་ཞིང་ཐར་ལམ་སྙིང་པོར་བྱེད་པའི་

p. 822

ཕན་ཡོན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བསམ་དགུའི་རེ་བ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཐམས་ཅད་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས་ཏེ། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་བ། ཤེས་ནས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་དྲུག་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྨོན་འཇུག་གི་རང་བཞིན་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྨོན་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་འཐད་པ་དགོད་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འཇུག་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་དགག་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྤྲོ་དགའ་མཆོག་ཏུ་བསྐྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་ཤེས་ནས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བ། དངོས་གཞི། མཇུག་གོ །སྦྱོར་བ་ལ་བཞི་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྟེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་བློ་བཅོས་པའི་རིམ་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གནས་དང་བཀོད་པ་བཤམ་པ། སྔོན་འགྲོ་ཡན་ལག་བདུན་པ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་གསུམ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བསམ་པ། ཡན་ལག་བདུན་པ་དངོས་བྱ་བ། དེའི་འཐད་པ་དགོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དམིགས་པའི་རྟེན་བསམ་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་འཐད་པ་དགོད་པ། །མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བཀུར་སྟི་རིམ་གྲོ་བྱ་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་བདུན་ལས། དང་པོ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཡན་ལག་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན།

p. 823

བཤད་པས་འཚལ་ཚུལ་དངོས་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །མཆོད་པའི་ཡན་ལག་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། བསྟན་པ་མཆོད་པས་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དངོས་སུ་འབྱོར་པའི་མཆོད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་མཆོད་པའོ། །དེ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་དང་ཁྱད་པར་གྱི་མཆོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བདུན་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གཞལ་ཡས་ཁང་རོལ་མོའི་སྤྲིན་ཕུང་གིས་བརྒྱན་པའི་མཆོད་པ། མཚམས་སྦྱར། །བསྟན། བཤད་པས་ཉེ་འཁོར་ཡིད་འོང་ཀུན་ནས་དགའ་བའི་མཆོད་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་པདྨོ་རིན་ཆེན་མཛེས་པའི་མཆོད་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ནགས་ཚལ་ཀུན་ནས་དགེ་བའི་མཆོད་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན་པས་ཉི་ཟླ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་མཆོད་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། ལས་ཞིང་ཁམས་རྒྱ་མཚོའི་རྡུལ་གྱི་མཆོད་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྒྱལ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོད་པ་བསྟན་པའོ། ཁྱད་པར་གྱི་མཆོད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན་པས་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མཆོད་སྤྲིན་མདོར་བསྟན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཕྱི་མཆོད་ཡིད་བཞིན་སྤྲིན་གྱི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་ན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ནང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་རོལ་པ་ཀུན་ནས་སྤྲོ་བའོ། སྡིག་པ་བཤགས་པའི་ཡན་ལག་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཡན་ལག་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན།

p. 824

བཤད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ་བའི་ཡན་ལག་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གསོལ་བ་གདབས་པའི་ཡན་ལག་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །བསྔོ་བའི་ཡན་ལག་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་དེའི་འཐད་པ་དགོད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྤང་བྱ་གེགས་ཀྱི་དྲི་མ་འབྱོངས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་སླ་བའི་འཐད་པ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བླང་བྱ་དགེ་བའི་དཔུང་ཚོགས་བསྐྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་སླ་བའི་འཐད་པ་དགོད་པའོ། །གཉིས་པ་དངོས་གཞིའི་ཆོ་ག་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་འཇུག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དུས་གཞན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་རིམ་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ལན་གསུམ་བརྗོད་པའི་འཐད་པ་དགོད་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཤིང་མ་ཉམས་པར་གནས་པ་ལ་སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་པའོ། །དོན་གསུམ་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་བསླབ་བྱ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། བསླབ་མདོའི་གནས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེའི་གནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བསླབ་གཞི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གདམས་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྨོན་འཇུག་བློའི་སྦྱང་ཚུལ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དྲན་ཤེས་བག་ཡོད་ཀྱི་གནས་གདམས་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བསྲུང་བྱ་བསླབ་མདོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ། སྤང་བླང་ངེས་པའི་གནས་གཞན་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་བཞི་ངེས་པའི་བླང་དོར་བསམ་པ། གཞན་དོན་ངེས་པའི་བླང་དོར་བསམ་པ། གང་ཟག་ངེས་པའི་དབྱེ་བ་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན་པས་ཆོས་བཞིའི་བླང་དོར་མདོར་བསྟན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ནག་པོའི་ཆོས་བཞི་རྒྱས་པར་བཤད། མཚམས་

p. 825

སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དཀར་པོའི་ཆོས་བཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། །མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་སྤྱོད་པ་རླབས་ཆེའི་གནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད། མདོར་བསྡུ་པའོ། དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་དྲུག་ལས། །དང་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བདུན་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བཟོད་པ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བཟོད་པ་བསྒོམ་པའི་འཐད་པ་བརྗོད་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རང་སེམས་འདུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དགོད་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཡུལ་ལ་བཟོད་པའི་རིགས་པ་བརྗོད་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རང་གིས་ཉེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསམ་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སེམས་བཞག་ལེགས་པའི་གློད་ཐབས་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་བཟོད་པ་བཤད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བཞི་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པའི་འཐད་པ་དགོད་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གཉེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བརྩོན་འགྲུས་དངོས་ཀྱི་བརྩམས་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བཅུ་གཅིག་

p. 826

སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འགྱུར་ཞིང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་བསམ་ནས་བསམ་གཏན་ལ་བསྐུལ་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་མིག་བསམས་ནས་བསམ་གཏན་ལ་བསྐུལ་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་ཕན་ཡོན་བསམས་ནས་བསམ་གཏན་ལ་བསྐུལ་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བྱིས་པ་དང་འགྲོགས་པའི་ཉེས་པ་བསམས་ནས་བསམ་གཏན་ལ་བསྐུལ་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འདུ་འཛིས་བསླུ་བའི་རྒྱུ་མཚན་བསམས་ནས་བསམ་གཏན་ལ་བསྐུལ་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གཅིག་པུར་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་བསམས་ནས་བསམ་གཏན་ལ་བསྐུལ་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ནགས་ཁྲོད་དབེན་པའི་ཡོན་ཏན་བསམས་ནས་བསམ་གཏན་ལ་བསྐུལ་བ། །མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་གནས་ཀྱི་བཀོད་པ་བསམས་ནས་བསམ་གཏན་ལ་བསྐུལ་བ། །མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མི་རྟག་སྐྱོ་བའི་རང་བཞིན་བསམས་ནས་བསམ་གཏན་ལ་བསྐུལ་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པ་ནགས་ཚལ་བསྔགས་པའི་ཕན་ཡོན་བསམས་ནས་བསམ་གཏན་ལ་བསྐུལ་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བསམ་གཏན་བསྒོམ་ཚུལ་དངོས་ལ་གདམས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་གདམས་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཤེས་རབ་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཤེས་རབ་དགོས་པའི་སྒྱུ་མཚན་བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །དོན་གསུམ་པ་ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་

p. 827

སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འགྲེལ་པའི་གནས་བསྔོ། ལེའུའི་མཚན་བཤད་པའོ། །དགུ་པ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཟུང་འཇུག་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལེའུ་ལ་འཇུག་པ་རྒྱུའི་དོན། ལེའུ་དངོས་ཀྱི་དོན། ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ཏོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། གསང་སྔགས་ཀྱི་གོ་དོན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྒྱུད་སྡེའི་གནས་སྤྱིར་བསྟན་པ། བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་གནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པའི་འཕགས་ཚུལ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྡེ་ཚན་བཞིར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དགོད་པ། གསང་སྔགས་ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་ཁྱད་པར་དང་། བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཁྱད་པར་རྒྱས་པར་བརྗོད་པས་གསང་སྔགས་ཕྱི་པ་བསྟན་པ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གསང་སྔགས་ནང་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཐུབ་པ་རྒྱུད་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་དང་། ནང་བ་རྒྱུད་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའོ། །མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྣམ་དག་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་གནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐབས་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་བསྒོམ་ཚུལ་དབྱེ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྫོགས་རིམ་གྱི་བསྒོམ་ཚུལ་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་བག་

p. 828

ཆགས་སྦྱང་བ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་བསྐྱེད་རིམ་བསྒོམ་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་བག་ཆགས་སྦྱང་བ་བསྐྱེད་རིམ་རྒྱས་པར་བསྒོམ་ཚུལ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྐྱེད་རིམ་འབྲིང་དུ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་བག་ཆགས་སྦྱོང་བ་བསྐྱེད་རིམ་བསྡུས་པའི་བསྒོམ་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བསྒོམ་ཚུལ་བཞིའི་རྣམ་གྲངས་བསམ་པའོ། །གཉིས་པ་ཤེས་རབ་རྫོགས་རིམ་གྱི་བསྒོམ་ཚུལ་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྫོགས་རིམ་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གོམས་པ་བརྟན་པའི་འཆར་ཚུལ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྫོགས་རིམ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གསང་སྔགས་ཐེག་པར་འཇུག་པར་གདམས་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ལམ་བཞིར་དབང་དང་བྱིན་རླབས་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ནང་པ་དབང་གིས་སྨིན་པའོ། །དོན་གཉིས་པ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་ཚུལ་བསྒོམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྨིན་བྱེད་དབང་གི་རིམ་པ་ལ་སྤྱིར་གདམས། གྲོལ་བྱེད་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་རིམ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གདམས། གནས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཚུལ་ངེས་པའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། བསྐྱེད་པ་སྐུའི་རྣམ་འབྱོར། བཟླས་བརྗོད་གསུང་གི་རྣལ་འབྱོར། དྲན་རིག་ཐུགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཁྲོ་བོ་

p. 829

བཅུའི་སྲུང་འཁོར་གྱིས་མཚམས་བཅད་པ་དང་། དེའི་དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྟེན་གཞལ་ཡས་ཁང་གདན་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད་པས། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བརྟེན་པ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་གསལ་གདབ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་རྒྱལ་མཆོག་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བསྒོམས་པས། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཚུལ་ལོ། །གཉིས་པ་བཟླས་བརྗོད་གསུང་གི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་དྲན་རིག་ཐུགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་མེད་པས་ཡེ་ནས་གཉིས་མེད་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཇོའི་རིམ་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་རྫོགས་རིམ་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཐུན་མཚམས་སྦྱོད་ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཚུལ་ངེས་པས་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྩ་བ་དམ་ཚིག་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གྲོགས་མཆོག་མཆོད་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཟབ་དོན་སྙིང་པོ་བསྟན་པའོ། །དོན་གསུམ་པ་ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འགྲེལ་པའི་གནས་བཇོ། ལེའུའི་མཚན་བཤད་པའོ། །བཅུ་པ་གནས་ལུགས་གཞིའི་རང་བཞིན་མཐའ་བྲལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དོན་གྱི་ལེའུ་ལ་

p. 830

གསུམ་སྟེ། ལེའུ་ལ་འཇུག་པ་རྒྱུའི་དོན། ལེའུ་དངོས་ཀྱི་དོན། ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གནས་ལུགས་དོན་གྱི་རང་བཞིན་མདོར་བསྟན་པ། གཉིས་མེད་མཐའ་བྲལ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། གཟུང་འཛིན་ཡེ་སྟོང་རྩ་བྲལ་དུ་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་ཡུལ་སྣང་བ་སྐྱེ་མེད་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་ཐག་བཅད་པ་དང་། ནང་འཛིན་རྟོག་སྟོང་ཉིད་རྩ་བྲལ་དུ་ལ་བཟླ་བའོ། །དང་པོ་ལ་དྲུག་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཕྱི་ཡུལ་སྣང་སྟོང་པའི་རང་གཟུགས་སུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེ་ཉིད་སེམས་དང་གཞན་དངོས་སུ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྣང་དུས་མཐའ་བྲལ་བརྗོད་མེད་དུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྐྱེ་སོགས་སྐྱེ་མེད་སྒྱུ་འདྲར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཡུལ་སྣང་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་སུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འཁྲུལ་སྣང་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་སྦྱོར་བར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ནང་འཛིན་རྟོག་སྟོང་ཉིད་རྩ་བྲལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ལ་དོན་བཅོ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འཛིན་པ་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་བཅད་པའི་འཐད་པ་དགོད་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གཞི་མེད་སྟོང་པ་ཆེན་པོར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དུས་གསུམ་དུས་མེད་ཆེན་པོར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ལྔ་ཕྱི་རིས་མེད་ཆེན་པོར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གདོད་ནས་རྣམ་དག་ཆེན་པོར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར།

p. 831

བསྟན། བཤད་པས་རྟག་ཆད་གཉིས་མེད་ཆེན་པོར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གྲུབ་མཐའི་ཡུལ་འདས་ཆེན་པོར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བློ་བྲལ་བརྗོད་མེད་ཆེན་པོར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བློས་བཏགས་དོན་མེད་ཆེན་པོར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དམིགས་འཛིན་འཆིང་ཞེན་ཆེན་པོར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འཛིན་མེད་གནས་ལུགས་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཤར་གྲོལ་ཆོས་སྐུའི་རོལ་པར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གང་ཤར་གཞི་མེད་ཆེན་པོར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཚུལ་ཆེན་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཀློང་གྱུར་རྟོགས་པའི་རྩལ་ཆེན་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་གཟུང་འཛིན་ཡེ་སྟོང་རྩ་བྲལ་དུ་དོན་བསྡུ་བ་ལ་བཅུ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཡུལ་སྣང་རང་བཞིན་སྟོང་པར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སེམས་ཉིད་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གཉིས་མེད་རིས་མཉམ་སྟོང་བར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཡུལ་སེམས་གཏད་མེད་ཕྱོགས་བྲལ་དུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཐམས་ཅད་མཉམ་ཉིད་གཞི་རྫོགས་སུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཕྱི་ནང་ཆོས་ཉིད་ཀུན་བཟང་དུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དབྱིངས་གཅིག་གདོད་ནས་མཁའ་མཉམ་དུ་བསྟན་པས། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གཟུང་འཛིན་འབྲལ་མེད་སྒྲོ་བཏགས་སུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཡུལ་སེམས་འབྲལ་མེད་

p. 832

དུ་སྟོང་བར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གཞི་གྲོལ་ཡོངས་མཉམ་དབྱིངས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཆོས་རྣམས་དབྱིངས་གཅིག་སྟོང་མཉམ་དུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་རང་གཞག་ཏུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རིག་སྟོང་རྣམ་ཡན་ཆོས་སྐུར་བསྟན་པའོ། །དོན་གསུམ་པ་ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད། བགྲེལ་བའི་གནས་བསྔོ། །ལེའུའི་མཚན་བཤད་པའོ། །བཅུ་གཅིག་པ་རང་བཞིན་ལམ་གྱི་བསྒོམ་ཚུལ་བསམ་གཏན་དྲི་མ་མེད་པའི་ལེའུ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལེའུ་ལ་འཇུག་པ་རྒྱུའི་དོན། ལེའུ་དངོས་ཀྱི་དོན། ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། །དབང་པོ་གསུམ་གྱི་རིམ་པ་མདོར་བསྟན། འབྲིང་དང་ཐ་མའི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད། ས་དང་ལམ་གྱི་རིམ་པས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། དབང་པོ་རབ་ཀྱི་རིམ་པ། འབྲིང་དང་ཐ་མའི་རིམ་པ། དབང་པོ་གསུམ་གྱི་དོན་བསྡུ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རབ་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཀློང་གྱུར་རྟོགས་པའི་གདེང་ཚད་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་འབྲིང་དང་ཐ་མའི་རིམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཆེད་དུ་རྩོལ་བས་བསྒོམ་པའི་འཐད་པ་སྤྱིར་དགོད། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མ་བསྒོམས་རྟག་ཏུ་འཁོར་བས་ངེས་པར་བསྒོམ་པའིརྒྱུ་མཚན་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགོད། འཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་

p. 833

དགོད་ཆེད་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་དབང་པོ་གསུམ་གྱི་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །དོན་གཉིས་པ་འབྲིང་དང་ཐ་མའི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དབང་པོ་འབྲིང་གི་བསྒོམ་ཚུལ། ཐ་མའི་བསྒོམ་ཚུལ། སྒོམ་པ་ཐོབ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྒོམ་པ་ལ་སྤྱིར་གདམས་པ། དེའི་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པ་དངོས་བསྟན་པ། ཡེ་ཤེས་བཞིའི་འཆར་ཚུལ་བསྟན་པ་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན་པ། བཤད་པས་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་འཐད་པ་དགོད་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མཐའ་བྲལ་བསྒོམ་པའི་མན་ངག་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཉམས་མྱོང་བཤད་པའོ། །མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེ་ཚེ་རྟོགས་པའི་འཁྲུངས་ཚུལ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེ་ཉིད་དོན་ལ་བསྒོམ་པར་གདམས་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པ་དང་དངོས་བསྟན་པ་ལ་དགུ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྟོང་གསལ་མཁའ་ལྟར་དག་པའི་བསྒོམ་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དངས་གསལ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་བསྒོམ་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དེངས་ལྟ་བུའི་བསྒོམ་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མི་གཡོ་རི་རྒྱལ་ལྟ་བུའི་བསྒོམ་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པ་གསལ་དག་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་བསྒོམ་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྟོང་གསལ་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུའི་བསྒོམ་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མ་ཡེངས་མདའ་མཁན་ལྟ་བུའི་བསྒོམ་ཚུལ།

p. 834

མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བློ་བདེ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའི་བསྒོམ་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་ཡེ་ཤེས་བཞིའི་འཆར་ཚུལ་ངེས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཡེ་ཤེས་དངོས་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་ཡོན་ཏན། བརྗོད་པས་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཡེ་ཤེས་དངོས་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པས་མཆེད་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཉམས་རྟགས་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཡེ་ཤེས་དངོས་བརྗོད་པས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ཐ་མའི་བསྒོམ་ཚུལ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཞི་ལྷག་གི་གནས་ལ་སྤྱིར་གདམས། སོ་སོའི་རིམ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། ཟུང་འཇུག་གིས་ཁྱད་པར་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། མདོར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ངོ་། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྦྱོར་བ་དང་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ལུས་སེམས་ཁོད་མཉམ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མཉམ་པར་གཞག །མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དབང་བསྒྱུར་བའོ། །ལྷག་མཐོང་ལ་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་བརྟག་པ་དང་། ནང་འཛིན་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསམ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བཀོད་མ་གཟུང་ཡུལ་སྣང་སྟོང་རྩ་བྲལ་དུ་བསྟན་པ་ལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་ངང་ལ་འཛིན་མེད་དུ་གཞག་པའོ། །

p. 835

གཉིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སེམས་དང་སེམས་འབྱུང་རང་ངོ་བརྟག་པ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྟོང་པར་རྟོགས་པས་འཛིན་པ་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་བཅད་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་ཚུལ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་དགོས་པ་བརྗོད་པའོ། །གསུམ་པ་ཟུང་འཇུག་གིས་ཁྱད་པར་ངོས་གཟུང་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཟུང་འཇུག་དོན་གྱི་བསྒོམ་ཚུལ། འོད་གསལ་རྟོགས་པའི་འཆར་ཚུལ། ཞི་ལྷག་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གནས་ལུགས་དོན་གྱི་ཟུང་འཇུག །མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གཉིས་མེད་བློའི་བསྒོམ་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དྲོད་རྟགས་ཡོན་ཏན་གྱི་སྐྱེ་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་འོད་གསལ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སེམས་ཉིད་གཞིའི་འོད་གསལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེ་ཉིད་བློའི་རྟོགས་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གནས་ལུགས་ངང་དུ་ཕྱིན་ཚུལ་ལོ། །གསུམ་པ་ཞི་ལྷག་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ངོ་བོ་ངེས་པའི་འགྲུབ་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རང་བཞིན་ངེས་པའི་བསྒོམ་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གནས་ལུགས་ངེས་པའི་སྐྱེ་ཚུལ་ལོ། །དོན་གསུམ་པ་སྒོམ་པ་ཐོབ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ལ་གསུམ་སྟེ། སེམས་ཉིད་ཡོན་ཏན་གྱི་འཆར་གཞི་མདོར་བསྟན། དེ་ལས་ཤར་བའི་ཡོན་ཏན་དངོས་རྒྱས་པར་བཤད། ཞི་ལྷག་ངེས་པས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། མདོར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྙོམས་འཇུག་དགུའི་བསྒོམ་ཚུལ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཐོབ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར།

p. 836

བསྟན། བཤད་པས་དང་པོ་བཞིའི་བསྒོམ་ཚུལ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ལྷག་མ་ལྔའི་བསྒོམ་ཚུལ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མངོན་ཤེས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཐོབ་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཐོབ་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་ཞི་ལྷག་ངེས་པས་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །དོན་གསུམ་པ་ས་དང་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་དྲུག་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཆུང་ངུ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འབྲིང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ཚོགས་ལམ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྦྱོར་ལམ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མཐོང་ལམ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བསྒོམ་ལམ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མི་སློབ་པའི་ལམ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ས་ལམ་བགྲོད་པའི་ངེས་བཟུང་བསྟན་པའོ། །དོན་གསུམ་པ་ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འགྲེལ་པའི་གནས་བསྔོ། ལེའུའི་མཚན་བཤད་པའོ། །བཅུ་གཉིས་པ་བསྒྲུབ་ཚུལ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ལེའུ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལེའུ་ལ་འཇུག་པ་རྒྱུའི་དོན། ལེའུ་དངོས་ཀྱི་དོན། ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བསྒྲུབ་ཚུལ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་གསུམ་སྟེ། གང་གིས་བསྒྲུབས་པའི་གང་ཟག །ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས། གང་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བསྲིང་ཉིས་ལྡན་གྱིས་འགྲུབ་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རང་རྒྱུད་དག་པས་འགྲུབ་པ།

p. 837

མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རང་སེམས་དང་པས་འགྲུབ་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ངང་གིས་དབེན་པས་འགྲུབ་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ངེས་པར་འབྱུང་པ་འགྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་བཞི་སྟེ། ཞི་ལྷག་བསྒྲུབ་ཚུལ་གྱི་གོ་དོན་སྤྱིར་བཞག །ཞི་གནས་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན། ལྷག་མཐོང་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་རྒྱ་ཆེར་བཤད། ཟུང་འཇུག་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བསམ་གཏན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་སྤང་བར་གདམས་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་གཉེན་པོར་བསྟེན་པར་གདམས་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཟུང་འབྲེལ་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གདམས་པའོ། །གཉིས་པ་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་པ་ལ་བཞི་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དལ་ལ་མ་ཡེངས་པ་ཐབས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དམིགས་བསྟན་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྣམ་པ་བློའི་འཇོག་ཚུལ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྩལ་སྦྱོང་བོགས་ཀྱི་འབྱིན་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་ལྷག་མཐོང་བསྒྲུབ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་མ་ཡེངས་པ་ཐབས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དམིགས་རྣམས་ངེས་པའི་བསྒོམ་ཚུལ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྩལ་སྦྱོང་བོགས་ཀྱི་འབྱིན་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །བཞི་པ་ཟུང་འཇུག་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཕྱམ་གདལ་འཛིན་མེད་ཐབས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དམིགས་རྣམ་ངེས་པའི་བསྒོམ་ཚུལ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱ

p. 838

ར། བསྟན། བཤད་པས་གེགས་ཀྱི་དྲི་མ་སེལ་ཐབས་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བོགས་འབྱིན་གནད་ཀྱི་མན་ངག་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྩལ་སྦྱོང་ཟབ་དོན་སྙིང་པོ་བསྟན་པའོ། །དོན་གསུམ་པ་གང་བསྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ལ་བརྒྱད་དེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བརྗོད་བྲལ་དོན་གྱི་ངོ་བོར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་རོ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འཆར་ཚུལ་ངང་དྭངས་སྐྱེ་མེད་དུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཉམས་རྟགས་རོལ་པའི་རྩལ་སྣང་དུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འཁོར་འདས་རིག་པའི་རང་སྣང་དུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཆོས་རྣམས་ཡེ་གྲོལ་དབྱེར་མེད་དུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྣང་སེམས་སྒྱུ་མ་གཉིས་མེད་དུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རིག་སྟོང་ཆོས་དབྱིངས་ཁྱབ་གདལ་དུ་བསྟན་པའོ། །དོན་གསུམ་པ་ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འགྲེལ་པའི་གནས་བསྔོ། ལེའུའི་མཚན་བཤད་པའོ། །བཅུ་གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལེའུ་ལ་འཇུག་པ་རྒྱུའི་དོན། ལེའུ་དངོས་ཀྱི་དོན། ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྔ་འགྲེལ་གྱིས་མཚམས་སྦྱར། རྩ་བ་མདོར་བསྟན། འགྲེལ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཞི་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བརྙེས་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན། སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། ནང་དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་འཆར་གཞིས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་དབྱིངས་བརྙེས་ཚུལ་དང་། མཚམས་

p. 839

སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཞི་བ་ནང་དབྱིངས་ལས་རྟག་ཏུ་མི་གཡོ་བར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ནང་དབྱིངས་སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མདོར་བསྟན་པའོ། །རང་སྣང་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་རྒྱས་པར་བཤད་པ། སྤྱིར་སྣང་སྤྲུལ་སྐུའི་རབ་དབྱེ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་དབྱེ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དབྱིངས་ལས་གཞན་དུ་མི་སྣང་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེའི་སྐུ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་སྐུ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཞི་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ནང་དབྱིངས་མཐར་ཐུག་རྒྱལ་བ་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་དང་བྲལ་བས་གཟིགས་སྣང་ཀུན་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གནས་ལུགས་རྫོགས་རིམ་མཐར་ཐུག་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་རང་སྣང་ལོངས་སྐུའི་ཞིིང་ཁམས་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔའི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ། སྐབས་དོན་ངེས་པར་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། གནས། དུས། སྟོན་པ། ཆོས། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཞིང་ཁམས་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་སྣང་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྒྱན་དང་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གདན་ཁྲིའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའོ། །དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་

p. 840

པའོ། །སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པའོ། །འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཞི་བའི་འཁོར་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཁྲོ་བོའི་འཁོར་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ལ་བཞི་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གཞན་ཡང་ཚུལ་འདིས་དཔག་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བདེ་གཤེགས་ལོངས་སྐུའི་སྣང་བར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་ཡུལ་མིན་པར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་རང་སྣང་དག་པར་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་ཕྱིར་སྣང་སྤྲུལ་སྐུའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་གསུམ་སྟེ། རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུ། འགྲོ་འདུལ་སྤྲུལ་སྐུ། སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་སྐུའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། འདུལ་བྱེད་སྟོན་པའི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན། འཁོར་དུས་རིགས་ལྔའི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། གནས་སྐབས་ངེས་པའི་རང་བཞིན་དོན་བསྡུ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྟེན་སྐུའི་སྣང་ཚུལ་དང་། བརྟེན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་འཁོར་དུས་རིགས་ལྔའི་རང་བཞིན་ལ་བདུན་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འཁོར་གྱི་

p. 841

སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རྟག་ཏུ་གཞན་དོན་མཛད་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རིགས་ལྔར་འཐད་པའི་རང་བཞིན། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་ཁྱད་པར་སྣང་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཕྱེད་སྣང་སྤྲུལ་སྐུའི་ངེས་ཚིག །མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཞིང་ཁམས་དེའི་སྣང་ཚུལ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མཁའ་སྤྱོད་ཚུལ་འདིར་བསྡུ་ཚུལ་ལོ། །གཉིས་པ་འགྲོ་འདུལ་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་གསུམ་སྟེ། འགྲོ་འདུལ་སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ། དེ་ཉིད་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཐུབ་པ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་བསྟན་པའོ། །མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་རེ་རེའང་མཐའ་ཡས་དཔག་མེད་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་འཐད་པ་དགོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན་པ། བཤད་པས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་དེ་ཉིད་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་མ་དག་གདུལ་བྱའི་སྟོན་པར་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འགྲོ་སེམས་མཐུན་པའི་ལས་སྣང་དུ་བསྟན་པ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་པའི་བྱིན་རླབས་སུ་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་གཉིས་ཏེ། །མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་སྤྲུལ་སྐུའི་སྣང་ཚུལ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འགྲོ་དོན་མཛད་ཚུལ་ལོ། །དོན་གསུམ་པ་ནང་དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་འཆར་གཞིས་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་ལེའུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚམས་

p. 842

སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་འགྲེལ་བའི་གནས་བསྔོ། ལེའུའི་མཚན་བཤད་པའོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་དགེ་བ་གཞན་དོན་དུ་བསྔོ་བ། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བརྩམ་པའི་འཐད་པ་དགོད་པ་དང་། མཚམས་སྦྱར། བསྟན། བཤད་པས་བརྩམ་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པས་གཞན་དོན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་ཚུལ། སྔ་འགྲེལ་གྱིས་མཚམས་སྦྱར། རྩ་བས་མདོར་བསྟན། ཕྱི་འགྲེལ་གྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་པས་བསྟན་བཅོས་བཀྲ་ཤིས་ཤིང་། ཕྲིན་ལས་རླབས་ཆེ་བར་བསྔོ་བའོ། །འགྲེལ་བ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་གསུམ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པའི་གནས་ལ་བསྔགས་པ། དགེ་རྩ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྦྱར་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གནས་ལ་བསྔགས་པ། རྩོམ་མཁན་གང་ཟག་གི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ། རྩོམ་རྐྱེན་སློབ་མའི་ཚུལ་བསྔགས་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་སྟེ། ཐར་གླིང་སྣང་བྱེད་ཀྱི་སྒྲོན་མེར་བསྔགས་པ། ཡོན་ཏན་ཀུན་འབྱུང་གི་གནས་སུ་བསྔགས་པ། སྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བསྔགས་པ། མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བློ་མིག་ཏུ་བསྔགས་པ། བྱང་ཆུབ་ལམ་བཟང་ཀྱི་སྙིང་པོར་བསྔགས་པའོ། །གཉིས་པ་རྩོམ་མཁན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་ལ་སྦྱངས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པས་བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ། འོད་གསལ་སྙིང་པོའི་དེ་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་སྐྱེ་མེད་སྟོང་པའི་ཚུལ་ལ་མཁས་པས་བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ། རང་བྱུང་བླ་མས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་དབུགས་ཆེན་འབྱིན་པའི་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པས་བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ། ཐུགས་རྗེའི་བྱིན་རླབས་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་པས་དངོས་འཛིན་འཁྲ྄ུལ་པའི་རི་བོ་བསྙིལ་ཞིང་། གཞན་དོན་འཕྲིན་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བས་བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པའི་ཡོན་ཏན་

p. 843

བསྔགས་པའོ། །རྩོམ་རྐྱེན་སློབ་མའི་ཚུལ་ལ་བསྔགས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། འདོད་དོན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྨོན་པ་འགྲུབ་པ། སྐུལ་བྱེད་གང་ཟག་གི་རང་བཞིན་བསྟན་པ། གྲུབ་རི་རིན་ཆེན་གྱི་གནས་ལ་བསྔགས་པའོ། །གཉིས་པ་དགེ་རྩ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རླབས་ཆེན་གཞན་དོན་དུ་བསྔོ་བ། གནས་སྐབས་རང་དོན་དུ་བསྔོ་བ། གཉིས་དོན་དར་རྒྱས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དང་པོ་ལ་དགུ་སྟེ། ཐར་གླིང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ། འབད་མེད་མྱང་འདས་སུ་བསྔོ་བ། བདེ་སྐྱིད་ཕུན་ཚོགས་སུ་བསྔོ་བ། དག་པའི་ཞིང་མཆོག་ཏུ་བསྔོ་བ། བྱམས་མགོན་ཞབས་དྲུང་དུ་བསྔོ་བ། བརྩོན་འགྲུས་དཔེ་མེད་དུ་བསྔོ་བ། དེད་དཔོན་མཆོག་རབ་ཏུ་བསྔོ་བ། སྲིད་འགྲོ་བདེ་ཆེན་དུ་བསྔོ་བ། ཡང་དག་ལམ་མཆོག་ཏུ་བསྔོ་བའོ། །གཉིས་པ་རང་དོན་དུ་བསྔོ་བ་ལ་བཞི་སྟེ། ཚེ་གངས་ནགས་སུ་འདའ་བར་བསྔོ་བ། མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་འགྲུབ་པར་བསྔོ་བ། འོད་གསལ་སྙིང་པོ་ཐོབ་པར་བསྔོ་བ། རྣམ་གཡེང་འདུ་འཛི་མེད་པར་བསྔོ་བའོ། །གསུམ་པ་གཉིས་དོན་དར་རྒྱས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། དགེ་རྩ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་བསྔོ་བ་དང་། །བསྟན་བཅོས་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་བསྔོ་བའོ། །དོན་གསུམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྦྱར་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན། རྩོམ་པ་པོའི་གང་ཟག །གང་དུ་སྦྱར་བའི་གནས། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚིག །བཀྲ་ཤིས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོའི་འགྲེལ་བ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་བསྡུས་དོན་གྱི་གནས་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་བ། པདྨ་དཀར་པོའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་མང་དུ་ཐོས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱིས། གངས་རི་ཐོད་དཀར་གྱི་མགུལ་མེ་ཏོག་སྤྲིན་གྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་ནང་། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཁང་བཟངས་དམ་པར་ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་རྫོགས་སོ།། །།དགེའོ། །དགེའོ། དགེའོ།། །།

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོའི་གནས་གསུམ་དགེ་བ་གསུམ་གྱི་དོན་ཁྲིད།

p. 844
p. 845

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོའི་གནས་གསུམ་དགེ་བ་གསུམ་གྱི་དོན་ཁྲིད་བྱང་ཆུབ་ལམ་བཟང་།
ཨ བ བོ དྷི སུ པ ནྠཱ མ ཧཱ ས ནྡྷི ཙི ནྟཱ བི སྲ ནྟ སྱ ཏྲྀ སྠཱ ནཱ ནཱཾ སྟྲི ཀྵེ མཱ ནཱ མ རྠ ན ཡ ནཾ བི ཛ ཧཱ རཾ།
རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོའི་གནས་གསུམ་དགེ་བ་གསུམ་གྱི་དོན་ཁྲིད་བྱང་ཆུབ་ལམ་བཟང་བཞུགས།

p. 846

ༀ་སྭསྟི་སིདྡྷཾ། ཚོགས་གཉིས་ས་གཞིར་རྣམ་གྲོལ་དཔག་བསམ་ཤིང་། །མཐའ་ཡས་ཡོན་ཏན་མེ་ཏོག་འབྲས་བཀྲ་ཞིང་། །ཕན་བདེའི་གྲིབ་བསིལ་སྲིད་ཞིའི་དབྱིངས་ཀུན་ཁྱབ། །རྒྱལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ལྗོན་ཤིང་ལ་ཕྱག་འཚལ། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་དམ་ཆོས་རིན་ཆེན་གཏེར། །གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་གཞུང་ལམ་མཐར་ཕྱིན་ནས། །རྒྱུ་འབྲས་བླ་མེད་ཐེག་མཆོག་སྙིང་པོའི་དོན། །དགེ་བ་གསུམ་གྱི་ཁྲིད་ཡིག་གསལ་བར་བྱ། །དེ་ལ་ཕྱི་ཐུན་མོང་གི་གཞི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཐོག་མར་དགེ་བའི་ཁྲིད། ནང་ཁྱད་པར་གྱི་འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་བར་དུ་དགེ་བའི་ཁྲིད། གསང་བ་ངེས་དོན་སྙིང་པོའི་འབྲས་བུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པ་ཐ་མར་དགེ་བའི་ཁྲིད་དང་གསུམ་བཞུགས་པ་ལས། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པ་དང་། ཉམས་སུ་བླང་བའི་གདམས་ཁྲིད་དོ། །དང་པོ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལམ་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ནས་བདག་

p. 847

གིས་ཐོས་པའི་རིམ་པ་མང་ཡང་། གདམས་ངག་གི་གནས་ངེས་པ་གསུམ་དུ་བསྡུ་བས། བསྟན་པ་ལ་རིམ་གྱིས་བསླབ་པ་རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་པའི་བརྒྱུད་པ་དང་། ས་ལམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དྲོད་ཚད་བསྟན་པ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བརྒྱུད་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་བསྟན་པ་ཟབ་མོ་ལྟ་བའི་བརྒྱུད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། ཐུབ་པ་ཆེན་པོ། འཇམ་དཔལ། ཞི་བ་ལྷ། ཨེ་ལ་དྷ་རི། མ་ཧཱ་ཤྲཱི། རཏྣ། བྷ་བ་བཛྲ། དྷརྨ་ཀཱིརྟི། དཱི་པཾ་ཀ་ར། སུ་མ་ཏི། ལོ་ཙཱ་བ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ། ཚེ་སྤོང་བ་ཆོས་ཀྱི་བླ་མ། ཕྱཱ་པ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེ །དན་འབག་པ་དར་མ་བཀྲ་ཤིས། ཤེས་རབ་བློ་གྲོས། ཤེས་རབ་དབང་ཕྱུག །སངས་རྒྱས་བརྩོན་འགྲུས། དབེན་དགེ་བ་ཤཱཀྱ་སེང་གེ །བླ་བྲང་བ་ཆོས་དཔལ་རྒྱལ་མཚན། བསམ་ཡས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས། གཉིས་པ་ནི། ཐུབ་པ། བྱམས་པ། ཐོགས་མེད། དབྱིག་གཉེན། འཕགས་པ་རྣམ་གྲོལ་སྡེ། བཙུན་པ་རྣམ་གྲོལ་སྡེ། མཆོག་གི་སྡེ། དུལ་བའི་སྡེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་བཟང་པོ། སེང་གེ་བཟང་པོ། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས། གུ་ཎ་མི་ཏྲ། རཏྣ་པཪྤ་ཐཱ། འབུམ་ཕྲག་གསུམ་པ། བློ་ལྡན་ཤེས་རབ། འབྲེ་ཤེས་རབ་འབར། ཨར་བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས། ཁུ་ཤེས་རབ་བརྩོན་འགྲུས། དཀར་ཆུང་རིང་མོ་བ། ཞང་གཡེ་བ། གཉལ་ཞིག །རྒྱ་ཕྱིང་རུ་པ། ཆུ་མིག་པ་སེང་གེ་དཔལ། བློ་གྲགས་པ། དེ་ལ་བཙན་དགོན་པ་དང་། དབེན་དགེ་བ་གཉིས། དེ་གཉིས་ལ་བླ་བྲང་པ་དང་། ཆོས་གྲགས་གཉིས་པོས། དེ་གཉིས་ལ་བདག་གིས་ཐུག་གོ །གསུམ་པ་ནི། སངས་རྒྱས། འཇམ་དབྱངས། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ། ཟླ་བ་གྲགས་པ། རིག་པའི་ཁུ་བྱུག །ཀུ་སཱ་ལི་པ་ཆེ་བ། ཆུང་བ། ཇོ་བོ་རྗེ། བལ་པོ་ཐང་པ་ཛ། ཨ་བྷྱཱ་ཀ་ར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན། གྲོ་ལུང་པ་ཆེན་པོ། སྤྱི་བོ་ལྷས་པ་བྱང་ཆུབ་འོད། རྨ་ཤཱཀྱ་སེང་གེ །མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས། མཁན་

p. 848

པོ་སྨོན་ཚུལ། སློབ་དཔོན་བྱང་ཆུབ་གྲུབ། སློབ་དཔོན་གཞོན་ནུ་རྡོ་རྗེ། དེས་བསམ་ཡས་པ་ངག་གི་དབང་པོ་ལའོ། །གཞན་ཡང་ཇོ་བོ་བཀའ་རྒྱུད་ཀྱི་བརྒྱུད་པའང་ཡོད་དེ་མ་བྲིས་སོ། །ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་བདེ་ལེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །བཀྲ་ཤིས་མཆོག་གི་ལྷ་ཡི་ལྷར་གྱུར་པ། །ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་ཕན་བདེའི་སྤྲིན་ཚོགས་ཅན། །དཔལ་མགོན་བླ་མའི་ཚོགས་ལ་གུས་ཕྱག་འཚལ། །དོན་གཉིས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་གདམས་ཁྲིད་ལ། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བ། ཚེ་མི་རྟག་པ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ། ལས་རྒྱུ་འབྲས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ། ཚད་མེད་བཞི། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསླབ་བྱ་དང་བཅས་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་ལ་བཅུ་སྟེ། ངོ་བོ་དལ་བ་བསམ་པ། ཁྱད་པར་འབྱོར་པ་བསམ་པ། ངན་འགྲོའི་གཡང་ས་བསམ་པ། ཐོབ་དཀའི་དཔེ་ལ་བསམ་པ། རིམ་པའི་རྣམ་དབྱེ་བསམ་པ། དོན་མེད་ཆུད་ཟོས་བསམ་པ། རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་བསམ་པ། སྐྱེ་ཤིའི་འཁོར་མོ་བསམ་པ། དལ་འབྱོར་བསྔགས་པ་བསམ་པ། སྤྲོ་དགའ་མཆོག་ཏུ་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་བསམ་པ་སྟེ། རང་ཉིད་དེར་མ་ལྷུང་བས་ཀྱང་དལ་བ་ཐོབ་པ་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་དེ་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེའང་དམྱལ་བར་སྐྱེས་ན་ཚ་གྲང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་སྤྱོད་ནས་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་གནས་མེད། ཡི་དགས་སུ་སྐྱེས་ན་བཀྲེས་སྐོམ་གྱི་མེ་འབར་བས་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་གནས་མེད། དུད་འགྲོར་སྐྱེས་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་ཟ་ལ་སོགས་པས་འཚེ་བས་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་གནས་མེད། ལྷ་ཚེ་རིང་པོར་སྐྱེས་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ངང་དུ་བསྐལ་པར་འབྱམས་ནས་འཆི་ཁར་ལོག་པར་བལྟ་བས་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་གནས་མེད། ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་སྐྱེས་ན་བསྟན་པའི་སྣང་བ་མེད་པས་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་གནས་མེད། མུ་སྟེགས་བྱེད་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་ན་ལོག་པར་ལྟ་བས་ཆོས་སྒྲུབ་

p. 849

པའི་གནས་མེད། མུན་པའི་བསྐལ་པ་ལ་སྐྱེས་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་སྒྲ་མི་གྲགས་པས་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་གནས་མེད། ལྐུགས་པར་སྐྱེས་ན་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་སྣོད་དུ་མ་རུང་བས་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་གནས་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་བརྒྱད་པོ་དེར་ད་ལྟར་བདག་མ་སྐྱེས་པས་ཁོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་སྙམ་པ་སྟེ། དེའང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ནས། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་དང་དེ་ལས་ལོག་པ་དལ་བ་ཐོབ་པའི་རང་བཞིན་ལ་བསམ་སྟེ་ཆོས་ཁོ་ན་བྱ་སྙམ་པ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསམས་ལ། རྗེས་དགེ་བ་བསྔོ་ཞིང་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དེ་ལྟར་བསམ་པ་ལ་སྦྱར་རོ། །ཁྲིད་རྐང་དང་པོའོ། །དེ་ནས་ཁྱད་པར་འབྱོར་པ་བསམ་པ་ནི། མིའི་ལུས་མ་ཐོབ་ན་ཆོས་བྱར་མེད་པ་ལས། མིར་སྐྱེས་པས་ཀྱང་རང་ཉིད་འབྱོར་པ་དང་། ཡུལ་ཕྱོགས་ཆོས་མེད་པར་སྐྱེས་ནའང་ཆོས་སྤྱོད་དུ་མེད་པ་ལས། ཆོས་དར་བ་ནི་དོན་གྱི་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པས་ཀྱང་རང་ཉིད་འབྱོར་པ་དང་། དབང་པོ་མ་ཚང་ནའང་ཆོས་བྱར་མེད་པ་ལས། དབང་པོའི་སྒོ་ཚང་བས་ཀྱང་རང་ཉིད་འབྱོར་པ་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལོག་ནས་རྟག་ཏུ་མི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་ནའང་ཆོས་བྱར་མེད་པ་ལས། ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པར་དགེ་བ་ལ་མོས་པས་ཀྱང་རང་ཉིད་འབྱོར་པ་དང་། བསྟན་པ་ལ་མ་དད་ནའང་ཆོས་སྤྱད་དུ་མེད་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་དད་པས་ཀྱང་རང་ཉིད་འབྱོར་པ་སྟེ་ལྔ་ཚང་ལ། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་མ་བྱོན་ན་ཆོས་ཀྱི་མིང་མེད་པ་ལས། ད་རེས་སངས་རྒྱས་བྱོན་པས་ཀྱང་གཞན་འབྱོར་དམ་པ་ཚང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་བྱོན་ཡང་ཆོས་མ་གསུངས་ན་ཕན་མེད་པ་ལས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་བསྐོར་བས་ཀྱང་གཞན་འབྱོར་དམ་པ་ཚང་བ་དང་། ཆོས་གསུངས་ཀྱང་བསྟན་པ་མི་གནས་ན་ཕན་མེད་པ་ལས། ད་ལྟ་བསྟན་པ་མ་ནུབ་ཙམ་དུ་ཡོད་པས་ཀྱང་གཞན་འབྱོར་དམ་པ་ཚང་བ་དང་། བསྟན་པ་གནས་ཀྱང་མ་ཞུགས་ན་ཕན་མེད་པ་ལས། བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པས་ཀྱང་གཞན་འབྱོར་ཚང་བ་དང་། ཞུགས་ཀྱང་མཐུན་རྐྱེན་དགེ་བའི་

p. 850

བཤེས་གཉེན་མེད་ན་བླང་དོར་གྱི་གནས་མི་ཤེས་པ་ལས། ཡང་དག་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་སྙིང་བརྩེ་བ་ལྷག་པའི་ཐུགས་རྗེས་ཡོངས་སུ་འཛིན་མཁན་ཡོད་པས་ཀྱང་གཞན་འབྱོར་དམ་པ་ལྔ་ཚང་བ་སྟེ། ད་རེས་འབྱོར་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཅུ་རང་གི་སྟེང་དུ་ལེགས་པར་ཚང་བའི་སྐབས་འདིར་སྙིང་ནས་དལ་འབྱོར་དོན་ཡོད་པར་བྱ་སྙམ་པ་སྟེ། སྦྱོར་བ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད། དངོས་གཞི་འབྱོར་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསམ་པ། རྗེས་བསྔོ་བ་དང་སྤྱོད་ལམ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་གཉིས་པའོ། །དེ་ནས་ངན་འགྲོའི་གཡང་ས་བསམ་པ་ནི། ད་རེས་དལ་འབྱོར་ཐོབ་པའི་རྟེན་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཤིག་མ་བསྒྲུབ་ན་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེས་དུས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་མི་ཐོས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཡང་མི་མཇལ། དགེ་སྡིག་གི་ངོ་ཡང་མི་ཤེས། གང་ཅི་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡིག་པ་མ་གཏོགས་པ་དགེ་བ་མེད་པས། རྟག་ཏུ་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བ་འདི་མཚང་རེ་ཆེ་ན་ཨང་སྙམ་པ་སྟེ་སྦྱོར་བ་དངོས་གཞི་མཇུག་གི་རིམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་དེ་ལྟར་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་གསུམ་པའོ། །དེ་ནས་ཐོབ་དཀའི་དཔེ་ལ་བསམ་པ་ནི། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའི་སྟེང་ན་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་གཅིག་པ། གཅིག་ཏུ་མི་གནས་པར་ཆུའི་རླབས་ཀྱིས་འཁྱེར་བ་དང་ཆུའི་འོག་ན་རུས་སྦལ་ཞར་བ་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ན་སྟེང་དུ་ལན་ཅིག་འོང་བ་དེ་འཛོམ་ནས། གཉའ་ཤིང་གི་བུག་པར་རུས་སྦལ་གྱི་མགྲིན་པ་ཚུད་པ་བས། ངན་སོང་ལས་མི་ལུས་ཐོབ་པ་དཀའ་བ་དང་། གྱང་གི་ཞལ་བ་འཇམ་པོ་ལ་སྲན་མ་སྤར་གང་གཏོར་ན་གཅིག་ཙམ་ཆགས་པ་ཡང་དཀའ་བས་མི་ལུས་ཐོབ་དཀའ་བ་བསམ་སྟེ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བཞི་པའོ། །དེ་རིམ་པའི་རྣམ་དབྱེ་བསལ་བ་ནི། སྤྱིར་སེམས་ཅན་ཙམ་གྱི་རིམ་པ་དང་གྲངས་ལ་བསམས་ན་མི་ལུས་ཐོབ་པ་སྲིད་པ་ཙམ་ལ། མི་ལའང་ཆོས་མེད་པ་རྟག་ཏུ་སྡིག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་བསམས་ན། ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་ཆོས་ཐོས་པ་སྲིད་པ་ཙམ་སྟེ། དེ་ལས་

p. 851

ཀྱང་སྙིང་ནས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོར་ཞུགས་པ་དང་སྤྱོད་པ་སྲིད་པ་ཙམ་ལ་བསམས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བླ་མ་དང་མཇལ། ཟབ་མོའི་ཆོས་ཐོས། ཐར་པའི་ལམ་ལ་བསླབ་ཏུ་ཡོད་པ་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པ་འདི་ལ་འབད་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ལྔ་པའོ། །དེ་ནས་དོན་མེད་ཆུད་ཟོས་བསམ་པ་ནི། ནོར་བུའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་ནས་སྟོང་པར་ལོག་ན་རྒྱ་མཚོར་ཕྱིན་པ་དོན་མེད་པ་ལྟར། ད་རེས་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་ནས། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནོར་སྣ་རེ་མ་བླངས། ཐར་པའི་ལམ་སྣ་མ་ཟིན། ཚེ་འདིའི་བྱ་བས་གཡེངས་ན་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་ཀྱང་སྟོང་ལོག་བྱས་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ཞིང་དལ་འབྱོར་བསམ་པའོ། །ཁྲིད་རྐང་དྲུག་པའོ། །དེ་ནས་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་བསམ་པ་ནི། དམ་ཆོས་སྒྲུབ་པ་སེམས་ལ་རག་ཅིང་སེམས་དེ་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས། མཐུན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པའང་དཀའ་ལ། ནད་མེད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མ་གཟིར་བ་དང་། གཞན་དབང་དུ་མ་གྱུར་པ་དང་། རང་དབང་ཐོབ་པའི་རྟེན་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་ཆོས་ལ་འབད་དགོས་སྙམ་པ། སྦྱོར་བ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་བྱས་རྟིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྙིང་ནས་དུང་དུང་བསྒོམས་ལ་རྗེས་བསྔོ་བ་དང་སྤྱོད་ལམ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་བདུན་པའོ། །དེ་ནས་སྐྱེ་ཤིའི་འཁོར་ལོ་བསམ་པ་ནི། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཁམས་གསུམ་རིགས་དྲུག་ན་སྐྱེ་ཤིའི་ཁ་བརྒྱུད། སོ་སོའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་ཀྱང་། ད་དུང་དུས་འདི་ཙམ་ན། ཐར་བྱའི་མཐའ་མེད་པས། དལ་འབྱོར་ཐོབ་དུས་ཆུད་གསན་ཅིང་ཆོས་ལ་མ་སྤྱད་པས་ལན་པར་འདུག །བདག་གིས་དལ་འབྱོར་དོན་ཡོད་པར་བྱ་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱད་པའོ། །དེ་ནས་དལ་འབྱོར་གྱི་བསྔགས་པ་བསམ་པ་ནི། ཉན་རང་གི་དགྲ་བཅོམ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་ལས་ཐོབ་ཅིང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་

p. 852

རླབས་པོ་ཆེའང་དལ་འབྱོར་ཁོ་ན་ལས་འགྲུབ་ལ། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དལ་འབྱོར་འཕགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདག་གིས་ཀྱང་ད་རེས་ཐར་པའི་ལམ་སྣ་དལ་འབྱོར་འདི་ལས་ཟིན་པར་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་བ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསམ་ཞིང་རྗེས་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་དགུ་པའོ། །དེ་ནས་སྤྲོ་དགའ་མཆོག་ཏུ་བསམ་པ་ནི། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ཕོངས་པས་ནོར་བུ་རྙེད་པའི་དགའ་བ་ལྟར། རང་གི་དལ་འབྱོར་རྙེད་པ་ལ་ལྟ་ཞིང་རྨི་ལམ་ཡིན་ནམ། ངེས་པར་བདེན་ནམ་སྙམ་དུ་སྤྲོ་དགའ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ། ད་རེས་དམ་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་སྙམ་པ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བྱ་ཞིང་རྗེས་བསྔོ་བ་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་བཅུ་པའོ། །དོན་གཉིས་པ་ཚེ་མི་རྟག་པ་བསམ་པ་ལ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། རྟེན་ཕུང་པོ་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ། སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ། སྣོད་བཅུད་ཆགས་འཇིག་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ། དམ་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ། ནམ་འཆི་ངེས་མེད་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ། འདུས་བྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ། འཆི་རྐྱེན་དྲག་པོ་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ། གཅིག་པུར་འགྲོ་བ་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ། དུས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ། ཡིད་རྟེན་མེད་པ་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ། རྐྱེན་སྣང་ངེས་མེད་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ། འདུན་པ་དྲག་པོ་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རང་དང་གཞན་གྱི་ལུས་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཏུ་ཚོགས་པ་ལ་བལྟས་ཏེ། ད་ལྟ་མཐུན་པའི་ཟས་གོས་བསྟེན། རྒྱན་དང་བྱི་དོར་བྱས་ཀྱང་། ནམ་ཞིག་འཆི་བའི་དུས་སུ་གཅེར་བུ་གོས་དང་བྲལ། ས་ཕྱོགས་སྟོང་པར་བསྐྱལ། ཝ་དང་བྱ་རྒོད་ཀྱིས་ཟ། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་འབྲལ། རུས་པའང་དུམ་བུ་ཐ་དད་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་ཡོད་སྐབས་ཡོད་ན། དེ་བས་ན་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་སྤྱོད་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བཅུ་གཅིག་པའོ། །དེ་ནས་སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ལ་བསམས་ཏེ་མི་

p. 853

རྟག་པ་ནི། འདི་ལྟར་ལྷའི་དབང་པོ་དང་། བརྒྱ་བྱིན། དབང་ཕྱུག །ཁྱབ་འཇུག །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྒྱས་པ་དང་། གྲོག་མཁར་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་བཟང་བ། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ། ཚེ་བསྐལ་པར་ཐུབ་པ། རིག་པའི་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་མངའ་བ། རྫུ་འཕྲུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཀྱང་འཆི་བའི་སྐབས་ཡོད་ན། བདག་ཅག་ལྟ་བུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཆི། དེ་བས་ད་ལྟ་དམ་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བཅུ་གཉིས་པའོ། །དེ་ནས་སྣོད་བཅུད་ཆགས་འཇིག་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ་ནི། འདི་ལྟར་རི་དང་ཡུལ་གྲུས་མཚོན་པ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་ཀྱིས་མཚོན་པ་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྐལ་པ་འཇིག་པའི་མེ་བདུན་ཆུ་གཅིག་གིས་ཞིག་ནས་སྟོངས་པའི་སྐབས་ཡོད་ན། བདག་ཅག་ལྟ་བུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཆི་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བཅུ་གསུམ་པའོ། །དེ་ནས་དམ་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ་ནི་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་རབས་བདུན་འཁོར་དང་བཅས་པ་དང་། བར་བར་དུ་རང་སངས་རྒྱས་འཁོར་དུ་ཙམ་ལ་སོགས་པའང་སྔ་ཕྱིར་བྱོན་ཅིང་གཤེགས་ལ། དེ་དག་གི་བསྟན་པ་དང་བཅས་པའང་དར་བ་དང་ནུབ་པའི་རིམ་པ་མཐའ་ཡས་ན། བདག་ཅག་ལྟ་བུ་ཉེ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་རྟག་པ་ག་ལ་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་དམ་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་སྙམ་དུ་འདུན་པ་དྲག་པོས་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བར་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བཅུ་བཞི་པའོ། །དེ་ནས་ནམ་འཆི་ངེས་མེད་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ་ནི། ཚེ་ལ་སྣོན་པ་ནི་མེད། འབྲིད་པ་ནི་ཉིན་མཚན་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་གིས་ཉེར་སོང་སྟེ། བྱི་བ་དཀར་ནག་གི་རྩ་ཐག་གི་ཉག་མ་གཅོད་པ་དང་འདྲ། གར་འཆི་ཆ་མེད་ལ་འཆི་བའི་རྐྱེན་མང་བས་ནམ་འཆིའི་སྙམ་པ་སྟེ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བར་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བཅོ་ལྔ་པའོ། །དེ་ནས་འདུས་བྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ་ནི། སྤྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་མི་རྟག །སྒོས་

p. 854

སུ་སྐྱེས་བུའི་ཚེ་མི་རྟག །ཁྱད་པར་ལུས་སེམས་ཚོགས་པའི་རྟེན་མི་རྟག་སྟེ། སྔོན་དར་ཞིང་རྒྱས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། སྡེ་དགོན་ཞིག་རལ་སྟོངས་པའི་དཔེས། རང་གི་ལུས་གྲོང་ལྟ་བུ། སེམས་མི་རྟག་ན་བུན་ལྟ་བུ་ནམ་སྟོངས་པའི་སྐབས་ཡོང་ངམ་སྙམ་དུ་སྙིང་ནས་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བར་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བཅུ་དྲུག་པའོ། །དེ་ནས་འཆི་རྐྱེན་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ་ནི། མར་མེ་འབར་བ་ནི་མྱུར་དུ་འཛད་པས་མི་རྟག་པ་ལ་གློ་བུར་དུ་རླུང་གིས་བཏབ་ན་སྐད་ཅིག་གིས་འཆི་བ་ལྟར། སྐྱེས་ནས་འཆི་བར་ཕྱོགས་པ་ལ། གློ་བུར་དུ་ནད་དམ་གདོན་ནམ་འཚེ་བ་དྲག་པོས་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའི་རྐྱེན་བྱུང་ན་སྐད་ཅིག་ཀྱང་གནས་དབང་མེད་པའི་ཕྱིར། བདག་ལའང་དེ་ལྟ་བུ་ནམ་འབྱུང་ཆ་མེད་སྙམ་དུ། སྦྱོར་བ་སེམས་བསྐྱེད། དངོས་གཞི་དེ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་བསམ་པ། མཇུག་བསྔོ་བ་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བཅུ་བདུན་པའོ། །དེ་ནས་གཅིག་པུ་འགྲོ་བ་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདིའི་སྣང་བ་ནི་འདོར། ཕྱི་མའི་ལམ་དུ་ནི་ཞུགས། མལ་གྱི་ཐ་མར་ཉལ། ཟས་དང་གོས་ཀྱི་ཐ་མ་ལ་སྤྱོད། གཏམ་གྱི་ཐ་མ་ལ་སྨྲ་བའི་ཚེ། འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། ཉེ་དུ་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བཞག་ནས་གཅིག་པུར་འགྲོ་དགོས་པའི་དུས་ཤིག་འབྱུང་སྟེ། ཤིན་ཏུ་བཟོད་པར་དཀའ། བདག་ལའང་དེ་ལྟ་བུ་ནམ་འབྱུང་ཆ་མེད་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བཅོ་བརྒྱད་པའོ། །དེ་ནས་དུས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ་ནི། འདི་ལྟར་ལོ་བརྒྱའི་གོང་དུ་འདས་པའི་མི་དང་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་ཀུན་ད་ལྟ་གཅིག་ཀྱང་མེད་ལ། ད་ལྟ་ས་སྟེང་གི་སེམས་ཅན་ཕལ་ཆེའང་ལོ་བརྒྱའི་འོག་ཏུ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ལ། བདག་ཀྱང་རང་བཞིན་དེ་ལས་མ་འདས་ཤིང་། མ་འོངས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དུས་ཀྱི་ལོ་ཐོག་བརྗེ་བ་ལྟར་བརྙིངས་ཤིང་། སྔོན་བདག་གིས་བཙས་པའི་ཡུལ་གྱི་ནང་མི་

p. 855

ཁྱིམ་མཚེས། གྲོགས་གཉེན་འདུན། སྒོ་ཁྱི་ར་ཕྱུགས། དགྲ་སྡང་བ་ན་ཟླ་དང་སྤུན་སྲིང་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལ་བསམས་ཏེ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བཅུ་དགུ་པའོ། །དེ་ནས་ཡིད་རྟེན་མེད་པ་ལ་བསམ་སྟེ་མི་རྟག་པ་ནི། རིའི་ཟོམ། རྒྱ་མཚོའི་ནང་། བར་སྣང་གི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ས་ཕྱོགས་དང་འདུག་ས་ཇི་ལྟ་བུ་ནའང་འཆི་བས་མི་ཚུགས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར། དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འཆི་ལ། ཁྱད་པར་དུ་མིའི་ཡུལ་ན་འཆི་རྐྱེན་གྱི་འཚེ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཕྱིར་ནམ་འཆིའམ་སྙམ་དུ། སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ཉི་ཤུ་པའོ། །དེ་ནས་རྐྱེན་སྣང་ངེས་མེད་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ་ནི། འཆི་རྐྱེན་གློ་བུར་བ་མེད་ཀྱང་ནུབ་ཀའི་གྲིབ་སོ་ལྟར་འཆི་བདག་འོང་ན། དུག་དང་། མཚོན་དང་། མེ་དང་། ཆུ་དང་། དགྲ་དང་། ནད་དང་། གདོན་དང་། ཐ་ན་ཟས་གོས་སྤྱོད་ལམ་ཉེས་པས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་འཆི་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བས། བདག་ཀྱང་ནམ་འཆིའམ་སྙམ་དུ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའོ། །དེ་ནས་འདུན་པ་དྲག་པོ་ལ་བསམས་ཏེ་མི་རྟག་པ་ནི། གཞན་དུ་འགྲོ་ན་ད་རེས་འཆིའམ་གནས་འདིར་ཨེ་ལོག་ཆ་མེད་དོ་སྙམ་པ་དང་། ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དང་དལ་སྟེགས་ལ་སྡོད་ནའང་འདིར་འཆིའམ་སྙམ་པ་དང་། གང་ན་འདུག་ཀྱང་ད་རེས་འདིར་འཆིའམ་སྙམ་པ་དང་། ཟ་བ་དང་། འཆགས་པ་དང་། ཉལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་ལམ་ཅི་བྱེད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་འདིའི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་ཐ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་འཆི་བ་འབའ་ཞིག་དུང་དུང་བསྒོམས་ཏེ། སྔོན་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད། དངོས་གཞི་སྙིང་ནས་འདུན་པ་དྲག་པོ། རྗེས་བསྔོ་བ་དང་སྤྱོད་ལམ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའོ། །དོན་གསུམ་པ་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དུ་བསམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྐྱོ་ཤས་སྤྱིར་བསྐྱེད་པ། སྡུག་བསྔལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསམ་པ། ད་ལྟའི་ཚུལ་ལ་དཔག་པའོ། །དང་པོ་ནིི་། འདི་ལྟར་ཁམས་གསུམ་འཁོར་

p. 856

བ་ན་འཁྱམས་པའི་སེམས་ཅན་འདི་དག་མངོན་པར་སྐྱོ་སྟེ། འཁོར་བ་བརྒྱུད་མར་འཁོར་དུས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གཅིག་གིས་གཅིག་གི་ཕ་མ་གཉེན་འདུན་མཛའ་བཤེས་བར་མ་དགྲ་སྡང་བ་མ་བྱས་པ་མེད་ལ། རང་ཉིད་གྲོག་སྦུར་གཅིག་པུར་སྐྱེས་པའི་མགོ་དང་རྐང་ལག་བསྡོམས་ཏེ་གཅིག་ཏུ་ཕུང་པོར་བྱར་ཡོད་ན་རི་རབ་ལས་ཆེས་མཐོ་ཞིང་། ངུས་པའི་མཆི་མ་རྒྱ་མཚོ་བས་ལྷག་ལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་མགོ་དང་ཡན་ལག་བཅད་པའང་གྲངས་མེད་ཅིང་། ཚེ་འདིར་ཕྱུག་ཅིང་འབྱོར་པ་འཁོར་དང་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་། ཤི་ནས་དབུལ་ཞིང་ཕོངས་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་བདེ་སྐྱིད་གཉིད་སད་ནས་མེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཚེ་འདིའི་སྣང་བ་ལ་རང་གཞན་ཆགས་ཤིང་སྐྱིད་པར་སྣང་བའང་ངང་ཚུལ་དེ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་ཀྱང་ཅི་བྱ། འདི་བས་ཕྱི་མ་རྒྱུན་རིང་བས་ཐར་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའོ། །དེ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསམ་པ་ལ་དྲུག་ལས། དམྱལ་བའང་ཚ་དམྱལ་བརྒྱད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི། ཡང་སོས་ནི། མ་དག་མེ་འབར་བའི་ཡུལ་ཁམས་སུ་དམྱལ་བ་པ་ཀུན་འདུས་ནས། དགྲ་བོ་མི་ཤ་བོ་གཅིག་གིས་གཅིག་མཐོང་བ་ལྟར་ཕན་ཚུན་ལས་ཀྱི་མཚོན་ཆས་གསོད་རེས་བྱས་ཏེ་ཤི་མ་ཐག་ཡང་སོས་པར་གྱུར་ཅིག་གི་སྒྲ་ནམ་མཁའ་ལ་གྲགས་པས་སོས་ཏེ། ཡང་འཆི་ཡང་སོས་པ་ལ་ལས་མ་ཟད་བར་དུ་མྱོང་དགོས་པའོ། །ཐིག་ནག་ནི། ལུས་ལ་གཤིན་རྗེའི་སྐྱེས་བུས་ཐིག་བཏབ་པའི་སྟེང་ལ་ལྕགས་ཀྱི་སོག་ལེས་གཤོག་ཅིང་། གཤགས་པ་ཀུན་འབྱར་ནས་ཡང་གཤོག་པའོ། །བསྡུས་འཇོམས་ནི། ལྕགས་ཀྱི་གཏུན་ལྗོངས་སུ་ཕྱེ་མ་ཞིབ་མོར་འཐག་ཅིང་ཡང་སོས་ལ་ཡང་འཐག་པ་དང་། བྲག་རི་རྟ་དང་། རྔ་མོ་ལ་སོགས་པ་འདྲ་བའི་བར་དུ་འཇོམས་པའོ། །ངུ་འབོད་ནི། ལྕགས་ཞུན་བསྐོལ་བར་འཚོད་ཅིང་ལུས་ལ་མེ་འབར་བས་ངུ་ཞིང་འོ་དོད་འབོད་པའོ། །ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་ནི། ལྕགས་

p. 857

ཁང་ཉིས་རིམ་དུ་བཅུག་ནས་མེས་བསྲེག་ཅིང་གཤིན་རྗེའི་མེའི་ཐོ་བས་འཇོམས་པའོ། །ཚ་བ་ནི་ལྕགས་ཟངས་ཁོལ་མར་འཚོད་ཅིང་ནང་ལྟོ་ནས་མེ་འབར་བའོ། །རབ་ཏུ་ཚ་བ་ནི། ལྕགས་ཁྱིམ་མེ་འབར་བར་བསྲེག་ཅིང་མདུང་རྩེ་གསུམ་པས་ཕྲག་པ་གཉིས་དང་སྤྱི་བོ་ཕུག་སྟེ་ལྕགས་ལེབ་ཀྱིས་དཀྲི་བའོ། །མནར་མེད་ནི་ལྕགས་ཁང་མེ་འབར་བ་འཁོར་ལྷག་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་བསྐོར་བའི་ནང་དུ་སྔར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མྱོང་ཞིང་། མེ་དང་འདྲེས་པས་ན་སྨྲེ་སྔགས་ཙམ་འདོན་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཚོར་བ་བདུན་འགྱུར་གྱིས་རགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བདུན་འགྱུར་གྱིས་ཆེ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དམྱལ་བ་ནས་བཟོད་དཀའ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པས། ད་རེས་དེར་མ་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཅི་ནས་ཀྱང་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པའོ། །དེ་ནས་ཉེ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས། ཉེ་འཁོར་བ་ནི། མནར་མེད་ཀྱི་འཁོར་ལྷག་པ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་བཞིན་མེ་མ་མུར་གྱི་འོབས། རོ་མྱགས་ཀྱི་འདམ། མཚོན་ཆའི་ཐང་། ཐལ་ཚན་གྱི་ཆུ་བོ་རབ་མེད་དང་བཞི་བཞི་ཡོད་པའོ། །དེ་ཡང་སྔར་མནར་མེད་ཀྱི་ལྕགས་ཁང་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་དྲགས་པ་དེ་མྱོང་བའི་ལས་བསྲབས་པ་དང་ཕྱོགས་བཞིའི་སྒོ་བྱེ་བ་སྙམ་པ་ལས་དམྱལ་བ་པ་དག་སོ་སོ་ནས་ཕྱིར་འཐོན་མ་ཐག །འོབས་བཟང་པོ་གྲིབ་མ་ཅན་ལྟ་བུ་མཐོང་ནས་ཞུགས་པས། མདག་མེ་འབར་བའི་ནང་དུ་ཤ་རུས་འཚིག་པའོ། །དེ་ལས་ཐར་པ་སྙམ་བྱེད་ནས་ཆུ་ཀླུང་འབབ་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་ལྟ་བུ་ལས། རོ་མྱགས་ཀྱི་འདམ་སྲིན་བུ་ལྕགས་ཀྱི་མཆུ་ཅན་ལ་སོགས་པས་འབིགས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དེ་ལས་འཐོན་ནས་ཐང་ཉམས་དགའ་བར་ཕྱིན་པ་ལས། སྤུ་གྲིར་སོང་སྟེ་རྐང་པ་བཞག་པ་ན་དུམ་བུར་གཤོག །བཏེག་པ་ན་སོས་པའོ། །དེ་ནས་ཐར་ཏེ་ནགས་ཚལ་བཟང་པོ་མཐོང་སར་ཕྱིན་པས་རལ་གྲིར་སོང་ནས་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པས་ལུས་དུམ་བུར་གཅོད་ཅིང་སོས་པའོ། །

p. 858

དེ་ནས་སོང་བ་ལས་རིའི་རྩེ་ནས་ལྷན་ཅིག་འདུས་པའི་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་དེ་ཉིད་རང་ལ་འབོད་པར་མཐོང་ནས་འཛེགས་པ་ལས། ལྕགས་ཀྱི་ཐུར་མས་ལུས་འབིགས་ཤིང་སྟེང་དུ་སླེབ་དུས་ཁ་དང་བྱ་རྒོད་ཀྱིས་ཀླད་པ་འབྲུ་ལ། རིའི་འདབ་ནས་ཡང་འབོད་པར་མཐོང་སྟེ་ཕྱིན་པས་ཐུར་མས་གྱེན་ལ་འབིགས་ཤིང་། སྔར་གྱི་ཡུལ་དེ་ལ་འཁྱུད་པས་ལྕགས་ཀྱི་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་མེ་འབར་བར་སོང་སྟེ་རབ་ཏུ་འཁྱུད་ཅིང་བསྲེགས་ལ་ཟ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་སོང་བ་ན་ཆུ་ཀླུང་བཟང་པོ་རྒྱང་མ་ནས་འབབ་པར་མཐོང་སྟེ། འབོག་མ་ཐག་ཐལ་ཚན་སྐེད་ནུབ་ཏུ་ཚུད་དེ་ཤ་རུས་ཚིག་ནས་ཕྱིར་བྲོས་པ་ལས། འགྲམ་གཉིས་གཤིན་རྗེའི་སྐྱེས་བུས་བསྲུང་བར་སྣང་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་སྔར་ཡང་མང་དུ་མྱོང་བས། ད་ནི་དེ་ནས་ངེས་པར་དབྱུང་བར་བྱ་དགོས་སྙམ་སྟེ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའོ། །དེ་ནས་གྲང་དམྱལ་བརྒྱད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི། གངས་རི་དང་ཁ་བ་དང་ཆབ་རོམ་གྱི་ཁྲོད། བུ་ཡུག་ལངས་པས་སྦྲེབས་པའི་གནས་ན། གྲང་བས་ཉེན་པས་ལུས་ལ་ཆུ་བུར་བྱུང་བས་ཆུ་བུར་ཅན་དང་། ཆུ་བུར་རྡོལ་ནས་རྨར་སོང་བས་ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་དང་། སོ་འཐམས་པས་སོ་ཐམ་ཐམ་པ་དང་། ཨ་ཆུ་ཆུའི་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པས་ཨ་ཆུ་ཟེར་བ་དང་། ཀྱི་ཧུད་ཅེས་འདོན་པས་ཀྱི་ཧུད་ཟེར་བ་དང་། ཨུཏྤལ་ལྟར་བཞི་ཚལ་དུ་གས་པས་ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པ་དང་། པདྨ་ལྟར་བརྒྱད་ཚལ་དུ་གས་པས་པདྨ་ལྟར་གས་པ་དང་། པདྨ་ཆེན་པོ་ལྟར་བཅུ་དྲུག་གམ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་གས་པས་པདྨ་ཆེན་པོ་ལྟར་གས་པའོ། །དེ་ལྟར་གས་པའི་རྨ་ནང་དུ་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ཞུགས་ནས་ཟ་ཞིང་གྲང་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་ལ་བསམས་ཏེ། ད་རེས་དེ་འདྲའི་གནས་སུ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་དགའ་བ་བསྒོམས་ཏེ་ཆོས་ལ་འབད་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པའོ། །དེ་ནས་ཉི་ཚེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། བྲག་གི་ནང་

p. 859

དུ་བཅར་བ་དང་། ཆབ་རོམ་གྱི་ནང་དུ་འཁྱམས་ཤིང་རེངས་པ་དང་། ཆུ་ཚན་གྱི་ནང་དུ་འཚོད་པ་དང་། དགུན་ཆུ་གྲང་མའི་ནང་དུ་ཉེན་པ་དང་། མེ་ནང་དུ་ཚ་ཞིང་བསྲེག་པ་དང་། ཤིང་སྡོང་པོའི་གཟུགས་ལ་བཅད་གཏུབས་བྱས་པ་ན། ཡན་ལག་ཉིང་ལག་ཆད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཕྲུ་བ་དང་། སྒོ་དང་། སབ་མོ་དང་། ཀ་བ་དང་། སྒྱེད་པོ་དང་ཐག་པ་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཏུ་བཀོལ་ཞིང་སྤྱད་པའི་གཟུགས་སུ་སྐྱེས་ནས་ལས་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་དཀའ་བ་མྱོང་བ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་ཁང་པར་ཉིན་མཚན་ཆ་རེ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རི་དང་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་དང་། གངས་དང་ཆབ་རོམ་ལ་སོགས་པ་མི་ཡུལ་དང་ཐུན་མོང་དང་གཞན་ན་སྡུག་བསྔལ་དུ་མས་ཉེན་པ་ལ་བསམས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་མ་སྐྱེས་པ་ཞིག་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིིད་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པའོ། །དེ་ནས་ཡི་དགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི། ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ལུས་རིད་ཅིང་ཡན་ལག་ཕྲ་བ། བཟའ་བཏུང་གི་སྒྲ་མི་ཐོས་ཤིང་རྟག་ཏུ་བཀྲེས་སྐོམ་གྱིས་གདུང་བ། གཞན་གྱིས་འཚེ་ཞིང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྒྱ་མཚོ་དང་ནགས་འདབ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ཡང་མཐོང་མ་ཐག་སྐོམ་པའོ། །ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནི་གློ་སྙིང་ནས་མེ་འབར་བ། ཁ་སྣ་ནས་དུ་བ་འཐུལ་བའོ། །སྒོ་ཁུད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཡི་དགས་རེ་རེའི་ལུས་ལ་མང་པོ་གནས་བཅས་ཏེ། དེའི་ཁྲག་དང་ཤ་ལ་ཟ་བར་སྣང་བས་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སུ་མ་སྐྱེས་པ་ཞིག་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ། སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ། །དེ་ནས་དུད་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། བྱིངས་ན་གནས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་། གླིང་བར་གྱི་མུན་པ་ན་ཆང་དར་མའི་སྦང་མ་ཙམ་ཡོད་དེ། གཅིག་གིས་གཅིག་ཟ་ཞིང་གླན་རྨོངས་གཏི་མུག་པ་དང་། ཁ་འཐོར་པ་ལྷ་མིའི་གནས་ནའང་བྱ་དང་རི་དགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དེ། གསོད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། བརྡུང་བ་

p. 860

དང་། འཚོག་པ་དང་། འཚེ་བས་ཉེན་པ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟ་བུར་མ་སྐྱེས་པ་ཞིག་བྱ་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའོ། །དེ་ནས་མིའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་གསུམ་དང་བརྒྱད་ཀྱིས་གདུངས་པ་ལས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཛེ་ཐོག་ཏུ་ཕོལ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་དང་། ན་བ་དང་ཚ་བ་དང་མི་འདོད་པའི་རིགས་གཅིག་མ་སངས་པར་གཅིག་བརྩེགས་ནས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བག་མ་བླངས་ནས་བྲོ་བརྡུངས་པས་ཁང་པ་རྡིབ་ནས་ཉམས་ཉེས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ། ད་ལྟ་བདེ་བ་ཉིད་དེ་མ་ཐག་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་བས་གདུང་བ་རྣམས་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དུག་ཟོས་པའམ་གཞན་ལ་གནོད་པ་བསྐྱལ་བ་ལྟ་བུ་ཕྱིས་སྡུག་བསྔལ་འདུ་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་བར་བྱེད་པའི་རིགས་རྣམས་ཏེ། འདི་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ད་རེས་ཐར་པར་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་སུམ་ཅུ་པའོ། །དེ་ནས་སྐྱེ་རྒས་ན་འཆིའི་ཆུ་བོ་བཞི་ལ་བསམ་པ་ནི། ཐོག་མར་བར་དོ་དྲི་ཟ་ཉེ་བར་འཁོར་དང་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་གཉིས་འདྲེས་པ་ལ། ཞག་བདུན་ཚན་བདུན་དུ་མེར་མེར་པོ་དང་། ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་ལས་ལུས་ཆགས་ཤིང་། དེ་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ཏེ་མའི་ལྟོ་བ་ན་གནས་དུས། དྲི་ང་བ་དང་། སྐྱུགས་བྲོ་བ་དང་། འཁུམས་པ་དང་། མས་ཟས་གོས་སྤྱོད་ལམ་ཉེས་པ་ཀུན་ལ། མེའི་འོབས་ན་འདུག་པ་ལྟར་རེས་འགའ་ཧ་ཅང་ཚ་བ་དང་། གངས་དང་ཆུའི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟར་གྲང་བ་དང་། རིས་ནོན་པར་ལྟར་ལྗི་བ་དང་། གཡང་ལ་བསྐྱུར་བ་ལྟར་ཉམ་ང་བ་དང་། མགོ་མཇུག་ལྡོག་ནས་སྤྲུགས་པ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ། བཙའ་དུས་བསྡུས་འཇོམས་ཀྱི་དམྱལ་བ་ལྟར་དར་ཅིག་བརྒྱལ་བ་དང་། ལག་པས་རེག་དུས་ཤ་བུར་སྤུ་གྲིས་རེག་པ་ལྟར་མི་བཟོད་པ་དང་། ཁྲུས་བྱས་པ་ན་པགས་པ་བཤུ་བ་ལྟར་ཚ་བ་ལ་སོགས་

p. 861

པ་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ལས་མ་འདས་པས། སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་ཟད་པ་ཞིག་ད་རེས་བྱ་དགོས་སྙམ་པས་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་སོ་གཅིག་པའོ། །དེ་ནས་རྒས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ཤོར་བས་ལྡང་འདུག་དང་སྒུལ་སྐྱོད་དཀའ། དབང་པོའི་མདངས་ཉམས་པས་མིག་འགྲིབ། རྣ་བ་མི་གསང་། དྲན་པ་མི་གསལ། ཤེས་པའི་རྩལ་ཤོར་བས་བློའི་སྤྲོ་ཞི་ཞིང་སེམས་ཀྱི་ཁོངས་ཆུད། རྩ་རླུང་གི་འཕེལ་བྲི་བས་བྱིས་པ་བཞིན་ཅོལ་ཆུང་ལ་ཚོར་བ་རགས། ནང་གི་ལུས་སེམས་འགྱུར་བས་ནད་དང་འཚེ་བ་མང་ཞིང་ཀུན་གྱི་ཡིད་དུ་མི་འོང་། ངག་ཏུ་འཆི་བ་ལ་སྨོན་ཡང་དོན་ལ་ཤི་ཡིས་དོགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །དེ་ཕྱིར་རྒ་ཤི་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅིག་ད་རེས་འགྲུབ་པར་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་སོ་གཉིས་པའོ། །དེ་ནས་ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བསམས་ཏེ། འབྱུང་བཞིའི་འདུ་བ་འཁྲུགས་པས་ཟུག་གཟེར་གྱི་ཚོར་བ་རགས། ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་འགྱུར་འཚིག་ཅིང་ཡིད་མི་བདེ། དབང་པོའི་སྟོབས་ཉམས་པས་མལ་ནས་ལྡང་འདུག་དཀའ། གང་ཡང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བས་རྟག་ཏུ་འདུ་ཤེས་འཁྲུགས། གདོན་བགེགས་བར་ཆད་ལངས་པས་གློ་བུར་ཡེ་འདྲོག་ཆེ། ད་རེས་ཤི་ཡིས་དོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་བཟོད་པར་དཀའ་བའི་རང་བཞིན་ལ་བསམས་ཏེ། ད་རེས་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བའི་བདུད་རྩི་ཐོབ་པར་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་སོ་གསུམ་པའོ། །དེ་ནས་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། མལ་གྱི་ཐ་མལ་ན་འདུག །ཟས་གོས་ཀྱི་ཐ་མལ་སྤྱོད། གཏམ་གྱི་ཐ་མ་སྨྲ། འཁོར་འདས་དང་ཉེ་དུ་འབྲེལ་པ་མང་པོས་བསྐོར་ཀྱང་ཕན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་མེད། འཆི་བའི་ཚོར་བས་གདུངས། འཁྲུལ་སྣང་གི་སུན་མས་སླེབས། བར་དོའི་འཕྲང་ལ་

p. 862

ཞུགས། ལས་ཀྱི་འབྱུང་བ་སྡུད། ཚེ་འདིའི་སྣང་བ་འདོར། ཕྱི་མའི་ཡུལ་ལ་སྙེགས། ཐམས་ཅད་བོར་ནས་གཅིག་པུར་མར་གྱི་གསེབ་ནས་སྤུ་དོན་པ་ལྟར་འགྲོ་བའི་དུས་ན། ཟས་ནོར་ཇི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ཟན་ཆང་ཅིག་ཁྱེར་བའི་དབང་ཡང་མེད། འཁོར་དང་ཉེ་དུ་ཇི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་མི་གཅིག་དང་འགྲོགས་དབང་ཡང་མེད་པར་འགྲོ་དགོས་པ་འདི་མཚང་རེ་ཆེ། ད་རེས་སོང་ནས་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག །དེ་ལ་དེ་སྔ་ཕན་ཆད་ཚེ་འདིའི་སྣང་བ་དགྲ་འདུལ། གཉེན་སྐྱོང་། གནས་དང་ཡོ་བྱད་ཀྱི་ཕྱི་ཆིས། བུ་ཚ་འཁོར་འདབ་ཀྱི་ཤ་ཚ་བྱས་པ་ལ་དོན་ཅི་ཡོད་སྙམ་དུ་འཆི་མེད་ཐར་པའི་ལམ་མཆོག་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་སོ་བཞི་པའོ། །དེ་ནས་མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། མི་འདོད་པའི་མི་དང་འཚེ་དོགས་བྱུང་བ་སྟེ། མི་འདོད་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། གཉེན་དང་མཛའ་བཤེས་ཤི་བ་དང་། ཡུལ་ཐག་རིང་པོར་སོང་བའི་རྗེས་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའི་ཡོན་ཏན་ལུས་ངག་གི་རྣམ་འགྱུར་དྲན་པའི་མོད་ཡིད་གདུང་ཞིང་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དང་། དངོས་པོ་བཟང་དགུ་ཉམས་པ་དང་། བསོད་ནམས་འགྲིབས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཡིད་དུ་འཐད་པ་བྲལ་བས་མྱ་ངན་སྐྱེ་བ་དང་། གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་དང་རྟེན་དང་འབྱུང་ཁུངས་སུ་གྱུར་པས་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། དཔེར་ན་ཚེར་མ་ཞིག་ཟུག་ནའང་། གཟུགས་ལ་ན་ཚའི་ཟུག་རྔུ། ཚོར་བ་སེམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཟུག་ཏུ་ཤེས་པ། ན་ཚ་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་འབྲེལ་ཆགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ། ཡང་ན་བར་བྱེད་འདུ་བྱེད་པ། ཚེར་མའི་ཟུག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་ཏེ། ལུས་ལ་ན་ཚ་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཅི་བྱུང་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདིའི་སྟེང་དུ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་

p. 863

ཆ་ཤས་ཉེར་ལེན་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་མི་ལྡན་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤིག་ཅིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་སོ་ལྔ་པའོ། །དེ་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི། ལྷའི་དཔལ་ལ་མི་བཟོད་པས་རྟག་ཏུ་ཕྲག་དོག་ཅིང་། གཡུལ་འགྱེད་པས་ཤིན་ཏུ་གདུང་བ་དང་། རང་རང་གི་གནས་རིས་གཅོད་ཅིང་འཚེ་བས་ལུས་སེམས་འཁྲུགས་པའི་ཟུག་རྔུ་ཆེན་པོ་ཁ་སྨྲས་དང་འཐབ་རྩོད་རྡོ་བ་ལྟ་བུས་རྒྱུན་དུ་གདུང་བའི་ཕྱིར། ད་རེས་ཞི་བ་དམ་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་སོ་དྲུག་པའོ། །དེ་ནས་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། འདོད་ལྷའི་གནས་ན་དར་ཅིག་བདེ་ཡང་འཆི་འཕོ་བའི་ཚེ་སྔོན་གྱི་ལས་དགེ་བ་ཟད། མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བ་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་པས། ཉ་བྱེ་ཚན་ལ་བསྒྲེས་པ་བས་ཆེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ལྷའི་ཞག་བདུན་མྱོང་དགོས་པ་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་དར་ཅིག་སྤྱོད་ཀྱང་། ཡང་ལས་བཟང་པོ་ཟད། ངན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྲིད་པ་འོག་མར་ལྟུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་འདུ་བྱེད་པས། ཕུང་པོ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་འགྱུར་བ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། ད་རེས་ཁམས་གསུམ་རིགས་དྲུག་ནས་ཅིས་ཀྱང་ཐར་པ་ཞིག་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་སོ་བདུན་པའོ། །དེ་ནས་ད་ལྟའི་ཚུལ་ལ་དཔག་པ་ནི། འདི་ལྟར་ད་རེས་རྟེན་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་ཐོབ་ཅིང་རང་དབང་རང་ལ་ཡོད་དུས་འདིར། ལུས་ལ་མེ་སྟག་ཕོག་པ་ཙམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མི་བཟོད། ཅུང་ཟད་གང་བ་བཀྲེས་སྐོམ་ངལ་དུབ་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་མོ་ཡང་མི་བཟོད་ན། ཤི་ནས་དམྱལ་བ་ཚ་གྲང་། ཡི་དགས་བཀྲེས་སྐོམ། དུད་འགྲོ་བཀོལ་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་ལ་རྒྱུན་རིང་བ་བཟོད་པར་ཇི་ལྟར་ནུས། ད་ལྟ་ཉིན་རེའི་

p. 864

ནད་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མི་བཟོད་ན། འཁོར་བ་མཐའ་མེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟར་བཟོད་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་སོ་བརྒྱད་པའོ། །དོན་བཞི་པ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་བསམ་པ་ལ། མི་དགེ་བའི་ལས། དགེ་བའི་ལས། ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བསམ་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་མི་དགེ་བའི་ལས་བཅུའི་ལུས་ཀྱི་ལས་གསུམ་ནི། སྲོག་བཅད་པས་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེར་ཚེ་ཐུང་ཞིང་ནད་མང་ལ། ཡུལ་ཡང་ཉམས་མི་དགའ་བའི་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་ས་ལ་སོགས་པ་ཚེ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་གནས་པ་དང་། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་བྱིན་པར་བླངས་པས་དབུལ་ཞིང་ཕོངས་ལ་སད་སེར་མུ་གེས་ཉེན་པའི་ཡུལ་ངན་པར་གནས་པ་དང་། ངན་སོང་གསུམ་ལས་ཁྱད་པར་ཡི་དགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལོག་པར་གཡེམ་པས་ཁྱིམ་ཐབ་མི་མཛེས་ལ་དགྲ་ཟླ་དང་བཅས་ཤིང་། ཚ་སྒོ་དང་ཡོངས་སུ་དྲི་ང་ལ་བཙོག་པའི་ཡུལ་དུ་གནས་པ་དང་། ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བདག་གིས་དེང་ནས་ལུས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་གསུམ་པོ་སྤང་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་སོ་དགུ་པའོ། །དེ་ནས་ངག་གི་བཞི་ནི། རྫུན་གྱིས་སྐུར་པ་མང་ཞིང་རྟག་ཏུ་གཞན་གྱིས་བསླུ་བ་དང་། ཕྲ་མས་འཁོར་འདབ་མི་མཛའ་ཞིང་ཕན་བཏགས་པའང་དགྲར་ལྡང་བ་དང་། ཚིག་རྩུབ་མོས་མི་སྙན་པ་འབའ་ཞིག་རྣ་བར་ཐོས་ཤིང་འཐབ་མོའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། ངག་འཁྱལ་བས་ཚིག་མི་བཙུན་ཞིང་འཆོལ་བ་སྟེ། ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བའི་གནས་སུ་བརྒྱུད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་ངེས་པས། བདག་གིས་སྤང་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བཞི་བཅུ་པའོ། །དེ་ནས་ཡིད་ཀྱི་གསུམ་ནི་བརྣབ་སེམས་ཀྱིས་གང་བསམ་པ་མི་འགྲུབ་ཅིང་མ་བསམས་པ་ཐོག་ཏུ་འབབ་པ་དང་། གནོད་སེམས་

p. 865

ཀྱིས་རྟག་ཏུ་འཇིགས་ཤིང་འཚེ་དོགས་མང་ལ་ཉམ་ང་བ་དང་། ལོག་ལྟས་ལྟ་བ་ངན་པ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པ་དང་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལུས་ངན་པ་ལ་གནས་ཏེ། ངན་འགྲོར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུང་བའི་ཕྱིར། བདག་གིས་སྤང་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ཞེ་གཅིག་པའོ། །དེ་ནས་དགེ་བའི་ལས་ལ། བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་དང་། ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་ལས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། དགེ་བ་བཅུའི་ལུས་ཀྱི་ལས་གསུམ་ནི། སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པས་ཚེ་རིང་ཞིང་ནད་མེད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འདོད་ལོག་སྤངས་པས་མཐུན་པའི་ཁྱིམ་ཐབ་མཛེས་ཤིང་དགྲ་ཟླ་མེད་པ་སྟེ། བདེ་འགྲོ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། བདག་གིས་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ཞེ་གཉིས་པའོ། །དེ་ནས་ངག་གི་བཞི་ནི། རྫུན་སྤངས་པས་ཀུན་གྱིས་བསྟོད་ཅིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཕྲ་མ་སྤངས་པས་འཁོར་གཡོག་མཐུན་ཞིང་མཆོག་ཏུ་གུས་པ་དང་། ཚིག་རྩུབ་སྤངས་པས་རྣ་བར་སྙན་ཅིང་བསྟོད་པ་དང་། ངག་འཁྱལ་སྤངས་པས་ཚིག་བཟུང་བར་འོས་ཤིང་ཚད་མར་བྱེད་པ་སྟེ། ངག་གི་དགེ་བ་དང་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པས། བདག་གིས་བརྟེན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ཞེ་གསུམ་པའོ། །དེ་ནས་ཡིད་ཀྱི་ལས་གསུམ་ནི། བརྣབ་སེམས་སྤངས་པས་རེ་བ་འགྲུབ་པ་དང་། གནོད་སེམས་སྤངས་པས་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་། ལོག་ལྟ་སྤངས་པས་ལྟ་བ་བཟང་པོར་འགྱུར་ཞིང་། ཡིད་ཀྱི་དགེ་བ་དང་ལེགས་པས་མཐོ་རིས་ཀྱི་དགའ་བདེ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། བདག་གིས་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ཞེ་བཞི་པའོ། །དེ་ནས་ཐར་

p. 866

པ་ཆ་མཐུན་གྱི་ལས་ནི། དགེ་བ་གང་བྱེད་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་ཐར་ནས་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ན་ཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་པ་སྟེ། བསྡུ་ན། ཉན་ཐོས། རང་སངས་རྒྱས། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐར་པ་གསུམ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུམ་དུ་ཡོད་ཀྱང་། ད་རེས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འདོད་པས་དགེ་བ་བཅུ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་བཞི་དང་། ཞི་ལྷག་གཉིས་དང་། ཚད་མེད་བཞི་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ། སྦྱོར་བ་སེམས་བསྐྱེད། དངོས་པོ་བདེན་ཞེན་གྱི་དམིགས་པ་མེད་པ། རྗེས་བསྔོ་བ་གསུམ་གྱིས་ཟིན་པར་བྱས་ལ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་དལ་བར་སྒྲུབ་དགོས། ཚོགས་མ་རྫོགས་ན་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ཞེ་ལྔ་པའོ། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བསམ་པ་ནི། འདི་ལྟར་འཁོར་བའི་བདེ་སྡུག་དང་མཐོ་དམན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་རང་གི་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་བྱས་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་གསུམ་དང་དེའི་བདེ་ལེགས་ཐ་དད་པའང་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་སོ་སོས་བྱས་པའི་ཕྱིར། ལས་འདི་ནི་རི་མོ་མཁན་དང་འདྲ་བ། གཅིག་གིས་མང་པོའི་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ལུས་ཀྱི་གྲིབ་མ་དང་འདྲ་བ། རང་གིས་བྱས་པ་གཞན་ལ་མི་འཕོ། གཞན་གྱི་ལས་རང་ལ་མི་འཕོ་བས་ལུས་ཐ་དད་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ལྟ་བུ། དགེ་སྡིག་གི་ཤུགས་དྲགས་པས་མཐོ་རིས་དང་ངན་འགྲོར་འཕེན་པ་རྒྱལ་པོ་དབང་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ། རྒྱ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལྟ་བུ། རྣམ་པ་གྲངས་མང་བས་ཚོང་དུས་ཀྱི་ཟོང་ལྟ་བུ། ཕན་ཚུན་གཅིག་ཏུ་མི་འདྲེ་བས་ཟ་འོག་གི་བེར་ཁྱིམ་ལྟ་བུ། དཀར་ནག་ངོ་བོ་མི་འགྱུར་བས་ཨུཏྤལ་དང་ཀུ་མུ་ཏ་ལྟ་བུ་སྟེ། གང་ཅི་བསགས་པ་དེ་དང་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་རེ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གིས་ཐམས་ཅད་ལས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་ལས་བླང་དོར་བརྩོན་པར་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་

p. 867

གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ཞེ་དྲུག་པའོ། །དོན་ལྔ་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་གདམས་པ་ལས། རང་བཞིན་བསམ་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལའང་ཁྱད་པར་བསམ་པ། མཚན་ཉིད་བརྟག་པ། ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་དང་གསུམ་ལས། དམ་པ་དང་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་བླང་དོར་དུ་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ན་དེའི་ཡོན་ཏན་དགེ་བ་དང་ལེགས་པ་ངང་གིས་འགོ་བ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་འཁོད་ནས་སྤོས་དྲི་ཞིམ་པོའི་ངད་འགོ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གི་དགེ་བ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ངན་པ་དང་སྡིག་པའི་གྲོགས་ལ་བརྟེན་ན་དེའི་སྐྱོན་ངང་གིས་འགོ་བ་ནི། མི་གཙང་བའི་ཁྲོད་དུ་ཀུ་ཤ་ཉ་རུལ་གྱིས་བསྒོས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་སྡིག་པའི་བཤེས་གཉེན་སྡིག་གྲོགས་དང་བཅས་པ་སྤང་དགོས་ཏེ། མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་དག་བསྲབས་ཤིང་སྤངས་ནས་མེད་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ཞེ་བདུན་པའོ། །དེ་ནས་མཚན་ཉིད་བརྟག་པ་ལ་གཉིས་ལས། ཐུན་མོང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། ནོར་བུའི་གླིང་དུ་འཁྲིད་པ་དེད་དཔོན་མཁས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་རག་ལས་པ་ལྟར་བདག་གིས་ཐར་པའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་ནས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའང་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལས་པས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྐྱོན་མེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བརྒྱན་ལ། ཐོས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ། ཚད་མེད་པའི་མཁྱེན་རབ་དང་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བ། འབྲེལ་ཚད་ཐར་པའི་ལམ་ལ་འགོད་པ། སྐྱོ་དུབ་དང་དཀའ་སྤྱད་བཟོད་པ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པར་བྱ། དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་མྱུར་དུ་འཕྲད་ཅིང་ཐུགས་རྗེས་འཛིན་པར་ཤོག་ཅིག །

p. 868

རྟག་ཏུ་མི་འབྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ཞེ་བརྒྱད་པའོ། །དེ་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཚེ་འདིར་དངོས་མངའ་རིས་དང་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྦྱིན་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱལ་པོ་བཟང་པོ་ལ་རག་ལས་པ་ལྟར། བདག་གིས་ཀྱང་ཚེ་གཅིག་གི་བླ་ན་མེད་པའི་འབྲས་བུ་དང་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་མཁས་གྲུབ་དམ་པ་ལ་རག་ལས་པས། བླ་མ་དམ་པ་དབང་དང་དམ་ཚིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། རྒྱུད་དང་མན་ངག་གི་གནས་ལ་མཁས་པ། བསྙེན་སྒྲུབ་ཟབ་མོའི་ནུས་པ་ཐོབ་པ། ལྟ་དགོངས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གདིང་ཚད་མངའ་བ། གཞན་དོན་ཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་དགོས། དེ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་དང་མ་མཇལ་བ་མཇལ་བར་ཤོག་ཅིག །མཇལ་ཟིན་རྣམས་དང་མི་འབྲལ་བར་ཤོག་ཅིག །རྟག་ཏུ་མཉེས་ཤིང་ཐུགས་རྗེས་འཛིན་པར་ཤོག་ཅིག་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ཞེ་དགུ་པའོ། །དེ་ནས་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་ལ་རིམ་པ་གསུམ་ལས། རིམ་པ་དང་པོ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་མེ་ཏོག་འབྱུང་བ་དཀའ་བ་ལྟར་སངས་རྒྱས་འབྱུང་དཀའ། དེའི་ཐུགས་རྗེ་ལས་སྤྲུལ་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པའང་འབྱུང་དཀའ་སྟེ། ད་རེས་བདག་ཅག་གི་དཔལ་མགོན་བླ་མ་དམ་པ་འདིས་མཚོན་ནས་ཡང་དག་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པའི་འོད་ཟེར་མངའ་བས་ནི། སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་སྒྲོལ་བས་གྲུ་ཆེན་མཉེན་པ་ལྟ་བུ། ཐར་པའི་ལམ་སྣ་འདྲེན་པས་དེད་དཔོན་མཁས་པ་ལྟ་བུ། སྲིད་ཞིའི་རྒུད་པ་སེལ་བས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟ་བུ། ཉོན་མོངས་མེ་དཔུང་འཇིལ་བས་བདུད་རྩིའི་ཆུ་རྒྱུན་ལྟ་བུ། ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་འབེབས་པས་ཆར་སྤྲིན་བཟང་པོ་ལྟ་བུ། འགྲོ་ཀུན་དགའ་བ་བསྐྱེད་པས་ལྷའི་རྔ་སྒྲ་ལྟ་བུ། དུག་གསུམ་ནད་ཀུན་སེལ་བས་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ། མ་རིག་

p. 869

མུན་པ་སེལ་བས་ཉི་ཟླ་སྒྲོན་མེ་ལྟ་བུ། འདོད་དགུའི་རེ་བ་འབྱུང་བས་དཔག་བསམ་ཤིང་ཆེན་ལྟ་བུ། ཕྲིན་ལས་འོད་སྟོང་མངའ་བས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་མངའ་བ་སྟེ་ངོ་མཚར་ཏོ། །དེང་སང་བདག་ལྟ་བུས་མཇལ་ཞིང་བསྟེན་དུ་ཡོད་པ་ལ་སྤྲོ་དགའ་མཆོག་ཏུ་སྐྱེ་ནས། ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ཞིང་ཐུགས་རྗེས་འཛིན་པར་གྱུར་ཅིག །བདག་ཀྱང་ནམ་ཞིག་ན་དེ་ཁོ་ན་འདྲ་བར་ཐོབ་པར་ཤོག་ཅིག་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ལྔ་བཅུ་པའོ། །དེ་ནས་རིམ་པ་གཉིས་པ་ནི། འདི་ལྟར་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྒྱ་ཆེ། ཏིང་འཛིན་ཉི་ཟླ་ལྟར་འོད་གསལ། མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོ་ལྟར་ཚད་མེད། ཐུགས་རྗེ་ཆུ་ཀླུང་ལྟར་ཤུགས་དྲག །རང་བཞིན་རི་རྒྱལ་ལྟར་ཐུགས་བརྟན། སྐྱོན་བྲལ་པདྨ་ལྟར་རྣམ་དག་འགྲོ་ལ་ཕ་མ་ལྟར་ཐུགས་སྙོམས། ཡོན་ཏན་གཏེར་མཛོད་ལྟར་ལྷུན་གྲུབ། འཇིག་རྟེན་རྒྱལ་བ་ལྟར་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པའི་རང་བཞིན་དམ་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་རེ་རེའི་ཆ་ཡང་དཔག་གིས་མི་ལངས་པས་ངོ་མཚར། རྟག་ཏུ་དགྱེས་ཤིང་ཐུགས་རྗེས་འཛིན་པར་ཤོག་ཅིག་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ང་གཅིག་པའོ། །དེ་ནས་རིམ་པ་གསུམ་པ་ནི། འདི་ལྟར་དཔལ་མགོན་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ནི་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་དྲན་པ་དང་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ཐར་པའི་ས་བོན་འདེབས་ཤིང་འཁོར་བ་ཕྱིར་བསྙིལ་བས་སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་བྱེད་པ་གཅིག་པ་དང་། ཐར་པའི་ལམ་དུ་འདྲེན་པས་སྐལ་བ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་གང་དུ་ཧེ་རུ་ཀའི་ངོ་བོར་དབང་རྫོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པས་དཀོན་མཆོག་བཞི་པར་བྱོན་པ་དང་། གདུལ་ངོར་སངས་རྒྱས་ལས་ཀྱང་བཀའ་དྲིན་མཆོག་ཏུ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་མངའ་བ་སྟེ། ཚེ་འདིར་སྨིན་གྲོལ་ཟབ་མོའི་ལམ་ལ་འགོད་པའི་ངང་ཅན་

p. 870

རྣམས་ལ་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་བསྟེན་ཅིང་མཉེས་ནས་ཐུགས་རྗེས་བྱིན་གྱིས་རློབས་པར་ཤོག་ཅིག་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ང་གཉིས་པའོ། །དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་ནས། སྟོང་པའི་ངང་ལས། ཉིན་མོ་སྤྱི་གཙུག་མཚན་མོ་སྙིང་ནང་དུ་པདྨ་ཉི་ཟླའི་སྟེང་དུ་རྩ་བའི་བླ་མ་ལ། ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་དང་བཅས་པས་བསྐོར་བར་བསམས་ལ། རྩ་བ་དང་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་མཁའ་འགྲོ་དང་བཅས་པ་སྤྱན་དྲངས་ལ་ཐིམ་པ་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ། མཆོད་པ་འབུལ་བ། སྡིག་པ་བཤགས་པ། གསོལ་བ་གདབ་པ་རྣམས་བྱ་སྟེ། ན་མོ་བླ་མ་ཡི་དམ་དང་། །མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་ལ་གུས་ཕྱག་འཚལ། །ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་མཆོད་པ་འབུལ། །རྩ་བ་ཡན་ལག་ཉམས་ཆག་བཤགས། །སྨིན་གྲོལ་དབང་དང་བྱིན་རླབས་སྩོལ། །ཚེ་རབས་འདྲེན་སྟོན་མཛད་དུ་གསོལ། །ཞེས་ལན་གསུམ་བརྗོད་པས། སྐུའི་ཆ་ཤས་ནས་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་བབ། ལུས་ཀྱི་ནང་ཁེངས། ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་དག །བདེ་ཆེན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེས་པར་བསམས་ལ་དར་ཅིག་མཉམ་པར་བཞག་ནས། བླ་མ་གང་ཡིན་གྱི་མཚན་དེ་ཤེས་པ་རྒྱ་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ལ་ༀ་ཨཱཿཧཱུྃ་གི་སྒྲོམ་ནས་བཟླས་སོ། །ༀ་གུ་རུ་ཀུ་མཱ་རཱ་ཙ་སིདྡྷི་ཨཱཿཧཱུྃ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོའི་སྐུ་ལས་འོད་དང་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་བབས་པས་ལུས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས། བུམ་པའི་དབང་ཐོབ། སྐུ་རྡོ་རྗེར་བྱིན་གྱིས་བརླབས། གསུང་ལས་ངག་གི་དྲི་མ་སྦྱངས། གསང་བའི་དབང་ཐོབ། གསུང་རྡོ་རྗེར་བྱིན་གྱིས་བརླབས། ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་དང་བདུད་རྩིས་ཡིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ཐོབ། ཐུགས་རྡོ་རྗེར་བྱིན་གྱིས་བརླབས། ཐམས་ཅད་ལས་འོད་དང་བདུད་རྩིས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་དྲི་མ་སྦྱངས། ཚིག་དབང་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ།

p. 871

ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེར་བྱིན་གྱིས་བརླབས། བདག་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བླ་མའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་ཐིམ། དེ་ཉིད་ཆོས་སྐུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་ལ་ཐིམ་པས། གང་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ངང་ལ་བཞག་ནས་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་ང་གསུམ་པའོ། །དེ་ནས་ལས་ཚོགས་ཀྱི་རིམ་པ་ནི། ཞི་བ་ལ་དེ་ཐམས་ཅད་དཀར་པོར་བསམས་པའི་འོད་ཟེར་དཀར་པོས་ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་ཞི་བར་བསམས་ལ། སྔགས་ཀྱི་ཤམ་བུར་ཤཱནྟིཾ་ཀུ་རུ་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་བཟླས། རྒྱས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་སེར་པོར་བསམས་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཚེ་དང་བསོད་ནམས་དང་འབྱོར་པ་རྒྱས་པར་བསམས་ལ། པུཥྚིཾ་ཀུ་རུ་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་བཟླས། དབང་ལ་ཐམས་ཅད་དམར་པོར་འཕྲོ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་དབང་དུ་བྱས་པར་བསམས་ལ། ཆེ་གེ་མོ་ཝ་ཤཾ་ཀུ་རུ་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་བཟླས། དྲག་པོ་ལ་ཐམས་ཅད་མཐིང་ནག་མེའི་འོད་ཟེར་དང་ཚ་ཚ་འཕྲོ་བས་གདོན་བགེགས་ཚར་བཅད་པར་བསམས་ལ། གདོན་བགེགས་མཱ་ར་ཡ་ཕཊ། ཅེས་བཟླས། དམིགས་པ་གཞན་རྣམས་སྔར་དང་འདྲའོ། །ཁྲིད་རྐང་ང་བཞི་པའོ། །དེ་ནས་ནད་གདོན་འཆི་བསླུའི་ཚེ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ནས། སྟོང་པའི་ངང་ལས། མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་པད་སྡོང་སེང་གེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་རྐང་གིས་བཏེག་པའི་སྟེང་དུ་ཉི་ཟླ་དར་འབོལ་བརྩེགས་པའི་སྟེང་དུ་རྩ་བའི་བླ་མ་ལ། བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་སངས་རྒྱས་དང་དབྱེར་མེད་དུ་བསམས་པའི་མཐར། ཡི་དམ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་མཁའ་འགྲོ་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་དང་། འོག་ཏུ་རིགས་དྲུག་གནོད་བྱེད་དང་བཅས་པ་བསམས་ལ། དེ་ནས་རང་གི་སྙིང་ནང་ནས་རྣམ་ཤེས་ཧཱུྃ་གི་རྣམ་པ་ཚངས་བུག་ནས་ཐོན་པས་དཔའ་བོ་རིགས་ལྔའི་མཁའ་འགྲོ་ཆུ་གྲི་ཐོགས་པར་གྱུར་པ་དེས། རང་གི་ཐོད་པ་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་མཛོད་སྤུར་བཅད་ནས། ཐོད་པའི་སྒྱེད་པོ་རི་རབ་ཙམ་པ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་བཞག་པའི་ནང་དུ་ལུས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་བླུགས་ཏེ། འོག་ནས་མེ་འབར་བས་ཁོལ་བ་ལ། ཕྱོགས་

p. 872

བཅུའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདུད་རྩི་བྱུང་བས་ཁེངས་ཏེ། ཅི་འདོད་པའི་བཟའ་བཏུང་དང་བདུད་རྩི་བཟང་པོར་གྱུར་པ་དེ། དཔའ་བོ་ཐོད་པ་ཐོགས་པ་གྲངས་མེད་པ་ལག་བདེའི་ཚུལ་དུ་སྤྲུལ་པས་མགྲོན་རྣམས་སོ་སོའི་སྤྱན་སྔར་དུས་མཉམ་དུ་དྲངས་པས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མགྲོན་རྣམས་མཉེས་ཏེ་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་ནས་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ། འཁོར་བའི་མགྲོན་རྣམས་མཉེས་ཏེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་ལན་ཆགས་ཁྱེར་ཞིང་བུ་ལོན་སྦྱངས། ཁྱད་པར་དུ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་བགེགས་རིགས་མཉེས་པས་གདུག་སེམས་དང་བར་ཆད་ཞི། ཐམས་ཅད་མཉེས་པའི་འོད་ཟེར་རང་ལ་ཕོག་པས་ནད་ཞི་གདོད་ཞི་འཆི་བ་བསླུས་ཤིང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བསམས་ནས། དེ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པ་ལྟར་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ངང་ལ་བསྔོ་བ་བྱའོ། །འདིས་ནི་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པ་དང་། འཆི་བ་སླུས་པ་དང་། ནད་གཅོད་མེད་པ་དང་། བར་དོའི་འོད་གསལ་ཟིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཁྲིད་རྐང་ལྔ་པའོ། །དོན་དྲུག་པ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལ། ཁྱད་པར་དབྱེ་བ། ཕན་ཡོན་བསམ་པ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཚུལ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། འདི་ལྟར་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇིགས་ནས་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ན་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྲག་ནས་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཞི་བདེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ན་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་བ་ལས་རང་ཉིད་ཙམ་ཐར་པའི་འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་མེད་པར་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ནས། དེ་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་

p. 873

ན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་འདོད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་ཆ་ལས་ལོག་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ང་དྲུག་པའོ། །དེ་ནས་ཕན་ཡོན་བསམ་པ་ནི། འདི་ལྟར་རང་ཉིད་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ལ་ཡང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ན། འཇིག་མེད་ཐར་པའི་མཆོག་ལ་གནས་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱབས་སུ་མི་འགྲོ། བརྟན་པར་དཀའ་ཞིང་གནོད་པ་སྦྱིན་པའི་རང་བཞིན་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མགོན་དང་སྐྱབས་སུ་མི་འགྲོ། གང་གི་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཐར་པའི་ས་བོན་འདེབས་པ་དང་། མི་དགེའི་ཚོགས་ལས་རིང་དུ་བྱེད་ཅིང་དགེ་བ་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། སྡོམ་པ་ཀུན་གྱི་རྟེན་དུ་རུང་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་། འདིར་ཡང་དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་ཞིང་སྨོན་པའི་རེ་བ་ཡིད་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པ་དང་། རྟག་ཏུ་ཚེ་རབས་དྲན་ཅིང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་། འདི་ཕྱིར་བདེ་ཞིང་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་བསམས་ཏེ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ང་བདུན་པའོ། །དེ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཚུལ་ནི། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ནས། མདུན་གྱི་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གདན་སེང་གེ་དང་པདྨ་ཉི་ཟླ་རིན་པོ་ཆེའི་སྟེང་དུ་བླ་མ་དང་སངས་རྒྱས་དབྱེར་མེད་དུ་བཞུགས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དང་མཁའ་འགྲོ་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བས་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པར་བསམས་ལ། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ས་གཞིའི་ངོས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། དུས་འདི་ནས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར་དུ་ཁྱེད་ལ་འབུལ། ཁྱེད་ལ་བརྟེན། ཁྱེད་མ་གཏོགས་པ་རེ་བའི་

p. 874

གནས་དང་སྐྱབས་གཞན་མེད་ཅེས་བསམ་ཞིང་གདངས་སྙན་པོས། བླ་མ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཞེས་ཅི་འགྲུབ་ཏུ་བརྗོད་པའི་རྗེས་སུ། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཐིམ། དེ་ཡང་དབུས་ཀྱི་བླ་མ་སངས་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཐིམ། དེ་ཡང་ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་བྲལ་སྟོང་པའི་ངང་དུ་ཐིམ་པས། གང་ལང་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ངང་ལ་གློད་ནས་ཇི་ཙམ་བློ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ། དེ་ནས་བསྔོ་བ་བྱའོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་མ་སྟེ་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་ང་བརྒྱད་པའོ། །དོན་བདུན་པ་ཚད་མེད་བཞིའི་བསྒོམ་ཚུལ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕན་ཡོན་ལ་བསམ་སྟེ་བསྒོམ་པ་ལ་སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་ལ། བསྒོམ་ཚུལ་དངོས། རྩལ་སྦྱང་བའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ལྟར་ཚད་མེད་བཞི་མ་བསྒོམས་ན་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འགྲུབ་ཅིང་། བསྒོམས་ན་འགྲུབ་པས་ཀྱང་བསྒོམ་དགོངས་ལ། བྱམས་པས་ནི་གནས་སྐབས་ཀུན་གྱི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་མཐར་ཐུག་ལོངས་སྐུ་འགྲུབ་པ་དང་། སྙིང་རྗེས་འཚེ་བ་མེད་ཅིང་ཆོས་སྐུ་འགྲུབ་པ་དང་། དགའ་བས་ཕྲག་དོག་མེད་ཅིང་སྤྲུལ་སྐུ་འགྲུབ་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་སེམས་ལས་སུ་རུང་ཞིང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་པ་དང་། གཞན་ཡང་འདོད་པར་ལྷ་མིའི་ལུས་འགྲུབ་པས་ཕན་བདེ་བྱེད་ལ། གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྐྱེ་གནས་དག་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བདག་གིས་ཕན་ཡོན་ལ་བསམས་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་ང་དགུ་པའོ། །དེ་ནས་བསྒོམ་ཚུལ་དངོས་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པ་ལའང་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་གཉིས་ལས། དམིགས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ད་ལྟར་ཕ་མ་དང་གཉེན་འདུན་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་ཤིང་། དགྲ་དང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་སྡང་བའི་སེམས་འདི་མི་རིགས་ཏེ། ཚེ་རབས་

p. 875

སྔ་མར་དགྲ་འདིས་ཀྱང་གཉེན་བྱས་ལ། གཉེན་གྱིས་ཀྱང་དགྲ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་དང་། ད་ལྟའང་རྟག་ཏུ་དགྲས་ཀྱང་གནོད་པར་མི་ནུས་ཤིང་བསྟུན་ན་གཉེན་ཞིང་ཕན་པའང་སྲིད་ལ། གཉེན་གྱིས་ཀྱང་ཚིག་མི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། འཐབ་པ་དང་། ནོར་རྫས་འགོད་པ་དང་། དེ་ལ་མི་འདོད་པ་བྱུང་ན་རང་གི་སེམས་ལ་ཟུག་རྔུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དགྲ་བཞིན་དོན་ལ་གནས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ནའང་གཉེན་དགྲར་འགྱུར་བ་དང་། དགྲ་གཉེན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་ཕྱོགས་ལ་ཆགས། གཞན་ཕྱོགས་ལ་སྡང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཉེ་རིང་སྤངས་ལ་དགྲ་གཉེན་ངོ་མཉམ་གྱི་དོན་ལ་བརྟག་ཅིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟར་བལྟ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའོ། །བློའི་རྣམ་པ་ནི་ད་ལྟར་སེམས་ཅན་གཅིག་ནས་གཉིས་དང་གསུམ་དང་གྲོང་གཅིག་དང་། ཡུལ་ཁམས་གཅིག་དང་གླིང་གཅིག་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའི་བར་ལ། ཉེ་རིང་ཆགས་སྡང་དང་དམིགས་པ་མེད་པའི་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་སྦྱར་དངོས་རྗེས་གསུམ་པས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་དྲུག་ཅུ་པའོ། །དེ་ནས་བྱམས་པ་བསྒོམ་པའང་གཉིས་ལས། དམིགས་ཡུལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ། རང་ཕྱོགས་ལ་བདེ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཀུན་བདེ་བ་དང་འཕྲད་པར་སྨོན་པ་བཞིན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཇི་སྙེད་དོ། །ཀུན་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བྱམས་པས་བདག་གིར་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་མཐོང་ནས། བློའི་རྣམ་པ་ནི་རང་གི་ཕ་མ་ལྟ་བུས་མཚོན་ནས་སྙིང་ཉེ་བ་དང་འཕྲད་པར་འདོད་པ་དང་། དེ་ནས་གཅིག་ནས་ཀུན་གྱི་བར་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་རྗེས་ལ། གང་དུའང་དམིགས་པ་མེད་པའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའོ། །དེ་ནས་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་ལའང་། དམིགས་ཡུལ་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོས་གདུངས་པ་བློས་མི་བཟོད་པ་ཞིག་བསམས་ལ། བློའི་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་འདི་དང་བྲལ་བར་

p. 876

ཤོག་གཅིག་སྙམ་པའི་སྙིང་རྗེ་དུང་དུང་བ་སེམས་ཅན་གཅིག་ནས་ཀུན་གྱི་བར་ལ་བསྒོམས་པའི་རྗེས་གང་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ངང་ནས་དར་ཅིག་མཉམ་པར་གཞག་པ་སྟེ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་དུ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའོ། །དེ་ནས་དགའ་བ་ནི། མཐོ་རིས་ཀྱི་ཡུལ་ན་སུ་གང་ཞིག་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པ་ཆེ་ཆུང་ཅི་ཡོད་པ་ནས། བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཆ་ཐམས་ཅད་དམིགས་ཡུལ་དུ་བྱས་ཏེ། བློའི་རྣམ་པ་བདེ་བ་འདི་དང་རྟག་ཏུ་མི་འབྲལ་ཞིང་འདི་བས་ཀྱང་སྐྱིད་ཅིང་བདེ་བ་ཚེ་རིང་བ། འཁོར་མང་བ། ལོངས་སྤྱོད་འབྱོར་པ། འཚེ་བ་མེད་པ། ཤེས་རབ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་འབྱོར་པར་ཤོག་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་གཅིག་ནས་ཀུན་གྱི་བར་ལ་སྦྱར་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་རང་ལ་གནོད་པའི་དགྲ་དང་སེམས་ལ་ཕྲག་དོག་གི་གནས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྦྱང་བའི་མཐར་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་བཞག་པ་སྟེ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའོ། །དེ་ནས་རྩལ་སྦྱང་བ་ནི། གོ་རིམས་ངེས་པ་ཅན། བྱམས་པ། སྙིང་རྗེ། དགའ་བ། བཏང་སྙོམས་བཞི་པ་རིམ་པས་བསྒོམ་ཞིང་། ཡང་བཟློག་ནས་བསྒོམ་པ་བཏང་སྙོམས་ནས་བྱམས་པའི་བར་དང་། སྤེལ་མ་བྱམས་པ་དགའ་བ། སྙིང་རྗེ་དང་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་ཞིང་། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་གོམས་པར་སྦྱང་བའོ། །དེ་དག་སྦྱོར་བ་སེམས་བསྐྱེད་དངོས་གཞི་དེ་ཉིད་ལ་བརྩོན་བཞིན་དུ་ཞེན་པ་མེད་པ། རྗེས་བསྔོ་བ་གསུམ་གྱིས་ཟིན་པར་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པའོ། །དོན་བརྒྱད་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསླབ་བྱ་དང་བཅས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་བསམ་པ། བསྐྱེད་ཚུལ་དངོས། བསླབ་བྱ་བསམ་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ན་མཆོག་ཏུ་འཕགས་པ་ཡིན་ལ། སེམས་མ་བསྐྱེད་ན་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འགྲུབ་ལ། བསྐྱེད་ན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁོར་བའི་

p. 877

སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་སེལ་བ་དང་། ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་ལས་འཕགས་པ་དང་། དགེ་རྩ་མི་ཟད་ཅིང་འཕེལ་བ་དང་། བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་འཚོབ་པ་དང་། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཆོད་སྡོང་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཅི་བསམས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་དང་། གཞན་དོན་རླབས་པོ་ཆེ་འགྲུབ་པ་དང་། མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདག་གིས་དེ་རིང་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་འབད་དོ། །ཁྲིད་རྐང་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔ་པའོ། །དེ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་དངོས་ལ། སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི་གཉིས་ལས། དང་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་བདུན་གྱིས་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཡན་ལག་ནི། དཀོན་མཆོག་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་མཆོད་པ་བཤམས། སྟེང་གི་ནམ་མཁར་བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་བའི་སྲུང་མ་སྤྲིན་ཕུང་འཐིབས་པ་ཙམ་བསམས་ལ། རང་གི་ལུས་བརྒྱ་སྟོང་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་པ་གཞི་ཁྱབ་པ་ཙམ་དང་། ཁམས་གསུམ་རིགས་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕྱག་འཚལ་བར་དམིགས་ཏེ། བསྟོད་དབྱངས་དང་བཅས་པས་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་མདོ་སྡེ་དབང་པོའི་རྒྱལ་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་ལྟུང་བཤགས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་མང་དང་། སངས་རྒྱས་སྟོང་རྩ་དང་། ཞི་ཁྲོ་སྐོང་གི་ཕྱག་ལ་སོགས་པ། ལུས་བསྲང་། ཐལ་མོ་སྙིང་ག་མགྲིན་པ་སྤྱི་བོ་གསུམ་གང་རུང་དུ་སྦྱོར་ལ། པུས་མོ་ས་ལ་ཕབ་སྟེ་ཡན་ལག་སྨད་ལྔ་བཏུད་པའི་ཕྱག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་བཙལ་ལོ། །ཁྲིད་རྐང་དྲུག་ཅུ་རྩ་དྲུག་པའོ། །དེ་ནས་མཆོད་པ་འབུལ་བའི་ཡན་ལག་ནི། དཀོན་མཆོག་གི་དྲུང་དུ་ཅི་འབྱོར་པའི་མཆོད་པ་དང་ཁྱད་པར་མར་མེའི་ཕྲེང་བ་དང་བདུག་སྤོས་ཀྱི་དྲི་བཤམས་ལ། ནམ་མཁའ་དང་ས་གཞི་ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་མིའི་

p. 878

མཆོད་རྫས་སྤོས་མེ་ཏོག་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞལ་ཡས་ཁང་དང་ད ག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་འཁོར་ཀུན་ནས་དགའ་བ་སྣ་ཚོགས་དང་། རྒྱལ་སྲིད་བདུན་དང་བཀྲ་ཤིས་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་དང་། ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་ཁྱད་པར་མང་པོ་གླུ་གར་དང་རོལ་མོའི་སྤྲིན་ཕུང་འཕྲོ་བས་ཞིང་ཁམས་འདི་དང་གཞན་གྱི་དཀོན་མཆོག་ཐམས་ཅད་མཆོད་པར་བསམས་ལ། འཕགས་པ་བཟང་པོ་སྤྱོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་འཇུག་ལ་སོགས་པ་ནས་བྱུང་བའི་མཆོད་འབུལ་རྣམས་དང་། འདིའི་སྐབས་ནས་བཤད་པའི། དངོས་སུ་འབྱོར་དང་ལ་སོགས་པས་མཆོད་ནས། མཆོད་བྱ་མཆོད་བྱེད་མཆོད་རྫས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པས་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་མཆོད་དོ། །ཁྲི་རྐང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བདུན་པའོ། །དེ་ནས་སྡིག་པ་བཤགས་པའི་ཡན་ལག་ནི། རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་གནོང་ཤིང་འགྱོད་པས། དྲན་པ་དང་མི་དྲན་པའི་སྡིག་པ་ཚེ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས། དེ་རིང་ཡན་ཆད་བསགས་པ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས། ཕ་མ་དང་མཁན་པོ་སློབ་དཔོན་དང་མཆེད་གྲོགས་དང་། སྐྱེ་བོ་གཞན་དག་ལ་མ་གུས་པ་བྱས་པ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་བཅུ། མཚམས་མེད་པ་ལྔ། དེ་དང་ཉེ་བ་ལྔ། དཀོན་མཆོག་གི་དཀོར་ལ་འབགས་པ། སེར་སྣ་དང་འཇུར་གེགས་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལྕེ་ཐོག་ཏུ་ནག་ཕུངས་ཀྱིས་འདུས་པར་བསམས་ནས་བཤགས་པས། སྐད་ཅིག་དེ་ལ་རྟེན་གྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལས་འོད་བྱུང་བས་ཕོག་ནས་སངས་ཀྱིས་དག་པར་བསམས་ལ། ཕྱིས་མི་བྱེད་པར་གཉེན་པོས་བསྡམ་ཞིང་། སྡིག་པ་བཤགས་པའི་ཚིག་བྱང་ཆུབ་ལྟུང་བཤགས་ལ་སོགས་པ་མདོ་རྒྱུད་ནས་བྱུང་བ་ཀུན་བརྗོད་པའི་མཐར། གང་ལ་བཤགས་པའི་རྟེན། གང་བཤགས་པའི་སྡིག་པ། གང་གིས་བཤགས་པའི་སྡིག་པ་རྣམས་མི་དམིགས་པའི་ངང་ལ་བཞག་པ་སྟེ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ། །

p. 879

དེ་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཡན་ལག་ནི། སྦྱོར་བ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དོན་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་སྤྱད་པའི་དགེ་བ། སེམས་ཅན་གང་གིས་བསོད་ནམས་དང་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་བསྐྲུན་པ། རང་གིས་ཀྱང་སྔར་བྱས་པ། ད་ལྟ་བྱེད་བཞིན་པ། སླད་ཀྱིས་བྱེད་པར་ངེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་དུང་དུང་བ་སྙིང་ཐག་པ་ནས། གཅིག་ནས་ཀུན་གྱིས་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒོམས་པའི་མཐར། གང་ལའང་མི་དམིགས་པའི་ངང་ལ་བཞག་ནས་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་དྲུག་ཅུ་རྩ་དགུ་པའོ། །དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཡན་ལག་ནི། རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་འདུག་སྟེ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་གཞན་དོན་རླབས་པོ་ཆེ་ལ་གཤེགས་པ་རྣམས་ལས། ཆོས་མི་གསུང་བར་བཞུགས་པ་དག་གི་དྲུང་དུ། སྔོན་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞུ་བ་ཕུལ་བ་ལྟར། བདག་ཀྱང་ལུས་བྱེ་བ་མང་པོར་སྤྲུལ་ཏེ་འཁོར་ལོ་དང་ནོར་བུ་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་ཞུས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནང་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཕབ་པར་བསམ་ཞིང་། བཟང་པོ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་བརྗོད་ནས་གང་དུའང་མི་དམིགས་པའི་ངང་ལས་རྗེས་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་བདུན་ཅུ་པའོ། །དེ་ནས་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་གསོལ་བ་གདབ་པའི་ཡན་ལག་ནི། སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཞིང་ཁམས་འདི་དང་གཞན་དག་ན་བླ་མ་དང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ཟིན་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་དགོངས་པ་དག་གི་མདུན་དུ། སྔོན་དགེ་བསྙེན་ཙུནྡས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར། བདག་གི་ལུས་མང་པོར་སྤྲུལ་པ་དག་གིས་གསོལ་བ་བཏབ་པས། འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་བཞུགས་ནས་དོན་མཛད་

p. 880

པར་བསམས་ལ་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་དག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་བརྗོད་པའི་རྗེས་ལ་གང་དུའང་མི་དམིགས་པའི་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་བདུན་ཅུ་དོན་གཅིག་པའོ། །དེ་ནས་བསྔོ་བའི་ཡན་ལག་ནི། ཕྱག་འཚལ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། ད་ལྟར་བྱས་པའི་དགེ་བ་འདིས་མཚོན་ནས། རང་གཞན་དུས་གསུམ་དང་འབྲེལ་པར་བསགས་པའི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་བསྔོ་བ་སྟེ། དེའི་ཚིག་ཀྱང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་རྒྱུད་དང་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོར་གསུངས་པ་བཞིན་བརྗོད་ནས། དར་ཅིག་རང་བཞིན་མེད་པའི་ངང་དུ་བཞག་པའི་རྗེས་ལ་ཡང་བསྔོ་བར་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའོ། །དེ་ནས་དངོས་གཞི་ནི། དེ་ནས་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ལ་བསླབ་ཅིང་འཁོར་བ་ནས་སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་མི་གནས་པ་དེ་ཙམ་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་སྙམ་པས་ཚིག་གི་རྒྱལ་པོ་འདི་དག་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བདག་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་དུས་འདི་ནས་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཞི་བ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་རྗེས་སུ་གཟུང་དུ་གསོལ། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་ས་ཆེན་པོ་ལ་བཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་། ས་ཆེན་པོ་ལ་བཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་

p. 881

པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་ཀྱང་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ། སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བགྱིའོ། །སེམས་ཅན་མ་བསྒྲལ་བ་རྣམས་བསྒྲལ་བར་བགྱིའོ། །མ་གྲོལ་བ་རྣམས་དགྲོལ་བར་བགྱིའོ། །དབུགས་མ་ཕྱུང་རྣམས་དབུགས་དབྱུང་བར་བགྱིའོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་ལན་གསུམ་བརྗོད་དོ། །དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ནི་མཚན་ཉིད་བསྒོམས་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ལས། ཆོ་ག་ལ་མི་ལྟོས་པར་མཁས་པ་རྣམས་བཞེད་དོ། །དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་གསུམ་གྱི་མཐར་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར། མིའི་སྲིད་པ་དོན་དང་བཅས་ལྷ་དང་བཅས་པའི་མཆོད་སྡོང་དུ་གྱུར། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ངན་འགྲོར་ལྟུང་བའི་སྒོ་འཕར་བཅད། བདེ་བ་ནས་བདེ་བར་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་སུ་འགྲོ། གཞན་དོན་རླབས་པོ་ཆེ་འགྲུབ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲས་སུ་གྱུར། བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་ལ་བསམས་ཏེ་གཟེངས་བསྟོད་དེ་སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་དོ། །ཁྲིད་རྐང་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའོ། །དེ་ནས་བསླབ་བྱ་བསམ་པ་ལ་སྨོན་འཇུག་གཉིས་ལས། དང་པོ་སྨོན་པའི་བསླབ་བྱ་བསམ་པ་ལ། བདག་གཞན་མཉམ་པ། བརྗེ་བ། གཞན་གཅེས་པར་གཟུང་བ་བྱང་ཆུབ་བསྒོམ་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བདག་གཞན་མཉམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནས། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་བདག་གཉིས་བདེ་བ་འདོད། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད། རྟག་ཏུ་སྐྱིད་ཅིང་ལེགས་ན་དགའ་བར་ཆབས་གཅིག་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱིས་དེའི་རྒྱུ་དགེ་སྡིག་བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་རྨོངས་པས་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་འདི་སྙིང་རེ་རྗེ། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་བདེ་བ་དང་འཕྲད། སྡུག་

p. 882

བསྔལ་གྱིས་ཉམ་ཐག་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ། བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པ་རྣམས་དགའ་བདེ་དེ་དང་དུས་རྟག་ཏུ་མི་འབྲལ། ཉེ་རིང་ཆགས་སྡང་ཅན་རྣམས་ཆགས་སྡང་མེད་པའི་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས། ཀུན་ཀྱང་ཐར་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ཏེ་རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་འདུན་པ་དྲག་པོས་བསྒོམས་པའི་རྗེས་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དར་ཅིག་གློད་ནས་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་བདུན་ཅུ་རྩ་བཞི་པའོ། །དེ་ནས་བདག་གཞན་བརྗེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི། གང་སྙིང་རྗེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་གཅིག་ཐོག་མར་མདུན་དུ་བསམས་ནས། རང་གི་བདེ་བ་དང་ལེགས་པ་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་བློས་ལིངས་ཀྱིས་ཕུད་དེ་གོས་གཡོགས་པ་ལྟར་དེ་ལ་སྦྱིན་པས་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པར་འགྱུར། དེའི་སྡུག་བསྔལ་ཅི་ཡོད་པ་ཀུན་ཚུར་བླངས་ཏེ་རང་གི་སྟེང་དུ་བཞག་པས་སྡུག་ཅིང་བསྔལ་བ་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་དེ་དང་དུ་བླངས་པ་ནི་གོས་བརྗེ་བ་ལྟར་བྱ་ཞིང་། འབྱོངས་དུས་དབུགས་ཕར་རྒྱུ་བ་ན་བདག་གི་དགེ་བ་སེམས་ཅན་ལ་སྦྱིན། ཚུར་རྔུབ་དུས་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་བླངས་པ་ལ་སྦྱང་ངོ་། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་གཅིག་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་བཏང་ལེན་སྤེལ་མར་བྱ་ཞིང་ལྷག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཉིན་མཚན་དུ་འབད་དེ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་པའོ། །དེ་ནས་གཞན་གཅེས་པར་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི། བུ་གཅིག་པའི་མ་བུ་ལ་བརྩེ་བ་ལྟར་བསྒོམ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་ནས་གང་སྐྱེ་བར་སླ་བའི་སེམས་ཅན་སྙིང་ལ་མ་གཅིག་མདུན་དུ་བསམས་ནས་དེའི་སྡུག་བསྔལ་བློས་མི་བཟོད་པ་ཙམ་དུ་བདག་གིས་དང་དུ་བླང་ཞིང་བདག་གི་དགེ་བ་དེ་ལ་བྱིན་པས་བདེ་བར་བསམས་ལ། བདག་འཁོར་བར་གནས་རུང་། ན་རུང་། ཤི་རུང་། ཉམས་ཉེས་ཅི་བྱུང་ཡང་བཟོད་ཀྱི།

p. 883

འདི་འཁོར་བར་འཁྱམས་སྡུག་བསྔལ་བར་ག་ལ་བཟོད་སྙམ་དུ་བརྩེ་སེམས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བསྒོམ་ཞིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེར་ཀ་ང་ལ་ཡོད་སྙམ་ནས། བདག་ལ་ཕན་རུང་། གནོད་རུང་། གང་ཅི་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པའི་སེམས་ཅན་གྱིས་མཚོན་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ལྷག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བལྟ་ཞིང་། ཐུན་རྗེས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ངང་ལས་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་བདུན་ཅུ་རྩ་དྲུག་པའོ། །དེ་ནས་འཇུག་པའི་བསླབ་བྱ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལས། དང་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། ངས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྦྱིན་པ་གཏོང་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། སེམས་ཅན་གྱི་ཡུལ་ལ་དངོས་སུ་ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཅི་འགྲུབ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་ཏེ། གཏོང་བ་དང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་ཤིན་ཏུ་གཏོང་བ་གསུམ་དངོས་དང་ཡིད་ཀྱིས་བྱ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་ཅི་འགྲུབ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིད་ཀྱིས་མཆོད་པ་འབུལ། འབྱུང་པོ་དང་ཡི་དགས་ལ་གཏོར་མ་དང་ཆུ་སྦྱིན་གཏོང་ནས། གང་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ངང་ནས་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་བདུན་ཅུ་རྩ་བདུན་པའོ། །དེ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ། ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ལ་བསླབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཉེས་སྤྱོད་སྤངས་པའི་སེམས་དགེ་བས་རྒྱུད་བསྡམ་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་བསྐྱེད་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། སྔར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བླངས་པའི་སྡོམ་ཁྲིམས་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་ཅིང་བཤགས་སྡོམ་དང་གཉེན་པོ་བསྟེན་པའི་སྟེང་དུ་སྨོན་འཇུག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྲུང་ཞིང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཆོ་གས་བླངས་པ་དང་། ཁྱིམ་པ་ཡིན་ནའང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་བསླབ་པ་དང་། གཉིས་ཀ་ས་རང་གི་རྒྱུད་སྡོམ་པ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པ་དང་། ཆོ་གས་ཡང་ཡང་བླང་ཞིང་རྗེས་ལ་མི་དམིགས་པའི་

p. 884

ངང་ལས་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་བདུན་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ། །དེ་ནས་ཁྱད་པར་ལ་བསླབ་པ་ལ་གཉིས་ལས། ཕྱོགས་དང་པོ། སྤྱོད་ཡུལ་དག་པ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁང་པའི་ནང་དུ་འཇུག་པའི་ཚེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཉལ་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། རྨི་ལམ་རྨིས་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། སྐེ་རགས་འཆིང་བ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་འབྲེལ་བར་གྱུར་ཅིག་དང་། སྟན་ལ་འདུག་པ་ན་རྡོ་རྗེའི་གདན་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། མེ་བཏང་བ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་བུད་ཤིང་བསྲེག་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། འབར་བ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་འབར་བར་གྱུར་ཅིག་དང་། གཡོས་ཟིན་པ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། ཁ་ཟས་ཟ་བ་ན་བསམ་གཏན་གྱི་ཟས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། ཕྱིར་འགྲོ་བ་ན་འཁོར་བའི་གྲོང་ལས་ཐར་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། སྐས་ལས་འབབ་པ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཁོར་བར་འཇུག་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། སྒོ་འབྱེད་པ་ན་ཐར་པའི་གྲོང་གི་སྒོ་འབྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། སྒོ་གཅོད་པ་ན་ངན་སོང་གི་སྒོ་གཅོད་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། ལམ་དུ་འཇུག་པ་ན་འཕགས་པའི་ལམ་དུ་འཇུག་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། གྱེན་ལ་འགྲོ་བ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་འགོད་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། ཐུར་ལ་འབབ་པ་ན་ངན་སོང་གསུམ་རྒྱུན་གཅོད་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། སེམས་ཅན་དང་འཕྲད་པ་ན་སངས་རྒྱས་མཇལ་བར་གྱུར་ཅིག་དང་། རྐང་པ་འཇོག་པ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་འགྲོ་བར་གྱུར་ཅིག་དང་། རྐང་པ་འདེགས་པ་ན་འཁོར་བ་ནས་འདོན་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། རྒྱན་དང་ལྡན་པ་མཐོང་ན་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱི་རྒྱན་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། རྒྱན་མེད་པ་མཐོང་ན་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། སྣོད་གང་བ་མཐོང་ན་ཡོན་ཏན་གྱིས་གང་བར་གྱུར་ཅིག་དང་། སྟོང་པ་མཐོང་ན་སྐྱོན་གྱིས་སྟོང་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། སེམས་ཅན་

p. 885

དགའ་བ་མཐོང་ན་ཆོས་ལ་དགའ་བར་གྱུར་ཅིག་དང་། མི་དགའ་བ་མཐོང་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་མི་དགའ་བར་གྱུར་ཅིག་དང་། སེམས་ཅན་བདེ་བ་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་མཐོང་ན་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་གྱུར་ཅིག་དང་། ནད་པ་མཐོང་ན་ནད་ལས་གྲོལ་བར་གྱུར་ཅིག་དང་། དྲིན་དུ་གཟོ་བ་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་དྲིན་ལན་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། དྲིིན་དུ་མི་གཟོ་བ་མཐོང་ན་ལྟ་བ་ལོག་པ་ལ་དྲིན་དུ་མི་གཟོ་བར་གྱུར་ཅིག་དང་། རྒོལ་བ་མཐོང་ན་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་ནུས་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། བསྟོད་པ་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྟོད་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བྱེད་པ་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། སྐུ་གཟུགས་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། མཆོད་རྟེན་མཐོང་ན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པར་མཐོང་བར་གྱུར་ཅིག་དང་། ཚོང་བྱེད་པ་མཐོང་ན་འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་དང་། ཕྱག་འཚལ་བར་མཐོང་ན་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་མངོན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བདུན་ཅུ་རྩ་དགུ་པའོ། །དེ་ནས་ཕྱོགས་གཉིས་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་རྟོག་བརྒྱད་བསྒོམ་པ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་ནས་བདག་གིས་ནམ་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ནུས། ནམ་ཞིག་དབུལ་བས་ཉེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇོག་ནུས། ནམ་ཞིག་ཤ་ཁྲག་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནུས། ནམ་ཞིག་དམྱལ་བར་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་ནུས། ནམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འབྱོར་པ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་

p. 886

གྱི་རེ་བ་རྫོགས་པར་བྱེད་ནུས། ནམ་ཞིག་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབྱིན་ནུས། ནམ་ཞིག་སེམས་ཅན་ལ་མི་ཕན་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། དོན་དམ་པའི་རོ་ལ་གཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་སིམ་པར་མི་བྱེད་པའི་ཚིག་དང་། གཞན་ལ་མི་ཕན་པའི་འཚོ་བ་དང་། ལུས་དང་ཤེས་རབ་དང་ནོར་དང་དབང་ཕྱུག་དང་ལྡན་པ་དང་། གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བར་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་དང་། ནམ་ཞིག་སེམས་ཅན་གྱི་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་བདག་ལ་སྨིན་ཅིང་། བདག་གི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་ལ་སྨིན་པས་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་རྗེས་ལ་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱད་ཅུ་པའོ། །དེ་ནས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གཉིས་ལས། དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི། འདི་ལྟར་དམ་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ན། དཀའ་སྤྱད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བཟོད་པ། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལེན་དུ་བཟོད་པ། ཆོས་ཆེན་པོའི་གནས་ལ་མི་སྐྲག་པར་བཟོད་པ། རང་གི་སེམས་ལ་བསྲན་བཟོད་པ་རྣམས་ཡིན་ཡང་། སྐབས་འདིར་གཙོ་བོ་གཞན་གྱི་གནོད་པ་ལ་རང་གི་ཁྲོ་བ་མི་མཆེད་པར་བཟོད་པ་བསྒོམ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུ་བཟོད་པ་སྒོམ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། འཁོར་གྱིས་ལོག་བསྒྲུབས་སམ་དོན་ཡོད་དམ་མེད་པའི་འཚེ་བ་ཅི་བྱུང་ཡང་གཟེ་རེའི་སེམས་བཏང་ནས་རིག་པས་འདི་ལྟར་བརྟག་སྟེ། སེམས་ཅན་རང་བཞིན་གནོད་པ་ཅན་ཡིན་པས་ཀྱང་དེ་འབྱུང་ལ། གནོད་ལན་གཞལ་གྱིས་ལོངས་པ་མེད་པས་བསྲན་གཟུགས་ཤིང་། བདག་གིས་ཀྱང་སྔོན་དུས་དེ་ལྟར་བྱས་པའི་ལས་ངན་ཡིན་ལ། བསྲན་བཟོད་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་དམ་པ་ཐོབ་པས་ཀྱང་བཟོད་པར་རིགས་ཤིང་། རང་གི་ལས་མ་གཏོགས་པ་དེའི་གནོད་པས་མཐོ་དམན་མི་ནུས་པས་ཀྱང་བཟོད་པར་འོས་ལ། བཅོས་སུ་འདུག་ན་དེའི་ཐབས་ལ་འབད། མི་འདུག་ན་མི་བཟོད་པའི་སེམས་ཀྱི་གཟེ་རེས་རང་སྡུག་པ་ལས་ཁེབས་མེད་ལ། སླར་གཞན་གྱི་གནོད་པ་ཇེ་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བས་ཀྱང་

p. 887

ཟུག་རྔུའི་སེམས་ཀུན་ནས་ཁྲོ་བ་སྤངས་ཏེ། ལྷོད་ཀྱིས་ཞི་བའི་ངང་ལ་གློད་ནས་རྗེས་ལ་འཁོར་གསུམ་དག་པས་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའོ། །དེ་ནས་དམིགས་པ་མེད་པའི་བཟོད་པ་ནི། གནོད་བྱེད་དང་བདག་གི་ལུས་ལ་རྡུལ་ཕྲན་དུ་གཞིག་པས་ཆ་མེད་སྟོང་པ། ངག་ལ་ཁ་དོག་དང་ངོས་གཟུང་གཞིག་པས་རང་ཡལ་རྗེས་མེད། སེམས་ལ་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བལྟས་པས་དངོས་མེད་དུ་འདུག་སྟེ། གནོད་བྱེད་དགྲ། གནོད་པ་གཏམ་མི་སྙན་པ་དང་འཚེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ། གནོད་ཡུལ་བདག་རྣམས་སྟོང་པ་རིས་མེད་དུ་དག་པས། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་ལ་གློད་ནས་བཞག་གོ །དེའང་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའོ། །དེ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་ནས། འདི་ལྟར་ལེ་ལོས་ནི་རང་གི་དོན་ཡང་མི་འགྲུབ་ན། གཞན་གྱི་དོན་ལྟ་ཅི་སྨོས། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བསྒྲུབ་དགོས་པས་བརྩོན་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས། ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་དང་། ཕྱག་དང་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཅི་འགྲུབ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཡན་ལག་བདུན་པ་དང་ཕུང་པོ་གསུམ་པའི་ལག་ལེན་ལ་འབད་ནས། རྗེས་ལ་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ངང་ལས་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའོ། །དེ་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་འགྱུར་ཞིང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ལ་བསམ་པ་ནི། འདི་ལྟར་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཆི། འདུས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འབྲལ། བསགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཛད་དེ། འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒད་པའི་མཐའ་ཅན་ཏེ། གཡོ་ཞིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཚེ་འདིའི་སྣང་བ་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་རེ་ཕུང་། བདག་ཀྱང་མྱུར་དུ་འཆི། ངེས་པར་འཆི། སང་ནང་པར་རམ། དོ་ནུབ་ཀྱང་མི་འཆི་བའི་དབང་པོ་མེད་ན། འཁྲུལ་སྣང་ཚེ་འདིའི་སྣང་བས་ཅི་བྱ། འཆི་བའི་དུས་སུ་ཕན་པར་ངེས་པ་ཟབ་མོའི་གདམས་ངག་ཡིན་པས་བསམ་

p. 888

གཏན་བསྒོམ་པ་ལ་འབད་དགོས། ཉིན་མོ། མཚན་མོ། སྐད་ཅིག །ཡུད་ཙམ། ཐང་ཅིག་འགྱུར་བས་ཀྱང་འཆི་བ་ལ་ཉེར་སོང་སྙམ་དུ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་པའོ། །དེ་ནས་འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་པ་ནི། འདི་ལྟར་འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཉེས་པ་མང་བ་སྟེ། བསགས་པ་བསྲུང་བ་སྤེལ་བ་གསུམ་གྱིས་བྲེལ་ཞིང་མི་དགེ་བ་འཕེལ་བ། ཀུན་དང་རྩོད་པ་དང་བཅས་པ། ཡོད་ཅིང་ཆོག་མི་ཤེས། ཁེངས་ཤིང་སེར་སྣ་འཕེལ་བ་ཟད་ཀྱིས་དོགས། བླངས་ཀྱིས་དོགས། འཕྲོག་གིས་དོགས། རྐུན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་པ། བསགས་ཀྱང་འཆི་བའི་དུས་སུ་ཐམས་ཅད་འཇོག་ཅིང་འབྲལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན། ཇི་ཙམ་དུ་འབྱོར་པ་དེ་ཙམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་བས་མང་བ་སྟེ། ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་དང་འགལ་བ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་སྨད་པའོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། རྗེས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་དུ་གཞག་གོ །དེ་ཡང་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ངེས་པས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་ལྔ་པའོ། །དེ་ནས་བྱིས་དང་འགྲོགས་པའི་ཉེས་པ་བསམ་པ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་ནས། འདི་ལྟར་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་སོ་སོར་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་དང་། མཛའ་བཤེས་དང་། གཉེན་འདུན་དང་། གྲོགས་དང་། དགྲ་དང་། བར་མའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འགྲོགས་པར་མི་བཟོད་དེ། རང་བཞིན་ངན་པ། བྱས་པ་མི་གཟོ་བ། ཕན་པའི་ལན་དུ་གནོད་པ་སྦྱིན་པ། འདོད་པ་ཆེ་བ། ཆོག་མི་ཤེས་པ། ཁོང་ཁྲོ་བ། ཚིག་རྩུབ་པ། རང་གི་འདོད་པ་འབ་ཞིག་སྒྲུབ་པ། གཞན་ལ་ངང་གིས་གནོད་པ། ཕྱི་ཐག་ཐུང་བ། རང་གི་འབྱོར་པ་དང་ལེགས་པ་ཉམས་ན་འདོར་ཞིང་ཐིང་སློད་བྱེད་པ། ངོ་ཚ་བ། ཆོས་དང་དམ་ཚིག་ལ་སོགས་པ་དང་། ལ་ཡོགས་དང་རྣམ་སྨིན་གང་ལའང་མི་འཛེམ་པ། དོན་དང་བྱ་བ་མང་བ། མགུ་བར་ཤིན་ཏུ་

p. 889

དཀའ་བ། འཐབ་པ་དང་། འཚེ་བ་དང་། ཕྲག་དོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་གིས་བསླུ་ཞིང་ཚེ་འདའ་བའི་རང་བཞིན་ཏེ། འགྲོགས་པ་ཙམ་གྱིས་དགེ་བ་འགྲིབ་ཅིང་མི་དགེ་བ་འཕེལ་བའི་བྱིས་པ་རྣམས་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རིང་དུ་སྤང་བའི་ཕྱིར། བདག་ཀྱང་ཐར་པའི་དམ་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པས་སུ་དང་ཡང་འགྲོགས་པར་མི་བྱ། གཅིག་པུ་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་རྗེས་ལ་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དྲུག་པའོ། །དེ་ནས་འདུ་འཛིའི་ཉེས་པ་བསམ་པ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་ནས། འདི་ལྟར་སྤྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་བ། སྒོས་ཚེ་འདིའི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཟིན་པ་དང་ཆོག་པའི་དུས་མེད་པ། རྟག་ཏུ་བྲེལ་ཞིང་གཡེངས་ལ་དོན་ཆུང་བ། ཇི་ཙམ་བརྩོན་ཀྱང་སྙིང་པོ་མེད་པ། དགྲ་བཏུལ་ཡང་མཐའ་མེད་པ། གཉེན་བསྐྱངས་ཀྱང་མཐའ་མེད་པ། ཚོང་སོ་ནམ་བཟོ་རིགས་ཤེས་གཉེན་ཅི་བྱས་ཀྱང་ལྟོ་གོས་ཀྱི་རྩོལ་སྒྲུབ་ལས། བྱས་པ་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཆོས་ཀྱི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ། ཉིན་མོ་མཚན་མོ་འཁོར་ཡུག་ཏུ་རྣམ་གཡེང་གི་འདུ་འཛིས་དུས་འདའ་བ་འདིས་ཅི་བྱེད། ད་རེས་ཚེ་འདི་བློས་བཏང་ན་བསམ་གཏན་བསྒོམ་སྙམ་དུ་བསམས་པའི་རྗེས་ལ་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་པའོ། །དེ་ནས་དབེན་པའི་ཡོན་ཏན་བསམ་པ་ནི། སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞི་བའི་ནགས་སུ་བསྒྲུབས་པ་ལས་བདུད་རྩི་བརྙེས་པའི་ཕྱིར། བདག་ཀྱང་དབེན་པའི་ནགས་སུ་འགྲོ་བར་སྤྲོ་སྟེ། དེ་ན་འདུ་འཛི་དང་རྣམ་གཡེངས་མེད། བྱ་བ་དང་བྲེལ་དོ་མེད། ཚོང་དང་སོ་ནམ་མེད། བྱིས་པ་དང་འགྲོགས་པ་མེད། བྱ་དང་རི་དགས་འགྲོགས་ན་བདེ་བས་གང་། ཆུ་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ཟས་དང་མཐུན། ཕུག་དང་བྲག་རིའི་དྲུང་ལ་སོགས་པ་གནས་མལ་ཆོས་དང་མཐུན། སུ་

p. 890

ཡང་བཤེས་འདྲིས་མེད་པས་དགེ་བ་ངང་གིས་འཕེལ། རིག་པ་ངང་གིས་དངས་པས་ཤེས་རབ་གསལ་ལ་དངས། དེས་ན་དབེན་པའི་ཡོན་ཏན་མང་བས་དེ་རིང་ཉིད་ནས་དབེན་པར་གནས་དགོས་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་རྗེས་ལ་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ། །དེ་ནས་བསམ་གཏན་བསྒོམ་པ་དངོས་ནི། རྣམ་སྣང་གི་ཆོས་བདུན་དང་ལྡན་པས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་དེ། གང་དུའང་མི་རྟོག་ཅི་ཡང་མི་འཛིན་པའི་ངང་ལ་མ་ཡེངས་པར་ལྷན་ནེ་བཞག་པས། སྣང་ཡུལ་མ་འགགས་ལ་འཛིན་རྟོག་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེའོ། །རྗེས་ལ་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུ་པའོ། །དེ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་བལྟ་བ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་ནས། འདི་ལྟར་ཕྱི་ཡུལ་ལྔར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་མེད་བཞིན་འཁྲུལ་པའི་ངོ་ལ་སྣང་བས། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལྟ་བུ། རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཚོགས་པ་ལས་གློ་བུར་བར་སྣང་བས་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ། མེད་ལ་ཡོད་པར་སྣང་བས་མིག་ཡོར་གྱི་སྣང་བ་ལྟ་བུ། སྣང་དུས་བདེན་པར་མེད་པས་སྨིག་རྒྱུའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ། ཕྱི་ནང་གང་ལ་སྣང་བས་བྲག་ཅའི་སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུ། རྟེན་དང་བརྟེན་པར་མེད་པས་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྣང་བ་ལྟ་བུ། མེད་སྣང་ཅིར་ཡང་ཤར་བས་སྤྲུལ་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ། ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་པའི་དུས་ནས་བརྫུན་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྟོང་གཟུགས་སུ་འདུག་སྙམ་དུ་བསྒོམས་པའི་མཐར་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་དགུ་བཅུ་པའོ། །དེ་ནས་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་བརྟག་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ཕྱི་ཡུལ་སྣང་རགས་པ་དང་། རང་གི་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་འདི་རྡུལ་ཕྲན་དུ་གཞིགས་པས་ཡུལ་མེད་སྟོང་པར་ཐག་ཆོད། ནང་འཛིན་པའི་སེམས་ལ་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་དུ་བརྟགས་པས་འཛིན་མེད་སྟོང་པར་

p. 891

ཐག་ཆོད། གཟུང་འཛིན་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པའི་ངང་དེར་སྟོང་པ་གཏད་མེད་དུ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་རྗེས་ལ་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་པའོ། །དེ་ནས་མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་དོན་ལ་བཞག་པ་ནི། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ལུས་མི་གཡོ། ངག་མི་བརྗོད། སེམས་མི་རྟོག་པས། ཕྱི་ཡུལ་སྣང་མ་འགགས་ལ། ཡུལ་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ཞི། ནང་རིག་པ་སྟོང་གསལ་དངས་ལ་འཛིན་ཞེན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཞི། བར་ལུས་སེམས་རྟེན་མེད་ལ་རང་ངམ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་ཤར་ཏེ། སྟོང་གསལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རིག་པ། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས། བློ་བྲལ་དབུ་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་ཇི་ཙམ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་མཉམ་པར་གཞག །རྗེས་སྣང་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའི་ངང་ལ་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་དགུ་བཅུ་རྩ་གཉིས་པའོ། །འདི་ནི་མཚན་ཉིད་རྒྱུ་ཡི་ཐེག་པ་སྟེ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་སྔ་ཕྱིའི་གཤེགས་ཤུལ་ཡིན། །རང་བཞིན་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ཆེན་ཏེ། །གནས་སྐབས་མཐར་ཐུག་དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་ཡིན། །མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོའི་དོན། །ཇི་ལྟར་ཉམས་ལེན་ཕྱོགས་གཅིག་བཀོད་པ་དེས། །མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་ཐར་པའི་ལམ་ཞུགས་ཏེ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོའི་དོན་ཁྲིད་བྱང་ཆུབ་ལམ་བཟང་ལས། ཐོག་མར་དགེ་བ་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པའི་གནས་བསྟན་པ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་ནང་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་བར་དུ་དགེ་བའི་ཁྲིད་ཀྱི་རིམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ལ། བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པ། གདམས་ཁྲིད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྤྱིར་གསང་སྔགས་གསར་རྙིང་གི་རྒྱུད་སྡེའི་གནས་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་དེ་དག་གི་མན་ངག་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་པས་བརྒྱུད་རིམ་དུ་མ་དགོ་པ་ཡོད་མོད་ཀྱང་། འདིར་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསང་

p. 892

སྔགས་རྙིང་མ་ངེས་པ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོའི་བླ་མ་བརྒྱུད་རིམ་བསྟན་པ་ནི། རྒྱལ་བ་དགོངས་པའི་བརྒྱུད་པ། རིག་འཛིན་རིག་པས་བརྒྱུད་པ། གང་ཟག་སྙན་ཁུང་དུ་བརྒྱུད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཆོས་སྐུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ། ལོངས་སྐུ་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས། སྤྲུལ་སྐུ་རིགས་གསུམ་མགོན་པོས་གནས་རིགས་སོ་སོར་མི་མ་ཡིན་གྱི་རིག་འཛིན་ཐ་དད་ལ་བརྒྱུད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཛས་ཞུས་པ། དེ་ནས་རིམ་པ་བཞིན། ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏི། སྲས་ཤཱཀྱ་བྷཱུ་ཏི། ཀུ་ཀུ་རཱ་ཛ། ནཱ་གཱརྫུ་ན། པདྨ་སཾ་བྷ་ཝ། བི་མ་ལ་མི་ཏྲའོ། །གསུམ་པ་ནི། གཉགས་ཀུ་མཱ་ར། རྨ་རིན་ཆེན་མཆོག །ཀྱེ་རེ་མཆོག་སྐྱོང་། དར་རྗེ་དཔལ་གྱི་གྲགས་པ། གནུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས། སྤ་གོར་བློན་ཆེན་འཕགས། དན་ཡོན་ཏན་མཆོག །བེགས་གསལ་བའི་བྱང་ཆུབ། རྒྱ་བློ་གྲོས་གཞོན་ནུ། འགར་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟང་པོ། མཚུར་ཡེ་ཤེས་དབང་པོ། དན་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག །ཞང་མཆོག་གི་བླ་མ། ཀྱི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས། སློབ་དཔོན་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ། དེས་བསམ་ཡས་པ་ངག་གི་དབང་པོ་ལའོ། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་རྣམ་འཕྲུལ་མཆོག །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །རླབས་ཆེན་ཕྲིན་ལས་དཔག་ཏུ་མེད། །བླ་མ་ཀུན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཉིས་པ་གདམས་ཁྲིད་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ལ། བྱ་བ། སྤྱོད་པ། རྣལ་འབྱོར། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བསྐྱེད་རྫོགས་བསྟན་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་གསང་སྔགས་གཉིས། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་པར་དོན་གཅིག་ནའང་། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་བསྒྲུབ་ཚུལ་གྱི་ལམ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་ལ་མ་རྨོངས་པ་དང་། ཐབས་མང་བ་དང་། དཀའ་བ་ཆུང་བ་དང་། དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གཅིག་མྱུར་དུ་འཚང་རྒྱ་བར་བྱེད་པའི་ཐེག་

p. 893

པ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། དེའང་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་དེ་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་ནའང་། མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་སྔགས་སུ་འཇུག་པའི་ལམ་སྟེགས་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་ཡིན་ལ། སྔགས་ལམ་དངོས་གཞིར་འབྱུང་བས། འདིར་དེ་བསྒོམས་པའང་དང་པོར་འཇུག་པའི་སྒོ་ཀྲཱི་ཡའི་ཐེག་པ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ལྷ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་སྔོན་དུ་སོང་བས་འཇུག་པ་ལས། འདིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ལ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ནས། མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་པདྨ་དང་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ། རལ་པའི་ཐོར་གཙུག་ཅན། རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་རྒྱན་དང་། མགུར་ཆུ་དང་། དོ་ཤལ་དང་། ཕྱག་གདུབ་དང་། ཞབས་གདུབ་ཏུ་བྱས་པ། དར་གྱི་ཤམ་ཐབས་ཅན། རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་མཛད་པ། ཕྱག་དང་པོ་གཉིས་ཐུགས་ཀར་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ། གཡས་འོག་མ་ཕྲེང་བ། གཡོན་འོག་མ་པདྨ་དཀར་པོ་བསྣམས་པ། ཐུགས་ཀར་པད་ཟླའི་དབུས་སུ་ཧྲཱིཿལ་ཡི་གེ་དྲུག་པས་བསྐོར་བ་ལས་འོད་འཕྲོས་པས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕོག །སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་དག །ཐམས་ཅད་ཡི་གེ་བདུན་པ་བརྗོད་པར་བསམས་ལ། ༀ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུྃ་ཧྲཱིཿ ཞེས་གདངས་སྙན་པོས་བཟླས་པའི་མཐར། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྐུའི་འོད་ཟེར་སེམས་ཅན་ལ་ཕོག་པས་སྟོང་པར་ཡལ། བདག་ཀྱང་སྟོང་པར་ཡལ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའང་དམིགས་པ་མེད་པའི་ངང་ལ་དར་ཅིག་བཞག་ནས་བསྔོ་བ་བྱའོ། །འདི་ནི་སྡིག་སྒྲིབ་སྦྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་ཟབ་བོ། །ཁྲིད་རྐང་དགུ་བཅུ་རྩ་གསུམ་པའོ། །དེ་ནས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ནི། བདག་དམ་ཚིག་པའི་མདུན་དུ་ལྷ་ཡེ་ཤེས་པ་བཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་རྗེ་བཙུན་མི་གཡོ་བ་བསྒོམ་པ་དང་སྦྱར་ནས། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ༀ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷཱཿསརྦ་དྷརྨཱཿསྭ་

p. 894

བྷཱ་ཝ་བི་ཤུདྡྷོ྅་ཧཾ་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ངང་ལས། པདྨ་དང་ཉི་ཟླའི་སྟེང་དུ་རང་ཉིད་མི་གཡོ་བ་དཀར་པོ་ཞལ་གཅིག་སྤྱན་གསུམ། ཡ་སོས་མ་མཆུ་མནན་ལ། སྨ་ར་དང་དབུ་སྐྲ་དམར་སེར་ཅན། ཕྱག་གཡས་རལ་གྲི་སྤྱི་བོར་གདེངས་ཤིང་། གཡོན་པས་སྡིགས་མཛུབ་ཐུགས་ཀར་གཏད་པ། ཞབས་གཡས་ཀྱི་པུས་མོས་ཉི་མ་ལ་བཙུགས་ཤིང་། གཡོན་པའི་མཐིལ་གྱིས་ཟླ་བ་མནན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་ཞིང་དར་གྱི་ཤམ་ཐབས་ཅན། ཐུགས་ཀར་པདྨ་དང་ཟླ་བའི་དབུས་སུ་ཧཱུཾ་ལ་རྩ་བའི་སྔགས་ཀྱིས་བསྐོར་བར་བསམ། རང་གི་མདུན་དུའང་དེ་ཁོ་ན་འདྲ་བའི་མི་གཡོ་བ་བསམས་པའི། རང་གི་ཐུགས་ཀའི་ཧཱུཾ་ལ་སྔགས་ཕྲེང་འཁོར་བ་མདུན་གྱི་ཞལ་དུ་ཞུགས། སྐུའི་དབྱིབས་བརྒྱུད། སྟེ་བ་ནས་རང་གི་ལྟེ་བར་ཞུགས་ཏེ་འཁོར་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྟོགས་པ་དང་། ཚེ་དང་། བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ་རང་གི་སྙིང་གའི་ཧཱུཾ་ལ་ཐིམ་པས་རང་ཉིད་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་བསམས་ལ། ༀ་བཛྲ་ཙཎྜ་མ་ཧཱ་རོ་ཥ་ཎ་ཧཱུྃ་ཕཊ། ཅེས་པ་ཅི་འགྲུབ་ཏུ་བརྗོད་ནས། སྔགས་ཕྲེང་སྙིང་གར་བསྡུས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་པ་གཤེགས། དམ་ཚིག་པ་མི་དམིགས་པའི་ངང་ལ་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་དགུ་བཅུ་རྩ་བཞི་པའོ། །དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ནི། བདག་དམ་ཚིག་པ་ལ་ལྷ་ཡེ་ཤེས་པ་དགུག་གཤེགས་བྱས་ནས་དངོས་གྲུབ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་རེ་ཞིག་ངན་སོང་སྦྱོང་བ་དང་སྦྱར་ན། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ནས། སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཁྲོ་བོ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ། སྐུ་མདོག་ལྗང་སྔོན་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་འཛིན་པ། ཞབས་གཡས་བསྐུམ་གཡོན་བརྐྱང་། པདྨ་དང་ཉི་མའི་སྟེང་ན་ཁྲོ་བོའི་རྒྱན་

p. 895

ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་ལས་མེ་དཔུང་འབར་བས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ། རྡོ་རྗེའི་ར་བ་གུར་བླ་རེས་གཏམས་ཤིང་སྤྲུལ་པའི་ཁྲོ་བོ་མང་པོ་སྐུ་ལས་འཕྲོ་བར་བསམས་ལ། མཐེ་བོང་དང་གུང་སྲིན་སྦྱར་བ་བཀན། མཐེའུ་ཆུང་གཉིས་སྦྲེལ། མཛུབ་མོ་ཕྱིར་བརྐྱང་ཞིང་། ༀ་བཛྲ་སཏྭ་ཀྲོ་དྷ་ཨཱ་ན་ལཱརྒ་མ་ཧཱ་ཀྲོ་དྷ་དྲ་བ་དྲ་བ་བི་དྲ་བ་བི་དྲ་བ་སརྦ་ཨ་པ་ཡ། ནཱ་ཤ་ཡ་ནཱ་ཤ་ཡ། ཧ་ར་ཧ་ར་པྲ་ནཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཅེས་པ་གསུམ་གྱིས་བདག་དང་གནས་དང་རྣལ་འབྱོར་བསྲུངས་ལ། དེ་ནས་དེའི་ཐུགས་ཀར་སྟོང་པའི་ངང་ལས་སེང་གེ་དང་པད་ཟླའི་སྟེང་དུ་རང་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀུན་རིག་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དཀར་པོ་ཞལ་བཞི་ཕྱག་གཉིས་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་ཞབས་གཉིས་སྐྱིལ་ཀྲུང་དུ་བཞུགས་པའི་རྩ་ཞལ་དཀར་བ། གཡས་ཞལ་སེར་བ། གཡོན་ཞལ་དམར་བ། རྒྱབ་ཞལ་ལྗང་བ། དར་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་ཐུགས་ཀར་པདྨ་དང་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་ༀ་ལ་རྩ་རིག་གིས་བསྐོར་བར་བསམས་ལ། འོག་མིན་གྱི་གནས་ནས་དེ་ཁོ་ན་འདྲ་བའི་ཀུན་རིག་ལ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་པོས་བསྐོར་བ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། ཛཿཧཱུཾ་བཾ་ཧོཿས་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཐིམ་པར་བསམས་ལ། སྙིང་གའི་རྩ་རིག་ལས་འོད་འཕྲོས་བདག་དང་འགྲོ་དྲུག་གི་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས། འཕགས་པ་མཆོད། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས་པར་བསམ་ཞིང་། ༀ་ན་མོ་བྷ་ག་ཝ་ཏེ། སརྦ་དུརྒ་ཏི། པ་རི་ཤོ་དྷ་ནི་རཱ་ཛཱ་ཡ། ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ཡ། ཨརྷ་ཏེ་ས་མྱཀྶཾ་བུདྡྷཱ་ཡ། ཏདྱ་ཐཱ། ༀ་ཤོ་དྷ་ནེ་ཤོ་དྷ་ནེ་སརྦ་པཱ་པཾ་བི་ཤོདྷ་ན་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་ཅི་འགྲུབ་བཟླས་ནས། ཕྱིའི་མཆོད་པ་སྤོས་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་མཆོད་དེ། ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག །རྣམ་པར་སྣང་མཛད་བཅོམ་ལྡན་འདས། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཕྱག་རྒྱ་ཅན། །ཕྱག་འཚལ་བཅོམ་ལྡན་ཀུན་རིག་ལའོ། །ཞེས་བསྟོད་ནས།

p. 896

ༀ་བཛྲ་མུཿས་སྤྱན་དྲངས་པའི་ཡེ་ཤེས་པ་འོག་མིན་དུ་གཤེགས། དམ་ཚིག་པ་མེ་ལོང་ལ་ཧས་བཏབ་པ་ལྟར་ཡལ་ཏེ་ༀ་གྱི་བར་ཐིམ་ནས། དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ངང་ལ་དར་ཅིག་མཉམ་པར་གཞག །དགེ་བ་སེམས་ཅན་དོན་དུ་བསྔོ་བ་བྱ་བའོ། །འདིས་ནི་མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་ཀྱང་འཛད་པར་གསུངས་པས་ཕན་ཡོན་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །ཁྲིད་རྐང་དགུ་བཅུ་རྩ་ལྔ་པའོ། །དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕ་བླ་ན་མེད་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་དུ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་གསལ་འདེབས་པ་ཙམ་དུ་ཐབས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་གཙོ་བོར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་རྟ་མཆོག་རོལ་པའི་རྒྱུད་དང་སྦྱར་ན། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ནས། སྟོང་པའི་ངང་ལས་པདྨ་དང་ཉི་ཟླའི་སྟེང་དུ་ཧྲཱིཿདང་མཿཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས། རྟ་མགྲིན་ཡབ་ཡུམ་འཁྲིལསྦྱོར་བརྐྱང་བསྐུམ་དུ་བཞུགས་པའི་ཡབ་ཀྱིས་ཕྱག་གཡས་དབྱུག་ཏོ་གདེངས་ཤིང་། གཡོན་པས་སྡིགས་མཛུབ་ཐུགས་ཀར་གཏད་པ། ཡུམ་གྱིས་ཕྱག་གཡས་གྲི་གུག་འཕྱར་ཞིང་། གཡོན་པས་ཐོད་ཁྲག་ཡབ་ལ་སྟོབས་པ། གཉིས་ཀའང་ཞལ་གཅིག་སྤྱན་གསུམ་པ་སྐུ་མདོག་དམར་ཞིང་ཁྲོ་བོའི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། ཡབ་ཀྱི་དབུ་གཙུག་ན་རྟ་མགོ་ལྗང་ཞུར་ལས་རྟ་སྐད་ཕྱོགས་མཚེར་བ། ཞིང་ཆེན་གྱི་གཡང་གཞི་དང་སྟག་གི་ཤམ་ཐབས་དང་ཐོད་ཕྲེང་གི་སེ་རལ་ཁ་འཕྱངས་པ། སྐུ་ཆེ་ལ་ཡན་ལག་རགས་པ། སྐུ་ལས་བསྐལ་པའི་མེ་འབར་བས་སྟོང་ཁམས་ཐམས་ཅད་སྲེག་པར་བྱེད་པ། ཐུགས་ཀར་པདྨ་དང་ཉི་ཟླའི་སྟེང་ན་ཧཱུཾ་ལ་རྩ་བའི་སྔགས་ཀྱིས་བསྐོར་བར་བསམས་ལ། ཡེ་ཤེས་པ་བསྟིམས་ནས། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་དབུ་བརྒྱན་པར་བསམས་ལ། སྙིང་གའི་ཧཱུཾ་ལས་མེའི་ཚ་ཚ་དང་སྤྲུལ་པའི་ཁྲོ་ཆུང་གྲངས་མེད་པ་འཕྲོས་ཏེ་སྟོང་ཁམས་

p. 897

ཐམས་ཅད་གཡོ་བ་ལྡེག་པའི་མེར་བ་འཁྱམ་པར་བསམས་ལ། ༀ་བཛྲ་ཀྲོ་དྷ་ཧྱ་གྲཱི་ཝ་ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཅེས་པ་ཅི་འགྲུབ་བཟླས་པའི་མཐར། དེ་དག་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་ཐུགས་ཀའི་ཧཱུཾ་ལ་ཐིམ་ནས། དེ་ཡང་བིན་དྷུའི་བར་མི་དམིགས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་བཞག་ནས་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་པའོ། །དེ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་དུ་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་བསྐྱེད་རྫོགས་བདེ་བ་ཆེན་པོས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་འདོད་དོ། །དཔལ་བདེ་མཆོག་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་ཧེ་རུ་ཀ་གལ་པོ་དང་བསྟུན་ན། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་བསྒོམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། པདྨ་དང་ཉི་ཟླའི་སྟེང་དུ་རང་ཉིད་དཔལ་ཆེན་པོ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་ཞབས་བཞི་འདོར་ཐབས་སུ་བགྲད་པ། མཐིང་ནག་གཡས་དཀར་གཡོན་དམར་སྤྱན་གསུམ་གསུམ་དང་ཞལ་མཆེ་བ་གཙིགས་པ། ཕྱག་དྲུག་གཡས་ཀྱི་དང་པོ་རྡོ་རྗེ། བར་མ་བྷནྡྷ། ཐ་མ་ཐང་གཤོལ། གཡོན་དང་པོ་དྲིལ་བུ། བར་མ་ཁ་ཊྭཱཾ་ག །ཐ་མ་རྔ་ཆུང་བསྣམས་པ། ཡུམ་བཛྲ་ཀྲོ་དྷཱི་ཤྭ་རི་མ་མཐིང་ག་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས། གཡས་ཁུ་ཚུར་ཡབ་ཀྱི་མགུལ་ནས་འཁྱུད་ཅིང་། གཡོན་བྷནྡྷ་ཁྲག་གིས་བཀང་བ་ཡབ་ལ་སྟོབས་པ། ཞབས་གཉིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བརླ་ལ་འཁྲིལ་བ། གཉིས་ཀའང་རིན་པོ་ཆེ་དང་། རུས་པ་དང་། མི་མགོའི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པ། དཔལ་གྱི་ཆས་བརྒྱད་ཀྱིས་བརྗིད་པ། མེ་རི་འབར་བའི་ཀློང་ན་བཞུགས་པའི་གཙོ་བོའི་ཐུགས་ཀར་པདྨ་ཉི་ཟླའི་དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་ནས་ཙམ་པ་རྩེ་དགུ་པའི་དབུས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་ལ་ཧཱུཾ། ར་བརྒྱད་ལ་ནང་དུ་བལྟ་བའི་རུ་ལུ་འབྲུ་བརྒྱད་སྤུས་བྲིས་པ་ཙམ་འོད་འབར་བ་རེ་རེ་བསམས་ལ། ཡེ་ཤེས་པ་བསྟིམས་ནས་ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་རྒྱས་གདབ། མི་བསྐྱོད་པ་ཚོན་གང་བས་དབུ་བརྒྱན་པར་

p. 898

བསམས་ལ། ཧཱུཾ་དང་རུ་ལུ་འབྲུ་བརྒྱད་ལས་སྔགས་ཕྲེང་འཐོན་ནས་ཡབ་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཡུམ་གྱི་ཞལ་དུ་ཞུགས་ཏེ། སྐུའི་དབྱིབས་བརྒྱུད་མཁའ་གསང་ནས་ཐུགས་ཀའི་ཧཱུཾ་གི་ཞབས་ལ་ཐིམ་ཞིང་འཁོར་བའི་འོད་ཀྱིས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས། དཔལ་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་ལ་བཀོད་དོ། །འཕགས་པ་མཆོད། དངོས་གྲུབ་ཀྱི་དབྱིག་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་སྙིང་གའི་རུ་ལུ་ལ་ཐིམ་པར་བསམ་ཞིང་། ༀ་རུ་ལུ་རུ་ལུ་ཧཱུཾ་བྷྱོ་ཧཱུཾ། ཞེས་ཅི་འགྲུབ་ཏུ་བཟླས་སོ། །དེ་ནས་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་གཉིས་ལས། སྣང་བཅས་བསྒོམས་ན། སྙིང་གའི་རུ་ལུ་ཕྲ་མོ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་མ་ཡེངས་པར་དར་ཅིག་བཟུང་བས། དེ་ཡང་ཡིད་ལ་མེད། གཞན་ཡང་མེད་པར་སྟོང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་འཆར་བས་དེའི་ངང་ལ་གློད་ནས་བསྒོམ་མོ། །སྣང་མེད་ནི། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཚུར་འདུས་ཡུམ་ལ་ཐིམ། ཡུམ་ཡབ་ལ་ཐིམ། ཡབ་ཐུགས་ཀའི་རྡོ་རྗེ་ལ་ཐིམ། དེ་ཡང་རུ་ལུ་འབྲུ་བརྒྱད་ལ་ཐིམ། དེ་ཧཱུཾ་ལ་ཐིམ། ཧཱུྃ་གི་ཞབས་ཀྱུ་འ་ལ་ཐིམ། འཁོག་པ་ལ་ཐིམ། ཁོག་པ་ཟླ་ཚེས་ལ་ཐིམ། ཟླ་ཚེས་བིན་དྷུ་ལ་ཐིམ། བིན་དྷུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས། བལྟར་མེད་བསམ་དུ་མེད་པའི་ངང་ལ་གཞག་གོ །རྗེས་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་ཟབ་ལམ་མོ། །ཁྲིད་རྐང་དགུ་བཅུ་རྩ་བདུན་པའོ། །དེ་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པ་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་ལ། བསྐྱེད་རྫོགས་སྤྱིར་བསྒོམ་པ་དང་། ཟབ་ལམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྒོམ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། སྐྱེ་བ་བཞིའི་བག་ཆགས་སྦྱོང་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ནས་བསྒོམ་ཚུལ་བཞི་ལས། སྒོང་སྐྱེས་སྦྱོང་བ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་བསྐྱེད་རིམ་ནི། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་ཞི་ཁྲོའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་དང་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་སྡོམ་པ་བཟུང་བ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་སྐུ་མཆོག་གི་ཚིག་གི་

p. 899

ཕྱིར་སེམས་གཞོལ་བས་བྱས་ཏེ། སླར་ཡང་བཛྲ་མུཿས་སྟོང་པའི་ངང་དུ་མཉམ་པར་བཞག་ནས། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཀུན་དུ་སྣང་དང་། རྒྱུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པའི་ཨ་དཀར་ལས་ལྷའི་ས་བོན་དཀྱིལ་འཁོར་སོ་སོའི་གདན་ལ་བབས་ནས། ལྷར་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཞི་ཁྲོའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་ལ། ཡེ་ཤེས་པ་བསྟིམ་ནས། མཆོད་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། འཕྲོ་འདུ་འཛབ་ཀྱི་བཟླས་པའི་བར། རྒྱས་པར་བྱས་ནས་ཚོགས་ལ་རོལ་བའམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྫོགས་རིམ་གཉིས་པོ་བསྒོམས་ལ་བསྔོ་བ་བྱའོ། །འདི་དག་རྒྱས་པར་ཞི་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བ་དང་། ཁྲོ་བོ་སྣང་བ་རྒྱན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ། །དེ་ནས་མངལ་སྐྱེས་སྦྱོང་བ་རྒྱས་པ་འབྲིང་གི་བསྒོམ་ཚུལ་ནི་སྔར་ལས། བསོད་ནམས་ཞིང་བསམ་སྟེ་མི་དམིགས་པ་བོར་ལ། གཞན་དེ་དང་འདྲ་བར་བསྒོམ་པའོ། །ཁྲིད་རྐང་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུ་པའོ། །དེ་ནས་དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ཀྱི་བར་ཆགས་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་བསྡུས་པ་བསྒོམ་པ་ནི། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་བྱས་ནས། སྟོང་པའི་ངང་ལས་རྟེན་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་། བརྟེན་པ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སོ་སོའི་མཚན་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཞི་ཁྲོའི་ལྷར་གསལ་བཏབ་པས། འདི་ནི་དབང་རྫོགས་ཞེས་པ་ནས། ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་ངང་། །ཞེས་པའི་བར་ལན་ཅིག་བརྗོད་ནས་རང་ཉིད་ཡེ་ནས་ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་པའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་ལས། ཐུགས་ཀའི་པདྨ་ཉི་ཟླའི་སྟེང་གི་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཧཱུཾ་ལས་འོད་འཕྲོས། མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས། ལྷར་གྱུར། འཕགས་པ་མཆོད། སྔགས་ཀྱི་རང་སྒྲས་འཇིག་རྟེན་ཁྱབ་པར་བསམས་ལ། ༀ་ཨཱཿཧཱུཾ། ༀ་ཧཱུཾ་ཏྲཱཾ་ཧྲཱིཿཨཿཞེས་ཅི་འགྲུབ་བཟླས་ལ། རྫོགས་རིམ་གཉིས་གང་རུང་བསྒོམས་ནས་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་ཐམ་པའོ། །དེ་ནས་རྫུས་སྐྱེས་ཀྱི་བག་ཆགས་སྦྱང་བ་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པ་

p. 900

ནི། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་བྱས་ནས། སྟོང་པའི་ངང་ལས་སྐད་ཅིག་གིས་གསལ་བཏབ་ནས་སྔགས་བཟླས་ཏེ་རྫོགས་རིམ་བསྒོམས་པ་ལས། སྐབས་འདིར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དུ་ཉི་ཟླའི་སྟེང་ན་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་ཞལ་སྦྱར་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་མཉམ་གཞག་མཛད་པ་ལས། འོད་འཕྲོས་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ཞིང་ཁམས་སུ་དག་པར་བྱས། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་ཡེ་ནས་དག་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་གསལ་བཏབ་ལ། ༀ་ཨཱཿཧཱུཾ་ཞེས་ཅི་འགྲུབ་བཟླས་ནས་དེའི་ངང་ལ་གློད་པས་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་འོད་གསལ་འཆར་རོ། །རྗེས་ལ་བསྔོ་བ་བྱའོ། །འདི་ནི་རྒྱལ་བ་གཅིག་བསྒོམས་ཀུན་གྱི་ངང་། །ཞེས་བྱ་སྟེ། རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག །རང་བྱུང་གདོད་མའི་མགོན་པོ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མེས་པོ་དམ་པ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསང་སྙིང་ལས། མཁའ་དཀྱིལ་དངས་པའི་དབྱིངས་ཉི་ཟླ། །ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་པོ་སྟོང་གསལ་བསྒོམ། །རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ། །ཐམས་ཅད་འདི་ཡིས་བསྒོམ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་གཅིག་པའོ། །དེ་ནས་ཟབ་ལམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྒོམ་པ་ལ། བྱིན་རླབས་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་གནད། སྔོན་འགྲོ་ལམ་སེལ་གྱི་གནད། དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་གྱི་གནད་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ནས། སྟོང་པའི་ངང་ལས་རང་ཉིད་ལྷར་བསྐྱེད་པའི་སྤྱི་བོར་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར། ཡབ་ཡུམ་འཁྲིལ་སྦྱོར་ཅན་དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་ཟུང་འཇུག་མཛད་པར་བསྒོམས་ལ། མཆོད་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། གསོལ་བ་བཏབ་ནས། སྦྱོར་མཚམས་ནས་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་བབ་པས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་ཐིམ། དབང་དང་པོ་གསུམ་ཐོབ། དེ་ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་ངོ་བོར་ཞུ་བ་རང་གི་སྙིང་གར་བབ་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་

p. 901

རྗེའི་རང་བཞིན་ཚིག་དབང་རིན་པོ་ཆེ་རང་འཁྲུངས་སུ་ཐོབ་པར་བསམས་ལ་དར་ཅིག་གློད་ལ་བཞག །རྗེས་ལ་བསྔོ་བ་བྱའོ། །འདི་ནི་བྱིན་རླབས་དངོས་སུ་འབབ། །རྟོགས་པ་ཤུགས་ལས་འཆར། ལམ་གྱི་བར་ཆད་སེལ། གེགས་དང་གོལ་ས་ཆོད། དངོས་གྲུབ་རྣམ་གཉིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་གསང་བའི་གནད་དོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་གཉིས་པའོ། །དེ་ནས་སྔོན་འགྲོ་ལམ་སེལ་གྱི་གནད་ལ་གསུམ་ལས། རྩ་སྦྱང་བ་སྟོང་རའི་གནད་ནི། སྔོན་འགྲོ་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་བསྒོམས་ལ། འཁོར་ལོ་བཞིའི་དབུས་ན་རོ་རྐྱང་ཀུན་འདར་མ་གསུམ་ཀ་བའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པའི་ནང་སྦུག་མ་སྟོང་སང་ངེ་བ་ལ་དམིགས་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་མོ་དབུ་མའི་ནང་ཕྲུ་མ་ཕུས་བཏབ་པ་ལྟ་བུ། དང་པོ་མདའ་སྨྱུག་གི་ནང་ཙམ། དེ་ནས་སྤོས་དོང་ཙམ། དེ་ནས་བཞོ་ཟོའི་ནང་ཙམ། དེ་ནས་ལུས་ཐམས་ཅད་དབུ་མའི་ནང་ཙམ་དུ་བསྒོམ་མོ། །འདིས་ནི་རླུང་སེམས་ཐམས་ཅད་ངང་གིས་དབུ་མར་ཚུད་པའི་གནད་དོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་གསུམ་པའོ། །དེ་ནས་རླུང་སྦྱང་བ་སྲོག་གི་གནད་ནི། དེ་ལྟར་དབུ་མ་དང་འཁོར་ལོ་བཞི་སྟོང་པར་གསལ་བའི་གཡས་གཡོན་གྱི་རོ་རྐྱང་ཡར་སྣ་གཉིས་སྨིན་མཚམས་ནས་སྣ་བུག་གི་ནང་གཉིས་ལ་ཟུག་ཅིང་། མར་སྣ་གཉིས་ལྟེ་བའི་འོག་སོར་བཞིའི་ཆ་སྦུན་གུའི་ཐང་ནས་དབུ་མར་གུག་པའི་སྣ་ཚུད་པར་བསམས་ལ། རླུང་རོ་བུས་ནས་ཕྱིར་འཕང་དུས་ནད་དང་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་སངས། ནང་དུ་འདྲེན་དུས་སྣོད་བཅུད་བརྟན་གཡོའི་འཇིག་རྟེན། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པ་རླུང་གི་རྣམ་པས་སྣ་བུག་ནས་རོ་རྐྱང་གི་ནང་ལ་བྱུང་བ་དབུ་མའི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལ་དམིགས་པ་བཟུང་ནས། འཇམ་རླུང་དལ་བུས་འཛིན་ཅིང་། རང་བབ་ཀྱི་འབྱུང་རྔུབ་ལས་ཆ་བབས་སུ་འཛིན་པ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་རླུང་སྐྱོན་མེད་པར་ངང་གིས་རླུང་ཟིན་ཅིང་འབྱོངས་

p. 902

པའི་གནད་དོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་བཞི་པའོ། །དེ་ནས་ཐིག་ལེ་སྦྱང་བ་རྩོལ་བའི་གནད་ནི། གཏུམ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་སྟེ། རླུང་བསྒོམས་པ་ཡན་ཆད་སྔར་བཞིན་བྱས་པའི་ལྟེ་བའི་ཐད་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོའི་དབུས་དབུ་མའི་ནང་ནས། མེའི་དངས་མ་རྒྱ་ཁབ་ཀྱི་རྩེའམ་ཉུངས་ཀར་གྱི་ཡང་ཞུན་ཙམ་ལ། ཨ་ཤད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་རེག་བྱ་ཤིན་ཏུ་ཚ་བ་ཞིག་བསྒོམས་ལ། རོ་རྐྱང་གི་རླུང་དབུ་མའི་མར་སྣར་ཞུགས་པའི་དངས་མ་དེས་སྤར་བས་མེ་རྟ་རྔའི་ཉག་ཙམ་འབར་བ། དབུ་མའི་ནང་བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོའི་ཐད་ཀའི་དཀྱིལ་ན་ཧཾ་མགོ་ཐུར་དུ་བལྟ་བ་སྲན་མའི་གའུ་ཙམ་ལ་རེག་པས། ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་གྱི་ཐིགས་པ་ཕྲ་མོ་མར་བབ། ལྟེ་བའི་མེའི་གསོས་བྱས། དེ་བས་ཀྱང་མ་ཆེར་འབར་བ་བཞིན། ཧཾ་ལས་ཐིགས་པ་ཆེར་བབ་པས་དབུ་མའི་ནང་ཁེངས། དངས་མ་འཁོར་ལོ་བཞིའི་རྩ་འདབ་སྟོང་པ་རྣམས་གང་བ་ལ་མ་ཡེངས་པར་བསྒོམས་པས། ལུས་སེམས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ངང་གིས་འཆར་རོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་ལྔ་པའོ། །དེ་ནས་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་གྱི་གདན་ལ། ཡས་བསྟན་གྱི་ཡེ་ཤེས། མས་བསྟན་གྱི་ཡེ་ཤེས། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་བཞི་ལས། བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོའི་མན་ངག་ནི། འཁོར་ལོ་བཞིའི་དབུས་ན་དབུ་མ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ། དངས་མའི་དངས་མ་དཀར་དམར་འདྲེས་པ་ཉུངས་འབྲུ་ཙམ་གྱི་རྟེན་ལ། འོད་ལྔའི་གོང་བུ་སྲན་མ་རྡོག་པོ་ཙམ་རེ་བསམས་པའི་སྤྱི་གཙུག་གི་དངས་མ་ཉུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་མགྲིན་པའི་དངས་མ་འོད་དང་བཅས་པའི་དྲོད་ཀྱིས་བཞུ་བས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཐིགས་པ་སྐྲའི་ཉག་ཙམ་བབ་པས་སྤྱི་བོའི་རྩ་འདབ་དང་། མགྲིན་པའི་རྟེན་གྱི་དངས་མ་ལ་ཞུགས། ཚད་མེད་པའི་བདེ་བས་ཁྱབ་པར་བསམས་ལ་འཇམ་རླུང་རང་ནི་རབ་ཟུང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་དྲུག་པའོ། །དེ་ནས་སྙིང་གའི་འོད་དང་དངས་མའི་དྲོད་ཀྱིས་མགྲིན་

p. 903

པའི་རྟེན་གྱི་དངས་མ་ཞུ་བས། ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ལོའི་རྩ་འདབ་དང་སྙིང་གའི་རྟེན་ལ་ཞུགས། ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་སྐྱེས་པར་བསམ་མོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་བདུན་པའོ། །དེ་ནས་ལྟེ་བའི་འོད་དང་ཐིག་ལེའི་དྲོད་ཀྱིས་སྙིང་གའི་རྟེན་གྱི་དངས་མ་ཞུ་བས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྩ་འདབ་དང་། ལྟེ་བའི་རྟེན་གྱི་ཐིག་ལེ་ལ་ཞུགས། མཆོག་ཏུ་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པར་བསམ་མོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་པའོ། །དེ་ནས་སྙིང་གའི་འོད་དང་རྟེན་གྱི་དངས་མའི་དྲོད་མར་སོང་། ལྟེ་བའི་རྟེན་གྱི་དངས་མ་ཞུ་བའི་དངས་མ་རླངས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་རགས་པ་མ་ཡིན་ཕྲ་ལ་དངས་པར་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་རྩ་འདབ་དང་། རོ་རྐྱང་དབུ་མའི་ནང་ཀུན་ཁྱབ་པར་ཞུགས་པས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བས་ཁྱབ་སྟེ། དགའ་བ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པར་བསམ་མོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་དགུ་པའོ། །དེ་ནས་མས་བསྟན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལའང་བཞི་ལས། དང་པོ་སྙིང་གའི་འོད་ལས་ཟེར་འཕྲོས་ཏེ་ལྟེ་བར་སོང་བས་ཐིག་ལེ་རྟེན་དང་བཅས་པ་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཆུང་ལ་ཡར་འདུས་སྙིང་གའི་འོད་དང་ཐིག་ལེ་ལ་ཐིམ་པའི་ངང་ལ་གཞག་གོ །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་བཅུ་པའོ། །དེ་ནས་འོད་ཟེར་མགྲིན་པར་འཕྲོས་ཇེ་ཕྲ་ལས་སྙིང་གར་འདུས་པའི་ངང་ལ་གཞག་གོ །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག་པའོ། །དེ་ནས་ཡང་འོད་ཟེར་སྤྱི་བོའི་ཐིག་ལེ་རྟེན་དང་བཅས་པ་ལ་ཕོག་པས། ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཆུང་ལས་སྙིང་གར་འདུས་པའི་ངང་ལ་གཞག་གོ །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཉིས་པའོ། །དེ་ནས་སྙིང་གའི་རྩ་འདབ་ཀྱི་དངས་མ་ལ་འདུས། དེ་ཡང་བརྟེན་པ་ཐིག་ལེ་སྲན་མ་ཙམ་ལ་འདུས། འོད་ལྔ་པོའང་དབུས་ཀྱི་མཐིང་ག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་གདངས་ཇེ་ཕྲ་ལས་མཐར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་སུ་དག་པའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་གཞག་གོ །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་བཅུ་གསུམ་པའོ། །དེ་ནས་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། དེའི་ཚེ་ལུས་རི་རྒྱལ་

p. 904

ལྟར་མི་གཡོ། ངག་ལྐུགས་པ་ལྟར་མི་བརྗོད། སེམས་ནམ་མཁའ་ལྟར་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་བཞག་པས། གང་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་སྟོང་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ། རང་གསལ་དངས་དང་བཅས་པའི་རིག་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་པའི་སྣང་ཆ་ནི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཆོས་སྐུ་གཞིའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་རིག་པ་ཕྱི་ནང་བར་མེད་དུ་ཕྱམ་གདལ་བ་ནི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་ཟུང་འཇུག་གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཚུལ་འདི་ནི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དོན་གྱི་རྫོགས་རིམ་བླ་ན་མེད་པའི་མཐར་ཐུག་ངེས་པ་དོན་གྱི་བཅུད་ཀྱི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་གནད་བསྟན་པའོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞི་པའོ། །ཚུལ་འདི་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་གསང་བ་མཆོག་གི་གནས། །མྱུར་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །སྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོས་དང་དུ་བླང་བར་མཛོད། །དགེ་བ་འདི་ཡིས་མ་ལུས་འགྲོ་བ་ཀུན། །གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་ལ་རབ་ཞུགས་ཏེ། །ཉིན་མཚན་རིམ་གཉིས་འཁོར་ལོའི་བཞོན་པ་ཡིས། །དངོས་གྲུབ་ཡིད་བཞིན་གླིང་དུ་ཕྱིན་པར་ཤོག །སྣ་ཚོགས་ཁམས་ཅན་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་ངང་། །གཉིས་མེད་མྱ་ངན་འདས་པ་རོ་གཅིག་ཏུ། །ནམ་ཞིག་ནུས་ལྡན་ཐབས་ཀྱིས་འདྲེས་པའི་ཚེ། །གཞན་དོན་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོའི་དོན་ཁྲིད་བྱང་ཆུབ་ལམ་བཟང་ལས་བར་དུ་དགེ་བ་འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་གནས་བསྟན་པ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་གསང་བ་ངེས་དོན་སྙིང་པོའི་འབྲས་བུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པ་ཐ་མར་དགེ་བའི་ཁྲིད་ཀྱི་རིམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ལས། དེའང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཐེག་པ་བླང་དོར་བྱ་རྩོལ་དང་བཅས་པ་ལས་ཆེས་འཕགས་པ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཡེ་ནས་གནས་པས་སྒོ་གསུམ་བྱ་རྩོལ་ལས་

p. 905

འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ཨ་ཏི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ངེས་དོན་མངོན་དུ་སྟོན་པའི་ཚུལ་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པ་དང་གདམས་ཁྲིད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་སྡེ་ཀློང་སྡེ་མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་བསྡུས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་པས་རྒྱུད་རིམ་ཐ་དད་དུ་བགྲང་དུ་ཡོད་ནའང་། གཙོ་བོ་གནད་ཐོག་གི་མེ་བཙའ་ལྟར་སྟོན་པས་མན་ངག་གི་སྡེ་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་མན་ངག་གི་སྡེ་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་རྣམས་འཇུག་པ་དང་ཁྲེགས་ཆོད་དབང་པོ་ཡང་རབ་ཀྱི་ཆོས་སུ་བསྟན་པ་དག་གི་ཉམས་ལེན་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་བ་དགོངས་པའི་བརྒྱུད་པ། རིག་འཛིན་བརྡའི་བརྒྱུད་པ། གང་ཟག་སྙན་ཁུང་བརྒྱུད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཆོས་སྐུ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ། ལོངས་སྐུ་ཞི་ཁྲོ་རབ་འབྱམས། སྤྲུལ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན། སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། གསང་བདག་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤྲུལ་སྐུ་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ། གུ་རུ་འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན། མཁས་པ་ཤྲཱི་སིངྷ། རྒྱལ་བ་ཛྙཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། པཎ་ཆེན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཉང་ཏིང་འཛིན་བཟང་པོ། གནས་བརྟན་ལྡང་མ་ལྷུན་གྱི་རྒྱལ་མཚན། ལྕེ་བཙུན་སེང་གེ་དབང་ཕྱུག །སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱལ་བ་ཞང་སྟོན། གུ་རུ་མཁས་པ་ཉི་འབུམ། ཆོས་བདག་གུ་རུ་ཇོ་འབེར། འཁྲུལ་ཞིག་སེང་གེ་རྒྱབ་པ། གྲུབ་ཆེན་ཟླ་བ་མུན་སེལ། རིག་འཛིན་གྱི་ས་ལ་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཀུ་མཱ་རཱ་ཙ། ཀུན་མཁྱེན་ངག་གི་དབང་པོ་མན་ཆད་གོང་བཞིན་ནོ། །རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཆོས་སྐུ་ཀུན་བཟང་དང་། ལྷུན་གྲུབ་འོད་གསལ་བདེ་ཆེན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ། །བརྒྱུད་གསུམ་བླ་མ་རྣམས་ལ་གུས་ཕྱག་འཚལ། །དོན་གཉིས་པ་གདམས་ཁྲིད་རྒྱ་ཆེར་

p. 906

བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལྟ་བས་ཐག་བཅད། སྒོམ་པས་ངང་སྐྱོང་། འབྲས་བུས་རེ་དོགས་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་གཟུང་བ་ཡུལ་མེད་སྟོང་པར་བསྟན་པ་དང་། ནང་འཛིན་པ་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལའང་། སྣང་བ་བདེན་མེད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་བསྟན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དཔྱད་ན་མི་རྙེད་པ་ཡུལ་མེད་སྟོང་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ལྟར་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་སྣོད་བཅུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔར་སྣང་བའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ནི་མེད་བཞིན་རང་སྣང་ཙམ་དུ་སྣང་བ་སྟེ། དེའང་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ལ་དག་པའི་སྣང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བར་སྣང་ངོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བར་བསྟན་ལ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་པའི་དུས་ནས་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་ལྟར་གནས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དག་སྣང་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་མེད་པས་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་ཤིང་། སྐྱེ་འཇིག་དང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་འདུལ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཆད་པ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྟོང་གཟུགས་སྣང་བ། ཀུན་ཏུ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །སེམས་འཁྲུལ་སྣང་ལ་བདག་འཛིན་གྱི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ། ཡོད་མེད་ཀྱི་རིས་སུ་ཆད་ཅིང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཆད་པ། རྐྱེན་སྣང་གློ་བུར་བའི་རང་སྣང་བག་ཆགས་བརྟས་པ་བའི་རང་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་སྟེ། སྐབས་འདིར་གཟུང་བ་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེའང་འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་དག་རྨི་ལམ་ལྟར་བག་ཆགས་བརྟས་པའི་སྣང་བ་མ་རིག་པའི་གཉིད་ཀྱིས་མྱོས་པ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ལས། དོན་ལ་གྲུབ་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། སྣང་བའི་དུས་ནས་སེམས་ཀྱང་

p. 907

མ་ཡིན་ཏེ། ཁ་དོག་དང་ཆེ་ཆུང་དང་ངོས་གཟུང་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་རྫས་འགལ་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ལས་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་དོན་གཞན་བདེན་པ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ལ་སྣང་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བརྒྱུད་པའི་བག་ཆགས་བརྟས་པ་བ་གོམས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་སྟེ། སྒྱུ་མའི་ལྟད་མོ་ཁར་རྩང་མཐོང་བའི་བག་ཆགས་མདང་གི་རྨི་ལམ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དང་འདྲའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་མེད་པ་གསལ་བར་སྣང་བ། རྨི་ལམ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། བྲག་ཅ་དང་། མིག་ཡོར་དང་། ཆུ་ཟླ་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྣམ་པ་ལྟར། རྟེན་མེད་པ། གནས་མེད་པ། རང་བཞིན་མེད་པ། ངོས་གཟུང་མེད་པ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་མོ་སྙམ་དུ། བདག་གཞན། དགྲ་གཉེན། ཡུལ་གྲོང་། གནས་ཁང་། བཟའ་བཏུང་། ལོངས་སྤྱོད། ཟ་ཉལ། འགྲོ་འདུག་ལ་སོགས་པ་གང་ཅི་བྱེད་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་མེད་དུ་ལམ་ལམ་རྩལ་སྦྱང་ཞིང་། སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་བཅོ་ལྔ་པའོ། །དེ་ནས་དཔྱད་ན་ཡུལ་མེད་སྟོང་པར་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རགས་ཕྲ་རྡུལ་ཕྲན་དུ་བརྟགས་ན་ཆ་མེད་ཅི་ཡང་མ་གྲུབ་པས་གཟུགས་སྟོང་པ་དང་། ཁ་དོག་ངོས་གཟུང་གིས་བརྟགས་པས་སྒྲ་སྟོང་པ་དང་། རྣམ་པ་ངོ་བོ་བརྟགས་པས་དྲི་སྟོང་པ་དང་། མྱོང་བ་ཆ་ཤས་ལ་བརྟགས་པས་རོ་སྟོང་པ་དང་། ཁྱད་པར་སྐྱེ་མཆེད་ལ་བརྟགས་པས་རེག་སྟོང་པར་ཐུག་སྟེ། ཡུལ་དུ་སྣང་བ་མི་འདྲ་ཡང་རང་ངོ་སྟོང་པར་ཁྱད་པར་མཚུངས་པས། ཡུལ་ཐ་དད་ཀྱི་སྟོང་པ་ལ་རིས་སོ་སོ་བ་མེད་པར་བར་སྣང་དག་པ་ལྟར་ཐ་དད་མ་ཡིན་གཅིག་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ནི། ཡུལ་

p. 908

སྣང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་གནས་པའི་རང་བཞིན་ལ། སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་བཅུ་དྲུག་པའོ། །དེ་ནས་འཛིན་པ་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ལས། ཤེས་པ་རང་གསལ་རྟེན་མེད་དུ་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟར་གཟུགས་སོགས་ལྔར་འཆར་བ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལྔ་དང་། དོན་སྤྱི་སེམས་ཀྱིས་བརླབས་ཤིང་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་། དགག་སྒྲུབ་ཆགས་སྡང་དུ་རྟོགས་པ་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་། བར་མ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཚོགས་དྲུག་གི་རྗེས་ལས་སྐྱེས་ཅན་དང་། རྟོག་མེད་རང་གསལ་ཡུལ་དང་མ་འབྲེལ་བ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཏེ། ཚོགས་བརྒྱད་དམ་དྲུག་གི་རང་དུས་ན་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཅིར་རྟོགས་ཀྱང་སལ་ལེ་བ། ཝལ་ལེ་བ། རྟེན་མེད་ལ་རང་གསལ་བ། གསལ་བར་འཆར་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ། མེད་ལ་སྣང་ལ་བར་སྣང་དག་པ་དང་སེར་བུ་རྡུལ་མེད་ལྟ་བུ། གསལ་ཆ་རང་གནས་པས་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དེངས་ལྟ་བུ། འགྱུ་ཆ་ངོས་གཟུང་གི་དངོས་པོར་མེད་པས་རླུང་ལྟ་བུ། འཛིན་པར་སྣང་བའི་དུས་ནས་རང་སངས་ངོས་གཟུང་མེད་པ་ལ། འཆར་དུས་བལྟ། གནས་དུས་བལྟ། ཕྱམ་མེ་གློད་ནས་ཀྱང་འཛིན་པ་རང་གི་སྣང་ཚུལ་ལ་བལྟས་པས། མེད་པ་གསལ་སྣང་། སྟོང་པ་རིས་མེད། རང་གསལ་རྟེན་མེད་ཙམ་གྱི་ངོ་བོར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཡང་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་བཅུ་བདུན་པའོ། །དེ་ནས་དཔྱད་ན་རྩ་བྲལ་སྟོང་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་རང་གསལ་རྟེན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པའང་ཕྱི་སྣང་བ། ནང་ཕུང་པོ། བར་འགྱུ་བ། རང་གནས་ཤེས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ། དབྱིབས་ཁ་དོག །སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ། ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་ལ་སོགས་པར་གཞིག་ཅིང་བརྟགས་པས་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་རྩ་བ་མེད་པ། རྟེན་མེད་པ། ཡོད་

p. 909

མེད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་དག་གི་དུས་ན་བླ་མའི་མོས་གུས་ཁོ་ན་གལ་ཆེ་སྟེ། ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་བཅོ་བརྒྱད་པའོ། །དོན་གཉིས་པ་བསྒོམས་པས་ངང་ལ་བསྐྱང་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབང་པོ་གསུམ་གྱི་བསྒོམ་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་གཞུང་དུ་ལྟ་བ་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་བས་གོ་སླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཡང་རབ་ནས་སྔོན་ལ་སྨོས་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་འཇུག་ཚུལ་གོ་རིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དབང་པོ་ཐ་མ། འབྲིང་། རབ་ཀྱི་བསྒོམ་ཚུལ་རིམ་པས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལས། དང་པོ་དབང་པོ་ཐ་མའི་རིམ་པ་ལ། ཞི་གནས་བཙལ། ལྷག་མཐོང་བསྐྱེད། ཟུང་འཇུག་བསྒོམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། རྣམ་རྟོག་གདུལ་བ་ནི། བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་པའི་རྗེས་ལ། རྣམ་སྣང་གི་ཆོས་བདུན་ལས། ཁྱད་པར་དུ་ལག་པ་གཉིས་པུས་མོར་བཀབ། མཇིང་པ་ཅུང་ཟད་དགྱེ་བར་བྱས་ཏེ། རྩ་གསུམ་གསལ་བཏབ་པའི་རོ་རྐྱང་གི་མར་སྣ་ནས་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་དུ་བ་ལྟ་བུ་དཀར་ལ་དངས་པ་སྔོ་ལ་འཕྱུར་བ། དམར་ལ་གདངས་པ། སེར་ལ་གསལ་བ། ལྗང་ལ་གནག་པ། མཐིང་ལ་སྐྱ་བ་ལྔ་སྒྲིལ་ཐག་པ་བརྐྱང་བ་ལྟར་ཕར་སོང་། རླུང་ཚུར་འཇུག་དུས་ནང་དུ་ཞུགས་པའི་ཁུག་པ་ལ་སེམས་ཀྱིས་གཅིག་ནས་ལྔའི་བར་བགྲང་ཞིང་ཕྲེང་བ་རེ་བསྐྱུར་བས་རྣམ་རྟོག་རགས་པ་ཀུན་ངང་གིས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་བཅུ་དགུ་པའོ། །དེ་ནས་སེམས་གཟུང་བ་ནི། སྔོན་འགྲོ་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས། དངོས་གཞི་མདུན་དུ་བྲིས་སྐུའམ་པོ་ཏིའམ་རྡེའུ་ཤིང་བུ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་གཅིག་བཞག་པ་ལ། སེམས་མ་ཡེངས་པར་ཅེ་རེ་མིག་མི་འགུལ་བར་བལྟ་བའི་ངང་ལ་གཞག་གོ །དེའི་དུས་སུ་དགྲ་ལྷང་བའམ། དྲིའམ། རྟོག་པ་འཕྲོ་བ་གང་

p. 910

བྱུང་ཡང་དེ་དག་ལིང་བསྐྱུར་རྦད་བཅད་ནས། དམིགས་རྟེན་ལ་ཧ་རེ་ཆེར་བལྟའོ། །དེ་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འདུག་ན་མིག་བཙུམས་ནས་དེའི་རྣམ་པ་ལམ་མེ་བ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད་ནས་བསྒོམ་མོ། །འཕྲོ་ན་ཡང་མིག་ཕྱེ་ལ་རྟེན་ལ་བལྟའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དབང་པོ་ལྔའི་སྣང་ཡུལ་ལྔ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཆོས་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་ཞི་གནས་སྐྱེའོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་པའོ། །དེ་ནས་ཞར་ལ་སྒྲའི་ཡུལ་ལའང་དེ་ལྟར་བསླབས་ཏེ། སྔོན་འགྲོ་འདྲ་བ་ལས། དངོས་གཞི་མི་སྒྲ་རླུང་སྒྲ་ཁྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣ་བ་མ་ཡེངས་པར་གཏད་ནས་བསྒོམ། ཡང་དེའི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱས་ལ་ནང་དུ་བལྟ་ཞིང་སྒྲ་དངོས་ཀྱི་ཉན་འཕྲོ་བོར་ལ་བསྒོམ། དེ་གཉིས་རེས་མོས་སུ་བྱས་པས་སྒྲ་ལ་སེམས་ཟིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་ལའང་སྦྱོར་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་པས། ཕྱིས་བསྒོམ་དུས་ཡུལ་ལྔས་མི་གནོད་ཅིང་གྲོགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གནད་གལ་པོ་ཆེའོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའོ། །དེ་ནས་ཆོས་ལ་སྦྱང་བ་ནི་སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་བྱས་ནས། དངོས་གཞི་ལ་བདག་ཉིད་ལྷར་བསྐྱེད་པའི་ངང་ལས་མ་ཡེངས་པར་བཞག་པས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཟིན་དུས་དམིགས་པ་བསྒྱུར་ཏེ། འོད་ཟེར་གྱི་འཕྲོ་འདུས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའམ། བྱམས་སོགས་ཚད་མེད་བཞིས་སེམས་ཅན་ལ་བསྒོམས་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ས་ལ་ལ་བ་དེ་ངོས་གཟུང་ཞིང་མ་ཡེངས་པར་བྱའོ། །དེ་གཉིས་སྤེལ་མར་སྦྱངས་པས་འཕྲོ་གནས་མཉམ་པའི་ངང་ལ་སེམས་ཟིན་པའི་ཞི་གནས་སྐྱེའོ། །འདི་ནི་དམིགས་གནད་གལ་པོ་ཆེའོ། །གནད་འདི་དག་གིས་ཞི་གནས་སྐྱེ་བ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲུབ་བོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའོ། །དེ་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྐྱེད་པ་ལ་གཉིས་ལས།

p. 911

ཕྱི་གཟུང་བ་ཡུལ་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཉམ་པའི་ངང་ལ་གཞག་པ་ནི། སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན། དངོས་གཞི་འདི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟར་སྣང་ལ། དཔྱད་ན་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དུའང་མ་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་སྟེ། ཡུལ་སྣང་དུ་འཇལ་བ་གཟུང་བའི་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་རང་གསལ་སྟོང་པའི་ངང་ལ་ཕྱམ་གྱིས་མཉམ་པར་གཞག་གོ །དེས་ནི་ཡུལ་དང་གཟུང་བའི་ཤེས་པ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་གནད་དོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའོ། །དེ་ནས་ནང་འཛིན་པ་རྩ་བྲལ་སྟོང་པར་བསྟན་པ་ནི། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་འཇལ་བྱེད་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ། འདས་མ་འོངས། དངོས་པོ་དངོས་མེད། བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ། དབྱིབས་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་ཤིང་བཙལ་བས་གང་དུའང་མ་རྙེད་པའི་ཚེ། རྟེན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་འཛིན་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་ལྷོད་ཀྱིས་གློད་ལ་གཞག་གོ །འདིས་ནི་ང་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟོང་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པའོ། །དེ་ནས་ཟུང་འཇུག་བསྒོམ་པ་ནི། སྔར་ཞི་ལྷག་སོ་སོར་བསྒོམས་པ་སྟེ་འདིར་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན། དངོས་གཞི་གང་སྣང་ལ་དཔྱད་ར་མེད་པར་རང་བབས་སུ་ཕྱལ་ལེ། བདེ་ལུགས་སུ་ཤིགས་སེ། རྗེས་མེད་དུ་སངས་ཏེ། རྒྱ་ཡན་དུ་ཕྱལ་ལེ། མཐའ་བྲལ་དུ་ཁྲོལ་ལེ་གཞག་གོ །དེའི་ཚེ་ཕྱི་ནང་བར་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དགོངས་པ་འཆར་ཏེ། གནས་པས་ཞི་གནས། གསལ་བས་ལྷག་མཐོང་། ཐ་དད་མེད་པ་ཟུང་འཇུག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའོ། །དེ་ནས་དབང་པོ་འབྲིང་གིས་བསྒོམ་ཚུལ་ལ་གསུམ་ལས། སྟོང་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་བསྒོམ་ཚུལ་ནི། ལུས་མི་གཡོ་བ་རི་རྒྱལ་ལྟར་རྣམ་སྣང་ཆོས་བདུན་བཅའ། དབང་

p. 912

པོ་མ་འགགས་པ་རང་གསལ་དུ་དངས་པ་རྫིང་བུའི་ཟླ་གཟུགས་ལྟར་བཞག་ནས། གང་སྣང་ཡང་སྣང་ཐོག་དེར་མི་བཞག་པར་སྟོང་ཐོག་གི་སྟེང་ཕྱི་ནང་བར་མེད་ཧར་སངས་སུ་བུན་ནེ་ཤིགས་སེ་ལྟ་སྟངས་གཅུན་ནས་བཞག་པས། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པའོ། །དེ་ནས་གསལ་བ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་བསྒོམ་ཚུལ་ནི། ལུས་གནད་དབང་གནད་དེ་དང་འདྲ་བ་ལ། སྟོང་ཐོག་ཏུ་མི་གཏད་པར་སྣང་བ་རང་གསལ་འཛིན་མེད་ཀྱི་ངང་ལ་སལ་ལེ་ཝལ་ལེ་ཡེར་རེ་བསྒོམས་པས། སྣང་ལ་འཛིན་མེད་ཁྲལ་མ་ཁྲོལ་གྱི་རྟོགས་པ་འཆར་རོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པའོ། །དེ་འཆར་བ་རྦ་རླབས་ལྟ་བུའི་བསྒོམ་ཚུལ་ནི། ལུས་དང་དབང་གནད་སྔར་བཞིན། ཁྱད་པར་རིག་པའི་ངང་ནས་འཕྲོ་འདུའི་རྟོག་པ་འཆར་བ་ལ་གཏད་པས། རྟེན་མེད་དུ་འཛིན་མེད་གྲོལ་བ་རྦ་རླབས་ཆུར་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའི་རྟོགས་པ་འཆར་རོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ། །དེ་ནས་དབང་པོ་ཡང་རབ་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ནི། བར་མེད་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རང་བཞིན་གཙང་ཆབ་ཀྱི་གཞུང་ལྟ་བུ་སྟེ། རིག་པ་ཆོས་སྐུར་རྟོགས་པས་འདུ་འཕྲོ་ཆོས་ཉིད་རོལ་པར་ཤར་ཅིང་ནུབ་པའི་ཕྱིར། སྤང་བླང་དང་གོལ་སྒྲིབ་གང་ཡང་མེད་པར་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་གསལ་སྦྱང་དུ་ཤར་བ་ནི། རིན་པོ་ཆེ་གསེར་གླིང་དུ་ཕྱིན་དུས་ས་རྡོ་ཕལ་པ་བཙལ་གྱིས་མི་རྙེད་པ་ལྟར། བློ་ལ་ཅི་ཤར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཛིན་རྟོག་ཡེ་གྲོལ་ཀུན་བཟང་གི་དགོངས་པ་ལས་མ་འདས། ཡུལ་དུ་ཅི་སྣང་སྟོང་པའི་རང་གཟུགས་སུ་ཤར་བས་གཟུང་རྟོག་ཡེ་གྲོལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ཡངས་ལས་མ་འདས། ཡུལ་དང་སེམས་ཞེས་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ། ཕྱི་དང་ནང་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་

p. 913

ཀློང་དུ་ཤར། སྟེང་དང་འོག་མེད་པར་གདལ་ཁོད་ཀྱི་ཁོད་དུ་སྙོམས། ཕྱོགས་དང་མཚམས་མེད་པར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར། ཕྱོགས་དང་རིས་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་ཤར། བདག་དང་གཞན་མེད་པར་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངང་དུ་ཕྱིན། གནས་དང་དུས་མེད་པར་གདོད་མའི་ཀློང་དུ་ཕེབས་ཏེ། བློ་ཟད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆོས་ཀྱི་ངང་ན་བསམས་ཀྱང་བདེ་བའི་དུས་སོ། །འདི་ཉིད་རྟོགས་པ་བར་མེད་དང་ངོ་སྤྲད་དེ་རིག་པ་རྗེན་ལ་ཕུད་ནས་ཟང་ངེ་ཐལ་ལེ་གཅེར་བུར་ལྡིང་བའི་ཤེས་པ། རང་བབ་མ་བསྒོམས་རྣལ་མ་ལ་ཐག་བཅད་ནས་སྐྱོང་དུ་གཞུག་གོ །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའོ། །དེ་ནས་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། བསྒོམ་ཚུལ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་གྲོགས་དང་རྩལ་སྦྱང་བསྟན་ལ། ཐ་མའི་རྐང་སྟེགས་ཙམ་དུ་བྱུང་སྟེ། འདི་ལ་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ཟུང་འབྲེལ་ལ་བཟླ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལའང་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་པ་དང་། དེའི་བོགས་འབྱིན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་སྣང་བཅས་སྣང་མེད་ཀྱི་ཡུལ་གཉིས་ལས། སྣང་མེད་ལ་སེམས་གཟུང་བ་ལ། ཕྱིའི་དམིགས་རྟེན་སྣང་བཅས་བྲིས་སྐུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྔར་མོས་པ་བཞིན་ནོ། །ནང་གི་སྣང་བཅས་ནི་ཤེས་པ་ཧ་ཅང་འཕྲོས་ཏེ་མི་གནས་པའི་ཚེ། སྙིང་གི་ནང་ནས་པདྨ་དཀར་པོའམ། རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ལ་སོགས་པ་རྩ་བ་ཟུག་པ་མར་མར་ནས་དབང་ཆེན་གྱི་ས་གཞིའི་བར་དུ་སོང་བས་ཤེས་པ་བརྟན་པར་བསམ་མོ། །སེམས་ཟིན་པ་དང་སྙིང་གར་བསྡུས་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམས་ན་མི་རྟོག་པ་སྐྱེའོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་པའོ། །དེ་ནས་སྣང་བ་མེད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་གཟུང་བ་ནི། གང་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ངང་ལ་འཇོག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་གཞིག་ནས་སྟོང་པར་སོང་བའི་ངང་ལྟ་བུའམ། ལྷའི་ཞལ་ཕྱག་བསྒོམས་པས་རྟོག་པ་གཞན་རྣམས་དེར་

p. 914

ནུབ། དེ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་མི་གསལ་བའི་ངང་དེར་འཇོག་པ་ལྟ་བུ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དམིགས་པ་མེད་པའི་ཞི་གནས་སྐྱེའོ། །འདི་ཉིད་མཐོང་མཐོང་འདྲ་ལ་མ་ངེས་པའི་གནད་ཟབ་ཡང་དག་པའོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའོ། །དེ་ནས་བོགས་འབྱིན་ནི། འགྲོ་འདུག་ཅུང་ཟད་བྱས་ལ་སྔར་གྱི་དེ་ཉིད་ལ་བལྟ། སྨྲ་བརྗོད་དང་དྲན་རྟོག་ཅུང་ཟད་བསྲེས་ལ་ཞི་གནས་ལ་བལྟས་པས་གོམས་ཏེ་གོང་འཕེལ་དུ་འགྱུར་རོ། །ལྟེངས་ན་ལུས་སེམས་གཡེངས་ནས་རྒོད་དུ་བཅུག་ལ། དེ་ནས་བསྒོམས་པས་མཆོག་ཏུ་གསལ་ལོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའོ། །དེ་ནས་ལྷག་མཐོང་ལ་བསྐྱེད་པ་དང་། བོགས་འབྱིན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལའང་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་ཀྱི་སྣང་བ་ནི། འདི་ལྟར་ཆོས་ཅན་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་དག་སྒྱུ་མར་འདུག །རྨི་ལམ་དུ་འདུག་སྙམ་དུ་གང་སྣང་སྣང་བདེན་མེད་དུ་ས་ལ་ལ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་སྒྱུ་མར་འདུག་སྙམ་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཆེ་བས། སྔར་ལྟ་བུར་བསྟན་ཡང་། འདི་དངོས་སུ་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱར་རོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའོ། །དེ་ནས་སྟོང་པ་ལ་སྦྱང་བ་ནི། ཆོས་སུ་སྣང་དུས་ཆེར་ཆེར་བལྟས་ཚད་སྟོང་སང་སང་རྗེས་མེད་དུ་བལྟ་ཞིང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ལ་གཞག་གོ །སྔར་དཔྱད་ཅིང་གཞིག་པའི་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། འདིར་རང་སངས་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྟོང་པར་བསྟན་པས་ཁྱད་པར་ཆེའོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་པའོ། །དེ་ནས་བོགས་འབྱིན་ནི། སྤྱོད་ལམ་གང་བྱེད་དང་སྣང་སྟོང་གཏད་ཡལ་སྟོང་པ་གཉིས་བསྲེས་ནས་བསྒོམ་ཞིང་། ལྟེངས་ནས་གཟུགས་སོགས་དུ་མའི་ཡུལ་ལ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་ཡེངས་པར་གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་དུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བས་འགྲུབ་བོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པའོ། །དེ་ནས་ཟུང་འབྲེལ་ལའང་། དངོས་དང་བོགས་འབྱིན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ལུས་གནད་བཅས་ལ།

p. 915

གང་སྣང་གང་ཤར་ལ་འདེམ་ཁ་མི་བྱེད་པར་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་དུས་འཆར་གཞིའི་རིག་པ་ལ་ཆེར་ཆེར་བལྟ་ཞིང་། ཕར་མི་དཔྱད་པ་ཚུར་བཞག་པ་ནི། གནད་ཀྱི་ཡང་ཟབ་གལ་པོ་ཆེའོ། །དེ་ནས་འཕྲོ་གནས་མཉམ་པའི་ངང་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པས། འགྱུ་བས་གནས་པ་ལ་མི་གནོད་པ། རིག་པ་སྟོང་གསལ་འཆར་བ་གསུམ་འདྲེས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྐུ་གསུམ་རང་མལ་གྱི་དགོངས་པ་ལ་སླེབས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པའོ། །དེ་ནས་བོགས་འབྱིན་ནི། ནམ་མཁའ་དངས་ཤིང་སྤྲིན་མེད་པའི་ཚེ། ཉི་མ་ལ་རྒྱབ་ཕྱོགས་པས་ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ལྟ་སྟངས་གཅུན་ནས་བལྟས་པས། ཕྱིའི་དཔེས་ནམ་མཁའ་དག་པ་ལྟར། ནང་ཤེས་པའི་ནམ་མཁའ་དག་དུས། གསང་བ་འོད་གསལ་སྙིང་པོའི་ནམ་མཁའ་དག་པ་མཐའ་དབུས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་སྐད་ཅིག་ལ་འཆར་བ་ནི། བལ་པོ་ཀཱ་མ་ཤྲཱིའི་གདམས་པ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་མོའོ། །ལྟེངས་ན་ཞི་ལྷག་སོ་སོར་རྩལ་སྦྱངས། བྱིང་ན་གསེང་། རྒོད་ན་དབབ། སྤྱོད་ལམ་ཀུན་དང་བསྲེ་བ་རྩལ་སྦྱང་གི་གནད་དོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པའོ། །དེ་ནས་ལ་བཟླ་བ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམ་དུས་ཉམས་དང་སེམས་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་དང་། བཟང་རྟོག་ངན་རྟོག་དག་སྣང་འཁྲུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་རྟེན་མེད་སྟོང་པ་ཆེན་པོ། ཆོས་ཟད་བློ་འདས་ཆེན་པོ། རིས་མེད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ། གཞི་བྲལ་ཡངས་པ་ཆེན་པོར་རོ་གཅིག་པས། གང་དུའང་མ་འཛིན། ཅི་ལའང་མ་རྟོག །སུ་ལའང་མ་འདྲི། གར་ཡང་མ་བརྟེན། སྙེམས་དང་རེ་དོགས་ཀྱི་འཁྲི་བ་ཆོད་ལ་ཆོས་ཟད་བློ་འདས་ཆེན་པོའི་ངང་ལ་སྐྱོལ་ཅིག །གདོད་མ་བྱར་མེད་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་སུ་ལ་ཟློས་ཤིག །ཕྱིར་མ་ལྡོག་ཅིག་ཅེས་ཡིན་ཐོག་ཏུ་བློ་བྲལ་གྱི་གདིང་བཅའ་འོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ། །དོན་གསུམ་པ་འབྲས་བུ་རེ་དོགས་སྤང་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་ཀྱི་རང་ངོ་། །དབྱིངས་

p. 916

སྣང་སྐུའི་རང་བཞིན། སྐུ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ་གར་ཡང་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ། གང་གིའང་འཆར་གཞིའི་བྱེད་པ་ནི་དབྱིངས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ། རྟོགས་བྱ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག །ཟད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་མོ། ཐུག་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག །གདོད་མའི་ཆོས་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱང་སོ་སོ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་ན་མེད་དེ། བླ་མས་ངོ་སྤྲད་པའི་རང་རིག་སྤྲོས་བྲལ། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྟུང་མེད་པ་འདི་རང་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནས་བཙལ་དུ་མེད་དོ། །གསང་སྙིང་ལས། སེམས་ཉིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པས། །སངས་རྒྱས་གཞན་ནས་བཙལ་དུ་མེད། །བཙལ་ཡང་རྒྱལ་བས་མི་རྙེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཏུ་བཞག་པ་ཙམ་ལས། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པར་ཤེས་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་ད་ལྟར་གྱི་རིག་སྟོང་ཆོས་དབྱིངས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་ཐག་བཅད་དོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་པའོ། །དེ་ནས་དབྱིངས་སྣང་སྐུའི་རང་བཞིན་ལ་ལྔ་ལས། དེ་ཡང་དབྱིངས་དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དགོངས་པར་བཞུགས་པ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དབྱིངས་དེའི་རང་བཞིན་སྐྱེ་འགག་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཆེན་པོར་གནས་པའི་ཆ་དེ་ཡིན་ལ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི། འོད་གསལ་དབྱིངས་ན་འཁྱིལ་བ། རྟག་ཆད་མཐའ་ལས་འདས་ཤིང་མཚན་དཔེ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འཆར་བའི་ཆ་དེ་ཡིན་ནོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་འཆར་ཚུལ་གོ་མ་འགགས་པས་ཐུགས་རྗེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་འཕྲོ་བའི་ཆ་དེ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐུ་ནི་དབྱིངས་ན་དྲི་མ་ཡེ་ནས་དག་ཅིང་སྟོབས་བཅུ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མངའ་བའི་ཆ་དེ་ཡིན་ནོ། །མི་འགྱུར་

p. 917

རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ནི་དགོངས་པ་དབྱིངས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་བཞུགས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེའང་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་དག་མ་དག་ཙམ་ལས། སེམས་ཅན་པའི་དུས་ཀྱི་རིག་པའི་རང་ངོ་སྟོང་། རང་བཞིན་གསལ། འཆར་ཚུལ་ལ་མ་འགགས། གང་ཡང་འབྱུང་། ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ལས་མི་འགྱུར་བ་འདི་ཁོ་ན་སྐུ་ལྔའི་ཆར་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་གནས་པས། སྐུ་ལྔ་གཞན་ནས་མི་ཚོལ་བར་རང་ཆས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་ཐག་ཆོད་ཅིག་ཅེས་རིག་སྟོང་ཟང་ཀ་སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཐག་བཅད་དོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་བཞི་བཅུ་པའོ། །དེ་ནས་སྐུ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་འདས་ཆེན་པོ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་ལྔ་ལྡན། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་། གློ་བུར་བའི་དྲི་མས་དག་མ་དག་ལས། རང་ཆས་སུ་དབྱིངས་ལ་ཆ་ཚང་དུ་ཡོད་པས། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རིག་པ་ལ་ཚང་སྟེ། རིག་སྟོང་སོ་སོ་རང་རིག །དུག་ལྔ་རང་གྲོལ་རྗེས་མེད། ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་རམ། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་རིག་པའི་ཆ་ཆ་ཙམ་ལས་ཚང་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུའང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྟོག་པ་རང་ཀར་སྐྱེས་པ་དེ་ཉོན་མོངས་རང་མཚན་ཡིན་ཡང་། དེའི་ངོས་ཟིན་ནས་ངང་ལ་བཞག་དུས་བདེ་ལ་འཛིན་མེད་དུ་ཤར་བ་དེ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས། ཡུལ་ལ་སྡང་བར་སྐྱེས་པ་དེ་ཞེ་སྡང་རང་ཀ །ངོས་ཟིན་ནས་དངས་གསལ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་དེ་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས། གང་ཡིན་ངོ་མི་ཤེས་པར་སྐྱེས་པ་དེ་གཏི་མུག །ངོས་ཟིན་ནས་རྟོག་མེད་རང་གསལ་དུ་ཤར་བ་དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། ཁོ་བས་ང་མཆོག་ཏུ་རློམ་པ་དེ་ང་རྒྱལ་རང་ཀ །ངོས་ཟིན་ནས་གཉིས་མེད་རང་མཉམ་དུ་རྟོགས་དུས་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས། གཞན་ལ་འགྲན་སེམས་སུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཕྲག་དོག་རང་ཀ །ངོས་ཟིན་ནས་རིས་མེད་དུ་དངས་པ་དེ་བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཏེ། རིག་པ་ལ་རང་མ་རིག་པའི་རྩལ་

p. 918

དུག་ལྔར་ཤར་ཡང་། རང་རིག་དུས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རྩལ་ལམ་རོལ་པར་འཆར་བས། ད་ལྟ་ཉིད་ནས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དོན་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པར་ཐག་ཆོད་ལ། རེ་དོགས་དང་སོམ་ཉི་མ་བྱེད། ཐག་ཆོད་དཔའ་གདིང་བསྐྱེད་ཅིག་ཅེས་ལེགས་པར་ངོ་སྤྲད་དོ། །ཁྲིད་རྐང་བརྒྱ་དང་བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་པའོ། །འདི་ནི་ཡང་གསང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནས། །རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པ་ཀུན་ལས་འཕགས་པ་སྟེ། །བློ་རབ་སྐལ་པ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས། ཀུན་གྱི་ཡུལ་མིན་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ཡིན། །དེ་ལྟར་བཀོད་པའི་དགེ་བས་འགྲོ་བ་ཀུན། །ཀུན་བཟང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་ཐོབ་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོའི་དོན་ཁྲིད་བྱང་ཆུབ་ལམ་བཟང་ལས། ཐ་མར་དགེ་བ་བླ་ན་མེད་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་བསྟན་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ལམ་བཟང་སྙིང་པོའི་དོན། མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་མན་ངག་རྒྱ་ཆེ་ལས། །ཡང་ཟབ་གནད་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་འདིར་བསྡུས་ཏེ། །ཁྲིད་དུ་བསྡེབས་ནས་སྐལ་བཟང་རྣམས་ལ་འབུལ། །ཕྱི་རབས་དད་ལྡན་རྗེས་འཇུག་རིགས་ཀྱི་བུ། །ཐར་ལམ་འདྲེན་པའི་དེད་དཔོན་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས། །སྐལ་ལྡན་སློབ་མའི་ཚོགས་རྣམས་འཁྲིད་པ་ནའང་། །ལོ་ཁྲིད་ལ་སོགས་ཤིན་ཏུ་འབྱོང་བར་གདབ། །བསྡུས་འབྲིང་རྒྱས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་བཞི། །བསྡུས་ཁྲིད་ཞག་རེ་དམིགས་པ་རེ་རེ་དབོག །ཟླ་བ་བཞི་དང་ཞག་གྲངས་ཉེར་གཅིག་ན། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་ཁང་ཕྱེ། །འབྲིང་ཁྲིད་ཞག་གསུམ་དམིགས་པ་རེ་རེ་སྟེ། །ལོ་གཅིག་ཟླ་བ་གཉིས་དང་ཞག་གསུམ་ན། །རྒྱུ་འབྲས་བླ་མེད་ཐེག་པའི་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཐར་ལམ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་ངེས་པ་ལགས། །རྒྱས་ཁྲིད་ཞག་ལྔ་དམིགས་པ་རེ་རེ་སྟེ། །ལོ་གཅིག་ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་དེ་བཞིན་དུ། །ཞག་གི་གྲངས་ནི་བཅོ་ལྔ་རྫོགས་པ་ན། །མཆོག་གསུམ་སྙིང་པོའི་ངེས་དོན་མཆོག་ལ་རེག །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཁྲིད་ཞག་བདུན་དམིགས་པ་རེ། །ལོ་གཉིས་ཟླ་དྲུག་ཞག་གྲངས་

p. 919

ཉེར་བདུན་ན། །ཐེག་མཆོག་སྙིང་པོའི་དོན་ཁྲིད་རབ་རྫོགས་པས། །མི་ལྡོག་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་ས་ལ་ཞུགས། །དེ་འདྲའི་སྐྱེ་བོ་སྐལ་བཟང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན། །རྒྱལ་བའི་གདུང་འཚོབ་རིགས་མཆོག་འཛིན་པ་དེས། །རང་གཞན་དོན་གཉིས་རྫོགས་པའི་སར་གཞོལ་ཏེ། །མྱུར་དུ་ཞི་བ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་འགྲོ། །དེ་ཕྱིར་ཕྱི་རབས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་ལ། །ཕན་པའི་གདམས་ངག་ངེས་དོན་སྙིང་པོར་གདམས། །ཉིན་མཚན་མི་དལ་དད་བརྩོན་ལྡན་པ་ཡིས། །ཐར་ལམ་སྒྲུབ་ཅེས་དེ་སྐད་ཐལ་མོ་སྦྱོར། །ཚུལ་འདི་བློ་གྲོས་ཡངས་པའི་ནམ་མཁའ་ལས། །ཏིང་འཛིན་འོད་གསལ་རྟོགས་པའི་ཉི་འོད་ཅན། །དྲི་མེད་འོད་ཟེར་སྟོང་ལྡན་ཤར་བ་དེས། །གངས་རི་ཐོད་དཀར་མགུལ་དུ་ལེགས་པར་བཀོད། །དགེ་བ་དེ་ཡིས་བདག་དང་འགྲོ་བ་ཀུན། །སྲིད་པའི་ནགས་ཁྲོད་ཐིབས་པོ་རབ་བརྒལ་ཏེ། །ཞི་བ་ཐར་ལམ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཞུགས་ནས། །རྣམ་གྲོལ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་ཤོག །ཆོས་ཚུལ་འདི་ཡང་བསྟན་པ་གནས་ཀྱི་བར། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་ལ་སྣང་གྱུར་ཏེ། །དད་བརྒྱའི་གཙུག་གི་གུས་པས་འཛིན་བྱེད་ཅིང་། །ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོའི་གནས་གསུམ་དགེ་བ་གསུམ་གྱི་དོན་ཁྲིད་བྱང་ཆུབ་ལམ་བཟང་ཞེས་བྱ་བ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་གནས་ལ་མང་དུ་ཐོས་པའི་ནོར་གྱིས་ཕྱུག་པ། ཐག་པ་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་པ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱིས་གངས་རི་ཐོད་དཀར་གྱི་མགུལ། མེ་ཏོག་སྤྲིན་གྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་ནང་། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཁང་བཟངས་སུ་ཆོས་མཐོ་བའི་ཁྲི་རབ་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་སྦྱར་བ། ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་དཔལ་དུ་འབར་བས་ཤིན་ཏུ་དགེ་ཞིང་བཀྲ་ཤིས་པར་གྱུར་ཅིག །དགེའོ། །དགེའོ། །དགེའོ།། །།

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོ།

གནས་དང་པོ། ཏིང་འཛིན་བསྒོམ་པའི་ས་ཕྱོགས་བསྟན་པ།

p. 920
p. 921

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས།

p. 922

རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་ཧཱ་སནྡྷི་དྡྷྱ་ན་བི་ཤྲཱནྟ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གདོད་མའི་རང་བཞིན་མཁའ་མཉམ་དག་པའི་དབྱིངས། །ཆོས་མཆོག་མི་གཡོ་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་དང་བྲལ། །འོད་གསལ་སེམས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ། །གཞི་རྫོགས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་ཤིན་ཏུ་རྨད་བྱུང་གང་། །སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར། །རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་སྙིང་པོའི་བཅུད་བསྡུས་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་བཞིན་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །རི་རྩེ་ནགས་ཁྲོད་མཚོ་གླིང་ལ་སོགས་པ། །དུས་བཞི་ཡིད་དང་མཐུན་པའི་གནས་དག་ཏུ། །རྩེ་གཅིག་མི་གཡོ་ཞི་བའི་ཏིང་འཛིན་ནི། །འོད་གསལ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་བསྒོམ་པར་བྱ། །གནས་དང་གང་ཟག་ཉམས་སུ་བླང་བྱའི་ཆོས། །རྣམ་གསུམ་རང་བཞིན་དག་ལས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །དང་པོ་གནས་ནི་དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའ་བར། །

p. 923

དུས་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་དག་དང་མཐུན་པ་སྟེ། །དབྱར་ནི་གངས་དང་རི་རྩེ་ལ་གསོལ་པར། །སྨྱུག་མ་འོད་མ་འཇག་ཁང་ལ་སོགས་པར། །བསིལ་སར་བསིལ་ཁང་ནང་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ། །སྟོན་ནི་ནགས་ཁྲོད་རི་ངོགས་བྲག་རྫོང་སོགས། །བསིལ་དྲོད་སྙོམས་པའི་གནས་དང་ཁང་བུ་རུ། །ཟས་གོས་སྤྱོད་ལམ་དེ་དང་མཐུན་པར་བྱ། །དགུན་ནི་ནགས་ཁྲོད་བྲག་ཕུག་ས་ཁུང་སོགས། །དམའ་བའི་གནས་དག་དྲོ་བའི་ས་ཕྱོགས་སུ། །ཟས་གོས་མལ་ཆ་ལ་སོགས་རྗེས་མཐུན་བྱ། །དཔྱིད་ནི་རི་དང་ནགས་འདབ་མཚོ་གླིང་དང་། །བསིལ་དྲོད་སྙོམས་པར་རྗེས་མཐུན་ཁང་པ་རུ། །ཟས་གོས་སྤྱོད་ལམ་མཐུན་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས། །ཕྱི་ནང་རྟེན་འབྲེལ་གཅིག་པས་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཡིད་འོང་དབེན་ལ་ཉམས་དགའི་གནས་ལ་བརྟེན། །རི་རྩེ་ཤེས་པ་དྭངས་ལ་རྒྱ་ཆེ་བས། །བྱིང་བ་གསེང་བའི་གནས་ཏེ་བསྐྱེད་རིམ་ཤིས། །གངས་ཁྲོད་ཏིང་འཛིན་གསལ་ཞིང་རིག་པ་དངས། །ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའི་གནས་

p. 924

ཡིན་བར་ཆད་ཉུང་། །ནགས་ཁྲོད་ཤེས་པ་གནས་ཤིང་སེམས་གནས་སྐྱེ། །ཞི་གནས་བསྒོམ་པའི་གནས་ཏེ་བདེ་ཤས་ཆེ། །བྲག་རིའི་དྲུང་ནི་མི་རྟག་སྐྱོ་ཤས་ཆེ། །དངས་ལ་བྱིན་ཆེ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་འགྲུབ། །ཆུ་བོའི་འགྲམ་ནི་བློ་སྣ་ཐུང་བ་སྟེ། །ངེས་འབྱུང་འཕྲལ་ལ་གསར་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད། །དུར་ཁྲོད་བྱིན་ཆེ་དངོས་གྲུབ་མྱུར་བ་སྟེ། །བསྐྱེད་རྫོགས་གང་ལའང་མཆོག་ཏུ་ཤེས་པར་གསུངས། །གྲོང་དང་ཚོང་དུས་ཁང་སྟོང་ཤིང་གཅིག་སོགས། །མི་དང་མི་མིན་འབྱུང་པོ་རྒྱུ་བ་ནི། །ལས་དང་པོ་ལ་གཡེང་ཞིང་བར་དུ་གཅོད། །བརྟན་པ་རྣམས་ལ་གྲོགས་ཏེ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས། །ལྷ་ཁང་མཆོད་རྟེན་རྒྱལ་འགོང་གནས་ས་ནི། །སེམས་འཚུབས་ཞེ་སྡང་རྟོག་ཚོགས་སྐྱེ་བ་སྟེ། །ས་ཕུག་ལ་སོགས་བསེན་མོའི་གནས་རྣམས་སུ། །འདོད་ཆགས་སྐྱེ་ཞིང་བྱིང་རྒོད་ལྷག་པར་ཆེ། །ཤིང་གཅིག་ལ་སོགས་མ་མོ་མཁའ་འགྲོ་དང་། །བྲག་དང་རི་སྣ་དམུ་བཙན་ཐེའུ་རང་གནས། །སེམས་འཚུབ་རྐྱེན་དང་བར་ཆད་མང་བར་འདོད། །གདོལ་པ་ཀླུ་གཉན་ས་བདག་གནས་ས་ནི། །མཚོ་འགྲམ་ནེའུ་གསེང་ནགས་ཁྲོད་ལ་སོགས་ཏེ། །ཡིད་དགའ་མེ་ཏོག་ལྗོན་ཤིང་བརྒྱན་པ་ནི། །དང་པོ་དགའ་ཡང་ཕྱིས་ནས་བར་ཆད་མང་། །མདོར་ན་གནས་ཁང་དང་པོ་ཉམས་དགའ་ལ། །འདྲིས་ཤིང་མི་དགའ་དངོས་གྲུབ་ཆུང་བའི་གནས། །དང་པོ་འཇིགས་ལ་མི་དགའ་འདྲིས་ཤིང་དགའ། །བྱིན་ཆེ་དངོས་གྲུབ་ཆེ་ལ་བར་ཆད་མེད། །དེ་ལས་གཞན་ཀུན་བར་མ་ཕན་གནོད་མེད། །གནས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་སེམས་འགྱུར་ཞིང་། །དགེ་བའི་སྦྱོར་བ་འཕེལ་འགྲིབ་གཉིས་ཡོད་པས། །ས་གནས་བརྟག་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པར་གསུངས། །དེ་ཡང་བསྡུ་ན་ལས་བཞིའི་གནས་ཀྱང་བཞི། །ཞི་གནས་ཡིད་ནི་ལྷན་གྱིས་འཛིན་པ་སྟེ། །རྒྱས་གནས་ཡིད་དགའ་གཟི་བརྗིད་མདངས་དང་ལྡན། །དབང་གནས་ཡིད་འཕྲོག་ཆགས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། །དྲག་གནས་སེམས་

p. 925

རྩུབ་འཇིགས་དངངས་སྐྱེ་བར་བྱེད། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གྲངས་མང་མཐའ་ལས་འདས། །འདིར་ནི་ཏིང་འཛིན་ཞི་བའི་གནས་མཆོག་སྟེ། །གཞན་རྣམས་ཡི་གེས་འཇིགས་ནས་མ་སྤྲོས་སོ། །ཞི་བའི་གནས་དེར་བསམ་གཏན་ཁང་བུ་ཡང་། །དབེན་ལ་ཡིད་འཛིན་བཀོད་པར་འཚམས་པ་སྟེ། །ཕྱོགས་ཕྱེད་མཐོངས་གསལ་ཆེ་བ་རབ་ཏུ་ཤིས། །མཚན་མོའི་རྣལ་འབྱོར་མུན་ཁང་འཁོར་མ་སྟེ། །མཐོ་སར་འཁོར་ཁང་དབུས་སུ་ལྟེ་བའི་ཚུལ། །བྱང་དུ་སྔས་གཏད་མྱ་ངན་འདས་གཟིམས་བཞིན། །ཉིན་མོའི་གནས་ནི་སྣང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །གངས་དང་ཆུ་འབབ་ནགས་དང་ཡུལ་ལ་སོགས། །ཁྱམས་ཀྱི་མཐོང་གསལ་ཆེ་ཞིང་ནམ་མཁའ་ཡངས། །སེམས་གསལ་དངས་ལ་བསིལ་དྲོད་སྙོམས་པར་བྱ། །ཞི་གནས་དུས་སུ་དབེན་ཁང་ར་བས་བསྐོར། །ངང་གིས་སེམས་གནས་སྐྱེ་བའི་གནས་ཤིས་ལ། །ལྷག་མཐོང་དུས་སུ་མཐོངས་གསལ་དངས་བ་གཅེས། །རྒྱུན་དུ་ཡིད་དགའ་དུས་དང་མཐུན་པ་གཅེས། །ནགས་རོང་ལ་སོགས་དམའ་ཞིང་འཐིབས་པ་ནི། །ཞི་གནས་གནས་ཡིན་གངས་སོགས་མཐོ་ས་ཉིད། །ལྷག་མཐོང་གནས་ཡིན་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་གཅེས། །མདོར་ན་ས་ཕྱོགས་དང་ནི་དབེན་ཁང་ཉིད། །གང་དུ་ངེས་འབྱུང་སྐྱོ་ཤས་བློ་སྣ་ཐུང་། །ཏིང་འཛིན་འཕེལ་ལ་དགེ་ལ་སྦྱོར་བའི་གནས། །སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་གནས་དང་མཚུངས་པས་བསྟན། །གང་དུ་གནས་པས་དགེ་འགྲིབ་ཉོན་མོངས་འཕེལ། །རྣམ་གཡེང་འདུ་འཛི་ཚེ་འདིའི་དབང་གྱུར་ན། །ལས་ངན་བདུད་ཀྱི་གནས་ཏེ་མཁས་པས་སྤང་། །འདི་དག་རང་བྱུང་པདྨས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །ཐར་པ་འདོད་པ་དག་གིས་ཤེས་པར་བྱ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོ་ལས། ཏིང་འཛིན་བསྒོམ་པའི་ས་ཕྱོགས་བསྟན་པ་སྟེ་གནས་དང་པོའོ།། །།

གནས་གཉིས་པ། གང་གིས་བསྒོམས་པའི་གང་ཟག་བསྟན་པ།

p. 926

གཉིས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་། །དད་བརྩོན་ངེས་འབྱུང་སྐྱོ་ཤས་དང་ལྡན་ཞིང་། །འཁོར་བས་སྐྱོ་ངལ་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར། །ཚེ་འདི་བློས་བཏང་ཕྱི་མའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །རྣམ་གཡེང་འདུ་འཛི་རྒྱང་བསྲིང་ཉོན་མོངས་ཆུང་། །ཁོང་ཡངས་སྤྲོ་རིང་དག་སྣང་མོས་གུས་ཆེ། །བསྟན་ལ་སྲི་ཞུར་ལྡན་པ་དེ་དག་གིས། །དམ་པའི་བླ་མ་རབ་ཏུ་མཉེས་བྱས་ཏེ། །ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པས་རང་གི་སེམས་སྦྱོང་ཞིང་། །ཁྱད་པར་སྙན་རྒྱུད་སྙིང་པོའི་མན་ངག་ལ། །བརྩོན་ལ་ཡུན་རིང་སྒྲུབ་པས་ཉིན་མཚན་འདའ། །ཐ་མལ་ཕྱོགས་སུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡེངས་པར། །ཡང་ཟབ་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་ནན་ཏན་བྱ། །ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་རིག་པ་འཛིན། །སྡོམ་པ་གསུམ་པོ་དག་དང་མ་འགལ་བས། །རང་རྒྱུད་སྡོམ་ཞིང་གཞན་ཕན་ཅི་འགྲུབ་དང་། །ཅི་སྣང་ཐར་པའི་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བར་བྱ། ལས་དང་པོ་ཡིས་གཙོ་བོར་རང་དོན་སྒྲུབ། །དབེན་པར་སེམས་གཟུང་རྣམ་གཡེང་འདུ་འཛི་བཏང་། །རྐྱེན་ངན་སྤང་ཞིང་གཉེན་པོས་ཉོན་མོངས་འདུལ། །ལྟ་སྤྱོད་མ་འཛོལ་སྒོམ་པ་ལྷུར་བླང་ཞིག །དུག་ལྔ་རང་རྒྱུད་གང་སྐྱེས་སྐད་ཅིག་ལ། །དྲན་པས་གཟུང་ཞིང་མ་ཡེངས་གཉེན་པོ་བསྟེན། །སྒོ་གསུམ་བག་ཡོད་ཤེས་བཞིན་ངོ་ཚ་ཤེས། །ཁྲེལ་ཡོད་ལྡན་པས་རང་རྒྱུད་གདུལ་བར་བྱ། །བསྟོད་སྨད་དགག་སྒྲུབ་སྙན་དང་མི་སྙན་ལ། །སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་བདེན་མེད་མགོ་སྙོམས་བྱ། །བྲག་ཅའི་སྒྲ་ལྟར་རྗེས་མཐུན་བཟོད་པ་བསྒོམ། །ང་བདག་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་བཅད། །མདོར་ན་ཅི་བྱེད་ཆོས་དང་མི་འགལ་བས། །རང་གི་རྒྱུད་བསྡམས་གཞན་ལ་མི་གནོད་ཅིང་། །ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་སུ་སྐད་ཅིག་མ་སོང་བར། །ཉིན་མཚན་དགེ་བས་འདའ་བ་ཤིན་ཏུ་གཅེས། །དེང་སང་དུས་ན་སྐྱེ་བོ་མི་སྲུན་པས། །དབེན་སར་རང་དོན་སྒྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས། །འདབ་གཤོག་མ་རྫོགས་འཕུར་བར་མི་ནུས་ལྟར། །མངོན་ཤེས་མི་ལྡན་གཞན་དོན་མི་ནུས་པས་། །རང་དོན་ལྷུར་བླངས་ཡིད་ཀྱིས་གཞན་དོན་བསམ། །རྣམ་གཡེང་འདུ་

p. 927

འཛི་བདུད་ཀྱི་བསླུ་བྲིད་འདིས། །རང་སེམས་མ་བསླུས་སྒྲུབ་ལ་འབད་པ་གཅེས། །འཆི་དུས་འགྱོད་པས་གདུང་བར་མ་བྱེད་ཅིག །དེ་བས་ད་ལྟ་སེམས་ལ་སེར་བཏབ་སྟེ། །ད་ལྟ་འཆི་ན་ཁྱེར་སོ་ཅི་འདུག་ལྟོས། །གར་འགྲོ་ཅིར་འགྱུར་གཏད་སོ་མ་ཟིན་པར། །རྣམ་གཡེང་འཁྲུལ་པས་ཉིན་མཚན་འདའ་བ་འདི། །དལ་འབྱོར་དོན་མེད་ཆུད་ཟོས་བྱེད་པས་ན། །གཅིག་པུར་དབེན་པར་སྙིང་པོའི་དོན་བསྒོམས་ཤིང་། །གཏན་གྱི་འདུན་མ་ད་རེས་ལེགས་དགོས་སོ། །ཕྱི་ནས་གར་འགྲོ་བདག་ལ་ཆ་ཡོད་དམ། །དེ་བས་དེ་རིང་ཉིད་དུ་བརྩོན་པར་བྱ། །འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་འཇིགས་པའི་ལམ་འཕྲང་འདྲ། །འདི་ལས་ཐར་ཐབས་དགོས་སོ་སེམས་ལ་ཟུང་། །ད་རེས་འཁྲུལ་ན་གཏན་དུ་འཁྲུལ་པར་འཁྱམས། །དེ་བས་བརྩོན་པ་སྐྱེད་ཅིག་སྙིང་ལ་ཞོག །ཉོན་མོངས་རྒྱ་མཚོ་བདག་འཛིན་བརྒལ་དཀའི་མཚོ། །དལ་འབྱོར་གྲུ་བོས་ད་རེས་བརྒལ་བར་བྱ། །ཐར་ལམ་བྱང་ཆུང་བརྒྱ་ལམ་རེས་འགའ་ཞིག །བསོད་ནམས་དབང་གིས་སྣང་བའི་གནས་སྐབས་འདིར། །སྙིང་ནས་བརྩོན་པས་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཚེ་ཡང་མི་རྟག་སྐད་ཅིག་འགྱུར་བ་སྟེ། །རྣམ་གཡེང་བསླུ་མཁས་ཕྱི་བཤོལ་དགེ་ལ་བྱེད། །འཁྲུལ་པ་རྒྱུན་རིང་གོམས་པ་བརྟན་པས་ན། །ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ནི་སྐད་ཅིག་ངང་གིས་འདུ། །བསོད་ནམས་དགེ་ལ་འབད་ཀྱང་འབྱུང་དཀའ་བས། །ལས་ཀྱི་གདུང་ཤུགས་བཟློག་ལ་འབད་པ་གཅེས། །འཁོར་བའི་གནས་ན་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསམས་ན་བཟོད་གླགས་མེད། །འདི་ལས་ཐར་ཐབས་ད་རེས་བརྩམ་པར་བྱ། །སྙིང་ནས་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་མ་འབད་ན། །དལ་ཁོམ་རེས་འགའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་མི་ཐོགས། །དེ་བས་མི་རྟག་སྐྱོ་ཤས་ཆེར་བསྐྱེད་དེ། །སྐད་ཅིག་མ་ཡེངས་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད། །དེ་ལྟར་དང་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་བྱས་ན། །ཕྱིས་ནས་འཕགས་པའི་གོ་འཕང་མྱུར་དུ་

p. 928

འཐོབ། །རང་དོན་འགྲུབ་ཅིང་གཞན་དོན་ངང་གིས་འབྱུང་། །འཁོར་བའི་གནས་ལས་ཐར་བའི་ལམ་མཆོག་རྙེད། །དེ་ཕྱིར་ཅི་བྱེད་ཆོས་དང་བསྟུན་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོ་ལས། །གང་གིས་བསྒོམས་པའི་གང་ཟག་བསྟན་པ་སྟེ་གནས་གཉིས་པའོ།། །།

གནས་གསུམ་པ། གང་བསྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པ།

p. 929

གསུམ་པ་ཉམས་སུ་བླང་བྱའི་ཆོས་ལ་གསུམ། །སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི་རྗེས་ཀྱི་རིམ་པ་འོ། །དང་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་བསྟན་པ། །མི་རྟག་སྐྱོ་ཤས་སྤྱི་ཡི་སྔོན་འགྲོ་སྟེ། །ཚེ་འདིའི་ཞེན་པ་གཏིང་ནས་ཟློག་པར་བྱེད། །སྙིང་རྗེ་སེམས་བསྐྱེད་བྱེ་བྲག་སྔོན་འགྲོ་སྟེ། །ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་ཆོས་རྣམས་འགྲོ་བར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་ཐོག་མར་སྔོན་འགྲོ་རྣམ་གཉིས་སྦྱོང་། །དེ་རྗེས་ཁྱད་པར་མཆོག་གི་སྔོན་འགྲོ་ནི། །དབང་རྫོགས་ཐོབ་ནས་བསྐྱེད་པ་རིམ་གཉིས་ཏེ། །རང་ལུས་ལྷ་དང་སྣོད་བཅུད་ལྷར་གསལ་བས། །ཐ་མལ་འཛིན་པའི་ཞེན་པ་ཟློག་པར་བྱེད། །ཟབ་ལམ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་པ་ཡིས། །བྱིན་རླབས་ཚད་མེད་རྟོགས་པ་ཤུགས་ལས་འཆར། །བར་ཆད་ཀུན་སེལ་དངོས་གྲུབ་རྣམ་གཉིས་ཐོབ། །དེ་ཕྱིར་དེ་རྗེས་སྔོན་འགྲོ་མཆོག་གཉིས་བསྒོམ། །དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་བཞི་ཡིས། །མ་ནོར་ལམ་དུ་སེམས་ཉིད་ཚུད་པ་དང་། །ཐར་ལམ་མཆོག་ཟིན་གནས་ལུགས་མྱུར་དུ་སྐྱེ། །དངོས་གཞི་འབྱོངས་སླ་བར་ཆད་མེད་པ་དང་། །དངོས་གྲུབ་ཉེ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་ལྡན། །དེ་ཕྱིར་སྔོན་འགྲོ་འབྱོངས་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས། །དངོས་གཞིའི་རྣམ་པའང་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི། །བསམ་གཏན་ཐབས་ལས་གནས་ལུགས་ངོ་སྤྲོད་དེ། །འོད་གསལ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འཆར་བ་ཡིན། །དང་པོ་བདེ་ཆེན་ཐབས་ལ་ངོ་སྤྲོད་པ། །དེ་ཡང་སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་བསྒོམས་པའི་རྗེས། །འཁོར་ལོ་བཞི་དབུས་རྩ་

p. 930

གསུམ་ཀ་བའི་ཚུལ། །གཡས་དཀར་གཡོན་དམར་དབུས་མཐིང་སྦུབས་མ་ཅན། །ཡར་སྣ་ཚངས་བུག་མར་སྣ་གསང་གནས་ཏེ། །ལྟེ་བའི་ཐད་དྲང་དབུ་མའི་ནང་ཨ་ལས། །མེ་འབར་སྤྱི་བོའི་ཧཾ་ལས་བདུད་རྩི་བབ། །འཁོར་ལོ་བཞི་དང་ལུས་ནང་ཀུན་གང་སྟེ། །བདེ་བས་ཁྱབ་དུས་སྙིང་གར་བྃ་ཡིག་ལ། །ཧྃ་གི་བདུད་རྩི་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འབབ། །བདེ་བའི་ཉམས་ནི་མ་སྐྱེས་བར་དུ་བསྒོམ། །དེ་ནས་བྃ་ཡང་ཇེ་ཆུང་ཇེ་ཕྲ་ལས། །དམིགས་བསམ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ངང་དུ་གཞག །ཐབས་དེས་སེམས་ཟིན་བདེ་བས་ཞི་གནས་སྐྱེ། །དེ་ནས་གང་ཡང་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་སེམས། །བློ་བྲལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་ངང་ཉིད་འཆར། །དེ་ནི་འོད་གསལ་བདེ་སྟོང་རྫོགས་པ་ཆེ། །དངས་ཤིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཆོས་ཉིད་ཡིན། །དེ་ཉིད་གོམས་ལས་ཉམས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི། །གང་སྣང་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་འཆར་བ་དང་། །ཉིན་མཚན་བདེ་བའི་ངང་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད། །ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་ཟུག་རྔུས་རྒྱུད་མི་འཁྲུགས། །ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ། །དེ་ནས་ཡང་བསྒོམས་སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་སོགས། །ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་ཉི་མ་སེམས་ལ་འཆར། །འདི་ནི་ཡང་ཟབ་གནད་ཀྱི་གདམས་པ་ཡིན། །གཉིས་པ་གསལ་བའི་ཐབས་ཀྱི་ངོ་སྤྲད་པ། །སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་རྩ་གསུམ་གསལ་བཏབ་པའི། །རོ་རྐྱང་གུག་པ་དབུ་མར་འཇུག་པའི་ཚུལ། །མར་སྣར་བསྒོམས་ལ་ཡར་སྣར་སྣ་བུག་གཏད། །རླུང་རོ་གསུམ་བུས་ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་སོང་། །དལ་བུས་ཚུར་རྔུབས་བརྟན་གཡོའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན། །འོད་ཞུ་སྣ་ནས་ཚུར་བྱུང་རོ་རྐྱང་ནས། །དབུ་མའི་ནང་བྱུང་སྙིང་དབུས་ཚོན་གང་འོད། །གོང་བུ་ལ་ཐིམ་ཐུབ་ཐང་བར་དུ་གཟུང་། །སྟེང་འོག་ཁ་སྦྱར་གཏོང་དུས་ཅུང་ཟད་གཟུང་། །དལ་བུས་འབྱུང་རྔུབས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་གཅེས། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཀུན། །སྙིང་གར་ཐིམ་ལས་གཞན་དུ་མ་

p. 931

ཡེངས་བྱ། །ཐབས་དེས་སེམས་གསལ་དངས་ལ་གནས་པ་འབྱུང་། །དེ་རྗེས་སྙིང་གའི་འོད་ལས་འོད་མཆེད་དེ། །ལུས་ནང་འཁོར་ལོ་བཞི་ནང་འབར་བ་ལས། །ཕྱིར་མཆེད་འཇིག་རྟེན་འོད་ཀྱིས་གང་བར་བསྒོམ། །ཞག་འགར་ཉིན་མཚན་དེ་ཉིད་དོན་བསྒོམས་པས། །རྨི་ལམ་འགག་དང་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ནི། །ཟླ་བ་འབར་བ་མེ་ཁྱེར་སྐར་མ་སོགས། །འོད་ལྔའི་སྣང་བས་ཕྱི་ནང་ཁྱབ་པ་མཐོང་། །གསལ་བའི་ངང་དུ་སེམས་ཟིན་ཞི་གནས་སྐྱེ། །དེ་ནས་སླར་བསྡུ་སྙིང་གའི་འོད་དེ་ཡང་། །ཇེ་ཆུང་ཇེ་ཕྲར་སྟོང་ཉིད་ངང་ལ་གཞག །གང་དུའང་མི་དམིགས་སྟོང་གསལ་དངས་པའི་སེམས། །རང་བཞིན་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་འཆར། །དེ་ནི་གསལ་སྟོང་གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་ཡིན། །དེ་ཉིད་གོམས་ལས་ཉམས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི། །གང་སྣང་འལ་འོལ་ཟང་ཐལ་གསལ་བ་སྙམ། །ཉིན་མཚན་གསལ་བའི་ངང་ལ་གནས་པ་དང་། རྣམ་རྟོག་མི་གཡོ་སེམས་གསལ་དྭངས་པ་དང་། །ཤེས་རབ་ཀློང་རྡོལ་གཟུང་འཛིན་བྲལ་བ་འོ། །དེ་ཡང་གོམས་ལས་མངོན་ཤེས་འཆར་བ་དང་། །སྒྲིབ་པས་ཆོད་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཟང་ཐལ་སོགས། །མཐོང་བའི་སྤྱན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །འདི་ནི་ཡང་ཟབ་གདམས་པའི་ཉིང་ཁུ་ཡིན། །གསུམ་པ་མི་རྟོག་ཐབས་ཀྱིས་ངོ་སྤྲད་ནས། །སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་དངོས་གཞི་རྣམ་པ་གསུམ། །འཕང་བ་གཟུང་བ་སྦྱང་བའི་རིམ་པ་ལས། །འཕང་བ་སྙིང་གར་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ། །ཧ་འམ་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་ཚོན་གང་ཞིག །ཧ་ཞེས་ཉེར་གཅིག་ངར་དང་བཅས་བརྗོད་པས། །རྒྱངས་ཀྱིས་སྤྱི་གཙུག་ནས་འཐོན་མཁའ་ལ་སོང་། །ཇེ་མཐོ་ཇེ་མཐོར་མཐར་ནི་བལྟར་མེད་པའི། །ངང་དུ་ལུས་སེམས་ཁོང་གློད་མཉམ་པར་བཞག །སྐད་ཅིག་དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་རྒྱུན་ཆད་དེ། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངང་ལ་གནས། །ཉམས་ཀྱང་བལྟར་མེད་བསམ་

p. 932

ཡུལ་འདས་པ་འབྱུང་། །གཟུང་བ་ཉི་མའི་ངོས་ལ་རྒྱབ་གཏད་དེ། །དངས་པའི་མཁའ་ལ་མིག་གཏད་ལྷན་ནེར་གཞག །རླུང་རྒྱུ་མི་ཚོར་ཅི་ནས་དལ་བར་བྱ། །མི་རྟོག་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ཁོང་ནས་འཆར། །རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །སྦྱང་བ་མཁའ་ལ་མིག་གཏད་མ་ཡེངས་པར། །སེམས་གསལ་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པའི་ངང་དེ་ནས། །ས་རྡོ་རི་བྲག་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །ཟང་ཐལ་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བར་བསྒོམ། །རང་གི་ལུས་ཀྱང་རགས་པའི་དངོས་མེད་དེ། །སེམས་དང་ནམ་མཁའ་དབྱེར་མེད་ངང་དུ་གཞག །ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་རྣམ་དབྱེ་མེད་པའི་ཆོས། །ནམ་མཁའི་ངང་དེར་ལུས་སེམས་ཁོང་གློད་ལ། །དྲན་བསམ་ཡིད་ལ་ཕྱེད་པ་རང་ཞིའི་ངང་། །སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་རང་སོར་གཞག །དེ་ཚེ་ཆོས་ཉིད་བསམ་བརྗོད་འདས་པའི་སེམས། །གཉིས་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དགོས་པ་འཆར། །འདི་ནི་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་སྙིང་པོ་ཡིན། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་ཉམས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི། །གང་སྣང་ཕྱམ་ཕྱམ་རགས་པའི་འདུ་ཤེས་མེད། །ཉིན་མཚན་མི་རྟོག་ངང་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད། །དུག་ལྔ་རང་ཞི་སེམས་རྒྱུད་འཇམ་ལ་དེས། །ཆོས་ཀུན་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་ཉམས་མྱོང་སྐྱེ། །དེ་ལྟར་མི་རྟོག་གསུམ་ལ་གོམས་པ་ཡིས། །སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་ཏིང་འཛིན་ཡོན་ཏན་འགྲུབ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་བས། །གནས་སྐབས་མཐར་ཐུག་དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །གསུམ་པ་རྗེས་ཀྱི་ཆོས་ལ་རྣམ་པ་བཞི། །ཉམས་དང་བོགས་འབྱིན་རྟོགས་པ་འབྲས་བུའོ། །ཉམས་ལ་གཉིས་ལས་སྐྱོན་མེད་སྔར་བསྟན་ལ། །སྐྱོན་ཅན་སོ་སོའི་འཛིན་ཞེན་ལས་བྱུང་བ། །བདེ་ཆགས་གསལ་ཆགས་མི་རྟོགས་ཆགས་པ་དང་། །མཐར་འཛིན་ཞེན་རྟོག་དུག་དང་འདྲེས་པ་གསུམ། །བདེ་ལོག་ཁམས་འཛག་འདོད་ཆགས་རང་ག་དང་། །སྙིང་མི་དགའ་དང་བྱིང་བ་ཤས་ཆེ་དང་། །གསལ་

p. 933

ལོག་རླུང་རྒོད་ཞེ་སྡང་རང་ག་དང་། །རྣམ་རྟོག་རགས་དང་རྒོད་དང་འཕྲོ་ཤས་ཆེ། །མི་རྟོག་ལོག་པ་གཏི་མུག་རང་ག་དང་། །སེམས་བྱིང་གཉིད་རྨུགས་ཆེ་དང་འདུ་ཤེས་མེད། །དེ་ལྟར་མཐུན་དང་ལོག་པའི་སྐྱོན་ཅན་རྣམས། །གང་བྱུང་ངོས་གཟུང་གཉེན་པོས་བཅོས་པར་བྱ། །བོགས་འབྱིན་ཉམས་བཅོས་ཐབས་དང་གོང་དུ་སྤེལ། །ཉམས་བཅོས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་དེ། །རབ་ཀྱིས་ལྟ་བས་བཅོས་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །བློ་བཏགས་སྒྱུ་འདྲ་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མེད། །ཕྱམ་གཅིག་མཁའ་འདྲ་སྙེམས་བྲལ་རང་ངོས་སྟོང་། །འཛིན་ཞེན་མེད་པའི་ངང་དེར་ལ་བཟླ་འོ། །གོལ་སྒྲིབ་ཉམས་དེ་གནས་ལུགས་ཆེན་པོར་འཆར། །བར་ཆད་དགེ་བསྐུལ་རྐྱེན་ངན་བྱང་ཆུབ་གྲོགས། །གཞི་བདེའི་སྟེང་དུ་བློ་བདེ་རྒྱུན་མི་འཆད། །འབྲིང་གིས་སྒོམ་པས་བཅོས་ཏེ་དངས་ཕྱུང་ལ། །ཤེས་པ་འགྱུར་ལ་ཐེབས་ཤིང་དྲན་པས་གཟུང། །མ་ཡེངས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་ངང་ལ་གཞག །ཡེངས་དང་འཇུར་ལ་མ་ཐེབས་སྐྱོན་ཡིན་པས། །སྐད་ཅིག་མ་ཡེངས་ངང་ལ་གཞག་པ་གཅེས། །ཁམས་འཛག་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་བུམ་པ་རུ། །ཧཱུྃ་ལས་མེ་འབར་ལུས་ནང་ཁམས་ཀུན་བསྲེགས། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་ངང་ལ་བསྒོམས་པས་སེལ། །ནད་འཛག་གདོན་འཛག་གང་ལའང་གནད་འདི་ཟབ། །བདེ་ལ་འཛིན་པ་བཤིག་ནས་སྟོང་པར་བསྒོམས། །འདོད་ཆགས་རང་གའི་སེམས་ལ་ཆེར་བལྟས་ཏེ། །བཅོས་བསླད་རེ་དོགས་མེད་པའི་ངང་བཞག་པས། །འདོད་ཆགས་རང་གྲོལ་བདེ་སྟོང་ཡེ་ཤེས་འཆར། །སྙིང་མི་དགའ་བ་ཐིག་ལེ་ཉམས་པའི་སྐྱོན། །དེ་ལ་འབར་འཛག་བདེ་བའི་བསམ་གཏན་བསྒོམ། །བྱིང་ཤས་ཆེ་ན་དངས་སྙིགས་མ་ཕྱེད་སྐྱོན། །དེ་ལ་ལུས་གནད་དྲང་པོར་འདུག་བྱས་ལ། །ཁ་སྦྱར་རླུང་བཟུང་སྙིང་ནང་འོད་ཀྱིས་ཁེངས། །སྣང་སྲིད་འོད་ཁེངས་གསལ་སྟོང་བསྒོམས་པས་གྲོལ། །གསལ་འཛིན་ཉམས་ལ་འཛིན་མེད་ཆེན་པོར་སྦྱོང་། །གསལ་འཛིན་རྨུགས་ན་དངས་གསལ་སེམས་བསྒོམ་ཞིང་། །

p. 934

རྒོད་ཅིང་འཕྲོ་ན་མིག་བཙུམས་སྙིང་ནང་དུ། །འོད་དང་ཡི་གེ་པདྨ་རལ་གྲིའམ། །རྒྱ་གྲམ་བསྒོམས་པ་ཇེ་དམའ་ཇེ་དམའ་ལས། སྙིང་གི་ནང་ནས་ལུང་ཐག་ཇེ་རིང་སོང་། །འོག་གཞི་གསེར་གྱི་ས་གཞིར་བབ་པར་བསྒོམ། །དེས་ནི་མི་སེལ་མི་སྲིད་ངེས་པའི་གནད། །ཞེ་སྡང་རང་ག་འཕྲོས་ཐོག་ཙེན་ནེ་གཞག །གསལ་སྟོང་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ངང་དུ་གྲོལ། །མི་རྟོག་ངང་འཆར་འཛིན་མེད་གནད་ཀྱིས་སྦྱང་། །གཏི་མུག་སེམས་དེ་ངོས་གཟུང་ཅེར་གྱིས་བརྟག །སྐད་ཅིག་རང་གྲོལ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་འཆར། །བྱིང་ཞིང་རྨུགས་ཏེ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ན། །སྙིང་ནང་འོད་བསྒོམས་ཚངས་བུག་ནས་འཐོན་ཏེ། །གཞུ་གང་ཙམ་གྱི་ནམ་མཁར་ལྡིང་ངེར་གནས། །འདི་ནི་ཡང་ཟབ་གནད་ཀྱི་གདམས་པ་ཡིན། །སྤྱིར་ནི་གང་ལའང་འཛིན་མེད་གནད་དུ་ཆེ། །རེ་དོགས་བྲལ་ན་གེགས་རྣམ་ཀུན་ལས་གྲོལ། །སྟོང་གསལ་སེམས་ཉིད་དངས་པའི་ངང་ཉིད་དུ། །བློ་ཡི་རྣམ་པ་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པར་གཞག །གེགས་དང་སྤང་བྱའི་འཕྲང་ལས་གྲོལ་བར་ངེས། །ཐ་མས་སྤྱོད་པས་བཅོས་པའི་རིམ་པ་ཡང་། །ལྟ་སྟངས་རྫས་དང་རྟེན་འབྲེལ་གསུམ་ཉིད་ལས། །སྤྱི་ཡི་ལྟ་སྟངས་རྣམ་སྣང་ཆོས་བདུན་ཏེ། །སྐྱིལ་ཀྲུང་མིག་མི་འགུལ་དང་རླུང་དལ་དང་། །མཉམ་གཞག་མགྲིན་པ་གུག་དང་ལྕེ་རྩེ་རྐན། །སྣ་རྩེར་མིག་ཕབ་བལྟ་བས་རླུང་སེམས་སྙོམས། །བྱིང་རྒོད་མེད་ཅིང་མ་ནོར་བསམ་གཏན་སྐྱེ། །འདི་ལྟར་སྐྱོན་ཀུན་ལུས་གནད་འཁྲུགས་པ་ཡིས། །རྩ་འཁྲུགས་རླུང་འཁྲུགས་ཐིག་ལེ་འཁྲུགས་པ་ལས། །འབྱུང་བས་མ་དཀྲུགས་མཉམ་པར་གཞག་པ་གཅེས། །ཡོན་ཏན་ཡང་ནི་རྩ་ཐིག་རླུང་གསུམ་ཉིད། །མི་གཡོ་གནད་དུ་སོང་ལས་འབྱུང་བས་ན། །དེ་ཕྱིར་གནད་འདི་རྟོགས་པ་རབ་ཏུ་གཅེས། །འཁྲུལ་འཁོར་ལུས་སྦྱོང་གཞན་དང་འདྲ་བ་ལས། །ཁྱད་པར་དལ་འཇམ་མ་འཁྲུགས་གནད་ཀྱི་དུས། །འཇམ་ལ་རྩུབ་དང་རྩུབ་ལ་འཇམ་པ་གནད། །ཁམས་དང་

p. 935

བསྟུན་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པ་ཡིན། །བྱེ་བྲག་བདེ་ལ་ལག་པ་གྲུ་མོར་བསྣོལ། །མིག་ཕབ་བདེ་ལ་སེམས་གཟུང་གནད་ཡིན་ནོ། །གསལ་ལ་ལག་གཉིས་པུས་མོའི་སྟེང་དུ་དགབ། །རླུང་དལ་མིག་ནི་བར་སྣང་ཧར་པོར་བལྟ། །མི་རྟོག་ཆོས་བདུན་ངང་གར་གནས་པས་འགྲུབ། །རྫས་ནི་དུས་དང་མཐུན་པའི་གནས་དང་གྲོགས། །བཟའ་བཏུང་ལ་སོགས་ཉམས་ལ་གང་ཕན་བསྟེན། །རྟེན་འབྲེལ་ཁམས་འཛག་པ་ལ་གཞོན་ནུ་མས། །བཀལ་བའི་སྐུད་པ་སུམ་སྒྲིལ་སྔགས་བཟླས་ཏེ། །སྐེད་པར་བཏགས་པས་ཐིག་ལེ་བསྲུང་བ་ཡིན། །རྟོག་པ་འཕྲོ་ན་ཙནྡན་གེ་སར་དང་། །ཞུན་ཆེན་རིལ་བུ་བསྟེན་པས་མི་རྟོག་འགྲུབ། །རྨུགས་ན་གུར་གུམ་ག་པུར་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རིལ་བུས་ཏིང་འཛིན་འགྲུབ་པར་རྒྱུད་ལས་གསུངས། །བདེ་གསལ་མི་རྟོག་སྐྱོན་མེད་གོང་འཕེལ་བ། །དམིགས་པ་གང་རུང་སེམས་བཟུང་མཆོག་ཏུ་བསྔགས། །དང་པོར་དམིགས་ཡུལ་ལ་གཏད་བསྒོམས་པ་ཡིས། །དེ་རྗེས་དམིགས་མེད་ངང་དུ་ལྷན་གྱིས་འགྲོ། །གནད་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཟབ་མཆོག་ཡིན་པས། །སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དང་དུ་བླང་བར་བྱ། །མཚན་བཅས་ཡིན་ཞེས་སྤང་བ་བླུན་པོའི་ལམ། །ཉམས་མྱོང་མེད་པའི་ལུགས་ཡིན་དོར་བར་བྱ། །ཁྱད་པར་བདེ་བའི་བོགས་འབྱིན་དམ་པ་ནི། །འོག་རླུང་འཐེན་ལ་གསང་བའི་གནས་ཉིད་ནས། །ཐིག་ལེ་ཡར་ཐིམ་སྤྱི་གཙུག་ཉིད་དུ་ཐིམ། །གང་ཡང་དམིགས་མེད་ངང་ལ་བཞག་པར་བྱ། །དེ་རྗེས་སྟེང་འོག་ཁ་སྦྱར་རླུང་བཟུང་ལ། །སྙིང་གར་སེམས་གཏད་སྐྱེ་མེད་ངང་ལ་གཞག །བདེ་གསལ་སྤྲོས་བྲལ་ངང་ལ་གནས་པ་ཡིན། །བར་བར་སེང་གེ་རྩལ་སྤྲུགས་ལ་སོགས་པ། །དབབ་བཟློག་དྲང་ཞིང་དགྲམ་དང་ལ་བཟླ་བའི། །འཁྲུལ་འཁོར་དམིགས་གནད་མཐོང་བ་བརྒྱུད་བཞིན་བྱ། །དབབ་པ་འཁྱུད་བྲིའི་ཕྱག་རྒྱ་ཉིད་དང་ནི། །རོ་སྟོད་སྨད་གསིགས་གནོན་པ་ལྟ་བུར་བྱ། །དམིགས་པ་ཧྃ་ལས་བྱང་སེམས་བབས་པ་ཡིས། །གསང་བར་བྱུང་

p. 936

དུས་བདེ་ལ་དམིགས་པ་གཏད། །བཟློག་པ་དེ་ནས་གྱེན་དུ་དྲངས་པ་སྟེ། ལག་གཉིས་མཁལ་ཁུང་རྒྱ་མཚོ་བྲག་ལ་སྦྱར། །འོད་རླུང་འཐེན་ལ་ལྕེ་རྩེ་རྐན་ལ་སྦྱར། །མིག་སྤྲིན་བཟློག་ཅིང་མགོ་བསྒྲིལ་འདར་བ་བཞིན། །དམིགས་པ་ཐིག་ལེ་བ་ཐག་བརྒྱུས་པ་བཞིན། །གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་སྤྱི་གཙུག་བར་དུ་བསམ། །དགྲམ་པ་གཞུ་འགེངས་རྐང་ལག་རྩལ་སྤྲུགས་བྱ། །སི་ཞེས་ལྕེ་རྩེ་སོ་སྦྱར་རླུང་ཕྱིར་འབུད། །ལ་བཟླ་གན་རྐྱལ་རླུང་སེམས་སོས་དལ་ལ། །གར་ཡང་མི་རྟོག་ཅིར་ཡང་མི་འཛིན་པས། །རང་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ངང་ལ་གཞག །འདི་ཡིས་གེགས་མེད་བདེ་ཆེན་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ། །གསལ་བ་རླུང་གི་བོགས་འབྱིན་དམ་པ་ཡང་། །འཇམ་རྩུབ་གཅིག་གིས་གཅིག་གི་བོགས་འབྱིན་ལ། །ཁྱད་པར་ནང་བཟུང་ཕྱིར་བཟུང་གཅིག་གིས་གཅིག །དལ་འཇམ་ཕན་ཚུན་གནད་དང་བསྲེ་བ་གཅེས། །གྲངས་དང་ཁ་དོག་རེག་བྱ་དབྱིབས་ལ་སོགས། །དུ་མའི་ཐབས་ལ་བསླབ་པའང་གསུངས་མོད་ཀྱི། །འདིར་ནི་གཅིག་གིས་ཀུན་འགྲུབ་མན་ངག་ལ། །འདི་ལྟར་བསླལ་པ་གནད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །ལུས་གནད་ཁྱད་པར་སྔར་བཞིན་ལུས་མི་འགུལ། །རླུང་ནི་ཁ་སྣ་གསུམ་མཉམ་ཤིན་ཏུ་དལ། །ཐ་མལ་རང་གྲོལ་ངང་ལ་ལྷན་གྱིས་གློད། །སེམས་གནད་གང་དུའང་མི་གཟུང་རང་བཞིན་བྱ། །དེ་རྗེས་གན་རྐྱལ་རྐང་ལག་བརྒྱང་བྱས་ཏེ། །ཧ་ཞེས་དྲག་ལ་སེམས་ནི་མཁའ་དཀྱིལ་གཏད། །ཡེང་མེད་སྤྲོ་བསྡུ་བྲལ་བ་ལྷན་ནེར་གཞག །རླུང་སེམས་རང་གྲོལ་གདོད་མའི་ངང་གནས་པ། །གེགས་མེད་ཡོན་ཏན་འཆར་སྒོ་དཔག་ཏུ་མེད། །ལུས་ཡང་རྒྱུ་བ་མེད་དང་སྤྲོས་པ་ཞི། །སེམས་གསལ་རབ་ཏུ་དངས་ཤིང་མངོན་ཤེས་འཆར། །རྐང་མགྱོགས་འགྲུབ་ཅིང་མདོག་སྣུམ་ཏིང་འཛིན་སྐྱེ། །རླུང་སེམས་དབུ་མར་ཚུད་པའི་རྟགས་རྣམས་འབྱུང་། །ཡང་ཟབ་གནད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ཤིན་ཏུ་གསང་། །མི་རྟོག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་བོགས་

p. 937

འབྱིན་ཡང་། །ལུས་སེམས་ཁོང་གློད་དམིགས་པ་རྩེ་གཅིག་བཟུང་། །གཅིག་ལ་མ་ཡེངས་ཅེར་རེ་བལྟས་པ་ཡིས། །རྣམ་རྟོག་གཞན་རྣམས་དེ་ཡི་ངང་ནུབ་སྟེ། །དམིགས་རྟེན་དེ་ལ་རྟོག་པའང་རབ་ཞི་ནས། །སྣང་ལ་དེར་འཛིན་མེད་པའི་རྟོགས་པ་འཆར། །འདི་ནི་གནད་ཡིན་གཞན་ཡང་འདི་ལྟར་བསླབ། །རེས་འགའ་དམིགས་པ་ཕྱིར་བཟུང་རླུང་ཕུ་ལ། །ཕྱི་རུ་ཅི་གནས་གཞག་པས་མི་རྟོག་སྐྱེ། །རེས་འགའ་ནང་བཟུང་སྟོད་སྨད་གང་རུང་དུ། །དམིགས་རྟེན་གཅིག་ལ་མ་ཡེངས་ཙེན་ནེ་གཞག །རེས་འགའ་རྟེན་མེད་ཤེས་པ་རང་ཞིར་གཞག །ཡུལ་སྣང་དེར་འཛིན་མེད་པའི་ངང་ལ་གནས། །འདི་ནི་མི་རྟོག་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པ་སྟེ། །གནད་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བྱུང་ཁོང་ནས་འཆར། །བདེ་གསལ་མི་རྟོག་སྤྱི་ཡི་བོགས་འབྱིན་ནི། །ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་སྦྱོང་བསྐྱེད་རྫོགས་བསྒོམས་པ་དང་། །ལམ་ཟབ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་མཆོག་ཏུ་བསྔགས། །འདི་ནི་མཐར་ཐུག་གནད་ཀྱི་གདམས་པ་སྟེ། །སྐལ་བཟང་ཐར་བ་འདོད་པས་དང་དུ་བླང་། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་ཤར་བའི་རྟོགས་པ་ཡང་། །རོ་མཉམ་གཅིག་སྟེ་ཐ་དད་དུ་མ་མེད། །ཕྱོགས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་འདུ་བའི་དོན་ས་དང་། །ཆུ་བྲན་ཐ་དད་རྒྱ་མཚོར་གཅིག་པ་ལྟར། །བདེ་གསལ་མི་རྟོག་ཐབས་གསུམ་གང་བསྒོམས་ཀྱང་། །སེམས་ཉིད་མ་སྐྱེས་ནམ་མཁའི་ངང་ཉིད་དུ། །བློ་ཡི་འཇུག་པ་རབ་ཞི་ཐིམ་པ་ན། །ཡོད་མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །འོད་གསལ་གཤིས་ཀྱི་ཉི་མ་ཁོང་ནས་འཆར། །གྲུབ་བསལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་རྟོགས་པ་སྟེ། །མཁའ་མཉམ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཚེ་རྩེ་གཅིག་དངས་གསལ་རྙོག་མེད་པ། །ཞི་ལྷག་སྤངས་པའི་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་ལ། །ཕྱོགས་བྲལ་འཛིན་མེད་གཟུགས་བརྙན་རང་བཞིན་མེད། །ཆོས་ཀུན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཟུང་དུ་འབྲེལ། །སྣང་བ་སྒྱུ་འདྲ་སྟོང་པ་དེར་འཛིན་མེད། །ཟུང་འཇུག་དབྱེར་མེད་དགོངས་ཀློང་ཡངས་པ་ནི། །གནད་ལས་བྱུང་

p. 938

བའི་འོད་གསལ་ཁོང་ནས་འཆར། །བླ་མའི་བྱིན་རླབས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཚིག་དང་བསམ་བརྗོད་འདས་ཚེ་མཐོང་བ་སྟེ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུས་སུ་མཐོང་བ་ནི། །དུས་གསུམ་དུས་མེད་ཕྱི་ནང་དབྱེ་བསལ་མེད། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཡིན་དབུ་མ་སྟེ། །སྤྲོས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བྱེད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །སྙིང་པོའི་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། །གདོད་མའི་ཟད་པ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཉིད། །འོད་གསལ་སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །མིང་མང་བཏགས་ཀྱང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག །སེམས་ཉིད་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས། །འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན། །ཕྱོགས་རིས་མ་འཛིན་གྲུབ་མཐའི་གཟེབ་ལས་འདས། །ཕྱོགས་བྲལ་གཉིས་མེད་མཉམ་རྫོགས་ཆེན་པོ་སྟེ། །རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་མཐའ་བྲལ་ཀློང་ཡངས་སུ། །རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་དག་མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུའི་རིམ་པ་ནི། །གནས་སྐབས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་ཟུང་འཇུག་གིས། །སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་ཅིང་། །མཐར་ཐུག་སྐུ་གསུམ་ཡིད་བཞིན་རྒྱལ་ཆོས་འགྲུབ། །རང་གཞན་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོ་ལས། །གང་བསྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པ་སྟེ་གནས་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ལྟར་ཆོས་ཚུལ་ཞི་བ་སྙིང་པོའི་དོན། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བཤད་པའི་བསོད་ནམས་དེས། །འགྲོ་ཀུན་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་གཉིས་ཐོབ་ནས། །ཡིད་བཞིན་འཕྲིན་ལས་འབྱོར་པ་མཐའ་ཡས་ཤོག །འདི་ནི་རྒྱལ་སྲས་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱིས། །རང་གི་ཉམས་ལེན་གནད་དྲིལ་བཅུད་བསྡུས་ཏེ། །ཕྱི་རབས་དོན་དུ་གསལ་བར་བཤད་པ་ནི། །གངས་རི་ཐོད་དཀར་མགུལ་དུ་ལེགས་པར་བཀོད། །ཐར་པ་འདོད་པ་དག་གིས་བརྩོན་བྱས་ཏེ། །ཡི་གེ་འདི་བཞིན་ཉམས་སུ་བླང་བར་མཛོད། །གནས་སྐབས་མཐར་ཐུག་དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་ཏེ། །བདེ་ཆེན་གླིང་དུ་མྱུར་དུ་དགའ་བདེ་བྱེད། །

p. 939

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོ་ཞེས་བྱ་བ། །དཔལ་ཨོ་རྒྱན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱིས་གངས་རི་ཐོད་དཀར་གྱི་མགུལ་དུ་ལེགས་པར་བཀོད་པ་རྫོགས་སོ། །དགེའོ། དགེའོ། དགེའོ།

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོའི་བསྡུས་དོན་པུཎྜ་རཱི་ཀའི་ཕྲེང་བ།

p. 940

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོའི་བསྡུས་དོན་པུཎྜ་རཱི་ཀའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོའི་གནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ། འཇུག་ཡུལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས། བསྟན་བཅོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་བ། མཚན་གྱི་དོན། མདོ་དང་། རྒྱས་པ་ཕྱག་གི་དོན། བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། གནས་གསུམ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་ལ་འཇུག་པར་གདམས་པ་དང་། འཇུག་ཡུལ་ལུས་ཀྱི་སྡོམ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གང་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གནས། གང་གིས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གང་ཟག །གང་ཉམས་སུ་བླང་བའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། གནས་ཀྱི་རིམ་པ་བརྟག་པ། སྤྱིར་བསམ་གཏན་གྱི་ཁང་བུ་བྱ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། དེ་གཉིས་ཀའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། དུས་བཞི་གནས་ཀྱི་རིམ་པ། སོ་སོ་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན། ལས་བཞི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མདོར་བསྟན། དབྱར་དགུན། དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱས་པར་བཤད་དོན་བསྡུ་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་དང་། བླང་དོར་གྱི་དམིགས་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། རི་རྩེ། གངས་ཁྲོད། ནགས་ཁྲོད། བྲག་རི། ཆུ་འགྲམ། དུར་ཁྲོད། གྲོང་འདབས། ལྷ་ཁང་། ས་ཕུག །

p. 941

ཤིང་གཅིག །མཚོ་འགྲམ་གྱི་རང་བཞིན་བསྟེན་པས་ནང་གི་སེམས་ཀྱི་འཆར་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་བླང་དོར་གྱི་དམིགས་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། དོར་བྱ། བླང་བྱ། བར་མའི་རང་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཞི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གསུམ་སྟེ། གནས་བརྟག་པའི་དགོས་ཆེད་ལ་སྤྱིར་གདམས་པ། ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་བཞི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། སྐབས་ཀྱི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་ཁང་བུ་བྱ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། བསམ་གཏན་གྱི་ཁང་བུ་སྤྱིའི་རང་བཞིན། མཚན་མོ་དང་ཉིན་མོ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་རང་བཞིན། ཉེ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཞི་ལྷག་སོ་སོའི་སྒྲུབ་དུས། རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་སྒྲུབ་དུས། བྱེ་བྲག་ཤེས་པས་བསྟན་པའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། བསྟན་བྱ་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གནས། སྤང་བྱ་ལས་ངན་བདུད་ཀྱི་གནས། ཡིད་ཆེས་དགོད་པ་ལུང་གི་གནས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའོ། །གནས་དང་པོའི་བསྡུས་དོན་ནོ།། །།དོན་གཉིས་པ་གང་གིས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གང་ཟག་གི་གནས་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གང་ཟག་གི་གནས་ལ་སྤྱིར་གདམས། སྒྲུབ་ཚུལ་གྱི་གནས་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གདམས། བསྒྲུབ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། གང་ཟག་གི་གདམས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ། མཚན་ཉིད་ཅན་དེས་བསྒྲུབ་པར་གདམས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་དྲུག་སྟེ། གཞི་རྟེན་བསླབ་གསུམ་ལ་གདམས་པ། དབེན་པར་རང་དོན་ལ་བསྐུལ་པ། ཉོན་མོངས་གཉེན་པོས་འདུལ་བ། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་བསྟེན་པ། གྲག་སྟོང་བཟོད་པ་བསྒོམ་པ། ཅི་བྱེད་ཆོས་པ་བརྩོན་པར་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་བཅོ་ལྔ་སྟེ། དུས་ངན་སྐྱེ་བོ་དང་འགྲོགས་པར་མི་བཟོད་པ། མངོན་ཤེས་མེད་པར་གཞན་དོན་འགྲུབ་དཀའ་བ། རྣམ་གཡེང་འདུ་འཛིས་སྒྲུབ་པ་བསླུ་བ། འཆི་དུས་བསྟོངས་པའི་འཁྱེར་སོ་ཅི་འདུག །ད་རེས་ལེགས་པའི་འདུན་མ་བསམ་པ། ཕྱི་མའི་ས་ཟིན་

p. 942

ད་ལྟ་དགོས་པ། འཁོར་བའི་གནས་ལས་ཐར་ཐབས་དགོས་པ། མ་འཁྲུལ་དོན་གྱི་བཙན་ས་གཟུང་བ། དལ་འབྱོར་གྲུ་བོས་སྲིད་མཚོ་བརྒལ་བ། ཐར་ལམ་ཞུགས་ནས་འབད་པ་འདོན་པ། སྐྱོ་ཤས་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་ལ་བསམ་པ། ལས་ཀྱིས་རླུང་ཤུགས་ཅིས་ཀྱང་བཟློག་པ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་གླགས་མེད་པར་བསམ་པ། དལ་ཁམས་མེད་པར་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པ། ཆོས་ལ་བསམ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ། ཐར་ལམ་བསྒྲུབ་པའི་གང་ཟག་ལ་བསམ་ཏེ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དགོད་པའོ། །གནས་གཉིས་པའི་བསྡུས་དོན་ནོ། །དོན་གསུམ་པ་གང་ཉམས་སུ་བླང་བྱའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྒོམ་པ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། སྡེ་ཚན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྔོན་འགྲོ། དངོས་གཞི། རྗེས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྔོན་འགྲོ་དངོས་དང་། དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྤྱིའི་སྔོན་འགྲོ། བྱེ་བྲག་གི་སྔོན་འགྲོ། ལུས་ལྷར་བསྐྱེད་པ། སྤྱི་བོར་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་པས་ཁྱད་པར་མཆོག་གི་སྔོན་འགྲོ་དགོས་པ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་གསུམ་སྟེ། བདེ་བ། གསལ་བ། མི་རྟོག་པའི་ཐབས་ལ་ངོ་སྤྲད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། རྩ་གསུམ་གསལ་བཏབ། གཏུམ་མོའི་མེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཞུ། བདེ་ཆེན་བྃ་ལ་སེམས་གཟུང་། ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་པ་དང་བཞིས་བདེ་བའི་ཐབས་བསྒོམ་པ། ཐབས་ལས་ཐོབ་པའི་འོད་གསལ་བསྟན་པ། དེ་ལས་ཉམས་ཀྱི་སྐྱེ་ཚུལ་བསྟན་པ། གོམས་པས་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་གསལ་བའི་ཐབས་ལ་ལྔ་སྟེ། རྩ་གསལ་བ། རླུང་སེམས་གཟུང་བ་། ཡོན་ཏན་བསྡུ་བ། འོད་སྣང་

p. 943

བསྒོམ་པ། རྟགས་ཚད་བསྟན་པ་དང་ལྔ་གསལ་བའི་ཐབས་བསྒོམ་པ། ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར། ཡེ་ཤེས་དངོས་ཀྱི་ཐབས་ལས་ཐོབ་པའི་འོད་གསལ། དེ་ལས་ཉམས་ཀྱི་སྐྱེ་ཚུལ། གོམས་པས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུའོ། །གསུམ་པ་མི་རྟོག་པའི་ཐབས་ལ་ལྔ་སྟེ། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན། བསྒོམ་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད། འོད་གསལ་ངོས་གཟུང་། ཉམས་ཀྱི་སྐྱེ་ཚུལ་བསྟན། ཡོན་ཏན་འགྲུབ་ཚུལ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཐབས་ཀྱིས་འཕང་། ངང་ལ་གློད། བསམ་བརྗོད་བྲལ་བས་འཕང་བ། རང་དལ་གཞག །སྤྲོས་བྲལ་དག་པས་གཟུང་བ། སྣོད་བཅུད་སྦྱང་། ངང་ལ་གཞག །ལུས་སེམས་གློད། དྲན་བསམ་དག་པས་སྦྱང་བའོ།། །།དོན་གསུམ་པ་རྗེས་ལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་བཞི་སྟེ། ཉམས་བོགས་འབྱིན། རྟོགས་པ། འབྲས་བུ། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། འབྲེལ་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་སྤྱིར་བསྟན། བདེ་ལོག །གསལ་ལོག །མི་རྟོག་པ་ལོག་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། བཅོས་ཐབས་ངེས་པས་དོན་བསྡུ་བའོ། །གཉིས་པ་བོགས་འབྱིན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཉམས་ཀྱི་བཅོས་ཐབས་དང་། བོགས་འབྱིན་དངོས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་ལྟ་བས་བཅོས་པ། འབྲིང་སྒོམ་པས་བཅོས་པ། ཐ་མ་སྤྱོད་པས་བཅོས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཡེ་སྟོང་སྙེམས་བྲལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་རང་ཤར་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གནད་ཀྱི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན། རྣམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད། འཛིན་མེད་ཆེན་པོར་དོན་བསྡུ་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་

p. 944

སྟེ། བདེ་བ། གསལ་བ། མི་རྟོག་པའི་ཉམས་སྐྱོན་ཅན་བཅོས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཁམས་འཛག་པ་བསྲུང་བ། འདོད་ཆགས་འཛིན་རྟོག་གཟུང་བ། འབར་འཛག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། རིག་པ་དངས་སྙིགས་དབྱེ་བ། འཛིན་མེད་གསལ་དངས་འདོན་པ། འཕྲོ་རྒོད་བརྟན་པར་བྱ་བ། ཞེ་སྡང་འཛིན་རྟོགས་སྦྱོང་བའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟོག་མེད་དབྱིངས་སུ་དག་པ་དང་། བྱིང་རྨུགས་དགྲ་བོ་གཞོམ་པའོ། །གསུམ་པ་འཛིན་མེད་དུ་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། རེ་དོགས་འཛིན་པ་གཞོམ་པ་དང་། དེའི་ངང་ལ་གཞག་ཚུལ་ལོ། །གསུམ་པ་ཐ་མས་སྤྱོད་པས་བཅོས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལྟ་སྟངས། རྫས། རྟེན་འབྲེལ་ལོ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་བདུན་གྱི་རང་བཞིན། ལུ་གདན་འཁྲུགས་པའི་སྐྱོན། །མ་འཁྲུགས་པའི་ཡོན་ཏན། འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་གནད་ཀྱིས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། བདེ་བ། གསལ་བ། མི་རྟོག་པའི་ལུས་གནད་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་གི་ལྟ་སྟངས་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཁམས་བསྲུང། འཕྲོ་རྒོད་བསྡུ་བ། བྱིང་རྨུགས་བསལ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ལོ། །གཉིས་པ་བོགས་འབྱིན་དངོས་ལ་གཉིས་ཏེ། བོགས་འབྱིན་གྱི་གནས་ལ་གདམས། གནད་བསྟན། ལོག་རྟོག་དགག་པས་གནས་མདོར་བསྟན་པ་དང་། སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་གཉིས་ཏེ། སོ་སོ་དང་སྤྱིའི་བོགས་འབྱིན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། བདེ་བ། གསལ་བ་མི་རྟོག་པའི་བོགས་འབྱིན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། དངས་མ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་དུ་སྦ་བ་དང་། རླུང་སེམས་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ཀློང་དུ་སྦ་བས་བདེ་ཆེན་འོད་གསལ་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྟན་པ་དང་། ཆིངས་ལྔ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། དབབ། བཟློག །དགྲམ། ལ་བཟླ་བའི་གནས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་

p. 945

གསལ་བའི་བོགས་འབྱིན་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ངོ་བོའི་གནས་སྤྱིར་བསྟན། ཁྱད་པར་གྱི་གནད་བྱེ་བྲག་ཏུ་གདམས། གནད་མཆོག་རྒྱལ་པོའི་མན་ངག་དངོས་བསྟན། ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད། གོམས་པས་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་བསྔགས་པའོ། །གསུམ་པ་མི་རྟོག་པའི་བོགས་འབྱིན་ལ་བཞི་སྟེ། གཙོ་བོའི་གནད། ཆ་ཤས་ཀྱི་གནད། ཕྲ་མོའི་གནད། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་སྤྱིའི་བོགས་འབྱིན་པ་ལ་གཉིས་སྟེ། བོགས་འབྱིན་དངོས་དང་། དེའི་གནས་ལ་གདམས་པའོ། །གསུམ་པ་རྟོགས་པ་ལ་དགུ་སྟེ། ངོ་བོ་རིས་མེད་མཐའ་བྲལ། དཔེ་དོན་ཐབས་གསུམ་དོན་གཅིག་རང་བཞིན་བདེ་བཤེགས་སྙིང་པོ། ངང་དངས་རང་གསལ་ཟུང་འཇུག །ཡུལ་སེམས་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག །རིག་སྟོང་ཆོས་སྐུ་རྗེན་པ། མིང་དོན་དུ་མ་རོ་གཅིག །གཞི་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། བློ་འདས་ཆོས་ཟད་ཆེན་པོར་བསྟན་པའོ། །བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་གཉིས་ཏེ། གནས་སྐབས་དང་། མཐར་ཐུག་གོ །གནས་གསུམ་པའི་བསྡུས་དོན་ནོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བྱ་བ་ལ་ལྔ་སྟེ། དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ། གང་གིས་གང་དུ་བརྩམས་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པ་ལ། སྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོ་ལ་གདམས་པ། དགོས་ཆེད་སྨོན་པ་འགྲུབ་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཚན་གྱི་དོན་ཏོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོའི་བསྡུས་དོན་པུཎྜ་རཱི་ཀའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བློའི་པདྨོ་འཛུམ་པར་བྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱིས་གངས་རི་ཐོད་དཀར་གྱི་མགུལ་འོད་ཟེར་སྤྲིན་གྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཁང་བཟངས་སུ་སྦྱར་བའོ། །དགེའོ། །དགེའོ། དགེའོ།། །།

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོའི་འགྲེལ་པ་ཤིང་རྟ་རྣམ་པར་དག་པ།

རྡོ་རྗེའི་གནས་དང་པོ། ཏིང་འཛིན་བསྒོམ་པའི་ས་ཕྱོགས་བསྟན་པ།

p. 946
p. 947

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོའི་འགྲེལ་པ་ཤིང་རྟ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས།

p. 948

རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་ཧཱ་སནྡྷི་དྷྱཱ་ནཱ་བི་ཤྲཱནྟ་སྱ་བྲྀཏྟཱི། ར་ཐ་བི་ཤུདྡྷ་ཀ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོའི་འགྲེལ་པ་ཤིང་རྟ་རྣམ་དག་ཅེས་བྱ་བ། དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་གི་རང་བཞིན་གདོད་ནས་ཉེར་ཞི་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་མཁའ་དབྱིངས་ལ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་ཉེ་བར་མཛེས་པ་གང་། །སྣ་ཚོགས་མཛད་པའི་འོད་སྟོང་འཕྲོ་བས་གདུལ་བྱའི་ཞིང་གི་རྗེས་འགྲོ་བ། །རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་མཁྱེན་བརྩེའི་ཉི་མ་ཀུན་ནས་དགའ་བའི་གཙུག་གིས་མཆོད། །སྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོ་ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ། །གང་གི་ལམ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དག་ལས། །ཤིང་རྟ་རྣམ་དག་འགྲེལ་འདི་རབ་གསལ་བྱ། །དེ་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་རབ་འབྱམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩེ་མོ་ནི། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ། དེའི་གནས་ངེས་པར་གང་ཟག་གཅིག་གིས་ཇི་

p. 949

ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོ་ཞེས་བྱ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཕྱིར། འདིར་དེའི་འགྲེལ་པས་མན་ངག་གི་གནས་གསལ་པར་སྟོན་པ་ལས། རེ་ཞིག་དང་པོར་ཕྱག་འཚལ་བ། གདོད་མའི་རང་བཞིན་མཁའ་མཉམ་དག་པའི་དབྱིངས། །ཆོས་མཆོག་མི་གཡོ་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་དང་བྲལ། །འོད་གསལ་སེམས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ། །གཞི་རྫོགས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གཞི་ནི། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གཡོ་མེད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ངོ་བོ་ལ་དབྱེ་བསལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན། སྟོང་ལ་གོ་འབྱེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། གསལ་ལ་འགྲིབ་པ་མེད་པའི་ཉི་ཟླ་ལྟ་བུ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ་གང་དུའང་འཆར་བའི་གཞིའམ་དབྱིངས་སུ་གནས་པ་དེ་ལ། རིག་པ་རང་ངོ་ཤེས་པས་གཞི་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་དོན་གྱིས་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །འཁོར་བ་མི་སྤང་ཐུགས་རྗེ་ཕྱོགས་རིས་མེད། །སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཅེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས། སེམས་ཉིད་གཅིག་པུ་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཏེ། །གང་ལ་སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་འཕྲོ་བ། །འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཡི། །ཡིད་བཞིན་ནོར་འདྲའི་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་དང་། །མར་ལ་མར་ནི་རྗེས་ཞུགས་ལྟར། །རང་གི་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ནི། །ལེགས་མཐོང་གང་ཡིན་འདིར་ཕྱག་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ནི། རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་

p. 950

ཤིན་ཏུ་རྨད་བྱུང་གང་། །སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར། །རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་སྙིང་པོའི་བཅུད་བསྡུས་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་བཞིན་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །དེ་ལ་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། མན་ངག་འདིའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པས། དེའི་དོན་རང་གིས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལྟར་ཕྱི་རབས་ཀྱི་དོན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་འདི་ནི་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུད་པ་ལས་རྒྱལ་བ་འདས་དང་མ་བྱོན་ཕྱོགས་བཅུར་གང་བཞུགས་པ། །ཀུན་ལམ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡིན་གཞན་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་ཡུམ་ལ་བསྟོད་པ་ལས། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །མ་སྐྱེས་མི་འགག་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། །སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རིག་པའི་ངོར་བཏགས་པ་དེ་ཉིད་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་ང་ནི་མ་བཅོས་ཇི་བཞིན་སྙིང་པོ་ལ། །སྒྲོ་འདོགས་སྐུར་འདེབས་དོན་ལས་ཀུན་འདས་ཏེ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་ང་ལས་བྱུང་བས་ན། །རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ཞེས་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཕྱོགས་དང་པོ་བསྟན་བཅོས་བརྩམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་ལུས་ཉིད་བཤད་པ་ལ་མདོ་དང་། རྒྱས་པར་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་མན་ངག་གི་ལུས་ཀྱི་སྡོམ་བསྡུ་བས་མདོར་བསྟན་པ་ནི། རི་རྩེ་ནགས་ཁྲོད་མཚོ་གླིང་ལ་སོགས་པ། །དུས་བཞི་གནས་དང་མཐུན་པའི་གནས་དག་ཏུ། །རྩེ་གཅིག་མི་གཡོ་ཞི་བའི་ཏིང་འཛིན་ནི། །འོད་གསལ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་བསྒོམ་པར་བྱ། །གནས་དང་གང་ཟག་ཉམས་སུ་བླང་བྱའི་ཆོས། །རྣམ་

p. 951

གསུམ་རང་བཞིན་དག་ལས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཐར་པ་འདོད་པ་དག་གིས་དུས་བཞི་ཡིད་དང་མཐུན་པའི་གནས་སུ། ཟབ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་འགྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡང་། གང་དུ་བསྒྲུབ་པའི་གནས་དང་། གང་གིས་སྒྲུབ་པའི་གང་ཟག་དང་། གང་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་གསུམ་གྱིས་ཆོ་ག་རྫོགས་པར་འགྲུབ་པ་ན་རྡོ་རྗེའི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །ད་ནི་དེ་དག་གི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལས། ཕྱོགས་དང་པོ་གང་དུ་བསྒྲུབ་པའི་གནས་ལས། དུས་བཞི་གནས་ཀྱི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ནི། དང་པོ་གནས་ནི་དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའ་བར། །དུས་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་དག་དང་མཐུན་པ་སྟེ། །དབྱར་ནི་གངས་དང་རི་རྩེ་ལ་སོགས་པར། །སྨྱུག་མ་འོད་མ་འཇག་ཁང་ལ་སོགས་པ། །བསིལ་སར་བསིལ་ཁང་ནང་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ། །སྟོན་ནི་ནགས་ཁྲོད་རི་ངོགས་བྲག་རྫོང་སོགས། །བསིལ་དྲོད་སྙོམས་པའི་གནས་དང་ཁང་བུ་རུ། །ཟས་གོས་སྤྱོད་ལམ་དེ་དང་མཐུན་པར་བྱ། །དགུན་ནི་ནགས་ཁྲོད་བྲག་ཕུག་ས་ཁང་སོགས། །དམའ་བའི་གནས་དང་དྲོ་བའི་ས་ཕྱོགས་སུ། །ཟས་གོས་མལ་ཆ་ལ་སོགས་རྗེས་མཐུན་བྱ། །དཔྱིད་ནི་རི་དང་ནགས་འདབས་མཚོ་གླིང་སོགས། །བསིལ་དྲོད་སྙོམས་པར་རྗེས་མཐུན་ཁང་པ་རུ། །ཟས་གོས་སྤྱོད་ལམ་མཐུན་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས། །འདི་དག་ནི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་དུས་བཞི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྒྲུབ་པ་ཟབ་མོ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་ཏེ། དབྱར་ནི་མེའི་དུས་ཏེ་ཕྱི་ནང་གི་འབྱུང་བ་ཀུན་དྲོ་བས་གནས་དང་སྤྱོད་ལམ་བསིལ་བར་བསྟེན་ཅིང་། སྟོན་ནི་རླུང་གི་དུས་ཏེ་ཕྱི་ནང་གི་འབྱུང་བ་ཀུན་སྨིན་པས་དངས་གསལ་ཕྱེད་པའི་གནས་དང་སྤྱོད་ལམ་བསྟན་པར་བྱ་ལ། དགུན་ནི་ཆུའི་དུས་ཏེ་ཕྱི་ནང་གི་འབྱུང་བ་ཀུན་བསིལ་བས་གནས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཀུན་དྲོ་བ་བསྟེན་ཅིང་། དཔྱིད་

p. 952

ནི་སའི་དུས་ཏེ་ཕྱི་ནང་གི་འབྱུང་བ་ཀུན་བསྐྱེད་པར་ཕྱོགས་པས་བསིལ་དྲོད་སྙོམས་པའི་གནས་དང་སྤྱོད་ལམ་གཅེས་ཏེ། ཕྱི་ནང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་སུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་འཁོར་ལས། ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དེ་བཞིན་ནང་། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་གང་ལ་ཤིས་པ་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཕྱི་ནང་རྟེན་འབྲེལ་གཅིག་པས་དེ་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་འོང་དབེན་ལ་ཉམས་དགའི་གནས་ལ་བརྟེན། །རི་རྩེ་ཤེས་པ་དངས་ལ་རྒྱ་ཆེ་བས། །བྱིང་བ་གསེང་བའི་གནས་དེ་བསྐྱེད་རིམ་ཤིས། །གངས་ཁྲོད་བསྐྱེད་རིམ་གསལ་ཞིང་རིག་པ་དངས། །ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའི་གནས་ཡིན་བར་ཆད་ཉུང་། །ནགས་ཁྲོད་ཤེས་པ་གནས་ཤིང་སེམས་གནས་སྐྱེ། །ཞི་གནས་བསྒོམ་པའི་གནས་ཏེ་བདེ་ཤས་ཆེ། །བྲག་རིའི་དྲུང་ནི་མི་རྟག་སྐྱོ་ཤས་ཆེ། །དངས་ལ་བྱིན་ཆེ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་འགྲུབ། ཆུ་བོའི་འགྲམ་ནི་བློ་སྣ་ཐུང་བ་སྟེ། །ངེས་འབྱུང་སྐྱོ་ཤས་གསར་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད། །དུར་ཁྲོད་བྱིན་ཆེ་དངོས་གྲུབ་མྱུར་བ་སྟེ། །བསྐྱེད་རྫོགས་གང་ལའང་མཆོག་ཏུ་ཤིས་པར་གསུངས། །གནས་འདི་དག་ཀྱང་ལས་དང་པོ་པ་དང་། བར་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གིས་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་མཚམས་སྤྱོད་ཤེས་པ་བསྟེན་ན། ལྟ་བ་དང་སྒོམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲུབ་སྟེ། གནས་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ལམ་འགྲུབ་པའི་གྲོགས་སུ་ཤར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཟག་རང་གི་ཉམས་དང་སྦྱར་ཏེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གནས་བསྟེན་པ་ནི། གྲོང་དང་ཚོང་དུས་ཁང་སྟོང་ཤིང་གཅིག་སོགས། །མི་དང་མི་མིན་འབྱུང་པོ་རྒྱུ་བ་ནི། །ལས་དང་པོ་ལ་གཡེང་ཞིང་བར་དུ་གཅོད། །བརྟན་པ་རྣམས་ལ་གྲོགས་ཏེ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས། །ལྷ་ཁང་མཆོད་རྟེན་རྒྱལ་འགོང་གནས་ས་ནི། །སེམས་འཚུབས་ཞེ་སྡང་རྟོག་ཚོགས་སྐྱེ་བ་སྟེ། །ས་ཕུག་ལ་སོགས་བསེན་མོའི་གནས་རྣམས་སུ། །འདོད་ཆགས་

p. 953

སྐྱེ་ཞིང་བྱིང་རྒོད་ལྷག་པར་ཆེ། །ཤིང་གཅིག་ལ་སོགས་མ་མོ་མཁའ་འགྲོ་དང་། །བྲག་དང་རི་སྣ་དམུ་བཙན་ཐེའུ་རང་གནས། །སེམས་འཚུབས་རྐྱེན་དང་བར་ཆད་མང་བར་འདོད། །གདོལ་པ་ཀླུ་གཉན་ས་བདག་གནས་པ་ནི། །མཚོ་འགྲམ་ནེའུ་གསེང་ནགས་ཁྲོད་སྨན་ལྗོངས་སོགས། །ཡིད་དགའ་མེ་ཏོག་ལྗོན་ཤིང་བརྒྱན་པ་ནི། །དང་པོར་དགའ་ཡང་ཕྱིས་ནས་བར་ཆད་མང་། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་འདྲེ་མ་རུངས་པ་གནས་པས། དེ་དག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉམས་བརྟན་ནས་སྤྱོད་པ་བྱེད་པའི་གནས་ལས། ལས་དང་པོ་པ་བསྒོམ་པ་དང་རྒྱུན་དུ་གནས་བཅས་ནས་འདུག་ཏུ་རུང་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་དོར་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །རྟག་ཏུ་གནས་པ་ནི་ལྷ་བཙན་དང་། ཀླུ་སྨན་དང་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་དགའ་བའི་མི་མ་ཡིན་གནས་པའི་སར་བཟང་སྟེ། མཐུན་རྐྱེན་འགྲུབ་ཅིང་འགལ་རྐྱེན་མི་འབྱུར་བར་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་བརྟག་པ་ནི། མདོར་ན་གནས་ཁང་དང་པོ་ཉམས་དགའ་ལ། །འདྲིས་ཤིང་མི་དགའ་དངོས་གྲུབ་ཆུང་བའི་གནས། །དང་པོ་འཇིགས་ལ་མི་དགའ་འདྲིས་ཤིང་དགའ། །བྱིན་ཆེ་དངོས་གྲུབ་མྱུར་ལ་བར་ཆད་མེད། །དེ་ལས་གཞན་ཀུན་བར་མ་ཕན་གནོད་མེད། །འདི་ནི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་སྟེ། ཟླ་བ་ཕྱེད་དུ་བརྟགས་པས་ཤེས་པར་ངེས་སོ། །དེ་ཕྱིར་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་གི་སེམས་འགྱུར་ཞིང་། དགེ་བའི་སྦྱོར་བ་འཕེལ་འགྲིབ་གཉིས་ཡོད་པས། །ས་གནས་བརྟགས་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པར་གསུངས། །དེ་ཡང་གསང་སྔགས་ལམ་རིམ་ལས། གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་དགེ་སྦྱོར་འཕེལ་བ་དང་མི་འཕེལ་བ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ད་ནི་ལས་བཞི་གནས་ཀྱི་རིམ་པ་མདོར་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ཡང་བསྡུ་ན་ལས་བཞིའི་གནས་ཀྱང་བཞི། ཞི་གནས་ཡིད་ནི་ལྷན་གྱིས་འཛིན་པ་སྟེ། །རྒྱས་གནས་ཡིད་དགའ་གཟི་བརྗིད་མདངས་དང་ལྡན། །དབང་གནས་

p. 954

ཡིད་འཕྲོག་ཆགས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། །དྲག་གནས་སེམས་འཚུབས་འཇིགས་དངངས་སྐྱེ་བར་བྱེད། །དབྱེ་ན་རྣམ་གྲངས་དཔག་མེད་མཐའ་ལས་འདས། །འདིར་ནི་ཏིང་འཛིན་ཞི་བའི་གནས་མཆོག་སྟེ། །གཞན་རྣམས་ཡི་གེས་འཇིགས་ནས་མ་སྤྲོས་སོ། །ཕྱིའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་གནས་རྣམས་ཀྱང་ཕྲིན་ལས་བཞིའི་དབྱིངས་སུ་གནས་པ་ལ། ཞི་བའི་གནས་ནི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཕེབས་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ངང་གིས་སྐྱེ་བའོ། །རྒྱས་པའི་གནས་ནི་ས་ཕྱོགས་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ལ་སེམས་དགའ་བས་གཡེང་བའོ། །དབང་གི་གནས་ནི་ཡིད་ལ་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དྲག་པོའི་གནས་ནི་འཇིགས་ལ་བག་དྲོ་བ་སྟེ། དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་དང་། གྲུ་བཞི་དང་། ཟླ་གམ་དང་། གྲུ་གསུམ་དང་། ཁ་དོག་དཀར་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། ལྗང་ནག་ཤས་ཆེ་བ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཞི་བའི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་ན་བཅུ་དྲུག་ལས། ཡང་དབྱེ་ན་དཔག་ཏུ་མེད་དེ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ །འདིར་ནི་ཞི་བའི་གནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕེལ་བ་ལ་བརྟེན་པར་གདམས་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་དེར་བྱ་བ་བཀོད་པའི་རིམ་པ་ནི། ཞི་བའི་གནས་དེར་བསམ་གཏན་ཁང་བུ་ཡང་། །དབེན་ལ་ཡིད་འཛིན་བཀོད་པར་འཚམས་པ་སྟེ། །ཕྱོགས་ཕྱེད་མཐོངས་གསལ་ཆེ་བ་རབ་ཏུ་ཤིས། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་ཁང་བུ་ཕྱོགས་ཕྱེད་ལ་མཐོངས་གསལ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ངང་གིས་སྐྱེ་ཞིང་བར་ཆད་ཉུང་བའོ། །ཁྱད་པར་དུ་ཉིན་མཚན་གྱི་དགེ་སྦྱོར་ཐ་དད་པས་དེའི་གནས་བསྟན་པ་ནི། །མཚན་མོའི་རྣལ་འབྱོར་མུན་ཁང་འཁོར་མ་སྟེ། །མཐོ་སར་འཁོར་ཁང་ནང་དུ་ལྟེ་བའི་ཚུལ། །བྱང་དུ་སྔས་གཏད་མྱ་ངན་འདས་གཟིམས་བཞིན། །ཉིན་མོའི་གནས་ནི་སྣང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །གངས་དང་ཆུ་འབབ་ནགས་དང་ཡུལ་ལ་སོགས། །ཁྱམས་ཀྱི་མཐོངས་གསལ་ཆེ་ཞིང་ནམ་མཁའ་ཡངས། །སེམས་གསལ་དངས་ལ་བསིལ་

p. 955

དྲོད་སྙོམས་པར་བྱ། །ཕྱོགས་པའི་དུས་སུ་མུན་ཁང་འཁོར་མ་བྱ་བ་ནི། ཁ་ཅིག་ཉི་མ་འཁོར་ལོ་ལྟར་འདོད་ཀྱང་འགྲོ་འདུག་རབ་ཏུ་མི་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ནི་དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ལ་འཁོར་ཁང་ཉིས་རིམ་གྱིས་བསྐོར་བའི་སྒོ་ཤར་དང་ལྷོ་དང་ནུབ་ནས་འཛུག་པར་བྱ་སྟེ། ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་རེ་ལ་འདོམ་རེ་མདའ་རེ་བྱས་ལ། སྒོ་ནུབ་ཏུ་བྱས་ཏེ། འཁོར་ཁང་གི་བསྐོར་བ་ནང་མ་དེ་སྒོ་ལྷོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ཁང་ཤར་དུ་སྒོ་བསྟན་པའི་ཕྱོགས་བཞིའི་ཐད་དྲང་ནས་སྐར་ཁུང་བཞི་བཞི་བཏོད་པས་དུས་གཞན་དུ་སྣང་བ་གསལ་ཏེ། བསྐོར་བ་ལ་སོགས་དགོས་ནའང་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཡིན་ནོ། །ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ཅིང་གནས་པའི་ཚེ་བཀག་ནས། བྱང་དུ་སྒོ་དང་ཁ་བལྟ་བར་བྱས་ལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཉིན་མོའི་གནས་ནི་འཁོར་ཁང་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་ཕྱེད་ཕིབས་ལྷོར་བལྟ་བ། མཐོང་གསལ་རབ་ཏུ་ཆེ་བར་བསྒོམས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཆོག་ཏུ་གསལ་ལོ། །དེར་ཞི་གནས་ཐུན་མོང་བའི་གནས་བྱ་བ་ནི། ཞི་གནས་དུས་སུ་དབེན་ཁང་ར་བས་བསྐོར། །ངང་གིས་སེམས་གནས་སྐྱེ་བའི་གནས་ལ་ཤིས། །ལྷག་མཐོང་དུས་སུ་མཐོངས་གསལ་དངས་པ་གཅེས། །རྒྱུན་དུ་ཡིད་དགའ་དུས་དང་མཐུན་པར་བྱ། །དབེན་ཁང་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕྱོགས་བཞིའི་གང་རུང་ཞིག་གི་ཆ་ལ། དབྱེ་ཐང་ས་ཡངས་ཕྱམ་གྱིས་འོང་བའི་མཐའ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ར་བས་སྐེད་ནུབ་ཏུ་བསྐོར་བས་ཞི་གནས་ངང་གིས་སྐྱེ་བའོ། །ས་ཕྱོགས་དེའི་མཐོ་སར་ཁྲི་ཆུང་དུ་རྒྱང་རིང་པོ་མཐོང་ས་ལ་འདུག་པས་ལྷག་མཐོང་ངང་གིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞི་ལྷག་སྐྱེ་བའི་ས་ཕྱོགས་བསྟན་པ་ནི། ནགས་རོང་ལ་སོགས་དམའ་ཞིང་འཐིབས་པ་ནི། །ཞི་གནས་གནས་ཡིན་གངས་སོགས་མཐོ་ས་ཉིད། །ལྷག་མཐོང་གནས་ཡིན་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་གཅེས། །ཕྱོགས་གང་ཞིག་གནས་ལ་ཤིང་ནགས་དང་བྲག་རི་སྐལ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཡིད་ནང་དུ་གནས་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཞི་གནས་ཀྱི་དོན་བསྒོམ་པར་ཤིས་ལ། ཕྱོགས་མཐོ་

p. 956

ཞིང་རིག་པ་དངས་ཡངས་ཕྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལྷག་མཐོང་གི་གནས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ད་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གནས་ལ་བླང་དོར་ཤེས་པས་དོན་བསྡུ་བ་ནི། མདོར་ན་ས་ཕྱོགས་དང་ནི་དབེན་ཁང་ཉིད། །གང་དུ་ངེས་འབྱུང་སྐྱོ་ཤས་བློ་སྣ་ཐུང་། །ཏིང་འཛིན་འཕེལ་བས་དགེ་ལ་སྦྱོར་བའི་གནས། །སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་གནས་དང་མཚུངས་པས་བསྟེན། །གང་དུ་གནས་པས་དགེ་འགྲིབ་ཉོན་མོངས་འཕེལ། །རྣམ་གཡེང་འདུ་འཛི་ཚེ་འདིའི་དབང་གྱུར་ན། །ལས་ངན་བདུད་ཀྱི་གནས་ཏེ་མཁས་པས་སྤང་། །འདི་དག་རང་བྱུང་པདྨས་གསུངས་དེའི་ཕྱིར། །ཐར་པ་འདོད་པ་དག་གིས་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་གནས་ཁང་གང་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་གོང་དུ་འཕེལ་ཞིང་། དད་པ་དང་ངེས་འབྱུང་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གནས་དང་འདྲ་བས་བསྟན་པར་བྱ་ལ། གང་དུ་རྩོད་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་ཞིང་ཚེ་འདིའི་རྣམ་གཡེང་དང་འདུ་འཛི་འཕེལ་བ་དེ་ལས་ངན་བདུད་ཀྱི་གནས་སུ་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་མན་ངག་ལྟ་བའི་རྫོང་ཕྲེང་དུ། ཆོས་བྱེད་པ་ལ་གནས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བས་གང་དུ་དགེ་བ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དམ་པ་གྲུབ་ན་དེ་བས་ལྷག་པ་གཞན་དུ་མི་རྙེད་པས་བསྟན་པ་ལ་གདམས་པའོ། །གང་དུ་རྩོད་པ་དང་མི་དགེ་བ་འཕེལ་ན་ཐར་པའི་ལམ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པས་སྤང་བ་ལ་འབད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ས་ཕྱོགས་སུ། །ཆུ་གཙང་དཀའ་ཐུབ་དཔལ་གྱིས་ཉེར་འཚོ་ཞིང་། །ཚེ་འདིའི་རྣམ་གཡེང་འདུ་འཛི་ཀུན་སྤངས་ནས། །ཏིང་འཛིན་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་བསྒོམ་པར་ཤོག །སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལ་གནས། །འཁོར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ར་བ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །ཐར་པ་ཞི་བ་བྱང་ཆུབ་དམ་པའི་གནས། །མྱ་ངན་འདས་ཚལ་བདེ་བ་ཐོབ་པར་ཤོག །དེང་སང་འགྲོ་ལ་བདག་འདྲས་ཕན་པ་

p. 957

མེད། །དུས་ངན་འཁོར་དང་འཇིག་རྟེན་སྣང་བ་དང་། །ཚེ་འདིའི་རྣམ་གཡེང་འདུ་འཛི་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །སྦས་ཡུལ་རིན་ཆེན་སྒོ་བཞི་འབྱེད་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོའི་འགྲེལ་བ་ཤིང་རྟ་རྣམ་དག་ལས། ཏིང་འཛིན་བསྒོམ་པའི་ས་ཕྱོགས་བསྟན་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་དང་པོའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་གཉིས་པ། ཏིང་འཛིན་བསྒོམ་པའི་གང་ཟག་བསྟན་པ།

p. 958

ད་ནི་གང་གིས་བསྒོམ་པའི་གང་ཟག་བསྟན་པ་ལས། མཚམས་བཅད་རྒྱ་དང་ལྡན་པ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བཤད་པ་ནི། གཉིས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་། །དད་བརྩོན་ངེས་འབྱུང་སྐྱོ་ཤས་དང་ལྡན་ཞིང་། །འཁོར་བས་སྐྱོ་ལ་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར། །ཚེ་འདི་བློས་བཏང་ཕྱི་མ་བྱང་ཆུབ་འདོད། །རྣམ་གཡེང་འདུ་འཛི་རྒྱང་བསྲིངས་ཉོན་མོངས་ཆུང་། ཁོང་ཡངས་སྤྲོ་རིང་དག་སྣང་མོས་གུས་ཆེ། །བསྟན་ལ་སྲི་ཞུར་ལྡན་པ་དེ་དག་གིས། །ཐར་པའི་མཆོག་སྟེ་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དད་བརྩོན་ངེས་འབྱུང་དང་ལྡན་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཞིང་ས་དང་འདྲ་བས་མེད་པའི་ཐབས་མེད། འཁོར་བར་སྐྱོ་ཤས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཇུག་སྒོ་ཡིན་པས་ཐར་ལམ་སྙག་པ་ལ་དགོས། ཞི་བདེ་དོན་གཉེར་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་དང་འདྲ། ཚེ་འདི་བློས་བཏང་གི་ཞེན་ལོག་ནི་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཐབས་སུ་འགྱུར། གཏན་གྱི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ནི་རྐྱེན་གསུམ་གྱི་ཆུ་ལུད་དང་འདྲ། འདུ་འཛི་ཉོན་མོངས་ལས་དབེན་པ་ནི་འགལ་རྐྱེན་རང་ལོག་གི་གདམས་ངག་ཏུ་ཤར། དག་སྣང་མོས་གུས་དང་ལྡན་པ་ནི་དགེ་བའི་ལོ་ཐོག་གོང་འཕེལ་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། བློ་བརྟན་སྲི་ཞུ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཐར་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་ན་སྣོད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཀུན་བྱེད་ལས། དད་དང་དམ་ཚིག་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ་དང་། །སྙིང་རྗེ་ཡི་རང་སྐྱོ་དང་ཡིད་ལྡོག་མེད། །ལུས་དང་བུ་དང་ཆུང་མ་བྲན་དང་འཁོར། །གང་ལའང་མ་

p. 959

ཆགས་དད་དང་དགའ་བས་འབུལ། །འདི་དག་དད་དང་དམ་ཚིག་རྒྱ་ཡིན་པས། །སྙིང་པོའི་དོན་དང་ལྡན་པ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་སྤང་བྱའི་སྣོད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ལས། །སྣོད་མིན་ལོག་པའི་གང་ཟག་བསྟན་པ་ནི། །གྲགས་དང་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་། །ང་རྒྱལ་དམ་པ་མི་བཀུར་ཡིད་ཐུང་ལྡོག །འཕྱར་ཞིང་རྫས་དང་དད་པར་མི་ལྡན་ཏེ། །རང་ཚོད་ཉམས་ལེན་བཙན་ཐབས་འདོད་པ་དང་། །བསྟན་པ་ཡོངས་ལ་འཕེལ་ཞིང་མི་མཐུན་ཞིང་། །སྒྲོ་སྐུར་བདག་གཞན་གནོད་སེམས་བསྒོམ་པ་སྟེ། །འདི་ལ་མི་བསྟན་མཆོག་ཏུ་གསང་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །སྣོད་དང་ལྡན་པས་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་ནི། །དམ་པའི་བླ་མ་རབ་ཏུ་མཉེས་བྱས་ཏེ། །ཐོས་བསམ་སྒོམ་པས་རང་གི་སེམས་སྦྱངས་ཤིང་། །ཁྱད་པར་སྙན་བརྒྱུད་སྙིང་པོའི་མན་ངག་ལ། །བརྩོན་ལ་རྒྱུན་རིང་སྒྲུབ་པས་ཉིན་མཚན་འདའ། །ཐ་མལ་ཕྱོགས་སུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡེངས་པར། །གང་ཟག་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་ནན་ཏན་བྱ། །དེ་ལ་ཐར་པའི་སྒོར་བླ་མ་དམ་པས་འཛུད་པའི་ཕྱིར། དངོས་གྲུབ་འདོད་པས་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱས་ལ། ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་དང་བསྟུན་རྒྱུད་སྙིང་པོར་སྒྲུབ་པས་མ་ཡེངས་པར་ནན་ཏན་བྱ་སྟེ། དཔལ་འབྱུང་བཞི་ཟད་པའི་རྒྱུད་ལས། དངོས་གྲུབ་འདོད་པའི་དད་པ་ཅན། །དངོས་གྲུབ་བླ་མ་མཉེས་ལས་འབྱུང་། །དེ་བས་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །བླ་མ་མཆོད་ལ་ཡང་དག་བརྩོན། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་ཐར་ལམ་གྱི་གཞི་འདིངས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་རིག་པ་འཛིན། །སྡོམ་པ་གསུམ་པོ་དག་དང་མ་འགལ་བར། །རང་རྒྱུད་སྡོམ་ཞིང་གཞན་ཕན་ཅི་འགྲུབ་དང་། །ཅིར་སྣང་ཐར་པའི་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བར་བྱ། །དེ་ལ་གང་ནས་བསྒྲུབས་ཀྱང་སྡོམ་པ་གསུམ་ལ་བསླབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་

p. 960

སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ན་འདོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ལ་བསླབ་པ་དང་། ཚེ་གཅིག་ལ་སོགས་པར་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་འདོད་པས་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྫས་ཡར་ལྡན་དུ་འདུ་ཞིང་མིང་གི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་གསུམ་རྟེན་དུ་གསུངས་ཏེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཁྲིམས་ནི་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་ས་བཞིན་དུ། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞི་རྟེན་ལགས་པར་གསུངས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་སྤྱིར་རྣམ་གྲོལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ལ་སྡོམ་པ་ཐོབ་དགོས། སྡོམ་པས་མ་བསྡམས་པའི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་བར་མའི་དགེ་བ་སྟེ། འཁོར་བའི་གནས་ལས་འདའ་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལ་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་ལམ་མ་ནོར་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྒྲུབས་ན་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པས་འཁོར་བར་མི་འཁྱམ། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པས་གྲངས་མེད་གསུམ་ན་སངས་རྒྱས། སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པས་ཚེ་གཅིག་ན་སངས་རྒྱའོ། །སྡོམ་པ་གསུམ་ཡང་བཅས་པའི་ལྟུང་བ་ཡིན་པས། སྡོམ་པ་མེད་པ་ལ་བསོད་ནམས་དང་ལྟུང་བ་གཉིས་ཀ་མེད། ཞིང་མེད་ན་སྟོན་ཐོག་དང་སད་སེར་གང་ཡང་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་སྡོམ་པ་གསུམ་གྱི་གོ་དོན་བཞག་ན། སེམས་ཉོན་མོངས་མི་དགེ་བས་མ་སྦགས་པར་སྡོམ་པས་སོ་ཐར། དགེ་བ་རྒྱུན་ཆགས་ཀྱི་གཞན་དོན་བྱེད་པས་བྱང་སེམས། རང་གཞན་ལྷ་དང་གཞལ་མེད་ཁང་དུ་གསལ་བས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་ཅིང་འདོད་ཡོན་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བ་གསང་སྔགས་རིག་པ་འཛིན་པའི་སྡོམ་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གནོད་པ་གཞི་བཅས་ལས་ལོག་པ། ཕན་པ་བསྒྲུབ་པ། དག་མཉམ་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་གི་ངང་ལས་མི་འདའ་བར་སྤྱོད་པའོ། །གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཇི་ལྟར་བསྲུང་བ་ལ། ཁ་ཅིག་སྣ་ཚོགས་ལམ་སྣ་ཟིན་གྱི་བར་སོ་ཐར་བསྲུང་། དེ་ནས་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་བྱང་སེམས་བསྲུང་། །

p. 961

དེ་ནས་སྔགས་འབའ་ཞིག་བསྲུང་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ལས་དང་པོ་པའི་དུས་ནས་སྡོམ་པ་སུམ་ལྡན་དུ་བྱས་ནས་ལམ་བསྒོམ་སྟེ། ལས་ཀྱི་རིགས་མཆོག་ཆེན་པོ་ལ། །སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལྡན་པ་ནི། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བགྱི། །ཞེས་པས་གནོད་དོ། །ཁ་ཅིག་གནས་འགྱུར་དུ་བསྲུང་ཟེར་ཏེ། ཟངས་རྡོ་བཞུ་བ་ལ་ཟངས། རག་རྡོ་བླུགས་ན་ར་གན། ཞ་ནེ་བླུགས་ན་འཁར་བར་འགྲོ་བ་བཞིན། གང་མ་ཐོབ་ན་འོག་མ་གནས་འགྱུར་ཏེ། སྔགས་གཅིག་པུ་བསྲུངས་བས་ཆོག་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དམ་པ་དང་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཁྱད་དུ་གསོད་པ་ནི་རང་བཞིན་ཞེས་འོག་མ་ཁྱད་དུ་གསོད་ན་ལྟུང་བར་གསུང་ཞིང་། སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྲུང་བར་བཤད་པས་གནོད་དོ། །ལ་ལ་བག་ལ་ཞར་འདོད་པའང་མི་འདོད་དེ། ཡར་ཞའམ་མར་ཞ་སྟེ་སྡོམ་གསུམ་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་ལྡོག་ཐམས་ཅད་གཅིག་པར་འདོད་པའང་མི་འཐད་དེ། དང་པོ་རྒྱུ་ཚོགས་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པ། བར་དུ་འགལ་བར་མི་གནས་པ། ཐ་མ་སྒྲུབ་སྡེ་གཅིག་པ་སྟེ་ཆོས་གསུམ་ཚང་བས་རྫས་ལྡོག་དང་སྔ་ཕྱི་ཐམས་ཅད་དུ་གཅིག་པ་མེད་དོ། །ལ་ལ་གཏོང་ཐོབ་ཏུ་འདོད་པའང་མི་འཐད་དེ། །གོང་མ་ཐོབ་པས་འོག་མ་གཏོང་བར་བཤད་པ་གང་ནའང་མེད་དོ། འོ་ན་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་སུམ་ལྡན་དུ་བསྲུང་བ་ལ། རང་ལྡོག་མ་འདྲེས་དགག་དགོས་ཡོངས་རྫོགས། ངོ་བོ་གནས་འགྱུར། ཡོན་ཏན་ཡར་ལྡན། སྡོམ་གསུམ་གནད་ཀྱིས་མི་འགལ། དུས་སྐབས་ཀྱི་གཙོ་བོར་གང་འགྱུར་བར་བྱ་བ་དང་དྲུག་གོ །དང་པོ་རང་ལྡོག་མ་འདྲེས་ཏེ། མཚན་ཉིད་སོ་སོར་འཛིན་ནོ། །དགག་དགོས་ཡོངས་རྫོགས་ནི་ཐམས་ཅད་ལོག་ལ་མཁར་རྩེགས་ཟེར་བ་བཞིན། སྡོམ་པ་གསུམ་ཀས་རྒྱུད་གཅིག་པོ་དེའི་དགེ་བ་སྡོམ་པར་གཅིག་སྟེ། འདུལ་བ་ལུང་

p. 962

ལས། ཆོས་གང་ཞིག་དངོས་དང་བརྒྱུད་ནས་ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་པར་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཆོས་མ་ཡིན། འདུལ་བ་མ་ཡིན། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །ཆོས་གང་ཞིག་དངོས་དང་བརྒྱུད་ནས་ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཡིན། འདུལ་བ་ཡིན། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་བར་མང་དུ་གསུངས་སོ། །དེའང་ཚངས་སྤྱོད་ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་དང་། དབང་གསུམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་གཉིས་གནད་གཅིག་སྟེ། ནུས་པ་ཡོད་བཞིན་མི་སྤྱོད་པས་འདོད་པའི་དྲི་མས་མ་གོས་པ་དང་། སྤྱད་བཞིན་དྲི་མས་མ་གོས་པ་གཉིས་ཀའང་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སྡོམ་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་དགག་དགོས་གནད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྤྱོད་པ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་ན་མ་ནིང་དང་བུ་ཆུང་ལ་སྡོམ་པ་ལྷག་པར་སྐྱེ་བར་རིགས་སོ། །ཡང་སོ་ཐར་དང་དབང་གསུམ་པ་དངོས་འགལ་དུ་གནས་པ་ཡིན་ན་སྔགས་ཀྱི་རྟེན་ཁྱིམ་པ་ཁོ་ནར་འོང་བ་རིགས་པ་ལ། དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་ལས། རྟེན་གསུམ་ལས་ནི་དགེ་སློང་མཆོག །ཅེས་པ་དང་། སྡོམ་འབྱུང་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་མ་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ། སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་སྔར་བརྟེན་ནམ། བརྟེན་པར་སྤྲོའམ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟག་གཉིས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྡོམ་པ་དང་། །ཨེ་ཝཾ་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་གནས། །ཨེ་ཝཾ་རྣམ་པའི་བདེ་ཆེན་པོ། །དབང་ལས་ཡང་དག་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་མེ་ཡིས་ཚིག་པ་ལ། །འདོད་ཆགས་

p. 963

ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཅེས་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་དགའ་འདོད་ཆགས་བློ། །སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་སོགས་སྤངས་པ། །ཞེས་སོ། མདོར་ན་སོ་ཐར་གྱིས་སྤངས། བྱང་སེམས་ཀྱིས་སྦྱངས། སྔགས་ཀྱིས་ལམ་དུ་བྱེད་པ་གསུམ་ཡང་། ཉོན་མོངས་རང་མཚན་པ་སྤོང་བར་གཅིག་སྟེ། དཔེར་ན་དུག་སྤོང་། སྨན་གྱི་སྦྱོང་། སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་སྟེ་ཟ་བ་གསུམ་དུག་རང་མཚན་པ་སྤོང་བ་དང་། དུག་གིས་མི་འཆི་བའི་དགོས་པ་བསྒྲུབ་པར་གཅིག་པ་བཞིན་ནོ། །ལྟུང་བ་ནང་འཛོམ་ནི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟུང་བ་རྣམས་སོ་ཐར་བཞིན་བསྲུང་། འདོད་པས་དབེན་པའི་ལྟུང་བ་རྣམས་གོང་མ་ལྟར་བསྲུང་། འཇིག་རྟེན་མ་དད་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་བཀག་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་འབད་དེ་བསྲུང་བར་བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་དགེ་སློང་གི་སྤྱོད་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཅིང་། དུས་ཚོད་དང་འབྲེལ་བར་བྱེད་དགོས་པས། ཉམས་མྱོང་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་ཐུན་མོང་གི་སྡོམ་པ་གཙོ་བོར་བསྲུང་། ཉམས་མྱོང་སྐྱེས་པ་དང་སྤྱོད་པ་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ལ། གསང་སྤྱོད་ཀྱི་དུས་སུ་དབང་ཚོགས་འཁོར་བསྙེན་སྒྲུབ་གཉིས། རང་གཞན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་དུས་བཞིར། སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཙོ་བོར་ཉམས་སུ་བླངས་པས། འོག་མ་གཉིས་ཀྱིའང་དགག་དགོས་ཡར་ལྡན་དུ་འགྲོ། དབང་གསུམ་པ་ལྟ་བུ་ལའང་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆགས་པ་དང་མ་བྲལ་ན་སྔགས་ཀྱི་ལམ་དུ་མི་འགྲོ་ལ། ཐིག་ལེ་འཛག་མེད་དུ་བརྟན། ཐ་མལ་སྒོ་གསུམ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་ཙམ་ན། མི་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་ལྟུང་བ་གཞི་མེད་དེ། དགག་ཆ་འདོད་ཆགས་རང་མཚན་པ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསེར་དང་རྡོ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ན་གསེར་ལ་རེག་པས་ལྟུང་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་དངོས་པོ་གཙོ་བོར་ལྟུང་བ་ཡིན་པས་པགས་རིམ་འདས་པས་ལྟུང་བ་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་ཤིང་ཤེས་རབ་མེད་

p. 964

པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ན་དངོས་པོ་དང་བསམ་པ་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང་དབྱེར་མེད་པས་ཐབས་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དེ། སྔགས་མེད་པའི་དུག་གིས་འཆི་ཡང་། སྔགས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གསང་སྙིང་ལས། སྒྱུ་མར་ཤེས་པ་མིག་ཡོར་ཚུལ། །སྦྱོར་སྒྲོལ་བྱ་བ་ཀུན་བྱས་ཀྱང་། །རྡུལ་ཆ་ཙམ་ཡང་གོས་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་སློང་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལྟར་ཡིན་ལ། སྡོམ་པ་གསུམ་ཡར་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ལ་ཟིལ་གནོན་དུ་ལོག །དགོས་པ་ཡར་ལྡན་དུ་རྫོགས་སོ། །གཞན་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྟུང་བ་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་གཞག་གི་རྒྱུ་ཚོགས་ཀྱང་སྔགས་ཀྱི་དགེ་སློང་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྤྱོད་དུས་མ་ཚང་སྟེ། བདག་ཉིད་དགེ་སློང་ཡུལ་མི། དངོས་ཟག་བྱེད་ལ་སོགས་དག །ལྷར་གསལ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ལམ་སྒྲོན་ལས། གསང་བ་ཤེས་རབ་དབང་བསྐུར་ནི། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་བླང་མི་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། དེ་དག་ནི་བློ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་དགོངས་ཏེ། དམ་པ་དང་པོའི་རྒྱུད་ལས། དྲང་སྲོང་ཉི་མའི་ཤིང་རྟ་ཅན་ལྟ་བུ་བློ་ཆུང་ཞིང་དོན་ཟབ་མོ་རིང་དུ་སྤང་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། ཐོག་མར་དེ་སྐད་བརྗོད་པས་སྔགས་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུར་གསུངས་ཀྱི། རང་བཞིན་དུ་སྔགས་ཀྱི་དགེ་སློང་དབང་བཞི་མ་རྫོགས་ན་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པས། ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་ཐོབ་ཅིང་ལམ་ཡང་ཐབས་གྲོལ་གཉིས་ལ་བརྟེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསང་བ་ཤེས་རབ་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱིས་མི་བླང་ཞེས་པ་ཡང་བློ་ཆུང་བ་དག་གྲོལ་དུ་འཛིན་པའི་གང་ཟག་གིས་མི་བླང་ཞེས་དུས་དང་པོར་ལེན་པ་བཀག །ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྔོན་ཇོ་བོ་བོད་དུ་བྱོན་དུས་བཙུན་པ་རྣམས་

p. 965

སྤྱོད་པ་ཅུང་ཟད་ལྷོད་པ་དགག་པ་ལ་དགོངས་ཀྱི། གནོད་པའི་ཚད་ལ་དགེ་སློང་ཁོ་ན་སྔགས་ཀྱི་རྟེན་མཆོག་ཏུ་བཤད་པས་ཤེས་སོ། །གནད་ཀྱིས་མི་འགལ་བ་ནི། གསུམ་པའི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་སྦྱར་ན། ལུས་སེམས་ཞུ་བདེའི་ཉམས་ཀྱིས་རྒྱས། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཆགས་པ་དག །ཐིག་ལེ་འཛག་མེད་དུ་བརྟན། བུད་མེད་མཐོང་ཡང་ཆགས་པ་མི་སྐྱེ་ན་གསུམ་པའི་ལམ་བསྒོམ་ཡང་། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་ཡར་ལྡན་དུ་རྫོགས་ཏེ། གསང་སྙིང་ལས། བླ་མེད་མཆོག་གི་དམ་ཚིག་ཏུ། །འདུལ་བའི་དབང་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །ཇི་སྙེད་སྡོམ་པ་བསམ་ཡས་ཀུན། །མ་ལུས་ཀུན་འདུས་རྣམ་པར་དག །ཅེས་པ་དང་། ས་ར་ཧས། མདའ་མཁན་མ་ཕྱག་རྒྱར་བཞེས་པའི་རྗེས་ལ། ཁ་རྩང་ཕན་ཆད་བྲམ་ཟེ་ཡིན། ཁ་རྩང་ཕན་ཆད་དགེ་སློང་མིན། །དེ་རིང་ཚུན་ཆད་དགེ་སློང་ཡིན། །ཧེ་རུ་ཀ་པ་དགེ་སློང་མཆོག །ཅེས་གསུངས་ནས། དེའི་རྗེས་ལ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་མཁན་པོ་མཛད་དོ། །གཞན་ཡང་ཆང་དང་ཕྱི་དྲོའི་ཁ་ཟས་གླུ་གར་ལ་སོགས་འདོད་ཡོན་སྤྱོད་པ་རྣམས། ཚོགས་གཉིས་རྫགས་ཤིང་སྒྲིབ་གཉིས་སྤོང་པའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་དུས་སྔགས་སུ་སྤྱོད་ལ། གཞན་དུ་འདོར་བས་དོན་གཅིག་སྟེ། སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པ་ལས། ཐབས་ཆེན་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ལ། །ཉོན་མོངས་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་འགྱུར། །ཅེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །སྡོམ་པ་གསུམ་གར་སྐྱོན་དང་ཉེས་པ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་བཀག་ཅིང་སྡོམ་ལ། ཡོན་ཏན་བསྐྱེད་པ་རྣམས་བཀག་པ་གང་ནའང་མེད་དོ། །ཡང་ཀུན་རྫོབ་སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་བདེ་བ་ཆེན་པོར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཤར་དུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་ཏེ། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་ལས། ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་གཟུགས་ཅན་ཀྱི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ། །ཀུན་རྫོབ་ཀུནྡ་ལྟ་བུ་ལ། །དོན་དམ་བདེ་བའི་གཟུགས་ཅན་ནོ། །

p. 966

ཞེས་སོ། །ངོ་བོ་གནས་འགྱུར་ནི། གསང་བ་ཅོད་པན་ལས། དཔེར་ན་རྡོ་ལས་ཟངས་སུ་འགྱུར། །ཟངས་ལས་གསེར་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། །ཟངས་ཀྱི་དུས་ན་རྡོ་མེད་ཅིང་། །གསེར་དུ་གྱུར་པས་ཟངས་མི་སྣང་། །རིག་འཛིན་ནང་གི་དགེ་སློང་ལ། །སོ་སོར་ཐར་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས། །གཉིས་པོ་གནས་པ་ཉིད་དུ་ནི། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་གསུངས་སོ། །ཞེས་པས་རིགས་འཛིན་སྔགས་ཀྱི་རང་དུས་ན་སོ་ཐར་དང་བྱང་སེམས་ཞེས་རྫས་གཞན་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་རྫས་སུ་ངོ་བོ་གནས་འགྱུར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལ། ལྡོག་པ་མ་འདྲེས་པར་ཡོད་དེ། ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པ་དེ་ཉིད། སོ་ཐར་ནི་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་ཁས་བླངས་ཀྱི། སྔགས་ཐོབ་དུས་གཏོང་རྒྱུར་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་སེམས་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཁས་བླངས་ཀྱི། སྔགས་ཐོབ་དུས་ཉམས་རྐྱེན་དང་གཏོང་རྒྱུར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ངོ་བོ་སྔགས་སུ་རྫས་གཅིག་པས་གཞན་གཉིས་གནས་འགྱུར་ཡིན་ལ། ལྡོག་ཆ་སོ་སོར་མ་འདྲེས་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་ཆ་ལས་ཉམས་རྐྱེན་མ་བྱུང་བར་སོ་སོར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སོ་ཐར་གྱི་གཏོང་རྒྱུ་བསླབ་པ་ཕུལ་བ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་པ་གཉིས་དང་གཞན་བདུན་བཤད་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་མཆོད་འོས་བསླུ་བ་ལ་སོགས་པ་ནག་པོའི་ཆོས་བཞི་བཤད་དེ། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ཡར་ལྡན་ནི། སྔགས་སུ་གཞན་གཉིས་འདུ་བ་སྟེ། བྲེ་གསུམ་དུ་དོ་འདུ་བ་བཞིན་ནོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་ལས། བླ་མེད་མཆོག་གི་སྡོམ་པ་རུ། །འདུལ་བའི་དབང་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ཀུན། །མ་ལུས་ཀུན་འདུས་རྣམ་པར་དག །ཅེས་པ་དང་། པདྨ་ཅོད་པན་ལས། དབང་གསུམ་བགྲོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །དེ་ནི་དགེ་སློང་ཆེན་པོར་གསུངས། །

p. 967

དེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་བྱ་བ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དུས་སྐབས་ཀྱི་གཙོ་བོར་གང་འགྱུར་བ་ནི། གསང་སྤྱོད་ཀྱི་དུས་སུ་སྡོམ་པ་གསུམ་གྱི་ལྟུང་བ་ནང་མ་འཛོམ་པ་རྣམས་ནི་མ་འདྲེས་ཡོངས་རྫོགས་སུ་བསྲུང་། འོག་མ་ཁྱད་དུ་མི་བསད། འདོམས་ན་སྔགས་གཙོ་ཆེར་བསྲུང་ཞིང་དགག་དགོས་ཡར་ལྡན་དུ་འགྱུར་བར་བྱའོ། །ཚོགས་གསེབ་ཏུའང་མ་འཛོམ་ན་མ་འདྲེས་ཡོངས་རྫོགས་སུ་བསྲུང་། འདོམས་ན་འོག་མ་གཉིས་གཙོ་ཆེར་བསྲུངས་པས་སྔགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཤིན་ཏུ་གསང་བ་དང་མཐུན་ཞིང་། གཞན་མ་དད་པ་སྤངས་པས་དགོས་པ་ཡར་ལྡན་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་དག་ནི་སྡོམ་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། གསང་སྔགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྡོམ་པ་སུམ་ལྡན་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པའི་མཛོད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྡོམ་པ་གསུམ་གྱིས་ལེགས་པར་བསྡམས་པའི་གང་ཟག །ལས་དང་པོ་ཡིས་གཙོ་བོར་རང་དོན་བསྒྲུབ། དབེན་པར་སེམས་བསྲུང་རྣམ་གཡེང་འདུ་འཛི་བཏང་། །རྐྱེན་ངན་སྤང་ཞིང་གཉེན་པོས་ཉོན་མོངས་འདུལ། །ལྟ་སྤྱོད་མ་འཛོལ་སྒོམ་པ་ལྷུར་བླངས་ཤིང་། །དུག་ལྔ་རང་རྒྱུད་གང་སྐྱེས་སྐད་ཅིག་ལ། །དྲན་པས་གཟུང་ཞིང་མ་ཡེངས་གཉེན་པོ་བསྟེན། །སྒོ་གསུམ་བག་ཡོད་ཤེས་ཤིང་ངོ་ཚ་ཤེས། །ཁྲེལ་ཡོད་ལྡན་པས་རང་རྒྱུད་གདུལ་བར་བྱ། །ཐར་ལམ་དང་པོར་ཞུགས་པ་དག་གིས་དངོས་དོན་གཙོ་བོར་བསྒྲུབས་ལ། རྒྱུད་དང་ཡིད་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕན་པ་བསམ་པ་ལས། མཐུ་མེད་པ་དང་། རང་གི་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་ངན་པ་དང་། དབེན་ས་བསྟེན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་ལ་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་དང་། ལྟ་སྤྱོད་མ་འཛོལ་བས་ཉམས་སུ་བླང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དེ་གང་སྐྱེས་པ་དེ་དྲན་པས་བཟུང་ནས། སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་རྒྱུད་ལ་མི་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དྲན་ཤེས་བཞིན་བག་ཡོད་གསུམ་གྱིས་ཤེས་

p. 968

པར་བྱ་བ་མཆོག་ཏུ་གཅེས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སེམས་བསྲུང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི། །དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དག །སྲོག་ལ་བབ་ཀྱང་སྲུངས་ཤིག་ཅེས། །བདག་ནི་དེ་སྐད་ཐལ་མོ་སྦྱོར། །ཅེས་སོ། ཁྱད་པར་བློ་རྐྱེན་ཁར་འཆོར་བས་རྐྱེན་སྣང་དང་རང་སྣང་གི་ཆོས་ལ་གདམས་པ་ནི། བསྟོད་སྨད་དགག་སྒྲུབ་སྙན་དང་མི་སྙན་ལ། །སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་བདེན་མེད་མགོ་སྙོམས་བྱ། །བྲག་ཅའི་སྒྲ་ལྟར་རྗེས་མཐུན་བཟོད་པ་བསྒོམ། །ང་བདག་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་བཅད། །མདོར་ན་ཅི་བྱེད་ཆོས་དང་མི་འགལ་བས། །རང་གི་རྒྱུད་བསྡམས་གཞན་ལ་མི་གནོད་ཅིང་། །ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་སུ་སྐད་ཅིག་མ་སོང་བར། །ཉིན་མཚན་དགེ་བས་འདའ་བ་ཤིན་ཏུ་གཅེས། །བསྟོད་སྨད་དང་བདེ་དོགས་ཅི་བྱུང་དུས་ཕྱི་ནང་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མར་ཤེས་པས། ཡུལ་མེད་བྲག་ཅ་ལྟར་བསམ་པ་དང་། ནང་སེམས་ཀྱི་ཁོང་ཁྲོ་དང་ཟུག་རྔུ་དེ་ཉིད་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པར་བརྟགས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཡེ་ནས་སྐྱེ་མེད་ངང་ཉིད་ལས། །མི་དགར་ཅི་ཡོད་དགར་ཅི་ཡོད། །ཐོབ་པ་ཅི་ཡོད་ཤོར་ཅི་ཡོད། །ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་འདྲ་བར་ནི། །བདག་འདྲས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བགྱི། །ཞེས་སོ། །མདོར་ན་ཉིན་མཚན་ཐམས་ཅད་དུ་གང་ཅི་བྱེད་ཀྱང་རང་རྒྱུད་འབའ་ཞིག་འདུལ་བས། གཞན་ལ་མི་གནོད་ཉོན་མོངས་པ་རང་ཞི། དགེ་བ་ངང་གིས་འཕེལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ལ་བསླབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་དུལ་མཛོད་ཅིག་བཅོམ་ལྡན་གྱིས། །སེམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་ལགས་པར་གསུངས། །ཞེས་པ་དང་། སོ་ཐར་ལས། སྡིག་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱ་སྟེ། །དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱད། །རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་འདུལ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་དེ་དག་གི་འཐད་

p. 969

པ་འགོད་པ་ལས། དང་པོ་གཞན་དོན་བསྒྲུབ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རང་དོན་མ་ཤོར་བ་ལ་གདམས་པ་ནི། དེང་སང་དུས་ངན་སྐྱེ་བོ་མི་བསྲུན་པས། །དབེན་པར་རང་དོན་བསྒྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས། །འདབ་གཤོག་མ་རྫོགས་འཕུར་བར་མི་ནུས་ལྟར། །མངོན་ཤེས་མི་ལྡན་གཞན་དོན་མི་ནུས་པས། །རང་དོན་ལྷུར་བླངས་ཡིད་ཀྱིས་གཞན་ཕན་བསམ། །རྣམ་གཡེང་འདུ་འཛི་བདུད་ཀྱི་བསླུ་བྲིད་འདིས། །རང་སེམས་མ་བསླུས་སྒྲུབ་ལ་འབད་པ་གཅེས། །འཆི་དུས་འགྱོད་པས་གདུང་བར་མ་བྱེད་ཅིག །དེང་སང་ནི་སངས་རྒྱས་བྱོན་ཡང་འདུལ་བར་མི་ནུས་ན། བདག་འདྲ་ཕན་སེམས་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་གདུལ་བྱ་དུས་ལ་ནི་མ་བབས། མངོན་ཤེས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་མི་ལྡན། སྟོབས་ཀྱིས་འགོད་པར་མི་ནུས་པས། གཞན་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་མི་ཉན་པའི་ཁ་ཏ་འདི་ཞོག་ལ། དབེན་པའི་ནགས་འདབ་བཟང་པོར་སྒྲུབ་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ལ་བསྐུལ་ཏེ། ཚེ་འདི་རྣམ་གཡེང་བདུད་ཀྱི་བསླུ་བྲིད་འདིས་སྔར་བསླུས་པས་དེས་ཆོག་གི། ད་སྙིང་ནས་དབེན་པར་གཅིག་པུར་འགྲོ་དགོས་ཏེ། འཆི་བའི་དུས་སུ་འགྱོད་པས་མི་གདུང་བར་འོང་ངེས་པས་རང་དོན་བྱ་བ་ལ་འབད་དེ། གཞན་དོན་ཡིད་ཀྱིས་བསམ་པའི་དུས་ལགས་སོ། །ཞི་བ་ལྷའི་ཞལ་ནས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ། །རྒྱལ་བས་ཀྱང་ནི་མ་མགུ་ན། །བདག་འདྲ་ངན་པས་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །རང་དོན་བསྒྲུབ་པར་བརྩམས་ཀྱང་བརྟེན་སོ་ཟིན་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཡང་འབད་དགོས་པར་གདམས་པ་ནི། །དེ་བས་ད་ལྟ་སེམས་ལ་སེར་གདབ་སྟེ། །ད་ལྟ་འཆི་ན་འཁྱེར་སོ་ཅི་འདུག་ལྟོས། །གར་འགྲོ་ཅིར་འགྱུར་བརྟེན་སོ་མ་ཟིན་པར། །རྣམ་གཡེང་འཁྲུལ་པས་ཉིན་མཚན་འདའ་བ་འདི། །དལ་འབྱོར་དོན་མེད་ཆུད་ཟོས་བྱེད་པས་ན། །གཅིག་པུར་དབེན་པར་སྙིང་པོའི་དོན་བསྒོམ་ཞིང་། །གཏན་གྱི་འདུན་

p. 970

མ་ད་རེས་ལེགས་དགོས་སོ། །ཤི་ནས་གར་འགྲོ་བདག་ལ་ཆ་ཡོད་དམ། །དེ་བས་དེ་རིང་ཉིད་དུ་བརྩོན་པར་བྱ། །ཁ་ནང་དུ་ལྟོས་ཤིག་རང་ཉིད་ད་ལྟ་འཆི་ན་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པའི་གནས་འདིར་འགྲོ་ཞེས་ཚགས་སུ་ཚུད་པ་ཡོད་དམ་མེད། ཉིན་མཚན་རྣམ་གཡེང་གིས་འདའ་བ་འདི་དལ་འབྱོར་ཆུད་ཟོས་སུ་བྱེད་པ་འདི་སོམས་ལ་གཏན་གྱི་འདུན་མ་ད་རེས་ལེགས་པ་ཞིག་བྱ་དགོས་པས་དུས་འདི་ཉིད། འདུག་ས་འདི་ཉིད་ནས་སྙིང་ནས་ཆོས་ལ་བརྩོན་དགོས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདག་གི་སྤྱོད་པ་འདི་འདྲས་ནི། །མི་ལུས་ཀྱང་ནི་ཐོབ་མི་འགྱུར། །མི་ལུས་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ན། །སྡིག་པ་འབའ་ཞིག་དགེ་བ་མེད། །ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །འཁྲུལ་སྣང་བཟོད་དཀའ་བས་ད་རེས་འབད་དགོས་པར་གདམས་པ་ནི། འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་འཇིགས་པའི་ལམ་འཕྲང་འདྲ། །འདི་ལས་ཐར་ཐབས་དགོས་སོ་སེམས་ལ་ཟུང་། ད་རེས་འཁྲུལ་ན་གཏན་དུ་འཁྲུལ་པར་འཁྱམ། །དེ་བས་བརྩོན་པ་སྐྱེད་ཅིག་སྙིང་ལ་ཞོག །འཁོར་བ་མཐོ་དམན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་ཞིང་སྐྱི་གཡའ་བ་ལམ་འཕྲང་འཇིགས་པ་ཅན་ནམ་གཡང་ས་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བས། ད་རེས་མ་ཐར་ན་གཏན་དུ་ཐར་དུས་མེད་པའི་ཕྱིར་འབད་དགོས་ཏེ། ཞི་བ་ལྷས། གཡང་ས་ཐ་མལ་ཆུང་ངུ་ལའང་། །བག་ཡོད་གནས་པར་བྱེད་དགོས་ན། །དཔག་ཚད་སྟོང་དུ་ལྷུང་བ་ཡི། །ཡུན་རིང་གཡང་སར་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །སྲིད་མཚོ་བརྒལ་དཀའ་བས་ད་རེས་འབད་དགོས་པར་གདམས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་བདག་འཛིན་བརྒལ་བར་དཀའ་བའི་མཚོ། །དལ་འབྱོར་གྲུ་བོས་ད་རེས་བརྒལ་བར་བྱ། །ཐར་ལམ་བྱང་ཆུབ་བརྒྱ་ལམ་རེས་འགའ་ཞིག །བསོད་ནམས་དབང་གིས་སྣང་བའི་གནས་སྐབས་འདིར། །སྙིང་ནས་བརྩོན་པས་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཉོན་མོངས་

p. 971

པ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་བྱིང་དང་འདྲ་བ་ལ། ད་རེས་ཀྱི་དལ་འབྱོར་གྲུ་དང་འདྲ་བས་སྒྲོལ་དགོས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གྲུ་འདི་ཕྱིས་ནས་རྙེད་དཀའ་བས། །རྨོངས་པ་དུས་སུ་གཉིད་མ་ལོག །ཅེས་སོ། །དེའང་དལ་འབྱོར་ཐོབ་དཀའ་བ་ཐོབ། འཁོར་འདས་ལ་སྐྱོན་ཡོན་ཤེས། ཆོས་བསྒྲུབ་དགོས་སྙམ་པའི་བློ་བྲིང་ཙམ་ཅིག་སྐྱེས་པ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་རང་གི་སྙིང་ལ་ཞུགས་པས་མུན་རུམ་གྱི་གློག་དང་འདྲ་ཞིང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་བློ་འབྱུང་དཀའ་བ་སེམས་ལ་བྱུང་བའི་དུས་འདི་ནས་མགོ་བཟུང་ལ་འབད་དགོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དལ་འབྱོར་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། །སྐྱེས་བུ་དོན་གྲུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་ཕན་པ་མ་བསྒྲུབས་ན། །ཕྱིས་ནས་ཡང་དག་འབྱོར་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་མུན་ནག་སྤྲིན་རུམ་ན། །གློག་འགྱུ་སྐད་ཅིག་རབ་སྣང་སྟོན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་མཐུ་ཡིས་བརྒྱ་ལམ་ན། །འཇིག་རྟེན་བསོད་ནམས་བློ་གྲོས་ཐང་འགའ་འབྱུང་། །དེ་ལྟས་དགེ་བ་ཉམ་ཆུང་ཉིད་ལ་བརྟག །ཅེས་སོ། །འགལ་རྐྱེན་འབྱུང་ཉེ་བས་ཆོས་ལ་འབད་དགོས་པར་གདམས་པ་ནི། ཚེ་ཡང་མི་རྟག་སྐད་ཅིག་འགྱུར་བ་སྟེ། །རྣམ་གཡེང་བསླུ་མཁས་ཕྱི་བཤོལ་དགེ་ལ་བྱེད། །འཁྲུལ་པ་རྒྱུན་རིང་གོམས་པ་བརྟན་པ་ན། །ཉོན་མོངས་ཚོགས་ནི་སྐད་ཅིག་ངང་གིས་འབྱུང་། །བསོད་ནམས་དགེ་ལ་འབད་ཀྱང་འབྱུང་དཀའ་བས། །ལས་ཀྱི་རླུང་ཤུགས་བཟློག་ལ་འབད་པ་གཅེས། །དུས་སྐད་ཅིག་ཙམ་མི་རྟག་པ་སྐྱེས་བུའི་ཚེ། རྣམ་གཡེང་ཆོས་ལ་བསླུ་བ་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་བ། ཕྱི་བཤོལ་དགེ་བ་ལ་བྱེད་པ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ། འཁྲུལ་སྣང་ཡུན་རིང་ལ་གོམས་པ་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན། ཉོན་མོངས་ཆར་བཞིན་འབབ་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བ། བསོད་ནམས་བརྒྱ་ལམ་བྱེད་པ་རྒྱལ་བའི་ཕྲིན་ལས། རྦ་བརྒལ་བཟློག་

p. 972

པར་དཀའ་བ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་སྟེ། དུས་རེས་འགའི་ཆོས་སུ་མ་སོང་བར། བརྩོན་པས་ཆོས་ལ་འབད་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པ་ལགས་སོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམ་མི་རྟག །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །སྐྱེས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་བས། དེ་བས་མྱུར་དུ་ཞི་བ་བདེ། །ཞེས་པ་ལྟར་བསམ་འཚལ་ལོ། །འཁོར་བར་སྙིང་པོ་མེད་པས་ཆོས་ལ་འབད་དགོས་པར་གདམས་པ་ནི། འཁོར་བའི་གནས་ན་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསམས་ན་བཟོད་གླགས་མེད། །འདི་ལས་ཐར་ཐབས་ད་ལན་བཙལ་བར་བྱ། །སྙིང་ནས་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་མ་འབད་ན། །དལ་ཁོམ་རེས་འགའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་མི་ཐོགས། །དེ་བས་མི་རྟག་སྐྱོ་ཤས་ཆེར་བསྐྱེད་དེ། །སྐད་ཅིག་མ་ཡེངས་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད། །ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བསམས་ན། བཟོད་པའི་གླགས་མེད་པས། འདི་ལས་ད་རེས་ཐར་པའི་ཐབས་བཙལ་བ་ལ་དལ་ཁོམ་མེད་པར་ཆོས་ལ་བརྩོན་དགོས་སོ། །དེའང་བྱས་བློ་དང་ཤེས་བློ་གྲོས་མི་ཆོག་སྟེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཇི་ལྟར་མཉེན་པ་མཁས་པ་ཞིག །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་སྒྲོལ་བྱེད་ཀྱང་། །རང་ཉིད་དེ་ན་འཆི་བ་ལྟར། །མ་བསྒོམས་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ། །ཇི་ལྟར་འོན་པ་རོལ་མོ་མཁན། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་མགུ་བྱེད་ཀྱང་། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཐོས་ལྟར། །མ་བསྒོམས་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་སྐོམ་པ་དག །ཆུ་ནི་མཐོང་དང་ཐོས་པ་ཡིས། །སྐོམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་སེལ་ལྟར། །མ་སྒོམས་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །ད་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་དང་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་བྱས་ནས། །ཕྱིས་ནས་འཕགས་པའི་གོ་འཕང་མྱུར་དུ་འཐོབ། །རང་དོན་འགྲུབ་ཅིང་གཞན་དོན་ངང་གིས་འབྱུང་། །འཁོར་བའི་

p. 973

གནས་ལས་ཐར་པའི་ལམ་མཆོག་རྙེད། །དེ་ཕྱིར་ཅི་བྱེད་ཆོས་དང་བསྟུན་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན། །འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས། ཐར་པའི་ཕན་ཡོན། ད་རེས་འབད་པས་ཆོས་བསྒྲུབ་དགོས་པར་གདམས་པ་རྣམས་ལེགས་པར་རྟོགས་ནས་འབད་ན། རང་གཞན་གྱི་དོན་འགྲུབ། ཐར་པའི་ལམ་སྣ་ཟིན། གཏན་གྱི་འདུན་མ་ལེགས་པའི་ཕྱིར། གང་ཅི་བྱེད་ཀྱང་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཏུ་མདོ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལས་གསུངས་པ་བདག་གིས་དེ་ལྟར་བྱ་བ་ལ་གདམས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་མེ་ཚོགས་སྤུངས་པའི་འཁོར་བ་འདིར། །བདག་བློ་སྐྱོ་བས་ཞི་བའི་ནགས་ཚལ་དུ། །ད་རེས་ཚེ་འདིས་བགྲོད་པར་བྱའོ་ཞེས། །སྙིང་ནས་བརྩོན་པས་འདུ་འཛི་སྤང་བར་ཤོག །རང་དོན་དམ་པ་བསྒྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་འདིར། །གཞན་དོན་ལྟར་སྣང་མངོན་པར་སྐྱོ་བ་ཅན། །སྣ་ཚོགས་སྡུག་བསྔལ་མང་ལྡན་འདིས་ཅི་བྱེད། །དེ་བས་གཅིག་པུར་ནགས་སུ་གནས་པར་ཤོག །ད་རེས་འབད་ཀྱང་གཞན་ལ་ཅི་ཞིག་ཕན། །ཕྱི་ནང་གང་ནའང་བསམ་ཞིང་སྐྱོ་བ་འཕེལ། །དེ་བས་གཅིག་པུར་བྲག་རིའི་དྲུང་འདུག་སྟེ། །སྲོག་དང་བཅས་པའི་ལུས་འདིར་འདོར་བར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོའི་འགྲེལ་པ་ཤིང་རྟ་རྣམ་དག་ལས། ཏིང་འཛིན་བསྒོམ་པའི་གང་ཟག་བསྟན་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་གཉིས་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་གསུམ་པ། གང་བསྒོམ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པ་བསྟན་པ།

p. 974

ད་ནི་གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་ལས། རེ་ཞིག་མདོར་བསྟན་པ་ནི། གསུམ་པ་ཉམས་སུ་བླང་བྱའི་ཆོས་ལ་གསུམ། སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི་རྗེས་ཀྱི་རིམ་པའོ། །སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་གཞི་དང་། མཇུག་གི་རིམ་པ་དང་གསུམ་ལས། རེ་རེ་ཞིང་རྒྱས་པར་དབྱེ་བའི། དང་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་བསྟན་པ། མི་རྟག་སྐྱོ་ཤས་ཕྱི་ཡི་སྔོན་

p. 975

འགྲོ་སྟེ། །ཚེ་འདིའི་ཞེན་པ་གཏིང་ནས་ཟློག་པར་བྱེད། །སྙིང་རྗེ་སེམས་བསྐྱེད་བྱེ་བྲག་སྔོན་འགྲོ་སྟེ། །ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་ཆོས་རྣམས་འགྲོ་བར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་ཐོག་མར་སྔོན་འགྲོ་རྣམ་གཉིས་སྦྱོང་། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཡང་དེའི་སྔོན་དུ། ཚེ་མི་རྟག་པ་བསམ་པ་དང་། འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དུ་བསམ་པ་དང་། དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་དང་། དེའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་སེམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྒོམ་པ་གཅེས་སོ། །ཚེ་མི་རྟག་པར་ཤེས་པས་སྒྲུབ་པ་ལོང་ཡོད་ལ་མི་འཆོར་བ་དང་། འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཤེས་པས་ཚེ་འདི་ལས་བློ་ལྡོག་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་བསྒོམས་པས་ཐེག་པ་དམན་པར་མི་ལྟུང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པས་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། ཤེས་རབ་མཐའ་གཉིས་ལས་མི་གནས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། ཐབས་མེད་ཤེས་རབ་བྲལ་བས་ཉན་ཐོས་ཉིད་དུ་ལྟུང་། །ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན། །བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ཁ་ཅིག་ལའོ། །ཞེས་པ་དང་། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་དང་། །ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་དང་། །ཐབས་ཀྱི་རིང་བ་མ་ཡིན་ཉིད། །ཅེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས། སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཞུགས་གང་། །དེས་ནི་ལམ་མཆོག་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྙིང་རྗེ་འབའ་ཞིག་བསྒོམས་ན་ཡང་། །སྲིད་པ་འདིར་གནས་ཐར་པ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །གང་དག་གཉིས་པོ་སྦྱོར་བར་ནུས་པ་དེ། །སྲིད་པར་མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་མི་གནས། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་མཆོག་གི་སྔོན་འགྲོ་བསྟན་པ་ནི། དེ་རྗེས་

p. 976

ཁྱད་པར་མཆོག་གི་སྔོན་འགྲོ་ནི། །དབང་རྫོགས་ཐོབ་ནས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་གཉིས་ཏེ། །རང་ལུས་ལྷ་དང་སྣོད་བཅུད་ལྷར་གསལ་བས། །ཐ་མལ་འཛིན་པའི་ཞེན་པ་ཟློག་པར་བྱེད། །ལམ་ཟབ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་པ་ཡིས། །བྱིན་རླབས་ཚད་མེད་ཐུགས་རྗེ་ཤུགས་ལས་འཆར། །བར་ཆད་ཀུན་སེལ་དངོས་གྲུབ་རྣམ་གཉིས་ཐོབ། །དེ་ཕྱིར་དེ་རྗེས་སྔོན་འགྲོ་རྣམ་གཉིས་བསྒོམ། །དབང་ལེགས་པར་ཐོབ་ནས་བསྐྱེད་རྫོགས་བསྒོམ་པ་ལ་དང་པོར་ཞུགས་པ་ནི་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུར་ཚུད་ནས་ཐར་པའི་ལམ་སྣ་ཟིན་པར་འདོད་པས། ལམ་གྱི་གཞི་དབང་ཡིན་ལ། དེ་ཐོབ་ནས་སྔགས་ཐུན་མོང་དུ་ལམ་དངོས་བསྐྱེད་རྫོགས་སྤེལ་མ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པར་གྲགས་ཀྱང་། འདིར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་གཞག་གིས། ལྷ་བསྐྱེད་པ་དང་། བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། རྩ་ཐིག་རླུང་གསུམ་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ཆུང་ངུ་དམིགས་བཅས་སུ་བསྡུས་ནས་ལམ་གྱི་སྔོན་འགྲོར་བསྟན་པས་དེ་དག་གི་རྣམ་གཞག་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། སྨིན་བྱེད་དབང་དང་གྲོལ་བྱེད་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་ཏེ། སྣང་བ་རྡོ་རྗེ་འཆར་བའི་རྒྱུད་ལས། གང་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་གྱིས། །གསུངས་པའི་དོན་ནི་རྣ་མང་པོ། །མདོར་བསྡུས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །སྨིན་པ་དང་ནི་གྲོལ་བ་འོ། །ཞེས་སོ། །དབང་ལ་གྲངས་ངེས་པ། གོ་རིམས་ངེས་པ། སྒྲ་དོན་བཤད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དག་བྱ་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང། ཉམས་དགའ་བ་བཞི་དང་། འབྲས་བུ་སྐུ་བཞི་ལ་སོགས་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ལ་དབང་བཞིར་གྲགས་སོ། །གོ་རིམས་ངེས་པ་ལ་ལྟ་བ་དང་སྦྱར་བ་དང་། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དག་ཚུལ་དང་སྦྱར་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་བུམ་དབང་གིས་སྣང་སེམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་

p. 977

སྐུར་གནས་པས་སེམས་ཙམ་གྱི་ལྟ་བ་རྟོགས། གསང་དབང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་བྲལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པར་བསྟན་པས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྟོགས། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་དབང་གིས་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་བསྟན་པས་གསང་སྔགས་ནང་པ་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བ་རྟོགས། ཚིག་དབང་གིས་བློ་འདས་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་བསྟན་པས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་རྟོགས་སོ། །གཉིས་པ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དག་ཚུལ་དང་སྦྱར་ན། ལུས་སེམས་ཚོགས་པ་གཅིག་གིས་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཅིང་འདག་པར་བྱེད་དེ། ལུས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྩ། དེ་ལ་རླུང་དང་ཐིག་ལེ། དེ་ལ་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟེན་པས། ལུས་དག་ཅིང་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་བུམ་དབང་། རྩ་དག་ཅིང་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་གསང་དབང་། ཐིག་ལེ་དག་ཅིང་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་། རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དག་ཅིང་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཚིག་དབང་རིན་པོ་ཆེའོ། །སྒྲ་དོན་ནི་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་དང་ཥེ་ཀ་ཏ་སྟེ་དྲི་མ་འཁྲུད་ཅིང་སྐལ་པ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་དབང་ངོ་། །དེ་ཡང་ཚེ་འདིར་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་བདེན་མཐོང་ལ་སྦྱོར་བར་དབང་བས་ཀྱང་དབང་དུ་བཤད་དེ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བུ། །ཆོ་ག་ཆོས་དང་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། །གསང་བ་ཐར་པས་ཡང་དག་འབྱུང་། །སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་ལ། །རབ་དགའ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དབང་མ་ཐོབ་པའི་ཉེས་པ་ནི། གསང་སྙིང་ལས། སློབ་དཔོན་མཉེས་པར་མ་བྱས་ཤིང་། །དབང་རྣམས་ཐོབ་པར་མ་བྱས་པར། །ཉན་པ་ལ་སོགས་རྩོམ་པ་རྣམས། །འབྲས་བུ་མེད་ཅིང་རླག་པར་འགྱུར། །ཅེས་པ་དང་། སྒྱུ་མ་བདེ་མཆོག་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ནི་མ་མཐོང་བར། །རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་དངོས་གྲུབ་འདོད། །མཁའ་ལ་ཁུ་ཚུར་གྱིས་བརྡེག་དང་། །རྨོངས་པ་ཕུབ་མ་བརྡུངས་དང་

p. 978

མཚུངས། །ཞེས་སོ། །དབང་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། གསང་བ་མཆོག་ལས། དབང་བསྐུར་ཡང་དག་སྦྱིན་ལྡན་ན། །མ་འབད་པར་ཡང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ། །ཅེས་སོ། །དབང་གི་རྣམ་གཞག་གོ །གྲོལ་བྱེད་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ནི། བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་ཏེ། གསང་འདུས་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །རིམ་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བསྟན། །བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་པོ་སྟེ། །རྫོགས་པའི་རིམ་པ་གཉིས་པའོ། །ཞེས་སོ། །བསྐྱེད་རིམ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ལྷའི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་མལ་གྱི་རྟོག་པ་སྤང་ཞིང་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཚོགས་བདུན་པའི་ཆོས་དག་པར་སྦྱངས་ལ། རྫོགས་རིམ་ནི་ཕྲ་མོའམ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དོན་དམ་པའི་དབྱིངས་དང་མཐུན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་སེམས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཤར་བ་སྟེ། ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་ནི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་བཤད་པ་ནི། གུར་ལས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་རབ་སྦྱོར་བས། །རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །རིན་ཆེན་བཟླས་པའི་བཟླས་པ་ལས། །དྲི་མེད་རྡོ་རྗེའི་གསུང་དུ་འགྱུར། །བསམ་གཏན་རྡོ་རྗེ་རབ་བསམས་ན། །རིན་ཆེན་སེམས་སུ་རབ་ཏུ་འགྲུབ། །ཅེས་པ་དང་། དེ་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་ཞེས། །ཐབས་ནི་བདེ་བའི་སྡོམ་པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་རྣལ་འབྱོར་ང་རྒྱལ་གྱིས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡུན་རིང་མི་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་བསྐྱེད་པ་མེད་པར་རྫོགས་པར་མི་རུང་སྟེ། མཁའ་འགྲོ་སྡོམ་པ་ལས། ལྷ་དང་བྲལ་བའི་ལམ་དེ་ནི། །ལོག་པའི་ལམ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། །སྔགས་ཀྱི་ལམ་དུ་དེ་མི་རུང་། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་གདོད་མ་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེར་གནས་ཀྱང་བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པས་མི་གསལ་བ་ཉིད། གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་རིམ་གཉིས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཀྱེ་རྡོར་ལས། ལྷ་ཡི་རྣམ་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་ནི། །བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་རྣལ་འབྱོར་གནས། །གཞན་ལ་ཁ་

p. 979

དོག་གནས་པ་ནི། །འོན་ཀྱང་བག་ཆགས་ཕལ་པས་སངས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། གུར་ལས། སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་གང་བསྒོམས་པ། །བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ན་ཡང་སྐྱེ། །སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་བ་རྣམས་སུ་དེ། །འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་གོ་འཕང་འགྱུར། །ཡང་ན་ས་བདག་ཉིད་དུ་འམ། །དག་པའི་གནས་སུ་ངེས་པར་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གོ་དོན་སྤྱིར་བཞག་ནས། ཐུན་མགོར་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞི་ཁྲོ་གང་རུང་ངམ། རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ་དུ་བསྒོམས་ལ་ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་བཟླས་ཏེ། རྒྱལ་བ་གཅིག་བསྒོམས་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ངང་། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་རིགས་ལྔའི་དབྱེ་བསྡུ་ལས་མ་འདས་ཤིང་། དེ་ཡང་ཞི་ཁྲོ་གཉིས་ལས་མ་འདས་པར་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སམྦུ་ཊི་ལས། ལྷ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཞི་བའམ། །ཡང་ན་ཁྲོ་བོར་བསྒོམ་པར་བྱ། །སངས་རྒྱས་གར་མཁན་བསམ་མི་ཁྱབ། །བདག་གིས་བརྗོད་པར་ག་ལ་ནུས། །ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་ལས། །སྟོང་པའི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞིག་ནི། །རིགས་ནི་རྣམ་པ་ང་རུ་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཕྲེང་བ་དེ་གང་བསྒོམ་པའི་ཡི་དམ་དུ་བསྐྱེད་ལ་ཡེ་ཤེས་པ་བསྟིམ། མཆོད་བསྟོད་བྱ། རྟེན་འབྲེལ་སྙིང་པོས་མེ་ཏོག་གཏོར། ཡབ་ཡུམ་འོད་དུ་ཞུ་ནས་མདོ་འཛིན་ལ་ཐིམ་པ་ༀ་ཨཱཿཧཱུྃ་དུ་གྱུར། ཕྲེང་རྡོག་གཞན་རྣམས་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིར་གསལ་བཏབ་ལ། སྔགས་བཟླས་དུས་ཡི་གེ་དེ་དག་ལྷ་དང་སྔགས་ཀྱི་རང་སྒྲ་འཕྲོ་བར་བྱེད་པར་བསམས་ལ། མིས་མི་མཐོང་བར་འཕྲེང་བ་ཁུང་དུ་བཅང་ངོ་། །སྔགས་ཀྱང་ལ་ལ་མིང་ནས་འབོད་པར་དང་། །ལ་ལ་གནད་ནས་བསྐུལ་བ། ལ་ལ་ཡོན་ཏན་

p. 980

བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གུར་ལས། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །མཁའ་འགྲོ་མ་དང་བཙུན་མོ་དག །མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་བྱ་ཕྱིར་ཏེ། །དཔེར་ན་སྐྱེས་ཆེན་འགའ་ཞིག་ལ། །ཆེ་ལ་མྱུར་བའི་སྒྲས་འབོད་ན། །ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་འོང་བ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་འབྱོན། །ཞེས་སོ། །སྔགས་ཤིན་ཏུ་དག་དགོས་ཏེ། རྒྱུད་སྡེ་ཀུན་ནས་སྔགས་བསྡུ་བ་གསུངས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེའང་མ་དག་པ་སྟོང་བཟླས་པ་བས་དག་པ་གཅིག་འགྱུར་ཆེ་ལ། དམིགས་པས་མ་ཟིན་པའམ་དམིགས་པ་ཡེངས་པས་འབུམ་བཟླས་པ་བས། མ་ཡེངས་པ་གཅིག་འགྱུར་ཆེ་སྟེ། གསང་བ་མཆོག་ལས། དག་དང་མ་དག་སྟོང་འགྱུར་ལ། །ཏིང་འཛིན་ཡོད་མེད་འབུམ་དུ་འགྱུར། །ཅེས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བཟླས་བརྗོད་དང་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཀུན། །ཡུན་རིང་དུས་སུ་སྤྱད་བྱས་ཀྱང་། །སེམས་གཞན་གཡེང་བས་ཟིན་པ་ནི། །དེ་ཉིད་རིག་པས་དོན་མེད་གསུངས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡི་དམ་ལྷར་བསྐྱེད་ནས་སྔགས་ཅུང་ཟད་བཟླས་ནས། སྤྱི་བོ་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་ལ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོས་བསྐོར་བར་བསམས་ལ། མཆོད་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། བཤགས་པ་དང་། གང་འདོད་པའི་དོན་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པར་བྱས་ཏེ། ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་མངོན་འབྱུང་ལས། ས་དང་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས། །བླ་མའི་མོས་གུས་ལོ་བཟླས་བགྲོད། །བླ་མའི་སྣང་བ་མ་བྲལ་ན། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་འབྲལ་མེད་གནས། །ཞེས་དང་། དམ་ཚིག་བཀོད་པ་ལས། གཡོ་མེད་མོས་གུས་ཟླ་དྲུག་གིས། །རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ས་ཐོབ་འགྱུར། །ཅེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ལས།

p. 981

སྤྱི་གཙུག་འཁོར་ལོའི་རྒྱན་ཉིད་དུ། །དཔལ་ལྡན་བླ་མ་བསམ་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེས་ནི་བར་ཆོད་མེད་ཅིང་རྟོགས་པ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འཆར། ས་ལམ་ངང་གིས་བགྲོད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །སྔོན་འགྲོ་སྦྱངས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་འགྲོ་ལོ་བཞི་ཡིས། མ་ནོར་ལམ་དུ་སེམས་ཉིད་ཚུད་པ་དང་། ཐར་ལམ་མཆོག་ཟིན་ནས་ལུགས་མྱུར་དུ་སྐྱེ། དགནོས་གཞི་འབྱོངས་སླ་བར་ཆད་མེད་པ་དང་། དངོས་གྲུབ་ཉེ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་ལྡན། དེ་ཕྱིར་སྔོན་འགྲོ་སྦྱང་བ་ཤིན་ཏུ་གཅེས། རྫོགས་རིམ་ཆེན་པོ་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་ཅོས་རྣལ་དུ་འཇོག་པའི་སྔོན་དུ་མི་རྟག་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། སྣང་སྲད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་ལྟར་བསྐྱེད་ནས། སྔགས་བཟླས་ཤིང་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སེམས་བཟུང་བ་དང་། བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་སྒོམས་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པ་རྣམས་ཏེ་བཞི་པོ་སྔོན་དུ་མི་འགྲོ་བ་མེད་དོ། དེ་ལྟར་སོང་བ་ལས་ཐར་ལམ་མ་ནོར་ཚུད་པ་དང་། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་སྐྱེ་བ་དང་། དངོས་གཞི་སྦྱོང་བར་སླ་བ་དང་། བར་ཆད་མེད་པ་དང་། མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡན་མཐའ་ཡས་པ་གཞན་ཡང་འགྲུབ་བོ། དིང་སོང་ནི་གང་ཡང་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་ལམ་བསྒོམ་པ་མང་སྟེ་འཆུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ད་ནི་ལམ་དངོས་བསྟན་པ་ལས། དང་པོ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། དངོས་གཞི་རིག་པ་འང་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི། བསམ་གཏན་ཐབས་ཡས་གནས་ལུགས་ངོ་སྤྲད་དེ། འོད་གསལ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི། གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འཆར་བ་ཡིན། བུད་ཤིང་དེ་མེ་མ་ཡིན་ཡང་ཐབ་དེ་ལས་མེ་འབར་བ་མཐོང་དུ་རུང་བ་ལྟར། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་གསུམ་པོ་དེ་རིག་པ་ཡང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གཉུག་མ་ལྟན་ཅིག་སྐྱེས་

p. 982

པ་དངོས་མ་ཡིན་ཡང་། ཐབས་བརྩོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ཁམས། གསལ་བ་རླུང་། མི་རྟོག་རྩའི་གནད་ལས། བླ་མའི་མན་ངག་དང་མོས་གུས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཆོས་འདི་བདག་གི་རྙེད། སུ་ལ་བསྟན་ཀྱང་གོ་བར་མི་འགྱུར་བས། མི་སྨྲ་གཅིག་པུར་ནགས་སུ་གནས་པར་བྱ། ཞེས་པའི་ཚུལ་ལོ། རང་བཞིན་རྒྱལ་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་ལས། བདེ་སྟོང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་ནི། དང་པོ་བདེ་ཆེན་ཐབས་ལ་ངོས་སྤྲད་པ། དེ་ཡང་སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་བསྒོམས་པའི་རྗེས། འཁོར་ལོ་བཞི་དབུས་རྩ་གསུམ་ཀ་བའི་ཚུལ། གཡས་དཀར་གཡོན་དམར་དབུས་མཐིང་སྦུབས་མ་ཅན། ཡར་སྣ་ཚངས་ཕུག་མར་སྣ་གསང་གནས་ཏེ། ལྟེ་བའི་ཐང་དྲང་དབུ་མའི་ནང་ཨ་ལས། མེ་འབར་སྤྱི་བོའི་ཧཾ་ལས་བདུད་རྩི་བབ། འཁོར་ལོ་བཞི་དང་ལུས་ནང་ཀུན་གང་སྟེ། བདེ་བས་ཁྱབ་དུས་སྙིང་གར་བཾ་ཡིག་ལས། །ཧཾ་གི་བདུད་རྩི་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འབབ། །བདེ་བའི་ཉམས་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ། །དེ་ནས་བཾ་ཡང་ཇེ་ཆུང་ཇེ་ཕྲ་ལ། །དམིགས་གསུམ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ངང་དུ་བཞག །ཐབས་དེས་སེམས་ཟིན་བདེ་བས་ཞི་གནས་སྐྱེ། །འདིར་སློབ་དཔོན་ཤྲཱི་སིདྷས་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ལ་གདམས་པ། བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྙན་བརྒྱུད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྟན་པ་ལས། དང་པོ་ཐབས་ཀྱི་བདེ་བ་དམ་པ་ནི། སྣང་སྲིད་ལྷ་དང་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བསྒོམས་པའི་རྗེས་ལ། སྦྱོ་བོ་བདེ་ཆེན་གྱི་འཁོར་ལོ་རྩ་འདབ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས། མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྩ་འདབ་བཅུ་དྲུག །སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྩ་འདབ་བརྒྱད། ལྟེ་བ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་

p. 983

ལོ་རྩ་འདབ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིར་གསལ་བའི་དབུས་ཀ་བའི་ཚུལ་དུ་གཡས་རོ་མ་དཀར་བ། གཡོན་རྐྱང་མ་དམར་བ། དབུས་ཀུན་འདར་མ་མཐིང་ག །ཡར་སྣ་སྤྱི་གཙུག་མར་སྣ་གསང་གནས་སུ་སླེབ་པ་ལས། ཁྱད་པར་དུ་དབུ་མ་དེ་ཇེ་ཆེ་ལ། གྲོ་སོག་ཙམ། ཨུ་བྷི་ཙམ། བཞོ་དོང་ཙམ། མཐར་ལུས་ཐམས་ཅད་དབུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་སྲབ་སང་སང་སོང་བའི་ནང་དུ་སེམས་གཏད་པས། རྩ་གནས་གང་དུ་སེམས་ཟིན་ཡང་དབུ་མའི་ཡོན་ཏན་འབའ་ཞིག་འཆར་བའི་གནད་དོ། །དེ་ལྟར་དབུ་མའི་ནང་ལྟེ་བའི་ཐད་དྲང་དུ་ཨ་ཤད་མེའི་རྣམ་པ་སྐྲ་རྩེ་ཙམ་ལས་མེ་རྟ་རྔ་ཙམ་འབར་ཏེ། སྤྱི་བོའི་ཧཾ་སྲན་མ་ཙམ་ལ་རེག་པས་བདུད་རྩི་དཀར་དམར་གྱི་རྒྱུན་བབས་ཏེ། འཁོར་ལོ་བཞི་དང་ལུས་ཐམས་ཅད་གང་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་སྙིང་ག་ན་བཾ་སྔོ་སྐྱ་ལ་བབ་པས་བདེ་བ་བསྐྱེད་པར་བསམས་ལ། སེམས་མ་ཡེངས་པར་བསྒོམས་པས། བདེ་ཕྲིལ་བ་བྱུང་དུས་བཾ་དེ་ཇེ་ཆུང་ཇེ་ཕྲ་ལས་མཐར་ཡལ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ངང་ལ་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་གོ །ཐབས་དེས་བདེ་སྟོང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དུས་དེར་འཆར་བའི་གནད་དོ། །བདེ་སྟོང་གི་འོད་གསལ་ཤར་བ་དེ་རང་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། དེ་ནས་གང་ཡང་བསམ་བརྗོད་འདས་པའི་སེམས། །བློ་བྲལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་ངང་ཉིད་འཆར། །དེ་ནས་འོད་གསལ་བདེ་སྟོང་རྫོགས་པ་ཆེ། །རང་བཞི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཆོས་ཉིད་ཡིན། །བདེ་བའི་ཐབས་ལ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པར་བསྒོམ་པ་ན། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལུས་སེམས་བདེ་ལ་སེམས་སྤྲོ་བསྡུ་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ་རང་དངས་ཧར་སང་ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་ཟང་ཐལ་ཤར་བ་ནི་བདེ་བ་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་ངོ་འཕྲོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐིག་ལེ་གསང་བ་ལས། བདེ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་བསམ་མི་ཁྱབ། །འོད་

p. 984

གསལ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་ཉམས་ཀྱི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཉིད་བསྒོམས་ལས་ཉམས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི། །གང་སྣང་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་འཆར་བ་དང་། །ཉིན་མཚན་བདེ་བའི་ངང་ནས་འབྲལ་མི་ཕོད། །ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་ཟུག་རྔུས་རྒྱུད་མི་འཁྲུགས། །ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་སྦྱོར་བའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ། ཁམས་དངས་མ་རྒྱས་པའི་ཉམས་ལས་སྣང་བ་འཆར་བ་དང་། ཉིན་མཚན་བདེ་བས་འདའ་བ་དང་། ཟུག་རྔུས་སེམས་མི་འཁྲུགས་པ་གསུམ་འཆར་བས། རིག་པ་རང་ངོ་མཐོང་བའི་ཉམས་ལས་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། ཐུགས་རྗེས་བརྟན་པ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ནི། དེ་ནས་ཡང་བསྒོམ་སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་སོགས། །ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་ཉི་མ་སེམས་ལ་འཆར། །འདི་ནི་ཡང་ཟབ་གནད་ཀྱི་གདམས་པ་ཡིན། །བདེ་སྟོང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བསྒོམས་པ་ལས་སྔར་བས་ལྷག་པའི་བརྟན་པ་ཐོབ་པས་སྤྱན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འཆར་རོ། །དེ་ནས་གསལ་སྟོང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྟན་པ་ལས། ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པ་ནི། གཉིས་པ་གསལ་བའི་ཐབས་ཀྱི་ངོ་སྤྲད་པ། །སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་རྩ་གསུམ་གསལ་བཏབ་པའི། །རོ་རྐྱང་གུག་ནས་དབུ་མར་འཇུག་པའི་ཚུལ། །མར་སྣར་བསྒོམས་ལ་ཡར་སྣ་སྣ་བུག་གཏད། །རླུང་རོ་གསུམ་བུས་ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་སོང་། །དལ་བུས་གསུམ་རྔུབ་བརྟན་གཡོའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན། །འོད་ཞུ་སྣ་ནས་ཚུར་བྱུང་རོ་རྐྱང་ནས། །དབུ་མའི་ནང་བྱུང་སྙིང་དབུས་ཚོན་གང་འོད། །གོང་བུ་ལ་ཐིམ་ཐུབ་ཐང་བར་དུ་བཟུང་། །སྟེང་འོག་ཁ་སྦྱར་གཏོང་དུས་ཅུང་ཟད་བཟུང་། །དལ་བུས་འབྱུང་རྔུབ་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་གཅེས། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཀུན། །སྙིང་གར་ཐིམ་ལས་

p. 985

གཞན་དུ་མ་ཡེངས་བྱ། །ཐབས་དེས་སེམས་གསལ་དངས་ལ་གནས་པ་འབྱུང་། །རྩ་བསྒོམ་པའི་བར་སྔར་དང་འདྲ་བའི་རོ་རྐྱང་གཉིས་ཀྱི་མར་སྣ་དབུ་མར་ཚུད། ཡར་སྣ་སྣ་བུག་གཉིས་ནས་ཕར་རླུང་རོ་བུས་པས་ནད་གདོན་ཕྱིར་སོང་། དལ་བུས་རྔུབས་པས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འོད་ཁ་དོག་ལྔར་གྱུར་པ་སྣ་བུག་ནས་ལམ་བྱུང་། མར་སྣ་ནས་ཡར་ཞུགས་པས་རླུང་སྙིང་གར་ཐིམ་པས། དབུ་མ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རླུང་གིས་གང་བ་ལ་སེམས་བཟུང་བས་གསལ་སྟོང་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་འཆར་རོ། །འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་ཟབ་མོ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དབང་དུ་འདུ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་བྱིན་རླབས་མྱུར་དུ་ཞུགས་པས། ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔོན་མེད་པ་འཆར་བའོ། །དེ་ནས་འོད་གསལ་རྣམ་སྦྱོང་གི་དམིགས་པ་ནི། དེ་རྗེས་སྙིང་གའི་འོད་ལས་འོད་མཆེད་དེ། །ལུས་ནང་འཁོར་ལོ་བཞི་ནས་འབར་བ་ལས། །ཕྱིར་མཆེད་འོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཁྱབ་པར་བསྒོམ། །ཞག་འགར་ཉིན་མཚན་དེ་ཉིད་དོན་བསྒོམས་པས། །རྨི་ལམ་འགག་དང་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ནི། །ཟླ་བ་འབར་བ་མེ་ཁྱེར་སྐར་མ་སོགས། །འོད་ལྔའི་སྣང་བས་ཕྱི་ནང་ཁྱབ་པར་མཐོང་། །གསལ་བའི་ངང་དུ་སེམས་ཟིན་ཞི་གནས་སྐྱེ། །དབུ་མའི་ནང་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་བསྒོམས་པའི་རྗེས་ལ། འཁོར་ལོ་བཞི་དང་ལུས་ནང་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པ་དང་། དེ་ནས་ཕྱིར་མཆེད་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནམ་མཁས་གར་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ལྔས་ཁྱབ་པ་ལ་སེམས་བཟུང་ལ་རླུང་ཁ་སྦྱོར་དུ་གཟུང་ཞིང་། ཕྱིར་གཏོང་དུས་རླུང་ཞབས་ཅུང་ཟད་བཟུང་ལ། དལ་བུས་རྔུབ་སྟེ་བསྒོམས་པས། དབུ་མར་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རླུང་ཟིན་པའི་རྟགས་སུ་བསྒོམ་ཁང་ཉེ་འཁོར་དུ་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། སྒྲོན་མེ་འབར་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཟླ་བ་ཤར་བ་ལྟ་བུ་དང་། སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང་། དུ་བ་

p. 986

དང་། སྤྲིན་དང་། སྐར་མ་ལྟ་བུ་དང་། ཐིག་ལེ་ལྟ་བུ་དང་། ལྷའི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདིའི་དུས་སུ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཞི་གནས་དང་། རང་གསལ་རྗེན་པའི་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འཆར་རོ། །སྣང་བ་རྣམ་དག་གི་བསམ་གཏན་ནི། དེ་ནས་སླར་བསྡུ་སྙིང་གའི་འོད་ཟེར་ཡང་། །ཇེ་ཆུང་ཇེ་ཕྲ་སྟོང་ཉིད་ངང་བཞག་པས། །གང་དུའང་མི་དམིགས་སྟོང་གསལ་དངས་པའི་སེམས། །རང་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་འོད་གསལ་འཆར། །འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོ་བཞི་ནས་སྙིང་གར་བསྡུ། །དེ་ཡང་ཇེ་ཕྲ་ལས་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཅི་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ངང་ལ་བཞག་པས། རིག་པ་ཟང་ཀ་རྒྱ་ཕྱམ་གསལ་དངས་པར་ཤར་བ་ནི་གསལ་སྟོང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དོན་དེ་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། དེ་ནི་གསལ་སྟོང་གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་ཡིན། དངས་གསལ་ཟང་ཀའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་སྟོང་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་མཚན་མའི་རྗེས་མི་འབྲེང་། །འདི་ནི་རང་བྱུང་འོད་གསལ་དགོངས་པ་སྟེ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་ཉམས་ནི། །དེ་ཉིད་གོམས་པས་ཉམས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི། །གང་སྣང་འལ་འོལ་ཟང་ཐལ་གསལ་བ་སྙམ། །ཉིན་མཚན་གསལ་བའི་ངང་ལ་གནས་པ་དང་། །རྣམ་རྟོག་མི་གཡོ་སེམས་གསལ་དངས་པ་དང་། །ཤེས་རབ་ཀློང་རྡོལ་གཟུང་འཛིན་བྲལ་བ་འོ། །དེ་ལ་རླུང་གི་ཉམས་སུ་སྣང་བ་འལ་འོལ་ཟང་ཐལ་པ་སྙམ་པ་དང་། ཉིན་མཚན་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་དང་། རྟོག་པ་འགགས་ལ་ཤེས་པ་དངས་པ་གསུམ་འཆར་ལ། རིག་པ་རང་ངོ་ཤེས་པའི་ངང་བསྐྱངས་པའི་ཉམས་ལས་གཟུང་འཛིན་མེད་ཅིང་བློ་མྱུར་ལ་ཤེས་རབ་ཆེ་བ་འཆར་རོ། །

p. 987

ཡོན་ཏན་ནི། དེ་ཡང་གོམས་ལས་ཡོན་ཏན་འཆར་བ་དང་། སྒྲིབ་པས་ཆོད་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཟང་ཐལ་སོགས། །མཐོང་བའི་སྤྱན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །འདི་ནི་ཡང་ཟབ་གདམས་པའི་ཉིང་ཁུ་ཡིན། །རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་གོམས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་ཞིང་། དེའི་མཐུས་མངོན་ཤེས་འཆར་བ་དང་། རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་བར་དུ་ཆོད་ཀྱང་དེའི་ཕ་རོལ་ཟང་ཐལ་དུ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། བསམ་གཏན་གྱིས་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་སྨད་པ་འདོར། །རིག་དང་མངོན་པར་ཤེས་དང་ཏིང་འཛིན་མངོན་པར་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །དེ་ནས་རིག་སྟོང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་ལས། ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་བཤད་དེ། སྤྱིར་རྩ་དབུ་མའི་ནང་ཇེ་ཆེར་སོང་བ་ལ་སེམས་གཏད་པས་མི་རྟོག་པ་འགྲུབ་པ་ནི་གཞན་དང་མཚུངས་ལ། ཁྱད་པར་དུ་འཕང་གཟུང་སྦྱང་གསུམ་གྱིས་རིག་པའི་གནད་ལ་བསྒེར་བས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བཙན་ཐབས་སུ་ངོ་སྤྲད་པར་བྱ་བ་ནི། གསུམ་པ་མི་རྟོག་ཐབས་ཀྱིས་ངོ་སྤྲད་པ། །སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་དངོས་གཞི་རྣམ་པ་གསུམ། །འཕང་བ་གཟུང་བར་སྦྱང་བའི་རིམ་པ་ལས། །འཕང་བ་སྙིང་གར་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་ལ་བ། །ཨའམ་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་ཚོན་གང་ཞིག །ཧ་ཞེས་ཉེར་གཅིག་ངར་དང་བཅས་བརྗོད་པས། །རྒྱངས་ཀྱིས་སྤྱི་གཙུག་ནས་འཐོན་མཁའ་ལ་སོང་། །ཇེ་མཐོ་ཇེ་མཐོར་མཐར་ནི་བལྟར་མེད་པའི། །ངང་དུ་ལུས་སེམས་ཁོང་གློད་མཉམ་པར་གཞག །སྐད་ཅིག་དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་རྒྱུན་ཆད་དེ། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངང་དུ་གནས། །ཉམས་ཀྱང་བལྟར་མེད་བསམ་ཡུལ་འདས་པ་འབྱུང་། །དེ་ལ་དབུ་མའི་སྟོང་ར་ཡན་ཆད་སྔར་བཞིན་བསྒོམས་པའི་སྙིང་གནས་འོད་ལྔའི་གོང་བུ་ཡ་མཚན་པ་སྤྱི་གཙུག་ལས་འཐོན་ནས་ཇེ་མཐོ་ཇེ་མཐོ་ལ་སོང་

p. 988

བ་ལས། མཐར་བལྟར་མེད་པར་སོང་ལ། ཧ་དྲག་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བརྗོད་ནས་ལུས་སེམས་གློད་པས། སྐད་ཅིག་དེ་ལ་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་འོད་གསལ་འཆར་རོ། །ཉམས་ཀྱང་བསམ་དུ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་མྱོང་བའོ། །ཐབས་གཉིས་པ་རིག་པ། གཟུང་པ་ཉི་མའི་ངོས་ལ་རྒྱབ་གཏད་དེ། །དངས་པའི་མཁའ་ལ་མིག་གཏད་ལྷན་ནེར་བཞག །རླུང་རྒྱུ་མི་ཚོར་ཅི་ནས་དལ་བར་བྱ། །མི་རྟོག་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ཁོ་ནས་འཆར། །རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྟོང་ཉམས་སྐྱེ། །ནམ་མཁའ་རབ་ཏུ་དངས་པའི་ཚེ་ཉི་མ་ལ་རྒྱབ་བསྟན་ནས་མིག་མི་འགུལ་བར་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལ་གཏད་ཅིང་རླུང་དལ་བས་ཕྱིར་གཟུང་བའི་སྐད་ཅིག་ལ་སྟོང་པའི་འོད་གསལ་འཆར་རོ། །ཉམས་ཀྱང་དངས་སངས། རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་འབྱུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དེ་བཞིན་ནང་། །ཞེས་པས་རྟེན་འབྲེལ་གནད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐབས་འདིར་ནམ་མཁའ་སུམ་སྤྲུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་འཆར་ཏེ། སྟོང་གསལ་ཕྱིའི་ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་ནས། རྟོག་མེད་ནང་གི་ནམ་མཁའ་ཤར་དུས། ཟང་ཐལ་གསང་བའི་ནམ་མཁའ་རིག་སྟོང་རྗེན་པར་རྟོགས་ཏེ། ཐབས་དང་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་བསྒོམས་ལས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་བལ་པོ་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་གདམས་པ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་མོའོ། །ཐབས་གསུམ་པ་རིག་པ་རྗེན་པར། སྦྱངས་པ་མཁའ་ལ་མི་གཏད་མ་ཡེངས་པར། །སེམས་གསལ་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པའི་ངང་དེ་ནས། །ས་རྡོ་རི་བྲག་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །ཟང་ཐལ་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བར་བསྒོམ། །རང་གི་ལུས་ཀྱང་རགས་པའི་མངོན་ཞེན་མེད། །སེམས་དང་ནམ་མཁའ་དབྱེར་མེད་ངང་དུ་གཞག །ཕྱི་ནང་བར་སུམ་རྣམ་གཡེང་མེད་པའི་ཆོས། །ནམ་མཁའི་ངང་དེར་ལུས་སེམས་ཁོང་གློད་ལ། །དྲན་བསམ་ཡིད་

p. 989

ལ་བྱེད་པ་རང་ཞིའི་ངང་། །སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་རང་སོར་གཞག །དེ་ཚེ་ཆོས་ཉིད་བསམ་བརྗོད་འདས་པའི་སེམས། །གཉིས་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དགོངས་པ་འཆར། །འདི་ནི་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་སྙིང་པོ་ཡིན། །ནམ་མཁའ་ལ་རིག་པ་གཏད་པས་སྟོང་པར་ཕྱམ་གྱིས་སོང་དུས། ཕྱི་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ས་རྡོ་རི་བྲག་ལ་སོགས་པ་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཟང་ཐལ་རང་ཡལ་སོང་ནས་བར་སྣང་འདི་དང་འདྲེས་པར་བསམ་དུས། རང་གི་ལུས་ཀྱང་རང་ཡལ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སོང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པ་ལྟར་ཕྱི་ནང་བར་མེད་ཧར་སང་ཕྱལ་བའི་ངང་ལ་སེམས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པར་བཞག་པས། མཐའ་གྲོལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དགོངས་པ་རང་ཤར་དུ་བྱུང་བ་ནི། ཀ་དག་ཆོས་ཟད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། རྣལ་འབྱོར་ནམ་མཁའི་བྱ་ལམ་གནས། །ཞེས་པ་དང་། སྡུད་པ་ལས། དོན་འདི་གང་ཡིན་ནམ་མཁའ་དག་ལ་བརྟག་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །ཐབས་དེས་བསྒོམས་པའི་ཉམས་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་ཉམས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི། །གང་སྣང་ཕྱམ་ཕྱམ་རགས་པའི་འདུ་ཤེས་མེད། །ཉིན་མཚན་མི་རྟོག་ངང་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད། །དུག་ལྔ་རང་ཞི་སེམས་རྒྱུད་འཇམ་ལ་དེས། །ཆོས་ཀུན་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་ཉམས་མྱོང་སྐྱེ། །འཕང་བ་གང་གཟུང་བ་དང་སྦྱང་བ་གསུམ་བསྒོམས་པ་ལས། དབུ་མའི་རྩ་སྦུག་དང་རིག་པ་ངོ་བོའི་ཉམས་ལས་ཅི་སྣང་གི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སང་སེང་ཁྲལ་ཁྲོལ་ཕྱམ་ཕྱམ་གཅིག་ཏུ་ཤེས་ཏེ་རགས་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། ཉིན་མཚན་རྟོག་མེད་ལ་གནས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟར་སོང་ནས། རྐྱེན་གང་ལའང་བདེ་དོགས་མེད་པས་ངང་རྒྱུད་འཇམ་དེས་སུ་གནས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ནས་བྱ་རྩོལ་གྱི་འདུ་ཤེས་

p. 990

མེད་པའོ། །ཡོན་ཏན་ནི། དེ་ལྟར་མི་རྟོག་གསུམ་ལ་གོམས་པ་ཡིས། །སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་ཏིང་འཛིན་ཡོན་ཏན་འགྲུབ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་བས། །གནས་སྐབས་མཐར་ཐུག་དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་འགྲུབ། །ཐབས་གསུམ་པ་གོམས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་སྟེ། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔར་མེད་པ་དང་། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་འབྲེལ་དང་། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་གྲུབ་ནས། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ས་ལམ་དང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་དངོས་གཞི་ཇི་ལྟར་བསྒོམས་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དོན་གསུམ་པ་དངོས་གཞི་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་གྲོགས་ཕན་པའི་ཡན་ལག་མཇུག་གི་གོ་ཆ་ཡིན་པས། དེ་བསྟན་པ་ནི། གསུམ་པ་རྗེས་ཀྱི་ཆོས་ལ་རྣམ་པ་བཞི། །ཉམས་དང་བོགས་འབྱིན་རྟོགས་པ་འབྲས་བུའོ། །ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ། ཉམས་ལ་གཉིས་ལས་སྐྱོན་མེད་སྔར་བསྟན་ལ། །སྐྱོན་ཅན་སོ་སོའི་འཛིན་ཞེན་ལས་བྱུང་བ། །བདེ་ཆགས་གསལ་ཆགས་མི་རྟོག་ཆགས་པ་དང་། །མཐར་འཛིན་ཞེན་ལོག་དུག་དང་འདྲེས་པ་གསུམ། །བདེ་ལོག་ཁམས་འཛག་འདོད་ཆགས་རང་ག་དང་། །སྙིང་མི་དགའ་དང་བྱིང་པ་ཤས་ཆེ་དང་། །གསལ་ལོག་རླུང་རྒོད་ཞེ་སྡང་རང་ག་དང་། །རྣམ་རྟོག་རགས་དང་རྒོད་ཅིང་འཕྲོ་ཤས་ཆེ། །མི་རྟོག་ལོག་པ་གཏི་མུག་རང་ག་དང་། །སེམས་བྱིང་གཉིད་རྨུགས་ཆེ་དང་འདུ་ཤེས་མེད། །དེ་ལྟར་མཐུན་དང་ལོག་པའི་སྐྱོན་ཅན་རྣམས། །གང་བྱུང་ངོས་གཟུང་གཉེན་པོས་བཅོས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པ་ན་ཉམས་འཆར་ཏེ། དེ་ཡང་བཟང་ཉམས་དང་ངན་ཉམས་གཉིས་སུ་འདུ་བ་ལས། བཟང་ཉམས་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ངན་ཉམས་ལ་

p. 991

ཚད་མེད་ཀྱང་། བསྡུ་ན་བདེ་བ་གསལ་བ་མི་རྟོག་པ་གསུམ་གྱི་འཛིན་ཞེན་ལོག་པ་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་བདེ་བར་བསྒོམ་དུས་བདེ་བའི་ངང་ལ་ཆགས་པ་དང་། སེམས་ཉིད་བདེ་སྟོང་དུ་འདུག་སྙམ་པའི་འཛིན་ཞེན་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་དག་གི་ལམ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང་། དེ་ཉིད་ལ་མཐར་འཛིན་པ་དང་། བདེ་བ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དུག་དང་འདྲེས་པ་མ་ཚོར་བ་སྟེ། གཉེན་པོ་ལས་གྱུར་པ་ལྔ་དང་། བདེ་ལོག་ཐིག་ལེའི་གེགས་ཏེ་འཛག་པ་དང་། །འདོད་ཆགས་རང་གར་འཆར་ཞིང་དབང་པོ་རེངས་པ་དང་། ཁམས་འཛག་པས་སྙིང་མི་དགའ་བ་དང་། ཉོག་པས་ཤེས་པ་བྱིང་རྨུགས་སུ་གྱུར་པ་དང་། །ཡུལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཏེ། སྤང་བྱ་ལས་གྱུར་པ་ལྔའོ། །གཉིས་པ་ནི། རླུང་བསྒོམ་དུས། གསལ་བའི་ངང་ལ་ཆགས་པ་དང་། སེམས་ཉིད་གསལ་སྟོང་དུ་འཛིན་པ་དང་། གཞན་གྱི་ལམ་ལ་བཏང་བ་དང་། དེ་ལ་མཐར་ཞེན་པ་དང་། གསལ་བ་ཞེ་སྡང་གི་དུག་དང་འདྲེས་པ་མཚོར་བ་སྟེ། གཉེན་པོ་ལས་གྱུར་པ་ལྔ་དང་། གསལ་ལོག་རླུང་གི་གེགས་ཏེ་རླུང་ཧ་ཅང་རྒོད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་རང་ག་མར་འཆོར་པ་དང་། རྣམ་རྟོག་ལྷག་གིས་རགས་པ་དང་། རླུང་འཐོམ་པ་ཟ་ཟིར་འཁོར་བ་དང་། གཅིག་ཏུ་སྡོད་སྙིང་མི་འདོད་པ་སྟེ། སྤང་བྱ་ལས་གྱུར་པ་ལྔའོ། །གསུམ་པ་ནི་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་དུས། རྟོག་མེད་ཀྱི་ངང་ལ་ཆགས་པ་དང་། སེམས་ཉིད་སྟོང་ཆད་དུ་འཛིན་པ་དང་། ལམ་གཞན་ལ་བཏང་བ་དང་། སྟོང་པ་ལ་མཐར་འཛིན་པ་དང་། གཏི་མུག་གི་དུག་དང་འདྲེས་པ་མ་ཚོར་བ་དང་། གཉེན་པོ་ལས་གྱུར་པ་ལྔ་དང་། སྟོང་ལོག་རྟོག་མེད་ཀྱི་གེགས་ཏེ་ཤེས་པ་ལུང་མ་བསྟན་གཏི་མུག་རང་ག་དང་། དངས་མ་ཕྱིན་པས་བྱིང་བ་དང་། གསལ་ཆ་མ་ཐོན་པར་རྨུགས་པ་དང་། རང་གསལ་རྗེན་པ་

p. 992

ལ་མ་བུད་པས་སྟོང་པ་དང་། དྲན་མེད་སྟོང་པ་ལ་ཕྱང་ཆད་ཀྱི་ངང་ལ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མེད་པར་འགག་པ་སྟེ། སྤང་ཆ་ལས་གྱུར་པ་ལྔའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པས་སུམ་ཅུར་གནས་པ་ནི་ཉམས་སུ་སྐྱོན་ཅན་ཏེ། བཅོས་ཐབས་ཐུན་མོང་བ་ནི་སོ་སོ་ངོས་བཟུང་ལ། དེའི་གཉེན་པོར་གང་ཆེ་བསྟེན་ཏེ་གོ་བར་སླའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་རིག་པ་རང་ངོ་ཤེས་པའི་གནད་གཅིག་བུ་འདིས་བཅོས་ཏེ། གེགས་གང་བྱུང་ཡང་ངོས་བཟུང་ལ། བླ་མའི་མོས་གུས་གསོལ་བ་འདེབས་དང་བཅས་པ་དྲག་ལ་བྱིན་ཕེབས་པ་ཅིག་བྱས་ནས། གེགས་དེ་གང་ལས་བྱུང་། ག་ན་འདུག །སུ་གནོད་བརྟགས་པས་དེ་རྣམས་མ་རྙེད་པ་རིག་པ་ཟང་ཀ། རྗེན་པ་དེ་སང་ངེ་འདུག་དུས། ཐམས་ཅད་རིག་པའི་རང་མདངས་སུ་གྲོལ་ཏེ། བར་ཆད་དངོས་གྲུབ་ཏུ་ཤེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གང་ཤར་ཅི་བྱུང་སྐྱོན་ཡོན་དུ་གྱུར་ཚད། ཐམས་ཅད་རིག་པའི་རོལ་པ་ལས་གཞན་མེད་དེ། བདེ་ཡང་རིག་པ་སྡུག་ཀྱང་རིག་པ་ན་ཡང་རིག་པ་དགའ་ཡང་རིག་པ། ཁོ་མ་གཏོགས་པ་གང་ཡང་མེད་པས། གནད་འདི་གོ་ན་ཤིན་ཏུ་སྐྱིད་པ་ཅིག་ལགས་སོ། །ཁོ་བོས་གེགས་ཐམས་ཅད་འདིར་བསལ་བས་ཤིན་ཏུ་སྐྱིད་པར་བྱུང་ངོ། །གེགས་དང་མི་འདོད་པ་ཅི་བྱུང་དུས་དགེ་སྦྱོར་དུ་ཧྲིལ་འགྲོ་བ་ཅིག་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་དགོས་པ་ལགས་སོ། །དེ་མ་ཡིན་པར་ཐབས་གཞན་བྱེད་ན་སྡུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གག་པོ་གདོད་ཀྱིས་མཆིའོ། །གང་བྱུང་ཡང་ནང་དུ་རྣམ་རྟོག་ལ་རིག་པ་དངས་ཕྱེད་པར་མཛོད་དང་གེགས་བཙལ་གྱིས་རྙེད་པར་མི་གདའོ། །འདི་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་ཉམས་ལེན་ལྟར་བཀོད་པའོ། །དོན་གཉིས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བོགས་གོང་དུ་དབྱུང་བའི་

p. 993

ཐབས་མ་ཉམས་པ་བཅོས་པ་དང་། གོང་དུ་སྤེལ་པ་གཉིས་ལས། ཉམས་སྐྱོན་ཅན་བཅོས་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ནི། བོགས་འབྱིན་ཉམས་བཅོས་ཐབས་དང་གོང་དུ་སྤེལ། །ཉམས་བཅོས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་དེ། །རབ་ཀྱིས་ལྟ་བས་བཅོས་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །བློ་བཏགས་སྒྱུ་འདྲ་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མེད། །ཕྱམ་གཅིག་མཁའ་འདྲ་སྙེམས་བྲལ་རང་ངོས་སྟོང་། །འཛིན་ཞེན་མེད་པའི་ངང་དེར་ལ་བཟླ་འོ། །གོལ་སྒྲིབ་ཉམས་ཏེ་གནས་ལུགས་ཆེན་པོར་འཆར། །བར་ཆད་དགེ་བསྐུལ་རྐྱེན་ངན་བྱང་ཆུབ་གྲོགས། །གཞི་བདེའི་སྟེང་དུ་བློ་བདེ་རྒྱུན་མི་འཆད། །ཕྱོགས་བྲལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་རྟོགས་པ་འཆར། །རྣལ་འབྱོར་པ་རབ་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟར་ངོ་བོ་མེད་པར་རྟོགས་པས་གེགས་གཞི་གྲོལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་འཆར་བའོ། །དེ་ཡང་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ནས་གནས་ཏེ། བརྒྱད་སྟོང་པའི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལེའུ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་དག་ཁོ་བོ་གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་འདི་དག་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །དེའང་སེམས་ཅན་ལ་ལས་ཀྱི་སྒྱུ་མ། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཉམས་ཀྱི་སྒྱུ་མ། སངས་རྒྱས་ལ་དག་པའི་སྒྱུ་མར་གནས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཉིས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་ལས། སྣ་ཚོགས་སྒྱུ་མའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས། །རང་བྱུང་དག་པར་འཆར་བ་ནི། །རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི། །འབྲས་བུ་ཉམས་སྣང་སྣ་ཚོགས་པའོ།

p. 994

ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། །ཕྲིན་ལས་དག་པའི་སྟོབས་སུ་འཆར། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པས་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་སྒྱུ་མར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་ལས། གདོད་ནས་གཞི་རྣམས་མ་གྲུབ་པ། །རང་བཞིན་གནས་པའི་སྒྱུ་མ་སྟེ། །གོ་དང་རྟག་ཆད་ཉམས་དང་ནི། །གང་ཤར་རྟོགས་པའི་སྒྱུ་མ་འོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྐྱེད་རྫོགས་སྒྱུ་མའི་རོལ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ལྷ་སྐུ་སྣང་སྟོང་སྒྱུ་མ་ཡི། །ངོ་བོ་བརྗོད་བྲལ་བློ་ལས་འདས། །རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་མཐའ་དང་བྲལ། །མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །མཁས་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རྐྱེན་གྱི་སྒྱུ་མ་མེད་པར་གསལ་སྣང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚོན་ནས་བདེན་མེད་བསྟན་ཞིང་། །ལས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ཁམས་གསུམ་ལས་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ལམ་བསྒོམ་པ་དང་གང་ཟག་ངོ་བོ་མེད་པར་བསྟན་པའི་མཐར་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་གདམས་ཏེ། སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ལས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྒྱུ་མ་ནི། །འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ། །རྐྱེན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྒྱུ་མ་ནི། །མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་སོ། །ཆོས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྒྱུ་མ་ནི། །ང་ཡི་འཁོར་གྱི་དགེ་སློང་ངོ་། །ང་ནི་ཡང་དག་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཡེ་ཤེས་སྤྲུལ་པའི་སྒྱུ་མའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བླང་དོར་ཤེས་པས་སྒྱུ་མར་སྦྱོང་བའི་དུས་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།

p. 995

གཉིས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་ལས། སྒྱུ་མ་འདི་ནི་ཡོད་མེད་ལས་འདས་ཤིང་། དབུ་མ་ཙམ་དུའང་མི་གནས་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །ཆོས་རྣམས་མི་གནས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ལས། །འགག་པ་མེད་པའི་རོལ་པར་རང་བྱུང་བའོ། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་གི་ཚུལ་རྒྱས་པར་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོའི་འགྲེལ་པ་ཤིང་རྟ་བཟང་པོར་བལྟའོ། །དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་འབྲིང་གིས་སྒོམ་པས་བཅོས་ཏེ་དངས་ཕྱུང་ལ། །ཤེས་པ་འཇུར་ལ་ཐེབས་ཤིང་དྲན་པས་གཟུང་། །མ་ཡེངས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་ངང་ལ་གཞག །ཡེངས་དང་འཇུར་ལ་མ་ཐེབས་སྐྱོན་ཡིན་པས། །སྐད་ཅིག་མ་ཡེངས་ངང་ལ་གཞག་པ་གཅེས། །སྒོམ་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་རིག་པ་འཇུར་ལ་མ་ཐེབས་ཤིང་ཡེངས་པ་ལས། རྟེན་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་དང་བརྟེན་པ་སེམས་ཀྱི་གེགས་རྣམས་འབྱུང་བས། །འདིར་རྣལ་འབྱོར་པ་འབྲིང་གིས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་བཅོས་ཐབས་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལས། སྦྱིར་བཅོས་པ་ནི་གེགས་གང་ལའང་རིག་པ་རང་དངས་བསྒོམ་པ་ངོས་བཟུང་ནས། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་དངས་ཕྱིན་པར་བསྒོམས་པས། སྒོམ་སྐྱོན་དེ་ཉིད་སྒོམ་གྱི་ངོ་བོ་ལྷག་མེད་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །བརྟག་གཉིས་ལས། ཇི་ལྟར་མེ་ཡིས་ཚིག་པ་ལ། །མེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱ། །ཇི་ལྟར་རྣ་བར་ཆུ་ཞུགས་ན། །ཆུ་གཞན་གྱིས་ནི་འབྱིན་པ་ལྟར། །ཞེས་བཤད་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་བཅོས་པ་ལ་གསུམ་ལས། བདེ་ལོག་བཅོས་པ་ལ་ནི། ཁམས་འཛག་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་བུམ་པ་རུ། །ཧཱུྃ་ལས་མེ་འབར་ལུས་ནང་ཁམས་ཀུན་བསྲེགས། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པས་སེལ། །ནད་འཛག་གདོན་འཛག་གང་ལའང་གནད་འདི་ཐབ། །བདེ་ལ་འཛིན་པ་བཤིག་ནས་སྟོང་པར་བསྒོམ། །འདོད་ཆགས་རང་ཀའི་སེམས་ལ་ཆེར་བལྟས་པས། །བཅོས་བསླད་རེ་དོགས་མེད་པའི་ངང་བཞག་པས། །འདོད་ཆགས་རང་གྲོལ་བདེ་སྟོང་

p. 996

ཡེ་ཤེས་འཆར། །སྙིང་མི་དགའ་བ་ཐིག་ལེ་ཉམས་པའི་སྐྱོན། །དེ་ལ་འབར་འཛག་བདེ་བའི་བསམ་གཏན་བསྒོམ། །བྱིང་ཤས་ཆེན་ན་དངས་སྙིགས་མ་ཕྱེད་སྐྱོན། །དེ་ལ་ལུས་གནད་དྲང་པོར་འདུས་བྱས་ལ། ཁ་སྦྱར་རླུང་བཟུང་སྙིང་ནང་འོད་ཀྱིས་ཁེངས། །སྣང་སྲིད་འོད་ཁེངས་གསལ་སྟོང་བསྒོམས་པས་གྲོལ། །བདེ་སྟོང་བསྒོམ་དུས་གཉེན་པོའི་སྐྱོན་ལྔ་ནི་དགའ་བྲོད་དུ་བཟུང་བ་ལས་བྱུང་བས། དགའ་དུས་ཀྱི་རང་ངོ་ལ་བལྟས་པས་སྟོང་པར་སང་གིས་འགྲོ་བའི་ངང་ལ་བསྒོམས་པས་སེལ་ལོ། །སྤང་བྱའི་ལྔ་ལས། འདོད་ཆགས་རང་གར་འཆར་ན་དེའི་ངོ་བོ་ལ་གཏད་ནས་བསྒོམས་པས་འདོད་ཆགས་རང་གྲོལ་བདེ་བ་ཆེན་པོར་འཆར་རོ། །ཁམས་འཛག་ན་རྡོ་རྗེའི་བུམ་པར་ཧཱུྃ་མཐིང་ནག་ལས་མེ་འབར་ཏེ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཚིག་ནས་སྟོང་པར་བསམས་པས་སེལ་ལོ། །བྱིང་རྨུགས་ཆེ་ན་སྔར་རླུང་བསྒོམས་པའི་ཚུལ་དེས་སེལ་ལོ། །སྙིང་མི་དགའ་ན་ཐིག་ལེའི་ཡར་འཇོག་ནི། ལྟེ་བའི་ཨ་ཐུང་ལས་མེ་འབར་ཏེ། སྤྱི་བོའི་ཧཾ་ལ་རེག་པས་བདུད་རྩི་བབས་པས་ལུས་ཁེངས། ཡང་བ་སྤུའི་བུ་གའི་བར་མེ་འབར་བས་ཁམས་དངས་མ་ཐམས་ཅད་བཞུ་སྟེ། ལུས་ནང་ཐམས་ཅད་བདེ་བས་ཁྱབ་པར་བསྒོམས་ཏེ། ལྟེ་བར་གཏུམ་མོ་འབར་བ་ཡིས། །ཞེས་པ་དང་། སཾ་པུ་ཊི་ལས། སྐྲ་ཡི་རྩེ་མོའི་ཁྱོན་ཙམ་སྟེ། །འོད་ཟེར་གློག་སྟོང་འཁྱུག་པ་བཞིན། །བ་སྤུའི་བུ་གའི་མཚམས་ནས་ནི། །བྱུང་ནས་ཕྱོགས་བཅུར་གནས་པ་ཡི། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་སྡིགས་པར་མཛོད། །ཅེས་སོ། །གསལ་ལོག་བཅོས་པ་ནི། གསལ་འཛིན་ཉམས་ལ་འཛིན་མེད་ཆེན་པོར་སྦྱོང་། །གསལ་ལོག་རྨུགས་ན་དངས་གསལ་སེམས་བསྒོམ་ཞིང་། །རྒོད་ཅིང་འཕྲོ་ན་མིག་བཙུམས་སྙིང་ནང་དུ། །འོད་དང་ཡི་གེ་པདྨ་རལ་གྲི་དང་། །

p. 997

རྒྱ་གྲམ་བསྒོམས་ལ་ཇེ་དམའ་ཇེ་དམའ་ལས། །སྙིང་གའི་ནང་ལས་ལུང་ཐག་ཇེ་རིང་སོང་། །འོག་གཞི་གསེར་གྱི་ས་གཞིར་བབས་པར་བསྒོམ། །དེས་ནི་མི་སེལ་མི་སྲིད་ངེས་པའི་གནད། །ཞེ་སྡང་རང་ཀ་འཕྲོ་རྒོད་ཙན་ནེ་བཞག །གསལ་སྟོང་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ངང་དུ་གྲོལ། །གསལ་ཆགས་གཉེན་པོ་མཆོག་ཟིན་ལྔ་ནི། རང་ངོ་དེ་ངོས་བཟུང་ལ་བལྟས་པས་ཡུལ་མེད་རང་གྲོལ་ལ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །སྤང་བྱ་ལྔ་ལས་ཞེ་སྡང་རང་ཀ་དེའི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་པས་གྲོལ་ལོ། །རྨུགས་འཐོམས་ལ་དངས་ཕྱུངས་ནས་བསྒོམས་པས་སེལ་ལོ། །རླུང་རྒོད་ན་མིག་བཙུམས་སྙིང་ནང་དུ་ལྷའི་ཡི་གེ་བསྒོམས་པས་སེལ་ལོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཕྲོ་ཞིང་མ་ཟིན་ན་སྙིང་ནང་ནས་པདྨའམ་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ལ་སོགས་པའི་ཐུར་དུ་ཡུ་བའམ་ཐག་པ་ཇེ་རིང་ལ་སོང་ནས་དབང་ཆེན་གསེར་གྱི་ས་གཞི་ལ་བབས་ཏེ་བསྟན་པར་བསམས་པའི་ངང་ལ་རིང་དུ་བསྒོམས་པས་སེལ་ལོ། །ངེས་པའི་གནད་དོ། །མི་རྟོག་པའི་ལས་བཅོས་པ་ནི། མི་རྟོག་ངང་འཆར་འཛིན་མེད་གནད་ཀྱིས་སྦྱང་། །གཏི་མུག་སེམས་དེ་ངོས་གཟུང་ཅེར་གྱིས་བརྟག །སྐད་ཅིག་རང་གྲོལ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་འཆར། །བྱིང་ཞིང་རྨུགས་ཏེ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ན། །སྙིང་གར་འོད་བསྒོམས་ཚང་བུག་ནས་འཐོན་ཏེ། །གཞུ་གང་ཙམ་གྱི་ནམ་མཁར་ལྡེང་ངེ་གནས། །དེ་ལ་སེམས་བཟུང་སྤྲོས་ཀུན་བྲལ་བར་གནས། །འདི་ནི་ཡང་ཟབ་གནད་ཀྱི་གདམས་པ་ཡིན། །མི་རྟོག་པ་བསྒོམས་དུས་གཉེན་པོ་ལ་ཞེན་པ་ལྔ་ནི་རང་ངོ་ལ་བལྟས་པས་སེལ་ལ། སྦང་བྱ་ལྔ་ལས་གཏི་མུག་གི་སེམས་རང་ཀ་མ་དེ་རང་ངོ་ལ་བལྟས་པས་རྟོག་མེད་རང་དངས་ཐོན་དུས་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་སུ་གྲོལ་ལོ། །བྱིང་རྨུགས་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་སྔོན་རོལ་དེར་དངས་བྱུང་བས་ཀྱང་སེལ་ལ། སྙིང་ནས་འོད་

p. 998

སྒོ་ང་ལྟར་འཚེར་བ་འཕར་ཏེ། སྟེང་གི་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ལྡིང་ངེ་ཡོད་པར་སེམས་བཟུང་བས་སེལ་ལོ། །འདི་ནི་རིག་པ་གསལ་ཀ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བར་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེའི་མན་ངག་གོ །བསྡུ་བ་ནི། སྤྱིར་ནི་གང་ལའང་འཛིན་མེད་གནད་དུ་ཆེ། །རེ་དོགས་བྲལ་ན་གེགས་རྣམས་ཀུན་ལས་གྲོལ། །སྟོང་གསལ་སེམས་ཉིད་དངས་པའི་ངང་ཉིད་དུ། །བློ་ཡི་རྣམ་པ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་གཞག །གེགས་དང་སྤང་བྱའི་འཕྲང་ལས་གྲོལ་བར་ངེས། །གེགས་དང་བཟང་ངན་གང་ལའང་ངོས་ཟིན་ན་རིག་པ་ལས་མེད་པས། རིག་པ་འཛིན་མེད་སྟོང་གསལ་དུ་བཞག་པ་ཙམ་གྱིས་སེལ་ཏེ། དོ་ཧ་ལས། གང་ལ་ཞེན་པ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་ཐོངས། །རྟོགས་པར་གྱུར་ན་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་གསུམ་པ། དབང་པོ་ཐ་མར་སྤྱོད་པས་བཅོས་པའི་རིམ་པ་ཡང་། །ལྟ་སྟངས་རྫས་དང་རྟེན་འབྲེལ་གསུམ་ཉིད་ལས། །སྤྱི་ཡི་ལྟ་སྟངས་རྣམ་སྣང་ཆོས་བདུན་ཏེ། །སྐྱིལ་ཀྲུང་མིག་མི་འགུལ་དང་རླུང་དལ་དང་། །མཉམ་གཞག་མགྲིན་པ་དགུག་དང་ལྕེ་རྩེ་རྐན། །སྣ་རྩེར་མིག་ཕབ་བལྟ་བས་རླུང་སེམས་སྙོམས། །བྱིང་རྒོད་མེད་ཅིང་མ་ནོར་བསམ་གཏན་སྐྱེ། །འདི་ལྟར་སྐྱོན་ཀུན་ལུས་གནད་འཁྲུགས་པ་ཡིས། །རྩ་འཁྲུགས་རླུང་འཁྲུགས་ཐིག་ལེ་འཁྲུགས་ལས་བྱུང་། དེ་བས་མ་འཁྲུགས་མཉམ་པར་གཞག་པ་གཅེས། །ཡོན་ཏན་ཡང་ནི་རྩ་ཐིག་རླུང་གསུམ་ཉིད། །མི་གཡོ་གནད་དུ་སོང་ལས་འབྱུང་བས་ན། །དེ་ཕྱིར་གནད་འདི་རྟོགས་པ་རབ་ཏུ་གཅེས། །དེ་ལ་གེགས་དང་སྐྱེད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་རྩ་རླུང་གནད་དུ་གཏོང་བའི་ལུས་གནད་མ་ཤེས་ན་ལས་འབྱུང་ཞིང་། ཡོན་ཏན་ཡང་ལུས་གནད་ལེགས་པར་བཅས་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལས་རྩ་ཐིག་རླུང་གསུམ་གྱི་འཕྲོ་

p. 999

འདུ་ལེགས་ཉེས་ཀྱིས་བྱེད་པས་བདེ་སྡུག་གི་སྣང་བ་དང་ཉམས་བཟང་ངན་དུ་འཆར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་རང་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་ཕ་རོལ་དྲང་སྲོང་ནགས་ན་འཁོད་པའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་པ་ན། དེ་དག་ལ་ལ་ནི་ཉལ། ལ་ལ་ནི་ཁྲོས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ནས་སྤྲེ་འུས་ལུས་གནད་བཅོས་པས། དེ་དག་གི་རྣམ་སྣང་ཆོས་བདུན་དེ་ལ་ངོ་མཚར་སྐྱེས་པས། ལུས་གནད་དེ་བཅས་པས། རིང་པོར་མ་ཐོགས་པར་བསམ་གཏན་བཞི་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་པར་འདུལ་བ་ལུང་ལས་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་དྲང་པོ་བསྲངས་ཏེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅའ་བ། མིག་མི་འགུལ་བ། ལག་པ་མཉམ་གཞག །ལྕེ་རྩེ་ཡར་རྐན། མགྲིན་པ་ཨན་དགུག །རླུང་དལ་བུ། མིག་ཐུར་ལ་དབབ་པ་སྟེ་བདུན་པོ་བཅས་པ་ཙམ་གྱིས་བསམ་གཏན་ངང་གིས་སྐྱེ་སྟེ། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་རང་བཞིན་གྱིས་འཆིང་ཞིང་རིག་པ་རང་གནས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་གི་སྐབས་སུ། འཁྲུལ་འཁོར་ལུས་སྦྱོང་གཞན་དང་འདྲ་བ་ལས། ཁྱད་པར་དལ་འཇམ་མ་འཁྲུགས་གནད་དུ་ཆེ། །འཇམ་ལ་རྩུབ་དང་རྩུབ་ལ་འཇམ་པ་གནད། །ཁམས་དང་བསྟུན་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པ་ཡིན། །ལུས་སྦྱོང་ཡང་རྩ་རླུང་གནད་དུ་འགྲོ་བའི་གྲོགས་ཏེ། འཆི་མེད་འཁྲུལ་འཁོར་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གནད། ལ་སོགས་པ། རྩ་རླུང་པ་གཞན་དང་འདྲ་བ་ལས། ཁྱད་པར་དུ་དེ་དག་གིས་ལུས་མ་འཁྲུགས་པར་དལ་འཇམ་དུ་བྱ་བ་གནད་དོ། །རླུང་ཡང་འཇམ་རླུང་ལ་བོགས་རྩུབ་རླུང་གིས་འདོན་ཅིང་རྩུབ་རླུང་ལ་འཇམ་རླུང་གིས་འདོན་པ་དང་། གཉིས་ཀའི་རླུང་མ་ནིང་རླུང་གིས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་བོགས་འདོན་པ་ནི་གནད་གལ་པོ་ཆེའོ། །བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་གསུམ་གྱི་ལུས་གནད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། བྱེ་བྲག་བདེ་ལ་ལག་པ་གྲུབ་མོར་བསྣོལ། །མིག་ཕབ་བདེ་ལ་སེམས་བཟུང་གནད་ཡིན་ནོ། །གསལ་ལ་

p. 1000

ལག་གཉིས་པུས་མོའི་སྟེང་དུ་དགབ། །རླུང་དལ་མིག་ནི་བར་སྣང་ཧར་པོར་བལྟ། །མི་རྟོག་ཆོས་བདུན་རང་ཀར་གནས་པས་འགྲུབ། །བདེ་བ་བསྒོམ་དུས་ཆོས་བདུན་ལས་ལག་ངར་གཉིས་བསྣོལ་བས་བདེ་བ་མྱོང་བྱེད་དང་ཁམས་དང་རླུང་འཆིང་བའི་གནད་དོ། །གསལ་བ་བསྒོམ་དུས་མཇིང་པ་ཅུང་ཟད་ཕྱིར་བསྐྱེད། ལག་པ་པུས་མོ་ལ་བཀབ་རླུང་དལ། མིག་ཧར་པོར་གཏད་པས་འོད་གསལ་གྱི་རང་སོར་གནས་པའི་གནད་དོ། །མི་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་བདུན་རང་ལུགས་ཀྱིས་འགྲུབ་བོ། །ཉམས་ལོག་པའི་གེགས་རྫས་ཀྱིས་བཅོས་པ་ནི་གསུམ་ཉིད་དེ། རྫས་ནི་དུས་དང་མཐུན་པའི་གནས་དང་གྲོགས། །བཟའ་བཏུང་ལ་སོགས་ཉམས་ལ་གང་ཕན་བསྟེན། །བདེ་བའི་རྫས་ཁ་ཟས་བཅུད་ཅན་དང་། སྨན་སྦྲང་རྩིའི་རིལ་བུ་བཟའ་བ་དང་། གྲོགས་ཕྱག་རྒྱ་མཚན་ལྡན་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གསལ་བའི་རྫས་ཁ་ཟས་བསིལ་བ་དང་གནས་མཐོ་ཞིང་སྣང་བ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་རྟོག་པའི་རྫས་གནས་དྲོ་ཞིང་འཐིབས་པ་དང་། ཟས་དྲོད་དང་། སྤྱོད་ལམ་དལ་བར་གནས་པའོ། །ཉམས་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་བཅོས་པ་ནི་གསུམ་ཉིད་དེ། རྟེན་འབྲེལ་ཁམས་འཛག་པ་ལ་གཞོན་ནུ་མས། །བཀལ་བའི་སྐུད་པ་སུམ་སྒྲིལ་སྔགས་བཟླས་ཏེ། །སྐེད་པར་བཅིངས་པས་ཐིག་ལེ་བསྲུང་བ་ཡིན། །རྟོག་པ་འཕྲོ་ན་ཙནྡན་གེ་སར་དང་། །ཞུན་ཆེན་རིལ་བུ་བསྟེན་པས་མི་རྟོག་འགྲུབ། །རྨུགས་ན་གུར་གུམ་ག་པུར་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རིལ་བུས་ཏིང་འཛིན་འགྲུབ་པར་རྒྱུད་ལས་གསུངས། །བདེ་ཉམས་ཁམས་འཛག་ན་བུ་མོ་གྲོང་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་གོས་པས་བཀལ་པའི་སྐུད་པ་སུམ་སྒྲིལ་ལ། ཁྲོ་བོར་བསྐྱེད་ནས་དྲག་སྔགས་བཟླས་པའི་སྔགས་མདུད་བདུན་བྱས་པའི་སྲད་བུ་སྐེད་པར་བཅིངས་པའི་སྣ་གཅིག་རྡོ་རྗེའི་རྩ་བར་བཅིངས་ལ་ཉལ་བས་ཐུབ་བོ། །རྟོག་པ་འཕྲོ་ན་གསལ་ཉམས་འགྲིབ་

p. 1001

སྟེ། ཙནྡན་དཀར་དམར་དང་། ནཱ་ག་གེ་སར་དང་། མིའི་ཞུན་ཆེན་སྦྱར་བའི་རིལ་བུ་ལྟོ་སྟོང་ལ་བསྟེན་པས་བསམ་གཏན་འགྲུབ་བོ། །བྱིང་རྨུགས་ནི་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་འཕྲོག་པ་སྟེ། ག་པུར་དང་། གུར་གུམ་དང་། བྱང་སེམས་དཀར་དམར་གྱི་རིལ་བུ་བསྟེན་པས་སེལ་ལོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལས། ཙནྡན་གེ་སར་ཞུན་ཆེན་གྱིས། །རང་བཞིན་སེམས་དལ་བསམ་གཏན་འགྲུབ། །གུར་གུམ་ག་པུར་བྱང་ཆུབ་སེམས། །མཁའ་མཉམ་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེའི་རྫས། །མི་བསྐྱོད་བསྟེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །རྒས་ཤིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ལ། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གཉིས་ལས། སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་སྐྱོན་མེད་གོང་འཕེལ་ན། །དམིགས་པ་གང་རུང་སེམས་བཟུང་མཆོག་ཏུ་བསྔགས། །དང་པོ་དམིགས་ཡུལ་མ་གཏད་བསྒོམས་པ་ཡིས། །དེ་རྗེས་དམིགས་མེད་ངང་དུ་ལྷན་གྱིས་འགྲོ། །གནད་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཟབ་མཆོག་ཡིན་པས། །སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དང་དུ་བླང་བར་བྱ། །མཚན་བཅས་ཡིན་ཞེས་སྤོང་བ་བླུན་པོའི་ལམ། །ཉམས་མྱོང་མེད་པའི་ལུགས་ངན་དོར་བར་བྱ། །བདེ་སྟོང་ཆེན་པོའི་དམིགས་རྟེན་ཐིག་ལེ་འབར་འཛག །གསལ་སྟོང་གི་དམིགས་རྟེན་རླུང་གི་ཁ་དོག་མི་རྟོག་གི་རྟེན་ནམ་མཁའ་དག་པ་རྣམས་ལ་ཆེས་ཆེར་མ་ཡེངས་པར་སེམས་གཏད་དུས། རྟོག་པ་གཞན་རྣམས་དེར་ནུབ་ལ། དེ་ཡང་དེའི་རྫས་ལ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་ལྷན་གྱིས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་བའི་ངང་སོ་སོ་ལ་གནས་པ་ནི། ཟབ་མོའི་དོན་གནད་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དམིགས་པ་གང་ཡང་རུང་ཅིག་ལ། །ཡིད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གཞག །ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་བསྒོམས་པ་ཡིས། །ཕྱི་ནས་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་སྤོང་། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ཁ་ཅིག་མཚན་བཅས་དེས་

p. 1002

ཅི་བྱ་ཟེར་བ་ནི། །གནད་མེད་ལ་མྱོང་བ་ཏིལ་ཤུན་ཙམ་མེད་པ་སྟེ་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བར་ཤེས་པར་བྱོས་ཤིག །བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་ལས། བདེ་བའི་བོགས་འབྱིན་བསྟན་པ་ནི། ཁྱད་པར་བདེ་དམིགས་བོགས་འབྱིན་དམ་པ་ནི། །འོག་རླུང་འཐེན་ལ་གསང་བའི་གནས་ཉིད་ནས། །ཐིག་ལེ་ཡར་ཐིམ་སྤྱི་གཙུག་ཉིད་དུ་ཐིམ། །གང་ཡང་དམིགས་མེད་ངང་དུ་གཞག་པར་བྱ། །དེ་རྗེས་སྟེང་འོག་ཁ་སྦྱར་རླུང་བཟུང་ལ། །སྙིང་གར་སེམས་གཏད་སྐྱེ་མེད་ངང་ལ་གཞག །བདེ་གསལ་སྤྲོས་བྲལ་ངང་ལ་གནས་པ་ཡིན། །འདིར་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཕྱག་རྒྱ་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་ལ། ཐུན་མོང་གི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིད་ཀྱི་རིག་མ་བསྟེན་ནས། ཐིག་ལེ་གསང་བར་བབ་དུས་རླུང་དྲག་ཏུ་འཐེན་ནས། ཐིག་ལེ་བ་ཐག་ལྟ་བུར་ཡར་འདུས་ཏེ་སྤྱི་བོའི་ཧཾ་ལ་ཐིམ། དེ་ཡང་མི་དམིགས་པར་བཞག་པའི་རྗེས་ལ། རླུང་ཁ་སྦྱར་བཟུང་ནས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ངང་ལ་གློད་པས། བདེ་སྟོང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་རིག་མ་ནི། སཾ་པུ་ཊི་ལས། སྐྱེ་བོ་མི་བསྲུན་དྲུང་དག་ཏུ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་གནས་པའི་ཚེ། །བསྟན་ལ་སྨོད་པས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར། །རང་སེམས་ཙམ་ལ་མོས་པ་བྱ། །ཞེས་སོ། །འདི་ནི་གནད་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། རང་ཉིད་ཡི་དམ་ཡབ་ཡུམ་དུ་བསྒོམས་པའི་མདུན་དུ། །མིའི་བུ་མོ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ཅིག་བསམས་ལ་ཆགས་པས་ཡུན་རིང་བལྟས་ན། །དེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོར་བསྐྱེད་པའི་མཁའ་གསང་བྱིན་གྱི་བརླབས་ཏེ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས། ལྟེ་བའི་ཨ་ལས་མེ་འབར་ཏེ་སྤྱི་གཙུག་གི་ཧཾ་ཞུ་བས། ཐིག་ལེ་རིམ་གྱིས་བབས་པར་བསམ་ཞིང་། བསྲུབ་པ་དང་བསྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་བྱ། འོག་རླུང་འཐེན་ནས་ལུས་སྒྲིམས་ཤིང་མདོམས་འབྱེད་འཛུམ་མང་དུ་བྱ། དེ་ནས་ཐིག་ལེ་རིམ་གྱིས་མགྲིན་པ་སྙིང་ག་ལྟེ་བ་རྡོ་རྗེའི་རྩ་བ། དེ་ནས་རྩེ་མོར་

p. 1003

ཡུམ་གྱི་ཟེའུ་འབྲུ་ལ་དཀར་ལྷག་གིས་བྱུང་བས། དགའ་བ། མཆོག་དགའ། དགའ་བྲལ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་བར་རིམ་པས་ངོས་བཟུང་ལ། ཐིག་ལེ་འཆོར་བ་སྙམ་བྱེད་པའམ། འཕྲོ་གཅོད་ན་འོག་རླུང་སོར་བཞག་སྟེང་རླུང་དྲག་ཏུ་མནན། ཡུམ་གྱིས་ཕཊ་ཀྱིས་ཕུལ། ཡབ་ཀྱིས་ཧཱུྃ་གིས་དྲངས། རྡོ་རྗེའི་བུ་གར་ཕཊ་ཀྱིས་དངས་མ་འུབ་ཀྱིས་དྲངས་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཀྱིས་གྱེན་དུ་ཕུལ་ཏེ། ཐིག་ལེ་ཐམས་ཅད་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་དྲངས། མཐར་ཡུམ་ཡང་བདེ་བའི་ངོ་བོར་ཞུ་ནས་དྲངས་པ་ཧཾ་ལ་བསྟིམས། ཧཾ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ངང་ལ་བཞག་ནས། འདྲེན་དང་འགྲེམས་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །དེ་དག་གི་དུས་སུ་ལུས་གནད་དང་དམིགས་པའི་ཆིངས་བསྡམ་པ་ནི། བར་བར་སེང་གེ་རྩལ་སྤྲུགས་ལ་སོགས་པ། དབབ་བཟློག་དྲང་ཞིང་དགྲམ་དང་ལ་བཟླ་བའི། །འཁྲུལ་འཁོར་དམིགས་གནད་མཐོང་བ་བརྒྱུད་བཞིན་བྱ། །ཞེས་མདོར་བཞག་ནས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལས། དང་པོ། དབབ་པ་འཁྱུད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཉིད་དང་ནི། །རོ་སྟོད་སྨད་གསིགས་གནོན་པ་ལྟ་བུར་བྱ། །དམིགས་པ་ཧཾ་ལས་བྱང་སེམས་དྲངས་པ་ཡིས། །གསང་བར་བབས་དུས་བདེ་ལ་དམིགས་པ་གཏད། །སེང་གེ་རྩལ་སྤྲུགས་ནི་ལུས་སུག་བཞི་བཙུགས་ནས་སྤྲུགས་ཏེ་མཇིང་པ་དགྱེ་ལ་འོག་རླུང་འཐེན་ལ་ཁ་བཞད་དེ་ཧ་ཆུང་ངུར་འདོན་པ་སྟེ། དབབ་བཟློག་དགྲམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱི་ལ་ཕན་པའི་གནད་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་དབབ་པ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས་པའི་མདུན་དུ་ཡིད་ཀྱི་རིག་མ་དང་ཞུགས་པར་དམིགས་ལ་འཁྱུད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་རོ་སྟོད་ཡར་སེང་སྟོད་པ་དེས་རོ་སྨད་ཆིར་ཆིར་དབབ་ཅིང་། ཧཾ་ལས་བྱང་སེམས་གསང་བར་བབས་པས་བདེ་བ་རྒྱས་པ་ལ་སེམས་གཟུང་ངོ་། །འདིས་ནི་ཐིག་ལེ་རྩ་དམིགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་དབབ་པའོ། །བཟློག་པ་དེ་ནས་གྱེན་དུ་དྲངས་པ་སྟེ། ལག་གཉིས་མཁལ་ཁུང་རྒྱ་མཚོ་བྲག་ལ་

p. 1004

སྦྱར། །འོག་རླུང་འཐེན་ལ་ལྕེ་རྩེ་རྐན་ལ་སྦྱར། །མིག་སྤྲིན་བཟློག་ཅིང་མགོ་སྒྲིལ་འདར་བ་བཞིན། །དམིགས་པ་ཐིག་ལེ་བ་ཐག་བརྒྱུས་པ་བཞིན། །གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་སྤྱི་གཙུག་བར་དུ་བསམ། །གསང་བར་ཐིག་ལེ་ཕབ་པ་དེ་གྱེན་དུ་བཟློག་པ་ནི། དྲང་པོར་འདུག་སྟེ། ལག་པ་གཉིས་མཁལ་ཁུང་དུ་བསྣོལ། གསུམ་པ་སྒལ་ཚིགས་ལ་སྟོངས་ཀྱིས་སྦྱར། འོག་རླུང་དྲག་ཏུ་འཐེན། ལྕེ་རྩེ་རྐན་ལ་སྦྱར། མིག་སྤྲིན་གྱེན་དུ་བཟློག །དབུགས་བསྡམས་ཏེ་མཇིང་པ་མར་བརྫངས་པས་མགོ་དར་པོ་ཆེ་བསྐྱོད་པ་ལྟར་འདར་ཏེ། ཐིག་ལེ་བ་ཐག་བརྒྱུས་པ་ལྟ་བུ་གསང་བ་ནས་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་ཇེ་ཐིམ་ལ་ཧཾ་གི་བར་དུ་བསམས་པས་དངས་མ་འདྲེན་པའོ། །དེ་ནས་ལུས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར། དགྲམ་པ་གཞུ་འགེངས་རྐང་ལག་རྩལ་སྤྲུགས་བྱ། །སི་ཞེས་ལྕེ་རྩེ་སོ་སྦྱར་རླུང་ཕྱིར་བུས། །ལག་པ་གཞུ་འགེངས་བྱས་ནས། སེང་གེ་རྩལ་སྦྲུགས་དེ་བྱས་རྗེས། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། སི་ཞེས་ལྕེ་རྩེ་སོ་སྦྱར། རླུང་ཕྱིར་དྲངས་པས། བ་སྤུའི་བར་ཁྱབ་པར་ཁྲེམས་ཤིང་། དམིགས་པ་རྩ་གནས་ཐམས་ཅད་ཐིག་ལེས་ཁྱབ་པར་བསམས་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་དྲན་མེད་སྟོང་པར་གཞག་གོ །དེ་ནས། ལ་བཟླ་གན་རྐྱལ་རླུང་སེམས་སོས་དལ་ལ། གར་ཡང་མི་རྟོག་ཅིར་ཡང་མི་འཛིན་པར། །རང་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ངང་ལ་གཞག །འདི་ཡིས་གེགས་མེད་བདེ་ཆེན་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ། །ཐིག་ལེ་ཁྲེམས་པ་དང་། གན་རྐྱལ་ཁོང་གློད་ནས་རང་བབས་སོས་དལ་གྱི་ངང་ལ་དྲན་མེད་བརྒྱལ་བར་གཞག་གོ །འདི་ནི་བདེ་སྟོང་ཀ་དག་ཏུ་ལ་བཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐིག་ལེའི་གེགས་མེད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ཟིན། དོན་གྱི་རང་ཡུལ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་དྲང་པོར་འདུག་ལ་དོན་དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་མ་ཤེས་པར་རྟག་ཏུ་དབབ་བཟློག་དགྲམ་གསུམ་ལ་སྦྱངས་ཀྱང་། རྩོལ་བ་ཅན་ཕྱེ་ཆད་པའི་

p. 1005

ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གནས་ལུགས་དོན་གྱི་ངེས་པ་འདི་བས་ཕྱི་མ་ལའང་མི་རྙེད་པས། གནད་འདི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གཉིས་པ། གསལ་བ་རླུང་གི་བོགས་འབྱིན་དམ་པ་ཡང་། །འཇམ་རྩུབ་གཅིག་གིས་གཅིག་གི་བོགས་འབྱིན་ལ། །ཁྱད་པར་ནང་བཟུང་ཕྱིར་བཟུང་གཅིག་གིས་གཅིག །དལ་འཇམ་ཕན་ཚུན་གནད་དང་བསྲེ་བ་གཅེས། །གྲངས་དང་ཁ་དོག་རེག་བྱ་དབྱིབས་ལ་སོགས། །དུ་མའི་ཐབས་ལ་བསླབ་པའང་གསུངས་མོད་ཀྱི། །འདི་ནི་གཅིག་གིས་ཀུན་འགྲུབ་མན་ངག་ལ། །འདི་ལྟར་བསླབ་པ་གནད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །འཇམ་རླུང་བསྒོམས་པའི་རྗེས་ལ་རྩུབ་རླུང་བཟུང་ན་ཡོན་ཏན་གསར་དུ་སྐྱེ་ལ། རྩུབ་རླུང་པས་ཀྱང་འཇམ་རླུང་ལའང་མཚུངས་སོ། །རླུང་ནད་འཛིན་པས་ཕྱིར་དེར་བཟུང་བ་དང་། ཕྱིར་འཛིན་པས་ནང་དུ་བག་རེ་བཟུང་བ་ནི་གནད་དམ་པའོ། །གཞན་ཡང་རླུང་ཁུག་པའི་གྲངས་ལ་མ་ཡེངས་པར་སེམས་གཟུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ལྔའི་ཁ་དོག་གི་རླུང་ལ་སེམས་གཟུང་བ་དང་། རེག་བྱ་ཚ་གྲང་ལ་སེམས་གཟུང་བ་དང་། རླུང་གི་དབྱིབས་ཐ་དད་པ་ལ་སེམས་གཟུང་བས་བོགགས་འབྱིན་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བཤད་ཀྱང་། །དེ་ཀུན་དམིགས་པ་འཛིན་པ་ཙམ་ལས། ཆོས་ཉིད་ལ་དངོས་སུ་སྦྱོར་མི་ནུས་སོ། །སྐབས་འདིར་གནད་གཅིག་གིས་རླུང་དབུ་མའི་ནང་དུ་འཆིངས་ནས་ཆོས་ཉིད་ཡུལ་མེད་དུ་འཆར་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ནི། །ལུས་གནད་སྔར་བཞིན་ཁྱད་པར་མིག་མི་འགུལ། །རླུང་ནི་ཁ་སྣ་གསུམ་མཉམ་ཤིན་ཏུ་དལ། །ཐ་མལ་རང་གྲོལ་ངང་ལ་ལྷོད་ཀྱིས་ཀློད། །སེས་གནད་གང་དུའང་མི་གཟུང་རང་བཞིན་བྱ། །དེ་རྗེས་གན་རྐྱལ་རྐང་ལག་བརྒྱང་བྱ་སྟེེ། །ཧ་ཞེས་དྲག་ལ་སེམས་ནི་མཁའ་དཀྱིལ་གཏད། །ཡེང་མེད་སྤྲོ་བསྡུ་བྲལ་བར་ལྷན་ནེར་གཞག །རླུང་སེམས་རང་གྲོལ་བདེ་བའི་ངང་གནས་པས། །གེགས་མེད་

p. 1006

ཡོན་ཏན་འཆར་སྒོ་དཔག་ཏུ་མེད། །ལུས་རྣམ་སྣང་གི་ཆོས་བདུན་ལས། རླུང་ཁ་སྣ་མཉམ་དུ་རབ་ཏུ་དལ་ཞིང་། སེམས་རྟོག་མེད་དུ་དར་ཅིག་གློད་པ་ནི་རླུང་གྲངས་སུ་གཞུག་པའོ། །དེ་ཚེ་དབུ་མར་བཅིངས་པས་གང་དུའང་མི་རྟོག་པའི་ཚེ། རླུང་སེམས་ཀ་དག་ཏུ་ལ་བཟླ་བའི་ཕྱིར་རྐང་ལག་བརྐྱངས་ནས་གན་རྐྱལ་ལ་ཉལ་ཏེ། མིག་ནམ་མཁར་གཏད། ཧ་དྲག་པོ་གསུམ་བརྗོད་ནས་རླུང་ཕྱིར་བཟུང་སྟེ། སེམས་རང་སོར་བཞག་པས་གང་ལའང་འཛིན་རྟོག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་དགོངས་པ་སྐད་ཅིག་ལ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་སྐུ་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་གོ་འཕང་ལ་རེག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡུན་དུ་བསྒོམས་པ་ལས་ཡོན་ཏན་གྱི་འཆར་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། ལུས་ཡང་རྒྱུ་བ་མེད་དང་སྤྲོས་ཀུན་ཞི། །སེམས་གསལ་རབ་ཏུ་དངས་ཤིང་མངོན་ཤེས་འཆར། །རྐང་མགྱོག་འགྲུབ་ཅིང་མདོག་སྣུམ་ཏིང་འཛིན་སྐྱེ། །རླུང་སེམས་དབུ་མར་ཚུད་པའི་རྟགས་རྣམས་འབྱུང་། །ཡང་ཟབ་མཆོག་གི་གནད་ཡིན་ཤིན་ཏུ་གསང་། །ལུས་ཤིང་བལ་ལྟར་ཡང་བ་དང་། དབུགས་རྒྱུ་བ་མིི་ཚོར་བ་དང་། རྣམ་རྟོག་སྤྲོས་པ་ཞི་བ་དང་། སེམས་དངས་པ་དང་། གསལ་བ་དང་། མངོན་ཤེས་ཕྲ་མོ་འཆར་བ་དང་། རྟ་ལྟར་མགྱོགས་པ་དང་། མདོག་སྣུམ་ཞིང་འོད་དང་ལྡན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་བཅུ་རྣམ་དག་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དོན་གསུམ་པ། མི་རྟོག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་བོགས་འབྱིན་ཡང་། །ལུས་སེམས་ཁོང་གློད་དམིགས་པ་རྩེ་གཅིག་བཟུང་། །གཅིག་ལ་མ་ཡེངས་ཆེས་ཆེར་བལྟས་པ་ཡིས། །རྣམ་རྟོག་གཞན་རྣམས་དེ་ཡི་ངང་ནུབ་སྟེ། །དམིགས་རྟེན་དེ་ལ་རྟོག་པའང་རབ་ཞི་ནས། །སྣང་ལ་དེར་འཛིན་མེད་པའི་སྟོང་པ་འཆར། །ལུས་རྣམ་སྣང་གི་ཆོས་བདུན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ལྷ་སྐུ་

p. 1007

ལ་སོགས་པ་ཅིག་ལ་ཅེར་རེ་བལྟས་དུས། རྟོག་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ལྷ་སྐུར་ནུབ་པ་དང་། ལྷ་སྐུར་རྟོག་པའང་ངང་གིས་ཞི་ནས་སྣང་སྟོང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཆར་རོ། །ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ། འདི་ནི་གནད་ཡིན་གཞན་ཡང་འདི་ལྟར་བསླབ། །རེས་འགའ་དམིགས་པ་ཕྱིར་བཟུང་རླུང་བུས་ལ། །ཕྱི་རུ་ཙམ་གནས་བཞག་པས་མི་རྟོག་སྐྱེ། །རེས་འགའ་ནང་བཟུང་སྟོད་སྨད་གང་རུང་དུ། །དམིགས་རྟེན་ཅིག་ལ་མ་ཡེངས་ཙན་ནེ་གཞག །རེས་འགའ་རྟེན་མེད་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གཞག །ཡུལ་སྣང་དེར་འཛིན་མེད་པའི་ངང་ལ་གནས། །འདི་ནི་མི་རྟོག་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པ་སྟེ། །གནད་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བྱུང་ཁོང་ནས་འཆར། །རེས་འགའ་རླུང་ཕྱིར་བཟུང་ནས་ས་རྡོ་རི་བྲག་ལ་སོགས་པ་ཅེར་རེ་བལྟས་པས་མི་རྟོག་པ་སྐྱེའོ། །རེས་འགའ་རླུང་ནང་དུ་བཟུང་ནས་འཁོར་ལོ་བཞི་རྩ་ཡིག་གམ་འོད་དམ་ལྷ་སྐུ་གང་རུང་ལ་སེམས་གཏད་པས་འགྲུབ་བོ། །རེས་འགའ་རྟེན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་འཛིན་མེད་དུ་ཧར་རེ་བཞག་པས་བར་མེད་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེའོ། །མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་སྤྱི་ཡི་བོགས་འབྱིན་ནི། །ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་སྦྱོང་བསྐྱེད་རྫོགས་བསྒོམ་པ་དང་། །ལམ་ཟབ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་མཆོག་ཏུ་བསྔགས། །འདི་ནི་མཐར་ཐུག་གནད་ཀྱི་གདམས་པ་སྟེ། །སྐལ་བཟང་ཐར་པ་འདོད་པས་དང་དུ་བླང་། དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་བྱས་པས། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། བསགས་སྦྱོང་ལམ་གྱི་བོགས་འབྱིན་དུ་ཟབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་མང་བྱེད་ཀྱི་མདོ་ལས། བསོད་ནམ་བསགས་པ་དག་ནི་བསམ་པ་འགྲུབ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་གནས་ལུགས་ཀྱི་ལམ་མ་ནོར་བས་ཐོབ་པའི་རྟོགས་པ་བསྟན་པ་ནི། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་ཤར་བའི་རྟོགས་པ་ཡང་། རོ་མཉམ་གཅིག་སྟེ་ཐ་དད་དུ་མ་མེད། །ཕྱོགས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་འདུ་བའི་དོན་ས་དང་། །ཆུ་བྲན་ཐ་དད་རྒྱ་མཚོར་གཅིག་པ་ལྟར། །བདེ་གསལ་མི་རྟོག་ཐབས་གསུམ་གང་བསྒོམས་ཀྱང་། །སེམས་ཉིད་མ་སྐྱེས་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ། །བློ་ཡི་འཇུག་པ་རབ་ཞི་ཐིམ་པ་ན། །ཡོད་མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་བྱང་

p. 1008

ཆུབ་སེམས། །འོད་གསལ་གཤིས་ཀྱི་ཉི་མ་ཁོང་ནས་འཆར། །གྲུབ་གསལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་རྟོགས་པ་སྟེ། །མཁའ་མཉམ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཐ་དད་ནས་འོངས་ཀྱང་དོན་ས་གཅིག་ཏུ་འདུ་བ་ལྟར། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཐབས་སོ་སོ་ནས་བསྒོམས་ཀྱང་། །རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་རིག་སྟོང་ཟང་ཀ་རྗེན་པ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེལ་སོ་གཅིག་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ནི་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་རིག་པ་ཕྱལ་བ་བར་མེད་འོད་གསལ་དག་པ་སྟེ། རང་རིག་སྒྲིབ་གཡོགས་མེད་པ་རང་གསལ་བའོ། །འདི་ནི་དུས་རྟག་པར་ཡོད་ཀྱང་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཞུགས་པ་འགས་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ། འདིའི་ངོ་བོ་ནི་རང་གསལ་ལ་ཡུལ་མེད་པ། གཏིང་གསལ་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པ། ཡེ་གསལ་གློ་བུར་དུ་མ་བྱུང་བའོ། །དོན་འདི་ལ་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། སེམས་ལ་སེམས་མ་མཆིས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོད་གསལ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ཚེ་རྩེ་གཅིག་དངས་གསལ་རྙོག་མེད་པ། །ཞི་ལྷག་ཡངས་པའི་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་ལ། །ཕྱོགས་བྲལ་འཛིན་མེད་གཟུགས་བརྙན་རང་བཞིན་མེད། །ཆོས་ཀུན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཟུང་དུ་འབྲེལ། །སྣང་བ་སྒྱུ་འདྲ་སྟོང་པ་དེར་འཛིན་མེད། །ཟུང་འཇུག་དབྱེར་མེད་དགོངས་ཀློང་ཡངས་པ་ནི། །གནད་ནས་བྱུང་བའི་འོད་གསལ་ཁོང་ནས་ཤར། །རྒྱ་མཚོ་དངས་པ་ལ་གཟུགས་བརྙན་བྱུང་ཡང་ཆུ་ལས་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་ཅིང་། གཟུགས་བརྙན་དང་ཆར་པ་ཆུ་གཉིས་གཅིག་དང་དུ་མར་མེད་ལ། སྣང་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པ་ལྟར། སེམས་ཉིད་དངས་པའི་ངོ་བོ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཤར་ཡང་། ཡུལ་སྣང་གིས་སེམས་ལ་མ་གོས། སེམས་ཀྱིས་ཡུལ་སྣང་ལ་མ་བཟུང་། དབང་ཤེས་ལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པས་མ་བསླད་པས། སྒྱུ་མ་རང་ས་ན་གསལ་ལ། བློ་རྩེ་གཅིག་རང་གནས་ཀྱི་ཞི་གནས་དང་། རང་གསལ་ཟང་ཀའི་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ངོ་བོ་རྫས་གཅིག་ཏུ་གནས་དུས། ཡུལ་སྣང་སྣང་བ་ལ། སྟོང་པ་སེམས་ཀྱིས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་ངེས་ལས་ཀྱང་། ཐམས་ཅད་ལས་ནི་སེམས་བསུས་ནས། །

p. 1009

ནང་གི་བདག་ཉིད་གཡོ་མེད་པར། །གནས་ནའང་མིག་གིས་གཟུགས་དག་ནི། །མཐོང་བའི་བློ་དེ་དབང་སྐྱེས་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །སུའི་མཐུ་ལས་ཤར་ཞེ་ན། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཚིག་དང་བསམ་བརྗོད་འདས་ཚེ་མཐོང་བ་སྟེ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུས་སུ་མཐོང་བ་ནི། །དུས་གསུམ་དུས་མེད་སྔ་ཕྱི་དབྱེ་བསལ་མེད། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཡིན་དབུ་མ་སྟེ། །སྤྲོས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བྱེད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །སྙིང་པོའི་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། །གདོད་མའི་ཟད་པ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཉིད། །འོད་གསལ་སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །མིང་མང་བཏགས་ཀྱང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག །ཆོས་ཉིད་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས། །འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན། །བླ་མ་དམ་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་མཐོང་སྟེ། དོ་ཧ་ལས། བླ་མས་སྨྲས་པ་གང་གི་སྙིང་ཞུགས་པ། །ལག་པའི་མཐིལ་ན་གནས་པའི་གཏེར་མཐོང་འདྲ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པ་ལས་འདས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཐོང་བའི་དུས་དེར་སྔ་ཕྱི་རིས་མེད་བསལ་བཞག་ལས་འདས་པར་རྟོག་པས་འཆིང་བ་ཀུན་ལས་གྲོལ་ཏེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཅེས་སོ། །སེམས་ཉིད་གཤིས་ཀྱི་དོན་དེ་མཐོང་བ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། དབུ་མ་དང་། ཞི་བྱེད་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་མིང་ཅི་བཏགས་ཀྱང་། དོན་ངོ་བོ་གཅིག་སྟེ་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀུན་བྱེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་སྐད་དུ། །ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་རང་བཞིན་གཅིག་པུ་ལ། །འཁོར་གྱི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མིང་བཏགས་པ། །ལ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་མིང་ཡང་བཏགས། །ལ་ལས་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་མིང་ཡང་བཏགས། །ལ་ལས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་མིང་ཡང་བཏགས། །ལ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་མིང་ཡང་བཏགས། །ལ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མིང་ཡང་བཏགས། །ལ་ལས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རུ་མིང་ཡང་བཏགས། །ལ་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མིང་ཡང་བཏགས། །ལ་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མིང་ཡང་བཏགས། །ལ་ལས་

p. 1010

ཡེ་ཤེས་བཞི་དང་གསུམ་དུ་བཏགས། །ལ་ལས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རུ་མིང་ཡང་བཏགས། །ལ་ལས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་མིང་བཏགས་པ། །རང་བྱུང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་གཅིག་ལ་བཏགས། །རང་བྱུང་ང་ལ་མཐོང་ཚད་སྨྲས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །རྟོགས་པ་བློ་འདས་ཆེན་པོར་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཕྱོགས་རིས་མ་འཛིན་གྲུབ་མཐའི་གཟེབ་ལས་འདས། །བློ་བྲལ་གཉིས་མེད་མཉམ་རྫོགས་ཆེན་པོ་སྟེ། །རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་སུ། །རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །གནས་ལུགས་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ནི་ཐེག་པ་དང་གྲུབ་མཐའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་མི་རྟོགས་ཏེ་ཚིག་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་། །མོས་སྒོམ་དོན་སྤྱི་ཡུལ་ལས་འདས་ཏེ་བློ་བྲལ་གཉིས་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཀུན་བྱེད་ལས། དོན་འདི་ངེས་པར་རྟོགས་འདོད་ན། །དཔེ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བརྟག །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད། །རྟོགས་ན་སེམས་ཉིད་འགག་པ་མེད། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ལ་འགགས་བསྡུ་བས་ཉམས་སུ་ལེན་ན། རང་སེམས་བཅོས་བསླད་མེད་པའི་ངང་དེར་རེ་དོགས་འབད་རྩོལ་ཞིག་པས་རང་གསལ་ཟང་ཀ་རྗེན་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རང་སེམས་གྲུབ་འདོད་ན། །འདོད་པ་མེད་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །རྟོག་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་མི་བྱེད། །བླང་དོར་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་རང་བཞིན་གནས། །གཡོས་པ་མེད་པའི་ངང་ལ་ངང་གིས་གནས། །སེམས་ནི་ཇི་བཞིན་པ་ཡི་ངོ་བོ་སྟེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གྲུབ། །ཇི་བཞིན་པ་ལ་འཆོས་པར་མ་བྱེད་ཅིག །ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མ་བསྒྲུབས་ཤིག །བཙལ་ན་རྒྱལ་བས་དབྱིངས་ནས་མི་རྙེད་འགྱུར། །སྔར་བྱས་ཟིན་པས་ད་ནི་བྱེད་མི་དགོས། །སྔར་གྲུབ་ཟིན་པས་ད་ནི་སྒྲུབ་མི་དགོས། །མི་རྟོག་ཅིར་མི་དགོངས་ལ་མཉམ་པར་ཞོག །ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག །སྔ་རབས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །རང་གི་སེམས་ལས་གཞན་དུ་ཆོས་བཙལ་མེད། །ཇི་བཞིན་པ་ལ་འཆོས་པར་བྱེད་མ་མྱོང་། །ཏིང་འཛིན་རྣམ་པར་

p. 1011

རྟོག་པ་སྒོམ་མ་མྱོང་། །རང་སེམས་མི་རྟོག་པ་ཡི་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །ད་ལྟར་བཞུགས་དང་སླད་ཀྱིས་འབྱོན་པ་ཡང་། །རྟོག་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ནི། དེ་དག་མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུའི་རིམ་པ་ནི། །གནས་སྐབས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་ཟུང་འཇུག་གིས། །སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་ཅིང་། །མཐར་ཐུག་སྐུ་གསུམ་ཡིད་བཞིན་རྒྱལ་ཆོས་འགྲུབ། །རང་གཞན་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན། །ལམ་མཐར་གྱིས་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་ལས། གནས་སྐབས་སུ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲུབ་པས་སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་ཅིང་མཐར་ཐུག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་སྟེ། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་ངང་ནས། གཟུག་སྐུ་ཉི་ཟླ་འདྲ་བ་ཤར་ཏེ་དོན་མཛད་པ་ཡང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྐུ་གསུམ་དག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །དོན་འདི་རྟེན་དང་བཅས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་པར། །སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །སྐྱེ་བ་མངོན་པར་སྐྱེ་བ་དང་། །དགའ་ལྡན་གནས་ནས་འཕོ་བ་དང་། །ལྷུམས་སུ་འཇུག་དང་བལྟམས་པ་དང་། །བཟོ་ཡི་གནས་ལ་མཁས་པ་དང་། །བཙུན་མོའི་འཁོར་དགྱེས་རོལ་པ་དང་། །ངེས་འབྱུང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གཤེགས་པ་དང་། །བདུད་སྡེ་བཅོམ་དང་རྫོགས་པར་ནི། །བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། །མྱ་ངན་འདའ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས། །ཡོངས་སུ་མ་དག་ཞིང་རྣམས་སུ། །སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་སྟོན། །ཞེས་པ་དང་། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། གང་གི་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར། །འགྲོ་ལ་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་དག །མཉམ་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་དེ་ནི། །ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད། །དེ་བཞིན་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་འདི། །ལས་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲི་མེད་རྡུལ་བྲལ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་ལམ། །ཞི་བ་རབ་བཟང་ཕན་བདེ་འབྱུང་བའི་གནས། །རབ་དཀར་དམ་པ་སྔོན་དུ་མཛད་ནས་ཀྱང་། །ས་སྟེང་རྒྱན་གྱུར་གོང་དེའི་རྗེས་འགྲོ་ཤོག །ཆུ་གཙང་མེ་ཏོག་བུང་བ་སྙན་

p. 1012

སྒྲོག་ཅིང་། །རྨ་བྱ་གར་བྱེད་པདྨ་ལྷག་གེ་བ། །དྲང་སྲོང་དཀའ་ཐུབ་དཔལ་གྱིས་མཛེས་པ་དེར། །གཅིག་པུ་ཞི་བའི་གནམ་གཡོགས་འཛིན་པར་ཤོག །སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་གང་སྲིད་པའི་མེ་འོབས་ལས། །ཏིང་འཛིན་གྲུབ་པ་བསམ་གཏན་ཆུ་བསིལ་གྱིས། །མ་ལུས་འགྲོ་བ་ཟག་མེད་བདེར་གྱུར་ཏེ། །ཞི་བདེ་ཐར་པའི་གནས་སུ་འདྲེན་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོའི་འགྲེལ་པ་ཤིང་རྟ་རྣམ་དག་ལས། གང་བསྒོམ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པ་བསྟན་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་གནས་གསུམ་པའོ། །ད་ནི་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་བསྟན་པ་ལས་དགེ་བ་བསྔོ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་ཚུལ་ཞི་བ་སྙིང་པོའི་དོན། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བཤད་པའི་བསོད་ནམས་དེས། །འགྲོ་ཀུན་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་གཉིས་ཐོབ་ནས། །ཡིད་བཞིན་འཕྲིན་ལས་འབྱོར་པ་མཐའ་ཡས་ཤོག །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ལེགས་པར་བཀོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྱོར་པ་མཐའ་ཡས་པས་བརྒྱན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པའོ། །གང་གིས་གང་དུ་ཇི་ལྟར་བཀོད་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པ་ནི། འདི་ནི་རྒྱལ་སྲས་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱིས། །རང་གི་ཉམས་ལེན་གནད་དྲིལ་བཅུད་བསྡུས་ཏེ། །ཕྱི་རབས་དོན་དུ་གསལ་བར་བཤད་པ་ནི། །གངས་རི་ཐོད་དཀར་མགུལ་དུ་ལེགས་པར་བཀོད། །དཔལ་ཨོ་རྒྱན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་རྒྱལ་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྲས་སུ་གྱུར་པ་མང་དུ་ཐོས་པའི་བློ་གྲོས་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཟེར་མངའ་བས། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས། མན་ངག་གི་གནད་རང་གིས་མྱོང་བ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། ཕྱི་རབས་ཀྱི་དོན་དུ་རིའི་རྒྱལ་པོ་གངས་རི་ཐོད་དཀར་གྱི་མགུལ་དུ་བཀོད་པའོ། །གཞན་དོན་བརྩོན་པ་ལ་གདམས་པ་ནི། ཐར་པ་འདོད་པ་དག་གིས་བརྩོན་བྱས་ཤིང་། །ཡི་གེ་འདི་བཞིན་ཉམས་སུ་བླང་བར་མཛོད། །གནས་སྐབས་མཐར་ཐུག་དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་ཏེ། །བདེ་ཆེན་གླིང་དུ་མྱུར་དུ་དགའ་བདེ་བྱེད། །ཕྱི་རབས་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པ་དག་གིས་ཡི་གེ་འདིའི་དོན་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་སྟེ། ཉིན་མཚན་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་མྱུར་དུ་རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་

p. 1013

ནས་བདེ་ཆེན་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་འབྱོར་པ་དམ་པས་དགའ་བདེ་བྱེད་པའོ། །དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། བརྩོན་ལ་བྱང་ཆུབ་འདི་གནས་ཀྱི། །མི་བརྩོན་པ་ལ་གནས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །མཐར་ཕྱིན་པ་གཞུག་གི་དོན་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ལེགས་བཤད་བསོད་ནམས་སྤྲིན་ཆེན་གྱིས། །མ་ལུས་འགྲོ་རྒྱུད་སྐྱེ་བོའི་མཁར་ཁྱབ་སྟེ། །དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་ཕན་བདེའི་ཆར་བབས་པས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་འབྱོར་བ་མཐའ་ཡས་ཤོག །ལམ་ངན་ནས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གང་། །ཤིང་རྟ་རྣམ་དག་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་དོན། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་དམ་པ་འདིར་ཞུགས་ཏེ། །འགྲོ་ཀུན་ཐར་པའི་གྲོང་དུ་ཕྱིན་པར་ཤོག །ཆོས་ཚུལ་འདི་ནི་འོད་སྟོང་ཉིན་མོར་བྱེད། །ལུང་རིག་མན་ངག་དཀྱིལ་འཁོར་བཟང་པོ་སྟེ། །ཡིད་མཁའི་མུན་པ་མ་ལུས་སེལ་བ་དང་། །མཉམ་དུ་བྱང་ཆུབ་པདྨོ་རྒྱས་བྱེད་ཡིན། །སྐྱེ་བ་སྔོན་རབས་རྣམས་སུ་ཡང་དང་ཡང་། །འདི་འདྲའི་ཚུལ་ལ་བློ་མིག་རབ་སྦྱངས་པས། །འདིར་ཡང་མདོ་རྒྱུད་མན་ངག་སྙིང་པོའི་དོན། །མ་ལུས་དབང་འབྱོར་ཟབ་དོན་ཀུན་ལ་མཁས། །ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་མེད་དངས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །བློ་གྲོས་གཙོ་བོར་སྟོང་ལྡན་ཤར་བ་ཡིས། །སྣ་ཚོགས་ཀློང་ཆེན་པདྨོ་རབ་རྒྱས་ཤིང་། །རང་གྲོལ་རབ་འབྱམས་སྣང་བ་ཕྱོགས་བཅུར་ཤར། །གང་གི་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བོ་དམ་པའི་ལུགས། །མི་དབང་ཡང་དག་ཕུལ་གྱི་རྗེས་འགྲོ་བ། །རང་བྱུང་པདྨས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེས། །གངས་རི་ཐོད་དཀར་མགུལ་དུ་ལེགས་པར་བཀོད། །ཤིང་རྟ་རྣམ་དག་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་སྲོལ། །ཚིག་དོན་རྣམ་བཀྲའི་བཀོད་པས་ཉེར་མཛེས་ཤིང་། །རྣལ་གྲོལ་ཐར་ལམ་བཞོན་པ་མཆོག་གྱུར་འདིས། །སྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་དགའ་བར་མཛོད། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོའི་འགྲེལ་པ་ཤིང་རྟ་རྣམ་དག་ཅེས་བྱ་བ། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་ལ་མང་དུ་སྦྱངས་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།དགེའོ། དགེའོ། དགེའོ། །

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོའི་དོན་ཁྲིད་སྙིང་པོ་བཅུད་བསྡུས།

p. 1014

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོའི་དོན་ཁྲིད་སྙིང་པོ་བཅུད་བསྡུས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
འོད་གསལ་བ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ནི། །སེམས་ཀྱི་དམ་པ་ལ་བཏུད་ནས། །དྲི་མེད་རང་བཞིན་དག་པ་ཡི། །སྒོམ་པའི་སྙིང་པོ་འདིར་བརྗོད་བྱ། །དང་པོར་སྟན་བདེ་བ་ལ་འདུག་སྟེ། ཚེ་མི་རྟག་པ་དང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྐྱོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་ཚད་མེད་པའི་སྙིང་རྗེས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། སྣང་སྲིད་འོག་མིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་རང་ལུས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་འཛིན་པ་བསྐྱེད་དེ། ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་བཟླས་པ་དང་། སྤྱི་བོར་པད་ཟླ་ཉི་མའི་དབུས་སུ་བླ་མ་ཀུན་འདུས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་མཐིང་ག །རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་དང་མཉམ་གཞག་མཛད་པ་ལས་འོད་ཟེར་མུ་མེད་པ་འཕྲོས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་དུ་བསྒོམ་ཞིང་། རྩ་བ་དང་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཐིམ་པར་བསམ་ཞིང་། གནས་ལུགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་རིམ་པ་རྣམས་ལ་ཉིན་ཞག་གསུམ་གསུམ་སྟེ་ཟླ་བ་ཕྱེད་དུ་བློ་སྦྱོང་ངོ་། །སྔོན་འགྲོ་བསྟན་པའོ། །དངོས་གཞི་ལ་གསུམ། དང་པོ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ནི། ལུས་སྐྱིལ་ཀྲུང་གི་པུས་མོར་ཐལ་མོ་གཉིས་བཀབ་ལ། རླུང་ཕྱིར་བུས་བའི་རྗེས་ལ་དལ་བུས་ནང་དུ་རྔུབས་ཏེ། རྩ་གསུམ་འཁོར་ལོ་བཞི་གསལ་བའི་ལྟེ་བར་ཨ་དམར་པོ་ལས་མེ་འབར་བ་སྤྱི་བོའི་ཧཾ་དཀར་པོ་ལ་ཕོག་པས་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་བབས་པ་སྙིང་དབུས་ཀྱི་བཾ་སྔོ་སྐྱ་ལ་ཕོག་པས་བདེ་ཕྲི་ལི་ལི་བྱུང་བར་བསམས་ལ། བདེ་བ་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་མོ། །སྐྱེས་ནས་བཾ་དེ་ཉིད་ཇེ་ཕྲར་གྱུར་ནས་མཐར་མི་དམིགས་པའི་ངང་དུ་སེམས་ཀློད་ནས་བསྒོམས་པས། བདེ་སྟོང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཉིན་ཞག་གསུམ་གྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ནི་ལུས་གནད་དང་རྩ་གནས་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས། རོ་རྐྱང་གི་ནང་ནས་རླུང་ཚུར་རྔུབས་དུས་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་འོད་དུ་ཞུ་བ་སྙིང་གའི་དབུས་ཀྱི་འོད་ལྔའི་གོང་བུ་ལ་ཐིམ་པས་གསལ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པར་བསམས་ལ། རླུང་ཁ་སྦྱར་ཏེ་སྙིང་གར་

p. 1015

གཟུང་ཞིང་དལ་བུས་རླུང་རྔུབས་བྱ་ཞིང་མཐར་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཆུང་མི་དམིགས་པའི་ངང་དུ་གློད་ལ་བསྒོམས་པས། ཉིན་ཞག་གསུམ་ནས་གསལ་སྟོང་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་འཆར་རོ། །གསུམ་པ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ནི། ལུས་གནད་འདྲ་བ་ལ་སེམས་གནད་ཀྱིས་འཕང་བ་ནི། སྙིང་གར་ཨ་དཀར་པོ་འོད་འཕྲོ་བ་བསམ་སྟེ། ཧ་ཉེར་གཅིག་གིས་སྤྱི་བོ་ནས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་སོང་སྟེ། དྲན་པ་རང་ཡལ་གྱི་ངང་དེར་བཞག་པས། རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེའོ། །གཟུང་བ་ནི་གནམ་དངས་པའི་ཚེ་ཉི་མ་ལ་རྒྱབ་གཏད་དེ་ནམ་མཁའི་ངང་དེར་བལྟས་ལ། སེམས་མ་ཡེངས་པར་བཞག་པས་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེའོ། །སྦྱང་བ་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་གཏད་ནས་ས་རྡོ་རི་བྲག་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་རྣམས་ལ་རིམ་གྱིས་བལྟས་པས། དངོས་པོ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་གྱུར། རང་གི་ལུས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལྟར་གྱུར། ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་ནམ་མཁའ་གྱུར་ཏེ་དབྱེར་མེད་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་མི་གཡོ་ཞིང་མ་ཡེངས་པར་ལྷན་ནེ་བསྒོམ་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་མེད་ཡེ་གྲོལ་ཆེན་པོ། གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ཀ་དག་བློ་ཟད་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དངོས་གཞི་འོད་གསལ་གྱི་གདམས་པའོ། །རྗེས་ནི་གང་ལའང་འཛིན་ཞེན་མེད་པས་སྐྱེད་མེད་ཐུག་ཕྲད་དུ་རྩལ་སྦྱངས་བ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་རྟོག་མེད་ཀྱི། །འོད་གསལ་ཉམས་མྱོང་ཡི་གེར་བཀོད་པ་ཡི། །དགེ་བས་འགྲོ་ཀུན་སེམས་ཉིད་དོན་རྟོགས་ནས། །མི་གནས་གདོད་མའི་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པར་ཤོག །ཡང་ཟབ་སྙིང་པོ་འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་གནད། །བླ་མའི་གསུང་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམས། །གངས་རི་ཐོད་དཀར་མགུལ་དུ་བདག་གིས་ནི། །ལེགས་པར་བཤད་དེ་ལེགས་བཤད་རྒྱས་གྱུར་ཅིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོའི་དོན་ཁྲིད་སྙིང་པོ་བཅུད་བསྡུས་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།དགེའོ། །དགེའོ། །དགེའོ།

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ།

དང་པོ། རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ལེའུ།

p. 1016
p. 1017

྅མཧཱནྡྷིམཱཡཱཤྲཱནྟནཱབིཧཱརཏིསྨ། །
རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །

p. 1018

རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་ཧཱ་སནྡྷི་མཱ་ཡཱ་བི་ཤྲཱནྟ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ཞེས་བྱ་བ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཆོས་ཀུན་མ་སྐྱེས་མཉམ་པའི་ངང་ཉིད་ལས། །ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་གཉིས་མེད་རོལ་པ་ཆེ། །སེམས་ཉིད་རྒྱལ་པོ་རང་བྱུང་གདོད་མ་ལ། །མ་སྐྱེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་བས་ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་གཉིས་སུ། །ཡང་དག་གསུང་དེ་རང་བཞིན་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར། །མདོ་རྒྱུད་མན་ངག་སྙིང་པོའི་བཅུད་བསྡུས་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བཞིན་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །གཞི་དབྱིངས་མི་འགྱུར་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ཆེ། །སྟོང་གསལ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ངང་ཉིད་ལས། །རྒྱལ་ཆོས་དྲི་མེད་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་བཞིན། །ལྷུན་གྲུབ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད། །ངང་གིས་འོད་གསལ་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པར་ལྡན། །འདི་ནི་རང་བཞིན་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ཏེ། །ཡང་དག་གཞི་ཡི་སྒྱུ་མ་ལགས་པར་གསུངས། །

p. 1019

དེ་ཉིད་ངང་ལས་གློ་བུར་འཁྲུལ་བའི་སྤྲིན། །རྨི་ལམ་བྱེད་པོ་གཉིད་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་ཉིད་དང་ནི། །གཉིས་མེད་གཉིས་སུ་འཛིན་པས་བསླད་པའི་སེམས། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་ལས་བྱུང་བས། །འགྲོ་དྲུག་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་རྨི་ལམ་བཞིན། །མེད་བཞིན་སྣང་ལ་བདེ་སྡུག་སོ་སོར་མྱོང་། །ཡུན་རིང་དུས་ནས་གོམས་པ་འདི་དག་ཀུན། །གནས་དང་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ། །རང་སྣང་དགེ་སྡིག་ལས་གྱུར་བདེ་སྡུག་བསྔལ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རི་མོར་བྲིས་འདྲ་བ། །གཅིག་ཉིད་འཁྲུལ་ལས་མང་པོར་སྣང་གྱུར་ཏེ། །དུ་མར་བཟུང་ལས་འཁྲུལ་སྣང་རྒྱུན་མི་འཆད། །ཨེ་མ་སྲིད་པའི་རང་བཞིན་རྨི་ལམ་བཞིན། །རང་བྱུང་སེམས་ཉིད་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ལ། །མ་རིག་གཉིད་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་གཟུང་འཛིན་བློ། །སྣ་ཚོགས་མང་ལྡན་རྨི་ལམ་སྣང་བ་འདི། །རང་སེམས་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ཅི་ཡང་མེད། །ལོག་རྟོག་སྒྱུ་མ་ཉིད་ཅེས་རྒྱལ་བས་གསུངས། །ཇི་ལྟར་

p. 1020

ད་དུ་ར་ཡིས་མྱོས་པ་ལས། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སྣང་ཡང་འཁྲུལ་པར་གཅིག །དེ་བཞིན་མ་རིག་གཉིད་མྱོས་ལས་བྱུང་བའི། །འགྲོ་དྲུག་སེམས་འཁྲུལ་བ་ལ་སྣང་བ་འདི། །བདེན་པ་མེད་ཅེས་དེ་རིང་རྟོགས་པར་བྱ། །འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་འཛིན་འཁྲུལ་རྟོག་ལས་བྱུང་བས། །བདེན་མེད་རྫུན་མེད་གཉིས་མེད་བློ་འདས་ཅེས། །ངེས་པར་རང་རིག་རང་བྱུང་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཡིན་མིན་ཡོད་མིན་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་སུ། །རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་མཁའ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། །ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་ངོ་བོ་འགའ་མེད་ལ། །རྣམ་པ་མ་དོར་སྣང་བ་མ་འགགས་ཤིང་། །རེ་ཞིག་རྫུན་ལ་རྣམ་ཀུན་སྟོང་པའི་གཟུགས། །ཤིན་ཏུ་དཔྱད་ན་བདེན་མིན་རྫུན་པ་མིན། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་རང་བཞིན་མཐའ་ལས་འདས། །མཁའ་མཉམ་བརྗོད་འདས་བསམ་ཡུལ་རྣམས་དང་བྲལ། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རྨི་ལམ་དང་འདྲར་ལྟ་བས་ཐག་བཅད་ནས། །སྒོམ་པས་ཉམས་སུ་བླང་ཕྱིར་བསྟན་པ་ནི། །བདེ་བའི་གདན་ལ་སྐྱིལ་དཀྲུང་རབ་བཅས་ནས། །སྐྱབས་སུ་འགྲོ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་རྫོགས་སྟོང་པའི་ངང་ཉིད་ལས། །སྟོང་པའི་སྒྱུ་མ་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱ། །སྤྱི་བོར་པད་ཟླ་ཉི་མའི་དབུས་ཉིད་དུ། །རྩ་བའི་བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོར་བཅས། །བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་དབྱེར་མེད་གསལ་བཏབ་ལ། །མཆོད་བསྟོད་རྨི་ལམ་འབྱོང་བར་གསོལ་བ་གདབ། །བདག་དང་སྣང་སྲིད་འོད་ཞུ་བླ་མར་ཐིམ། །མཁའ་མཉམ་ངང་དེར་དར་ཅིག་གློད་ལ་བསྒོམ། །དེ་ཡིས་བྱིན་རློབས་རྟོགས་པ་ཤུགས་ལས་འཆར། །དེ་ནས་དངོས་གཞི་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པ་ནི། །ཕྱི་རོལ་རི་དང་ལུང་པ་ཡུལ་གྲུ་དང་། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་སེམས་ཅན་སོགས། །གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་སྟེ་ཡུལ་ལྔ་དང་། །ནང་གི་ལུས་དང་དབང་ཤེས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །

p. 1021

རྨི་ལམ་ཉིད་ཅེས་ཡང་དང་ཡང་བསྒོམ་ཞིང་། ཁ་རྩང་ཕན་ཆད་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །མདང་སུམ་རྨི་ལམ་དང་འདྲར་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ། །དེ་རིང་སྣང་བའང་མེད་སྣང་འཁྲུལ་པའི་བློ། །མདང་དང་དོ་ནུབ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་ཞིང་། །སང་དང་སང་ནུབ་མ་འོངས་རྨི་ལམ་སྟེ། །དགག་སྒྲུབ་བདེ་སྡུག་ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་ལ། །རྨི་ལམ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཉེར་བཞག་ནས། །བདེན་པའི་བློ་ནི་སྐད་ཅིག་བསྒོམ་མི་བྱ། །འགྲོ་འདུག་ཟ་འཆག་གཏམ་སྨྲར་གྱུར་པ་ནའང་། །རྨི་ལམ་ནང་ཞེས་མ་ཡེངས་དྲན་པས་གཟུང་། ཅི་སྣང་ཅི་བྱེད་ཅི་བསམ་ཐམས་ཅད་ཀུན། །རྨི་ལམ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་མ་བྲལ་པས། །བདེན་མེད་འལ་འོལ་བན་བུན་ཕྱད་ཕྱོད་དང་། །སང་སེང་ཁྲལ་ཁྲོལ་འཛིན་མེད་ཆེན་པོར་སྦྱང་། །གཟུང་ཡུལ་འཁྲུལ་སྣང་རྨི་ལམ་ཉིད་བརྟགས་པས། །གཟུང་བའི་བློ་བྲལ་འཛིན་པ་ཤུགས་ལ་ཕྲལ། །ཡུལ་བཀག་པས་ནི་ཡུལ་ཅན་འགོག་པ་ཡིན། །རེས་འགའ་སྣང་བ་རྨི་ལམ་ཉིད་འཇལ་བའི། །སེམས་དེ་ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་རབ་བཙལ་བས། །ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་གཟའ་གཏད་མེད་པའི་བློ། །ཕྱོགས་འབྱམས་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་ངང་ཉིད་དུ། །དྲན་བསམ་ཚོལ་ཁྲོ་བྲལ་བའི་རིག་པ་དེ། །སྟོང་གསལ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ངང་གིས་འཆར། །འཛིན་པ་འགགས་པས་གཟུང་བ་རང་འགགས་པ། །ཡུལ་ཅན་ལོག་པས་ཡུལ་འཛིན་གྲོལ་བའི་ཚེ། །སྣང་ཡུལ་འབྲེལ་མེད་དཔྱད་ར་ཞིག་པར་སྣང་། །དེ་ཚེ་གཉིས་མེད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །དེ་ལྟར་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པའི་རང་དུས་ན། །གཟུང་འཛིན་ལོག་པས་ཡུལ་སེམས་ཞེན་པ་གྲོལ། །སྣང་ལ་དེེར་འཛིན་མེད་པའི་ཉམས་ཤར་བས། །གང་སྣང་ཡེ་སྟོང་རྩ་བ་བྲལ་བར་འཆར། །འདི་ནི་རང་བཞིན་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ཡིན། །རིམ་གྱིས་སྣང་ཡུལ་མ་དག་གཞན་དབང་ཡང་། །དེར་འཛིན་ལོག་པས་དག་པ་གཞན་དབང་དུ། །ཇི་ཞིག་ཚེ་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། །རྨི་ལམ་འཕྲུལ་

p. 1022

སྣང་གཉིད་སད་མེད་པ་བཞིན། །གདོད་མའི་གཞི་ལམ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་འགྱུར། །འཁྲུལ་པའང་སྔོན་མེད་ཕྱིས་མེད་བར་འདིར་སྣང་། །སྣང་ཡང་སྣང་བའི་དུས་ན་ཡོད་མ་མྱོང་། །མེད་བཞིན་སྣང་བ་བག་ཆགས་འཁྲུལ་བའི་བློ། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པས་རྨི་ལམ་འདྲ། །ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ནང་གི་སྣང་བ་དེ། །གཉིད་མ་སོང་དང་སད་དུས་མེད་ན་ཡང་། །གཉིད་དུས་སྣང་ལ་སྣང་དུས་རང་བཞིན་མེད། །མེད་སྣང་གཞི་རྩ་བྲལ་བར་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་ཉིན་མོ་རབ་ཏུ་གོམས་བྱ་ཞིང་། །མཚན་མོ་གཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྙོམས་པའི་ཚེ། །བདེ་བའི་མལ་དུ་གཡས་ཕབ་ཉལ་བ་ནི། །མགོན་པོ་མྱ་ངན་འདས་གཟིམས་ལྟ་བུ་ལ། །རླུང་རྒྱུ་རབ་ཏུ་དལ་དང་མིག་མི་འགུལ། །སྙིང་ནང་ཨ་དཀར་ཤེལ་གོང་འོད་འབར་བ། །ཚོན་གང་ཆེས་ཕྲའི་ངང་ལ་སེམས་བཟུང་ལ། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་དྲན་པས་མ་ཡེངས་བྱ། །དེ་ཡིས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་འོད་གསལ་འཆར། །ཐོག་མར་རྨི་ལམ་འཇིགས་དངངས་རྨིས་པ་ན། །རྨི་ལམ་དྲན་པས་འཇིགས་པ་རང་སར་གྲོལ། །རྨི་ལམ་ངང་དེར་ཏིང་འཛིན་གྲུབ་པ་ནི། །རྨི་ལམ་ཟིན་ཞེས་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་བྱ། །དེ་ནས་རྨི་ལམ་བདེན་མེད་གཅིག་ཏུ་སྦྱོང་། །དེ་ཡང་མེད་བཞིན་སྣང་འདི་འཁྲུལ་པའི་བློ། །རྨི་ལམ་དང་འདྲ་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མེད། །བདེན་རྫུན་བློ་ལས་འདས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་སྤྲུལ་ཞིང་བསྒྱུར་བའི་རིམ་པ་ཡང་། །རྨི་ལམ་དུས་དེར་རང་ལུས་ཚངས་པ་ལྷར། །བདེ་གཤེགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་སོགས་གང་འདོད་དུ། །སྤྲུལ་ཞིང་བསྒོམས་ལ་བདེན་མེད་ངང་དུ་གཞག །དེ་ནས་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཉིད་དུ། །ཚངས་ལས་བརྒྱ་བྱིན་དེ་བཞིན་ལྷ་ལས་མི། །གང་འདོད་བསྒྱུར་ལ་བདེན་མེད་ངང་དུ་བསྒོམ། །དེ་ནས་བརྒྱ་སྟོང་བྱེེ་བར་སྤེལ་བྱ་ཞིང་། །གང་འདུལ་ཐབས་ཀྱིས་གཉེན་པོར་རྩལ་སྦྱང་ངོ་། །དེ་ནས་དག་པའི་ཞིང་དང་ཡུལ་ཁམས་དང་། །འོག་མིན་ལ་སོགས་གང་འདོད་དེར་སོང་སྟེ། །བདེ་གཤེགས་བལྟ་དང་

p. 1023

གཙང་མའི་ཆོས་ཉན་དང་། །ཡེ་ཤེས་ཏིང་འཛིན་གཟུངས་སྤྲིན་བསྒྲུབ་པ་ཡང་། །ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་དྲན་པས་རབ་སྦྱངས་པས། །དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་རིག་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ། །གནད་ལས་མི་བསླུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན། །འདི་ནི་ཡང་ཟབ་སྙིང་པོའི་ཐེག་པ་འོ། །དེ་ལྟར་ཉིན་མཚན་རྨི་ལམ་དོན་བསྒོམས་པས། །དངོས་པོ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་གཟེབ་ལས་གྲོལ། །ར་བ་རི་དང་རྩིག་པར་ཐོགས་མེད་ཅིང་། །རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་ཤེས་ཏིང་འཛིན་གྲངས་མེད་འགྲུབ། །ཉམས་རྟོགས་ཚད་མེད་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ། །མཐར་ཐུག་སེམས་ཉིད་གདོད་མའི་དབྱིངས་ཕྱིན་ནས། །རང་དོན་ཆོས་སྐུ་གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་གཉིས། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེ་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་སྒོམས་ཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལས། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།

གཉིས་པ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལེའུ།

p. 1024

ཡང་འདིར་རྒྱལ་བས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་གསུངས་པ། །དེ་ཡང་མདོ་རྒྱུད་མན་ངག་སྙིང་པོའི་དོན། །ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བཞིན་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །སེམས་ཉིད་གདོད་མ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་། །ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་བཞིན། །ཡེ་འབྱམས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དབྱིངས་རུམ་ལས། །མ་རིག་གཟུང་འཛིན་ཀུན་བརྟགས་རང་ཤར་བས། ཁམས་གསུམ་འགྲོ་དྲུག་འཁྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མ་བཞིན། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་སྟོབས་ཀྱིས་རང་སྣང་བ། །ཤིང་བུ་རྡེ་འུ་རིག་སྔགས་ཚོགས་པ་ལས། །མིག་འཕྲུལ་རྟ་གླང་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་དང་། །རི་དང་ཁང་བཟང་ལ་སོགས་སྣང་བ་བཞིན། །མ་རིགས་དབང་གིས་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་བློ། །སྣང་སྲིད་ཡུལ་དང་དེར་འཛིན་དུག་གསུམ་ཤར། །རང་བཞིན་མེད་ལ་སྣང་བ་མ་འགགས་པ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེ་བོ་འདྲ་བ་འདི་དག་ཀུན། །བདེན་མེད་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཆེན་པོ་རུ། །དེ་རིང་ཉིད་དུ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །

p. 1025

ཡོང་ཡེ་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རང་བཞིན་གཤེས་ལ་མཁའ་འདྲ་མཉམ་པ་ཉིད། །མ་སྐྱེས་གདོད་ནས་དག་པ་ཤེས་པར་བྱ། །སྐྱེ་མེད་སྐྱེ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་ངང་ཉིད་དུ། །རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་སྦྱང་བྱའི་གཞི་དང་ནི། །མ་དག་སྒྱུ་མ་སྦྱང་བྱའི་དྲི་མ་དང་། །ཐབས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་སྦྱོང་བྱེད་གཉེན་པོ་དང་། །ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུ་སྟེ། །རྣམ་བཞི་དཔེ་ཡི་སྒྱུ་མས་གཏན་ལ་ཕབ། །ཇི་ལྟར་རིག་སྔགས་ལས་བྱུང་མིག་འཕྲུལ་ཏེ། །ཤིང་བུ་རྡེའུ་རྟ་གླང་སྣང་དུས་ནས། །རྟ་གླང་མ་ཡིན་ཤིང་བུ་རྡེའུ་ཉིད། །དེ་བཞིན་ཆོས་ཀུན་བདེན་མེད་མཚོན་པ་ཉིད། །རང་བཞིན་དཔེ་ཡི་སྒྱུ་མར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །འཁྲུལ་པའི་གཞི་དང་འཁྲུལ་རྐྱེན་འཁྲུལ་པའི་ཚུལ། །འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་གྲོལ་གདོད་མར་གྲོལ་ཚུལ་རྣམས། །དཔེ་ཡི་སྔོན་རོལ་དཔེ་དང་དཔེ་འགྲུབ་དང་། །དཔེར་གྲུབ་དཔེ་ཞིག་སྔོན་བཞིན་རང་མཚན་དུས། །རྣམ་བཞི་གོ་རིམས་དཔེ་ཡི་སྒྱུ་མས་བསྟན། །རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་ཏེ། །སྦྱང་གཞིའི་དབྱིངས་ཡིན་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡིན། །དག་དང་མ་དག་གང་དུའང་མ་ཆད་པས། །འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པ་གཉིས་ལས་འདས། །འཁོར་འདས་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ཡིན་འཆར་གཞི་ཡིན། །རིག་དང་མ་རིག་རྐྱེན་ལས་དེ་ལྟར་ཡིན། །འདི་ནི་གདོད་མའི་གཤིས་ཡིན་གནས་ལུགས་ཡིན། །མེ་ལོང་དངས་བཞིན་གཟུགས་བརྙན་འཆར་གཞི་བྱེད། །ཤར་དུས་ཉིད་ནས་གང་དུའང་མ་ཆད་པས། །མེ་ལོང་དངོས་དེ་དཀར་ནག་གཉིས་མེད་ལ། །དཀར་ནག་གཉིས་ཀའི་འཆར་གཞི་བྱེད་དང་མཚུངས། །འདི་ཉིད་ཤེས་པས་ཀུན་ལ་མཁས་པར་འགྱུར། །མ་དག་སྒྱུ་མ་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་དེ། །གཉིས་མེད་གཉིས་སུ་བཟུང་ལས་དེར་སྣང་ངོ་། །ཐབས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་གཉེན་པོའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། །ཚོགས་དང་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་པའི་ལམ་བཞི་རུ། །ཚོགས་གཉིས་རིམ་གཉིས་སྦྱོང་བྱེད་བསྒོམས་པ་ཡིས། །སྦྱང་བྱའི་དྲི་མ་

p. 1026

སྤྲིན་འདྲ་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་མཐར་ཕྱིན་མི་སློབ་ལམ། །རྒྱལ་བའི་སྐུ་གསུམ་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་སྟེ། །དག་པ་གཉིས་ལྡན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། །དཔེ་ཡི་སྒྱུ་མ་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་སྟེ། །རྫས་སྔགས་དག་ལས་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །བདེན་མེད་ཉིད་དུ་ཆོས་ཀུན་གཏན་ལ་ཕེབས། །འདི་དག་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་ཚུལ་ལས་ཡིན། །ཇི་ལྟར་རྫས་དང་རིག་སྔགས་འདུས་པ་ལས། །གཞན་དུ་སྣང་ན་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པར་བྱ། །འགྲོ་བའི་འཁྲུལ་སྣང་དོན་ལ་མེད་པ་སྟེ། །བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་སྣང་བ་ཙམ། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་སྟོང་ལ་ངོས་གཟུང་མེད། །ཡོད་མེད་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཤེས་པར་བྱ། །སྒྱུ་མའི་ཡུལ་དང་སྒྱུ་མའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེ་བོ་སྒྱུ་མའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །སྒྱུ་མའི་བདེ་སྡུག་སྒྱུ་མའི་སྐྱེ་འཇིག་དང་། །སྒྱུ་མའི་བདེན་རྫུན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར། །འགྲོ་དྲུག་སྣང་བ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། །གདོད་ནས་དག་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ། །མེད་བཞིན་སྣང་བས་སྒྱུ་མ་ཉིད་དང་མཚུངས། །རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་ཞིང་། །བསླུ་ཞིང་འཇིགས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས། །འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མར་གཏན་ལ་ཕབ། །འདི་ལྟར་འགྲོ་དྲུག་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ། །དོན་ལ་གནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པས། །མཐའ་མེད་འཁོར་བའི་གྲོང་འདིར་རྒྱུན་དུ་འཁྱམས། །བདེ་སྡུག་ལས་ཀྱིས་མནར་བས་སྙིང་རེ་རྗེ། །འཁྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མར་སོམས་ཤིག་སྐྱེ་བོ་དག །གང་ནས་མ་བྱུང་གང་དུ་མ་སོང་ཞིང་། །གར་ཡང་མི་གནས་ཆོས་ཀུན་ཆོས་ཉིད་ངང་། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པའི་སྒྱུ་མ་རུ། །སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་ཅིག །སེམས་ཅན་རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ། །བྱང་ཆུབ་རང་བཞིན་སྒྱུ་མའི་ངང་ཉིད་དོ། །འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་སྒྱུ་མའི་རོལ་པ་རུ། །སྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། །རྒྱལ་བས་ཆོས་ཚུལ་སྒྱུ་མ་ཉིད་ལས་གཞན། །རྡུལ་

p. 1027

ཙམ་དམིགས་སུ་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན། །གང་སྣང་བདེན་མེད་སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་དུ། །ཐར་པ་འདོད་པ་དག་གིས་ཤེས་པར་བྱ། །སྒྱུ་མའི་ཚུལ་ཡང་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སྒྱུ་མ་ལྷུན་གྲུབ་འཕོ་འགྱུར་མེད། །མི་བསླུ་ཁྱབ་བདག་རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའ་དང་། །ཉི་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟར་བུར་རེ་བ་སྐོང་། །མཐའ་ཡས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་རྫོགས་པར་རོལ། །དག་གསལ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །འཁོར་བའི་སྒྱུ་མ་མི་བདེན་བསླུ་བ་སྟེ། །མཚན་ཉིད་ཆད་ལ་མེད་སྣང་སྒྱུ་མ་བཞིན། །འཁྲུལ་རྟོག་ནུབ་ཚེ་འཁྲུལ་སྣང་དབྱིངས་སུ་ནུབ། །རིགས་སྔགས་གཤིས་ལས་རྟ་གླང་མི་སྣང་བཞིན། །མ་དག་སྣང་ཡུལ་གཟུང་འཛིན་གདོད་མར་གྲོལ། །དག་པས་སྟོང་ལ་ངོ་བོ་མེད་པ་བཞིན། །གཤིས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ཆོས་ཉིད་འཕོ་འགྱུར་མེད། །དག་དང་མ་དག་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིས་དེ། །རྫ་སྣོད་གསེར་སྣོད་ནང་གི་མཁའ་དབྱིངས་བཞིན། །སྣོད་དང་སྣོད་ཆག་རྐྱེན་གྱིས་འཕེལ་འགྲིབ་མེད། །དེ་བཞིན་འཁྲུལ་དང་གྲོལ་བའི་རང་དུས་ཀྱི། །ཆོས་ཉིད་འཕེལ་འགྲིབ་བཟང་ངན་མེད་པར་གནས། །འདི་ནི་གནས་ལུགས་དོན་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་ཤེས་ན་སྐྱེ་བོ་མཁས་པ་ཡིན། །གང་ཚེ་སྒྱུ་མའི་ལྟ་བ་རྟོགས་རྗེས་སུ། །སྒྱུ་མའི་བསྒོམ་པ་བདེན་མེད་ཆེན་པོ་ནི། །སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་སྒྱུ་མར་གསོལ་བ་བཏབ། །དངོས་གཞི་ཕྱི་ནང་སྣ་ཚོགས་ཆོས་འདི་རྣམས། །རྒྱུ་རྐྱེན་དབང་གིས་སྒྱུ་མར་སྣང་བ་སྟེ། །དོན་ལ་མི་བདེན་འལ་འོལ་ཟང་ཐལ་དུ། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ཉིན་མཚན་རྟག་པར་བསྒོམ། །ཆགས་སྡང་དགག་སྒྲུབ་ཉོན་མོངས་ཅི་ཤར་ཡང་། །སྒྱུ་མ་ཉིད་ཅེས་བདེན་པ་མེད་པ་སྦྱོང་། །ཕྱི་རོལ་དངོས་ཀུན་སྒྱུ་མ་ཉིད་དང་ནི། །ནང་གི་ཀུན་རྟོགས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། །རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་མི་བདེན་བསླུ་བའི་ཕྱིར། །སྣང་ཙམ་ཉིད་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བསྒོམ་མོ། །ཉལ་ཚེའང་སྔར་བཞིན་ཁྱད་པར་སྒྱུ་མའི་ངང་། །

p. 1028

བདེན་མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་ལྷོད་ཀྱིས་གློད། །དེ་ནས་འཁྲུལ་པའི་རྨི་ལམ་ཅི་ཤར་ཡང་། །སྒྱུ་མར་ཤེས་པས་བདེན་ཞེན་འཇིགས་དངངས་གྲོལ། །སྒྱུ་མར་སྦྱོང་དང་སྤེལ་བསྒྱུར་དག་པའི་ཞིང་། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བགྲོད་ཚུལ་སྔར་བཞིན་ནོ། །དེས་ནི་འཁོར་བའི་ཞེན་འཛིན་རང་གྲོལ་ཏེ། །སྒྱུ་མར་གྲོལ་ནས་མི་གནས་མྱ་ངན་འདས། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེ་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དོན་བསྒོམས་ཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལས། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།

གསུམ་པ། མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་ལེའུ།

p. 1029

ཡང་འདིར་རྒྱལ་བས་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་ཞེས། །གསུངས་པ་གང་དེ་ལེགས་པར་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལས་མིག་ཡོར་སྣང་བ་བཞིན། །སེམས་ཉིད་ངང་ལས་བག་ཆགས་འཁྲུལ་བའི་མཐུས། །འཁོར་བའི་མིག་ཡོར་མེད་སྣང་འཁྲུལ་པ་གྲུབ། །གང་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་མིག་ཡོར་བཞིན། །མི་མཁས་བདེན་པར་ཞེན་པའི་བྱིས་པ་བསླུས། །ཡུལ་ལྔའི་མིག་ཡོར་གཟེབ་ཏུ་བཅིངས་པ་ན། །དོན་མེད་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་འཁྲུལ་ལ་ལྟོས། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་བདེ་སྡུག་མཐོ་དམན་རྣམས། །མེད་བཞིན་སྣང་བ་མར་མེའི་གྲིབ་མ་དང་། །མིག་བཙིར་བ་ལས་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་པ་དང་། །ཉོན་མོངས་ཚོགས་མང་མཚན་མོའི་མུན་པ་བཞིན། །མ་བརྟགས་སྣང་ལ་བརྟགས་ན་ངོས་གཟུང་མེད། །ཤིན་ཏུ་བརྟགས་ན་རང་བཞིན་མཐའ་ལས་འདས། །མཁའ་འདྲ་མ་སྐྱེས་གདོད་མའི་ཆོས་ཉིད་དུ། །དེ་རིང་ཉིད་ནས་ངེས་པར་རྟོགས་པར་གྱིས། །འཁྲུལ་སྣང་གཞི་མེད་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་སྟེ། །རྩ་བ་བྲལ་ཞིང་མཚན་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཆད། །བརྟགས་པས་སྟོང་ལ་མེད་བཞིན་སྣང་བ་སྟེ། །རང་བཞིན་མ་སྐྱེས་གདོད་མར་རྟོགས་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་ཐག་རིང་མྱ་ངམ་ཐང་དཀྱིལ་ན། །ཆུང་ངུའང་ཆེན་པོར་སྣང་བ་ཉིད་བཞིན་དུ། །བདག་མེད་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཆུང་ངུ་ལས། །འཁོར་བའི་

p. 1030

འཁྲུལ་སྣང་ཆེན་པོར་འདི་དག་སྣང་། །འཁྲུལ་པར་སྣང་འདི་བརྟགས་ན་དངོས་མེད་དོ། །མཁའ་བཞིན་བྱེད་པོ་མེད་པར་མངོན་པས་ན། །མེད་སྣང་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་སྲིད་པ་ལ། །དོན་མེད་བདག་ཏུ་མ་འཛིན་ཇི་བཞིན་ཞོག །ངང་ཡིན་ཡེ་ཡིན་གདོད་ནས་དག་པ་ཡིན། །གང་ཡང་མ་འཛིན་ཅིར་ཡང་མ་རྟོགས་ཤིག །ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མེད་པའི་སྣང་བ་ལ། །ཕྱོགས་འཛིན་ཞེན་པའི་གཟེབ་ཀྱིས་ཅི་བྱར་ཡོད། །དེ་བས་ཆེད་དུ་དམིགས་པ་ཀུན་བཏང་སྟེ། །གང་སྣང་བདེན་པས་སྟོང་པར་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་མིག་ཡོར་ལྟར་རྟོགས་ནས། །དེ་ཉིད་དོན་ལ་ཇི་བཞིན་བློ་གཞག་བྱ། །སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་མིག་ཡོར་གསོལ་བ་གདབ། །དངོས་གཞི་ཆོས་ཀུན་མིག་ཡོར་ལྟར་བསྒོམས་ཏེ། །གཟུགས་ནི་བདེན་པས་སྟོང་སྟེ་མིག་ཡོར་འདྲ། །སྒྲ་ནི་གྲགས་པས་སྟོང་སྟེ་མིག་ཡོར་བཞིན། །དྲི་རོ་རེག་ཀྱང་མིག་ཡོར་དང་འདྲ་ཞིང་། །ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱང་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་སྟེ། །གང་ཡང་བདེན་པ་མེད་པའི་ངང་ཉིད་དུ། །བློ་ཡང་ཞེན་འཛིན་མེད་པར་གློད་ལ་གཞག །ཉིན་བཞིན་མནལ་ཚེའང་སྙིང་གར་སེམས་བཟུང་ལ། །ཆོས་ཀུན་མིག་ཡོར་འདྲ་བའི་ངང་དེར་ཉལ། །རྨི་ལམ་ཟིན་སོགས་སྔར་བཞིན་ངེས་པ་འཆར། །ཉམས་རྟགས་སྣང་བའང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། །གང་ལའང་བདེན་མེད་རྟོགས་པ་ཤུགས་ལས་འབྱུང་། །འཛིན་མེད་ཟང་ཀ་དགག་སྒྲུབ་འཁྲུལ་པ་འཇིག །སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་ཏིང་འཛིན་ཡོན་ཏན་འགྲུབ། །རྒྱལ་བའི་ཆོས་མཛོད་འགྲོ་ཀུན་འདྲེན་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་དོན་སྒོམ་ཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལས། །མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།

བཞི་པ། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའི་ལེའུ།

p. 1031

ཡང་འདིར་རྒྱལ་བས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཞེས། །གསུངས་པ་དེ་ཡང་ཇི་བཞིན་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །ཇི་ལྟར་སོས་ཀའི་ཉི་མ་ཕྱེད་དུས་ན། །ཐང་རྣམས་སྨིག་རྒྱུ་ཆུ་ཡི་ཕུང་པོ་བཞིན། །སེམས་ལ་བདག་འཛིན་ཤིན་ཏུ་གོམས་

p. 1032

པའི་མཐུས། །སྤྲུལ་པའི་འཁྲུལ་སྣང་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་སྣང་། །འདི་ལ་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་འགའ་མེད་དེ། །རང་བཞིན་གཉིས་མེད་སྟོང་པ་ཞི་བའི་ཆོས། །མ་སྐྱེས་ནམ་མཁའ་འདྲ་ཞིང་བདག་མེད་ལ། །སྐྱེ་མེད་བསམ་ཡུལ་འདས་པ་ཤེས་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་སྣང་འདི་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ནས། །སྐྱེ་བར་སྣང་ཡང་མ་སྐྱེས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟར། །གནས་པར་སྣང་ཡང་མི་གནས་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ། །འགགས་པར་སྣང་ཡང་མ་འགགས་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །དགའ་དང་མི་དགའ་བདེ་སྡུག་བཟང་ངན་ཀུན། །སྨིག་རྒྱུ་འདྲ་ཞིང་སྟོང་ལ་བདག་མེད་དེ། །ཕྱི་ནང་སྣང་སྲིད་ཆོས་ཀུན་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ། །མེད་བཞིན་སྣང་ལ་རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག །ཡེ་སྟོང་མཐའ་དབུས་མེད་ཅེས་རྟོགས་པར་བྱ། །གཉིས་མེད་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན། །དོན་མེད་དགག་སྒྲུབ་ཞེན་པས་མ་བཅིངས་པར། །རང་སེམས་གཉིས་མེད་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་ལྟོས། །འདི་ནི་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དེ་ནས་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ཡང་། །སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་སྨིག་རྒྱུའི་གསོལ་བ་གདབ། །དངོས་གཞི་ཆོས་ཀུན་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའི་ངང་། །སེམས་ཀྱི་འབྱུང་འཇུག་རེ་དོགས་བྲལ་བར་གཞག །མཚན་མོའང་སྔར་བཞིན་རྟགས་རྣམས་སྨིག་རྒྱུར་འཆར། །གང་ལའང་མི་ཞེན་བདག་འཛིན་ངང་གིས་གྲོལ། །གཟུངས་སྤྲིན་མངོན་ཤེས་ཏིང་འཛིན་ཁོང་ནས་འཆར། །རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པས་ན། །རང་བཞིན་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའི་དོན་སྒོམས་ཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལས། །སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།

ལྔ་པ། ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའི་ལེའུ།

p. 1033

ཡང་འདིར་རྒྱལ་བས་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ཞེས། །ཇི་སྐད་གསུངས་དེ་ཉམས་སུ་བླང་ཕྱིིར་བཤད། །སེམས་ཉིད་ཟབ་ཅིང་དངས་པའི་མཚོ་དབུས་སུ། །ལྷུན་གྲུབ་གཟུགས་བརྙན་ཡེ་ཤར་གནས་མོད་ཀྱང། །གཟུང་འཛིན་རྦ་རླབས་རྙོག་པའི་དྲི་མ་ཡིས། །གསལ་བར་མ་གྱུར་རྟོག་པའི་རླུང་གིས་དཀྲུགས། །

p. 1034

འཇིག་རྟེན་རྨོངས་པ་བདག་འཛིན་ལས་བྱུང་བས། །ཡེ་ཤེས་མི་གསལ་མི་ཤེས་ཉོན་མོངས་ཅན། །ཐོག་མཐར་དུས་མེད་འཁོར་བར་བྱིང་གྱུར་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཆུ་གཙང་ནང་གི་གཟའ་སྐར་གཟུགས། །དངས་ལ་མི་གཡོ་མེད་བཞིན་སྣང་བ་ལྟར། །འཁྲུལ་སྣང་གཟུགས་བརྙན་སེམས་ཆུར་ཤར་བའི་གཟུགས། །མེད་བཞིན་སྣང་བས་འགྲོ་ཀུན་ཉམ་རེ་ཐག །འདིི་ཅི་དངོས་པོར་མ་ཡིན་ངོས་གཟུང་མེད། །མཚན་མར་མ་ཡིན་མཚན་མ་མེད་མ་ཡིན། །ཡོད་མེད་མ་ཡིན་བདེན་རྫུན་མཐའ་ལས་འདས། །གཟུགས་བརྙན་ཉིད་ཅེས་གསུངས་དེ་ཐོག་ཏུ་བབས། །གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག་ཆུ་ཟླ་དང་འདྲ་སྟེ། །མེད་ལ་སྣང་ཕྱིར་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །རྣམ་པ་མ་འགགས་འཁྲུལ་ངོར་སྣང་བའི་ཕྱིར། །མིག་དང་མིག་དབང་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་དྲུག །ཆུ་ཟླ་འདྲ་ཞིང་སྟོང་ལ་གསོག་དང་གསོབ། །ཡ་མ་བརླ་འདྲ་ཆུ་ཤིང་དངོས་པོ་མེད། རྣམ་ཀུན་བདེན་པས་སྟོང་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ། །མཐའ་ཡིས་མ་གོས་དྲི་མ་མེད་པའི་སེམས། །ཆུ་ཟླའི་ཚུལ་ཏེ་སྣང་སྟོང་སྤྲོས་དང་བྲལ། །ཟབ་ཞི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་བརྗོད་ལས་འདས། །རང་གསལ་ངང་ལས་མི་གཡོ་ཤེས་པར་བྱ། །ཆུ་ཟླར་སྣང་དུས་ཟླ་བ་མ་གྲུབ་ལྟར། །སྣ་ཚོགས་སྣང་དུས་སྣ་ཚོགས་གྲུབ་བསལ་མེད། །དུས་གསུམ་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བློ་དང་བྲལ། །མི་རྟོག་ཇི་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས་དེ་ཞོག །མ་ལུས་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་བསམ་འདས་རིས་མ་འཛིན། །རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །ཡངས་དོག་མཐོ་དམན་མེད་ཀྱིས་ཚོལ་ཁྲོ་ཞོག །མ་བསམ་གཅིག་དུ་མི་གནས་གདོད་མའི་ངང་། །གང་ཡིན་ཀུན་ཡིན་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ཡིན། །བདེན་མིན་རྫུན་མིན་འཁོར་འདས་མཉམ་པ་ཉིད། །ཇི་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ངང་དུ་སེམས་པ་ཞོག །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆུ་ཟླ་སྟོང་པའི་གཟུགས། །ཡེ་སྟོང་བབས་སྟོང་རངབཞིན་གཟོད་ནས་སྟོང་། །དེ་ལ་ཡོད་མེད་བློས་བཏགས་འཁྲུལ་པས་

p. 1035

ན། །ཐ་དད་ཕྱོགས་རིས་གྲུབ་མཐའ་མ་ཞེན་ཀྱེ། །ཇི་སྲིད་ངར་འཛིན་ཞེན་པའི་བློོ་ཡོད་པ། །ཇི་སྲིད་འཁོར་བ་ཉིད་དེ་ཐར་དུས་མེད། །འཛིན་མེད་རང་བབས་སོ་གཉུག་རྣལ་མའི་སེམས། །ཟང་ཀ་ཡེ་བབས་རང་གྲོལ་ཕྱོགས་ཡིན་ནི། །རང་བཞིན་ཉིད་དེ་དེ་ལ་བཅོས་ཅི་དགོས། །ཡུལ་རྣམས་ངོས་སྟོང་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ལ། །བློ་ཡང་ཞེན་སྟོང་འཛིན་མེད་ཤར་བ་ན། །གཟུངའཛིན་གཉིས་མེད་ཡུལ་སེམས་འབྲེལ་མེད་པས། ཇི་བཞིན་རྩོལ་བྲལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་། །གང་བྱུང་གྲོགས་སུ་འཆར་བའི་རང་བཞིན་ལ། །ཕྱོགས་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། དེ་ལྟར་ཤེས་དེ་བགྲོད་པའི་ས་མེད་པར། །གདོད་མའི་གཞི་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་འགྱུར། །དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་ངང་དེར་གནས་པ་ནི། །མི་གཡོ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའི་སྒོམ་པ་དེ། །ཅིར་སྣང་བདེན་མེད་འལ་འོལ་ཕྱམ་ཕྱམ་དུ། །སྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོས་རབ་ཏུ་གོམས་པར་བྱ། སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་ཆུ་ཟླར་གསོལ་བཏབ་ལ། །དངོས་གཞི་གང་སྣང་དངོས་དེ་ཆུ་ཟླ་དང། །འདྲ་བ་ཉིད་དུ་བསམས་ལ་མཉམ་པར་གཞག །མཚན་དུས་སྔར་བཞིན་ཁྱད་པར་ཆུ་ཟླའི་ཉམས། །གང་ལའང་འཛིན་མེད་ཕྱམ་གཅིག་ངང་དུ་གནས། །མྱུར་དུ་སེམས་ཉིད་རྒྱལ་པོའི་གཏན་སྲིད་ཟིན། །གང་སྣང་བལྟས་པས་དེར་སྣང་འཛིན་པ་བྲལ། །དངས་གསལ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའི་འོད་གསལ་འཆར། །འདི་ནི་སྐལ་མཆོག་ལྡན་པས་རབ་སྒོམསཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལས། །ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།

དྲུག་པ། བྲག་ཅ་ལྟ་བུའི་ལེའུ།

p. 1036

ཡང་འདི་རྒྱལ་བས་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་ཞེས། །གསུངས་པ་དེ་ཡང་གསལ་བར་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །ཇི་ལྟར་བྲག་རིའི་དྲུང་འདུག་མི་དག་གིས། །ཇི་སྙེད་བརྗོད་བཞིན་བྲག་ཅའི་དབྱངས་འབྱུང་བ། །དེ་བཞིན་ཆོས་ཀུན་རྐྱེན་འབྱུང་ངོ་བོ་མེད། །བདེན་པས་སྟོང་ཞེས་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །བྲག་ཅ་གྲགས་དུས་ཕྱི་ནང་བར་རྣམས་སུ། །བྲག་ཅའི་དབྱངས་དེ་བཙལ་ཡང་མི་རྙེད་ལྟར། །ཕྱི་ནང་ཆོས་ཀུན་བློ་ཡིས་

p. 1037

དཔྱད་བྱས་ན། །སེམས་དང་སེམས་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རགས་ཕྲའི་རྣམ་པ་ཙམ་ཡང་མི་རྙེད་དེ། །མཁའ་བཞིན་སྟོང་ལ་དངོས་མེད་རྣམ་པར་དག །དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་གང་ལའང་ཞེན་འཛིན་མེད། །ཀུན་རྫོབ་སྣང་ལ་དོན་དམ་མི་དམིགས་ཞེས། །ཆ་གཉིས་འཛིན་པའང་བློ་ཡི་རྣམ་དབྱེ་སྟེ། །ཇི་ལྟར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་བློ་ལས་འདས། །བློས་བཀོད་སྤྲོས་པའི་དྲ་བ་རང་སེམས་ཏེ། །ཡུལ་དེར་འཕེལ་འགྲིབ་གང་དུའང་མི་བྱེད་པས། །རྟོག་པའི་དྲ་བས་མ་འཛིན་ངོས་གཟུང་མེད། །དེ་ལྟར་ཤེས་ཏེ་སྤྲོས་པའི་ཕ་རོལ་འགྲོ། གདོད་མའི་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ཡིད་བཞིན་དང་། །ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་དྲི་མེད་ལས། །ཀུན་རྟོག་མ་རིག་རྐྱེན་བྱུང་སྲིད་པའི་ཆོས། །མེད་སྣང་བྲག་ཅ་ལྟ་བུར་འདིར་འཁྱམས་ཏེ། །འགྲོ་དྲུག་རང་སྣང་བག་ཆགས་དབང་གིས་སྣང། །རྙོག་པའི་རང་སེམས་རབ་འཇུག་དབང་གིས་འཇུག །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འགྲོ་སེམས་འཁྲུལ་སྣང་འདི། །གཞི་མེད་རྩ་བ་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཨེ་མ་མེད་བཞིན་སྣང་འདི་དགོད་རེ་བྲོ། །དོན་མེད་ངང་ལ་དོན་དུ་གཟུང་བ་ཡིས། །དོན་འདི་སྣང་བ་བྲག་ཆའི་དབྱངས་འདྲ་བ་། །འདི་ལ་བདེན་ཞེན་འཛིན་པ་ཅི་ཞིག་བྱ། །གང་ཡིན་གཏད་མེད་ཕྱམ་གཅིག་ངང་དེར་ཞོག །འཕྲལ་བྱུང་སྣང་བ་བདེན་མེད་ཆེན་པོར་གྲོལ། །ཡངས་དོག་མཐོ་དམན་མེད་པས་ཉམས་རེ་དགའ། །གང་བྱུང་ཆེད་འཛིན་ཞིག་པའི་སྣང་བ་ལ། །དགག་སྒྲུབ་བྲག་ཅ་འདྲ་བའི་སྣང་བ་ཤར། །ཅི་ཡིན་གཟའ་གཏད་མེད་པར་གྲོལ་བས་ན། །དེ་ཡིན་ཕྱོགས་ཆ་བྲལ་བར་ཕྱམ་གཅིག་ཞོག །ཧ་ཧ་ལྟོས་དང་འཁྲུལ་སྣང་དགོད་རེ་བྲོ། །ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མེད་ལ་ཁྲལ་མ་ཁྲོལ། །ཟབ་ཟོབ་འལ་འོལ་ཡལ་ཡོལ་བན་མ་བུན། །ཕྱད་ཕྱོད་བདེན་ཞེན་མེད་ལ་སྣ་ཚོགས་སྣང། །མི་མཁས་བདེན་པར་ཞེན་ལ་བདེན་བདེན་འདྲ། །བདེན་མེད་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཕྱམ་ཕྱམ་གཅིག །མི་རྟག་རྟག་པར་འཛིན་ལ་རྟག་རྟག་འདྲ། །རྟག་འཛིན་ངང་གིས་གྲོལ་ལ་སྟོངས་

p. 1038

གཟུགས་གཅིག །ཡངས་དོག་རྒྱ་ཆད་མེད་ལ་ཉམས་དགའོ། །རྟོག་པའི་དོན་ལ་གོམས་འདྲིས་བྱ་བ་ནི། །སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་བྲག་ཅར་གསོལ་བ་གདབ། །དངོས་གཞི་ཆོས་ཀུན་སྒྲ་བརྙན་བྲག་ཅ་འདྲ། །གྲགས་དུས་ཉིད་ནས་ངོས་གཟུང་མེད་པ་ལྟར། །ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་བསྒོམས་པར་བྱ། ཁྱད་པར་བསྟོད་སྨད་སྙན་དང་མི་སྙན་ཀུན། །གྲགས་པས་སྟོང་ལ་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མེད། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་དོན་མེད་ཀྱི། །སྒྲ་རྣམས་བྲག་ཅ་འདྲ་བར་རྟོགས་པར་བགྱིའོ། ཁྲོ་སོགས་སེམས་དེ་ཡུལ་དང་ཕྱོགས་ན་མེད། །མེད་ལ་སྣང་དུས་བཙལ་ཡང་རྙེད་པ་མེད། །རྐྱེན་བྱུང་སྟོང་པ་བྲག་ཅའི་དབྱངས་འདྲ་ཞིང། །ཕ་རོལ་ཚིག་ཀྱང་རྐྱེན་བྱུང་གྲག་པ་འདྲ། །དཔྱད་ལ་མེད་ན་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ། །ཤིན་ཏུ་བཏགས་ན་མཁའ་བཞིན་དངོས་མེད་ཅིང། །ལེགས་ཉེས་ཤོར་གོད་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པས། །སྒྲ་ལ་དོན་དུ་མ་འཛིན་བདེན་པས་སྟོང་། །རྣམ་ཀུན་བྲག་ཅ་འདྲ་བ་རྟོགས་པར་གྱིས། །དེ་ཡིས་ཐོག་མེད་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་དང་། ཁྱད་པར་ཁོང་ཁྲོ་ཞེ་སྡང་མི་འཇིལ་ཞིང། །འཕགས་པའི་བཟོད་ཐོབ་ངན་སོང་ཡང་མི་ལྟུང་། །རིམ་གྱིས་རྒྱལ་བའི་འབྱོར་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ། །མཚན་མོའང་སྔར་བཞིན་ཁྱད་པར་བྲག་ཅའི་ཉམས། །གྲག་པ་སྒྲས་སྟོང་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ། །དེ་ཕྱིར་བྲག་ཅ་ལྟ་བུའི་དོན་བསྒོམས་ཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལས། །བྲག་ཅ་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།

བདུན་པ། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུའི་ལེའུ།

p. 1039

ཡང་འདིར་རྒྱལ་བས་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས། །གསུངས་པ་དེ་ཡང་བསྒོམ་ཕྱིར་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །གདོད་མའི་འོད་གསལ་མཁའ་ལ་སྣང་བའི་ཆོས། །ལྷུན་གྲུབ་ཡོན་ཏན་གྲོང་ཁྱེར་བརྒྱན་པ་ཞིག །ཐོག་མ་ཐ་མ་དབུས་མཐའ་མེད་འདིར་གནས། །ད་ེཉིད་ངང་ལས་མ་རིག་སེམས་ཀྱི་མཁར། །གཟུང་འཛིན་ལས་བྱུང་འགྲོ་དྲུག་དྲི་ཟའི་གྲོང་། །རྟེན་གཞི་མེད་ལ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་གཟུགས། །བག་ཆགས་འཁྲུལ་

p. 1040

པའི་ཡིད་ལས་སྐྱེས་ཅན་ནོ། །གང་འདི་རྟོགས་ན་སེམས་ཉིད་གདོད་མའི་ངང་། །མ་རྟོགས་དུས་ན་ད་ལྟ་འཁྲུལ་པའི་སེམས། །ཅི་འདྲ་ངོས་གཟུང་མེད་པ་དྲི་ཟའི་གྲོང་། །ཉིད་ལས་གཞན་པའི་དཔེ་ཞིག་གང་ཡིན་ཀྱེ། །འོན་ཀྱང་འདི་ཀུན་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟེ། །ནུབ་ཁའི་ཐང་ལ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན། །རྟེན་དང་བརྟེན་པ་གཉིས་ཀ་འཁྲུལ་པའི་སེམས། །བག་ཆགས་ཉིད་དེ་བརྟགས་ན་ངོ་བོ་མེད། །རངབཞིན་བཞག་ན་ཇི་བཞིན་ངང་གིས་གྲོལ། །དེ་བས་སྙིང་ཡང་འཇིགས་སྤོང་དཀའ་བ་མེད། སྲིད་འགྲོ་ཡེ་སྟོང་དག་པའི་ཚུལ་ཤེས་བྱ། །ཡུལ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དྲི་ཟའི་གྲོང་། །བློ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བབས་སྟོང་དྲི་ཟའི་གྲོང་། །ཡུལ་སེམས་གཉིས་སྟོང་དྲི་ཟའི་གྲོང་འདྲ་བས། །ཅུངཟད་ཙམ་དུའང་ཞེན་འཛིན་རང་སར་ཞོག །དེ་ཅི་མེད་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །བློ་ཡིས་མ་བཟོ་ཆེད་དཀར་གཟུངབར་ཤོལ། །ཐོག་མེད་འཁྲུལ་པའང་འཛིན་ཞེན་ལས་བྱུང་བས། །ད་ནི་འཛིན་མེད་རངབཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །འཕགས་པ་ཟག་པ་མེད་དང་ཆོས་རྣམས་དང་། མྱ་ངན་འདས་པ་རབ་ཞི་དངོས་མེད་པས། ཁྱོད་ཀྱི་དངོས་དང་དངོས་པོ་མེད་རྣམས་དང། །བདེན་སྟོང་དྲི་ཟའི་གྲོང་དང་མཁའ་དབྱིངས་བཞིན། །གདོད་ནས་རབ་ཞི་སྐྱེ་མེད་མཁྱེན་པ་མཛོད། །འདོད་ཆགས་མི་དམིགས་དེ་བཞིན་ཞེ་སྡང་དང་། །གཏི་མུག་ང་རྒྱལ་ཕྲ་དོག་མི་དམིགས་ཏེ། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་ཅན་དྲི་ཟའི་གྲོང་འདྲ་བར། །མཁྱེན་ནས་ཉོན་མོངས་ངོ་བོ་མེད་ཅན་དང་། །སེམས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས། །མཁའ་མཉམ་དྲི་མ་མེད་པར་རྟོགས་འཚལ་ལོ། །འཁོར་བའི་རང་བཞིན་གཟོད་ནས་མྱ་ངན་འདས། །འཁྲུལ་རྟོག་རབ་ཞི་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་བཞིན། །དང་པོའི་བྱུང་སར་ཞི་བའི་ཚུལ་མཁྱེན་ནས། །ཡེ་ཤེས་རབ་ཞི་སྟོང་གསལ་ངང་དེར་སྐྱོངས། །སྐྱེ་མེད་ངང་ལ་བསམ་ཡུལ་མི་དམིགས་ཀྱང་། །སྐྱེ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་དབྱིངས་སུ་མ་ཞི་བར། །ཀུན་རྟོག་འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་བཅད་པར་མཛོད། །བྱ་དང་

p. 1041

མི་བྱ་བླང་དོར་གཉིས་མེད་ཀྱང། །དངོས་པོ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་སེམས་ཡོད་པར། །ཉོན་མོངས་གཉེན་པོར་ཟབ་མོའི་ཆོས་བསྟེན་འཚལ། །ཕྱི་ནང་གཉིས་མེད་སེམས་ཉིད་ངང་དུ་གྲོལ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན། །ད་ནི་དེ་ཉིད་དོན་ལ་བསྒོམ་པ་ཡང་། །སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་དངོས་གཞི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །དྲི་ཟའི་གྲོང་དུ་ངེས་པར་འཚལ་བར་བྱ། །གཟུགས་ནི་སྣང་བའི་སྟོང་སྟེ་དྲི་ཟའི་གྲོང་། །སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་ཆོས་དྲུག་དྲི་ཟའི་གྲོང་། །སེམས་དང་དགག་སྒྲུབ་ཀུན་རྟོགས་ཤར་རོ་ཅོག །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཡིན་ངང་དེར་གསལ་བར་བསྒོམ། །ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ། །ཉིན་མཚན་དུས་ཀུན་སྔར་བཞིན་གོམས་པར་བྱ། །དྲི་ཟའི་གྲོང་དང་འདུས་བྱས་འདྲར་མཐོང་ནས། །བདེན་མེད་ངང་དེར་བཞག་པའི་སྤྲོས་ཀུན་ཞི། །སྟོང་གསལ་རང་བྱུང་འོད་གསལ་ཁོང་ནས་འཆར། །རྨི་ལམ་ན་ཡང་དྲི་ཟའི་གྲོང་དུ་མཐོང་། །སྤྲུལ་བསྒྱུར་ལ་སོགས་སྔར་བཞིན་གོམས་པ་སྟེ། །བདེན་ཞེན་གྲོལ་བས་གཟུང་འཛིན་འཆིང་བ་ཆད། །ཀུན་སྦྱོར་བག་ཆགས་རབ་ཞི་གྲོལ་བ་ཐོབ། །དེ་ཕྱིར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཉིད་སྒོམ་ཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལས། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།

བརྒྱད་པ། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ལེའུ།

p. 1042

གང་འདིར་རྒྱལ་བས་ཆོས་ཀུན་སྤྲུལ་པ་ཞེས། །གསུང་པ་དེ་ཡང་ཇི་བཞིན་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་འོད་གསལ་ངང་ཉིད་ལས། །མ་རིག་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་སྤྲུལ་པའི། །འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པ་བཞིན། །མེད་བཞིན་སྣང་ལ་བདེ་སྡུག་སོ་སོར་སྤྱོད། །འདི་ནི་འགྲོ་སེམས་རང་སྣང་བག་ཆགས་ཏེ། །དེ་ཉིད་དག་ཚེ་རྒྱལ་བ་སྐུ་གསུམ་ཞིང། །འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་རང་ཤར་བས། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་རྣམ་གཉིས་སུ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་ལུང་ལས་གསུང་དེ་བཞིན། །གདོད་མའི་དབྱིངས་ནི་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་ཏེ། །རིག་པས་དྲི་མ་དག་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དང་། །མ་རིག་

p. 1043

བདག་འཛིན་འཁྲུལ་པས་སེམས་སྣང་དུ། །འགྲོ་དྲུག་བདེ་སྡུག་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་། །ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་གཞི་མེད་ལས་བྱུང་བ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་གཞི་མེད་དག་པར་ཤེས། །ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་སེམས་ལ་དབང་བསྒྱུར་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྣ་ཚོགས་འགྲོ་སེམས་གོམས་པར་ཤེས། །ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་དེར་སྣང་གང་འདོད་པ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀུན་རྒྱུ་རྐྱེན་དག་ལས་ཤེས། །ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་མེད་སྣང་འཁྲུལ་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཆོས་ཀུན་མེད་སྣང་འཁྲུལ་པའི་བློ། །རང་སྣང་རང་ཤར་རང་སེམས་རབ་འཇུག་དབང་། །དེ་ལྟར་གོམས་པ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན། །གང་ཡང་མ་གོམས་ཇི་བཞིན་ཉིད་བཞག་ན། །གང་དུའང་མི་འཁྲུལ་རང་བཞིན་གཞི་ལ་གནས། །སྔོན་བཞིན་སེམས་ཉིད་དབྱིངས་སུ་འུབ་ཆུབ་བོ། །དུག་གསུམ་དུག་ལྔ་ཀུན་རྟོག་ལས་བྱུང་བ། །ཀུན་ཏུ་དཔྱད་ན་ཀུན་ཏུའང་མི་གནས་པས། །ཉོན་མོངས་སྤྲུལ་འདྲ་ངོ་བོ་མེད་པས་ན། །མ་སྐྱེས་སྟོང་པའི་ངང་དེར་ཇི་བཞིན་ཞོག །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་སྐྱེ་འགྲོ་ཇི་སྙེད་ཀྱི། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་འགྲོ་འདུག་བདེ་སྡུག་ཀུན། །མེད་སྣང་སྤྲུལ་པ་དང་འདྲ་རང་བཞིན་མེད། །སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་འོང་མེད་འགྲོ་བ་མེད། །འཕོ་མེད་འགྱུར་མེད་འོན་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སྣང། །དེ་བས་སྤྲུལ་པ་དངོས་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ། །སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་རྟོག་ཟུག་རྔུ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ངང་ཅན་དེ། །རང་བཞིན་མེད་ལ་སྣང་བ་མ་འགགས་པ། །བདེན་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་ཅེས་རྟོགས་པར་བྱ། །འབྱུང་ལྔ་སྣོད་དང་སྲིད་གསུམ་བཅུད་དང་ནི། །དགག་སྒྲུབ་མ་ལུས་སེམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་སྟེ། །སེམས་ཀྱང་མེད་སྣང་སྒྱུ་མའི་སྤྲུལ་པ་རུ། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །མི་ཤེས་བྱིས་པས་བརྟགས་ན་ལེགས་པར་སྣང། །བློས་བཀོད་དངོས་པོ་མཚན་མའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །བག་ཆགས་ཉིད་ལས་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད། །དེ་བས་འདི་ཞེས་གཟུང་འཛིན་མ་བྱེད་པར། །ཐམས་ཅད་མཐའ་གྲོལ་བརྗོད་འདས་ཤེས་

p. 1044

པར་བྱ། །ཆོས་ཀུན་འདི་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་མཚོན་བྱེད་ཀྱང་། །ནམ་མཁའི་མིང་དང་རི་བོང་རྭ་འདྲ་བར། །དངོས་མེད་གཤིས་ལ་མ་གྲུབ་བརྟགས་པ་ཙམ། །ཡེ་སྟོང་རྩ་བ་བྲལ་བར་ཤེས་པར་བྱ། །རྟོག་པས་བརྟགས་པ་བློ་ཡིན་དོན་ལ་མེད། །དོན་དུ་སྣང་འདི་བག་ཆགས་མེད་སྣང་ཡིན། །ཡུལ་མེད་ཡུལ་འཛིན་མེད་པས་གཟུང་འཛིན་མེད། །སྨྲ་མེད་བསམ་མེད་བརྗོད་མེད་མཐའ་ལས་འདས། །དོན་ལས་འདི་ཞེས་སུས་ཀྱང་མཚོན་མེད་པས། །ཡེ་ནས་བདག་མེད་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཤེས། །ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་སྣང་བའི་དུས་ནས་སྟོང་། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀུན་གང་སྣང་བདེན་པའི་སྟོང། །ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་ཡོད་མེད་མཐའ་ལས་འདས། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་དམིགས་བསམ་འདས། །སྣང་མོད་སྟོང་མོད་བདེན་མོད་རྫུན་ཡིན་མོད། །གང་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་བདེན་པ་འགའ་མེད་པས། །འདི་ཞེས་མ་འཛིན་ཕྱོགས་ཡན་ཆེན་པོར་ལྟོས། །འཛིན་ཞེན་མེད་ན་གང་ཡིན་ཡིན་དུ་ཆུག །ཚིག་ཙམ་མཚོན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཅི་བྱར་ཡོད། །འདི་ཞེས་འཛིན་ན་གང་ཡང་གནས་ལུགས་མིན། །ཡིད་དཔྱོད་རྟོག་པའི་དྲ་བས་ཅི་ཞིག་མཚོན། །སེམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་གི་རྟོག་པ་སྟེ། །དེ་ཡིས་དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་མཚོན་བྱས་ཀྱང་། །མཐར་འཛིན་ཉིད་ལས་གནས་ལུགས་ག་ལ་ཡིན། །འོན་ཀྱང་མཚོན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་ཅེ་ན་། །མཚན་མཚོན་འདས་ལ་ཅི་ཞིག་མཚོན་དུ་ཡོད། །དེ་བས་དོན་མེད་རྩོད་པའི་འཛིན་ཞེན་གྱིས། །སེམས་ཉིད་མི་རྟོགས་ཡིད་དཔྱོད་ཕོ་ཚོད་ཙམ། །བླ་མའི་བྱིན་རླབས་གང་གི་སྙིང་ཞུགས་པ། །སྤྲིན་བྲལ་མཁའ་ལ་ཉི་ཤར་དག་པ་བཞིན། །ནམ་ཞིག་ནུས་ལྡན་རྟེན་འབྲེལ་ཐབས་ཀྱིས་འཆར། །དེ་ཚེ་དམ་པའི་དོན་དེ་མངོན་དུ་འགྱུར། །ཐམས་ཅད་ཕྱམ་གཅིག་ཡིན་མིན་དཔྱད་ར་མེད། །མཁའ་མཉམ་འཐའ་གྲོལ་རང་སྟོང་ཟང་ཀ་མ། །ཡངས་ལ་སྣང་སྟོང་སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་དུ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ངང་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །འཁོར་བ་གང་ཡིན་འཁྲུལ་

p. 1045

རྟོག་སེམས་འདི་ཉིད། །རྟོགས་པར་གྱུར་ན་ཡེ་ཡིན་མྱ་ངན་འདས། །འཛིན་མེད་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་ལ་འཕྱོ། །གང་སྣང་དངོས་ལ་དེར་འཛིན་མི་འཇུག་པར། །སྣང་སེམས་སྤྲུལ་པའི་ངང་དེར་བློ་བདེ་རྙེད། །འདི་ལྟར་རྟོགས་ནས་བདེན་མཐོང་ཡེ་ཤེས་པ། །གཞན་ཞིག་མཚོན་དུ་མེད་དེ་དེ་རིང་ཉིད། །རང་ཤར་རང་སར་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཐབས་སྟོབས་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་སྙིང་ཞུགས་པ། །གང་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་ཡང་གཞན་དུ་མིན། །མིག་ལྡན་གཟུགས་སྣང་སྒྲོན་མེ་འབར་གྱུར་པ། །དམུས་ལོང་དག་ལ་བསྟན་པས་མཐོང་ངམ་ཅི། །ཚིག་ཀྱང་མི་ཤེས་དོན་ཡང་མི་གོ་བ། །གང་གི་ལེགས་པའི་ཉི་མ་མི་མཐོང་བ། །དེ་བས་བློན་པོའི་སྐྱེ་བོ་གཞན་དག་ནི། །ནེ་ཙོའི་འདོན་པ་འདྲ་ཞིང་རློམ་པའི་ཁེངས། །རྟོག་པའི་དྲ་བས་སྙིང་པོའི་དོན་མ་མཇལ། །དེ་ཉིད་མི་ཤེས་དམུས་ལོང་གཟུགས་མཇལ་འདྲ། །རྟོག་པའི་དུས་མེད་ཡིད་དཔྱོད་བདེན་པར་འཛིན། །ཨེ་མ་གཟུ་ལུམས་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བ་ངན། །སྙིང་པོའི་དོན་ལ་ནམ་ཡང་མ་རེ་ཞིག །འདིར་ནི་སེམས་ཉིད་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །བླ་མས་བསྟན་པ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་དངོས། །རང་སེམས་བཅོས་བསླད་མེད་པ་བཞག་ན་འཆར། །རེ་དོགས་འཛིན་ཞེན་མེད་ན་མངོན་པ་སྟེ། །སྟོང་གསལ་མཐའ་དབུས་མེད་ན་ལེགས་ཀྱང་མངོན། །དེ་བས་བརྒྱུད་པའི་བྱིན་རླབས་དང་ལྡན་པ། །དམ་པའི་བླ་མས་ཟིན་པ་མཆོག་ཏུ་གཅེས། །གནས་ལུགས་དོན་ལ་ཡེངས་མེད་བསྒོམས་པ་ཡང་། །སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །སྤྲུལ་པ་འབྱོང་བར་གསོལ་གདབ་དངོས་གཞི་ནི། །སེམས་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ལ། །སེམས་ལ་སྣང་འདིའང་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པ་འདྲ། །ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་སྤྲུལ་འདྲར་ཐག་བཅད་ནས། །སེམས་ཉིད་དྲན་བསམ་ཚོལ་ཁྲོ་བྲལ་བར་གཞག །དེ་ཚེ་སྟོང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི། །ངང་ལ་གནས་པས་གཡོ་བྱེད་གཟུང་འཛིན་བྲལ། །དངས་གསལ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་འོད་གསལ་

p. 1046

འཆར། །སྣང་ཡུལ་མ་འགག་དེར་འཛིན་བཅོས་བསླད་མེད། །སལ་ལེ་སང་ངེ་མ་ཡེངས་ངང་གིས་བདེ། །གསལ་ལ་མི་རྟོག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སེམས། །རང་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ནམ་མཁའ་མཐོང་། །དེ་ཚེ་ཆོས་རྣམས་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ལ། །བློ་ཡི་རྣམ་པའང་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་གྲོལ། །ཆགས་སྡང་རེ་དོགས་བདག་འཛིན་སྤྲུལ་པ་བཞིན། །གཞི་གྲོལ་ལམ་གྲོལ་འབྲས་བུ་གྲོལ་བ་ཡིན། །གང་ལྟར་བསྒོམས་ཀྱང་དེ་ཡི་མི་འཆིང་སྟེ། །ཡོད་པར་བསྒོམས་ཀྱང་རྟག་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ། །མེད་པར་བསྒོམས་ཀྱང་ཆད་པའི་དྲི་མ་བྲལ། །གཉིས་སུ་བསྒོམས་ཀྱང་གཉིས་མེད་ངང་དེར་གནས། །བདག་ཏུ་བསྒོམས་ཀྱང་བདག་འཛིན་འཆིང་བ་མེད། །གཞན་དུ་བསྒོམས་ཀྱང་རེ་དོགས་གཉིས་བཅས་མེད། །བསྐྱེད་པར་བསྒོམས་ཀྱང་རྫོགས་པར་ལྷུན་གྲུབ་ཅིང། །རྫོགས་རིམ་བསྒོམས་ཀྱང་སྤྲུལ་པའི་བསྐྱེད་རིམ་འགྲུབ། །ཤར་གྲོལ་དུས་མཉམ་ཉོན་མོངས་ཀུན་ལས་གྲོལ། །འཛིན་རྟོག་ལས་འདས་རྣལ་མའི་ངང་ཉིད་དོ། །དུསགསུམ་དུས་མེད་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་ལ། །ཐུན་མཚམས་རིས་མེད་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་སྤྱོད། །གཏད་མེད་སྨྱོན་པ་འཛིན་མེད་ཟང་ཀ་མ། །ཤུགས་འབྱུང་རང་ཀ་རེ་དོགས་བཅོས་བསླད་མེད། །གང་ཡིན་ཀུན་ཡིན་གཏད་མེད་ཕྱམ་གཅིག་པས། །ནམ་མཁའ་རབ་འབྱམས་དགོངས་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེ་ཚེ་ཉིན་མཚན་སྤྲུལ་པའི་ངང་གནས་པས། །བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོར་བདེ་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ། །ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ལོར་རྣམ་ཀུན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ཆོས་ཉིད་རྒྱུན་ཆད་མེད། །སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོར་རྣམ་འཕྲུལ་དཔག་ཏུ་མེད། །བདེ་སྐྱོང་འཁོར་ལོར་ཉིན་མཚན་བདེ་བས་གང་། །མ་སྦྱང་བཞིན་དུ་རླུང་སེམས་གནད་དུ་ཚུད། །སྦྱང་གཞི་སྦྱང་བྱ་སྦྱོང་བྱེད་རྩ་འདབ་རླུང་། །ཡེ་ཤེས་རོ་གཅིག་སྦྱངས་འབྲས་མངོན་དུ་གྱུར། །རྨི་ལམ་སྤྲུལ་བསྒྱུར་ཞིང་ཁམས་མཐོང་བ་དང་། །ཕྱིས་ནས་

p. 1047

འཁྲུལ་པའི་རྨི་ལམ་རྒྱུན་ཆད་དེ། །འོད་གསལ་བ་ལ་ཉིན་དང་མཚན་མོ་གནས། །བདེ་གསལ་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་ངང་གནས་ཤིང་། །སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་རྫུན་འཕྲུལ་ཡོན་ཏན་འགྲུབ། །ཉམས་རྟོགས་ཚད་མེད་རང་གཞན་དོན་གཉིས་འགྲུབ། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཀུན་སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་དུ། །སྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་སྒོམས་ཤིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལས། །སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།། །།དེ་ལྟར་རྒྱལ་བས་ཇི་སྙེད་བསྟན་པའི་ཆོས། །སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ཉིད་དུ་རེག་བྱའི་ཕྱིར། །རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་སྙིང་པོའི་བཅུད་བསྡུས་ཏེ། །དྲི་མེད་འོད་ཟེེར་ཤར་བའི་སྣང་བར་བྱས། །དགེ་བ་དེ་ཡིས་མ་ལུས་འགྲོ་བ་ཀུན། །ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་མཐོང་ནས། །གོང་ནས་གོང་དུ་ལེགས་པའི་ཆོས་བསྒྲུབས་ཏེ། །རྒྱལ་བའི་སྐུ་གསུམ་འབྱོར་པས་མཛེས་པར་ཤོག །རྨིན་ལམ་སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་གཟུགས་བརྙན་དང། །བྲག་ཅ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །བདེན་པར་ཞེན་པའི་བློ་ནི་རབ་སྤངས་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་གདོད་མའི་སར་ཕྱིན་ཤོག །བྱིས་པ་འདུ་འཛིའི་གྲོང་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱིས། །ཡོངས་གང་སྲིད་པའི་ནགས་ཁྲོད་ཐིབས་པོ་ལས། །རྒྱང་རིང་འཕགས་པའི་དགའ་ཚལ་དེར་སོང་སྟེ། །དཔག་མེད་ལྷ་བརྒྱའི་གཙུག་ན་མཛེས་གྱུར་ཅིག །བདག་གི་སེམས་འདི་རྣམ་གཡེང་ལ་སྐྱོ་བས། །ཞི་བའི་ནགས་ནང་དབེན་པའི་ཉམས་དགའ་བར། །གཅིག་པུར་ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་རྣམ་བསྒོམ་ཞིང། །འཕགས་པའི་བློ་མིག་ཡང་དག་ཐོབ་པར་ཤོག །ནགས་རྣམས་མེ་ཏོག་ལོ་མ་འབྲས་མང་ཞིང་། །ཆུ་གཙང་དཀའ་ཐུབ་དཔལ་གྱིས་བརྒྱན་པ་དེར། །དལ་འབྱོར་སྙིང་པོར་ལྡན་པའི་ལུས་འདི་ཡིས། །དོན་ཆེན་ཆོས་མཛོད་ཐར་ལམ་བགྲོད་པར་ཤོག །དེང་དུས་བདག་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡོད་བྱའི་ཕྱིར། །མི་ཡི་སྲིད་པར་དགེ་བའི་ཆོས་སྤྱད་དེ། །ཞི་བའི་ལམ་ལྡན་ཡོན་ཏན་ཚོགས་མང་བས། །མཐའ་ཡས་འགྲོ་བ་སྲིད་ལས་སྒྲོལ་བར་ཤོག །ཚུལ་འདི་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྟེ། །ངེས་དོན་གནད་དུ་སྒྲིལ་བའི་

p. 1048

གནད་ཡིན་པས། །ཐར་པ་འདོད་པས་སྙིང་ནས་བརྩོན་བྱ་ཞིང་། །ཉིན་མཚན་མི་དལ་འབད་པས་ཉམས་སུ་བླང། །ཕྱི་རབས་སྐལ་ལྡན་དད་དང་ལྡན་པ་ཀུན། །ཡི་གེ་འདི་ལ་རྟག་ཏུ་ནན་ཏན་མཛོད། །རང་གཞན་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་རབ་བརྒལ་ནས། །འགྲོ་བའི་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ངེས། །མདོ་དང་རྒྱུད་དོན་མན་ངག་སྙིང་པོའི་དོན། །མ་ལུས་ཟབ་མོའི་མིག་ལྡན་རྣལ་འབྱོར་པ། །དྲི་མེད་འོད་ཟེར་སྣང་བས་བརྒྱན་པ་དེས། །གངས་རི་ཐོད་དཀར་མགུལ་དུ་ལེགས་པར་བཀོད། །ཆོས་ཚུལ་ཉི་མ་དྲི་མེད་འོད་སྟོང་ལྡན། །ཡེ་ཤེས་སྣང་ལྡན་མ་རིག་མུན་གསལ་གྱིས། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་རབ་ཏུ་སྐེམས་བྱས་ནས། །ཐར་གླིང་སྣང་བ་ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱས་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔལ་ཨོ་རྒྱན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨའི་ཞབས་རྟེན་ལ་ཉེ་བར་རེག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱིས་གངས་རི་ཐོད་དཀར་གྱི་མགུལ་དུ་བཀོད་པ་རྫོགས་སོ།། །།དགེའོ། །དགེའོ་། །དགེའོ། །

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོའི་བསྡུས་དོན་མནྡཱ་ར་བའི་ཕྲེང་བ།

p. 1049

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོའི་བསྡུས་དོན་མནྡཱ་ར་བའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ། འཇུག་ཡུལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས། བསྟན་བཅོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་བ་མཚན་གྱི་དོན། མདོ་དང་རྒྱས་པས་ཕྱག་གི་དོན། བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལེའུ་བརྒྱད་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་བསྟན་པའི་ལེའུ་དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་ཚུལ་དང་། འཁྲུལ་དུས་ཇི་ལྟར་གནས་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། གདོད་མ་གཞིའི་གནས་ཚུལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པས་

p. 1050

འཁྲུལ་པ་གློ་བུར་དུ་སྣང་ཚུལ། བག་ཆགས་བརྟས་པ་ལས་སོ་སོར་སྣང་བ་དང་། གཅིག་ལས་དུ་མར་སྣང་བས་འཁྲུལ་སྣང་འཁོར་བའི་གྲུབ་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། འཁྲུལ་སྣང་ལོག་རྟོག་སྒྱུ་མར་བསྟན་པ། དེ་ཉིད་བདེན་མེད་རྫུན་སྣང་དུ་བསྟན་པ། སྣང་ཡང་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་བསྟན་པ། མེད་སྣང་སྟོང་པའི་རང་གཟུགས་སུ་བསྟན་པ། གནས་ལུགས་ཆོས་ཉིད་རྣམ་དག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལྟ་བས་ཐག་བཅད་པ། སྒོམ་པས་ཉམས་སུ་བླང་བ། དེའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་ཚུལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྔོན་འགྲོ་དང་དངོས་གཞི་བསྒོམ་ཚུལ་ལོ། དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཐོག་མར་འཇུག་པའི་སྔོན་འགྲོ། ལམ་ཟབ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་རྫོགས་རིམ་མོ། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཉིན་མོ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རིམ་པ་དང་། མཚན་མོ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་བསྒོམ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ་། མཉམ་པར་བཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར། ལྡང་བའི་རྣལ་འབྱོར། གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་བཅད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕྱི་ཡུལ་དང། ནང་ཡུལ་ཅན་རྨི་ལམ་དུ་བལྟ་བའི་དོན་རང་མཚན་དུ་ཞེན་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱང་བ། འདས་ད་ལྟ་མ་འོངས་པའི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པ་རྨི་ལམ་དུ་བལྟ་བས་དོན་སྤྱི་མཚན་དུ་ཞེན་པ་ཀུན་བརྟགས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་བ། བྱུང་ཚོར་རྨི་ལམ་དུ་བལྟ་བས་འཁྲུལ་རྩ་བདག་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་བའོ། །གཉིས་པ་ལྡང་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་བྱེད་སྤྱོད་དང་། སྣང་བའི་བྱ་བྱེད་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་པས་ལམ་ཁྱེར་དང་པོ་དང་། དེའི་མན་ངག་བདེན་མེད་དུ་རྩལ་སྦྱོང་བའོ་གསུམ་པ་འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་བཅད་པ་ལ་དྲུག་སྟེ། གཟུང་ཡུལ་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་བསྟན་པས་གཟུང་རྟོག་གི་རྩ་བ་བཅད་པ། འཛིན་པ་རྩ་བྲལ་དུ་བསྟན་པས་འཛིན་རྟོག་གི་རྩ་བ་བཅད་པ། ཡུལ་སེམས་རྟེན་མེད་དུ་རྟོགས་པས་གདོད་མའི་གཞི་ལ་བསྐྱལ་བ། དེ་ཉིད་དོན་ལ་གོམས་པས་འཁྲུལ་སྣང་དབྱིངས་སུ་དག་པ། མེད་སྣང་

p. 1051

སྟོང་པའི་རང་གཟུགས་བག་ཆགས་རྨི་ལམ་དུ་བསྟན་པ། འཐད་པ་དཔེ་ཡིས་དགོད་པས་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་མཚན་མོ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་བསྒོམས་ཚུལ་ལ་བདུན་ཏེ། གནད་ལས་རྨི་ལམ་བསྒོམ་པ། གཟུང་བ། སྦྱང་བ། སྤྲུལ་པ། བསྒྱུར་བ། སྤེལ་ཅིང་སྦྱང་བ། དབང་བསྒྱུར་རིགས་ཀྱི་དམ་པ་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ལ་གཉིས་ཏེ། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྟན་པའི་ལེའུ་གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལེའུ་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་དང་། དངོས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་ནས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། གདོད་མའི་དབྱིངས་ལས་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན། སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། སྒྱུ་མ་རིགས་གསུམ་དུ་ཆོས་རྣམས་འདུས་ཚུལ་གྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། སེམས་ཉིད་གདོད་མའི་གནས་ལུགས། མ་རིག་གཟུང་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་ལུགས། གཟུང་འཛིན་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་འཁོར་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཁོར་བས་འཁྲུལ་དུས་བདེན་མེད་ཀྱི་སྣང་ལུགས་སོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྒྱུ་མའི་གནས་ལུགས་སྟོང་ཉིད་མདོར་བསྟན། སྒྱུ་མའི་སྣང་ཚུལ་རིམ་གྱིས་རྒྱས་པར་བཤད། སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་རྟེན་འབྲེལ་དུ་དོན་བསྡུ་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྒྱུ་མ་རིགས་བཞིའི་གོ་དོན་སྤྱིར་བསྟན་པ། སོ་སོའི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྣམ་དབྱེ་དངོས་དེ་དག་དཔེའི་སྒྱུ་མས་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ། དཔེ་དོན་ཤན་སྦྱར་བས་སྒྱུ་མ་རིགས་བཞིའི་གོ་དོན་སྦྱར་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། དབྱིངས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ། ངོ་བོ་ཕྱོགས་ལྷུང་གཉིས་མེད། འཆར་གཞི་རྐྱེན་སྣང་རང་གསལ། འཆར་ཚུལ་དཔེ་དོན་ངེས་འབྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྒྱུ་མ། མ་དག་སྒྱུ་མ། ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ། དཔེའི་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་སྒྱུ་མ་རྟེན་

p. 1052

འབྲེལ་དུ་བསྡུ་བ་ལ་དྲུག་སྟེ། རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཚུལ། ངོ་བོ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན། རྣམ་པ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་དོན། འདྲ་ཆོས་མཚུངས་པའི་ཤན་སྦྱར། སྒྱུ་མ་རང་སྣང་གི་སྙིང་རྗེ། གཤིས་དོན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་རུམ་དུ་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་རིགས་གསུམ་དུ་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་མར་གདམས་པ་དང་། ཤེས་བྱེད་འཐད་པ་དགོད་པས་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་ལ་སྤྱིར་གདམས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སྒྱུ་མ། འཁོར་བའི་སྒྱུ་མ། གཤིས་སྒྱུ་མ། སྒྱུ་མ་རིགས་གསུམ་གྱི་གནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དོན་གཉིས་པ་ཤེས་ནས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། དངོས་གཞི་བསྒོམ་པ། སྒོམ་པ་དེ་དག་པའི་འབྲས་བུའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྒྱུ་མར་བསྒོམ་པ། བདེན་མེད་དུ་སྦྱོང་བ། གཟུང་འཛིན་གཞིག་པ་དང་གསུམ་གྱིས་ཉོན་མོང་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བ་དང་། གནད་ཀྱི་ཉལ་བ་དང་། རྨི་ལམ་སྦྱོང་བས་མཚན་མོ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །དེ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིག་ཡོར་ལྟ་བུར་བསྟན་པའི་ལེའུ་གསུམ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལེའུ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་དང་། ལེའུ་དངོས་ཀྱི་དོན་ནོ། །དེ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མིག་ཡོར་གྱི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་ནས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་ལས་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཤར་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་། སྟོང་པ་རང་སྣང་གི་རོལ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། འོད་གསལ་སྙིང་པོའི་རང་ངོ་མ་ཤེས་པས་འཁྲུལ་པ་དང་། མེད་སྣང་སྟོང་པ་ལ་བདག་ཏུ་གཟུང་བས་འཁྲུལ་པར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་བརྒྱད་དེ། མེད་བཞིན་སྣང་བའི་དཔེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན། དཔེ་དོན་ངེས་པའི་ཆོས་ཉིད། མེད་པ་གཟུང་བའི་སྣང་ཚུལ། སྣང་ལ་འཛིན་མེད་ཀྱི་གདམས་ཚུལ། མི་རྟོག་མཉམ་པའི་དགོངས་དོན། རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་ཀྱི་རང་གནད། བདེན་མེད་སྟོང་པའི་ཐག་ཆོད་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལྟ་བས་ཐག་བཅད་པ་དང་། སྒོམ་པས་ཉམས་སུ་བླང་། འབྲས་བུ་

p. 1053

འབྱུང་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མིག་ཡོར་ལྟ་བུར་རྟག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར། ཡུལ་སེམས་བདེན་མེད་ཉིན་མོ་རྣལ་འབྱོར་འདུན་པས་མཚན་མོ་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ལེའུ་བཞི་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལེའུ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་དང་། ལེའུ་དངོས་ཀྱི་དོན་ནོ། །དེ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨིག་རྒྱུ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། གཞི་ལས་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཤར་ཚུལ་དང་། ཤར་དུས་ཇི་ལྟར་གནས་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལ་བཞི་སྟེ། ངོ་བོ་སྟོང་ཉིད། རྣམ་པ་བདེན་མེད། རང་བཞིན་མཐའ་བྲལ། གནས་ལུགས་འཛིན་མེད་ཆེན་པོར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ཉམས་སུ་བླང་ཚུལ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཉིན་མོའི་རྣལ་འབྱོར། མཚན་མོའི་རྣལ་འབྱོར། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་སྒོམ་པས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ལེའུ་ལྔ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལེའུ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་དང་། ལེའུ་དངོས་ཀྱི་དོན་ནོ། །དེ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆུ་ཟླ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་ཚུལ་དང་། འཁྲུལ་དུས་ཇི་ལྟར་གནས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། དབྱིངས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་ལས་མ་རིག་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཀུན་རྟོག་གཡོས་ཚུལ། གློ་བུར་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རང་སྣང་འཁྲུལ་པས་འགྲོ་དྲུག་འཁོར་བའི་སྣང་བ་གྲུབ་ཚུལ། མེད་སྣང་འཁྲུལ་བའི་སེམས་ཅན་འཁོར་བ་ལ་རང་བཞིན་ཤེས་པའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ཚུལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལ་བཅུ་སྟེ། ཅིར་སྣང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ། ཡུལ་སེམས་བདེན་མེད་སྟོང་པ། རིག་སྟོང་ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག །བློ་བྲལ་མཉམ་པ་ཆེན་པོ། བསམ་བརྗོད་སྤྲོས་བྲལ་འཛིན་མེད། མི་གནས་འཁོར་འདས་མཉམ་རྫོགས། གཟོད་གནས་ཡེ་སྟོང་ཕྱོགས་བྲལ། འཛིན་མེད་

p. 1054

རང་བབས་གཉུག་མ། གཟུང་འཛིན་ཡུལ་སེམས་འབྲེལ་མེད། སྐལ་བཟང་གཞི་ལ་མཐར་ཕྱིན་དུས་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་ཚུལ་ལ་བཞི་སྟེ། རྟག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར། ཉིན་མོ་རྣལ་འབྱོར། མཚན་མོ་རྣལ་འབྱོར། སྒོམ་པ་དག་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྲག་ཅ་ལྟ་བུར་བསྟན་པའི་ལེའུ་དྲུག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལེའུ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་དང་། ལེའུའི་དོན་དངོས་སོ། །དེ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྲག་ཅ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་ཤེས་པས་སྤྱིར་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། རྟོགས་དོན་ངེས་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་སྟེ། ངོ་བོ་བདེན་མེད། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད། གནས་ལུགས་བློ་བྲལ། དབྱིངས་ལས་འཁྲུལ་ཚུལ། གནས་ལུགས་བྲག་ཅ་ལྟ་བུར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལའང་བཞི་སྟེ། འཛིན་མེད་ཕྱོགས་ཡངས་རྟོགས་པ། གཏད་མེད་ཡོངས་གྲོལ་དུ་རྟོགས་པ། འལ་འོལ་ཕྱད་ཕྱོད་དུ་རྟོགས་པ། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་བྲལ་དུ་རྟོགས་པའི་གདེང་ཚད་ངེས་པ་བྲག་ཅ་ལྟ་བུའི་དོན་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། གྲག་སྟོང་བྲག་ཅ་ལྟར་བལྟ་བས་རྟག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར། ངོ་བོ་སྤྱིར་བསམ། རྒྱུ་མཚན་བྱེ་བྲག་ཏུ་དཔྱད། རང་བཞིན་སྟོང་པར་བརྟག །དེའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པས་ཉིན་མོ་རྣལ་འབྱོར། རྨི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པས་མཚན་མོ་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ལེའུ་བདུན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལེའུ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་དང་། ལེའུ་དངོས་ཀྱི་དོན་ནོ། །དེ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་ལས་འཁྲུལ་ཚུལ། རང་བཞིན་གནས་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། དབྱིངས་གདོད་མའི་གནས་ཚུལ། དེའི་ངང་ལས་འཁྲུལ་ཚུལ།

p. 1055

འཁྲུལ་སྣང་སྟོང་དབྱིངས་རང་སྣང་དུ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་དགུ་སྟེ། སྲིད་གསུམ་ཡེ་སྟོང་རྣམ་དག །ཡུལ་སེམས་མེད་པ་གསལ་སྣང་། བློ་བྲལ་འཛིན་མེད་ཟང་ཀ། གདོད་ནས་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད། ཉོན་མོངས་ཀུན་རྟོགས་གཞི་བྲལ། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་གདོད་མ། འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་རོལ་པ། བླང་དོར་ཟབ་མོའི་རྟེན་འབྲེལ། རྣམ་གྲོལ་སྐལ་བཟང་མཁས་པར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་བཞི་སྟེ། བདེན་མེད་སྟོང་པར་བསྒོམ་པ་རྟག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར། ཡུལ་སེམས་རྟོག་མེད་དུ་བསྒོམ་པ་ཉིན་མོའི་རྣལ་འབྱོར། གོམས་པའི་ངང་ལས་ཤར་བ་ཉམས་རྟོགས་འཆར་སྒོ། རྟོགས་པས་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་དེའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ལྟར་བསྟན་པ་ལེའུ་བརྒྱད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལེའུ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་དང་། ལེའུ་དང་པོ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་གཉིས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱའོ། །དངཔོ་ལ་གཉིས་སྟེ། གདོད་མའི་དབྱིངས་ལས་འཁྲུལ་ཚུལ་དང་། གཞི་མེད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་སྟེ། དབྱིངས་ལས་འཁྲུལ་དངོས། འཁོར་འདས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྣང་དུ་བསྟན་པ། དབྱིངས་ཉིད་ཀུན་གྱི་འཆར་གཞིར་དབྱེ་བ། དཔེ་དོན་ཤན་སྦྱར་། འཐད་པ་དགོད་པ། ཇི་བཞིན་བཞག་པས་དབྱིངས་སུ་གནས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། གནས་ལུགས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བསྟན་པ། མཚན་བརྗོད་འདས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ། རྟོགས་པ་ངེས་པའི་གདིང་ཚད་བསྟན་པ། གང་ལས་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་སྟེ། ཉོན་མོངས་རྟེན་མེད། སྣོད་བཅུད་མེད་སྣང། སྣང་བ་བདེན་མེད། འཁྲུལ་རྟོག་རྩ་བྲལ། སྣང་སེམས་གཞི་མེད་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལགཉིས་ཏེ། བསམ་བརྗོད་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ་

p. 1056

དང། བློས་བརྟགས་ཆོས་ཀྱིས་མི་རྟོག་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བརྒྱད་དེ། སེམས་སྣང་གཞི་མེད་སྟོང་པ། མཐའ་བྲལ་བློ་འདས་བརྗོད་མེད། ཆོས་རྣམས་ཡེ་གྲོལ་རྩ་བྲལ་ཡུལ་སེམས་མེད་སྣང་རྟེན་འབྲེལ། གཟུང་འཛིན་བདག་མེད་སྤྲུལ་པ། སྣང་སྟོང་སྒྱུ་མ་རང་ཤར། གང་སྣང་ཕྱོགས་ཡན་གཏན་མེད། དགག་སྒྲུབ་བྱར་མེད་ཀློང་ཡངས་སུ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་རྟོག་པའི་དྲ་བར་བསྟན་པ། དེའི་དངོས་སུ་མི་རྟོག་པར་བསྟན་པ། རྣལ་དོན་མཚན་བརྗོད་མེད་པར་བསྟན་པ། བློས་བརྟགས་འཇལ་བྱེད་ཕོ་ཚོད་དུ་བསྟན་པ། དངོས་དོན་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་སུ་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་རྟོགས་པ་ངེས་པའི་གདེང་ཚད་བསྟན་པ་ལ་བཞི་སྟེ། མཐའ་བྲལ་ཀློང་ཡངས་རྟོགས་པའི་ངོ་བོར་བསྟན་པ། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ། །ཤར་གྲོལ་འཛིན་མེད་རྟོགས་པའི་རང་རྩལ་དུ་བསྟན་པ། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའོ། །བཞི་པ་གང་ལས་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་ལས། བྱིན་རླབས་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དང། དེའི་མཚོན་དཔེ་རྟོགས་པའི་རྟོགས་པ་འཆར་བ་བླ་མ་དམ་པ་ལ་རག་ལས་པར་སྤྱིར་བསྟན་པ། སྐྱེ་བོ་ཐ་མལ་དང་། ཐ་སྙད་ཚིག་ཞེན་པོས་སེམས་ཉིད་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་བླ་མས་མ་ཟིན་ན། དངོས་སུ་མི་རྟོགས་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། དམ་པས་ཟིན་ན་རྟོགས་པ་གདིང་དང་བཅས་པ་འཆར་བ་དང། བརྒྱུད་པ་བྱིན་རླབས་དང་ལྡན་པར་བརྟན་པར་གདམས་པས་རྒྱུ་མཚན་ངེས་པས་མཁས་གྲུབ་དམ་པ་བསྟན་པ་དང་དོན་བསྡུ་བའོ། །གཉིས་པ་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། བསྒོམ་ཚུལ་དང་པོ་དང། དེ་ལས་ཤར་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། གཡོ་བྱེད་གཟུང་འཛིན་བྲལ་བའི་འོད་གསལ། གསལ་ལ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་

p. 1057

རེ་དོགས་སྙེམས་དང་བྲལ་བའི་གདེང་ཚད། གང་ཡང་ལམ་དུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན། མཉམ་རྗེས་རོ་གཅིག་འདྲེས་པའི་ཀློང་གྱུར། དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པའི་གནས་ལུགས། རྣམ་བཞི་འཁོར་ལོ་དག་པའི་དབང་བསྒྱུར། རླུང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་ཡོན་ཏན། གནས་སྐབས་རྟགས་ཚད་ངེས་པའི་ཁྱད་པར། ཉམས་རྟོགས་དྲོད་ཚད་ངེས་པའི་འབྲས་བུ། སྐལ་བཟང་སྣོད་ལྡན་རྣམས་ལ་གདམས་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བྱ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རླབས་ཆེན་གཞན་དོན་དུ་བསྔོ་བ། དབེན་པར་རང་དོན་དུ་བསྔོ་བ། གནས་གཞན་དར་རྒྱས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དང་པོ་གསུམ་སྟེ། དགེ་རྩ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རང་བཞིན། སྐུ་གསུམ་བདེ་ཆེན་དུ་བསྔོ་བ། ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་ཏུ་བསྔོ་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། ཞི་བ་འཕགས་པའི་དགའ་ཚལ་དུ་བསྔོ་བ། ཟམ་མོའི་བདེན་མཐོངཡེ་ཤེས་སུ་བསྔོ་བ། དལ་འབྱོར་དོན་ཡོད་སྙིང་པོར་བསྔོ་བ། དོན་གཉིས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའོ། །གསུམ་པ་ལ་བཞི་སྟེ། མདོ་བརྒྱུད་སྙིང་པོའི་ངེས་དོན་བསྟན་པ། གང་གིས་གང་དུ་བརྩམས་ཚུལ་བརྗོད་པ། ཕྱི་རབས་དད་ལྡན་གདུལ་བྱ་ལ་གདམས་པ། ཆོས་ཚུལ་ཟབ་མོ་དར་རྒྱས་སུ་བསྔོ་བའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོའི་བསྡུས་དོན་མནྡཱ་ར་བའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ། ལུང་དང་། རིག་པ་དང་། མན་ངག་གི་གནས་ལ་སྣང་བ་ཐོབ་ཅིང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ལེགས་པར་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་རྒྱ་ཆེ་བ། ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་པ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱིས་གངས་རི་ཐོད་དཀར་གྱི་མགུལ་འོད་ཟེར་སྤྲིན་གྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་ནང་། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཁང་བཟངས་སུ་ཆོས་མཐོང་བའི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་མེད་པས་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་རྫོགས་སོ།། །།དགེའོ། །དགེའོ། །དགེའོ། །།

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོའི་འགྲེལ་པ་ཤིང་རྟ་བཟང་པོ།

རྡོ་རྗེའི་གནས་དང་པོ། རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ལེའུ།

p. 1058
p. 1059

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོའི་འགྲེལ་པ་ཤིང་རྟ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །

p. 1060

རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་ཧཱ་སནྡྷིམཱ་ཡཱ་བི་ཤྲཱནྟ་སྱ་བྲྀཏྟི་ར་ཐ་ཕ་ལ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོའི་འགྲེལ་པ་ཤིང་རྟ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གདོད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆོས་སྐུ་དག་པ་ལས། །མཛད་པའི་རྣམ་འཕྲུལ་སྒྱུ་མའི་སྐུ་བཞེངས་པ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་མགོན་ཆོས་རྗེ་བླ་མ་དང་། །རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་གུས་པའི་གཙུག་གིས་མཆོད། །གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་འདུལ་བྱེད་དབྱེ་བ་ལས། །ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་ཀུན་གྱི། །སྙིང་པོར་གྱུར་པ་འོད་གསལ་སྒྱུ་མ་ཉིད། །ཤིང་རྟ་བཟང་པོའི་འགྲེལ་འདིས་རབ་གསལ་བྱ། །གང་གི་ཚེ་ཐུགས་རྗེ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྒྲོན་མ་རྣམ་པར་བཀོད་དེ། མ་རིག་པའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བ་ལས། ཞིང་འདིར་ཡང་ཕྱི་དང་ནང་གི་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟོང་ལ་སོགས་པས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དཔག་

p. 1061

ཏུ་མེད་པ་གསུངས་པ་དག་གི་མཆོག་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་ཚུལ་རྒྱ་མཚོ་སྒྲོགས་པ་ལས། ཟབ་མོ་སྙིང་པོ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ཕྱོགས་ངེས་པར་སྦྱར་ན། སྒྱུ་མའི་ཚུལ་རྣམ་པ་གཉིས་དཔེ་བརྒྱད་ཀྱིས་གོ་རིམས་ངེས་པས་རྣལ་འབྱོར་དུ་གསུངས་ཏེ། དེའི་མན་ངག་གི་གནད་ངེས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ཞེས་བྱ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལས། འདིར་ཡང་དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དོན་གྱིས་འགྲེལ་པའི་གནད་ངེས་པ་ལས། རེ་ཞིག་དང་པོ་ཕྱག་གིས་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་ནི། ཆོས་ཀུན་མ་སྐྱེས་མཉམ་པའི་ངང་ཉིད་ལས། །ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་གཉིས་མེད་རོལ་པ་ཆེ། །སེམས་ཉིད་རྒྱལ་པོ་རང་བྱུང་གདོད་མ་ལ། །མ་སྐྱེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་རྡོ་རྗེའི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་རང་གི་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཁམས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་སམ་འབྱུང་གནས་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས། ཐོག་མ་མེད་པ་དུས་ཀྱི་དབྱིངས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། །འདི་ཡོད་པས་ན་འགྲོ་ཀུན་དང། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདིའི་ངོ་བོ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། རྟག་ཆད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པ་ལས་འདས་པ་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟེ། སྒྲ་གཅན་འཛིན་གྱི་ཡུམ་ལ་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང་། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །མ་སྐྱེས་མི་འགག་ནམ་འཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། །སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

p. 1062

འདི་ཉིད་གང་གི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་ལ། འཁོར་འདས་ཀྱི་འཆར་གཞིར་གནས་ཏེ། དོ་ཧ་མཛོད་ལས། སེམས་ཉིད་གཅིག་པུ་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཏེ། །གང་ལ་སྲིད་ཀྱང་མྱ་ངན་འདས་འཕྲོ་བ། །འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཡི། །ཡིད་བཞིན་ནོར་འདྲའི་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱག་གི་རྗེས་ལ་བསྟན་བཅོས་བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ནི། རྒྱལ་བས་ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་གཉིས་སུ། །ཡང་དག་གསུང་དེ་རང་བཞིན་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར། །མདོ་བརྒྱུད་མན་ངག་སྙིང་པོའི་བཅུད་བསྡུས་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བཞིན་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །ཅེས་པ་སྟེ། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གསུངས་ཏེ། ཡུམ་བར་མ་ལས་རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡོད་ན་དེ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་དང། སྒྱུ་མ་མཁན་རབ་ཏུ་བཟང་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། བཟང་པོ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བགྱི། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ལ་སྣང་ཞིང་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་མཐུ་བརྟས་པའི་ཕྱིར་ལོག་རྟོག་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྣང་ཞིང་རིག་པའི་རང་མདངས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ལ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུའང་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། །ཡང་དག་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་གཉིས་སུ། །བདག་དང་བདག་གི་གཞན་མེད་དེ། །རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་ཉིད་ཚུལ། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་གིས་དང་པོ་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་འཇུག་ཡུལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་ཉིད་བཤད་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་གནས་རྣམ་པ་

p. 1063

བརྒྱད་ལས། དང་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་སྣང་ལ་རངབཞིན་མེད་པས་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་བ་ལས། གཞི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་གཅིག་དང་དུ་མའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དམ་པར་ལྟ་བས་ཐག་བཅད་པ་ནི། གཞི་དབྱིངས་མི་འགྱུར་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ཆེ། །སྟོང་གསལ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ངང་ཉིད་ལས། །རྒྱལ་ཆོས་དྲི་མེད་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་བཞིན། །ལྷུན་གྲུབ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད། །ངང་གིས་འོད་གསལ་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པར་ལྡན། །འདི་ནི་རང་བཞིན་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ཏེ། །གང་དག་གཞི་ཡི་སྒྱུ་མ་ལགས་པར་གསུང། །དེ་ལ་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྒྱུ་མའི་འབྱུང་གཞི་ནི་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡེ་ནས་འོད་གསལ་བ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ལ། དེའི་ངོ་བོ་སྟོང་པས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། རང་བཞིན་གསལ་བས་ཉི་ཟླ་ལྟ་བུ། ཐུགས་རྗེ་འཆར་གཞིར་གནས་པས་མེ་ལོང་དངས་པའི་ངོས་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ནས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤར་ཆེན་པོ་དབྱིངས་དེའི་ཡོན་ཏན་དུ་ཡེ་ནས་ཡོད་པ་ནི། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། དབྱིངས་དེའི་ངོ་བོ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། རང་བཞིན་ནི་ངང་གི་འོད་གསལ་བའོ། །ཐུགས་རྗེ་ནི་རིགས་པའི་སྙིང་པོར་གནས་ཏེ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆར་གཞི་གྱུར་པའོ་ཞེས་སོ། །འདི་ཉིད་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་འཕྲོ་གཞི་ཐོག་མའི་འོད་གསལ་སྙིང་པོ་ཡང་དག་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱའོ། །གཞི་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་འཁྲུལ་ཚུལ་ནི། དེ་ཉིད་ངང་ལས་གློ་བུར་འཁྲུལ་པའི་སྤྲིན། །རྨི་ལམ་བྱེད་པོ་གཉིད་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་ཉིད་དང་ནི། །གཉིས་མེད་གཉིས་སུ་འཛིན་པས་བསླད་པའི་སེམས། །ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་ལས་བྱུང་བས། །འགྲོ་དྲུག་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་རྨི་ལམ་བཞིན། །དེ་ལ་སྐྱེས་

p. 1064

བུ་གཉིད་དུ་སོང་སྟེ་བདེ་སྡུག་གི་རྨི་ལམ་འཆར་བ་ཡང་འཆར་གཞིའི་དབྱིངས་རིག་པ་ལ་རྐྱེན་གཉིད་དུ་སོང་བས་བྱས་དུས། བག་ཆགས་ཀྱི་རྨི་ལམ་དུ་འཁྲུལ་ནས་མེད་པ་གསལ་སྣང་གི་སྣང་བ་ལ་སོ་སོར་སྤྱོད་ཅིང་ཞེན་པ་ལྟར། ཐོག་མའི་དབྱིངས་འོད་གསལ་བའི་ངང་ལས། གཞི་སྣང་ཡུལ་དུ་ཤར་དུས། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པས་རང་བསྒྲིབས་ཏེ། རང་སྣང་དུ་མ་ཤེས་པས། ཀུན་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པས་གཉིས་སུ་བཟུང་བའི་དབང་གིས་དཔྱོད་བྱེད་གཟུགས་འཛིན་དུ་མཆེད་པས་འགྲོ་དྲུག་སོ་སོའི་འཁྲུལ་སྣང་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་ཤར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐ་མ་ངན་སོང་གསུམ་དང་། འབྲིང་འདོད་པའི་ལྷ་མི་གཉིས་དང་། ཆེན་པོ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལྟར་འཁོར་བ་ནི། འཕགས་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ཐ་མ་འབྲིང་དང་མཆོག་གྱུར་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་མ་རིག་ལས་བྱུང་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས། །ཞེས་སོ། །དེའང་གཞི་རིག་པ་ཉིད། གཉིད་དང་འདྲ་བའི་མ་རིག་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་མྱོས་པའི་དབང་གིས། ད་ལྟ་འཁྲུལ་སྣང་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་རྨི་ལམ་ལྟར་ཤར་ཏེ། གསང་སྙིང་ལས། ཨེ་མ་ཧོ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལས། །རང་གི་རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྲུལ། །སྣ་ཚོགས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །མི་འཐུན་བདེ་སྡུག་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྣང་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེན། མེད་བཞིན་སྣང་ལ་བདེ་སྡུག་སོ་སོར་མྱོང་། །ཡུན་རིང་དུས་ནས་གོམས་པ་འདི་དག་ཀུན། །གནས་དང་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ། །རང་སྣང་དགེ་སྡིག་ལས་གྱུར་བདེ་སྡུག་བསྔལ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རི་མོ་བྲིས་འདྲ་བ། །གཅིག་ཉིད་འཁྲུལ་ལས་མང་པོར་སྣང་གྱུར་ཏེ། །དུ་མར་གཟུང་ལས་འཁྲུལ་སྣང་རྒྱུན་མི་ཆད། །ཨེ་མ་སྲིད་པའི་རང་བཞིན་རྨི་ལམ་བཞིན། །འདི་ལྟར་སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་གསལ་སྣང་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་

p. 1065

བག་ཆགས་མཐུ་བརྟས་པས། འགྲོ་དྲུག་སོ་སོ་ལ་རང་རང་གི་གནས་དང་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་སེམས་གཅིག་ཉིད་དགེ་སྡིག་གི་ལས་ཐ་དད་ཀྱི་བྱེད་པས་འཁྲུལ་སྣང་མང་པོར་སྣང་སྟེ། སྣང་བ་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་འཁོར་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ནི། རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ལས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པས་རྨི་ལམ་ལྟར་གྱུར་པའི་སྣང་བ་ལས་གཞན་མེད་དེ། མཛངས་བླུན་ལས། འགྲོ་བ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། །དེ་བཞིན་ལས་ནི་རྨི་ལམ་བཞིན། །བྱེད་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས། །ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་འདྲ་བ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ལས་དོན་གཞན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་བསྟན་པ་ནི། རངབྱུང་སེམས་ཉིད་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ལ། །མ་རིག་གཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་སྣང་གཟུང་འཛིན་བློ། །སྣ་ཚོགས་མང་ལྡན་རྨི་ལམ་སྣང་བ་འདི། །རང་སེམས་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ཅི་ཡང་མེད། །ལོག་རྟོག་སྒྱུ་མ་ཉིད་ཅེས་རྒྱལ་བས་གསུངས། །རིག་པ་གཟུང་འཛིན་གྱི་གཉིད་དུ་དར་ཅིག་ལོག་པ་ལས། འགྲོ་དྲུག་གི་རྨི་ལམ་ཤར་ཙམ་ལས་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་བའི་བདེན་པ་པའི་ཆོས་ཕྱི་ནང་གང་ནའང་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། དོན་ཡོད་མ་ཡིན་སེམས་ཉིད་དེ། །བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་འཁྲུལ་པའི་སེམས། །དོན་དུ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་འབྱུང། །ཕྱི་རོལ་དོན་མཐོང་ལོག་པ་ཡིན། །ཅེས་པ་དང་། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་སོ། ཁ་ཅིག་ལུང་འདི་ལ་འཁྲུལ་ནས་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་སུ་འདོད་པ་ནི་ལུང་འདིའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་རང་སེམས་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ལས་དོན་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་ཅེས་གསུངས་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་པོ་ཡང་རང་སྣང་སོ་སོ་པའི་སྣང་བར་སེམས་སྣང་མཐུན་པ་ཙམ་ལས། དོན་གཞན་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། །དགོས་པ་

p. 1066

ནི་ཉན་ཐོས་པ་ཁ་ཅིག་ཕྱི་རོལ་བེམས་པོ་རང་མཚན་ལ་སོགས་པ་དོན་གཞན་བདེན་པར་འདོད་པ་བཀག་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་རང་སེམས་ཡིན་ན། གཅིག་འཁྲུལ་པས་ཀུན་འཁྲུལ་པ་དང། གཅིག་གྲོལ་པས་ཀུན་གྲོལ་བ་དང། འགྲོ་བ་རིལ་ཤེས་རྒྱུད་གཅིག་པ་དང་། སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་ལྟ་བུ་གཅིག་ལས་མི་སྲིད་པ་དང་། རང་སེམས་ཀྱིས་ཡུལ་རིག་ཅིང་འཇལ་བ་ལྟར་ཡུལ་གྱིས་སེམས་འཇལ་པར་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འདིར་ནི་ཕྱི་རོལ་དཀར་དམར་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ལས། སེམས་དང་སེམས་ལས་དོན་གཞན་བེམས་པོ་ལ་སོགས་པར་གྲུབ་པ་ཅི་ཡང་མེད་པས། མེད་བཞིན་སྣང་བའི་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་ལོག་རྟོག་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྒྱས་པ་ལས། སྣ་ཚོགས་རང་སེམས་སྣང་བ་ཀུན། །ལོག་རྟོག་སྒྱུ་མ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་མེད་པའི་དཔེ་ཉེ་བར་དགོད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་དྷ་དུ་ར་ཡིས་མྱོས་པ་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སྣང་ཡང་འཁྲུལ་པར་གཅིག །དེ་བཞིན་མ་རིག་གཉིད་མྱོོས་ལས་བྱུང་བའི། །འགྲོ་དྲུག་སེམས་འཁྲུལ་བ་ལ་སྣང་བ་འདི། །དབེན་པ་མེད་ཅེས་དེ་རིང་རྟོགས་པར་བྱ། །འགའ་ཞིག་དྷ་དུ་ར་ཟོས་པའི་སྣང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་བདེན་མེད་དུ་བྱེད་པ་ལྟར་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་འདི་ཡང་མ་རིག་པའི་གཉིད་ལ་བྱུང་བ་ཙམ་ལས། བདེན་པ་མེད་པ་ལ་སྣང་བར་མ་འགགས་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་བུ་མོ་གཞོན་ནུའི་རྨི་ལམ་ན། །བུ་ཕོ་བྱུང་ཞིང་ཤི་བ་དེ་མཐོང་ནས། །བྱུང་ན་དགའ་ཞིང་ཤི་ན་མི་དགའ་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་དང་། ཁྱེའུ་རབ་སྣང་གིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། གང་ཚེ་སྣ་ཚོགས་

p. 1067

ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མ་སྐྱེས་པ། །རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་དངོས་མེད་དེ། །དངོས་པོ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་པོའི་གཞི་ལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ལ་བཟླ་བ་ནི། འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་འཛིན་འཁྲུལ་རྟོག་ལས་བྱུང་བས། །བདེན་མེད་རྫུན་མེད་གཉིས་མེད་བློ་འདས་ཞེས། །ངེས་པར་རང་རིག་རང་བྱུང་ཞེས་བྱ་སྟེ། །ཡིན་མིན་ཡོད་མིན་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་སུ། །རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་མཁའ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། །འདི་ལྟར་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་བརྟས་པ་ལས་བྱུང་ལ། དེ་ཡང་འཁྲུལ་རྟོག་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་འགྲེལ་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བའི་རྩ་བ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་ནི། སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་ཐུག་པའི་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཐོག་མའི་གཞི་ལ་བྱིན་པ་ནི། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ས་ནི་ཆུ་ལ་ཆུ་རླུང་ལ། །རླུང་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་རབ་གནས། །མཁའ་ནི་རླུང་དང་ཆུ་དག་དང། །ས་ཡི་ཁམས་ལ་གནས་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཕུངཔོ་ཁམས་དབང་རྣམས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་དག་ལ་བརྟེན། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཚུལ་བཞིན་མིན། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་བྱེད་ནི། །སེམས་ཀྱི་དག་པ་ལ་རབ་གནས། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ནི། །ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གནས་མ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་འཁོར་བ་ཡེ་ནས་དག་མཉམ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་ངོ་བོ་འགའ་མེད་ལ། །རྣམ་པ་མ་དོར་སྣང་བ་མ་འགགས་ཤིང་། །རེ་ཞིག་རྫུན་ལ་རྣམ་ཀུན་སྟོང་པའི་གཟུགས། །ཤིན་ཏུ་དཔྱད་ན་བདེན་མིན་རྫུན་པ་མིན། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་རང་བཞིན་མཐའ་ལས་འདས། །མཁའ་མཉམ་བརྗོད་

p. 1068

འདས་བསམ་ཡུལ་རྣམས་དང་བྲལ། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ། །སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་སྣང་ཙམ་དུ་མེད་པ་གསལ་སྣང་གི་སྟོང་གཟུགས་ཙམ་མོ། །དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་བདེན་རྫུན་དང་ཡོད་མེད་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཉིད་མ་རིག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན་སྣང་མེད་པ་གསལ་སྣང་ལ་བདེན་པར་ཞེན་ནས་འཁྲུལ་སྣང་ལ་སྤྱོད་ཀྱང། སྤྱོད་པའི་དུས་ནས་ཆོས་ཉིད་ལ་གཡོས་པ་ཅུང་ཟད་མེད་པས། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ལས་རོལ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལའི་མདོ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེ་པར་གཤེགས་དང་འདྲ། །བྱིས་པའི་བློ་ཅན་མཚན་མར་འཛིན་པ་རྣམས། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། །ལྟ་བ་རྣམ་སྦྱོང་དེ་ཡིས་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཅེས་པ་དང་ཀུན་བྱེད་ལས། འདི་ལྟར་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །མ་སྐྱེས་ཀུན་བྱེད་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དུ་རིག །ཅེས་གསུངས་སོ། །རྨི་ལམ་ཡུལ་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་གཞི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དག་པའི་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ལམ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ནི། དེ་ལྟར་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རྨི་ལམ་དང་འདྲ་ལྟ་བས་ཐག་བཅད་ནས། །སྒོམ་པས་ཉམས་སུ་བླང་ཕྱིར་བསྟན་པ་ནི། །བདེ་བའི་གདན་ལ་སྐྱིལ་ཀྲུང་རབ་བཅས་ནས། །སྐྱབས་སུ་འགྲོ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་རྫོགས་སྟོང་པའི་ངང་ཉིད་ལས། །སྣང་བའི་སྒྱུ་མ་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་ནས། དེའི་དོན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར། ཡིད་དང་མཐུན་པའི་གནས་སུ་སྟན་བདེ་བ་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་འདུག་སྟེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་

p. 1069

བསྐྱེད་ནས། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་དང་། གནས་སྐབས་སུ་སྣང་བ་དང་། སྣང་དུས་ནས་བདེན་པ་མེད་པར་མཉམ་པ་སྟེ། ཐུན་མོང་དུ་བདེན་པ་གཉིས་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྟེན་སྣོད་དུ་སྣང་བ་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་། བརྟེན་པ་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལྷར་མཉམ་པ་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་བཞིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་བསྒོམ་པ་ནི། གསང་སྙིངལས། མཉམ་གཉིས་ལྷག་པའི་མཉམ་གཉིས་ཀྱིས། །དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཞིང། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་ལམ་ཟབ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ནི། སྤྱི་བོར་པད་ཟླ་ཉི་མའི་དབུས་ཉིད་དུ། །རྩ་བའི་བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོར་བཅས། །བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་དབྱེར་མེད་གསལ་བཏབ་ལ། །མཆོད་བསྟོད་རྨི་ལམ་འབྱོང་བར་གསོལ་བ་གདབ། །བདག་དང་སྣང་སྲིད་འོད་ཞུ་བླ་མར་ཐིམ། །མཁའ་མཉམ་ངང་དེར་དར་ཅིག་གློད་ལ་བསྒོམ། །དེ་ཡིས་བྱིན་རློབས་རྟོགས་པ་ཤུགས་ལས་འཆར། །རངཉིད་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་བཞི་པའི་དང་པོ་གཉིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ། གཡས་འོག་མ་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། གཡོན་པདྨ་དཀར་པོ་བསྣམས་པ། ཞལ་འཛུམ་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་དང་། དར་གྱི་ན་བཟའ་ཅན། ཞབས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པའི་ཐུགས་ཀར་པད་ཟླའི་དབུས་སུ་ཧྲཱིཿལ་ཡི་གེ་དྲུག་པས་བསྐོར་བར་བསམས་ལ་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དང་གསུང་དབྱངས་སུ་གྲགས་པས། ༀ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུྃ་ཧྲཱི༔ཞེས་བརྒྱ་རྩ་བརྗོད་ནས། སྤྱི་བོར་པདྨ་ཉི་ཟླའི་དབུས་སུ་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་ལ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་ཐམས་ཅད་ཐིམ་ཞིང་མཁའ་འགྲོ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འཁོར་སྤྲིན་ཕུང་འཐིབས་པ་ཙམ་འཕྲོ་ཞིང་འདུ་བར་བསམས་ལ། བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་

p. 1070

འདུན་ལ། །གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་མཆོད་པ་འབུལ། །ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྡིག་སྒྲིབ་བཤགས། །དགེ་བ་ཀུན་ལ་རྗེས་ཡི་རངས། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ། །མྱ་ངན་མི་འདའ་གསོལ་བ་འདེབས། །དགེ་བས་བྱང་ཆུབ་ཆེ་ཐོབ་ཤོག །ཅེས་པ་ལན་གསུམ་དང། བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་འཛབ་དབྱངས་དང་བཅས་པས་སྐྱབས་འགྲོ་ཅི་འགྲུབ་བྱས་ནས། རྨི་ལམ་འབྱོངས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །སྒྱུ་མར་རྟོགས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །འཁྲུལ་སྣང་སྟོངས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །བདག་འཛིན་ཞིག་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གསོལ་བ་བཏབ་ནས། སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་འདུས། བདག་ཉིད་འོད་དུ་ཡལ་ཏེ་བླ་མའི་ཐུགས་ཀར་ཐིམ། །བླ་མ་ཡང་འོད་དུ་ཡལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲེས་པའི་ནམ་མཁས་གར་ཁྱབ་སྟོང་གསལ་ཆོས་སྐུའི་བླ་མར་ངོས་བཟུང་ལ་ཉམས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་དེར་གློད་ནས་ཇི་ཙམ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་བསོད་ནམས་མཆོག་ཏུ་འཕགས་ཏེ། ཡིད་བཞིན་བདེ་བ་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས། བསྐལ་པ་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་དུ། །ལྷ་སྐུ་འབུམ་ཕྲག་བསྒོམས་པ་བས། །གང་གིས་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཞིག །སྤྱི་གཙུག་འཁོར་ལོའི་རྒྱན་ཉིད་དུ། །བླ་མ་དྲན་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྔོན་འགྲོ་རྫོགས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཏེངངེ་འཛིན་དངོས་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི། དེ་ནས་དངོས་གཞི་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པ་ནི། །ཕྱི་རོལ་རི་དང་ལུང་པ་ཡུལ་གྲུ་དང་། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་སེམས་ཅན་སོགས། །གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་སྟེ་ཡུལ་ལྔ་དང་། །ནངགི་ལུས་དང་དབང་ཤེས་ཆོས་རྣམས་ཀུན་། །རྨི་ལམ་ཉིད་ཅེས་ཡང་དང་ཡང་སྒོམས་ཤིག །བདེན་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་རང་ཤར་དུ་རྩལ་སྦྱོང་པ་ནི། ཕྱོགས་མཐོ་ས་སྣང་བ་ཡང་སར་འདུག་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་ལྔས་བསྡུས་པའི་རི་དང་ལུང་པ་དང་གྲོང་ཡུལ་དང་། སེམས་

p. 1071

ཅན་དང་། ནང་གི་ལུས་དང་། དབང་པོ་དང་། དབང་ཤེས་དང་། དྲན་རིག་གི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་འདི་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པར་འདུག །བདེན་མེད་དུ་འདུག་སྙམ་དུ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་ཡེངས་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཁ་རྩང་ཕན་ཆད་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །མདང་སུམ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ། །དེ་རིང་སྣང་བའང་མེད་བཞིན་སྣང་བའི་བློ། །མདང་དང་དོ་ནུབ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་ཞིང་། །སང་དང་སང་ནུབ་མ་འོངས་རྨི་ལམ་སྟེ། །དགག་སྒྲུབ་བདེ་སྡུག་ཅི་སྣང་ཐམས་ཅད་ལ། །རྨི་ལམ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཉེར་བཞག་ནས། །བདེན་པའི་བློ་ནི་སྐད་ཅིག་བསྒོམ་མི་བྱ། །འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁ་རྩང་གི་སྣང་བ་དང་མདང་གི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ། ད་ལྟར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་རིང་གི་སྣང་བ་དང་དོ་ནུབ་ཀྱི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ། མ་འོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སང་གི་སྣང་བ་དང་སང་ནུབ་ཀྱི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ། ངོ་བོ་མེད་པ་སྣང་བ་མ་འགགས་པ། མེད་བཞིན་སྣང་བ། སྣང་དུས་ཉིད་ནས་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། དགག་སྒྲུབ་དང་བདེ་སྡུག་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ། འགྲོ་འདུག་ཟ་འཆག་གཏམ་སྨྲར་གྱུར་པ་ནའང་། །རྨི་ལམ་ནང་ཞེས་མ་ཡེངས་དྲན་པས་གཟུང་། །ཅི་སྣང་ཅི་བྱེད་ཅི་བསམ་ཐམས་ཅད་ཀུན། །རྨི་ལམ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་མ་བྲལ་བས། །བདེན་མེད་འལ་འོལ་བན་བུན་ཕྱེད་ཕྱོད་དང་། །སང་སིང་ཁྲལ་ཁྲོལ་འཛིན་མེད་ཆེན་པོར་སྦྱོང་། །ཡུལ་གང་དུ་འགྲོ་ཡང་། གནས་གང་དུ་འདུག་ཀྱང་། གྲོགས་སུ་དང་འགྲོགས་ཀྱང་། ཟས་ཅི་ལྟ་བུ་ཟ་ཡང་། གཏམ་ཇི་ལྟར་སྨྲ་ཡང་། རྣམ་རྟོག་ཇི་ལྟ་བུ་འཕྲོ་ཡང་། སྤྱོད་ལམ་ཇི་ལྟ་བུ་བྱེད་ཀྱང། སྣང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཤར་ཀྱང། སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་དུ་རྨི་ལམ་དངོས་ཡིན། རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་བདེན་མེད་ཡིན་། བདེན་མེད་ཀྱི་

p. 1072

ངོ་བོ་འཛིན་མེད་ཡིན་། འཛིན་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་འལ་འོལ་ཡིན། འལ་འོལ་གྱི་ངོ་བོ་བན་བུན་ཡིན། བན་བོན་གྱི་ངོ་བོ་ཕྱད་ཕྱོད་ཡིན། ཕྱད་ཕྱོད་ཀྱི་ངོ་བོ་སང་སེང་ཡིན། སང་སེང་གྱི་ངོ་བོ་ཁྲལ་ཁྲོལ་ཡིན། ཐམས་ཅད་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཡིན་སྙམ་དུ་མ་ཡེངས་པར་འདུན་པ་རྩེ་གཅིག་གིས་སྦྱང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་སྣང་རྨི་ལམ་དུ་རྟོགས་པས་གཟུང་བ་རངབཞིན་མེད་པར་ངང་གིས་རྟོགས་པ་འདི་ལྟར། གཟུང་ཡུལ་འཁྲུལ་སྣང་རྨི་ལམ་ཉིད་བརྟགས་པས། གཟུང་བའི་བློ་བྲལ་འཛིན་པ་ཤུགས་ལ་བྲལ། ཡུལ་བཀག་པས་ནི་ཡུལ་ཅན་འགོག་པ་ཡིན། དེ་ལ་གཟུང་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་པ་ནི། དེ་ལ་དང་པོ་རྟོགས་པའི་བློ་གཟུང་བར་སྐྱེས་པ་ཡང་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་ཏེ། དེའི་རྗེས་ལ་སྤྱོད་པའི་བློ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་བྱུང་བ་དེ་ཡང་རྨི་ལམ་དུ་འཆར་བས། གཟུང་ཡུལ་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་དུས་དེ་ལ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་བདེན་མེད་དུ་འཆར་བ་ནི། ཡུལ་བཀག་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་ཤུགས་ལ་ཁེགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་འཛིན་པ་ལོག་པས་ཀྱང་གཟུང་བ་ལོག་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། རེས་འགའ་སྣང་བ་རྨི་ལམ་ཉིད་འཇལ་བའི། །སེམས་དེ་ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་རབ་བཙལ་བས། །ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་གཟའ་གཏད་མེད་པའི་བློ། །ཕྱོགས་འབྱམས་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་ངང་ཉིད་དོ། །དྲན་བསམ་ཚོལ་ཁྲོ་བྲལ་བའི་རིག་པ་དེ། །སྟོང་གསལ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ངང་གིས་འཆར། འཛིན་པ་འགགས་པས་གཟུང་བ་རང་འགགས་པ། །ཡུལ་ཅན་ལོག་པས་ཡུལ་འཛིན་གྲོལ་བའི་ཚེ། །སྣང་ཡུལ་འབྲེལ་མེད་དཔྱད་ར་ཞིག་པར་སྣང་། །དེ་ཚེ་གཉིས་མེད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན། གཟུང་ཡུལ་རྨི་ལམ་དུ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་སེམས་ལ་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་དང་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བརྟགས་པས། གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་ཤེས་པ་གཏད་ཡལ་སྟོང་པར་ཤར་དུས། ནང་གི་འཛིན་པ་རང་གྲོལ་བས། ཕྱིའི་སྣང་ཡུལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་སྟོང་པའི་རང་སྣང་ལྟར་ཤར་བ་ནི། གཟུང་འཛིན་གཉིས་

p. 1073

མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། གསང་སྙིང་ལས། སྣ་ཚོགས་སྣང་ལ་རང་བཞིན་གསང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གསང་། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཤར་དུས་ན་དགོངས་པ་བློ་འདས་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པའི་རང་དུས་ན། །གཟུང་འཛིན་ལོག་པས་ཡུལ་སེམས་ཞེན་པ་གྲོལ། །སྣང་ལ་དེར་འཛིན་མེད་པའི་ཉམས་ཤར་ནས། །གངསྣང་ཡེ་སྟོང་རྩ་བ་བྲལ་བར་འཆར། །འདི་ནི་རང་བཞིན་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ཡིན། །དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་གཟུང་ཡུལ་ལ་འཛིན་པའི་རྟོག་དཔྱོད་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ནི་གཟུང་ཡུལ་གྱི་ཞེན་པ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་ཡུལ་སྣང་དེར་འཛིན་མེད་པའི་ཉམས་ཤར་དུས་ཤར་བའི་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་ཡེ་སྟོང་རྩ་བྲལ་ཟང་ཀར་ཤར་བ་ནི་རང་བཞིན་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ཆོས་ཉིད་ཟད་པས་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། པདྨ་ཅོད་པན་ལས། ཟད་པའི་སྣང་བ་ཡུལ་རྣམས་དང་། །འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ། །རང་གསལ་དག་པའི་ནམ་མཁའ་བཞིན། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་གོམས་པ་ཇི་ཞིག་ན། སྣང་ཡུལ་འཁྲུལ་པ་དང་། དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་དུ་རྟོག་པ་མ་དག་པ་གཞན་དབང་ནུབ་ནས་དག་པ་གཞན་དབང་ལས་གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་འདི་ལྟར། རིམ་གྱིས་སྣང་ཡུལ་མ་དག་གཞན་དབང་ཡང་། །དེར་འཛིན་ལོག་པས་དག་པ་གཞན་དབང་དུ། །ཇི་ཞིག་ཚེ་ན་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི། །རྨི་ལམ་འཁྲུལ་སྣང་གཉིད་སད་མེད་པ་བཞིན། །གདོད་མའི་གཞི་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་འགྱུར། །སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་དེར་འཛིན་ལོག་པ་ན། བད་ཀན་ཅན་གྱི་མིག་སེར་ལོག་པས། དུང་སེར་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་རང་ལོག་པ་ལྟར། འཁྲུལ་སྣང་ཆ་དང་བཅས་པ་ལོག་པ་སྟེ། མ་དག་པ་གཞན་དབང་རྨི་ལམ་དང་གཟུང་འཛིན་ཞེན་པའི་གཉིད་སད་སྟོབས་ཀྱིས་གྲོལ་དུས། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཞིང་ཁམས་དག་

p. 1074

པར་སྣང་ཡང་རང་སྣང་དག་པ་དུང་དཀར་འཛིནལྟ་བུ་སྟེ། གཞན་སྣང་ཕྱམ་ཆད་པ་མེད་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་ལ་གཞན་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དག་པ་གཞན་དབང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་དག་པ་ས་གསུམ་དུ་དབང་བཞི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཡིད་དང་འཛིན་དང་རྣམ་པར་རྟོག །གྱུར་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་དང་། །ཞིང་དང་ཡེ་ཤེས་ལས་དག་ལ། །དབང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་གནས། །དབང་དེ་མི་གཡོ་ལ་སོགས་པའི། །ས་གསུམ་ལ་ནི་རྣམ་བཞི་སྟེ། །གཅིག་ལ་རྣམ་གཉིས་དེ་ལས་གཞན། །དབང་ནི་རེ་རེར་འདོད་པ་བཞིན། །ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་རོ་གཅིག་པས། སྣང་མི་སྣང་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་སྣང་བ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཤར་ནས་དོན་མཛད་དོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་པར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བར་བསྟན་པ་ནི། འཁྲུལ་པའང་སྔོན་མེད་ཕྱིས་མེད་པར་འདིར་སྣང་། སྣང་ཡང་སྣང་བའི་དུས་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་། མེད་བཞིན་སྣང་བ་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་བློ། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པས་རྨི་ལམ་འདྲ། །འདི་ལྟར་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་ཐོག་མའི་དབྱིངས་ནའང་མེད། ཐ་མ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནའང་མེད། ད་ལྟ་དབྱིངས་ནས་རང་སྣང་འཁྲུལ་བའི་དུས་ཀྱི་ངོ་ཁ་ལ་ཡོད་ཡོད་ལྟར་སྣང་ཡང། སྣང་དུས་ཉིད་ནས་གཅིག་དང་དུ་མའི་དངོས་པོ་མེད་པས། མེད་པ་གསལ་སྣང་ཙམ་སྟེ་དོན་ལ་མེད་པ་སེམས་ལ་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་སྣང་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྨི་ལམ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་དང་མཚུངས་ཤེ་ན་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ནང་གི་སྣང་བ་དེ། །གཉིད་མ་སོང་དང་སད་དུས་མེད་ན་ཡང་། །གཉིད་དུས་སྣང་ལ་སྣང་དུས་རང་བཞིན་མེད། །མེད་སྣང་གཞི་རྩ་བྲལ་བར་ཤེས་པར་བྱ། །དཔེར་ན་རྨི་ལམ་དུ་འདོད་པའི་ཡུལ་དང་འཕྲད་པའི་སྣང་བ་དེ་གཉིད་དུ་འགྲོ་

p. 1075

ཁ་དང་སད་དུས་གཉིས་ན་མེད་ཀྱང། སོང་དུས་སྣང་བ་ལྟར། གཞི་དང་འབྲས་བུའི་དུས་གཉིས་ན་མེད་ཀྱང་། ད་ལྟ་ལམ་དུས་ན་སྣང་སྟེ། སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ནས་འཁྲུལ་སྣང་གཞི་རྩ་དངོས་མེད་དེ་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཏེང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བུ་འདོད་ལ་ཆགས་པ་དག །རྨི་ལམ་ན་ཡང་དེ་ཡི་ཡུལ་མཐོང་སྟེ། །ཉེ་བར་བརྟན་བྱེད་སད་དུས་མེད་པ་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དག་གི་མཚན་མོའི་རྣལ་འབྱོར་བཤད་པ། ད་ལྟ་ཉིན་མོར་རབ་ཏུ་གོམས་བྱ་ཞིང། །མཚན་མོ་གཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྙོམས་པའི་ཚེ། །བདེ་བའི་མལ་དུ་གཡས་ཕབ་ཉལ་བ་ནི། །མགོན་པོ་མྱ་ངན་འདས་གཟིམས་ལྟ་བུ་ལ། །རླུང་རྒྱུ་རབ་ཏུ་དལ་དང་མིག་མི་འགུལ། །སྙིང་ནང་ཨ་དཀར་ཤེལ་གོང་འོད་འབར་བ། །ཚོན་གང་ཆེས་ཕྲའི་ངང་ལ་སེམས་བཟུང་ལ། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་དྲན་པ་མ་ཡེངས་བྱ། །དེ་ཡིས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་འོད་གསལ་འཆར། །རྨི་ལམ་ནི་ཉིན་དུས་འདུན་པའི་གནད་ལས་འབྱོངས་པས། སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས་ལྷོད་ཆགས་པར་ཉལ་བའི་ཚེ། རླུང་གནད་རབ་ཏུ་དལ་བས་རྒྱུ་བ་མི་ཚོར་བ་ཙམ་ལས་མིག་ཧར་པོར་མི་འགུལ་ཞིང། སྙིང་གི་ནང་དུ་ཨ་དཀར་པོའི་འོད་འབར་བའི་འཕྲོ་འདུ་ལས་ཚོན་གང་ནས་མཐར་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་རྟ་རྔའི་ཉག་ཙམ་ལ་སེམས་བཟུང་སྟེ། རྨི་ལམ་ཡིན་སྙམ་པའི་ངང་ལ་ཉལ་བས། ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པ་རྣམས་ལ་དངས་གསལ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་འོད་གསལ་དུ་འཆར་མི་བརྟན་ཡང་རྨི་ལམ་སྔོན་པས་དངས་ཏེ་ཟིན་པར་སླའོ། །དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས། ཐོག་མར་རྨི་ལམ་འཇིགས་སྔངས་རྨིས་པ་ན། །རྨི་ལམ་དྲན་པས་འཇིགས་སྣང་རང་སར་གྲོལ། །རྨི་ལམ་ངང་དེར་ཏིང་འཛིན་གྲུབ་པ་ནི། །རྨི་ལམ་ཟིན་ཞེས་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་བྱ། །རྨི་ལམ་དུ་གཡང་དང་རྦབ་དང་ཁྱི་དང་

p. 1076

དགྲ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དྲག་པོ་རྨིས་པ་དེ་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་པ་ལ་དང་པོ་རྨི་ལམ་ཟིན་པ་འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིགས་དངངས་སྐྲག་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་མཆོག་གི་རྒྱལ་བའི་གཉེན་པོ་ཐོབ་བོ། །རྨི་ལམ་ཟིན་པའི་རྗེས། དེ་ནས་རྨི་ལམ་བདེན་མེད་གཅིག་ཏུ་སྦྱོང་། །དེ་ཡང་མེད་བཞིན་སྣང་བའི་འཁྲུལ་པའི་བློ། །རྨི་ལམ་དང་འདྲ་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མེད། །བདེན་རྫུན་བློ་ལས་འདུས་པ་ཤེས་པར་བྱ། །རྨི་ལམ་ཟིན་ནས་སྐྲག་དངངས་གྲོལ་བ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག །ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་དགོས། དེའང་རྨི་ལམ་འདི་མི་བདེན་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་བཞིན་སྣང་བ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་ངེས་སྙམ་དུ་བསམ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། འཇལ་དཔལ་རྨི་ལམ་ནི་སྣང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྣང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུང་པ་བཞིན་ནོ། །བདེན་མེད་དུ་ཤེས་པ་གལ་ཆེ་བས། སྦྱང་བ་ནི། དེ་ནས་སྤྲུལ་ཞིང་བསྒྱུར་བའི་རིམ་པ་ཡང་། རྨི་ལམ་དུས་དེར་རང་ལུས་ཚངས་པ་ལྷ། །བདེ་གཤེགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་སོགས་གང་འདོད་དུ། །སྤྲུལ་ཞིང་བསྒོམས་ལ་བདེན་མེད་ངང་དུ་གཞག །རངཉིད་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཉན་རང་དང་། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་དང་། ཞི་ཁྲོ་ལ་སོགས་པར་སྤྲུལ་ཏེ། འདི་ཁོ་ན་བདེན་མེད་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་སྣང་ངོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བསྒྱུར་བ་ནི། དེ་ནས་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཉིད་དུ། །ཚངས་ལས་བརྒྱ་བྱིན་དེ་བཞིན་ལྷ་ལས་མི། །གང་འདོད་བསྒྱུར་ལ་བདེན་མེད་ངང་དུ་བསྒོམ། །སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་གོ་བསྒྱུར་བ་ན་བདེན་མེད་དུ་འདུག་སྙམ་པས། གང་ལྟར་འདོད་པ་ལྟར་བསྒྱུར་རོ། །སྤེལ་པ་ནི། དེ་ནས་བརྒྱ་སྟོང་བྱེ་བ་སྤེལ་བྱ་ཞིང་། །གང་འདུལ་ཐབས་ཀྱིས་གཉེན་པོར་རྩལ་སྦྱང་ངོ་། །སྤྲུལ་བསྒྱུར་གྱི་སྣང་བ་དེ་དག་བརྒྱ་སྟོང་བྱེད་བར་སྤེལ་ཞིང་། གཅིག་ཏུ་གྱུར། མང་པོར་གྱུར། དེ་ཁོ་ནས་བདེན་མེད་དུ་སྦྱོང་ཞིང་ཀླུའི་གཉེན་པོ་རང་ཉིད་བྱ་ཁྱུང་དང་། རྒྱལ་

p. 1077

བསེན་ལ་རྟ་མགྲིན་ལ་སོགས་པར་གྱུར་ཏེ་ཟ་བ་དང་ལྡེང་བ་ལ་སོགས་པས་གདུལ་བར་བྱའོ། །འདི་ནི་མཐུ་སྟོབས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་འགྲུབ་པའི་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པའི་ཉེ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་གི་ཚེ་ལུས་འཆུས་པ་དང་འཁུམས་པ་དང་འཕྲོས་པ་བྱུང་ན་རྩ་རླུང་འཆུ་བས། སྤྲུལ་བསྒྱུར་ལ་སོགས་མི་འབྱོང་བའི་ཕྱིར་ཉལ་ལུགས་བདེ་ཞིང་རླུང་དལ་ལ་རིག་པ་དངས་བར་བྱ་བ་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་གནད་དོ། །བདེན་མེད་དུ་སྦྱངས་པ་རྫོགས་པའི་རྗེས་ཐོགས། དེ་ནས་དག་པའི་ཞིང་དང་ཡུལ་ཁམས་དང་། །འོག་མིན་ལ་སོགས་གང་འདོད་དེར་སོང་སྟེ། །བདེ་གཤེགས་བལྟ་དང་གཙང་མའི་ཆོས་རབ་མཉན། །ཡེ་ཤེས་ཏིང་འཛིན་གཟུགས་སྤྲིན་སྒྲུབ་པ་ཡང་། །ཉིན་མཚན་རྒྱུན་དུ་དྲན་པས་རབ་སྦྱངས་པས། །དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་རིག་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ། །གནད་ལ་མི་བསླུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན། །འདི་ནི་ཡང་ཟབ་སྙིང་པོའི་ཐེག་པའོ། །སྤྲུལ་བསྒྱུར་འབྱོངས་ནས་ཡུལ་ཁམས་གཞན་དང་། ལྷ་ཀླུའི་གནས་དང་། གླིང་གཞན་དང་། བདེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཞིང་ཁམས་སྔོན་མ་མཐོང་བ་བལྟ་བར་འདོད་ན། ཉིན་དུས་འདུན་པ་བཏང་ལ་སྔར་བཞིན་ཉལ་ཏེ། ཡུལ་ཁམས་དང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ལོ་ན་གསལ་བ་སྟོང་གསུམ་ཉུངས་འབྲུར་ཚུད་པའི་རྣམ་པ་ལས་མ་ཡེངས་པར་ཉལ་བས། གང་འདོད་པའི་སྣང་བ་མཐོང་བ་ནི། རིག་པ་ལ་མཐོ་རུང་གི་ཡོན་ཏན་ཡེ་ནས་ཡོད་པའི་གནད་ལས་བྱུང་བའོ། །འདི་དག་གི་ཚེའང་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱང་བའི་གནད་ཡིན། བདེན་མེད་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སློབ་པས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་གྱུར་པ། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཞེས་རྒྱལ་བས་གསུངས། །ཞེས་པ་དང། ཡུམ་བར་མ་ལས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷ་དང་མིའི་ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་

p. 1078

ཡོངས་སུ་དག་པ་བལྟ་བར་འདོད་པས་ཀྱང། ཤེས་རབ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཉུངས་འབྲུ་གཅིག་ཏུ་ཆུད་ལ་ཉུངས་འབྲུ་དེ་ཡང་ཆེ་བར་མ་སེམས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་ཆུང་བར་མི་མངོན་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཐར་ཐུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བའི་ལམ་གྱི་སྙིང་པོའོ། །ད་ནི་རྨི་ལམ་གོམས་པ་ལས་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ། དེ་ལྟར་ཉིན་མཚན་རྨི་ལམ་དོན་བསྒོམས་པས། །དངོས་པོ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་གཟེབ་ལས་གྲོལ། །ར་བ་རི་དང་རྩིག་པར་ཐོགས་མེད་ཅིང་། །རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་ཤེས་ཏིང་འཛིན་གྲངས་མེད་འགྲུབ། །ཉམས་རྟོགས་ཚད་མེད་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ནི་ཐར་པའི་ལམ་སྣ་ཟིན་ནས་འདོད་དགུ་འགྲུབ་ཅིང་། མཁའ་འགྲོ་གྲུབ་པ་ཅན་གྱིས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་། ནད་ཉུང་བ་དང་ཟོ་མདོག་བདེ་བ་དང་། ཚོགས་ཀྱི་ལམ་གྲུབ་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ངང་གི་རྟོགས་ཤིང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་ལམ་ཐོབ་པས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཞིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཐོབ་ཅིང་། དགེ་བ་བརྟན་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་སྟེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ལྟ་ལ་སོགས། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་པ་སྦྱོར་བའི་རྟགས། །རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དག་ཏུ་བཞེད། །འཛམ་བུ་གླིང་གི་སྐྱི་བོ་སྙེད། །སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་དགེ་ལ་སོགས། །ནམ་ལངས་དུ་ནི་དཔེར་མཛད་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །རྣམ་འཕེལ་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཆེས་ཆེར་གོམས་པ་

p. 1079

ལས་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གོང་མ་རྫོགས་པའི་རྗེས་མ་མི་སློབ་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །མཐར་ཐུག་སེམས་ཉིད་གདོད་མའི་དབྱིངས་ཕྱིན་ནས། །རང་དོན་ཆོས་སྐུ་གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་གཉིས། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེ་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་སྒོམས་ཤིག །རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་སྦྱངས་པའི་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་རྨི་ལམ་ལྟར་སྣང་ལ་རང་བཞ ིན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དབྱིངས་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐུགས་རྗེས་གཞན་དོན་དུ་གཟུགས་སྐུ་ཉི་ཟླ་ལྟ་བུར་ཤར་ནས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་དོན་མཛད་དེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་གཟིགས་ནས་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་པར། །སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །སྐྱེ་བ་མངོན་པར་སྐྱེ་བ་དང་། །དགའ་ལྡན་གནས་ནས་འཕོ་བ་དང་། །ལྷུམས་སུ་འཇུག་དང་བལྟམས་པ་དང། །བཟོ་ཡི་གནས་ལ་མཁས་པ་དང་། །བཙུན་མོའི་འཁོར་དགྱེས་རོལ་པ་དང་། །ངེས་འབྱུང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གཤེགས་པ་དང་། །བདུད་སྡེ་བཅོམ་དང་རྫོགས་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། །མྱ་ངན་འདའ་བར་གཤེགས་མཛད་རྣམས། །ཡོངས་སུ་མ་དག་ཞིང་རྣམས་སུ། །སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་སྟོན། །ཅེས་གསུངས་སོ། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པའི་ངང་ཉིད་ལས། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་འཁྲུལ་པའི་འཁོར་བ་པ། །གང་རྣམས་

p. 1080

སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བཞི་ལས་གྲོལ་ཏེ། །བདེ་ཆེན་ཡོན་ཏན་འབྱོར་བའི་གནས་ཐོབ་ཤོག །སྣ་ཚོགས་རྨི་ལམ་རྣམ་ཀུན་སྟོང་པའི་གཟུགས། །མཚོ་ཆེན་བརྒལ་དཀའ་སྲིད་རྩེའི་བར་ཁྱབ་པ། སྡུག་བསྔལ་མེ་ཚོགས་སྤུངས་པའི་འཁོར་བ་ལས། །མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་བདག་གིས་འདྲེན་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལས། རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་གཉིས་པ། མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་ལེའུ།

p. 1081

དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པར་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་འགག་པ་མེད་པ་སྒྱུ་མའི་རོལ་པ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། ཡང་འདིར་རྒྱལ་བས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་གསུངས་པ། །དེ་ཡང་མདོ་རྒྱུད་མན་ངག་སྙིང་པོའི་དོན། །ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བཞིན་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །ཇི་སྐད་དུ། ཡུམ་བར་མ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མི་འགག་པ་དང་། འོང་བ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་འཁོར་ལོའི་མདོ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་འདྲ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ནི་སྒྱུ་མ་བཞིན། །ཅེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་རྔམ་གློག་ལས། སྒྱུ་མ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ། །མིང་ཙམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མདོ་དང་རྒྱུད་སྡེ་དུ་མ་ལས་གསུངས་པ་རྣམས་འདིར་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་ལེགས་པར་ཕྱེ་བ་རང་གི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་རྟགས་གསུམ་ལ་བསྟེན་ནས་དབྱེ་ན། གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་སྒྱུ་མ་གསུམ་ལས། དང་པོ་གཞི་སྒྱུ་མ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ལས་འཁྲུལ་སྣང་གི་བྱུང་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། སེམས་ཉིད་གདོད་མ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་། །ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་བཞིན། །ཡེ་འབྱམས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དབྱིངས་རུམ་ནས། །མ་རིག་གཟུང་འཛིན་ཀུན་བརྟགས་རང་ཤར་བས། ཁམས་གསུམ་འགྲོ་དྲུག་འཁྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མ་བཞིན། །

p. 1082

དེའང་སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གདོད་ནས་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཅི་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ངང་ལས། རྩ་བ་སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་ལྔ་གཡོས་པ་ལས། རང་སྣང་འོད་གསལ་དུ་ཤར་བ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པའི་ཆ་ལས། ཕྱི་ནང་གི་སྣོད་བཅུད་ལུས་དང་བཅས་པར་འཁྲུལ་ཏེ། སྒྱུ་མ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་གི་རྒྱུད་ལས། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གཞི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཅིར་ཡང་འཁྲུལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་ལྟར་འཁྲུལ་ཞེ་ན་བཤད་པ། རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་སྟོབས་ཀྱིས་རང་སྣང་བ། །ཤིང་བུ་རྡེའུ་རིག་སྔགས་ཚོགས་པ་ལས། །མིག་འཕྲུལ་རྟ་གླང་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་དང་། །རི་དང་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་སྣང་བ་བཞིན། །སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་ལ་སོགས་སྣང་བའང་འཁྲུལ་གཞིའི་རྒྱུ་ཤིང་བུ་རྡེའུ་ཉིད། འཁྲུལ་རྐྱེན་རིགས་སྔགས་ཀྱིས་མིག་གི་ཤེས་པ་བསླད་དུས། འཁྲུལ་སྣང་རྟ་གླང་གི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དེ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་རང་སྣང་ལས་ཤར་བ་ལྟར། འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ཡང་དེ་དངའདྲ་སྟེ། མ་རིག་དབང་གིས་བག་ཆགས་འཁྲུལ་བའི་བློ། །སྣང་སྲིད་ཡུལ་དང་དེར་འཛིན་དུག་གསུམ་ཤར། །རང་བཞིན་མེད་ལ་སྣང་བ་མ་འགག་པ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེ་བོ་འདྲ་བ་འདི་དག་ཀུན། །བདེན་མེད་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཆེན་པོ་རུ། །དེ་རིང་ཉིད་དུ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །རྒྱུ་རིག་པ་ཉིད། རྐྱེན་མ་རིག་པ་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་གཟུང་འཛིན་གྱིས་བསླད་པས། འཁྲུལ་སྣང་སྣོད་བཅུད་སོ་སོའི་ངོ་ཁ་ལ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་སྟེ། དུག་གསུམ་གྱི་འཁོར་བ་མཐོ་དམན་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཡོད་ཡོད་ལྟར་སྣང་དུས་འདི་ཉིད་ནས། དོན་ལ་རྫུན་སྣང་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ལས། རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དབུས་དག་ཏུ། །སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་དག་གིས་གཟུགས་སྤྲུལ་ཏེ། །

p. 1083

རྟ་དང་གླང་པོ་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་བྱས། །དེ་དག་མི་བདེན་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྒྱུ་མ་ནམ་མཁའ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི། ཡོང་ཡེ་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རང་བཞིན་གཤིས་ལ་མཁའ་འདྲ་མཉམ་པ་ཉིད། །མ་སྐྱེས་གདོད་ནས་དག་པ་ཤེས་པར་བྱ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་གཤིས་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། ཆོས་ཐབས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དབུས་དང་མཐའ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་པ་དང། ཏེང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་དངོས་པོ་རྣམ་པར་འཇིག །སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་ཡེ་སྟོང་པ་སྟེ། །ཉི་ཚེའི་སྟོང་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་དང་། །མཁས་པ་བྱིས་པ་དག་དང་རྩོད་མི་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ཆོས་དེ་ལ་མི་ལྡན་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་སྟོང་ལ། རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་པར་འདོད་པ་ཡོད་དེ་ཉི་མ་མུན་པས་སྟོང་ལ་འོད་ཟེར་གྱིས་མི་སྟོང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ནི། ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པ་སྟེ། བདེན་ཞེན་ལས་ནམ་དུའང་གྲོལ་བ་མི་སྲིད། འདི་ལྟར་ཉི་མ་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་དང་དུ་མས་སྟོང་པས་འོད་ཟེར་སྟོང་སྟེ། སྟོང་ལ་སྣང་བ་འདི་ནི་དབུ་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། མེ་ཡི་རང་བཞིན་ཚ་བ་དང་། །བུ་རམ་རང་བཞིན་མངར་བ་ལྟར། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གསུང། །ཞེས་པ་དང་། ཡུམ་ལས་། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་ཆུང་དུའང་། རང་རང་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཉི་ཤུར་འདོད། །ཅེས་སོ། །དེའང་སྟོང་པས་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པའི་རང་བཞིན་སྣང་བ་དང་དབྱེར་མེད་པས། སྟོང་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཐད་དེ། འཕགས་པ་

p. 1084

ཀླུའི་དབང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས། གང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རུང་བ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་བར་འགྱུར། །གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་སྟོང་པ་ཀ་བ་དང་བུམ་པའི་སྟོང་པ་དང་། མི་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་དང་རང་མཚན་གྱི་སྟོང་པ་རི་བོང་གི་རྭ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བ་མང་ཡང་། དེ་ཐམས་ཅད་རྟོག་གེ་བས་ཀུན་བརྟགས་པ་ཙམ་ལས། འདིར་ནི་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད། རིག་ངོ་ན་སྣང་ཡང་གཤིས་ངོ་ན་མ་གྲུབ་པ། ཡེ་སྟོང་མཐའ་ལས་འདས་པའི་སྟོང་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། གང་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མ་སྐྱེས་པ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་དངོས་མེད་པ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དག་པ་ཡིན། །ཅེས་པ་དང་། དཔུང་བཟངས་ལས། ཆོས་རྣམས་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། །གསལ་ཞིང་དག་ལ་རྙོག་པ་མེད། །གཟུང་དུ་མེད་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད། །ངོ་བོ་མེད་ཅིང་གནས་མེད་པ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ནས། སྟོང་པའི་དབྱིངས་ལས་འཁོར་བ་འབྱུང་བ་དང་། དེ་ཉིད་དུ་ལམ་སྦྱོང་བ་དང་། མཐར་ཕྱིན་ནས་གྲོལ་བའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་པའི་ལན་དུ། དང་པོ་སྡོམ་ཚིག་གི་ཆིངས་བསྟན་པ་ནི། སྐྱེ་མེད་སྐྱེ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་ངང་ཉིད་དུ། །རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་སྦྱང་བྱའི་གཞི་དང་ནི། །མ་དག་སྒྱུ་མ་སྦྱང་བྱའི་དྲི་མ་དང་། །ཐབས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་སྦྱོང་བྱེད་གཉེན་པོ་དང་། །ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུ་སྟེ། །རྣམ་བཞི་དཔེ་ཡི་སྒྱུ་མས་གཏན་ལ་ཕབ། །ཅེས་མདོར་བསྟན་པ་ལས། མཁས་པ་དག་ནི་དཔེས་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་བཞི་པོ་དག་གི་དབྱིངས་དེ་ལས་འཁྲུལ་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་སྦྱོང་བ་དང་། མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་སྐབས་བཞིས་རིག་པར་བྱ་བ་

p. 1085

ལས། དཔེའི་སྒྱུ་མས་སྔོན་དུ་གོ་དོན་བཞག་ན། དེའི་རྗེས་སུ་རང་རང་གིས་མཚན་ཉིད་ངེས་པའི་ཕྱིར། དཔེ་ངེས་པའི་བྱ་བ་ཡང་། ཇི་ལྟར་རིགས་སྔགས་ལས་བྱུང་མིག་འཕྲུལ་ཏེ། །ཤིང་བུ་རྡེ་འུ་རྟ་གླང་སྣང་དུས་ནས། །རྟ་གླང་མ་ཡིན་ཤིང་བུ་རྡེའུ་ཉིད། །དེ་བཞིན་ཚེས་ཀུན་བདེ་མེད་མཚོན་པ་ཉིད། །རང་བཞིན་དཔེ་ཡིས་སྒྱུ་མར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །འཁྲུལ་པའི་གཞི་དང་འཁྲུལ་སྐྱོན་འཁྲུལ་པའི་ཚུལ། །འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་གྲོལ་གདོད་མར་གྲོལ་ཚུལ་རྣམས། །དཔེ་ཡི་སྔོན་རོལ་དཔེ་དང་དཔེར་འགྲུབ་དང་། །དཔེར་གྲུབ་དཔེ་ཞིག་སྔོན་བཞིན་རང་མཚན་དུས། །རྣམ་བཞི་གོ་རིམས་དཔེ་ཡིས་སྒྱུ་མ་བསྟན། །དེ་ལ་འཁྲུལ་གཞིའི་རིག་པ་ནི་རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་དངོས་སུ་མེད་ལ། དེའི་སྟེང་ན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་མ་རིག་པ་ཡོད་པས་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་རུང་དུ་ཡོད་པ་ནི། རྟ་གླང་སྣང་རུང་དུ་མེད་ལ་འབྱུང་རུང་དུ་ཡོད་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ལས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྒྱུ་མ་ནི། །འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་འདི་དག་གོ །རྐྱེན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྒྱུ་མ་ནི། །མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་སོ། །ཆོས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྒྱུ་མ་ནི། །ང་ཡི་འཁོར་གྱི་དགེ་སློང་ངོ་། །ང་ནི་ཡང་དག་སྒྱུ་མ་སྟེ། །འདུས་མ་བྱས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །པ་དཔེའི་སྔོན་རོལ་གྱི་ཤིང་བུ་ལྟ་བུའོ། །རིག་པ་དབྱིངས་ལས་གཞིར་སྣང་དུ་འཕགས་པའི་ཚེ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྩ་བར་ཤར་བས་མ་དག་པའི་སྒྱུ་མ་སྦྱང་བྱའི་དྲི་མར་ཆགས་ཏེ། རིག་པ་ལ་འཁྲུལ་རྟོག་གི་སྦགས་པས། འཁྲུལ་སྣང་དངོས་སུ་མེད་ལ་འཁྲུལ་རྟོག་ཏུ་ལྡན་པ། རིག་སྔགས་ཀྱི་སྔགས་བགྲངས་བཞིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྟ་གླང་གི་དཔེ་གྲུབ་ངེས་སུ་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་རིག་ངོར་འཁྲུལ་སྣང་དངོས་སུ་སྣང་དུས་འདི་ཉིད་རིག་པ་གཟུང་འཛིན་གྱིས་བསླད་པས་སྣ་ཚོགས་རང་སྣང་དུ་ཤར་བ་རིག་སྔགས་ལས་ཤིང་བུ་རྡེའུ་ཉིད་རྟ་གླང་གི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་རང་དུས་སྒྱུ་མ་དངོས་ཀྱི་དཔེར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་རིག་པ་ལ་ལམ་བསྒོམས་པས་བདེན་ཞེན་སྲབ་པ་ནི་ཐབས་སྒྱུ་མ་སྟེ།

p. 1086

སྒྱུ་མའི་རིག་སྔགས་འཇིག་བཞིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་མཐར་འཁྲུལ་རྟོག་ལོག་པས་འཁྲུལ་སྣང་འགག་སྟེ་གདོད་མར་གྲོལ་བ་ནི། རིག་པ་དང་པོའི་གཤིས་ཐོག་ཏུ་རང་ཕེབས་པའི་དུས་དེ་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ཡིན་ལ་མ་རིག་གཟུང་འཛིན་གྱི་རིག་སྔགས་ལོག་པས། འཁོར་བ་འཁྲུལ་སྣང་གི་རྟ་གླང་གིི་སྣང་བ་ལོག་སྟེ། སྒྱུ་མ་ཞིག་པའི་ཤིང་བུ་རྡེའུ་ལྟར་རིག་པ་གཞིའི་གཟུགས་ཟང་ཀ་མར་རང་ངོར་སྣང་བས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་དགོངས་པ་ལས་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི། དཔེ་ཞིག་པའི་རང་དུས་ཤིང་བུ་རྡེའུ་ལྟ་བུའོ། །འདི་དག་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་རླབས་པོ་ཆེའི་དཀའ་བའི་གནས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་སྒྱུ་མ་བཞིའི་དཔེ་དོན་ཤན་སྦྱར་ནས། ད་ནི་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་། གསལ་བར་བཤད་པ་ལས། དང་པོ། རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་ཏེ། །སྦྱང་གཞིའི་དབྱིངས་ཡིན་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡིན། །དེ་ལ་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ཉིད། ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་འདུས་མ་བྱས་སུ་གནས་ཏེ། འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་དབྲི་བསྣན་དང་ཆེ་ཆུང་མེད་པར་ཁྱབ་པ་ནི། ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོས་འགྲོ་ཀུན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། །ཅེས་པ་དང། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་ཕྱིར་དང་། །རིགས་ཡོད་ཕྱིར་ན་ལུས་ཅན་ཀུན། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཅེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཡེ་ནས་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་གསལ་བ་སྟེ། བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། སེམས་ལ་སེམས་མ་མཆིས་ཏེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའོ་ཞེས་པ་དང་། བརྟག་གཉིས་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སང་རྒྱས་ཉིད། །འོན་ཀྱང་གློ་བུར་དྲི་མས་བསྒྲིབས། །དེ་བསལ་ན་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་པ་དང་། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཁམས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་

p. 1087

སྙིང་པོ་དེ་ཉིད། སེམས་ཅན་པའི་དུས་ན་མ་དག་པའི་ཁམས། བྱང་ཆུབ་སེེམས་དཔའི་དུས་ན་མ་དག་དག་པའི་ཁམས། སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་ཁམས་ཞེས་མིང་གསུམ་བཏགས་ཀྱང་། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། མ་དག་མ་དག་དག་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གོ་རིམས་བཞིན། །སེམས་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཐམས་ཅད་ལ། ཁྱད་པར་མེད་དེ་དག་གྱུར་ལ། །ཞེས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྔོན་བཞིན་ཕྱིས་དེ་བཞིན། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཁམས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རང་རིག་གི་ངོ་བོ་ལ། དག་དང་མ་དག་གང་དུའང་མ་ཆད་པས། །འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པ་གཉིས་ལས་འདས། །འཁོར་འདས་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ཡིན་འཆར་གཞི་སྟེ། །རིག་དང་མ་རིག་རྐྱེན་ལས་དེ་ལྟར་ཡིན། །འདི་ནི་གདོད་མའི་གཤིས་ཡིན་གནས་ལུགས་ཡིན། །དེ་ལ་རིག་པར་རང་གི་ངོ་བོ་ནི། གང་དུའང་གྲུབ་བསལ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུངས། དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་དེ་ནི་འཁོར་བའང་མ་ཡིན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །གཤིས་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ངང་ལས། གདངས་འཆར་གཞི་མ་འགགས་པའི་རྩལ་གྱིས། རིག་ན་མྱང་འདས་དང་། མ་རིག་པས་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མ་ལྟར་སྣང་སྟེ། དོ་ཧ་ལས། སེམས་ཉིད་གཅིག་པུ་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཏེ། །གང་ལ་སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་འཕྲོ་བ། །ཞེས་སོ། །གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་གང་ལྟར་ཡང་འཆར་གཞི་བྱེད་པའི་དཔེ་ཉེ་བར་དགོད་པ་ནི། མེ་ལོང་དངས་བཞིན་གཟུགས་བརྙན་འཆར་གཞི་བྱེད། །ཤར་དུས་ཉིད་ནས་གང་དུའང་མ་ཆད་པ། །མེ་ལོང་ངོས་ཏེ་

p. 1088

དཀར་ནག་གཉིས་མེད་ལ། །དཀར་ནག་གཉིས་ཀའི་འཆར་གཞི་བྱེད་དང་མཚུངས། །འདི་ཉིད་ཤེས་པས་ཀུན་ལ་མཁས་པར་གྱུར། །མེ་ལོང་གཡའ་དག་པའི་ངོས་དེ་གཟུགས་བརྙན་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། གང་ལྟར་ཡང་འཆར་བའི་གཞི་བྱེད་པ་སྟེ། དཀར་ནག་ཏུ་ཤར་ཡང་དཀར་ནག་ཏུ་མ་གྲུབ་པའི་དཔེས་རིག་པ་མེ་ལོང་དངས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ཡང་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། གང་ལྟར་འཆར་བའི་གཞི་ལ། འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་ཤར་དུས་ཉིད་ནས། རིག་པ་ལ་མ་གོས་པའི་ཚུལ་འདི་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིས་ནི་སྣང་ཡང་འཛིན་པས་ཆེད་དུ་མ་བསླད་ན་འཁྲུལ་སྣང་གིས་གོས་མི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡུལ་སྤང་ལེན་ལས་འདས་པས་རིག་པའི་རང་འགྲོས་ལ་མཁས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཏི་ལོ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྣང་བས་མི་འཆིང་ཞེན་པས་འཆིང་། །ཞེན་པ་ཆོད་ཅིག་ན་རོ་པ། །ཞེས་པ་དང་། ཞི་བ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། འདིར་ནི་མཐོང་ཐོས་ཤེས་པ་དག །དགག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །གང་ལའང་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུར་གྱུར་པ། །བདེན་པར་རྟོགས་པ་བཟློག་བྱ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་དག་བྱའི་རང་བཞིན། མ་དག་སྒྱུ་མ་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་སྟེ། །གཉིས་མེད་གཉིས་སུ་བཟུང་ལས་དེར་སྣང་ངོ་། །སྣོད་བཅུད་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་འཁྲུལ་རྟོག་དང་བཅས་པ་འདི་རྣམས་རིག་པའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་ཁམས་ལ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་སྟེ། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ལས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དེ་དག་སྦྱང་བ་ནི། ཐབས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་གཉེན་པོ་ལམ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་དང་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་པའི་ལམ་བཞི་རུ། །ཚོགས་གཉིས་རིམ་གཉིས་སྦྱོང་བྱེད་བསྒོམས་པ་ཡིས། །སྦྱང་བྱའི་དྲི་མ་སྤྲིན་འདྲ་སེལ་བྱེད་ཡིན། །དེ་ལ་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། འབྲིང་དུ་ཡང་དག་

p. 1089

སྤོང་བ་བཞི་དང་། ཆེན་པོ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་། །སྦྱོར་ལམ་དྲོད་དང་རྩེ་མོར་དབང་པོ་ལྔ་དང་། བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་ཏུ་སྟོབས་ལྔ་དང་། མཐོང་ལམ་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡན་ལག་བདུན་དང་། སྒོམ་ལམ་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་སུམ་བཅུ་རྩ་བདུན་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་དང་། བསྐྱེད་པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་གཉིས་ལ་གནས་པ་དང་། ལམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་དུ་བགྲོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ས་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རབ་ཏུ་གཅེས་པས་ཆེ་ལོང་ཞིག་བརྗོད་ན། མདོའི་ཆ་ནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །བློ་གྲོས་རབ་བརྟན་གྱི་མདོ་ལས། བློ་གྲོས་རབ་བརྟན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རབ་བརྟན། གང་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་བསྒོམ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། ལུས་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་སོ་སོར་བརྟག་སྟེ། ཀྱེ་མ་ལུས་འདི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་བ་མི་རྟག་ཅིང་འགྱུར་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། ལུས་འདི་ང་ཡིར་མི་བྱ་དང་། ལུས་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལ་སྙིང་པོ་བླང་བར་བྱ་སྟེ། སྙིང་པོ་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་བསྒྲུབ་ཅིང་ཐོབ་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །བློ་གྲོས་རབ་བརྟན། ཚོར་བ་ལ་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་བལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། ཚོར་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་དགའ་བར་བྱེད། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ལ་ཞེ་སྡང་བར་བྱེད། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ལ་རྨོངས་པར་བྱེད། བདག་གི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རང་བཞིན་མེད་པ་སྦྱངས་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོར་བ་རྒྱུན་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན། རྟོགས་པའི་ཚོར་བ་ནི་བདེ་བ། མ་རྟོགས་པའི་

p. 1090

ཚོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བས་ན། དམིགས་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཇི་སྲིད་ཆོས་སུ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་ནི་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །བློ་གྲོས་རབ་བསྟན། སེམས་ལ་སེམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ནི་སྐྱེས་ནས་འཇིག་ཅིང་མི་རྟོགས་པས། བདག་གིས་ཐོག་མར་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང། གནས་དེ་ཡང་ཟད་ཅིང་གང་ན་ཡང་མི་གནས་པས་སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་བྲལ་བར་གནས་པ་བྱའོ། །དེ་ནི་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །བློ་གྲོས་རབ་བརྟན། ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན་གང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། ཆོས་དེ་ལ་བལྟ་ཞིང་གནས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡང་དག་པ་མཐོང་གི། ཆོས་སུ་མ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཇི་སྙེད་ཆོས་སུ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ། མིང་དེ་དང་ཆོས་དེ་དག་ཕྱི་ནང་གང་དུའང་མི་རྙེད་པས། མཐའ་མི་རྙེད་ཅིང་མཐའ་མེད་ཅིང་མ་གྲུབ་པས་ནི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །བློ་གྲོས་རབ་བརྟན་གྱིས་གསོལ་པ། ཡང་དག་པ་སྤོང་བ་བཞི་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རབ་བརྟན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད། འབད་པ་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད། འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ།

p. 1091

སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན། ཡང་དག་པར་འཇོག་གོ །དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད། འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ །དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། བསྐྱེད་པ་རྣམས་གནས་པ་དང་། གནས་པ་ཕྱིར་ཞིང་འཕེལ་བ་དང་། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད། འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ །བློ་གྲོས་རབ་བསྟན། གང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཏེང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཏེང་ངེ་འཛིན་གྱི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི། སེམས་གཡེང་བར་བྱེད་ཅིང་ཏེང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི། ལྟ་བ་ཉམས་པ་དང་། ལྟ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པས་ཡང་དག་པར་སྒྲིབ་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤང་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད། འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤང་བ་དང་པོའོ། །གང་ཡང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་པས་ཆགས། ཁོང་ཁྲོས་སྡང་། མ་རིག་པས་རྨོངས་ཏེ། རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་ཞེས་པའོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མི་གཙང་བས་འདོད་ཆགས་དང་། བྱམས་པས་ཞེ་སྡང་དང་། རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་གཏི་མུག་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །གང་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཐ་དད་དུ་རྟོགས་པས་སྤོང་ཞེས་བྱ་ཡིས། གང་སྤོང་བ་དེ་ནི་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་བས་ཡང་དག་པ་སྤོང་བ་གཉིས་པའོ། །གང་དགེ་བའི་ཆོས་མ་

p. 1092

སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད། འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ། སེམས་ཡང་དག་པར་འཇོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དགེ་བ་ཚད་མེད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་གསུམ་པའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང་། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཁམས་གསུམ་ལ་མི་གནས་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བསྔོས་པས། དེ་ལ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མེད་པས་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་པའོ། །བློ་གྲོས་རབ་བརྟན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རབ་བརྟན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ནི་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང། སྤྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའོ། །བློ་གྲོས་རབ་བསྟན་དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། གང་དུའང་མི་དམིགས་ཤིང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྔངས་དངངས་པར་མི་འགྱུར་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བ་དང་འདུན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །བློ་གྲོས་རབ་བརྟན། གང་དད་པ་རྩེ་གཅིག་པའི་འདུན་པ་དང་ལྡན་པ་དེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྩོན་པ་འདོར་ཞིང་ལེ་ལོར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་

p. 1093

ཏེང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །བློ་གྲོས་རབ་བརྟན། གང་རྩོལ་བའི་རྩོམ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་ལྡན་པ་དེས་སེམས་གང་དུའང་མི་དམིགས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་དེ་ལ་རྩེ་གཅིག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཏེང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །བློ་གྲོས་རབ་བསྟན། གང་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་དེས་འགྲོ་བ་དང་འཆག་པ་དང། འདུག་པ་དང། ཉལ་བའི་དུས་ཐམས་ཅད་དུའང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་མི་འདའ་བས་སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །བློ་གྲོས་རབ་བསྟན། དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིིར་རྫུན་འཁྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེས་ལོག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་བྱེད། སྤངས་བས་དགེ་བར་བྱེད་དེ། ཡང་དག་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་བྱེད། བགྲོད་པར་བྱེེད་པས་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རབ་བརྟན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དབང་པོ་ལྔ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རབ་བརྟན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་ལྔ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་དབང་པོ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། དྲན་པའི་དབང་པོ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །དེ་ལ་དད་པའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། འཁོར་བ་ན་སྤྱོད་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་དད་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་འཇིགས་པས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་སྡིག་པ་མི་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐོས་ན་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་དགའ་ཞིང་དད་པ་ནི་དད་པའི་དབང་པོའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གང་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །དྲན་པའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གང་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དེ་

p. 1094

དག་དྲན་པའི་དབང་པོས་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དྲན་པའི་དབང་པོའོ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གང་དྲན་པའི་དབང་པོས་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱས་པ་དེ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མ་ཡེངས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དེ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོས་བརྟགས་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །བློ་གྲོས་རབ་བརྟན་གྱིས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟོབས་ལྔ་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རབ་བརྟན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལྔ་སྟེ། དད་པའི་སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། དྲན་པའི་སྟོབས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་སོ། །དད་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན་། གང་ལ་དད་ཅིང་མོས་པ་དེ་ལ་གང་གིས་ཀྱང་མི་བརྫི་བ་སྟེ། དེའི་དྲུང་དུ་བདུད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སུ་བསྒྱུར་ནས་འོང་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་དེ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྱུར་བར་བྱེད། ལོག་པར་བྱེད་ཀྱང་འབྲལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དབྱེ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་གཞན་དུ་འགྱུར་ཡང་སྲིད་ཀྱི། དད་པའི་སྟོབས་ལ་མོས་པ་དེ་ནི་སྟོབས་དེ་ལས་འབྲལ་བར་མི་ནུས་པས་ན་དད་པའི་སྟོབས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། གང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་དགེ་བའི་ཆོས་གང་དང་གང་ལ་བསྟན་པའི་སྟོབས་ཀྱང་། །གནས་དེར་མ་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་བརྩོན་པའི་སྟོབས་དེ་སུས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་ནུས་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་སོ། །དྲན་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གང་དང་གང་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་སེམས་མི་གཡེང་སྟེ། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་གང་གིས་ཀྱང་བརྫི་བར་མི་ནུས་ཤིང་། དྲན་པའི་སྟོབས་དེས་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པས་དྲན་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་

p. 1095

གྱིས་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་དང་བག་ཆགས་ཡོད་པས་ཉོན་མོངས་པས་མི་བརྫི་བ་དེ་ཉིད་གང་དུ་གནས་ཀྱང་འདུ་འཛི་ལས་དབེན་པ་སྟེ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་མ་ཞུགས་ཤིང་། ཆོས་གང་ལའང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། འདུ་འཛི་ལས་དབེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་དེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་བ་ནི། ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོབས་ལྔ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དབང་པོ་ལྔ་བསྟན་ཞིང་དེའི་སྟོབས་རྒྱས་པས་ན་སྟོབས་ལྔ་ཞེ་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་། བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡན་ལག་བདུན་པ་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས་གང་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། གང་དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས་གང་གི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཆོས་སུ་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་གང་དུའང་མི་དམིགས་ཏེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས། གང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་བཤིག་པའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ལེན་མི་འདོར་བས་ལམ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ལ། སྤྲོ་བ་དང་མི་རྟོག་པའི་མོས་པས་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བ་འདི་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །

p. 1096

གང་དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བ་ཐམས་ཅད་བཤིག་པའི་ཕྱིར། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དགའ་བ་མི་བསྐྱེད་པར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བ་ནི་དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས། གང་གི་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱོང་བ་དང་། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སེམས་གནས་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་སྦྱང་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས། གང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཛིན་པ་རྣམ་པར་བཤིག་པའི་ཕྱིར་རམ། རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ནི་གང་ལ་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། གང་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པར་འགྱུར་གྱི། སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་དང། སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པས་འཚང་རྒྱ་ཡིས། མཉམ་པར་མ་བཞག་པས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བར་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དེ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས། གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱེད། རྟེན་པར་མི་བྱེད། ཆགས་པར་མི་བྱེད། འཆིང་པར་མི་བྱེད། གང་ལ་ཡང་ཡིད་མི་བདེ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མི་འཛིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱིས་སེམས་མི་འཕྲོགས་ཤིང་། དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བའི་བཏང་སྙོམས་ཅན་དུ་གྱུར་ནས་དགའ་བ་ཐོབ་པ་འདི་ནི། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ལ་དེ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་

p. 1097

ཀྱི་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། གང་ཟག་དང་། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་ཡང་དག་པ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ལྟ་བའི་དམིགས་པ་ཆུང་ངུ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དང་། གང་ཡང་རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས། དེ་ལ་རྟོག་པ་གང་གིས་རྟོགས་པ་སྤངས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་ཞི་གནས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་བཟང་ངན་དུ་རྟོགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་སྟེ། ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག །ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས། དེ་ལ་ཚིག་གིས་བདག་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནོད་དེ། དེ་ལ་བདག་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པར་མི་བྱེད། གཞན་ཡང་ཉོན་མོངས་པར་མི་བྱེད་ཚིག་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་གོ །བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས། དེ་ལ་ལས་གང་ཟད་ཅིང་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལས་ཀྱི་མཐའོ། །དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བར་འགྱུར་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་འབར་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དང་། ལས་གང་ཉོན་མོངས་པ་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དཀར་བ་དང་། གནག་པ་དང། འདྲེས་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་། མ་གྲུབ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའོ། །བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པས་མི་གོས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འཚོ་བ་གང་བདག་ལ་མི་གནོད། གཞན་ལ་ཡང་མི་གནོད་པར་ཆོས་ཀྱི་དོན་རྗོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བའོ། །བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས། དེ་ལ་ཟབ་ཅིང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་འདུས་མ་བྱས་

p. 1098

པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་སྟེ། དེ་ཕྱིར་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། འདུན་པ་དང་། བརྩོན་པ་དང་། མི་ཞུམ་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བའོ། །བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས། དེ་ལ་དྲན་པ་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གོ་སྐབས་མི་རྙེད་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སེམས་དང་ཚད་མེད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་དྲན་པ་སྟེ། དྲན་པ་གང་གིས་བདུད་ཀྱིས་སྐབས་མི་རྙེད་པ་དང་། དྲན་པ་གང་གིས་ལམ་ལོག་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། དྲན་པ་སྒོ་བ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་མོས་པ་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐབས་མི་རྙེད་པ་འདི་ནིཡང་དག་པའི་དྲན་པའོ། །བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས་བདག་མཉམ་པ་ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། བདག་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བདག་སྟོང་པ་ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གི་སེམས་སྐད་ཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དེ་དེ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ལམ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། ལྷའི་བུ་དག་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་དང་། དབང་པོ་རྣམས་དང། སྟོབས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་རྣམས་ཀྱང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་

p. 1099

ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ནི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཐབས་དང་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཞི་གནས་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས། །ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་འཇོམས་པ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཞེས་པ་དང་། བཤེས་སྤྲིང་ལས། བསམ་གཏན་མེད་པ་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་མེད། །ཤེས་རབ་མེད་ལ་ཡང་བསམ་གཏན་མེད། །གང་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་པ་སྲིད་པ་ཡི། །རྒྱ་མཚོ་གནག་རྗེས་ལྟ་བུར་འཚལ་བར་བགྱི། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་སྦྱོར་ན་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་དེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱིས་སྟོང་ཉིད་མོས་པས་འཇལ་ཞིང་། དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམ་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་བ་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་བརྩོན་པས། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དོན་བསྒོམ་ཞིང་། ཐབས་ཤེས་རབ་ཟུང་འབྲེལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སློབ་པས། དང་པོ་ཚོགས་ལམ་གསུམ་རྫོགས་པའི་རྗེས་ལ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་སྔ་ལྟས་སུ་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཏེ། དྲོད་ཅེས་བརྗོད་པ་དང་། རྩེ་མོ་དང་། བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་རྫོགས་པ་ལས། ཉོན་མོངས་པར་རགས་པ་མགོ་ནོན་ཞིང་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་པོ་སྐྱེ་བ་ལ་དངོས་སུ་ཕྱོགས་པའོ། །དེ་ནས་མཐོང་ལམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་མཐོང་སྟེ་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སྤངས་བྱ་ཀུན་བརྟགས་གློ་བུར་བ་དག་པའི་དུས་སོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་། ལམ་འགོག་པའི་བདེན་པ་རེ་རེ་བཞིན་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་ལ་བཟོད་པ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ལ་བཟོད་པ་

p. 1100

སྟེ། བཞི་བཞི་བསྡོམ་པས་བཅུ་དྲུག་གོ །ཆོས་ཤེས་པ་ནི་བདེན་བཞི་སོ་སོའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་མཚན་མཐོང་བའོ། །ཆོས་ཤེས་པ་ལ་བཟོད་པ་ནི་རང་མཚན་མཐོང་བས་མི་སྐྲག་པའོ། །རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་བདེན་བཞི་སོ་སོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་མཚན་སྟོང་ཉིད་དུ་མཐོང་བའོ། །རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནམ་མཁའ་མཐོང་བ་ལ་མི་སྐྲག་པའོ། །དེ་དག་བློ་རྫས་གཅིག་གིས་བདེན་བཞི་རང་བཞིན་སྣང་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་མཐོང་ཚུལ་བཞི་བཞིར་འཆར་ཏེ། བདེན་བཞི་དོན་ལ་ཆོས་ཤེས་བཞི། ཆོས་བཟོད་བཞི། རྗེས་ཤེས་བཞི། རྗེས་བཟོད་བཞིའི་རིམ་པ་སོ་སོར་འཆར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་བདེན་པ་ལ། །ཆོས་ཤེས་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་། །བཟོད་ཤེས་སྐད་ཅིག་བདག་ཉིད་འདི། །ཞེས་སོ། །དེའི་དུས་སུ་མཐོང་སྤང་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཉིས་སྤང་ཚུལ་ནི། ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་ལ། མ་རིག་པ། འདོད་ཆགས། ཁོང་ཁྲོ། ང་རྒྱལ། ཐེ་ཚོམ། ལྟ་བའོ། །ལྟ་བ་ལ་ལྔ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ། མཐར་འཛིན། ལོག་ལྟ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་མཆོག་འཛིན། ལྟ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ལྔ་པོ་དེ་དང་བསྡོམས་པས་བཅུ། དེ་ལྟར་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་པོ་དེ་འདོད་ཁམས་ན་བདེན་བཞི་རེ་རེ་ལ་བཅུ་བཅུ་བྱུང་བས་བཞི་བཅུ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་གཉིས་ན་ཁོང་ཁྲོ་མ་གཏོགས་པ་དགུ་དགུ་བདེན་བཞི་རེ་རེ་མ་བྱུང་བས། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པ་གཉིས་ཏེ་བསྡོམས་པས་མཐོང་སྤངས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཉིས་པོ་སྤང་ཚུལ་ནི། མཐོང་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་འགྱུར་ལམ་གྱིས་རགས་པ་བརྒྱུད་ནས་སྤངས། སྐྱེ་བཞིན་པས་ཕྲ་བ་དངོས་སུ་སྤངས། སྐྱེས་དུས་ནས་མཐོང་སྤངས་ཀྱི་ས་བོན་མ་ལུས་པ་འགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྒོམ་ལམ་ས་དགུའི་དྲི་མ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞི་ཡང་རང་རང་གི་སའི་སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་དང་རྗེས་ལ་སྤང་སྟེ། སྒོམ་སྤང་གི་ཉོན་མོངས་པ་བག་ལ་ཉལ་བའི་ལྷན་སྐྱེས་ལས་ཕྱི་ན་དྲུག་སྟེ། མ་རིག་པ། འདོད་ཆགས། ཁོང་ཁྲོ།

p. 1101

ང་རྒྱལ། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ། མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བའོ། །འདོད་ཁམས་ན་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་རེ་རེ་ལའང། ཆེན་པོ། འབྲིང། ཆུང་ངུ་གསུམ་གསུམ་ལས། དེ་ལའང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ། འབྲིང་ཆུང་ངུ། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ། འབྲིང་ཆུང་ངུ། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་འབྲིང་། ཆུང་ངུ་སྟེ། དགུ་དགུར་ཕྱེ་བས་དྲུག་ཚན་དགུ་སྟེ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞི། གཟུགས་ཁམས་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ་རྣམས་སུ་ཁོང་ཁྲོ་བོར་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་ཆེ་འབྲིང་དགུ་དགུ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བཞི་བཅུ་ཞེ་ལྔ་པ་ལྔ་བསྡོམས་པའི་བརྒྱ་བརྒྱད་བཅུ། གཟུགས་མེད་ནམ་མཁའ། རྣམ་ཤེས། ཅི་ཡང་མེད་པ། སྲིད་རྩེ་བཞི་ལ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ། ཁམས་གོང་མའི་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་ཚན་གཉིས་ལ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། དེའི་སྟེང་དུ་འདོད་པའི་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞི་བསྣན་པས་སྒོམ་སྤང་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞིའོ། སྤང་ཚུལ་ཡང་། སྦྱོར་བ་དང་བར་ཆད་མེད་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་རྒྱུ་དང་པོར་སྤོང་། ཁྱད་པར་ལམ་གྱིས་དངོས་སུ་སྤོང་། རྣམ་གྲོལ་གྱིས་ཐག་བསྲིང་དང་ཕྲ་བ་འགག་འགྱུར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་ངོ་། །དེ་ཡང་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་གཙོ་བོ་ལ་ལྷག་མ་དགུ་འཁོར་དུ་ཡོད་དེ། དབུས་མཐའ་ལས། ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་མེད་ནི། །ས་བཅུ་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །ས་བཅུའི་ཡོན་ཏན་ཡང་། ཁྱེའུ་རབ་སྣང་གི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་ལྟས་ནི། འདོད་ན་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་རབ་ཏུ་ཐོབ་ཅིང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་བརྒྱ་མཐོང་བ་དེ་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་ཡང་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་བསྐྱོད་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྒྱར་འགྲོ་བ་དང་། འཇིག་

p. 1102

རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱར་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་བརྒྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྐལ་པ་བརྒྱ་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའི་བསྐལ་པ་བརྒྱ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་བ་བརྒྱ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ལུས་བརྒྱ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་དང་། ལུས་རེ་རེ་ལའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་བརྒྱ་བརྒྱ་ཡང་དག་པའི་བཙོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་ཡོན་ཏན་དེ་སྙེད་དང་ལྡན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ས་གཉིས་པ་ལ་གནས་པ་ནི་སྐད་གཅིག་ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོང་ཐོབ་ཅིང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་སྟོང་མཐོང་བ་དང་། དེ་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཁམས་སྟོང་བསྐྱོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྟོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཞིང་སྟོང་སྣང་བར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་སྟོང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའི་བསྐལ་པ་སྟོང་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་པ་སྟོང་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་སྟོང་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དང་། ལུས་སྟོང་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་དང་། ལུས་རེ་རེ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་སྟོང་སྟོང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ས་གསུམ་པ་ལ་གནས་པ་ནི། སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་སྟོང་རབ་ཏུ་འཐོབ་བོ། །སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་མཐོང་བ་དང་། དེ་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་སྟོང་རབ་ཏུ་བསྐྱོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྒྱ་སྟོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་སྟོང་སྣང་བར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་བརྒྱ་སྟོང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའི་

p. 1103

བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱ་སྟོང་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དང་། །ལུས་བརྒྱ་སྟོང་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་དང་། ལུས་རེ་རེ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་བརྒྱ་སྟོང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ས་བཞི་པ་ལ་གནས་པས། སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྲག་ཁྲིག་ཐོབ་ཅིང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཁྲག་ཁྲིག་མཐོང་བ་དང་། དེ་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁྲག་ཁྲིག་བསྐྱོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁྲག་ཁྲིག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁྲག་ཁྲིག་སྣང་བར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཁྲག་ཁྲིག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། བསྐལ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་ཏུ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའི་བསྐལ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཁྲག་ཁྲིག་ཏུ་འབྱེད་པ་དང་། ལུས་ཁྲག་ཁྲིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་དང་། ལུས་རེ་རེ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཁྲག་ཁྲིག་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ས་ལྔ་པ་ལ་གནས་པས་སྐད་ཅིག་ཡུན་ཙམ་ཐང་ཅིག་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་ཐོབ་ཅིང་དེ་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་མཐོང་བ་དང་། དེ་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོངབསྐྱོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་སྣང་བར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། བསྐལ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའི་བསྐལ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་འབྱེད་པ་དང་། ལུས་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་ཡོངས་སུ་

p. 1104

སྟོན་པ་དང་། ལུས་རེ་རེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་ཡོངས་སུ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ས་དྲུག་པ་ལ་གནས་པས་འདོད་ན་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཐོབ་ཅིང་དེ་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མཐོང་བ་དང་། དེ་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་བསྐྱོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། བསྐལ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའི་བསྐལ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་འབྱེད་པ་དང་། ལུས་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་དང་། ལུས་རེ་རེ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཡང་དག་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ས་བདུན་པ་ལ་གནས་པས་འདོད་པ་ན་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཐོབ་ཅིང་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མཐོང་བ་དང་། དེ་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་རབ་ཏུ་བསྐྱོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་སྙེད་སྣང་བར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དེ་སྙེད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའི་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་པ་ཇི་སྙེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དེ་ཉིད་འབྱེད་པ་དང་། ལུས་དེ་སྙེད་སྟོན་པ་དང་། ལུས་རེ་རེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ས་

p. 1105

བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པར་འདོད་ན་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་ལ། སྟོང་གསུམ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབས་སྙེད་ཐོབ་པ་དེ་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབས་སྙེད་མཐོང་བ་དང་། དེ་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབས་སྙེད་དུ་བསྐྱོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་དེ་སྙེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་སྙེད་སྣང་བར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དེ་སྙེད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའི་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དང་ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དེ་སྙེད་འབྱེད་པ་དང་། ལུས་དེ་སྙེད་སྟོན་པ་དང་། ལུས་རེ་རེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབས་སྙེད་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ས་དགུ་པ་ལ་གནས་པར་འདོད་ན་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཐང་གཅིག་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབས་སྙེད་ཐོབ་ཅིང་དེ་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབས་སྙེད་མཐོང་བ་དང་། དེ་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབས་སྙེད་དུ་བསྐྱོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་དེ་སྙེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་སྙེད་སྣང་བར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དེ་སྙེད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའི་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དེ་སྙེད་འབྱེད་པ་དང་། ལུས་དེ་སྙེད་སྟོན་པ་དང་། ལུས་རེ་རེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་གྲངས་

p. 1106

མེད་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབས་སྙེད་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ས་བཅུ་པ་ལ་གནས་པར་འདོད་ན་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འོད་ཆེན་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཚད་མེད་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། ཡང་དག་པར་འཛིན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ། །བདག་གིར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ས་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་རྨི་ལམ་སྤེལ་བསྒྱུར་ཙམ་ལ་ཟེར་གྱི་ཉིན་དུས་མེད་དེ། ཚངས་པ་ཀུན་དགའི་མདོ་ལས། ས་དང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས། །རྨི་ལམ་སྐབས་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། མདོ་དེ་ནི་ས་ལམ་གང་དུ་བསྒྲོད་པའི་རྨི་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་གསུངས་པ་དཔེ་དེས་ས་ཐོབ་པར་བསྟན་གྱི། ཉིན་དུས་ཡོན་ཏན་མེད་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཉིན་མཚན་རྟག་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་གི་ཚུལ་རྒྱས་པར་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐབས་ལམ་སྒྱུ་མ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ཐབས་དེས་གྲུབ་པའི། ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་མཐར་ཕྱིན་མི་སློབ་ལམ། །རྒྱལ་བའི་སྐུ་གསུམ་ཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་སྟེ། །དག་པ་ཉིས་ལྡན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། །ས་བཅུ་རྒྱུན་གྱི་མཐའ་མར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་བཅོམ་པའི་རྗེས་ལ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་སྟེ། སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཕྱིན་ནས། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་དག་པ་ཉིས་ལྡན་གྱི་ངང་ལས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་སྣང་བས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་དོན་མཛད་དེ། ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ལས། འདུས་མ་བྱས་པའི་དབྱིངས་ཉིད་དང། །ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་

p. 1107

ཡང་དག་པའི། །ཆོས་སྐུ་དག་པ་ཉིས་ལྡན་ཏེ། །མི་འགྱུར་མ་སྐྱེས་མཚན་མེད་པའི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །དེ་ལ་བཞེངས་བཞུགས་མི་མངའ་ཡང་། །སྔོན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་བསོད་ནམས་ཆོས། །སྨོན་ལམ་བསྐྱེད་རིམ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས། །གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ནི་རང་ཤར་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །འདིར་ཐུབ་པ་མཆོག་དང་སྦྱར་ནས་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་བས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རང་རྒྱུད་པ་གཅིག་གི་སྐུ་ཚེ་དེ་ལ་ལམ་ལྔ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་སངས་རྒྱས་པར་འདོད་དེ། མཛོད་ལས། འཕགས་པ་མིན་ཡང་ཕ་མ་དང་། །ནད་པ་དང་ནི་ཆོས་སྨྲ་དང་། །སྐྱེ་མཐའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔལ་ལ། །ཡོན་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་སོ། །ཐེག་ཆེན་ལས། མཚན་ཉིད་ཐེག་ཆེན་ནི། སྔོན་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་ཟིན་ཅིང་། འདིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱ་བར་སྟོན་པ་འདོད་དེ། མདོ་སྡེ་པདྨ་དཀར་པོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་ང་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་མང་པོ་འདས་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་པ་དང་ཡབ་སྲས་མཇལ་བ་ལས། ང་འདས་པའི་དུས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འདས་པའི་དུས་ན། སངས་རྒྱས་དབང་པོའི་ཏོག་ཅེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་སོ། །གསང་སྔགས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་བུ་དོན་གྲུབ་འོག་མིན་དུ་བྱོན་པ་དང་། ཏིལ་གྱི་གོང་བུ་ཁ་བྱེ་བ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་མངོན་བྱང་ལྔས་སངས་རྒྱ་བར་འདོད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་རྒྱུད་ལས་ནི། འོག་མིན་དུ་རྣམ་སྣང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལ་དབང་ཞུས་ནས་དེར་སངས་རྒྱས་པའི་སྤྲུལ་པ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་སངས་རྒྱ་བར་འདོད་དོ། །ཟླ་གསང་ཐིག་ལེ་ལས། གཙང་མའི་རིགས་དག་སྤངས་པ་ཡིས། །འོག་མིན་སྟུག་པོ་ཉམས་དགའ་བར། །ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དེར་སངས་རྒྱས། །སྤྲུལ་པ་པོ་ཞིག་འདིར་སངས་རྒྱས། །ཞེས་པ་དང་། འདུས་པ་དོན་ཡོད་པའི་

p. 1108

རྒྱུད་ལས། གསང་བའི་གནས་མཆོག་འོག་མིན་དམ་པར་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚོ་ཆེན་དབང་ཕྱུག་དེས། །ཆོས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དེར་ནི་དབང་བསྐུར་བས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་སྐུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེར་བྱིན་གྱིས་བརླབས། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པས། །བླ་མེད་སྙིང་པོའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་དུ་གྱུར། །རང་བྱུང་བདེ་བ་ཆེན་པོར་མངོན་སངས་རྒྱས། །ཞེས་སོ། །མ་རྒྱུད་པ་ནི། ཁྲག་ཆེན་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅུ་གཅིག་དེ་འོག་མིན་གྱི་གནས་རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོའི་གཞལ་ཡས་དབུས་སུ་དབང་བཞི་རྫོགས་ཞུས་ནས་བུད་མེད་མཆོག་ལ་བརྟེན་ནས་བཅུ་གསུམ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ས་ཐོབ་བོ། །རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་རྒྱུད་ལས། བཅུ་གཅིག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །བུད་མེད་ཕྱག་རྒྱ་བརྟེན་བྱས་ནས། །རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ས་ཐོབ་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཐེག་པ་ཕྱོགས་རེའི་ཆ་ཙམ་སྟེ། འདིར་དཔལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྒྱུད་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ཀྱིས། སློབ་ལམ་རྫོགས་པའི་རྗེས་ལ། ཁམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤྲིན་དང་འདྲ་བ་མཐའ་དག་སྤངས་ནས། ཁམས་དེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཅེས་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་ཏེ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་དོན་གཉིས་རྫོགས་པར་འདོད་དེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྒྱས་པ་ལས། དྲི་མེད་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི། །འགྱུར་བ་མེད་ལས་དྲི་བྲལ་བ། །ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་རང་གཟུགས་ཏེ། །སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་པ་དང་། གསང་སྙིང་ལས། དེ་ཚེ་སྐུ་ལྔ་ཀུན་ཀྱང་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གང་དུའང་སངས་རྒྱས་པའི་འོག་མིན་དེ་གང་ན་ཡོད་ཅེ་ན། ཁ་ཅིག་དེ་གཙང་མ་རིས་ཀྱི་འོག་མིན་དུ་འདོད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། གཙང་མའི་གནས་དག་སྤངས་པས་གནོད་དོ། ཁ་ཅིག་གཙང་མའི་འོག་མིན་ལས་གྲོང་ལས་དགོན་པའི་ཚོད་ཙམ་ཞེས་པའང་མི་འཐད་དེ། ཕྱོགས་དང་རྒྱ་ཁྱོན་ཚད་མེད་པའི། །ཞེས་པས་གནོད་དོ། །འདིར་

p. 1109

ནི་ཐོག་མ་སངས་རྒྱས་པའི་རང་སྣང་དག་པ་དེ་རིག་པའི་འོག་མིན་ཡིན་པས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་གཅིག་ཏུ་བརྙེས་པ་དེར་བཤད་དེ། ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས། སེམས་ཉིད་བདེ་ཆེན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །འོག་མིན་གཙང་མའི་གནས་མཆོག་གོ །ཞེས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བསྟོད་པ་ལས། འོག་མིན་དེ་ཉིད་རྣམ་མཛེས་པ། །ཤེས་པ་གསུམ་པ་གཅིག་ཉིད་དུ། །འདྲེན་པར་གྱུར་ལ་བདག་སྨྲ་འོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེའི་ངང་ལ་གཟུགས་སྐུ་རིགས་ལྔ་སེམས་དཔའ་ལ་སྣང་བ་ནི། རྣམ་སྣང་གང་ཆེན་མཚོ་ཆེན་པོ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྒྱ་མཚོ་བསྟེན་ཞིང་། འཁོར་ས་བཅུ་པས་བསྐོར་བའི་གནས་ནི་རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་སྟེ། འཇིག་མེད་རྒྱུན་གྱི་འཁོར་ལོར་སྣང་བ་ནི། འཕགས་པ་སར་གནས་ཀྱི་སྣང་བ་དག་པའི་ཕྱིར་འཕོ་འགྱུར་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་མེད་ལ། དེ་ནང་དུ་ཚུད་པའི་ཞིང་ཁམས་ཆུང་ངུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྒྱ་མཚོ་རྣམས་ནི་ཆགས་འཇིག་ཏུ་སྣང་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་རང་སྣང་སྐྱེ་འཇིག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཞིང་དེ་མི་འཇིག་ན་དེ་ཡང་མི་འཇིག་པར་རིགས་སྟེ། འདི་ཡང་དེའི་ཞིང་དུ་བཤད་པ་དང་། གཉིས་ཀ་འཇིག་རྟེན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་རྟེན་དང་བརྟེེན་པའི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེད་པ་དང་། སྣང་བ་སོ་སོ་མ་ཕྱེད་པ་རེ་མཚར། རྟེན་གཞི་མི་འཇིགས་པར་བརྗོད་ཀྱི་བརྟེན་པ་འཇིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྣང་བ་སོ་སོ་ལ་འཇིག་མི་འཇིག་ཏུ་འཐད་པས། དེའི་འཇིག་རྟེན་འཇིག་མི་འཇིག་ཏུ་བཤད་དེ། སེམས་ཅན་སྐྱེ་འཇིག་ལ་ཞེན་པའི་སྣང་བ་དང་། འཕགས་པ་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པའི་མཐོང་བའི་ཁྱད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀ་འཇིག་རྟེན་དུ་རྫོགས་པའང། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ཆ་ལས། རྟེན་གཞི་མི་འཇིག་ཀྱང་རྟེན་པ་འཇིག་པའི་ཕྱོགས་ནས་དེ་སྐད་རྟོགས་པ་ཙམ་ལས་འོག་མིན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིངས་ཁམས་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་འགྱུར་རོ། །རྡོ་རྗེ་རྩེ་

p. 1110

མོ་ལས། འོག་མིན་སྟུག་པོ་ཉམས་དགའ་ཞིང་། །སྟུགས་པའི་ཞིངས་ཁམས་འཇིག་མེད་པ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས། །རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་ཚུལ་འདི་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། ཆོས་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུམ་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཅིང་། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་མངའ་བ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལས། བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ནི། །ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མར་མི་གཡོ་གསལ། །ཞེས་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟེན་པའི་མདོ་ལས། ནམ་མཁའ་ས་གཞི་གང་ཡིན་པ། །སྐྲ་རྩེས་གཞལ་བར་ནུས་སྲིད་ཀྱི། །རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ནི། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་བརྗོད་མི་ནུས། །དཔག་ཅིང་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས། །དེ་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྒྱུ་མ་བཞི་ཉེ་བར་མཚོན་པ། དཔེ་ཡི་སྒྱུ་མ་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་སྟེ། །རྫས་སྔགས་དག་ལས་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །བདེན་མེད་ཉིད་དུ་ཆོས་ཀུན་གཏན་ལ་འབེབས། །འདི་དག་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་ཚུལ་ལས་ནི། །དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ནི། དཔེ་རིག་སྔགས་དང་སྦྱར་བའི་ཤིང་བུ་རྡེའུ་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ལྟར་རྒྱུ་རྐྱེན་ནང་མཐུན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་སྒྱུ་མ་ནི་སྣང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཚུལ་འདི་དག་དཔལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྒྱུད་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་སྟེ། །རང་བཞིན་ཐབས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། །མ་དག་སྒྱུ་མ་རྣམ་པ་བཞི། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་ནས་གསལ། །ཅེས་སོ། །དེ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་མཐའ་བྲལ་དུ་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་རྫས་དང་རིགས་སྔགས་འདུས་པ་

p. 1111

ལས། །གཞན་དུ་སྣང་བ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པ་ལྟར། །འགྲོ་བའི་འཁྲུལ་སྣང་དོན་ལ་མེད་པ་སྟེ། །བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་སྣང་བ་ཙམ། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་སྟོང་ལ་ངོས་གཟུང་མེད། །ཡོད་མེད་མཐའ་ལས་འདས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །རིགས་སྔགས་བཟླས་པས་ཤིང་བུ་རྡེའུ་རྟ་གླང་དུ་སྣང་དུས། ཤིང་བུ་རྡེའུ་མི་སྣང་བར་རྟ་གླང་སྣང་བ་དེ་འཛིན་ན་འཁྲུལ་པར་འཛིན་པ་ལྟར། འཁོར་བའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རང་སྣང་འདི་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་ལས་ཡོད་ཡོད་ལྟར་སྣང་བས་དོན་ལ་མེད་པ་གསལ་སྣང་སྟེ་ཆ་མེད་ནི་སྣང་མི་སྲིད། ཆ་མེད་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རགས་པ་རྩོམ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་བཞིན་སྤང་ལེབ་དང་། རྡོ་དང་ས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཁང་པ་མ་ཡིན་པ་དུ་མ་འདུས་པ་ལས། ཁང་པར་སྣང་བ་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་ལ་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་སྣང་མི་རུང་བ་ལྟ་བུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་སྣང་ཁོ་ནའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉེན་དང་དགའ་བ་དང་། དགྲ་དང་མི་དགའ་བ་དང་། གཏམ་སྨྲ་བ་དང་། སེམས་པ་དང་། བྱེད་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟགས་ན་མེད་ལ། མ་བརྟགས་ན་སྣང་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་སྣང་མེད་པ་གསལ་བ་ཙམ་སྟེ། དེ་ཡང་དཔྱད་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མ་མཐའ་བྲལ་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བའི་མདོ་ལས། ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མ་སྐྱེས་པ། །སྟོང་དང་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། བསམ་མེད་བརྗོད་པ་ཀུན་ལས་འདས། ཞེས་སོ། །ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་རོལ་པར་བསྟན་པ་ནི། སྒྱུ་མའི་ཡུལ་དང་སྒྱུ་མའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེ་བོ་སྒྱུ་མའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །སྒྱུ་མའི་བདེ་སྡུག་སྒྱུ་མའི་སྐྱེ་འཇིག་དང་། །སྒྱུ་མའི་བདེན་རྫུན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར། །འགྲོ་དྲུག་སྣང་བ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། །སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སྤྲུལ་པའི་ཡུལ་དང་། སྐྱེ་བོ་དང་བདེ་

p. 1112

སྡུག་དང་སྐྱེ་འཇིག་དང་། འགྲོ་འོང་དང་འགྲོ་དྲུག་སོ་སོའི་གནས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་སྣང་བ་དང་དགྲ་གཉེན་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་གོ་རིམས་ལས། སྣ་ཚོགས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན། །གསལ་བར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད། སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་ཆོས་མཚུངས་པ་ཡང་། གདོད་ནས་དག་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ། མེད་བཞིན་སྣང་བས་སྒྱུ་མ་ཉིད་དང་མཚུངས། །རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་ཞིང་། །བསླུ་ཞིང་འཇིག་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས། །འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མར་གཏན་ལ་ཕབ། །འདི་ལྟར་སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་བའི་ས་ཆུ་མེ་རླུང་དང་། སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་དག་པས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་དེ་ཡང་ཤིང་བུ་རྡེའུ་ཙམ་ལས་རྟ་གླང་གིས་སྟོང་པ་བཞིན། འཁྲུལ་སྣང་ཡང་གཞི་མེད་རིག་པ་རང་སྣང་ཙམ་ལས་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་མའི་རང་དུས་ནས་རྟ་གླང་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་སྣང་དུས་ནས་གྲུབ་མ་མྱོང་བས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་དང་འདྲའོ། །རིགས་སྔགས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་ཤིང་བུ་རྡེའུའི་རྒྱུ་ཙམ་ཚོགས་པས་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ལྟར། ལས་ཐ་དད་ཀྱི་རྐྱེན་གཟུང་འཛིན་དབང་གིས་རྒྱུ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་བས་འགྲོ་དྲུག་ཐ་དད་དུ་འཁོར་ཞིང་སྣང་ཚུལ་དུ་མ་ལ་སྤྱོད་པས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་དང་འདྲའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱིས་མིག་འཁྲུལ་ཏེ། ཤིང་བུ་རྡེེའུ་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བས་སེམས་འཁྲུལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་ལ་སོགས་པར་སྣང་བས་སེམས་བསླུ་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་མ་རྟོགས་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་པར་གདམས་པ་ནི། འདི་ལྟར་འགྲོ་དྲུག་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ། །དོན་ལ་གནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་

p. 1113

མ་རྟོགས་པས། །མཐའ་མེད་འཁོར་བའི་གྲོང་འདིར་རྒྱུན་དུ་འཁྱམས། །བདེ་སྡུག་ལས་ཀྱིས་མནར་བས་སྙིང་རེ་རྗེ། །འཁྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མར་སོམས་ཤིག་སྐྱེ་བོ་དག །སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་བ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་ཡེ་ནས་གནས་ཀྱང་། མ་རིག་པ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བས་མེད་པ་གསལ་སྣང་རྫུན་པའི་ངོ་བོར་མ་རྟོགས་ཤིང་བདེན་པར་ཞེན་པས། འཁོར་བ་ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་མཐའ་ཡས་པར་འཁྱམས་ཏེ། སོ་སོའི་ལས་ཀྱིས་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས། སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་ལ་ཀུན་རྫོབ་རྒྱུའི་སྙིང་རྗེ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རབ་འབར་དགྲ་ཡི་དབང་དུ་སོང་། །འཆིང་བ་ཆེ་དང་ཡང་དག་ལྡན། །ཟས་ཆེན་དུག་དང་འདྲེས་པ་བཞིན། །ལམ་གོལ་རབ་ཞུགས་སྟོབས་ཆུང་བའི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེའོ། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེ་ལྟར་འབར་བ་དང་། བདུད་ཀྱིས་བར་དུ་གཅོད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བའི་འཆིང་བ་མི་བཟད་པས་འཆིངས་པ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ལ་སོགས་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་རོ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཉན་རང་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེའི་གནས་སུ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་པའོ། །རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྩལ་སྦྱངས་པའི་གཞིར་གདམས་པ་ནི། གང་ནས་མ་བྱུང་གང་དུ་མ་སོང་ཞིང། །གར་ཡང་མི་གནས་ཆོས་ཀུན་ཆོས་ཉིད་དང་། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པའི་སྒྱུ་མ་རུ། །སྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་ཅིག །ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་པའི་དུས་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འོད་རིམ་ལས། དབང་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི། །སྒྱུ་མ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ཐམས་ཅད་སྒྱུ་

p. 1114

མ་རང་སྣང་དུ་བཤད་པ་ནི། སེམས་ཅན་རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ། །བྱང་ཆུབ་རང་བཞིན་སྒྱུ་མའི་ངང་ཉིད་དེ། །འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་སྒྱུ་མའི་རོལ་པ་རུ། །སྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རིང་ཤེས་པར་བྱ། །སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ། སངས་རྒྱས་སུ་སྣང་བ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རིག་དོན་སྣང་ཡང་གཤིས་རིག་པའི་རང་ངོ་ལ་མ་གྲུབ་པ་སྒྱུ་མའི་རོལ་པར་རང་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། ལྷའི་བུ་དག་འཁོར་བ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །སྒྱུ་མ་གཉིས་མེད་དུ་ཐག་བཅད་པ་ནི། རྒྱལ་བས་ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་མ་ཉིད་ལས་གཞན། །རྡུལ་ཙམ་དམིགས་སུ་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན། །གང་ཡང་བདེན་མེད་སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་དུ། །ཐར་པ་འདོད་པ་དག་གིས་ཤེས་པར་བྱ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། གང་ཆོས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའི། ཆོས་ཀྱང་གཞན་ལ། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡང་གཞན་ནོ་ཞེས་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །སྒྱུ་མའི་རྣམ་གྲངས་བསྡུ་བ་ལས། རྣམ་གྲོལ་སྒྱུ་མ་ནི། སྒྱུ་མའི་ཚུལ་ཡང་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སྒྱུ་མ་ལྷུན་གྲུབ་འཕོ་འགྱུར་མེད། །མི་བསླུ་ཁྱབ་བདག་རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའ་དང་། །ཉི་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟ་བུར་རེ་བ་སྐོང་། །མཐའ་ཡས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལན་རྫོགས་པར་རོལ། །དག་གསལ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །དབྱིངས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དག་པ་ན། དག་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང། དེའི་ངང་ལས་གཟུགས་

p. 1115

སྐུ་རང་ཤར་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ནི་སྒྱུ་མ་བཞིན། །དངོས་དང་དངོས་པོ་མེད་ཞི་བ། །རྡུལ་བྲལ་དཔེ་ལས་འདས་པ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །སྣ་ཚོགས་སྒྱུ་མ་ནི། འཁོར་བའི་སྒྱུ་མ་མི་བདེན་བསླུ་བ་སྟེ། །མཚན་ཉིད་ཆད་ལ་མེད་སྣང་སྒྱུ་མ་བཞིན། །འཁྲུལ་རྟོག་དག་ཚེ་འཁྲུལ་སྣང་དབྱིངས་སུ་ནུབ། །རིག་སྔགས་བཤིག་ལས་རྟ་གླང་མི་སྣང་བཞིན། །མ་དག་འཁྲུལ་སྣང་གཟུང་འཛིན་གདོད་མར་གྲོལ། །དག་པས་སྟོང་ལ་ངོ་བོ་མེད་པ་ཡིན། །སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་རིག་སྔགས་བཤིག་པ་ལས་རང་ལོག་པ་ལྟར། འཁྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མ་ཡང་མ་རིག་པ་དང་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་དག་པའི་ཚེ། སྣང་ཡུལ་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་རང་ལོག་པ་ལ་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ནུབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་སྣང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཆད་པ་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིངས་སྒྱུ་མ་ནི། གཤིས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ཆོས་ཉིད་འཕོ་འགྱུར་མེད། །དག་དང་མ་དག་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། །རྫ་སྣོད་གསེར་སྣོད་ནང་གི་མཁའ་དབྱིངས་བཞིན། །སྣོད་དང་སྣོད་ཆག་རྐྱེན་གྱིས་འཕེལ་འགྲིབ་མེད། །དེ་བཞིན་འཁྲུལ་དང་གྲོལ་བའི་རང་དུས་ཀྱིས། །ཆོས་ཉིད་འཕེལ་འགྲིབ་བཟང་ངན་མེད་པར་གནས། །འདི་ནི་གནས་ལུགས་དོན་གྱི་དགོངས་པ་སྟེ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ན་སྐྱེ་བོ་མཁས་པ་ཡིན། །ཆོས་ཉིད་གཤིས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ནི། རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱིི་སེམས་ཏེ། དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དུས་དང་། མ་དག་པ་འཁོར་བའི་དུས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་དང་འཁྲུལ་རྟོག་ཐམས་ཅད་མ་རིག་པས་མ་ཁྱབ་པ་མེད་པ་ནི། བཟང་པོར་རྟོག་ཀྱང་རིག་པ། ངན་པར་རྟོག་ཀྱང་རིག་པ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་རིག་པ་ལ་སྣང་བ་ལས་གཞན་མེད་པས། རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དུ་ཁྱབ་པ་ནི། དཔེར་ན་རྫ་སྣོད་ནའང་ནམ་

p. 1116

མཁའ། གསེར་སྣོད་ནའང་ནམ་མཁའ། སྣོད་བཟང་ངན་དུ་སྣང་ཡང་དེའི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་བཟང་ངན་མེད་པ་ལྟར། འཁོར་འདས་བཟང་ངན་དུ་སྣང་ཡང་། སྣང་བ་རིག་པ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྣོད་ཀྱི་དབྱེ་བས་ནམ་མཁའ་རྗེས་སོང་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཆོས་ཉིད་རྗེས་སུ་སོང་བར་འདོད། །ཅེས་སོ། །འདི་ལྟར་རྟོགས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་གཞིར་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་མཐོང་བས། སྤོང་ལེན་དང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འབྱོང་བའི་ཕྱིར་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་སྣོད་མ་ཆག་པས་ནམ་མཁའ་འཕེལ་བ་མེད་ལ། ཆག་པས་འགྲིབ་པ་མེད་པ་ལྟར། རིག་པ་ཡང་འཁྲུལ་པ་དང་གྲོལ་བའི་རང་དུས་ཉིད་ནས་བཟང་ངན་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པའོ། །དེ་དག་གིས་གཞི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ལམ་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་བཤད་པར་བྱ་བ་ནི། གང་ཚེ་སྒྱུ་མའི་ལྟ་བ་རྟོགས་རྗེས་སུ། །སྒྱུ་མའི་བསྒོམ་པ་བདེན་མེད་ཆེན་པོ་ནི། །སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་སྒྱུ་མར་གསོལ་བ་གདབ་། །སྒྱུ་མར་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེའི་དོན་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། སྒྱུ་མར་སྙམ་པ་དང་། རང་ཉིད་ལྷར་བསྐྱེད་པ་དང་། སྤྱི་བོར་བླ་མ་བསྐྱེད་ནས་ཡན་ལག་བདུན་པ་བྱ་བ་རྣམས་སྔར་དང་འདྲ་བ་ལས། སྒྱུ་མ་འབྱོངས་པར་མཛད་དུ་གསོལ། །ཞེས་པའི་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་མོས་གུས་ཚད་མེད་པ་ཁོ་ན་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷ་བསྒོམ་པ་དང་། ལྟ་སྒོམ་བྱ་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་རང་ངོ་དེས་མི་གྲོལ་བར་སོ་སོའི་ལས་སྦྱོར་དང་བོགས་འབྱིན་ལ་སོགས་པའི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ལ། བླ་མའི་མོས་གུས་གཅིག་པུས་ས་དང་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་བདེ་བླག་ཏུ་བགྲོད་པ་ཡིན་ཏེ། བླ་མའི་སྣང་བ་མ་བྲལ་ན། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་འབྲལ་མེད་གནས། །

p. 1117

ཞེས་པ་དང། གཡོ་མེད་མོས་གུས་ཟླ་དྲུག་གིས། །རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ས་ཐོབ་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་དུས་སུ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་བླ་མ་རྣམ་པ་མིར་བསྒོམས་ཏེ་དམན་པའི་ཕྱིར། ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པར་བསྒོམས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་དང་གུར་ལས། རིགས་ལྔ་འདུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དོ། །ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འདུས་པར་བཤད་པ་དང་། གུར་ལས་རིགས་ལྔ་འདུས་པའི་ངོ་བོར་བཤད་པ་ནི། བླ་མ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོར་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པ་བསྒྱུར་བར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ཡི་དམ་དུ་བསྒོམས་ན། ཡི་དམ་སྒོམ་ཡིན་གྱི་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡིན་པས། བླ་མ་ལ་དམིགས་པའི་གུས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཉེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་བླ་མའི་རྣམ་པ་གང་བཞུགས་དེར་བསྒོམས་ཏེ། ཡི་དམ་ཇི་ལྟར་བཟང་ཡང་མོས་གུས་བྱས་པས་སངས་རྒྱ་བར་བཤད་པ་མེད་དེ། བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་ལ་སྦྱོར་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བླ་མ་ལ་མོས་པ་མཆོག་ཚེ་འདིར་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་སྡེ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས། གཡོ་མེད་མོས་གུས་ཟླ་དྲུག་གིས། །རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ས་ཐོབ་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པས་ཆོག་མོད། བླ་མས་ཅི་བྱ་སྙམ་ན། བླ་མ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་སྟེ། སྡོམ་འབྱུང་ལས། བླ་མ་སངས་རྒྱས་བླ་མ་ཆོས། །དེ་བཞིན་བླ་མ་དགེ་འདུན་ཏེ། །ཀུན་གྱི་བྱེད་པོ་བླ་མ་ཡིན། །འདིར་ནི་བླ་མ་བླ་མེད་པའོ། །ཞེས་པས་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་བླ་མའི་སྣང་བ་ཁོ་ནར་བསྒོམས་ཏེ། བླ་མའི་སྣང་བ་མ་བྲལ་ན། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་འབྲལ་མེད་གནས། །ཞེས་པས་གྲུབ་བོ། །མོས་གུས་ལོག་པའི་འདུ་ཤེས་བྱུང་ན། བློ་བཅོས་པ་དང་། བླ་མ་དེ་འདོད་ཆགས་ཅན་དུ་མཐོང་ན། འདོད་ཆགས་འདི་ཁོང་ལ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ལྟ་

p. 1118

བུའི་འདོད་ཆགས་ཅན་འདུལ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་སྟེ། རྒྱུད་ནས་འདོད་ཆགས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་གསུངས་པ། དེ་བླ་མ་འདི་ཡིན་ངེས་ངོ་མཚར་ཆེ་སྙམ་དུ་སླར་དད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་ང་རྒྱལ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣ་ཅན་དུ་མཐོང་དུས་འདི་ཁོང་ལ་མེད། ང་རང་ལ་ཡོད་པ་འདུལ་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ཡིན། རྒྱུད་ནས་ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེ་དང་། གཏི་མུག་རྡོ་རྗེ་དང་། ང་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་དང་། ཕྲག་དོག་རྡོ་རྗེ་དང་། སེར་སྣ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དུས་འདིར་བྱོན་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་མཚར་ཆེ་སྙམ་དུ་སླར་མོས་པ་ཆེར་བྱེད་ཅིང་ཉེས་པ་བཤགས་པས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་ངེས་སོ། །དེ་ནས། དངོས་གཞི་ཕྱི་ནང་སྣ་ཚོགས་ཆོས་འདི་རྣམས། །རྒྱུ་རྐྱེན་དབང་གིས་སྒྱུ་མར་སྣང་བ་སྟེ། །དོན་ལ་མི་བདེན་འལ་འོལ་ཟང་ཐལ་དུ། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ཉིན་མཚན་རྟག་པར་བསྒོམ། །ཕྱོགས་དངས་ཤིང་མཐོ་བའི་སར་འདུག་སྟེ། གང་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་དྲན་རྟོག་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་རང་སྣང་དུ་བསྒོམ་པ་ནི་མི་རྟོག་གོ །དེ་ལས་ལངས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ། ཆགས་སྡང་ཉོན་མོངས་དགག་སྒྲུབ་ཅི་ཤར་ཡང་། སྒྱུ་མ་ཉིད་ཅེས་བདེན་མེད་སྟོང་པར་སྦྱོང་། །ཕྱི་རོལ་དངོས་ཀུན་སྒྱུ་མ་ཉིིད་དང་ནི། །ནང་གི་ཀུན་རྟོག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། །རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་མི་བདེན་བསླུ་བའི་ཕྱིར། །སྣང་ཙམ་ཉིད་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་དཔེས་བསྒོམ་མོ། །ཆགས་སྡང་དང་དགྲ་གཉེན་དང་བདེ་སྡུག་གི་སྣང་བ་ཕྱི་ཡུལ་སྣང་། ནང་སེམས་སྣང་ཐམས་ཅད་ལ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པས་ཀྱང་སྒྱུ་མ། མི་བདེན་ལ་བསླུ་བས་ཀྱང་སྒྱུ་མ། མེད་བཞིན་སྣང་བས་ཀྱང་སྒྱུ་མའོ་སྙམ་ནས་སྒྱུ་མ་སྟོང་པའི་རང་གདངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཡེ་ནས་སྟོང་པའི་དངོས་འདི་ལ། །མི་དགར་ཅི་ཡོད་དགར་ཅི་ཡོད། །ཐོབ་པ་ཅི་ཡོད་ཤོར་ཅི་ཡོད། །ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་ནི། །བདག་འདྲས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱི། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་མཚན་མོའི་ཆ་ལ།

p. 1119

ཉལ་ཚེའང་སྔར་བཞིན་ཁྱད་པར་སྒྱུ་མའི་ངང་། །བདེན་མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ལྷོད་ཀྱིས་གློད། །དེ་ནས་འཁྲུལ་པའི་རྨི་ལམ་ཅི་ཤར་ཡང་། །སྒྱུ་མར་ཤེས་པས་བདེན་ཞེན་འཇིགས་དངངས་གྲོལ། །སྒྱུ་མར་སྦྱོང་དང་སྤེལ་བསྒྱུར་དག་པའི་ཞིང་། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བགྲོད་ཚུལ་སྔར་བཞིན་ནོ། །སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་ངང་ལ་སྤྲོས་བྲལ་སྟོང་པར་ཀློད་ནས། རྩ་དབུ་མ་ཡར་སྣ་ཚངས་བུག །མར་སྣ་གསང་གནས་སུ་སླེབས་པ། དཀར་ལ་སྲབ་པ་ཕྲུ་མ་ཕུས་བཏབ་པ་ཙམ་གྱི་ནང་ན། མར་མེ་འབར་བ་ཅིག་ལ་དར་ཅིག་གཏད་ནས་རྗེས་ལ་འོད་དེ་ཇེ་ཕྲ་ལས་བལྟར་མེད་པའི་ངང་ལ་ཉལ་བས། དང་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མར་ཟིན་པ་དང། །བདེན་མེད་དུ་སྦྱངས་ལ། སྤེལ་བ་དང་བསྒྱུར་བ་དང་ཞིང་ཁམས་བལྟ་བ་ལ་སོགས་སྔར་བཞིན་བྱའོ། །རྨི་ལམ་ཉིང་འཁྲུལ་ལ་སྒྱུ་མར་སྤེལ་སྦྱོང་སུམ་འཁྲུལ་གྱིས་ཅི་བྱ་སྙམ་ན། འཁྲུལ་པས་འཁྲུལ་པ་སྦྱོང་བ་དང། གཞན་ཡང་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་དེ། རྨི་ལམ་ནུབ་ཅིག་ཟིན་གྱུར་ན། །རྣལ་འབྱོར་ཟླ་ཕྱེད་བར་དུ་བདེ། །ལྷ་ཀླུ་དྲི་ཟས་མཆོད་ཅིང་བསྟོད། །དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་དངོས་སུ་འདུ། །ངན་སོང་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་བའི་གྲུ། །ཞེས་སོ། །ལམ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། དེས་ནི་འཁོར་བའི་ཞེན་འཛིན་རང་གྲོལ་ཏེ། སྒྱུ་མར་གྲོལ་ནས་མི་གནས་མྱ་ངན་འདས། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེ་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའིདོན་སྒོམས་ཤིག །དེའང་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཉིན་མཚན་དུ་སྒྱུ་མའི་ལྷ་སྐུ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་གསུམ་ལ་བསྒོམས་པས། སློབ་ལམ་གྱི་ས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་ལ། མཐར་ཐུག་བར་དོར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཐོབ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་གསང་བའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་ཁམས་གང་ཡིན་པ། །རྨི་ལམ་ལུས་ཀྱི་བཀོད་པས་སྦྱོང་། །དང་པོ་ས་ཡི་ཡོན་ཏན་རྣམས། །དེ་ལས་འབྱུང་གི་གཞན་དུ་མིན། །ཉིན་པར་དང་ནི་རྨི་ལམ་གྱི། །འཁྲུལ་པའི་

p. 1120

བག་ཆགས་མ་དག་པ། །ས་བརྒྱད་ལ་ཡང་མི་གནས་ན། །པདྨ་ཅན་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་པ་དང། དམ་ཚིག་བཀོད་པ་ལས། ཉིན་པར་སྣང་སྟོང་སྒྱུ་མ་དང་། །མཚན་མོ་རྨི་ལམ་ལྷ་ཡི་སྐུ། །རང་ཤར་དེ་ལས་མ་གཡོས་ཚེ། །དེ་ནི་རྒྱལ་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །སྐད་ཅིག་བར་དོར་མྱ་ངན་འདའ། །རྒྱུན་ལ་གནས་ན་སྨོས་ཅི་དགོས། །སྒྱུ་མ་འོད་གསལ་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་གཞན་དུ་བརྗོད་མི་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་བརྒྱད་པ་ལས། སྒྱུ་མ་ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་གཞི་སྟེ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམས་བྱས་ན། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མངོན་སངས་རྒྱ། །ལམ་ལྔ་པ་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། །འདི་ནི་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་མིན། །གཞན་དང་རང་བཞིན་འབྲས་བུའི་དོན། །ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེ་དབྱེར་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཟབ་པ་དང་། །རང་བཞིན་རྒྱ་ཆེ་སྒྱུ་མའི་རོལ་པ་གང་། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེར་རབ་རྟོགས་ནས། །འགྲོ་ཀུན་བྱང་ཆུབ་སྒྱུ་མ་ཐོབ་པར་ཤོག །མཁའ་དབྱིངས་རྣམ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་། །སྒྱུ་མའི་འོད་གསལ་ཉི་ཟླའི་སྣང་བ་ཅན། །ཏིང་འཛིན་རྣམ་འདྲེས་མཁྱེན་བརྩེའི་འོད་སྟོང་གིས། །འགྲོ་བའི་མ་རིག་མུན་པ་སེལ་བར་ཤོག །ཆ་ཤས་གང་བ་སྟོན་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། །ཆུ་ནང་རྙོག་དང་བྲལ་བར་སྣང་བ་ལྟར། །ཆོས་ཉིད་དག་པ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་མཁར། །ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་རྫོགས་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལས། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་གསུམ་པ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལེའུ།

p. 1121

དེ་ལྟར་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་འགག་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འོང་བ་མེད་པ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་གདམས་པ་ནི། ཡང་འདིར་རྒྱལ་བས་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་ཞེས། །གསུངས་པ་གང་དེ་ལེགས་པར་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་རང་

p. 1122

བཞིན་མེད་པ་ཉིད་འོང་བ་མེད་པ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འོང་བ་མེད་པ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པའི་དོན་མན་ངག་ཏུ་བསྡུ་བ་ནི། གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གསུམ་དུ་ངེས་པ་ལས། དང་པོ་གཞི་འོང་བ་མེད་པ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་ལྟ་བས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལས་མིག་ཡོར་སྣང་བ་བཞིན། །སེམས་ཉིད་ངང་ལས་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་མཐུས། །འཁོར་བའི་མིག་ཡོར་མེད་སྣང་འཁྲུལ་པ་གྲུབ། །གང་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་མིག་ཡོར་བཞིན། །ཇི་ལྟར་རགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་ལས་གྲིབ་མ་བྱུང་བ་ཡང་། གཟུགས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཚུངས་པར་སྐྱེ་ལ་རྣམ་པ་མི་འདྲ་པ་ལྟར། དབྱིངས་གདོད་མའི་རིག་པ་སྟོང་གསལ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་རང་གདངས་གཟུགས་ལྟ་བུ་དེ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པས་གཟུང་འཛིན་དུ་འཁྲུལ་པ་ཡང་། རིག་པ་རང་གདངས་དང་རྗེས་སུ་མཚུངས་པར་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། འབྱུང་བ་ལྔ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་དང་། ཡུལ་ལྔ་དང་། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་དང་ལྔ་ལ་སོགས་པར་སྣང་སྟེ། རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་མ་དག་པ་དང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས། ཁམས་གསུམ་རིག་དྲུག་སོ་སོར་རྒྱུ་རྐྱེན་འཚོགས་པ་ལས་འཁོར་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། གྲིབ་མ་གཟུགས་ཀྱི་དཔེ་བཞིན་སྣ་ཚོགས་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ། །ཞེས་པ་དང། སྡུད་པ་ལས། རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་ན་ལས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །འཁྲུལ་སྣང་ལས་ཉིང་འཁྲུལ་དུ་འཁོར་བ་ཡང་འདི་ལྟར། མི་མཁས་བདེན་པར་ཞེན་པས་བྱིས་པ་བསླུས། །ཡུལ་ལྔའི་མིག་ཡོར་གཟེབ་ཏུ་བཅིངས་ལས་ན། །དོན་མེད་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་འཁྲུལ་ལ་ལྟོས། །འཁོར་བ་མིག་ཡོར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་པའི་བྱིས་པ་རྟག་ཏུ་ཞེན་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་ནི། སྣང་ལ་ངོ་བོ་མེད་པའི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་།

p. 1123

དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱའི་སྣང་ཡུལ་འཁྲུལ་པ་རྣམས་ལ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པས། ཡུལ་ལ་སྲེད་ཅིང་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པས་བརྒྱུད་མར་འཁོར་བ་ནི། བྱིས་པ་རང་གི་རྩེད་མོའི་གཟུགས་ལ་དོན་རང་མཚན་དུ་ཞེན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་ཤེས་ན། སྣང་བ་དེ་བསླུ་བའི་ཕྱིར། ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ཀྱང་བྱིས་པ་དང་མཚུངས་པ་མང་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བྱེ་མའི་ཁང་བུ་རྡིབ་པ་ན། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་ག་ཆད་པ། །དེ་བཞིན་བསྟོད་དང་གྲགས་ཉམས་ན། །བདག་གི་སེམས་ནི་བྱིས་པ་བཞིན། །ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། དེ་ལྟར་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་ལ་བྱིས་པ་ཆགས་པ་ལྟར། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་ཤེས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་གདམས་པ་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་བདེ་སྡུག་མཐོ་དམན་རྣམས། །མེད་བཞིན་སྣང་བ་མར་མེའི་གྲིབ་མ་དང་། །མིག་བཙིར་བ་ལས་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་པ་དང་། །ཉོན་མོངས་ཚོགས་མང་མཚན་མོའི་མུན་པ་བཞིན། །མ་བརྟགས་སྣང་ལ་བརྟགས་ན་ངོས་གཟུང་མེད། །ཤིན་ཏུ་བརྟགས་ན་རང་བཞིན་མཐའ་ལས་འདས། །མཁའ་འདྲ་མ་སྐྱེས་གདོད་མའི་ཆོས་ཉིད་དུ། །དེ་རིང་ཉིད་ནས་ངེས་པར་རྟོགས་པར་གྱིས། །དེ་ལ་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་བདེ་སྡུག་དང་མཐོ་དམན་ཐམས་ཅད་མིག་ཡོར་དང་འདྲ་ལ། མིག་ཡོར་གྱི་དོན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས། དེ་དག་དང་གྲུབ་སྡེ་གཅིག་པའི་རྣམ་པ་གཞན་མེད་སྣང་བ་ཤར་བ་སྟེ། གྲིབ་མ་དང་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་དང་མུན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མདོར་ན་གཟུགས་དངོས་ལས་གཞན། དེའི་དཔེར་བྲིས་པ་དང་ཤར་བ་དང་། དེའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པའང་གཟུགས་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་མིག་ཡོར་གྱི་ཁོང་དུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིིར། གཟུགས་དངོས་ཀྱི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྟགས་ན་མིག་ཡོར་ལྟར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ། མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བའི་རང་

p. 1124

བཞིན། ཤིན་ཏུ་དཔྱད་ན་རགས་སྣང་ཐམས་ཅད་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་པ་དང་། ཕྲ་བ་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་ངོ་བོ་ངོས་གཟུངས་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་དུའང་མ་གྲུབ་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་མིག་ཡོར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། གདོད་མ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཇིི་ལྟར་ཞེ་ན། བཤད་པ། འཁྲུལ་སྣང་གཞི་མེད་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་སྟེ། །རྩ་བ་བྲལ་ཞིང་མཚན་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཆད། །བརྟགས་པས་སྟོང་ལ་མེད་བཞིན་སྣང་བ་སྟེ། །རང་བཞིན་མ་སྐྱེས་གདོད་མར་རྟོགས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བ་མིག་ཡོར་ལྟར་སྣང་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཆད་པ་སྟེ། བརྟགས་ན་སྟོང་པ་རང་སྣང་ཙམ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གདོད་མའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་གདོད་མ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། སོ་སོ་རང་གི་རིག་ངོར་སྣང་ཡང་གཤིས་ངོར་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་བྱའི། དུས་སྔ་མོ་ཅིག་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་སྣང་ཡང་རང་སྣང་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་གཤིས་རིག་ངོར་མ་གྲུབ་པའི་རང་གདངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་མིག་ཡོར་ནི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་སོ། །རྩ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལས། མ་རིག་པ་ཕྲ་བའི་ཆ་ཙམ་དེས། འཁྲུལ་སྣང་ཆེས་ཆེར་བཀྲ་བཀྲ་ལྟར་སྣང་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཐག་རིང་མྱ་ངམ་ཐང་དཀྱིལ་ན། །ཆུང་ངུའང་ཆེན་པོར་སྣང་བ་ཉིད་བཞིན་དུ། །བདག་མེད་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཆུང་ངུ་ལས། །འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ཆེན་པོ་འདི་དག་སྣང་། །ཆུང་ངུ་ཆེན་པོར་སྣང་བས་ཅིར་ཡང་འཁྲུལ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མྱ་ངམ་གྱི་ཐང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་རྒྱང་མ་ན། བྱ་རོག་གཡག་ཙམ་དང་། གཡག་རི་ཙམ་དུ་སྣང་སྟེ། ཐང་ཀ་སྐམ་ཞིང་ཚ་བའི་གདུང་བས་གདུང་ཞིང་། ཡིད་མི་བདེ་བས་གདུང་ཞིང་བར་ཐང་རིང་བས་རྐྱེན་བྱས་ནས་སྣང་བ་ལྟར། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རྩ་བའི་མ་

p. 1125

རིག་པ་ཆུང་ངུ་ལས། ཀུན་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་གོམས་པས་རྒྱུ་བྱས། ལས་ཐ་དད་པས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་ཁྱབ་པ་ནི། རྩ་བ་ཕྲ་མོ་ལས་བྱུང་བ། དེ་ཡང་དཔྱད་ན་རྩ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་སེམས་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ཐུག་སྟེ། གསང་སྙིང་ལས། རྩ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །གཞི་དང་རྩ་བ་ཕྲ་ཞིང་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆུའི་རྙོག་ལྟར་བཞག་པས་དངས་པར་བསྟན་པ་ནི། འཁྲུལ་པར་སྣང་འདི་རྟོགས་ན་དངོས་མེད་དེ། །མཁའ་བཞིན་བྱེད་པ་མེད་པར་མངོན་པ་ན། །མེད་སྣང་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་སྲིད་པ་ལས། །དོན་མེད་བདག་དུ་མ་འཛིན་ཇི་བཞིན་ཞོག །མིག་ཡོར་ནི་སུས་ཀྱང་སྤོང་བར་མི་བྱེད་དེ། གཟུགས་ལོག་པས་རང་ལོག་པ་ལྟར་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་འདི་ཡང་སྤོང་དུ་མེད་དེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། འཛིན་པ་ལོག་པས་རང་བཞིན་གྱིས་རྟོག་ལ། འཛིན་པ་ནི་ཇི་བཞིན་དུ་བཞག་ན་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། གང་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་བཤིག་པ་དེ་ལ་ནི། གཟུང་བའམ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་སོ། །གང་སྣང་བསམ་བརྗོད་དམིགས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ངང་ཡིན་ཡེ་ཡིན་གདོད་ནས་དག་པ་ཡིན། གར་ཡང་མི་འཛིན་ཅིར་ཡང་མ་རྟོག་ཅིག །ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མེད་པའི་སྣང་བ་ལ། །ཕྱོགས་རིས་ཞེན་པའི་གཟེབ་ཀྱིས་ཅི་བྱར་ཡོད། །དེ་བས་ཆེད་དུ་དམིགས་པ་ཀུན་བཏང་སྟེ། །གང་སྣང་བདེན་པས་སྟོང་པར་ཤེས་པར་བྱ། །སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྣང་བ་མིག་ཡོར་དང་འདྲ་བ་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་བ་ལྟར་དགག་སྒྲུབ་བདེན་ཞེན་ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པ་དང་། གྲུབ་མཐའི་སྣང་བ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་སྣང་སྟོང། བདེན་གཉིས། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འབྱེད་པའི་ཕྱོགས་རིས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ།

p. 1126

རིག་ངོར་སྣང་ཡང་སྣང་ཐོག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ཞུགས་པར་རང་གསལ་ཟང་ཀ་རྗེན་པར་ཐལ་ལེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཏེ། སྐྱེ་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གར་ཡང་མ་རྟོག་ཅིར་ཡང་མ་བསམས་ཤིག །བཅས་བཅོས་མ་བྱེད་རང་བཞིན་ལྷུག་པར་ཞོག །མ་བཅོས་པ་དེ་སྐྱེ་མེད་རིན་ཆེན་མཛོད། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་གཤེགས་ཤུལ་ལགས། །ཞེས་སོ། །གཞི་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཏོ། །ལམ་ཉམ་སུ་བླང་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀུན་མིག་ཡོར་ལྟར་རྟོགས་ནས། །སེམས་ཉིད་དོན་ལ་ཇི་བཞིན་བློ་གཞག་བྱ། །སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་མིག་ཡོར་གསོལ་བ་གདབ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་བཞིན་མཉམ་པར་གཞག་པ་དེ་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་ནས། མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་འབྱོངས་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་གསོལ་བ་གདབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས། དངོས་གཞི་ཆོས་ཀུན་མིིག་ཡོར་ལྟར་བསྒོམས་ཏེ། གཟུགས་ནི་བདེན་པས་སྟོང་སྟེ་མིག་ཡོར་འདྲ། །སྒྲ་ནི་གྲག་པས་སྟོང་སྟེ་མིག་ཡོར་བཞིན། །དྲི་རོ་རེག་ཀྱང་མི་ཡོར་དང་འདྲ་ཞིང་། །ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱང་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་སྟེ། །གང་ཡང་བདེན་པ་མེད་པའི་ངང་ཉིད་དུ། །བློ་ཡང་འཛིན་ཞེན་མེད་པར་གློད་ལ་གཞག །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དྲུག་དང་། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་དྲུག་དང་། སྣང་བརྟགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིག་ཡོར་ལྟར་བདེན་པ་མེད་པའི་ངང་ལ་དྲན་རྟོག་མེད་པར་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ། མདོ་ལས། གང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་དགེ་བའོ། །གང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་དགེ་བའོ། གང་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མཚན་མོ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་ནི། ཉིན་བཞིན་མནལ་ཚེའང་སྙིང་གར་སེམས་བཟུང་

p. 1127

ལ། །ཆོས་ཀུན་མིག་ཡོར་འདྲ་བའི་ངང་དེར་ཉལ། །རྨི་ལམ་ཟིན་སོགས་སྔར་བཞིན་ངེས་པར་འཆར། །སྙིང་གར་འོད་ལྔའི་གོང་བུ་ལས་མཐར་གཏད་མེད་ངང་ལས་ཉལ་བས། རྨི་ལམ་དུ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་ཆོས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་སྔར་དང་འདྲ་བར་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །ལམ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉམས་རྟོགས་སྣང་བའམ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་སྟེ། གང་ལའང་བདེན་མེད་རྟོགས་པ་ཤུགས་ལས་འབྱུང་། །འཛིན་མེད་ཟང་ཀ་དགག་སྒྲུབ་འཁྲུལ་པ་འཇིག །སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་ཏིང་འཛིན་ཡོན་ཏན་འགྲུབ། །རྒྱལ་བའི་ཆོས་མཛོད་འགྲོ་ཀུན་འདྲེན་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་དོན་སྒོམས་ཤིག །དེ་ལ་གནས་སྐབས་སུ་མིག་ཡོར་དུ་རྟོགས་པ་དང་། དེའི་ཉམས་ལ་འཁྲུལ་པར་ཞེན་པའི་བློ་ཞིག་སྟེ། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲུབ་པས་སྤྱན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། བསམ་གཏན་གྱིིས་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་སྨད་པར་འདོར། །རིག་དང་མངོན་པར་ཤེས་དང་ཏིང་འཛིན་མངོན་པར་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་ཉམས་ནི་དུ་བ་འདྲ་བ་ལ། རྟོགས་པ་ནི་མེ་ལྟ་བུ་སྟེ། རིག་པའི་རང་ངོ་གཞི་མེད་ཟང་ཀར་རྟོགས་པ་ནི་རྟོགས་པ། རྟོགས་པའི་ངང་ལས་མ་ཡེངས་པས། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་སུ་འཆར་རོ། །གང་དང་གང་གི་ཡིན་ལུགས་རྟོགས་པས་རྟོགས་པ། དེ་ཉིད་གོམས་པ་ལས་ལུས་སེམས་ཀྱི་དྲོད་རྙེད་པས་ཉམས་ཞེས་བྱའོ། །མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མིག་ཡོར་ལྟར་གཞི་མེད་སྟོང་པའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པས། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་ནས། ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་པ་ལས་ཡང་དག་འདའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྣང་ལ་

p. 1128

རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་འདི་དག །མེད་སྣང་སྟོང་པའི་གཟུགས་སུ་ཐག་ཆོད་དེ། །མ་སྐྱེས་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ། །མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་ཉེར་ཞིའི་གནས་ཐོབ་ཤོག །གཟུང་འཛིན་མིག་ཡོར་འདྲ་བ་འཇིག་ལ་ཁད། །འཁྲུལ་སྣང་མ་རིག་མུན་པ་སངས་སངས་འདྲ། །རང་བྱུང་འོད་གསལ་ཉི་མ་ཁོང་ནས་ཤར། །བདག་བཞིན་གཞན་ཡང་གནས་ལུགས་བདེན་མཐོང་ཤོག །ཡོད་པར་སྣང་བས་ཆོས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་། །མེད་པར་སྣང་བས་གཉིས་འཛིན་འཁྲུལ་པ་ཞིག །གཉིས་མེད་མཉམ་པས་ཟང་ཐལ་ཆིགས་རྫོགས་སུ། །མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་ཕྱམ་གཅིག་གྲོལ་བར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལས། མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་བཞི་པ། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའི་ལེའུ།

p. 1129

དེ་ལྟར་འོང་བ་མེད་པ་ལས། འགྲོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨིག་རྒྱུ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི། ཡང་འདིར་རྒྱལ་བས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཞེས། །གསུངས་པ་དེ་ཡང་ཇི་བཞིན་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །འདི་ལྟར་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་ལས། དང་པོ་གཞི་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ལྟ་བས་ཐག་བཅད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སོས་ཀའི་ཉི་མ་ཕྱེད་དུས་ན། །ཐང་རྣམས་སྨིག་རྒྱུ་ཆུ་ཡི་ཕུང་པོ་བཞིན། །སེམས་ལ་བདག་འཛིན་ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་མཐུས། །སྲིད་པའི་འཁྲུལ་སྣང་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་སྣང་། །སོས་ཀའི་ཚེ་ཐང་ཀ་རིང་པོའི་སྟེང་ཐམས་ཅད་ན་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཤར་བ་དང་། རང་གི་མིག་ཚ་བས་གདུང་སྟེ་བན་ཀན་འཕུར་བྱེད་ཀྱི་རླངས་འགྱུར་བ་གཉིས་བསྡོངས་པ་ལས། ཆུའི་འབབ་སྲོལ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཆུ་ནི་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིག་པའི་ངོ་བོ་གདོད་མ་ནས་དག་པའི་རང་བཞིན་ཡང་། རྐྱེན་བདག་ཏུ་

p. 1130

རྟོག་པའི་ཆ་ཕྲ་མོ་དང་། རང་གདངས་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཐང་ཀ་འཇམ་པོ་སྟོང་པ་ལས། འཁྲུལ་སྣང་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལྟར་རང་ཤར་ནས། ཁམས་གསུམ་རིགས་དྲུག་ཏུ་འཁོར་བ་ཡང་། རང་བཞིན་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་མེད་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་སོས་ཀའི་ཉི་མ་ཕྱེད་དུས་ན། །སྐྱེས་བུ་སྐོམ་པས་གདུང་ཞིང་འགྲོ་བ་དག །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ནི་ཆུ་ཡི་ཕུང་པོར་མཐོང་། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་པའི་དུས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། །འདི་ལ་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་འགའ་མེད་དེ། །རང་བཞིན་གཉིས་མེད་སྟོང་པ་ཞི་བའི་ཆོས། །མ་སྐྱེས་ནམ་མཁའ་འདྲ་ཞིང་བདག་མེད་ལ། །སྐྱེ་མེད་བསམ་ཡུལ་འདས་པ་ཤེས་པར་བྱ། །སྣང་བཞིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྡུལ་ཕྲན་དང་། ཕྱོགས་ཆ་དང་། ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ན། ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་མཐོང་སྟེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྒྲོན་མེའི་མདོ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གཤེགས་དང་འདྲ། །ཞེས་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་འཁོར་ལོའི་མདོ་ལས། མ་རིག་ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད། །ཅེས་སོ། །སྣང་བ་ཉིད་ནས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་སྣང་འདི་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ནས། །སྐྱེ་བར་སྣང་ཡང་མ་སྐྱེས་སྨིག་རྒྱུ་ལ། །གནས་པར་སྣང་ཡང་མ་སྐྱེས་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ། །འགག་པར་སྣང་ཡང་མི་འགག་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །འདི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ནས། དེ་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་སྟེ། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་དང་། མེ་ཏོག་ལ་སོགས་སྐྱེ་བ་དང་། ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། སྐྱེས་

p. 1131

པ་ཡུལ་དང་སྐྱེར་སྣང་རིག་པའི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་ཡོད་སྲ་སྲ་ལྟར་གནས་པར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་གནས་པ་དང་གནས་མཁན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་། འཇིག་རྟེན་ཞིག་ནས་སྟོང་པ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་རྟོག་ཚོགས་འགྲོ་བར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་འགག་པ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པས། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལྟར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དགོངས་འདུས་ལས། ཨེ་མ་ཧོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསང་། །སྐྱེ་བ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས། །སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད། །ཨེ་མ་ཧོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །གནས་པ་མེད་ལ་ཐམས་ཅད་གནས། །གནས་ཙམ་ཉིད་ནས་གནས་པ་མེད། །ཨེ་མ་ཧོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །འགྲོ་འོང་མེད་ལ་འགྲོ་དང་འོང་། །འགྲོ་འོང་ཉིད་ནས་འགྲོ་འོང་མེད། ཅེས་སོ། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་སྤྱོད་པ་རྣམ་སྦྱོང་གི་ཆོས་སུ་བསྟན་པ་ཡང་། དགའ་དང་མི་དགའ་བདེ་སྡུག་བཟང་ངན་ཀུན། །སྨིག་རྒྱུ་འདྲ་ཞིང་སྟོང་ལ་བདག་མེད་དེ། །ཕྱི་ནང་སྣང་སྲིད་ཆོས་ཀུན་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ། །མེད་བཞིན་སྣང་ལ་རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག །ཡེ་སྟོང་མཐའ་དབུས་མེད་ཅེས་རྟོགས་པར་བྱ། །ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགག་སྒྲུབ་དང་དགྲ་གཉེན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་གྲོལ་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ་བས་ལམ་དུ་བྱ་ཞིང་། གདོད་མ་ནས་སྟོང་པའི་རང་གདངས་ཤར་བ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན། གཉིས་མེད་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན། །དོན་མེད་དགག་སྒྲུབ་ཞེན་པས་མ་འཆིངས་པར། །རང་སེམས་གཉིས་མེད་སྨིིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་ལྟོས། །འདི་ནི་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་ཡིན། །བདག་གཞན་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་ཞེན་པ་རང་མཚན་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨིག་རྒྱུ་ལྟར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་སྣ་ང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་སྨིག་རྒྱུ་ནི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །

p. 1132

དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་སོ། །ལམ་ཉམས་སུ་བླང་བ་ནི། དེ་ནས་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ཡང་། །སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་སྨིག་རྒྱུའི་གསོལ་བ་གདབ། །བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་སྔར་དང་འདྲ་བ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་འབྱོངས་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱའོ། །དེ་ནས། དངོས་གཞི་ཆོས་ཀུན་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའི་ངང་སེམས་ཀྱི་འབྱུང་འཇུག་རེ་དོགས་བྲལ་བར་གཞག །མཚན་མོའང་སྔར་བཞིན་བརྟགས་ན་སྨིག་རྒྱུར་འཆར། ཉིན་པར་གྱི་སྣང་བ་སྨིག་རྒྱུ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ནས་སེམས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་འཕྲོ་བ་དང་། ནང་དུ་འཇུག་པ་ཡིད་རྩེ་གཅིག་སྡུད་པ་མེད་པའི་ངང་ལ་གློད་ནས། རིག་པའི་རང་གདངས་ངོས་བཟུང་ལ་ཡང་ཡང་དུ་སྐྱོང་ངོ་། མཚན་མོའི་དུས་སུ་སྔར་བཞིན་ཉལ་བ་ལས། རྩ་དབུ་མ་གཅིག་ཏུ་གསལ་གདབ་པའི་ངང་ལ་གཉིད་ལོག་པས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའི་རྨི་ལམ་ཟིན་ནས་སྤྲུལ་བསྒྱུར་ནུས་པ་དང་། ཉེ་འཁོར་དུ་མཐོང་ཐོས་མ་འགགས་ལ་གཉིད་མ་སད་པ་དང་། དུ་བ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་མེ་ཁྱེར་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་དཔག་དུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འབྲས་བུ་ནི། གང་ལའང་མ་ཞེན་བདག་འཛིན་ངང་གིས་གྲོལ། །གཟུངས་སྤྲིན་མངོན་ཤེས་ཏིང་འཛིན་ཁོང་ནས་འཆར། །རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པས་ན། །རང་བཞིན་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའི་དོན་སྒོམས་ཤིག །གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨིག་རྒྱུ་ལྟར་རྟོགས་པས་ཆགས་སྡང་ལས་གྲོལ་ཞིང་། གཟུངས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྤྱན་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་འཆར་རོ། །དེ་ལ་ཚིག་དོན་གྱི་ཆོས་འཛིན་པ་མི་བརྗེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཟུངས་ཏེ། སུ་སི་ཏི་ཀ་ར་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུད་ལས། གཟུངས་ནི་གང་ཕྱིར་རྣམས་གསུམ་གཟུངས། །ཚིག་དང་དོན་དང་གཉིས་ཀ་དང་། །ལེགས་པ་ལས་ནི་ཉམས་པ་ལས། །འཛིན་པའི་ཕྱིར་ན་གཟུངས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །

p. 1133

ཏིང་ངེ་འཛིན་རིག་པའི་ངང་དངས་རྩེ་གཅིག་པ་དང་དོན་གང་ལ་མཉམ་གཞག་གི་ངང་རྩེ་གཅིག་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་སྐུ་ལུས་ཀྱི། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཀུན་ནས་རབ་མཛེས་པ། །དམིགས་པ་འདི་ལ་གང་གིས་སེམས་འཇོག་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་མཉམ་གཞག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱན་ནི་སྒྲིབ་པས་ཆོད་པའི་ཕ་རོལ་ཐོགས་མེད་དུ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མངོན་ཤེས་ནི་ཚེ་རབས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡིན་པ་མངོན་དུ་ཤེས་པའོ། །རྣམ་གྲོལ་ཡོན་ཏན་མཚོ་ཆེན་ལས་འཁྲུངས་པ། །དཔག་མེེད་ཞིང་གི་དམ་པ་སྐྱེ་དགུའི་གཙོ། །མ་ལུས་བདེ་འབྱུང་བདེ་གཤེགས་དབང་པོ་དང་། །སྐལ་པ་གཅིག་པས་བདུད་རྩི་ཐོབ་པར་ཤོག །དག་པ་ཞིང་ཁམས་རིན་ཆེན་ས་གཞི་ལ། །གཞལ་མེད་ཁང་བརྩེགས་ཡིད་འོང་ཉམས་དགའ་བར། །ཆོས་རྔ་སྒྲོགས་པས་སེམས་གཙང་རྙོག་པ་མེད། །འོད་དཔག་མེད་པའི་གནས་རབ་མཐོང་བར་ཤོག །སྣ་ཚོགས་སྣང་ལ་རང་བཞིན་དག་པའི་དངོས། །མ་སྐྱེས་སྟོང་པའི་ཚུལ་འདིར་ཀུན་ཞུགས་ཏེ། །འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ཕྱམ་གཅིག་སྟོངས་ནས་ནི། །ཟག་མེད་ཞི་བ་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལས། །སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་ལྔ་པ། ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའི་ལེའུ།

p. 1134

དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲོ་འོང་མེད་པར་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ། སྣང་བཞིན་པའི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་དང་། ཡང་འདིར་རྒྱལ་བས་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ཞེས། །ཇི་སྐད་གསུངས་དེ་ཉམས་སུ་བླང་ཕྱིར་བཤད། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ཡང་རྗེས་སུ་མ་ཆད་པ་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། །ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྣང་ཡང་རྗེས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པའི་དོན་རྣམས་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ། གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གནས་པ་ལས།

p. 1135

དང་པོ་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པའི་གཞི་བསྟན་པ་ནི། སེམས་ཉིད་ཟབ་ཅིང་དངས་པའི་མཚོ་དབུས་སུ། །ལྷུན་གྲུབ་གཟུགས་བརྙན་ཡེ་ཤར་གནས་མོད་ཀྱང་། །གཟུང་འཛིན་རྦ་རླབས་རྙོག་པའི་དྲི་མ་ཡིས། །གསལ་བར་མ་གྱུར་རྟོག་པའི་རླུང་གིས་དཀྲུགས། །འཇིག་རྟེན་རྨོངས་པ་བདག་འཛིན་ལས་བྱུང་བས། །ཡེ་ཤེས་མི་གསལ་མི་ཤེས་ཉོན་མོངས་ཏེ། །ཐོག་མཐའ་དུས་མེད་འཁོར་བར་བྱིང་གྱུར་ཏེ། །སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་དག་པའི་མཚོ་དབུས་ལྟ་བུ་ན། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་རྟེན། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་གཱའི་ཀླུང་བྱེ་མ་སྙེད་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་ཡེ་ལྡན་དུ་ཡོད་པ་ལས། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པས་གཞི་བྱས། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པས་གཟུང་འཛིན་དུ་གཡོས་པའི་རླབས་ཀྱིས། དབྱིངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཟའ་སྐར་དངས་པའི་གཟུགས་བརྙན་མི་གསལ་བར། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་གསལ་བར་གྱུར་ནས། འཁོར་བ་ནས་འཁོར་ཏེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྒྱས་པ་ལས། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་དངས་པ་དང་། །ཡེ་ཤེས་གཟུགས་བརྙན་འཛིན་པའི་ཕྱིར། །དབྱིངས་ནི་དག་པའི་རྒྱ་མཚོ་འདྲ། །མ་རིག་གཟུང་འཛིན་རླུང་དག་གིས། །དཀྲུགས་པས་རྙོག་པ་ཅན་དུ་བྱས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་ནས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་དུས་འདིའི་སྣང་བའང་ཆུའི་ཟླ་བ་འདྲའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཆུ་གཙང་ནང་གི་གཟའ་སྐར་གཟུགས། །དངས་ལ་མི་གཡོ་མེད་བཞིན་སྣང་བ་ལྟར། །འཁྲུལ་སྣང་གཟུགས་བརྙན་སེམས་ཆུར་ཤར་བའི་གཟུགས། །མེད་བཞིན་སྣང་འདི་འགྲོ་ཀུན་ཉམ་རེ་ཐག །ཆུ་དངས་པའི་རྫིང་བུར་གཟའ་སྐར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་ལྟར། གང་གི་སེམས་དངས་པའི་ཆུ་དབང་པོ་དངས་པའི་སྒོར་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གི་སྣང་བ་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བ་ཤར་བ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པས་སེམས་འཁྲུལ་ཏེ། དེ་ལ་ཆུ་དངས་པ་ལྟར་དབང་པོ་དང་སེམས་ལ།

p. 1136

གཟའ་སྐར་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་དྲན་པའི་ཡུལ་སྣང་སེམས་དང་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆ་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་ལྟར་སྣང་ཡུལ་དེ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ནང་གི་ཤེས་པ་ལ་ཤར་བ་ལ་ཆགས་སྡང་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་ཞེན་པས་བཅིང་བར་བྱེད་དོ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དངས་ལ་ཟླ་ཤར་བ། །དེ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་དངས་པའི་མཚོར་སྣང་ཡང་། །ཟླ་བ་ཆུ་ཡི་ནང་དུ་འཕོས་པ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །འདི་ནི་སྣང་ཡུལ་བག་ཆགས་བརྟན་པའི་རང་གཟུགས། སྒོ་ལྔའི་དབང་པོ་ལ་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་པར་སྣང་བ་ཡིད་ཀྱིས་མ་བཟུང་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གོས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྣང་སྲིད་ཆུ་ཟླའི་ཚུལ་ལ་རང་གི་རྟོགས་པའི་ངེས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྒྲགས་པ་ནི། འདི་ཅིའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ངོས་གཟུང་མེད། །མཚན་མར་མ་ཡིན་མཚན་མ་མེད་མ་ཡིན། །ཡོད་མེད་མ་ཡིན་བདེ་བརྫུན་མཐའ་ལས་འདས། །གཟུགས་བརྙན་ཉིད་ཅེས་གསུང་དེ་ཐོག་ཏུ་བབས། །ཆུའི་ཟླ་བའི་དཔེས་ཆོས་སུ་སྣང་བ་འདི་དག་ལ་བལྟས་པ་གང་གི་ཚེ། དངོས་སྣང་འདི་དག་རྡུལ་ཕྲན་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་གཟུགས་སུ་མཐོང་སྟེ། དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། བདེན་པ་དང་རྫུན་པའི་རང་བཞིན་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཏེ། འདི་ཅི་སྔོན་དང་མི་འདྲ་བའི་སྣང་བ་ངོ་མཚར་སྙམ་དུ་དགོད་བྲོ་བས། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་གཟོད་རྟོགས་པར་མཐོང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོག་ཏུ་གུས་པ་སྐྱེས་ཏེ། སྙིང་པོ་མཆོག་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །ཆོས་གང་དག་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ཞེས་བཤད་པ། གཟུགས་སོགས་དྲུག་པོ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་སྟེ། །མེད་ལ་སྣང་ཕྱིར་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །རྣམ་པ་མ་འགགས་འཁྲུལ་ངོར་སྣང་བའི་ཕྱིར། །མིག་དང་མིག་དབང་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་དྲུག །ཆུ་ཟླ་འདྲ་ཞིང་སྟོང་ལ་གསོག་དང་གསོབ། །ཡ་མ་བརླ་འདྲ་ཆུ་ཤིང་སྙིང་པོ་མེད། །རྣམ་

p. 1137

ཀུན་བདེན་པས་སྟོང་ཤེས་རྟོགས་པར་བྱ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དྲུག་དང་། མིག་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་དྲུག་དང་། མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་དྲུག་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་དྲུག་པོ་རྣམས་ནི་ཆུ་ཟླ་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཆུ་ཟླ་དང་འདྲ་ཞེ་ན། དེ་དག་སྣང་བ་ཙམ་དང་། ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པ་མ་འགགས་པ་དང་། འཁྲུལ་སྣང་དུ་མེད་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མེད་ལ་སྣང་བས་གསོག་དང་། གཟུགས་བརྙན་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་གསོབ་དང་། མ་བདེན་ལ་སྣང་བས་ཡ་མ་བརླ་དང་། སྙིང་པོ་མེད་པས་ཆུ་ཤིང་ལྟ་བུ་སྟེ། སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་སྣང་བར་རོལ་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་བྱ་སྟེ། ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གི་མདོ་ལས་ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟེ། །གསོག་དང་གསོབ་དང་ཡ་མ་བརླ་འདྲ་ཞིང་། །ཆུ་ཤིང་ལྟ་བུའི་སྙིང་པོ་གང་ཡང་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་མ་ཟད། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་བཤད་དེ། མཐའ་ཡིས་མ་གོས་དྲི་མ་མེད་པའི་སེམས། །ཆུ་ཟླའི་ཚུལ་དེ་སྣང་སྟོང་སྤྲོས་དང་བྲལ། །ཟབ་ཞི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་བརྗོད་ལས་འདས། །རང་གསལ་དངས་ལ་མིག་ཡོར་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་ཆུའི་ཟླ་བ་ནི་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་རང་མཚན་དུ་མེད་པས་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་ལ། མིག་ལམ་དུ་སྣང་བ་མ་འགགས་པ་ལྟར། སེམས་ཉིད་དག་པ་འདི་ཡང་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་མེད་པས་ཡོད་མེད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ལས་འདས་ཀྱང་། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ལས་སོ་སོ་རང་གི་རིག་ངོ་ན་སྟོང་གསལ་འགགས་མེད་ཆེན་པོར་རང་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཤིག་བདག་གིས་རྙེད། །སུ་ལ་བསྟན་ཀྱང་གོ་བར་མི་འགྱུར་བས། །མི་སྨྲ་གཅིག་པུར་ནགས་སུ་གནས་པར་བྱ། །

p. 1138

ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །མཐའ་བྲལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གདམས་པ་ནི། ཆུ་ཟླར་སྣང་དུས་ཟླ་བར་མ་གྲུབ་ལྟར། །སྣ་ཚོགས་སྣང་དུས་སྣ་ཚོགས་གྲུབ་བསལ་མེད། །དུས་གསུམ་ཐ་སྙད་རྟོགས་པའི་བློ་དང་བྲལ། །མི་རྟོག་ཇི་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས་དེ་ཞོག །ཆུའི་ནང་དུ་ཟླ་གཟུགས་སྣང་དུས་དེ་ན་ཟླ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ། ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་པའི་དུས་ནས་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གང་སྣང་རྟོག་དཔྱོད་དང་བྲལ་བའི་ངང་དེར་བཞག་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་ནི་ཇི་བཞིན་པ་ཡི་ངོ་བོ་སྟེ། །ཇི་བཞིན་རྩོལ་བྲལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་རྣམ་པ་ཡོངས་ཀྱིས་མེད། །མ་བཅོས་ཇི་བཞིན་པ་རུ་སེམས་པ་ཞོག །ཅེས་སོ། །བློ་མ་བཅོས་རྣལ་དུ་གཞག་པ་ནི། །མ་ལུས་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་བསམ་འདས་རིས་མ་འཛིན། །རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །ཡངས་དོག་མཐོ་དམན་མེད་ཀྱི་ཚོལ་ཁྲོ་ཞོག །ནང་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་འགྲོ་འོང་ཕྱི་ནང་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དེ་འདིའོ་ཞེས་འཛིན་པར་མི་བྱ་ཞིང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས་ཡངས་དོག་མཐོ་དམན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་སྒོམ་བློའི་གཟེབ་ཏུ་འཆིང་བར་མི་བྱ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དོན་དམ་བློ་ཡི་དཔྱོད་ཡུལ་མིན། །བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །སྣང་བཞིན་ངོ་བོ་མེད་པས་རྟོག་དཔྱོད་དོན་མེད་དུ་བསྟན་པ་ནི། མི་བསམ་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་གདོད་མའི་ངང་། །གང་ཡིན་ཀུན་ཡིན་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ཡིན། །བདེན་མིན་རྫུན་མིན་འཁོར་འདས་མཉམ་པ་ཉིད། །ཇི་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ངང་དུ་སེམས་པ་ཞོག །ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་མཐའ་ལས་འདས་པས་འཁོར་འདས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། ཆེད་དུ་བློས་བྱས་ཀྱིས་སྟོང་པའང་མི་སྒོམ་སྟེ། གནས་འདི་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་ཆུའི་ཟླ་བ་ནི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་སོ། །མཐར་འཛིན་བློ་

p. 1139

ཡི་ཞེན་པ་དགག་པ་ནི། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆུ་ཟླ་དངས་པའི་གཟུགས། །ཡེ་སྟོང་བབས་སྟོང་རང་བཞིན་གདོད་ནས་སྟོང་། །དེ་ལ་ཡོད་མེད་བློས་བཏགས་འཁྲུལ་བས་ན། །ཐ་དད་ཕྱོགས་རིས་གྲུབ་མཐའ་མ་ཞེན་ཀྱེ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་མེད་པས་ཡེ་ནས་སྟོང་པ་དང་། ངོ་བོ་མེད་པས་བབས་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པས་རང་བཞིན་གཟོད་མ་ནས་སྟོང་པར་མཉམ་པ་ལ། ཡིན་མིན་དང་ཆེ་ཆུང་དང་ནོར་མ་ནོར་དང་། མཐོ་དམན་ལ་སོགས་པར་འཇལ་བའི་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་རིས་ཀྱིས་དགོས་པ་མེད་པས་མཐའ་བྲལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བར་ཁས་ལེན་པར་བྱ་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་སྲིད་སེམས་ནི་འཇུག་པའི་བར། །ཐེག་པའི་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་མེད། །སེམས་ནི་ནམ་ཞིག་གྱུར་པ་ན། །ཐེག་པ་མེད་ཅིང་འགྲོ་འོང་མེད། །ཅེས་སོ། །རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་ངེས་པ་ཡང་། ཇི་སྲིད་ངར་འཛིན་ཞེན་པའི་བློ་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་འཁོར་བ་ཉིད་ནས་ཐར་དུས་མེད། །འཛིན་མེད་རང་བབས་སོ་གཉུག་རྣལ་མའི་སེམས། །ཟང་ཀ་ཡེ་བབས་རང་གྲོལ་ཕྱོགས་ཡན་ནི། །རང་བཞིན་ཉིད་དེ་དེ་ལ་བཅོས་ཅི་དགོས། །གང་འདིའོ་ཞེས་ཞེན་འཛིན་ཕྲ་མོར་ཡོད་ཀྱང་འཁོར་བར་འཆིང་བ་སྟེ། དོ་ཧ་ལས། ཏིལ་གྱི་ཤུན་པ་ཙམ་གྱི་ཟུག་རྔུས་ཀྱང་། །ནམ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་བསྐྱེད་པར་ཟད། །ཅེས་སོ། །འཛིན་མེད་རང་བབས་ཀྱིས་རིག་པ་རང་ཡན་ཡངས་པ་ཆེན་པོར་འཆར་བ་ནི་སེམས་ཉིད་རྣལ་མའི་རང་འགྲོས་ཏེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། མ་བསྒོམས་ལྷུག་པ་ཡེ་མཐའ་མེད་པའི་དོན། །སེམས་གཉུག་རྣལ་མ་རང་བཞིན་གང་ཤར་བ། །གནས་ལུགས་ཉིད་དེ་དེ་ལ་བཅོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཐག་བཅད་པ་ནི། ཡུལ་རྣམས་ངོས་སྟོང་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ལ། །བློ་ཡང་ཞེན་སྟོང་འཛིན་མེད་ཤར་བ་ན། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཡུལ་སེམས་འབྲེལ་མེད་པས། །ཅི་བཞིན་རྩོལ་བྲལ་རྫོགས་པ་ཆེན་

p. 1140

པོའི་ངང་། །ནང་སེམས་ཐམས་ཅད་འཛིན་མེད་དུ་ཤར་བ་ན། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། མ་བཅོས་རང་དག་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི། །རྫོགས་ཆེན་ཉིད་དེ་དེ་ལ་བཅོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་སོ། །དག་མཉམ་ཕྱམ་གཅིག་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བྱེད་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་རོལ་པར་ས་ལམ་བཅད་པ་ཡང་། གང་བྱུང་གྲོགས་སུ་འཆར་བའི་རང་བཞིན་ལ། །ཕྱོགས་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ཏེ་བགྲོད་པའི་ས་མེད་པར། །གདོད་མའི་གཞི་ལ་མངོར་པར་བྱང་ཆུབ་འགྱུར། །ས་དང་ལམ་ཐམས་ཅད་རིག་པར་གོ་གཅིག་ལ། རིག་པ་རང་ཡན་ཕྱོགས་བྲལ་དུ་རྟོགས་པ་ན་བྱེད་སྤྱོད་ཚོགས་ཆེན་རྫོགས་པའི་སྤྱོད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་གི་རོལ་པར་ཤར་བ་སྟེ། དོ་ཧ་ལས། ས་དང་ལམ་དང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གོ་གཅིག་པ། །གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ཡིད་ལ་ཀུན་ཏུ་དྲིས། །ཞེས་པ་དང་། གསང་སྙིང་ལས། རྫོགས་ཆེན་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །ཀུན་འབྱུང་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་སྤྱོད། །ཅེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་དཀྱིལ་ནི་མ་ནོར་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ལ། །འཁོར་ནི་འཁོར་འདས་བདེ་ཆེན་རྫོགས་པར་རོལ། །གཞི་རྩ་གཉིས་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལམ་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་ངང་དེར་གནས་པ་ནི། །མི་གཡོ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའི་བསྒོམ་པ་སྟེ། །ཅིར་སྣང་བདེན་མེད་འལ་འོལ་ཕྱམ་ཕྱམ་དུ། །སྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོས་རབ་ཏུ་གོམས་པར་བྱ། །འདི་ལྟར་སྣང་རུང་གི་ཡུལ་རྣམས་ནི་མེད་བཞིན་སྣང་བ་ཆུ་ཟླའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་ནས། སེམས་ནི་གཅིག་དང་དུ་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་དག །རང་བཞིན་རྙོག་པ་མེད་

p. 1141

པའི་མཚོར་སྣང་ཡང་། །ཆུ་ཟླ་སྟོང་པ་གསོག་སྟེ་སྙིང་པོ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ནི། སྔོན་འགྲོ་སྔར་འཞིན་ཆུ་ཟླར་གསོལ་བཏབ་ལ། །དངོས་གཞི་གང་སྣང་དངོས་དེ་ཆུ་ཟླ་དང་། །འདྲ་བ་ཉིད་དུ་བསམས་ལ་མཉམ་པར་གཞག །བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་སྔར་བཞིན་བསྒོམས་པ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཆུ་ཟླ་འདྲ་བ་འབྱོངས་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་མོས་གུས་དྲག་པོ་བྱས་ལ། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་པའི་ངང་ལ་སེམས་གཞན་དུ་མི་རྟོག་པར་མཉམ་པར་བཞག་པས། དངོས་པོ་མེད་སྣང་སྟོང་པ་ཙམ་ལས། རྗེས་ལ་དེ་ཡང་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འཆར་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དམིགས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །མི་དམིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བསྐྱེད། །ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་རྟོགས་པ་ཡིས། །ཕྱིས་ནས་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་སྤོང་། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་དམིགས་རྟེན་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མ་ཡེངས་པར་བྱེད་དུས་རྟོག་པ་གཞན་དུ་ཡེངས་ན་དྲན་པས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཟུང་ལ་ཆུ་ཟླ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དམིགས་པ་གང་ཡང་རུང་ཞིག་ལ། །ཡིད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གཞག །རྣམ་གཡེང་མྱུར་དུ་རྟོགས་བྱས་ནས། །སླར་ཡང་དེ་ལ་བླན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་སེམས་ནང་དུ་གནས་པ་དང་། ལུས་སེམས་བདེ་བ་དང་། ལས་སུ་རུང་བས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཡུལ་ལ་མི་འཕྲོ་བཞིན་དུ། ཡུལ་སྣང་མ་འགགས་ལ་དོན་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སེམས་ནི་གང་དུ་གནས་པ་དང་། །བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །དེར་གནས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད། །མི་འཕྲོ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཀྱང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །མི་འཕྲོ་བ་དང་། དོན་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་གཉིས་མི་འགལ་ཏེ། རྟོག་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཕྱིར་སེམས་འཕྲོ་བ་ཡིན་ལ། མི་

p. 1142

རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ནི་དོན་སྐད་ཅིག་ལ་ནང་དུ་རིག་པས་རང་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བླན་པ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ནང་བལྟས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་རྟོག་པས་མ་ཟིན་པ་དང་། ཟིན་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །གནད་འདི་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །དེ་ནས། མཚན་དུས་སྔར་བཞིན་ཁྱད་པར་ཆུ་ཟླའི་ཉམས། །གང་ལའང་འཛིན་མེད་ཕྱམ་གཅིག་ངང་དུ་གནས། །དབུ་མའི་ནང་དུ་འོད་ཟེར་ལྔའི་སྣང་བས་གང་བར་བསྒོམས་ཏེ་ཉལ་བས། རྨི་ལམ་ཆུ་ཟླ་ལྟར་ཟིན་ནས་སྤྲུལ་བསྒྱུར་ལ་སོགས་སྔ་བཞིན་ནུས་ལ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཟང་ཐལ་དུ་མཐོང་བའི་ཉམས་འཆར་རོ། །འབྲས་བུ་ནི། མྱུར་དུ་སེམས་ཉིད་རྒྱལ་པོའི་གཏན་སྲིད་ཟིན། །གང་སྣང་བལྟས་པས་དེར་སྣང་འཛིན་པ་གྲོལ། །དངས་གསལ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའི་འོད་གསལ་འཆར། །འདི་ནི་སྐལ་མཆོག་ལྡན་པས་རབ་སྒོམས་ཤིག །གནས་སྐབས་སུ་སྣང་བ་ལ་འཛིན་པ་ཞིག་པས་དགག་སྒྲུབ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། ཡུལ་སྣང་ཆུ་ཟླ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དངས་གསལ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་སྤྱོད་ལམ་ཀུན་དུ་འཆར་བས་མཉམ་རྗེས་འོད་གསལ་དུ་འདྲེ་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་མཐོང་ཞིང་སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་འགྲུབ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་ཆོས་སྐུར་འགྲུབ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། རང་བཞིན་མེད་ལ་གང་གོམས་པ། །མྱུར་དུ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །མེད་སྣང་ཆུ་ཟླ་འདྲ་བར་རྟོགས་པ་དང་། །མཉམ་དུ་གཟུང་འཛིན་ཞེན་པའི་མཚོ་བརྒལ་བས། །རྣམ་གྲོལ་རིན་ཆེན་གླིང་དུ་ཕྱིན་པར་ཤོག །རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་རྟོགས་པའི་དཔུང་བསྐྱེད་དེ། །ཏིང་འཛིན་གཞུ་དྲག་ཤེས་རབ་མདའ་འཕངས་པས། །མ་རིག་ཉོན་མོངས་རྩད་ནས་བཏོན་པ་བཞིན། །འཁོར་བའི་གཡུལ་ངོ་མ་ལུས་འཕམ་བྱེད་ཤོག །ཆོས་དཀར་ཡོན་ཏན་རི་བོང་འཛིན་གཟུགས་ཅན། །མ་ལུས་འགྲོ་རྒྱུད་སྐྱེ་བོའི་མཐར་ཁྱབ་པས། །སྲིད་པའི་

p. 1143

མཚན་མོ་གཏི་མུག་མུན་བྲལ་ཏེ། །ཆོས་ཉིད་མེ་ཏོག་ཀུནྡ་རྒྱས་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལས། ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་དྲུག་པ། སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུའི་ལེའུ།

p. 1144

དེ་ལྟར་ཆད་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། ད་ནི་རྟག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ནི། ཡང་འདི་རྒྱལ་བས་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་ཞེས། །གསུངས་པ་དེ་ཡང་གསལ་བར་བཤད་ཀྱི་ཉོན། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྲག་ཅ་ལྟར་སྣང་བཞིན་པའི་དུས་ནས་ངོ་བོ་མེད་ལ། རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་པའི་ཆ་ལས་གྲོལ་ཏེ་བརྗོད་དུ་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྲག་ཅའི་སྣང་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྲག་ཅ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཡང་གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་གཞི་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། ཇི་ལྟར་བྲག་རིའི་དྲུང་འདུག་མི་དག་གིས། །ཇི་སྐད་བརྗོད་བཞིན་བྲག་ཅའི་དབྱངས་འབྱུང་བ། །དེ་བཞིན་ཆོས་ཀུན་རྐྱེན་འབྱུང་ངོ་བོ་མེད། །བདེན་པས་སྟོང་ཞེས་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །བྲག་རིའི་དྲུང་དུ་སྐྱེས་བུའི་སྒྲ་སྐད་བརྗོད་པ་ན། སྒྲ་དེ་ཇི་ལྟར་བུའི་དབྱངས་གྲགས་ཀྱང་། དབྱངས་དེ་ཕྱི་ནང་གང་ནའང་མེད་བཞིན་གྲགས་པ་ལྟར། གདོད་མའི་གཞི་སྟོང་གསལ་ངོ་བོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལས། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་མ་རིག་པས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། གཞི་སྣང་གི་རང་གདངས་ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ཤར་བ་ནི་རིག་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་གང་ནའང་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བས་འཁོར་བ་བྲག་ཅ་དང་འདྲ་བར་སྣང་ཡང་། དོན་ལ་མེད་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེའཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་མི་དག་བྲག་རིའི་དྲུང་འདུག་སྟེ། །གླུ་ལེན་སྨྲ་དང་དགོད་དང་ངུ་བ་ལས། །རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ཏེ་བྲག་ཅ་བྱུང་མོད་ཀྱང་། །སྒྲ་ལས་དབྱངས་དེ་ནམ་ཡང་འཕོས་པ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་

p. 1145

པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཕྱིར་སྣང་ལ་ངོ་བོ་མེད་པས་མཐའ་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ནི། བྲག་ཅ་གྲགས་དུས་ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་དུ། །བྲག་ཅའི་དབྱངས་དེ་བཙལ་ཡང་མི་རྙེད་ལྟར། །ཕྱི་ནང་ཆོས་ཀུན་བློ་ཡིས་དཔྱད་བྱས་ནས། །སེམས་དང་སེམས་ལས་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །བྲག་ཅའི་རྣམ་པ་ཙམ་ཡང་མི་རྙེད་དེ། །མཁའ་བཞིན་སྟོང་ལ་དངོས་མེད་རྣམ་པར་དག །དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་གང་ལའང་ཞེན་འཛིན་མེད། །བྲག་ཅའི་དབྱངས་དེ་བྲག་དང་མི་དང་དེ་དག་གི་བར་གང་ནའང་མེད་ལ། རྐྱེན་གྱིས་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན། ཕྱི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་དང་ནང་སེམས་ཀྱི་དྲན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ལ་རགས་པ་རྣམས་ནི་ཆ་ཤས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་དང་། ཕྲ་བ་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པར་དཔྱད་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་རྙེད་པས། ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་དངོས་པོ་འདི། །རིག་པས་བརྟགས་ན་འགའ་མི་རྙེད། །མ་རྙེད་པ་ཉིད་དོན་དམ་སྟེ། །ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཤིས་ཀྱི་སྟོང་པ་བློ་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་སྣང་ལ་དོན་དམ་མི་དམིགས་ཞེས། །ཆ་གཉིས་འཛིན་པའང་བློ་ཡི་རྣམ་དབྱེ་ཞེས། །ཇི་ལྟར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་བློ་ལས་འདས། །བློས་བཀོད་སྤྲོས་པའི་རྩ་བ་རང་སེམས་ཏེ། །ཡུལ་དེར་འཕེལ་འགྲིབ་གང་དུའང་མི་བྱེད་པས། །རྟོག་པའི་དྲྭ་བས་མ་འཛིན་ངོས་གཟུང་མེད། །དེ་ལྟར་ཤེས་ཏེ་སྤྲོས་པའི་ཕ་རོལ་འགྲོ། དེ་ལ་དངོས་པོ་སྨྲ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་ལ། དོན་དམ་དུ་མ་གྲུབ་ཅེས་ཆ་གཉིས་འཛིན་པ་དེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དུས་ན་མ་གྲུབ་པས་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆ་གཉིས་སུ་བློས་རྟོག་པ་ཙམ་ལས་སྣང་བའི་སྟེང་ན་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། གང་ཡང་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ནས་དངོས་པོ་ཆུང་ངུ་མ་སོང་བའི་ཕྱིར་ན། སེམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ། སེམས་ཀྱིས་སྟོང་པར་དཔྱད་ཀྱང་རང་གི་

p. 1146

ཀུན་རྟོག་པའི་ཆ་ལས། སྟོང་པ་རྣལ་མར་མེད་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུང་འདི་ཡིན་ཏེ། སྣང་བའི་དུས་ན་ཁས་ལེན་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་དབུ་མ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་དཔྱད་པ་མི་འཇུག་གོ །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །བྲག་ཅ་དང་འདྲ་བའི་འཁོར་བ་རྟེེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལས་སྣང་བརྙན་ཙམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི། གདོད་མའི་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ཡིད་བཞིན་དང་། །ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱལ་ཆོས་དྲི་མེད་ལས། །ཀུན་རྟོག་མ་རིག་སྐྱེས་བུ་སྲིད་པའི་ཆོས། །མེད་སྣང་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་འདིར་འཁྱམས་ཏེ། །འགྲོ་དྲུག་རང་སྣང་བག་ཆགས་དབང་གིས་སྣང་། །རྙོག་པའི་རང་སེམས་རབ་འཇུག་དབང་གིས་འཇུག །སེམས་ཉིད་གདོད་མའི་ངོ་བོ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དབྱིངས་ན་ཡོན་ཏན་ནོར་བུ་ལྟར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གནས་པའི་ངང་ལས། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། ཀུན་རྟོག་པའི་མ་རིག་པ་རྐྱེན་ཙམ་དུ་ཤར་བས་གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་བསགས་ནས། འཁོར་བ་བྲག་ཅ་དང་འདྲ་བ་འདིར་འཁྱམས་ཏེ་འགྲོ་དྲུག་སོ་སོའི་སྣང་བ་བག་ཆགས་ཐ་དད་པའི་དབང་གིས་སྣང་ཞིང་། སྲིད་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྙོག་པ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱིས་མཐོ་རིས་དང་། མི་དགེ་བ་སོ་སོས་ངན་སོང་དུ་འཇུག་སྟེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། གང་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱིས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁོར་ཏེ་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པ་དང་། འཕགས་པ་གནས་བསྟན་པའི་གཞུང་ལས་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལས་ལས་སྐྱེས། །ལས་ནི་སེམས་དཔའ་དག་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་སོ། །འཁྲུལ་པར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་སྟོང་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟ་ནའང་འགྲོ་སེམས་འཁྲུལ་སྣང་འདི། །གཞི་མེད་རྩ་བ་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཨེ་མ་ཡིད་བཞིན་སྣང་འདི་དགོད་རེ་བྲོ། །དོན་མེད་ངང་ལ་དོན་

p. 1147

དུ་བཟུང་བ་ཡིས། །དོན་དུ་སྣང་བ་བྲག་ཅའི་དབྱངས་འདྲ་བ། །འདི་ལ་བདེན་ཞེན་འཛིན་པ་ཅི་ཞིག་བྱ། །གང་ཡིན་གཏད་མེད་ཕྱམ་གཅིག་ངང་དེར་ཞོག །འཕྲལ་བྱུང་སྣང་བ་བདེན་མེད་ཆེན་པོར་གྲོལ། །ཡངས་དོགས་མཐོ་དམན་མེད་པས་ཉམས་རེ་དགའ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ནས་གཞི་དང་རྩ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པས་གཏད་མེད་ཡངས་པ་ཆེན་པོའི་རོལ་པར་ཤར་ཏེ། ཡངས་དོག་མཐོ་དམན་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ར་བར་དལ་ཁོད་སྙོམས་པའི་ཕྱིར་བློ་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྙོམས་ཤེ་ན། གང་བྱུང་ཆེད་འཛིན་ཞིག་པའི་སྣང་བ་ལ། །དགག་སྒྲུབ་བྲག་ཅ་འདྲ་བའི་སྣང་བ་ཤར། །ཅི་ཡིན་གཟའ་གཏད་མེད་པར་གྲོལ་བས་ན། །དེ་ཡིན་ཕྱོགས་ཆ་བྲལ་བ་ཕྱམ་གཅིག་གོ །བློ་རེ་དོགས་ཟད་པའི་སྣང་བ་ལ་ཡུལ་སྣང་བྲག་ཅ་འདྲ་བའི་སྣང་བ་ཤར་ཏེ། ཅི་ཡིན་ངོས་གཟུང་མེད་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་བདེན་མེད་ཕྱལ་པ་ཡེ་དག་ཏུ་དལ་ཁོད་སྙོམས་པའོ། །་དེའི་ཚེ་ཉམས་སྣང་གཟིགས་མོར་ཆེ་བ་འདི་ལྟར་ཤར་བ། ཧ་ཧ་ལྟོས་དང་འཁྲུལ་སྣང་དགོད་རེ་བྲོ། །ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མེད་ལ་ཁྲལ་མ་ཁྲོལ། །ཟབ་ཟོབ་འལ་འོལ་ཡལ་ཡོལ་བན་མ་བུན། །ཕྱད་ཕྱོད་བདེན་ཞེན་མེད་ལ་སྣ་ཚོགས་སྣང་། །ནང་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་ཆོད་པ་ན། ཕྱི་ཡུལ་གྱི་འཛིན་པར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲོལ་ཏེ། དུས་མ་འགྱུར་བར་སྣང་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་གཟིགས་མོ་སྟེ། ཡུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་ངོས་གཟུང་མེད་པས་ཁྲལ་མ་ཁྲོལ། །སྙིང་པོ་མེད་པས་ཟབ་མ་ཟོབ། །མེད་བཞིན་སྣང་བས་འལ་མ་འོལ། །གཏད་འཛིན་ཡལ་བས་བན་མ་བུན། །གཟའ་གཏད་མེད་པས་ཕྱད་མ་ཕྱོད་མར་སྣང་སྟེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་མཐོང་བས་རྒྱལ་བའི་སྲས། རྟོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ནམ་ཡང་བདེ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྣང་ཞེན་གྱི་རིམ་པ་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་འདི་ལྟར། མི་མཁས་བདེན་པར་ཞེན་པས་བདེན་བདེན་འདྲ། །བདེན་མེད་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཕྱམ་ཕྱམ་གཅིག །མི་རྟག་རྟག་པར་

p. 1148

འཛིན་ལ་རྟག་རྟག་འདྲ། །རྟག་འཛིན་ངང་གིས་གྲོལ་ལ་སྟོང་གཟུགས་གཅིག །ཡངས་དོག་རྒྱ་ཆད་མེད་པས་ཉམས་དགའོ། །འཁོར་བ་ལ་བདེན་བདེན་ལྟར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་བདེན་མེད་ཕྱམ་ཕྱམ་ཅིག་ཤར་ལ། རྟག་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་ཡོད་ཡོད་རྟག་རྟག་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་མེད་སྣང་སྟོང་པའི་རང་གདངས་ཅིག་ཤར་ཏེ། རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་ཕྱལ་བ་བར་མེད་བློ་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རང་བཞིན་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །སྒྲ་ཚིག་དངོས་པོ་རང་དག་པས། །ཡུལ་མེད་རྟེན་བྲལ་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་པའི་དུས་སོ། །ལམ་ཉམས་སུ་བླང་བ་ནི། རྟོགས་པའི་དོན་ལ་གོམས་འདྲིས་བྱ་བ་ནི། །སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་སྒྲ་བརྙན་གསོལ་བ་གདབ། །དངོས་གཞི་ཆོས་ཀུན་སྒྲ་བརྙན་བྲག་ཅ་འདྲ། །གྲགས་དུས་ཉིད་ནས་ངོས་གཟུང་མེད་པ་དང་། །ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་བསྒོམ་པར་བྱ། །བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་སྔར་བཞིན་བསྒོམས་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྲག་ཅ་ལྟར་བདེན་མེད་འབྱོངས་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ཅེས་སྙིང་ནས་བྱས་ལ། དངོས་གཞི་ནི་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྲག་ཅ་ལྟར་སྣང་ལ་ངོ་བོ་མེད་པར་བསྒོམ་ཞིང་། ཁྱད་པར་བསྟོད་སྨད་སྙན་དང་མི་སྙན་ཀུན། །གྲགས་པས་སྟོང་ལ་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མེད། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་དོན་མེད་ཀྱི། །སྒྲ་རྣམས་བྲག་ཅ་འདྲ་བར་རྟོགས་པར་གྱིས། །བྲག་ཅ་ལྟར་གཞན་གྱིས་བདག་ལ་བསྟོད་པ་དང་སྨད་པ་ཀུན་མཉམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སློབ་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཡུམ་བར་མ་ལས་རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གཞན་དག་ཁ་ཟེར་རམ་སྐུར་པ་འདེབས་སམ། སྨྲའམ་འཐིང་ཀློད་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། གང་ཅི་ཡང་རུང་བའི་སྒྲ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྲག་ཅ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྒོམ་པར་

p. 1149

བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཁྲོ་བོའི་སྒོ་ནི་ངག་གི་བརྗོད་པ་མི་སྙན་པ་ལས་འབྱུང་བས་དེ་ངོ་བོ་མེད་པར་རིག་པས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཁྲོ་སོགས་སེམས་དེ་ཡུལ་དང་ཕྱོགས་ན་མེད། །མེད་ལ་སྣང་དུས་བཙལ་ལ་རྙེད་པ་མེད། །རྐྱེན་བྱུང་སྟོང་པ་བྲག་ཅའི་དབྱངས་འདྲ་ཞིང་། །ཕ་རོལ་ཚིག་ཀྱང་རྐྱེན་བྱུང་བྲག་ཅ་འདྲ། །དཔྱད་ན་མེད་ལ་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ། །ཤིན་ཏུ་དཔྱད་ན་མཁའ་བཞིན་དངོས་མེད་ཅིང་། །ལེགས་ཉེས་ཤོར་གོད་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པས། །སྒྲ་ལ་དོན་དུ་མ་འཛིན་བདེན་པས་སྟོང་། །རྣམ་ཀུན་བྲག་ཅ་འདྲ་བར་རྟོགས་པར་གྱིས། །དེ་ཡང་ཕ་རོལ་པོས་ངན་དུ་སྨྲའི་བའི་ཚེ། ཚིག་འབྲུ་དེ་ནི་ཕྱི་ནང་གང་ནའང་མེད་པས་མི་དགའ་བ་བྱ་མི་དགོས་ལ། ངན་སེམས་དེ་ནི་ཁ་དོག་དང་དངོས་པོ་མེད་པས་གནོད་བྱེད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མི་དགའ་བའི་དོན་མེད་དོ། །རང་གིས་ང་ལ་དེ་སྐད་ཟེར་བ་སྙམ་དུ་བཟུང་བས་ལན་པའི་ཕྱིར། རང་ལ་རང་གིས་གནོད་པ་བྱས་པ་དེ་གདོད་ཤེས་ཏེ། ངོས་གཟུང་མེད་པ་སྟོང་པའི་རང་སྒྲ་ལ་ཤོར་གོད་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་འདུག་པས་གྲག་སྟོང་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་དུ་ལམ་དུ་ཁྱེར་བར་བྱ་སྟེ། ཞི་བ་ལྷས། ཡེ་ནས་སྟོང་པའི་དངོས་འདི་ལ། །ཐོབ་པ་ཅི་ཡོད་ཤོར་ཅི་ཡོད། །མི་དགར་ཅི་ཡོད་དགའ་ཅི་དགོས། །ཐམས་ཅད་ནམ་མཁར་འདྲ་བ་ནི། བདག་འདྲས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱི། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་ནི། དེ་ཡིས་ཐོག་མའི་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་དང་། ཁྱད་པར་ཁོང་ཁྲོ་ཞེ་སྡང་མེ་འཇིལ་ཞིང་། །འཕགས་པའི་བཟོད་ཐོབ་ངན་སོང་ཡང་མི་ལྷུང་། །རིམ་གྱིས་རྒྱལ་བའི་འབྱོར་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ། །མཚན་མོ་སྔར་བཞིན་ཁྱད་པར་བྲག་ཅའི་ཉམས། །གྲགས་པ་སྒྲས་སྟོང་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ། །དེ་ཕྱིར་བྲག་ཅ་ལྟ་བུའི་དོན་སྒོམས་ཤིག །ཉིན་པར་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྨི་ལམ་དུའང་བྲག་ཅ་ལྟར་རྟོགས་ཏེ། སྤྲུལ་པ་དང་བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་སྔར་བཞིན་ཐོབ་པའི་ཚེ། གནས་སྐབས་སུ་སྒྲའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པས་ཁོང་ཁྲོ་

p. 1150

ཐམས་ཅད་ཞི་སྟེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུངས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྲག་ཅ་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་པ་དེས་ནི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་སྟེ། གང་དག་གིས་དགྲ་ལ་དགའ་བར་མི་བྱེད། གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད། སྟོང་པ་ཉིད་སྒྲའི་ཆོས་ཐོས་ཀྱང་སྐྲག་པར་མི་བྱེད་དེ། འདི་ནི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་དང་པོའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞི་བ་རྡུལ་ཕྲན་མི་འཁྲུགས་འདུས་མ་བྱས། །ཡོན་ཏན་མཚོ་ཆེན་བཟོད་པ་དམ་པའི་མཚོར། །ཏིང་འཛིན་གྲུ་ཆེན་དམ་པ་ལེགས་སྦྱར་ཏེ། །མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་ཐར་ལམ་བགྲོད་པར་ཤོག །རྣམ་དག་མོས་པ་ཡངས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །བློ་གྲོས་སྤྲིན་ཆེན་འདུས་པའི་གློག་འགྱུར་ཞིང་། །ཆོས་ཆར་ཞི་བ་རྒྱུན་གྱི་ཚོགས་བསིལ་བས། །སྐལ་ལྡན་གདུལ་བྱའི་ལོ་ཐོག་རྒྱས་པར་ཤོག །སྙིང་རྗེའི་སྡོང་པོ་ཕན་བདེའི་ཡལ་འདབ་ཅན། །ཏིང་འཛིན་མེ་ཏོག་ཤེས་རབ་འབྲས་བཟང་བ། །བསྡུ་བཞིའི་གྲིབ་བསིལ་སྙན་པའི་དྲི་བསུང་གིས། །འགྲོ་བློའི་བྱ་ཚོགས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལས། སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་བདུན་པ། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུའི་ལེའུ།

p. 1151

དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དོན་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པར་ནི། ཡང་འདིར་རྒྱལ་བས་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས། །གསུངས་པ་དེ་ཡང་བསྒོམ་ཕྱིར་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་པའི་དུས་ནས་རྟེན་མེད་པ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གནས་མེད་པ་རྟེན་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དག་གི་དོན་ནི། གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གསུམ་དུ་ངེས་པ་ལས། དང་པོ་གཞི་བཤད་པ། གདོད་མའི་འོད་གསལ་མཁའ་ལ་སྣང་བའི་ཆོས། །ལྷུན་གྲུབ་ཡོན་ཏན་གྲོང་ཁྱེར་བརྒྱན་པ་ཞིག །

p. 1152

ཐོག་མ་ཐ་མ་དབུས་མཐའ་མེད་འདིར་གནས། །གཞི་གདོད་མའི་རིག་པ་སྟོང་པ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་དབྱིངས་ན། ལྷུན་གྲུབ་ཡོན་ཏན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རང་ཆས་སུ་བསྟན་པ་ནི། དབྱིངས་ལ་ཡེ་ལྡན་གྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཐ་མ་མེད་པའི་བར་དུ་གནས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སྔོན་བཞིན་ཕྱིས་དེ་བཞིན། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཅེས་པ་དང་། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རྣམ་དབྱེར་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །གློ་བུར་དག་གིས་ཁམས་སྟོང་གིས། །རྣམ་དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །བླ་མེད་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་པ་མིན། །ཅེས་སོ། །གཞི་སྟོང་གསལ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ། དེ་ཉིད་ངང་ལས་མ་རིག་སེམས་ཀྱི་མཁར། །གཟུང་འཛིན་ལས་བྱུང་འགྲོ་དྲུག་དྲི་ཟའི་གྲོང་། །རྟེན་གཞི་མེད་ལ་སྣང་སྟེ་སྣ་ཚོགས་གཟུགས། །བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་ཡིད་ལས་སྐྱེས་པ་ཅན། །དབྱིངས་ཀྱི་རིག་པ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་ལ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པས། རྩལ་གཟུང་འཛིན་དུ་གཡོས་ཏེ། གཞི་སྣང་ལས་འགྲོ་དྲུག་གི་སྣང་བ་སོ་སོར་འཁྲུལ་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྣང་བ་མེད་བཞིན་སྣང་བ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་སྟེ། གསང་སྙིང་ལས། ཨེ་མ་ཧོ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལས། །རང་གི་རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱིས་སྤྲུལ། །ཅེས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ངོ་བོ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། གང་འདི་རྟོགས་ན་སེམས་ཉིད་གདོད་མའི་ངང་། །མ་རྟོགས་དུས་ན་ད་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་སེམས། །ཅི་འདྲ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དྲི་ཟའི་གྲོང་། །ཉིད་ལས་གཞན་པའི་དཔེ་ཞིག་གང་ཡིན་ཀྱེ། །རིག་པའི་ངོ་ན་སྣང་བདོ་བའི་དུས་ཉིད། མ་རྟོགས་ན་འཁྲུལ་སྣང་བདེན་པ་འདྲ་ཡང་། ནམ་མཁའི་ངང་ན་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་སྣང་བ་ལྟར། རིག་པའི་ངང་ན་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཙམ་དུ་རྟེན་དང་ངོ་བོ་དང་གཞི་རྩ་མེད་པར་གནས་པས། རྟོགས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་གཟུགས་སྣང་བ་ཙམ་སྟེ། མདོ་ལས། འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བ་ཡེ་ནས་སྟོང་པས་སྤོང་དུ་མེད་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི།

p. 1153

འོན་ཀྱང་འདི་ཀུན་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟེ། །ནུབ་ཁའི་ཐང་ལ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན། །རྟེན་དང་བརྟེན་པ་གཉིས་ཀ་འཁྲུལ་པའི་སེམས། །བག་ཆགས་ཉིད་དེ་རྟོགས་ན་ངོ་བོ་མེད། །རང་བཞིན་བཞག་ན་ཇི་བཞིན་ངང་གིས་གྲོལ། །དེ་བས་སྙིང་ཡང་འཇིགས་སྤོང་དཀའ་བ་མེད། །སྲིད་གྲོང་ཡེ་སྟོང་དག་པའི་ཚུལ་ཤེས་བྱ། །ནུབ་ཁའི་ཐང་ལ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་སྐྱེ་བོས་གང་བ་ཞིག་མཐོང་དུས་ནས་གྲོང་དང་སྐྱེ་བོ་གཉིས་ཀ་མ་གྲུབ་པ་ལྟར། སྣོད་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་འགྲོ་བར་སྣང་བ་ཡང་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་ལས་དོན་དུ་མ་གྲུབ་པས་སེམས་རང་བཞིན་མེད་པས་གྲོལ་བ་ན། འཁྲུལ་སྣང་རང་བཞིན་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཆེད་དུ་སྤོང་མི་དགོས་པས་ཇི་བཞིན་རྩོལ་བྲལ་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་བཞག་སྟེ། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ནི་སྣང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྣང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། ཡུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དྲི་ཟའི་གྲོང་། །བློ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བབས་སྟོང་དྲི་ཟའི་གྲོང་། །ཡུལ་སེམས་གཉིས་སྣང་དྲི་ཟའི་གྲོང་འདྲ་བས། །ཅུང་ཟད་ཙམ་དུའང་ཞེན་འཛིན་རང་སར་ཞོག །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་གཞི་མེད་སྟོང་པ། ནང་གི་འཛིན་རྟོག་ཐམས་ཅད་རང་སངས་སྟོང་པ་སྟེ། ཡུལ་སེམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་རང་འགྲོས་ལ་དགག་སྒྲུབ་དང་འཛིན་ཞེན་བྱེད་པ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བབ་རང་འགྲོས་ཕྱལ་བར་ཟང་ཐལ་གྱིས་བསྐྱངས་ཏེ། དོ་ཧ་ལས། གང་ལ་ཞེན་པ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་ཐོང་། །རྟོགས་པར་གྱུར་ན་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །འཛིན་ཞེན་འཁོར་བའི་གཟེབ་ཏུ་བསྟན་ནས་རང་གྲོལ་ཟང་ཀས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། དེ་ཅི་མེད་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །བློ་ཡིས་མ་བཟོ་ཆེད་ཀར་གཟུང་བ་ཤོལ། །ཐོག་མེད་འཁྲུལ་པའང་འཛིན་ཞེན་ལས་བྱུང་བས། །ད་ནི་འཛིན་མེད་རང་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །སྣང་ལ་ངོ་བོ་མེད་པས་ཆེད་དུ་ཡོད་པར་བཟུང་བས་

p. 1154

འཁྲུལ་ཏེ། ཐོག་མའི་འཁྲུལ་པའང་འཛིན་ཞེན་ཕྱིར་མཆེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ད་ལྟའང་འཛིན་ཞེན་ངང་གིས་གྲོལ་བར་བྱ་བ་ལ་བསླབ་པ་ནི་གནད་གལ་པོ་ཆེའོ། །འདི་ལྟར་མི་འཐད་པ་བྱུང་ཡང་འཛིན་ཞེན་མ་བྱས་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྩོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མདོ་མཐུན་པས་འཛིན་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར་གདམས་པ་ནི། འཕགས་པ་ཟག་པ་མེད་དང་ཆོས་རྣམས་ལ། །མྱ་ངན་འདས་པ་རབ་ཞི་དངོས་མེད་པས། ཁྱེད་ཀྱིས་དངོས་དང་དངོས་མེད་ཆོས་རྣམས་ལ། །བདེན་སྟོང་དྲི་ཟའི་གྲོང་དང་མཁའ་དབྱིངས་བཞིན། །གདོད་ནས་རབ་ཞི་སྐྱེ་མེད་མཁྱེན་པར་མཛོད། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཚུངས་པས་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་ཡུལ་སྣང་གི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ནས་སྟོང་པ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་འདྲ་ལ། དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་པའི་ངང་ལ་བཞག་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གཤེགས་དང་འདྲ། །ཞེས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། དམིགས་པ་མེད་པ་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་སོ། །བཟང་ངན་བླང་དོར་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ནི། འདོད་ཆགས་མི་དམིགས་དེ་བཞིན་ཞེ་སྡང་སྟེ། །གཏི་མུག་ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་མི་དམིགས་ཏེ། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་ཅན་དྲི་ཟའི་གྲོང་འདྲ་བར། །མཁྱེན་ནས་ཉོན་མོངས་ངོ་བོ་མེད་ཅན་དང་། །སེམས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས། །མཁའ་མཉམ་དྲི་མ་མེད་པར་རྟོགས་འཚལ་ལོ། །འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ཀུན་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་མེད་ལ་སྣང་བཞིན་དཔྱད་ན་ངོ་བོ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ་མེད་པ་དག་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་པར་གཉིས་སུ་མེད་པས། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་རིག་ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་དུ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད། །ཅེས་

p. 1155

པ་དང་། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཁྱད་པར་གང་། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའམ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཅེས་པ་དང་། བྱམས་པས། སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཞེས་བཤད་ཅིང་། ས་ར་ཧས། འཁོར་བ་གང་ཡིན་མྱ་ངན་འདས་པར་ངེས། །ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ལ་བཟླ་བ་ནི། འཁོར་བའི་རང་བཞིན་གཟོད་ནས་མྱ་ངན་འདས། །འཁྲུལ་རྟོག་རབ་ཞི་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་བཞིན། །དང་པོའི་འབྱུང་སར་ཞི་བའི་ཚུལ་མཁྱེན་ནས། །ཡེ་ཤེས་རབ་ཞི་སྟོང་གསལ་ངང་དེར་སྐྱོངས། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་དང་པོ་ནམ་མཁའི་ངང་ལས་ཆགས། ད་ལྟར་དེར་གནས་ཐ་མའང་ཞིག་དུས་དང་པོའི་ཆགས་ས་ནམ་མཁའ་ཉིད་དུ་ཐིམ་པ་ལྟར། འཁོར་བའང་དང་པོ་དབྱིངས་ལས་ཤར། ད་ལྟ་དབྱིངས་འདིར་སྣང་། མཐར་ཡང་དབྱིངས་སུ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། གང་བློའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པ་ལྟར་རང་ཡལ་སྟོང་གསལ་གྱི་ངང་ལ་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་གདོད་མའི་དབྱིངས་ལ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ནམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདི་བྱུང་བ་དང་། །བྱུང་ནས་ཞིག་སྟེ་ནམ་མཁར་གྱུར་པའི་ཚེ། །ཇི་ལྟར་སྔོན་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་བར་སྣང་ཅུད་ཟད་སྤྲིན་མེད་ལ། །སྐད་ཅིག་ཏུ་ནི་སྤྲིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་། །བྱུང་ནས་ཞིག་སྟེ་སྤྲིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མེད། །ཐོག་མ་གང་ལས་བྱུང་བ་བརྟག་པར་བྱོས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །གནད་འགག་དྲིལ་བས་འགག་བསྡམ་པ་ནི། སྐྱེ་མེད་ངང་ལས་བསམ་ཡུལ་མི་དམིགས་ཀྱང་། །སྐྱེ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་དབྱིངས་སུ་མ་ཞི་བར། །ཀུན་རྟོག་འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་བཅད་པར་མཛོད། །བྱ་དང་མི་བྱ་བླང་དོར་གཉིས་མེད་ཀྱང་། །དངོས་པོ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་སེམས་ཡོད་པར། །ཉོན་མོངས་གཉེན་པོར་ཟབ་མོའི་ཆོས་བསྟེན་འཚལ། །ཕྱི་ནང་གཉིས་

p. 1156

མེད་སེམས་ཉིད་ངང་དུ་གྲོལ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་རང་གི་རྣམ་རྟོག་རང་དངས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མི་འབྲལ་བར་རྒྱུད་ལ་མེད་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་རྟོག་ལ་རྩ་བ་བཅད་ཅིང་རང་ཀར་མ་ཤོར་བ་གཅེས་ཏེ་དེ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ལས། གང་ཀུན་ཏུརྟོག་པ་ལས་འབྱུང་གི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གཤིས་ལ་བླང་དོར་མེད་ཀྱང་སེམས་བདག་ཏུ་འཛིན་རིང་ལ་དགེ་སྡིག་བླང་དོར་གྱིས་ལས་འབྲས་མི་བསླུ་བས། བསགས་སྦྱོང་ཆོས་ལ་འབད་པ་གཅེས་ཏེ། ཡུམ་ལས་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རྟོགས་ལ། ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་འཇིག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཆོས་སོ་ཞེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། མི་དག་འཇིག་རྟེན་འདི་ཡང་ཤི་ནས་ནི། །སྲིད་པ་གཞན་དུ་འཇུག་པ་དེ་མེད་ན། །ལས་བྱས་པ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མེད་མི་འགྱུར། ཅེས་པ་དང་། འཕགས་པ་ལྷས། ཆོས་ཀུན་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཐོང་ལ། །རྣམ་པར་སྨིན་ལ་ཡིད་ཆེས་པ། །ངོ་མཚར་ལས་ཀྱང་འདི་ངོ་མཚར། །རྨད་བྱུང་ལས་ཀྱང་འདི་རྨད་བྱུང་། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ལམ་ཉམས་སུ་བླང་བ་ནི། ད་ནི་དེ་ཉིད་དོན་ལ་བསྒོམ་པ་ཡང་། །སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་དངོས་གཞི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །དྲི་ཟའི་གྲོང་དུ་ངེས་པར་འཚལ་བར་བྱ། །བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་སྔར་དང་འདྲ་བ་ལས། ཁྱད་པར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟར་འབྱང་བར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དྲི་ཟའི་གྲོང་ལྟར་བསྒོམ་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་སྣང་བས་སྟོང་སྟེ་དྲི་ཟའི་གྲོང་། །སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་ཆོས་དྲུག་དྲི་ཟའི་གྲོང་། །སེམས་དང་དགག་སྒྲུབ་ཀུན་རྟོག་ཤར་རོ་ཅོག །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཡིན་ངང་དེར་གསལ་བར་བསྒོམ། །ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ། །ཉིན་མཚན་དུས་ཀུན་སྔར་བཞིན་གོམས་པར་བྱ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དང་རང་གི་སེམས་དང་

p. 1157

དྲན་རྟོག་ཐམས་ཅད། སྣང་ལ་སྟོང་པ་དྲི་ཟའི་གྲོང་དུ་ཉིན་པར་གྱི་ཆ་ལ་གོམས་ཤིང་། མཚན་མོ་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས་དབུ་མ་དཀར་བའི་ནང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུ་ལ་གཏད་པས། རྨི་ལམ་དུ་དྲི་ཟའི་གྲོང་དང་འདྲ་བ་ཟིན་པ་དང་། སྔོན་མེད་པའི་ཡུལ་དང་སྣང་བ་ཡ་མཚན་ཅན་མཐོང་ཞིང་། སྤྲུལ་བསྒྱུར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ནི་། །དྲི་྄ཟའི་གྲོང་དང་འདུས་བྱས་འདྲར་མཐོང་ནས། །བདེན་མེད་ངང་དེར་བཞག་པས་སྤྲོས་ཀུན་ཞི། །སྟོང་གསལ་རང་བྱུང་འོད་གསལ་ཁོང་ནས་འཆར། །རྨི་ལམ་ན་ཡང་དྲི་ཟའི་གྲོང་དུ་མཐོང་། །སྤྲུལ་བསྒྱུར་ལ་སོགས་སྔར་བཞིན་བསྒོམས་པ་སྟེ། །བདེན་ཞེན་གྲོལ་བས་གཟུང་འཛིན་འཆིང་བ་ཆད། །ཀུན་སྦྱོར་བག་ཆགས་རབ་ཞི་གྲོལ་བ་ཐོབ། །དེ་ཕྱིར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཉིད་སྒོམས་ཤིག །ཉིན་དང་མཚན་དུ་གོམས་པ་ལས་གནས་སྐབས་སུ་བདག་འཛིན་གྲོལ་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འགྲུབ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། སྲིད་གསུམ་འདི་དག་དྲི་ཟའི་གྲོང་། །སྨིག་རྒྱུ་ཆུ་ཡི་ཕུང་པོ་བཞིན། །ནོར་བར་ཤེས་ཕྱིར་མི་རྟོག་གོ །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་གི་རང་བཞིན་ཆོས་དཀར་དབང་པོའི་གཞུ། །སྣ་ཚོགས་རང་བཞིན་མི་གཉིས་སྤྲོས་དང་བྲལ། །དག་གསལ་དྲི་མེད་དངས་པའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ། །མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཤོག །པད་སྤུངས་མེ་ཏོག་འདབ་བསྐྱེད་གེ་སར་གྱི། །རྡུལ་ལ་རེག་པས་བདུད་རྩི་འབྱུང་གནས་གང་། །ལྷ་ཡི་མཚོ་ཆུ་དལ་བཞིན་བབས་བསིལ་བས། །ཆེས་ལྷག་མངོན་པར་དགའ་བའི་གནས་མཐོང་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལས། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་བདུན་པའི་འགྲེལ་བའོ།། །།

རྡོ་རྗེའི་གནས་བརྒྱད་པ། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ལེའུ།

p. 1158

དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ནས། ད་ནི་གཅིག་ཏུའང་བསྒྲུབ་པར་བཤད་དེ། རང་གཞན་མེད་པར་གང་ལ་གཅིག་པའང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཅིག་ཏུ་མ་

p. 1159

གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་པ། ཡང་འདིར་རྒྱལ་བས་ཆོས་ཀུན་སྤྲུལ་པ་ཞེས། །གསུངས་པ་དེ་ཡང་ཇི་བཞིན་བཤད་ཀྱི་ཉོན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་མ་གྲུབ་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེ་བོ་ལྟར། ངོ་བོ་གཅིག་པ་མེད་དེ་ཐ་སྙད་སོ་སོར་སྣང་ལ། དཔྱད་ན་གཅིག་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྣང་བརྙན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནི། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དེ། གཅིག་ཏུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡང་གཞི་དང་། ལམ་དང་། འབྲས་བུའི་དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་ངེས་པ་ལས། དང་པོ་གཞི་བཤད་པ་ནི། རང་བཞིན་གདོད་ནས་འོད་གསལ་ངང་ཉིད་ལས། །མ་རིག་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་སྤྲུལ་པའི། །འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པ་བཞིན། །མེད་བཞིན་སྣང་ལ་བདེ་སྡུག་སོ་སོར་སྤྱོད། །གདོད་མའི་འོད་གསལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ལས། འཛིན་བྱེད་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་བག་ལ་ཉལ་སྤྲིན་དང་འདྲ་བ་གློ་བུར་དུ་ལངས་པ་ལས། འཁོར་བའི་སྣང་བ་སྤྲུལ་པ་ལྟར་མེད་པ་གསལ་སྣང་དུ་ཤར་ཏེ། ཐིག་ལེ་འདུས་པ་ལས། ཐོག་མའི་འོད་གསལ་སྙིང་པོ་ལས། །མཚུངས་ལྡན་མ་རིག་སྙིང་པོ་བྱུང་། །དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་འཁོར་བ་མཆེད། །ཟོོ་ཆུ་བཞིན་ཏེ་བརྒྱུད་མར་འཁོར། །ཅེས་སོ། །སྣ་ཚོགས་འཁོར་བར་ཆོས་སུ་སྣང་བ། འདི་ནི་འགྲོ་སེམས་རང་སྣང་བག་ཆགས་ཏེ། །དེ་ཉིད་དག་ཚེ་ཁམས་ལ་སྐུ་གསུམ་དང་། །འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་རང་ཤར་བས། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་རྣམ་གཉིས་སུ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་ལུང་ལས་གསུང་དེ་བཞིན། །འཁོར་བ་པའི་སེམས་ཅན་ལ་གང་ཅི་སྣང་བ་དང་ཤར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་སྣང་། སངས་རྒྱས་ལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ཞིང་དག་པ་གང་ཅི་ཤར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྣང་བ་སྟེེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྒྱས་པ་ལས། སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་ཆོས་སོ་ཅོག །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ཉིད། །ཅེས་སོ། །སེམས་ལ་སྣང་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་

p. 1160

པ་ཕྱིར་རོལ་གྱི་སྣང་ཡུལ་རྣམས་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་བག་ཆགས་བརྟས་པ་ཙམ་ལས། སེམས་དང་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཡིན་ན། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གང་ཡིན། ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་ན་ཕྱིར་རོལ་དུ་མི་སྣང་བར་འགྱུར། ཁ་ནང་བལྟས་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ལ། སེམས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས། །ངར་འཛིན་པ་ནི་ཡིད་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །མིག་ཤེས་ལ་སོགས་ལྔ་ནི་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཡིན་ཡང་། ཡུལ་འཛིན་བྱེད་དུ་དུས་དེར་སྐྱེས་པས་བློ་རྫས་གཅིག་པོའི་ངང་དུས་ན་གཟུང་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཤེས་དང་ཉོན་ཡིད་མ་ཡིན་ཏེ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་དངས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་པོའི་ནང་ཚན་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་སེམས་མ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར། གདོད་མའི་དབྱིངས་ནི་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་ཏེ། །རིག་པས་དྲི་མ་དག་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དང་། །མ་རིག་བདག་འཛིན་འཁྲུལ་པས་སེམས་སྣང་དུ། །འགྲོ་དྲུག་བདེ་སྡུག་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་། །དབྱིངས་གཅིག་ལས་རང་ངོ་ཤེས་པས་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བ་དང་། མ་ཤེས་པས་འཁྲུལ་པའི་རང་སྣང་འཁྲུལ་པ་ལྟར་ཤར་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྲུལ་པ་དང་འདྲ་བའི་འཐད་པ་དགོད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་གཞི་མེད་ལས་བྱུང་བ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་གཞི་མེད་དག་པར་ཤེས། །ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་སེམས་ལ་དབང་བསྒྱུར་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྣ་ཚོགས་འགྲོ་སེམས་གོམས་པར་ཤེས། །ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་གང་འདོད་དེར་སྣང་བས། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀུན་རྒྱུ་རྐྱེན་དག་ལས་ཤེས། །ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་མེད་སྣང་འཁྲུལ་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཆོས་ཀུན་སེམས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་བློ། །རང་སྣང་རང་ཤར་རང་སེམས་རབ་འཇུག་དབང་། །ཇི་ལྟར་གོམས་པ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན། །སྤྲུལ་པ་ནི་ཤིང་བུ་རྡེའུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་ཅན་གྱི་རྫས་མེད་ཀྱང་། གཞི་མེད་ལས་སྣང་བ་ལྟར། འཁྲུལ་སྣང་ཡང་རྐྱེན་ཙམ་ལས་རང་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་མ་གྲུབ་པ་ལས་ཤར་བའི་ཕྱིར་གཞི་རྩ་མེད་པའོ། །སྤྲུལ་པ་ནི་སེམས་ལ་དབང་བསྒྱུར་

p. 1161

ཐོབ་པ་དག་གིས་གང་བསམས་སུ་དེར་སྣང་བ་ལྟར། འཁྲུལ་སྣང་འདི་ཡང་སེམས་ལ་བག་ཆགས་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཤར་བས་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །སྤྲུལ་པ་ནི་རང་དབང་ཐོབ་པ་དེས་གང་འདོད་པ་དེ་སྟོན་ནུས་པ་ལྟར། འཁྲུལ་སྣང་འདི་ཡང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་འཆར་བས་བདེན་པ་མེད་པའོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། །དེ་རྒྱུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས། །ཞེས་སོ། །སྤྲུལ་པ་ནི་འཁྲུལ་སྣང་དུ་སྣང་བ་ལྟར། ཆོས་འདི་དག་ཀྱང་སེམས་སྣང་གློ་བུར་བའི་སྟོང་གཟུགས་ཏེ། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལས། གཟུགས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པའོ་ཞེས་སོ། །མདོར་ན་ཆོས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་སྣང་དུ་རང་ཤར་བ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་འཁྲུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་རང་སེམས་ལ་བག་ཆགས་ཐ་དད་དུ་གོམས་པའི་དབང་གིས་སྣང་བ་ལས། ཕྱི་ནང་གང་ནའང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་འཁྲུལ་སྣང་རྟོགས་ཚུལ་དང་སྦྱར་ན། གང་ཡང་མ་གོམས་ཇི་བཞིན་ཉིད་བཞག་ན། །གར་ཡང་མི་འཁྲུལ་རང་བཞིན་གཞི་ལ་གནས། །སྔོན་བཞིན་སེམས་ཉིད་དབྱིངས་སུ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འཁྲུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རིང་དུ་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་ནས་རྣམ་འབྱོར་པས་གང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་རང་སངས་ཟང་ཀ་རྗེན་པར་གནས་དུས། གར་ཡང་མི་འཁྲུལ་བའི་རིག་པ་སྟོང་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་གནས་པ་ནི། བུམ་པ་ཆག་པའི་ནམ་མཁའ་དབྱེ་བ་མེད་པར་འདྲེས་པ་ལྟར། དུས་གསུམ་དུས་མེད་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པས་སྔོན་ཐོག་གདོད་མའི་ཟད་པར་ཐུག་སྟེ། ནང་དབྱིངས་ཀ་དག་ཆེན་པོར་འུབ་ཆུབ་པའོ། །འདི་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བརྡ་རྟོགས་ཏེ་ཆོས་སྐུ་དག་པ་ཉིས་ལྡན་གྱི་ངོ་བོར་ཀྲོང་ངེར་བཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྲིན་ཡིག་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་དང་། །མར་ལ་མར་ནི་རྗེས་ཞུགས་

p. 1162

ལྟར། །ཤེས་བྱ་སྤྲོས་བྲལ་དེ་ཉིད་དང་། །དབྱེར་མེད་ཡེ་ཤེས་རྣམ་འདྲེས་པས། །དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །རང་བཞིན་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བྱར་བརྗོད། །ཅེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས། ཇི་ལྟར་ལན་ཚྭ་ཆུ་ལ་ཐིམ་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སེམས་ནི་རང་བཞིན་ལ་ཐིམ་འགྱུར། །ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ལ་གང་ཤར་རང་བབས་ཁྱབ་གདལ་དུ་བཞག་པ་ཡང་། དུག་གསུམ་དུག་ལྔ་ཀུན་རྟོག་ལས་བྱུང་བ། །ཀུན་ཏུ་དཔྱད་ན་གང་དུའང་མི་གནས་པས། །ཉོན་མོངས་སྤྲུལ་འདྲ་ངོ་བོ་མེད་པས་ན། །མ་སྐྱེས་སྟོང་པའི་ངང་ལ་ཇི་བཞིན་ཞོག །དུག་ལྔའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དེ་དག་ཀྱང་། །བརྟག་ཅིང་དཔྱད་ན་ཕྱི་ནང་གང་དུའང་མི་རྙེད་ལ་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་བཞག་པས་རང་ཚུགས་མི་ཐུབ་པར་གྲོལ་ནས་འགྲོ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་གསང་བ་དམ་པའོ། །དེ་ཉིད་མ་ཤེས་ནས་སྤངས་ཀྱང་ཇེ་མང་ལ་འགྲོ་ཞིང་། སྤང་གཉེན་གྱི་གཟེབ་ཏུ་འཆིང་བ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་གཟུགས་སོགས་ལ་མེད་དབང་སོགས་ལ་མེད་དེ་དག་བར་ནའང་མེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་གསང་འདི་མ་ཤེས་ན། །བདེ་ཐོབ་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་འདོད་ཀྱང་། །དེ་དག་དོན་མེད་གྱི་ནར་འཁྱམ། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་སྐྱེ་འགྲོ་ཇི་སྙེད་ཀྱི། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་འགྲོ་འདུག་བདེ་སྡུག་ཀུན། །མེད་སྣང་སྤྲུལ་པ་དང་འདྲ་རང་བཞིན་མེད། །སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་འོང་མེད་འགྲོ་བ་མེད། །འཕོ་མེད་འགྱུར་མེད་འོན་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སྣང་། །དེ་བས་སྤྲུལ་པ་དངོས་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ། །སྤྲུལ་པ་དེ་ཡང་བསམ་གཏན་བསྒྲུབ་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལས། ངོ་བོ་རིག་པའི་རང་རྩལ་དུ་མ་འགྱུར་ཡང་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་འགྱུར་འདྲ་བ་ལྟར། རང་སྣང་རྡུལ་ཕྲན་ལས་མ་འགྱུར་ཡང་ཆེ་ཆུང་ལ་སོགས་པ་དུ་མར་འགྱུར་འགྱུར་འདྲ་བ་དང་། ཤིང་གཅིག་ལས་མ་འགྱུར་ཀྱང་བཟོ་ཐ་དད་པས་རྣམ་པར་འགྱུར་འགྱུར་འདྲ་བ་ནས། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། ཡུལ་སྣང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་རྫས་ལས་

p. 1163

མ་འགྱུར་ཀྱང་། བཟོ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འགྱུར་འགྱུར་འདྲ་ཡང་། སྣང་ཚོད་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་དང་པོའི་རྩོམ་གཞི་རང་རང་གི་རྡུལ་རྫས་དེ་ལས་ལོག་པར་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་། དཔྱད་ན་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པར། གཤིས་འགྱུར་མེད་ཆེན་པོར་གནས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་རང་གིས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་ཐ་དད་པར་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་པ་དངོས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་ལྷའི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྣང་བརྙན་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་རྟོག་ཟུག་རྔུ་ཅི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ངང་ཅན་ཏེ། །རང་བཞིན་མེད་ལ་སྣང་བ་མ་འགགས་པ། །བདེན་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་ཅེས་རྟོགས་པར་བྱ། །སེམས་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་ཤར་བ་དེ་ཡང་སྣང་ལ་ངོ་བོ་མེད་པ་སྟེ། ཡུལ་དང་བློ་གཉིས་གང་དུའང་མེད་པ་དེ། །གཉིས་ནས་འཆར་འཆར་འདྲ་ཡང་འཆར་བ་དང་འཆར་མཁན་གཉིས་སུ་མེད་པས། འཆར་གཞིའི་རང་མདངས་ངོས་ཟིན་པ་ཙམ་དུ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ། འབྱུང་ལྔ་སྣོད་དང་སྲིད་གསུམ་བཅུད་དང་ནི། །དགག་སྒྲུབ་མ་ལུས་སེམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་སྟེ། །སེམས་ཀྱང་མེད་སྣང་སྒྱུ་མའི་སྤྲུལ་པ་རུ། །རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་ལྔའི་རང་གཟུགས་དང་། ནང་བཅུད་སེམས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད། སེམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བག་ཆགས་བཞག་པ་ལས་ཤར་བའི་སྤྲུལ་པ་སྟེ། སེམས་དེ་ཡང་དཔྱད་ན་རིག་པའི་རང་རྩལ་དུ་སྣང་བའི་འཆར་ཚུལ་ཙམ་ལས། ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས། དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུངས་སེམས་འདི་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། ནང་ན་ཡང་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། དེ་གཉིས་ཀའི་བར་ན་ཡང་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། ཀུན་ཏུ་བཙལ་ན་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་སོ། །རྟོགས་པར་སྣང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི། མི་ཤེས་བྱིས་པས་རྟོག་དང་ལོག་པར་སྣང། །བློས་བཀོད་དངོས་སྣང་མཚན་མའི་

p. 1164

ཆོས་རྣམས་ཀུན། །བག་ཆགས་ཉིད་ལས་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད། །དེ་བས་འདི་ཞེས་གཟུང་འཛིན་མ་བྱེད་པར། །ཐམས་ཅད་མཐའ་གྲོལ་བརྗོད་འདས་ཤེས་པར་བྱ། །ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་བྱིས་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་དང་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་འཛིན་སེམས་དང་དེ་ལ་བག་ཆགས་བརྟས་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། དོན་ཡོད་མ་ཡིན་སེམས་ཉིད་དེ། །བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ལ་དེའི་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་བཀོད་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་ལས་ལོགས་སུ་མ་གྲུབ་སྟེ། རྩིག་ལོགས་དང་རས་ལ་ཇི་ལྟར་བྲིས་ཀྱང་རས་བྲིས་དང་རྩིག་རིས་ལས་གཞན་དུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། གཏི་མུག་རང་བཞིན་སྒྲིབ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །དེས་གང་བཅོས་མ་བདེན་པར་སྣང་དེ་ནི། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་ཞེས་ཐུབ་པ་དེས་གསུངས་ཏེ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བློས་བརྟགས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པའི་དྲ་བ་ཡིན་པས་སྤངས་ལ། ཡིན་མིན་བློ་ལས་འདས་པ་མཐའ་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཡུམ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་བརྡ་ཙམ་རྟོག་པ་ཙམ། གང་རྟོག་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་སོ། །བརྗོད་མེད་བསམ་ཡུལ་འདས་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། ཆོས་ཀུན་འདི་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་མཚོན་བྱས་ཀྱང་། །ནམ་མཁའི་མིང་དང་རི་བོར་རྭ་འདྲ་བར། །དངོས་མེད་གཤིས་ལས་མ་གྲུབ་བཏག་པ་ཙམ། །ཡེ་སྟོང་རྩ་བ་བྲལ་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་དཔྱད་ན། གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གིས་མཚོན་ཡང་དོན་རང་མཚན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས། མིང་ཙམ་སྤུ་རིས་འཛིན་པ་ལས། དོན་དངོས་སུ་མི་འཇལ་ཏེ། ནམ་མཁའི་མིང་དང་རི་བོང་གི་རྭ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་

p. 1165

ལས། ནམ་མཁའ་ཡང་ནི་མིང་ཙམ་མོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་སོ་ཅོག་ཏུ་སྣང་དུས་ནས་ཡེ་སྟོང་རྩ་བ་བྲལ་བའི་རང་གཟུགས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སྣང་བརྟགས་ཐམས་ཅད་བློ་འདས་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་ནི། རྟོག་པས་བརྟགས་ན་བློ་ཡིན་དོན་ལ་མེད། །དོན་དུ་སྣང་དེ་བག་ཆགས་མེད་སྣང་ཡིན། །ཡུལ་མེད་ཡུལ་འཛིན་མེད་པས་གཟུང་འཛིན་མེད། །སྨྲ་མེད་བསམ་མེད་བརྗོད་མེད་མཐའ་ལས་འདས། །དེ་ལ་འདི་ཞེས་སུས་ཀྱང་མཚོན་མེད་པས། །ཡེ་ནས་བདག་མེད་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཤེས། །གང་རྟོག་པས་བརྟགས་པ་དེ་རང་གི་བློ་ཡིན་ལ། བློའི་ཡུལ་དུ་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མེད་སྣང་སྟོང་པ་ཡིན་པས་མཐའ་བྲལ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ། དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་སྐུ་ཡང་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རང་ངོ་ནི་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་པར་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ཅན་ལ་སྣང་ཆ་སེམས་ཅན་དེའི་བཟང་རྟོག་གི་ལས་ཀྱིས་འཁྲུལ་སྣང་བཟང་འཁྲུལ་ཙམ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཇི་ལྟར་བཻཌཱུར་ས་གཞི་གཙང་མ་ལ། །ལྷ་དབང་ལུས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་འགྲོ་སེམས་ས་གཞི་གཙང་མ་ལ། །ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་འཆར། །འགྲོ་བར་འཆར་ནུབ་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི། །རྙོོག་པའི་རང་སེམས་རབ་འཇུག་དབང་གིས་འཇུག །ཅེས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ལྷ་ཡི་རྔ་སྒྲ་དེ། །ལྷ་རྣམས་རང་བཞིན་ལས་ལས་བྱུང་། །དེ་ལྟར་ཐུབ་པ་ཞི་བའི་ཆོས། །གསུངས་པ་རང་གི་ལས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་སྣང་བའི་དུས་ནས་སྟོང་། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀུན་གང་སྣང་བདེན་པས་སྟོང་། །ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་ཡོད་མེད་མཐའ་ལས་འདས། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་དམིགས་བསམ་འདས། །སྤྲུལ་པ་ནི་སྣང་བཞིན་པའི་དུས་ནས་སྟོང་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོང་པའོ། །སྤྲུལ་པ་ནི་དཔྱད་ན་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྤྲུལ་པ་ལྟར་

p. 1166

བསྟན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་སྤྲུལ་པ་ནི་སྣང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ལས། སྤྲུལ་པ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དེ་འདི་ལྟར། སྣང་མོད་སྟོང་མོད་བདེན་མོད་རྫུན་ཡིན་མོད། །གང་ལྟར་བཏགས་ཀྱང་བདེན་པ་འགའ་མེད་པས། །འདི་ཞེས་མ་འཛིན་ཕྱོགས་ཡན་ཆེན་པོར་ལྟོས། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བདེན་རྫུན་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅིར་བཏགས་ཀྱང་། དོན་ལ་གྲུབ་པ་མེད་པས་ཕྱོགས་ཞེན་གྲུབ་མཐའི་ར་བ་ལས་བརྒལ་ཏེ། མཐའ་བྲལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། སྟོང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་གྱུར་ལ། །མི་སྟོང་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་གྱུར་ཀྱང་། །སྟོང་དང་མི་སྟོང་ལ་སོགས་ཞི། །ཞི་བ་འདི་ལ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་དང་ནི། །བདག་མེད་འགག་མེད་ཞེས་ཀྱང་བསྟན། །ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །མཐར་འཛིན་མེད་ན་ཀུན་ཡིན་གཏད་མེད་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། འཛིན་ཞེན་མེད་ན་གང་ཡིན་ཡིན་དུ་ཆུག །ཚིག་ཙམ་མཚོན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཅི་བྱར་ཡོད། །གང་ལའང་བདེན་ཞེན་གྱི་མཐར་འཛིན་མེད་ན་གང་ལྟར་རྟོགས་ཀྱང་བརྡ་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་ཙམ་ལས། དོན་བདེན་མེད་སྟོང་པར་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་ཕྱོགས་ལ་རྩོད་པ་དོན་མེད་པས། ཅི་འོས་སུ་བཞག་སྟེ། དོ་ཧ་ལས། རྟོགས་པར་གྱུར་ན་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལས་གཞན་ཞིག་སུས་ཀྱང་ཤེས་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེན་འཛིན་ཡོད་ན་མཐོན་པོར་རྟོགས་ཀྱང་རང་ཐོག་ཏུ་མི་ཕེབས་ཏེ། འདི་ཞེས་འཛིན་ན་གང་ཡང་གནས་ལུགས་མིན། །ཡིད་དཔྱོད་རྟོག་པའི་དྲ་བས་ཅི་ཞིག་མཚོན། །སེམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་གི་རྟོག་པ་སྟེ། །དེ་ཡིས་དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་མཚོན་བྱས་ཀྱང་། །མཐར་འཛིན་ཉིད་ལས་གནད་ལུགས་ག་ལ་ཡིན། །སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཛིན་པ་ཡོད་ཀྱང་རང་གི་རྟོག་པས་དེར་རྟོག་པ་ལས། སྟོང་པ་རྣལ་མ་མ་ཡིན་ཏེ་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་འཁོར་བ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་ཁ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་སོ་སོར་འཕེན་པ་སྟེ། དེ་དང་བྲལ་ན་མྱ་ངན་འདས་པར་

p. 1167

ཡང་། འཇམ་དཔལ་ལ་བསྟོད་པ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་གཏོགས་པ། །འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །རྣམ་རྟོག་དེ་དང་བྲལ་བས་ན། ཁྱོད་ནི་རྟག་ཏུ་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་སོ། །སྟོང་པའོ་སྙམ་པ་ལས་སྟོང་པ་མཚོན་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེས་པའང་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་ནི། འོན་ཀྱང་མཚོན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་ཅེ་ཡང་། །མཚན་མཚོན་འདས་ལ་ཅི་ཞིག་མཚོན་དུ་ཡོད། །དེ་བས་དོན་མེད་རྩོད་པའི་ཞེན་འཛིན་གྱིས། །སེམས་ཉིད་མི་རྟོགས་ཡིད་དཔྱོད་ཕོ་ཚོད་ཙམ། །སྟོང་པར་བློས་གཞལ་བའི་སྟོང་པ་དེས་སེམས་ཉིད་ཀྱི་རང་ངོའི་སྟོང་པ་གཤིས་ཀྱི་དོན་དམ་དེ་མ་རྟོག་ཏེ། གཤིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་མཚན་མཚོན་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ། རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། བློས་གཞལ་དེ་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ཕོ་ཚོད་སྤོམ་ཡོར་པོ་རྒྱུས་མེད་པའི་ཡུལ་ཡིད་ལ་འཇལ་བའོ། །ལོང་བ་བཤད་བཟང་པོས་གཟུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འཇལ་བ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གང་གིས་རྟོགས་ཤེ་ན། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་གང་གི་སྙིང་ཞུགས་པ། །སྤྲིན་བྲལ་མཁའ་ལ་ཉི་ཤར་དག་པ་བཞིན། །ནམ་ཞིག་ནུས་ལྡན་རྟེན་འབྲེལ་ཐབས་ཀྱིས་འཆར། །དེ་ཚེ་དམ་པའི་དོན་དེ་མངོན་དུ་འགྱུར། །བློས་མ་རྟོགས་ཕོ་ཚོད་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ནི། རིག་པའི་ངོ་བོ་བསམ་བརྗོད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འཆར་བ་ནི། རང་གི་བསོད་ནམས་དང་། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ལས། དབང་ངམ་ངོ་སྤྲོད་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་སུ་བརྡ་དང་རྟེན་འབྲེལ་བཟང་པོས་རིག་པ་སྟོང་གསལ་ཟང་ཀར་ཡོད་པ་རང་ཤེས་ཏེ། བརྟག་གཉིས་ལས། བླ་མའི་དུས་ཐབས་བསྟེན་པ་དང་། །རང་གི་བསོད་ནམས་ལས་ཤེས་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས། བླ་མས་སྨྲས་པ་གང་གི་སྙིང་ཞུགས་པ། །ལག་པའི་མཐིལ་ན་གནས་པའི་གཏེར་མཐོང་འདྲ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། །ཐམས་ཅད་ཕྱམ་གཅིག་ཡིན་མིན་དཔྱད་བྱར་མེད། །མཁའ་མཉམ་མཐའ་གྲོལ་ངང་སྟོང་ཟང་ཀ་མ། །ཡངས་ལ་སྣང་སྟོང་སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་དུ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ངང་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གཤིས་རྟོགས་

p. 1168

པའི་ཚེ་ཡུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་ཕྱལ་པ་བར་མེད་སྤྲུལ་པ་སྟར་སང་སེང་། རིག་པ་རང་སངས་རྗེས་མེད་ཟང་ཀ། ཕྱི་ནང་བར་མེད་དཔྱད་ར་ཞིག་པའི་སྣང་བར་འཆར་ཏེ། རྒྱ་ཕྱམ་ཕྱམ། དོག་མེར་མེར། ཡངས་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ཅིག་ཏུ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །ས་ར་ཧའི་ཞལ་ནས། མདུན་དང་རྒྱབ་དང་ཕྱོགས་བཅུ་རུ། །གང་གང་མཐོང་བ་དེ་དེ་ཉིད། །དེ་རིང་མགོན་པོ་ང་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཆད། །ད་ནི་སུ་ལ་ཡང་འདྲི་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །འཁོར་འདས་རིག་པར་གྲོལ་བ་བློ་བདེ་ངང་གིས་ཤར་བ་ཡང་། འཁོར་བ་གང་ཡིན་འཁྲུལ་རྟོག་སེམས་ཉིད་འདི། །རྟོགས་པར་གྱུར་ན་ཡེ་ཡིན་མྱ་ངན་འདས། །འཛིན་མེད་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་ལ་འཕྱོ། །གང་སྣང་དངོས་མེད་དེར་འཛིན་མི་འཇུག་པ། །སྣང་སེམས་སྤྲུལ་པའི་ངང་དེར་བློ་བདེ་རྙེད། །འཁོར་བ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་འདི་མེད་སྣང་བ་སྟོང་པའི་རང་འགྲོས་སུ་རྟོགས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རང་ཤར་དུ་སྣང་བས། དྲན་སྣང་ཡུལ་མེད་སྟོང་པར་གྲོལ་སྟེ། གཉིས་མེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འཕྱོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། སེམས་ཀྱི་མཁའ་ལ་ཡིད་ཀྱི་དལ་འཕྱོ་བ། །སྒྱུ་མའི་འགྲོས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཁྱབ་གདལ་པའོ། །ཞེས་སོ། །རིག་སྟོང་ཟང་ཀའི་ཚུལ། འདི་ལྟར་རྟོགས་ན་བདེན་མཐོང་ཡེ་ཤེས་པ། །གཞན་ཞིག་མཚོན་དུ་མེད་དེ་དེ་རང་ཉིད། །རང་ཤར་རང་སར་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །རིག་སྟོང་ཟང་ཀའི་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་དབྱིངས་ཀྱི་བདེན་པ་མཐོང་བ་སྟེ། ཕྱིས་ནས་གོམས་པའི་ཉམས་སྐྱེ་བ་ལས། རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ནས་ལྷག་ཏུ་རྟོགས་བྱར་མེད་དེ་ཟད་པའི་དགོངས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུམ་ལས། གང་གི་ཆོས་མཐོང་བ་དེ་ནི་འཕེལ་བའམ་འགྲིབ་པ་མེད་པས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལས་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་གཞན་སྐལ་བ་མེད་པ་དག་ལ་མཚོན་ཡང་གོ་སྤྱི་ལས། རང་གིས་རྟོགས་པ་འདྲ་བ་མི་འཆར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཐབས་སྟོང་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་སྙིང་ཞུགས་པ། །གང་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་ཡང་གཞན་དུ་མིན། །མིག་ལྡན་གཟུགས་སྣང་སྒྲོན་མེ་འབར་གྱུར་པ། །དམུས་

p. 1169

ལོང་དག་ལ་བསྟན་པས་མཐོང་ངམ་ཅི། །མིག་དང་ལྡན་པ་ལ་མར་མེ་འབར་བ་དེ་དམུས་ལོང་ལ་བསྟན་ཡང་མི་མཐོང་བ་ལྟར། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་རྟོགས་པ་ཤར་བ་དེ་སྐལ་པ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་བརྡ་དང་ཐབས་ཇི་ལྟར་བུར་མཚོན་ཡང་ཡིད་དཔྱོད་ལས་རང་གི་རྟོགས་པ་ཅི་འདྲ་བ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ཡང་བླ་མའི་མོས་གུས་མཆོག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་དེ། །དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་བྱ་ཡིན། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་འབར་བ། །མིག་མེད་པས་ནི་མི་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། ལྡན་ཡང་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་འཆེལ་བ་རྣམས་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ད་རེས་ཀྱི་ཚེ་འདིར་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ། ཚིག་ཀྱང་མི་ཤེས་དོན་ཡང་མི་གོ་བ། །གང་གིས་ལེགས་པའི་ཉི་མ་མི་མཐོང་བ། །དེ་བས་བླུན་པོའི་སྐྱེ་བོ་གཞན་དག་ནི། །ནེ་ཙོའི་འདོན་པ་འདྲ་ཞིང་རློམ་པས་ཁེངས། །རྟོག་པའི་དྲ་བས་སྙིང་པོའི་དོན་མ་མཇལ། །དེ་ཉིད་མི་ཤེས་དམུས་ལོང་གཟུགས་འཇལ་འདྲ། །རྟོགས་པའི་དུས་མེད་ཡིད་དཔྱོད་བདེན་པར་འཛིན། །ཨེ་མ་གཟུ་ལུམས་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བ་ངན། །སྙིང་པོའི་དོན་ལ་ནམ་ཡང་མ་རེ་ཞིག །སྔོན་ཡང་ལེགས་པར་བཤད་པའི་ནོར་གྱིས་དབེན་པ། འདིར་ཡང་མཆོག་ཏུ་བླུན་པོའི་བློ་གྲོས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་དང་། རྟོག་པ་དྲ་བ་ལ་དོན་དུ་ཞེན་པའི་ནེ་ཙོ་དང་འདྲ་བ་དག་གིས། སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་དོན་མཐོང་བའི་སྐལ་བ་མེད་དེ། གཅིག་ནི་བླུན་སྒོམ་ཡིད་དཔྱོད་ལ། དོན་དུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཅིག་ཤོས་ནི་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་མཐར་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ཉོན་རེ་མོངས། །དེ་ལ་བརྟེན་པའི་བསྒོམ་པ་ཡི་རེ་མུག །དེ་ལ་འབྲས་བུ་རེ་བ་ཡང་རེ་འཁྲུལ། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །རང་གི་ཕྱོགས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་འཐད་པ་དང་བཅས་པས་བསྔགས་པ་ནི། འདིར་ནི་སེམས་ཉིད་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །བླ་མས་བསྟན་པ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་དངོས། །རང་སེམས་བཅོས་བསླད་མེད་པར་བཞག་ན་འཆར། །

p. 1170

རེ་དོགས་འཛིན་ཞེན་མེད་ན་མངོན་པར་སྟེ། །སྟོང་གསལ་མཐའ་དབུས་མེད་ན་ལེགས་ཀྱང་མངོན། །དེ་བས་བརྒྱུད་པའི་བྱིན་རླབས་དང་ལྡན་པ། །དམ་པའི་བླ་མས་ཟིན་པ་མཆོག་ཏུ་གཅེས། །སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྟགས་པར་གནས་ཀྱང་ངོ་མ་ཤེས་པ་དེ། བླ་མས་བསྟན་པའི་དུས་འདིར་མངོན་དུ་མཐོང་བས་ངེས་པར་བྱས་པ་དེ་ཡང་། ཕྱིས་ནས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཇི་བཞིན་དུ་བཞག་པ་ཙམ་གྱིས་འཆར་ཏེ། དེ་ཚེ་ཡུལ་དང་སེམས་སུ་སྣང་ཡང་འཛིན་ཞེན་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལ་མངོན་པར་སྟེ། རིག་པ་སྟོང་གསལ་ཕྱམ་གདལ་བ་ངང་གིས་ཤར་བའི་ཚེ། སྔོན་བས་ཀྱང་གསལ་བར་མངོན་པ་ནི་བླ་མ་དམ་པའི་དྲིན་ལས་བྱུང་བ་ན། བརྒྱུད་པ་དང་བླ་མ་ཤིན་ཏུ་བཟང་བ་ཅིག་ལ་ཐུག་པ་ཁོ་ན་གལ་ཆེ་སྟེ། ས་ར་ཧས། དེ་ཕྱིར་བརྒྱུད་པར་ལྡན་པའི་བྱིན་རླབས་ལྔས་བྱུང་བ། །དེ་ཡང་རྗེ་བཙུན་མཐུ་ཡིས་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱ། ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། བདག་དང་གཞན་དུ་བྲལ་བའི་སྟོན་མཁན་རིན་ཆེན་མཛོད། །སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ནི་གཡོ་མེད་གུས་པས་བསྟེན། ཞེས་པ་དང་། སྡུད་པ་ལས། བླ་མ་མཁས་པ་དག་ལ་རྟག་ཏུ་བརྟེན་པར་བྱ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །ལམ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པ་ནི། གནས་ལུགས་དོན་ལ་ཡེང་མེད་བསྒོམ་པ་ཡང་། །སྔོན་འགྲོ་སྔར་བཞིན་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །སྤྲུལ་པ་འབྱོང་བར་གསོལ་གདབ་དངོས་གཞི་ནི། །སེམས་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ལ། །སེམས་ལ་སྣང་འདིའང་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པ་འདྲ། །ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་སྤྲུལ་འདྲར་ཐག་བཅད་ནས། །སེམས་ནི་དྲན་པས་མཚོལ་ཁྲོ་བྲལ་བར་གཞག །བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ལྟར་འབྱོང་བར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་པའི་གསོལ་བ་བཏབ་ནས། སེམས་དང་སེམས་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཤེས་པའི་ངང་ལ་དྲན་རྟོག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡང་མི་རུང་བར་གཞག་གོ །དེ་ཚེ་སྟོང་གསལ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ཡི། །ངང་ལ་གནས་པས་གཡོ་བྱེད་

p. 1171

གཟུང་འཛིན་བྲལ། །དངས་གསལ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་འོད་གསལ་འཆར། །སྣང་ཡུལ་མ་འགགས་དེར་འཛིན་བཅོས་བསླད་མེད། །སལ་ལེ་སེང་ངེ་མ་ཡེངས་ངང་གིས་བདེ། །གསལ་ལ་མི་རྟོག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སེམས། །རང་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་མཐོང་། །དེ་ཚེ་ཆོས་རྣམས་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ལ། །བློ་ཡི་རྣམ་པའང་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་གྲོལ། །ཆགས་སྡང་རེ་དོགས་བདག་འཛིན་སྤྲུལ་པ་བཞིན། །གཞི་གྲོལ་ལམ་གྲོལ་འབྲས་བུ་གྲོལ་བ་ཡིན། །སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་འཕྲོ་འདུ་ཐམས་ཅད་ནུབ་སྟེ། སྤྲུལ་པར་འཛིན་པ་ཡང་མེད་པའི་ངང་དེ་ནི་གཡོ་བྱེད་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་སྣང་ཡུལ་སྣང་ཡང་དེར་འཛིན་གྱི་དཔྱད་ར་མེད་པས། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དེར་རྟག་པའི་གཟུང་འཛིན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་། རིག་པ་དངས་ལ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་དུ་རང་སྣང་བས་སྤྲུལ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། སལ་ལེ་བའི་རིག་པ། རང་གསལ་དུ་ངོ་ཤེས་པའི་ངང་ལ་གནས་པས། ལུས་སེམས་བདེ་བའི་རང་དུས་དེ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་འོད་གསལ་ཏེ། སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་མཐོང་བའོ། །དེ་ཚེ་ཆོས་སུ་སྣང་ངོ་ཅོག་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཤར་བས། ཆོས་སུ་འཛིན་པ་ངང་གིས་གྲོལ་ཏེ། དུག་ལྔ་དང་རེ་དོགས་གང་ཡང་མེད་པས། དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་སུ་འཛིན་པའང་རང་ལོག་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་གཟུང་བ་ནང་འཛིན་པ་སྟེ། གཟུང་བ་གང་ཟག་གིས་བདག་ལ་གྲོལ་བ་དང་མཉམ་དུ། །གཉེན་པོ་ལམ་དུ་བླང་བྱར་འཛིན་པ་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཀྱང་ཤུགས་ལས་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་འཆིང་ཞེན་གྱི་གོལ་ས་གང་ཡང་མེད་པས། ཕྱོགས་ཡན་དུ་བསྟན་པ་ནི། གང་ལྟར་བསྒོམས་ཀྱང་དེ་ཡིས་མི་འཆིང་སྟེ། །ཡོད་པར་བསྒོམས་ཀྱང་རྟག་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ། །མེད་པར་བསྒོམས་ཀྱང་ཆད་པའི་དྲི་མ་བྲལ། །གཉིས་སུ་བསྒོམས་ཀྱང་གཉིས་མེད་ངང་དེར་གནས། །བདག་ཏུ་བསྒོམས་ཀྱང་བདག་འཛིན་འཆིང་བ་མེད། །གཞན་

p. 1172

དུ་བསྒོམས་ཀྱང་རེ་དོགས་གཉིས་བཅས་མེད། །བསྐྱེད་པར་བསྒོམས་ཀྱང་རྫོགས་པར་ལྷུན་གྲུབ་ཅིང་། །རྫོགས་རིམས་བསྒོམས་ཀྱང་སྤྲུལ་པའི་བསྐྱེད་རིམ་འགྲུབ། །རིག་པ་ཟང་ཀ་བཅོས་བསླད་མེད་པའི་དོན་མཐོང་ནས། ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སུ་ཡང་ངེས་སྙམ་དུ་བསྒོམས་ཀྱང་རྟག་པའི་མཐར་མི་ལྟུང་སྟེ་རིག་པ་གཞི་མེད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་སྣང་སྲིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་མེད་པར་བསྒོམས་ཀྱང་ཆད་པའི་མཐར་མི་ལྟུང་སྟེ། རིག་པ་རང་གསལ་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྣང་བ་དང་ཤེས་པ་ལྷ་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་སོགས་པ་གཉིས་བཅས་སུ་བསྒོམས་ཀྱང་གཉིས་འཛིན་དུ་མི་ལྟུང་སྟེ། རང་དུས་དེ་ནས་རང་རིག་གི་ངོ་བོ་གཉིས་མེད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལྷུན་གྲུབ་འདུས་མ་བྱས་ཡེ་ནས་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་དམ་པའི་འོད་གསལ་བསྒོམས་ཀྱང་མུ་སྟེགས་ཀྱི་བདག་ལྟར་ངར་འཛིན་དུ་མི་ལྟུང་སྟེ། རང་རིག་གི་ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་དག་བྱ་དྲི་མའི་རྣམ་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་བསྒོམས་ཀྱང་རེ་དོགས་གཉིས་བཅས་སུ་མི་ལྟུང་སྟེ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་དྲི་མ་ཡེ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཅེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དང་། བསྐྱེད་རིམ་ལྷ་སྐུ་ཞལ་ཕྱག་དང་བཅས་པ་བསྒོམས་ཀྱང་། བསྒོམ་དུས་དེ་ཉིད་ནས་དམིགས་བཅས་སུ་མི་ལྟུང་སྟེ། རིག་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་མཚན་མ་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། རྫོགས་རིམ་སྣང་བཅས་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་དང་སྣང་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བསྒོམས་ཀྱང་སྟོང་པའི་མཐར་མི་ལྟུང་སྟེ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་རང་གསལ་ཟང་ཀའི་ངོ་བོ་མ་སྤངས་ཡོངས་རྫོགས་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་

p. 1173

གཅེས་པའི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཚེ་ན། ཤར་གྲོལ་དུས་མཉམ་ཉོན་མོངས་ཀུན་ལས་གྲོལ། །འཛིན་རྟོགས་ལས་འདས་རྣལ་མའི་ངང་ཉིད་དེར། །དུས་གསུམ་དུས་མེད་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་ལ། །ཐུན་མཚམས་རིས་མེད་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་སྤྱོད། །སྤྲུལ་པའི་སྐྱེ་བོ་ལྟར་སྣང་ལ་རྗེས་མེད་སྟོང་པར་གནས་པས། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཡང་ལུས་ཡོད་པ་སྙམ་ཡང་སྟོང་པ་ཟང་མ་ཙམ་ལས་གདོས་བཅས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། ཤེས་པ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་བུད་ནས། སེམས་ཤར་ས་ནས་རང་ཡལ་གཏད་མེད་དུ་ཕྱམ་ཕྱམ་གྲོལ་ཏེ། སྔ་ཕྱི་རིས་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རང་གསལ་ཟང་ཀར་རྟག་ཏུ་ཤར་བས། ཐུན་མཚམས་རེས་མེད་དུ་སོང་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇམ་དཔལ་ལས། དུས་གསུམ་དུས་མེད་རྟོགས་པ་པོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། དེ་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཡང་། གཏད་མེད་སྨྱོན་པ་འཛིན་མེད་ཟང་ཀ་མ། །ཤུགས་འབྱུང་རང་ཀར་རེ་དོགས་བཅོས་བསླད་མེད། །གང་ཡིན་ཀུན་ཡིན་གཏད་མེད་ཕྱམ་གཅིག་པ། ནམ་མཁའ་རབ་འབྱམས་དགོངས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཤེས་པ་གཏད་འཛིན་དང་བྲལ་བས་བྱ་བའི་ཁྲིགས་ཆགས་བུད་ནས། ཤུགས་འབྱུང་རང་ཤར་གྱི་སྣང་བ་ལ་ཐད་དྲང་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་སྨྱོན་པ་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དགོངས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཡན་ནམ་མཁའ་ལྟར་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དུས་སོ། །འབྲས་བུ་ནི་གཏད་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་འཛིན་མེད་དུ་ཤར་བ། དེ་ཚེ་ཉིན་མཚན་སྤྲུལ་པའི་ངང་གནས་པས། །བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོར་བདེ་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ། །ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ལོར་རྣམ་ཀུན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆོས་ཉིད་རྒྱུན་ཆད་མེད། །སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོར་རྣམ་སྤྲུལ་དཔག་ཏུ་མེད། །བདེ་སྐྱོང་འཁོར་ལོར་ཉིན་མཚན་བདེ་བས་སྐྱོང་། །མ་སྦྱངས་བཞིན་དུ་རླུང་སེམས་གནད་དུ་ཚུད། །སྦྱང་གཞི་སྦྱང་བྱ་སྦྱོར་བྱེད་རྩ་འདབ་

p. 1174

རླུང་། །ཡེ་ཤེས་རོ་གཅིག་སྦྱངས་འབྲས་མངོན་དུ་འགྱུར། །དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ལུས་སེམས་ཁེགས་པའི་དུས་འདིར། དེ་དག་གི་རྟེན་འབྲེལ་འགྲིགས་པ་ལས་ཡོན་ཏན་འཆར་བ་ཡང་། རྩོལ་བ་ཅན་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དག་རྩ་རླུང་རགས་པའི་ལམ་དུ་བྱེད་ལ། རྩོལ་བྲལ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཁ་ཅིག་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལས་མི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོང་རྩོལ་ཤས་ཆུང་བ་ལམ་དུ་བྱེད་ལ། དབང་པོ་ཡང་རབ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་ནི་རིག་པའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བས། བྱ་རྩོལ་མེད་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ལས་འདིར་རིག་ངོ་བྱ་རྩོལ་མེད་པ་སྐྱོང་བས་རྩ་རླུང་གནད་དུ་འཆིངས་ནས་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཞོར་ལ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ལས་རྩ་རླུང་ལས་སུ་རུང་ནས་ཡོན་ཏན་འཆར་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །སྦྱངས་པས་གནད་དུ་ཚུད་དེ་ཡོན་ཏན་འཆར་བ་ཐུན་མོང་བ་ལྟ་བུའོ། །བྱ་རྩོལ་མེད་པས་རྩ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་འཆར་བ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་རྟེན་རྩ་དང་རླུང་ནི་འདུག་སྟངས་ལ་སོགས་པས་སྦྱངས་ལ། རླུང་ནི་སེམས་ཀྱི་བཞོན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཁམས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལྟར་དགའ་བ་སྟེར་བ་ལས། རྩོལ་བཅས་པ་རྣམས་རླུང་རྟ་དང་འདྲ་བ་སྦྱངས་པས། སེམས་དེ་ལ་ཞོན་པའི་མི་དང་འདྲ་བ་རང་དབང་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་མི་རྟ་ཡུལ་ཁམས་གཞན་དུ་དོན་གཉེར་བ་ལ་དཔེ་བྱས་ཏེ། རྟའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ལྟར་འཁོར་ལོ་བཞི་དང་གཙོ་མོ་གསུམ་གྱི་གནས་སུ་རྩོལ་བས་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་དམིགས་པ་དང་། འཁྲུལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ཀྱང་། འདིར་མི་འཆུན་པོ་ཆེ་རང་གི་སྟན་ལས་མ་གཡོས་པར་དོན་རྣམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལྟར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་པའི་ངང་ལས་མི་གཡོ་བ་ན་རྩ་རླུང་དང་མིའི་སེམས་གཉིས་དང་བྲལ་ཏེ་རྣམ་རྟོག་འཕྲོ་འདུ་བདེ་བར་ཞི་ནས། ཆོས་ཉིད་རང་སའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པར། རྩ་རླུང་ལས་སུ་རུང་བའི་ཡོན་ཏན་ལ་མ་བཙལ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པ་རྣམས་བློན་འབངས་རྩོལ་བས་དོན་བསྒྲུབས་པ་དང་འདྲ་ལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐེག་པ་རང་བཞིན་

p. 1175

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བ་རྣམས་རྒྱལ་པོ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་དོན་ཀུན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་རིག་པ་རང་ས་ཟིན་པ་ལས་མི་གཡོ་བས་སེམས་དང་དེའི་རྟ་རླུང་གཉིས་འཆིང་སྟེ་ཡོན་ཏན་གྱི་འཆར་ཚུལ་ཡང་། སྤྱི་བོ་བདེ་ཆེན་གྱི་འཁོར་ལོའི་རླུང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་སྦྱང་གཞི་རིག་པའི་སྟེང་དུ་སྦྱང་བྱ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་དག་ནས། སྦྱངས་འབྲས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་བསམ་གཏན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངང་ལ་བདེ་ཀློང་དུ་འཁྱིལ་བའོ། །ཡང་མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རླུང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་སྦྱང་གཞི་རིག་པ་ལ། སྦྱང་བྱ་ཞེ་སྡང་གི་རྟོག་པ་དག་ནས། སྦྱངས་འབྲས་འདུས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་རྫོགས་པའོ། །སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རླུང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་སྦྱང་གཞི་རིག་པ་ལ། སྦྱང་བྱ་གཏི་མུག་དག་ནས། སྦྱངས་འབྲས་འོད་གསལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ངོ་བོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །ལྟེ་བ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོའི་རླུང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་སྦྱང་གཞི་རིག་པའི་སྟེང་དུ། སྦྱངས་བྱ་ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པའི་འཛིན་རྟོག་དག་ནས། སྦྱངས་འབྲས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་ལས་བཞིའི་ཕྲིན་ལས་འགྲུབ་པའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱང་གཞི་རིག་པའི་སྟེང་དུ། སྦྱོང་བྱེད་རང་ངོ་ཤེས་ལ་འཛིན་པས་མ་བསླད་པའི་དོན་གོམས་པས། སྦྱངས་བྱ་སོ་སོའི་དྲི་མ་དག་ནས། སྦྱངས་འབྲས་རིག་པ་གཏན་སྲིད་ཟིན་ནས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པར་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡིད་བཞིན་བདེ་བ་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་མཐའ། །ཆོས་རྣམས་རང་སར་བཞག་པ་སྟེ། །ཡེ་གྲོལ་ཅོག་གཞག་ཉིད་ལ་ཐུག །དགོངས་པ་བློ་ལས་འདས་པ་དང་། །སྟོང་དང་དངོས་པོའི་མཐའ་ཟད་དུ། །དགུ་ཟད་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། །མཚན་བཅས་རང་སར་གྲོལ་བའོ། །མ་སྦྱངས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡི། །ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་ངང་གིས་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཚེ་རྨི་ལམ་སྤྲུལ་བསྒྱུར་ཞིང་ཁམས་མཐོང་བ་དང་། །ཕྱིས་ནས་འཁྲུལ་པའི་རྨི་ལམ་རྒྱུད་ཆད་དེ། །འོད་གསལ་བ་ལ་ཉིན་དང་མཚན་མོ་གནས། །བདེ་གསལ་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་ངང་གནས་ཤིང་། །

p. 1176

སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་རྫུ་འཕྲུལ་ཡོན་ཏན་འགྲུབ། །ཉམས་རྟོགས་ཚད་མེད་རང་གཞན་དོན་གཉིས་འགྲུབ། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཀུན་སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་དུ། །སྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་དོན་སྒོམས་ཤིག །མཚན་མོ་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས་དབུ་མ་གསལ་བའི་འཁོར་ལོ་བཞིར་བརྟན་གཡོ་བའི་འཇིག་རྟེན་དང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཆུད་པ་ལས། ཁྱད་པར་དུ་མགྲིན་པའི་འཁོར་ལོ་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ལྟར་བསམ་ལ་ཉལ་བས། རྨི་ལམ་ཟིན་ནས་སྤྲུལ་བསྒྱུར་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་ཅིང་། སྤྱན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་འགྲུབ་ཅིང་འོད་གསལ་གྱི་ངང་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་ལ། ས་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་བགྲོད་ནས། མཐར་ཐུག་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྐལ་ཆེན་པོ། །བསམ་མེད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པ་ཡི། །ས་མཆོག་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །མི་འགྱུར་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ངང་ཉིད་ལས། །མི་གཡོ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །མི་རྟོག་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དོན་མཐོང་ནས། །མི་གནས་གདོད་མའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་ཤོག །ཞི་བ་རྡུལ་བྲལ་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་གཙོ། །འོད་གསལ་མཁའ་དབྱིངས་ཉི་མ་ཤར་བ་བཞིན། །རང་གཞན་གཏི་མུག་མུན་པ་ཀུན་བསལ་ནས། །འགྲོ་ཀུན་མིག་གཅིག་ཐར་གླིང་སྣང་བྱེད་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལས། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།ད་ནི་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་བསྟན་པ་ལས། བརྗོད་བྱའི་དོན་གང་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་ངོས་གཟུང་བ་ནི། དེ་ལྟར་རྒྱལ་བས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོས། །སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ཉིད་དུ་རིག་བྱའི་ཕྱིར། །རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་སྙིང་པོའི་བཅུད་བསྡུས་ཏེ། །དྲི་མེད་འོད་ཟེར་ཤར་བས་སྣང་བར་བྱས། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་དང་རྒྱུད་སྡེའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་

p. 1177

ཇི་སྙེད་ཅིག་གསུངས་ཀྱང་སོ་སོར་རང་གི་རིག་པ་དང་། དེའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེེ་བརྒྱད་ལས་ཆོས་ལྷག་པར་མ་གསུངས་ཏེ། ཡུམ་ལས། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཆོས་ལྷག་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡོད་ན་དེ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་དང་། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས་ཀྱང་། རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་སྒྱུ་མ་བཞིན། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་དང་དེ་བཞིན་གནས། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་འགགས་པའང་གསུངས། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་ཡང་སོ་སོར་རང་གི་རིག་པ་དང་། དེ་ལས་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་བསྟན་པ་ཡང་། ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་པའི་དུས་ནས་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་འགག་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏེ། རིག་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་དབེན་པ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་ངང་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་སྤྲིན་དང་འཇའ་ཚོན་ལྟར་སྣང་བ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་འབྲེལ་པ་འགྲུབ་པའི་དོན་ཏེ། འཛམ་བུ་གླིང་ན་གདུགས་ཟླ་མེད་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་དབུ་མ་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ལས། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་འབྱུང་། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འོང་བ་མེད་པ་འགྲོ་མེད་པ། །ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞིར་བསྟན་པ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །དམ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རིག་པ་དང་དེའི་ངོ་བོ་ན་སྣང་བའི་ཆོས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་འབེབས་བའི་ཚུལ་འདི་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བསྐལ་པ་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་སྒོའི་ཆོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སྦྱངས་པས། འདིར་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ལས་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཉི་མ་ཚད་མེད་པའི་འོད་ཟེར་སྟོང་མངོན་པར་འཕྲོ་བས། བསྐལ་པ་མཆོག་གི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་མ་རིག་མུན་པ་སེལ་ཞིང་། དམ་ཆོས་ཀྱི་པད་

p. 1178

ཚལ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དེས་སྣང་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ལས། སྐྱེ་དགུ་ཐམས་ཅད་ཐར་པ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པར་བསྔོ་བ་ནི། དགེ་བ་དེ་ཡིས་མ་ལུས་འགྲོ་བ་ཀུན། །ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་མཐོང་ནས། །གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཆོས་བསྒྲུབས་ཏེ། །རྒྱལ་བའི་སྐུ་གསུམ་འབྱོར་པས་མཛེས་པར་ཤོག །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བླ་ན་མེད་པ་ལེགས་པར་ཕྱེ་བའི་དགེ་བ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐར་པ་དམ་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་སྣང་བཅས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསྒྲུབ་ཅིང་། རིག་པ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་དོན་ལ་བསྒོམ་པ་སྣང་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་ནས། ས་དང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཕྱིན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པ་སྟེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། དགེ་བ་འདི་ཡིས་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་བསགས་ཏེ། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི། དམ་པ་གཉིས་ནི་ཐོབ་པར་ཤོག །ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལམ་གྱི་གེགས་མེད་པར་བསྔོ་བ་ནི། རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་གཟུགས་བརྙན་དང་། །བྲག་ཆ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །བདེན་པར་ཞེན་པའི་བློ་ནི་རབ་སྤངས་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་གདོད་མའི་སར་ཕྱིན་ཤོག །ལམ་གྱི་གེགས་ནི་གཤིས་ཀྱིས་ངོ་མ་ཤེས་པས། ཐུན་མོང་གི་སྣང་བ་ངན་པ་རྣམས་དང་། ལམ་གྱི་ཉམས་ཕྲ་མོ་རྣམས་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་ལས། བདུད་ཀྱི་ལས་དང་གེགས་འཇུག་པས། བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་ནས་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པ་སྟེ། ཞི་བ་ལྷས། གང་ཚེ་བལྟ་བར་འདོད་པ་དང་། །ཅུང་ཟད་འདྲི་བར་འདོད་པ་ན། །མགོན་པོ་འཇམ་དབྱངས་དེ་ཉིད་ནི། །གེགས་མེད་པར་ཡང་མཐོང་བར་ཤོག །ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །བལྟ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་གཞག་གི་ཆའོ། །འདྲི་བ་ནི་ཤེས་རབ་ལྷག་མཐོང་གི་དོན་ནོ། །ཞི་ལྷག་གི་ལམ་དེས་འཇམ་དཔལ་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་ཐོབ་པ་ལ་

p. 1179

གེགས་མེད་པ་ལ་སྨོན་པའོ། །དེ་ཡང་ཡུམ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལ་ནི་བདུད་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལ་ནི་བདུད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡང་། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། གང་ཤེས་རབ་དང་བརྩོན་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི། བདུད་མེད་བདུད་ཀྱིས་གླགས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། བདུད་དུ་བྱ་བ་གང་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །གང་ཤེས་རབ་ཆུང་ལ་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བར་དུ་གཅོད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་མི་བརྩོན་པ་ལ་ནི་བདུད་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་བདུད་ཀྱི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །རྣམ་གཡེང་དང་འདུ་འཛི་ཞི་བར་བསྔོ་བ་ནི། བྱིས་པ་འདུ་འཛིའི་གྲོང་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱིས། །ཡོངས་གང་སྲིད་པའི་ནགས་ཁྲོད་ཐིབས་བོ་ལས། །རྒྱང་རིང་འཕགས་པའི་དགའ་ཚལ་དེར་སོང་སྟེ། །དཔག་མེད་ལྷ་བརྒྱའི་གཙུག་ན་མཛེས་གྱུར་ཅིག །དེ་ལ་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་མཚུངས་པའི་དགོན་པ་དག་ན་འདུལ་བར་དཀའ་བའི་བྱིས་པ་དང་། རྩོད་པའི་གཞི་ནོར་རྫས་དང་། རྐྱེན་ཉོན་མོངས་པ་མང་བས་ཐར་པ་འདོད་པ་དག་གིས། འཕགས་པ་དགའ་བའི་ནགས་ཚལ་རབ་ཏུ་དབེན་པར་སོང་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱི་དོན་མ་བསྒོམས་ནས་ས་དང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་འགྲུབ་པ་ན། དུས་དུས་སུ་ལྷའི་ཚོགས་འདུ་བ་དག་ལ་ལེགས་པར་འདོམས་པ་དེ་དག་གིས་གཙུག་གི་ནོར་བུ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའོ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། བྱིས་དང་སྐལ་པ་མཉམ་སྤྱོད་ན། །ངེས་པར་ངན་འགྲོར་འགྲོ་འགྱུར་ཏེ། །སྐལ་མི་མཉམ་པར་འཁྲིད་བྱེད་ན། །བྱིས་པ་བསྟེན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །སྐད་ཅིག་གིས་ནི་མཛར་འགྱུར་ལ། །ཡུད་ཙམ་ཞིག་གིས་དགྲར་ཡང་འགྱུར། །དགའ་བའི་གནས་ལ་ཁྲོ་བྱེད་པའི། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་མགུ་བར་དཀའ། །ཕན་པར་སྨྲས་ན་ཁྲོ་བར་བྱེད། །བདག་ཀྱང་ཕན་ལས་ཟློག་པར་བྱེད། །དེ་དག་ངག་ནི་མི་ཉན་ན། ཁྲོས་པས་ངན་འགྲོར་འདོང་བར་འགྱུར། །མཐོ་ལ་ཕྲ་དོག་མཉམ་ལ་འགྲན། །དམའ་ལ་ང་རྒྱལ་བསྟོད་ན་དྲེགས། །མི་སྙན་བརྗོད་ན་ཁོང་ཁྲོ་སྟེ། །ནམ་

p. 1180

ཞིག་བྱིས་ལ་ཕན་པར་འགྱུར། ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཅིག་པུ་མངོན་པར་གནས་པའི་དོན་དུ་བསྔོ་བ་ནི། བདག་གི་སེམསས་འདི་རྣམ་གཡེང་ལ་སྐྱོ་བས། །ཞི་བའི་ནགས་ནང་དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའ་བར། །གཅིག་པུ་ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་རྣམ་བསྒོམ་ཞིང་། །འཕགས་པའི་བློ་མིག་དག་པ་ཐོབ་པར་ཤོག །སྤྱིར་འཁྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་འཁྲུལ་ལ། ཁྱད་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་བསླུ་བའི་སྒྱུ་མས་ཁོ་བོ་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གདུལ་དཀའི་འཁོར་དང་དུས་ངན་གྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ། གཅིག་པུ་དབེན་པར་གནས་པས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའོ། །ཞི་བ་ལྷས། བདག་ནི་གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་ལ། །རྙེད་དང་བཀུར་སྟིས་འཆིང་མི་དགོས། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །ནགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སྤྲོ་བས་བསྔོ་བ་ནི། ནགས་རྣམས་མེ་ཏོག་ལོ་མ་འབྲས་མང་ཞིང་། །ཆུ་གཙང་དཀའ་ཐུབ་དཔལ་གྱིས་བརྒྱན་པ་དེར། །དལ་འབྱོར་སྙིང་ནོར་ལྡན་པའི་ལུས་འདི་ཡིས། །དོན་ཆེན་ཆོས་མཛོད་ཐར་ལམ་བགྲོད་པར་ཤོག །ནགས་ཀྱི་ནང་རབ་ཏུ་དབེན་པ། མེ་ཏོག་དང་འབབ་ཆུས་བརྒྱན་པ། བྲག་རིའི་ཐེལ་རྣམས་ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་གྱིས་འཚེར་བའི་ཕུག་དང་། སྦ་དང་འཁྲི་ཤིང་དང་། འོད་མའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་བསམ་གཏན་གྱི་གནས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་དག་ཉིན་པར་ལ་རང་དབང་ཐོབ་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གྲུབ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེས་ས་དང་ལམ་གྱི་ཐེམ་སྐས་འཛེགས་ཏེ་ཐར་པ་ཆེན་པོའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པའོ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། ནགས་ན་བྱ་དང་རི་དྭགས་དང་། །ཤིང་རྣམས་མི་སྙན་བརྗོད་མི་བྱེད། །འགྲོགས་ན་བདེ་བ་དེ་དག་དང་། །ནམ་ཞིག་བདག་ནི་གནས་པར་འགྱུར། །ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །མཐར་གྱིས་གཞན་དོན་ལ་བསྔོ་བ་ནི། དེང་དུས་བདག་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡོད་བྱའི་ཕྱིར། །མི་ཡི་སྲིད་པར་དགེ་བའི་ཆོས་སྤྱད་དེ། །ཞི་བའི་ལམ་ལྡན་ཡོན་ཏན་ཚོགས་མང་བས། །མཐའ་ཡས་འགྲོ་བ་སྲིད་ལས་སྒྲོལ་བར་ཤོག །དེང་སང་ནི་བདག་གིས་ཕན་པ་མི་འགྲུབ་པས་གཅིག་པུ་དབེན་པར་གནས་ཏེ། མི་ལུས་དོན་

p. 1181

ཡོད་པར་ཞི་བའི་ཆོས་རྩེ་གཅིག་སྤྱད་དེ། སངས་རྒྱས་པ་ན་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་སོ། །དབེན་པ་ལ་བསྐུལ་བའི་གཏམ་ལས། བདག་གི་ཚིག་ཀྱང་མི་རིག་པར། །གཞན་ལ་ཕན་པ་འགྲུབ་བོ་ཞེས། །སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་སྨྱོན་པ་བཞིན། །དེ་བས་དབེན་པར་གནས་བྱས་ལ། །མཐར་གྱིས་གཞན་ལ་ཕན་བདེ་བྱ། །ཞེས་སོ། །ཕྱི་རབས་ལ་གདམས་པ་ནི། ཚུལ་འདི་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྟེ། །ངེས་དོན་གནད་དུ་དྲིལ་བའི་ལམ་ཡིན་པས། །ཐར་པ་འདོད་པས་སྙིང་ནས་བརྩོན་བྱ་ཞིང་། །ཉིན་མཚན་མི་དལ་འབད་པས་ཉམས་སུ་བླངས། །མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་ངེས་དོན་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བའིགནད་ཡིན་པས། དད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ལེ་ལོ་མེད་པར་བརྩོན་པས་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱའོ། །ཡང་ནན་ཏན་དུ་གདམས་པ། ཕྱི་རབས་སྐལ་ལྡན་དད་དང་ལྡན་པ་ཀུན། །ཡི་གེ་འདི་ལ་རྟག་ཏུ་ནན་ཏན་མཛོད། །རང་གཞན་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་རབ་བརྒལ་ནས། །འགྲོ་བའི་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ངེས། །རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གི་གནས་ངེས་པའི་ཡི་གེ་འདི་ལ། སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་གཅེས་སྤྲས་སུ་མཛོད་ཅིག་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཚིག་དང་དོན་ལ་སྤྱི་དང་ཕྱོགས་སུ་གདམས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་གང་དུ་གདམས་ཤེ་ན། མདོ་དང་རྒྱུད་དོན་མན་ངག་སྙིང་པོའི་དོན། །མ་ལུས་ཟབ་མོའི་མིག་ལྡན་རྣལ་འབྱོར་པ། །དྲི་མེད་འོད་ཟེར་སྣང་བས་བརྒྱན་པ་དེས། །གངས་རི་ཐོད་དཀར་མགུལ་དུ་ལེགས་པར་བཀོད། །གསང་སྔགས་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུད་དང་མན་ངག་གི་གནས་ལ་ལྟ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་དེས། རིའི་རྒྱལ་པོ་གངས་རི་ཐོད་དཀར་གྱི་མགུལ་དུ་ལེགས་པར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །རི་དེའི་ཡོན་ཏན་ནི་གནས་ལ་བསྔགས་པ་རོལ་མོའི་དབྱངས་སྙན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །བསྟན་པ་ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱས་པའི་བསྔོ་བ་ནི། ཆོས་ཚུལ་ཉི་མ་དྲི་མེད་འོད་སྟོང་ལྡན། །ཡེ་ཤེས་སྣང་ལྡན་མ་རིག་མུན་སེལ་གྱིས། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་རབ་ཏུ་སྐེམ་བྱས་ཏེ། །ཐར་གླིང་སྣང་བས་ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱས་པར་ཤོག །དུས་མཐའི་ཉི་མ་འོད་ཟེར་གྱི་དྲ་བ་འབར་བའི་རང་བཞིན་དང་མཚུངས་པར་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་རབ་ཏུ་འབར་ཞིང་སྣང་བ་འདིར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་མ་རིག་པའི་

p. 1182

མུན་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྐེམ་ཞིང་། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་བསྟན་པ་ཐར་གླིང་སྣང་བའི་སྒྲོན་མེ་འབར་བ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པ་ནི། གཟུགས་ཅན་གྱི་གསལ་བྱེད་ལས་ཤིས་པ་བརྗོད་པའི་རྒྱན་དུ་བརྗོད་པའོ། །དེ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །རང་བཞིན་ཉེ་བར་མཛེས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ། །སྣ་ཚོགས་རིན་ཆེན་རྒྱན་གྱིས་སྤྲས་པ་ལྟར། །དོན་ཟབ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཚུལ་ལ། །ཚིག་དོན་རྣམ་བཀྲའི་ཟབ་དོན་འགྲེལ་འདི་བྱས། །དགེ་བ་འདི་ཡིས་སྐྱེ་དགུའི་འཇིག་རྟེན་དུ། །བསྟན་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཡུན་རིང་གནས་པར་ཤོག །སྐྱེས་བུ་མཆོག་རྣམས་སྐུ་ཚེ་མཐའ་ཡས་ཤིང་། །ཆོས་རྔ་སྒྲོགས་པས་འཇིག་རྟེན་མཛེས་གྱུར་ཅིག །རྒྱལ་ཁམས་ཀུན་ཏུ་རྟག་ཏུ་བདེ་ལེགས་ཤོག །དགེ་དངོས་སྤྱོད་པས་ཐར་པའི་ལམ་ཞུགས་ཏེ། །གནས་སྐབས་མཐར་ཐུག་རེ་བ་རྫོགས་གྱུར་ནས། །མགོན་པོ་དོན་གཉིས་འབྱོར་པ་མཐའ་ཡས་ཤོག །ཆོས་ཚུལ་རིན་ཆེན་སྲིད་གསུམ་པདྨོའི་གཉེན། །མ་ལུས་རང་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱས་པ་ཡང་། །ཕྱི་མའི་མུ་མཐར་འཇིག་རྟེན་མིག་གྱུར་ཏེ། །འཛམ་གླིང་ཀུན་ཏུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་སོའི་འགྲེལ་པ་ཤིང་རྟ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་གནས་ལ་མང་དུ་ཐོས་པའི་ནོར་གྱིས་ཕྱུག་ཅིང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་གོས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་དང་པོ་ཐོབ་ནས་ཐེག་པ་མཆོག་གི་གནས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ། དཔལ་ཨུ་རྒྱན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨའི་ཞབས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྣ་ཚོགས་རང་གྲོལ་གྱིས་གངས་རི་ཐོད་དཀར་གྱི་གནས་ཨུ་རྒྱན་རྫོང་གི་རི་ངོགས་སུ་སྦྱར་བ་རྫོགས་སོ།། །།དགེའོ།། །།དགེའོ།། །།དགེའོ།། །།

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོའི་དོན་ཁྲིད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ།

p. 1183

རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོའི་དོན་ཁྲིད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །རྒྱལ་ཆོས་དྲི་མེད་སྒྱུ་མ་ལ་བཏུད་དེ། །ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་ཉིད་གསུངས་པའི་དོན། །ཉམས་སུ་བླང་ཕྱིར་བླ་མའི་མན་ངག་དང་། །མདོ་དང་རྒྱུད་དོན་སྙིང་པོའི་དགོངས་པ་བྲི། །དང་པོ་ཁོ་ནར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་

p. 1184

ནས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་སྤྱི་བོར་ཉི་ཟླ་པདྨའི་སྟེང་དུ་རྩ་བའི་བླ་མ་ལ་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་དང་བཅས་པ་བསྟིམས་པའི་མཐར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྐོར་བར་བསམས་ཏེ། ཡིད་ཀྱིས་མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་དང་སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་། སྒྱུ་མ་འབྱོང་པའི་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་རྗེས་ལ། སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་ཕྱམ་གྱིས་སོང་བར་བསམས་ལ། ཐ་མལ་གྱི་ཞེན་རྟོག་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་ངང་དེ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བས། ཕྱི་སྣང་བའི་རི་དང་ཁང་བཟང་དང་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ནང་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རིག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་པ་ཐམས་ཅད་ལ། འགྲོ་ཉལ་ཟ་འཆག་སྨྲ་བརྗོད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་དང་། མིག་ཡོར་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། ཆུ་ཟླ་དང་། སྒྲ་བརྙན་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ལ་མ་ཡེངས་པར་བྱ་ཞིང་། ཡུལ་གྱི་སྣང་བ། བློའི་དགག་སྒྲུབ། ཉམས་ཀྱི་འཕེལ་འགྲིབ་ཅི་ལ་ཡང་སྒྱུ་མའི་རོལ་པར་ཤེས་པས་ཐུག་ཕྲད་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྩལ་སྦྱང་ཞིང་བོགས་དབྱུང་ངོ་། །དེའང་ཉིན་དུས་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་གང་བསྒོམས་པའི་ངང་ལ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་ཡེངས་པ་གཅེས་སོ། །དེའང་དང་པོར་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར། གཉིས་པར་སྣང་སེམས་སྒྱུ་མ། གསུམ་པར་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་སོར་བཞག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་གློད་ནས་བསྒོམ་པ་ལ་འབད་དོ། །ཐུན་རྗེས་གང་བསྒོམས་པའི་སྒྱུ་མའི་ངང་ནས་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །མཚན་མོ་གཡས་ཕབ་སྟེ་མིག་ཧར་པོར་མི་འགུལ་བར་རླུང་དལ་བར་བྱ་ཞིང་། སེམས་གནད་སྙིང་ནང་དུ་ཨ་དཀར་པོ་འོད་འཕྲོ་བ་མཐེ་བོང་ཙམ་ལས་འོད་འཕྲོས་པས། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་འོད་དུ་ཞུ་ཚུར་འདུས་ཨ་ལ་ཐིམ་པའི་ངང་དེ་ཉིད་དུ་མ་ཡེངས་པར་བསྒོམས་ནས་ཉལ་བས་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དང་པོར་ཟིན་པ་དང་། དེ་ནས་གཅིག་ལས་མང་པོར་སྤེལ་བ་དང་། མང་པོ་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པ་དང་། ཞི་བ་ལས་ཁྲོ་བོར་བསྒྱུར་བ་དང་། ལྷ་དང་ཀླུ་ལ་སོགས་པར་སྤྲུལ་པ་དང་། སྐད་ཅིག་གིས་བདེན་མེད་དུ་སྦྱང་བ་དང་སྐྱེ་མེད་འོད་གསལ་

p. 1185

དུ་བསྲེ་བ་རྣམས་རིམས་གྱིས་བྱའོ། །འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་། སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་ཡེངས་པ་དང་། ཉིན་དུས་སྤྲུལ་བསྒྱུར་ལ་སོགས་པའི་འདུན་པ་དྲག་པོ་བྱ་བ་ནི་གནད་གལ་པོ་ཆེའོ། །དེ་ལྟར་གོམས་པ་ནས་སྒྱུ་མའི་ཉམས་ཀྱང་གོང་ལྟར་འཆར་ཏེ། བདེན་མེད་དུ་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལ་དགག་སྒྲུབ་དང་ཞེན་བློ་བྱུང་ན་ངོས་བཟུང་ལ་སྒྱུ་མར་སྦྱངས་པས་གེགས་རང་གྲོལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་ངང་གིས་འཆར་ཞིང་། སྣང་བ་འདི་ཕྱམ་གྱིས་ཟང་ཐལ་དུ་སོང་ནས་སྣང་དུས་དེ་ཉིད་སང་སེང་། འལ་འོལ། ཁྲལ་ཁྲོལ་དུ་སོང་བ་མཉམ་ཞིང་། རིག་པ་བན་བུན་ཕྱད་ཕྱོད་ཕྱལ་ཕྱལ་སོང་སྟེ། ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས་ལུས་ཀྱི་འཛིན་པ་ལོག་སྟེ། གཏད་མེད་ཡངས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་ལ་འབྲལ་བ་མེད་ཅིང་། ཆགས་སྡང་དང་དགག་སྒྲུབ་ཅི་བྱུང་ཡང་དགོད་འཆོར་བས་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་དུ་འཆར་ཞིང་། སེམས་གསལ་དངས་མི་གཡོ་བའི་བསམ་གཏན་ལས། སྣང་བ་ཟང་ཐལ་དུ་མཐོང་བའི་སྤྱན་དང་། སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་དང་། མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་དེ་བཤད་པ་ལས། །བྱུང་བའི་དགེ་བས་མ་ལུས་འགྲོ་བ་ཀུན། །སྒྱུ་འདྲའི་རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་མ་ལུས་མཐའ་ཡས་ཤོག །རྒྱ་ཆེན་དོན་ཟབ་སྒྱུ་མ་སྙིང་པོའི་དོན། །འོད་གསལ་སྒྱུ་མ་ཟུང་འཇུག་གདམས་པ་འདི། །དྲི་མེད་འོད་ཟེར་སྒྱུ་མའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །གངས་རི་ཐོད་དཀར་སྒྱུ་འདྲའི་མགུལ་དུ་བཀོད། །ཕྱི་རབས་སྐལ་ལྡན་གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་བས། །ཆོས་ཚུལ་འདི་ལ་རྟག་ཏུ་ནན་ཏན་མཛོད། །མ་རིག་སྒྱུ་མའི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་ནས། །ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྷུན་གྲུབ་གཟུགས་སྣང་འགྱུར། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོའི་དོན་ཁྲིད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཞེས་བྱ་བ། རྒྱལ་སྲས་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱིས་བཀོད་པ་རྫོགས་སོ།། །།དགེའོ། །དགེའོ། །དགེའོ། །།

སྔགས་ཀྱི་སྤྱི་དོན་ཚངས་དབྱངས་འབྲུག་སྒྲ།

p. 1186
p. 1187

སྔགས་ཀྱི་སྤྱི་དོན་ཚངས་དབྱངས་འབྲུག་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །

p. 1188

ༀ་སྭ་སྟི་སིངྔྷཾ། སྔགས་ཀྱི་སྤྱི་དོན་ཚངས་དབྱངས་འབྲུག་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ། དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཆོས་རྣམས་བྱེད་པོ་ཡེ་ནས་རྣམ་གྲོལ་རང་བཞིན་བཟང་། །མཉམ་པའི་བདག་ཉིད་ཀུན་ནས་མ་བསླད་མཁའ་དང་མཚུངས། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་བྱ་བ་རྣམ་དག་དམིགས་མེད་དབྱིངས། །ཡིད་ཆོས་བྱེད་དང་བྱ་འགྱུར་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་འདུད། །ཆོས་སྐུའི་མཁའ་ལ་གཟུགས་སྐུ་རྣམ་དག་རོལ་བའི་སྤྲིན། །ཐེག་མཆོག་གསང་ངག་སྐུ་དང་རབ་ལྡན་འབྲུག་གློག་ཟབ། །གདུལ་བྱ་གང་འདུལ་ཁྲོ་ཆགས་རྣམ་གྲོལ་ཆར་གྱི་རྒྱུན། །རྒྱུད་རབ་རླན་བྱེད་ཞི་ཁྲོའི་ཚོགས་ལ་དང་བས་འདུད། །དོན་གྱི་སྙིང་པོ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག །ཚིག་དོན་རྣམ་བཀྲ་གསལ་བར་ངེས་བྱའི་ཕྱིར། །རྒྱལ་དགོངས་མ་འཁྲུལ་སྔགས་ཀྱི་སྤྱི་ཡི་དོན། །ཅུང་ཟད་བཀྲོལ་གྱི་མཁས་ཀུན་དགའ་བར་མཛོད། །དེ་ལ་འདིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བའི་མངའ་བདག་དེས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་ནས་མ་གཡོས་བཞིན་ཏུ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེའི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱི་རང་སྣང་ལས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལྷུན་གྲུབ་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་རྒྱན་ཉིད་དུ་རིགས་ལྔའ་ིསངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞེངས་ཏེ། ཕྱོགས་བཞི་དུས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ལས་མི་གཞན་པའི་མངའ་ཐང་ཆེན་པོ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་གསུངས་ཏེ། སྣང་བ་གསུམ་གྱིས་འདུལ་བར་བྱ་བའི་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲོལ་བར་མཛད་པ་ལས། རྒྱལ་བ་དགོངས་པའི་བརྒྱུད་པ། རིག་འཛིན་བརྡའི་བརྒྱུད་པ། གང་ཟག་སྙན་བརྒྱུད་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེས་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་འོག་མིན་དུ་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་བཞུགས་ཏེ། དེ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ་ཟབ་མོའི་དབང་གསུམ་བསྐུར་བས་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་རྒྱུད་རྟོགས་ཏེ།

p. 1189

རང་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་སོ། །དེ་ནས་གཞན་དོན་དུ་ཞུ་བ་{ཐུན་མོང་ལམ་སྟེགས་གཉིས་པའི་}ཕུལ་བས་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་སྐྱེས་ཏེ། གསུངས་པ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཏེ་སྤྲོ་བ་གཉིས་མཛད་པ་ལས། སྟོན་པའི་ཐུགས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས། ཐུན་མོང་བཅའ་བཞིའི་སྟོན་པ་དྲུག་སྤྲོས་ཏེ། ཐུན་མོང་ལམ་སྟེགས་ཀྱི་ཐེག་པ་མཐའ་དག་གསུངས་པ་དང་། སྟོན་པས་ཆོས་ཚུལ་འདི་ཉིད་འཆད་པའི་ཚུལ་དྲུག་མཛད་ནས་འོག་མིན་དུ་གསུངས་པ་ཉིད་གཉིས་དུས་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་རྒྱུད་ཐ་དད་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལའང་གསུམ་སྟེ། གནས། སྟོན་པ། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལའང་བཞི་སྟེ། སྒྲ་དོན། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། རྩོད་པ་སྤང་པ་སྟེ། དང་པོ་ནི། ཨ་ཀ་ནིཥྠའི་སྒྲ་ལས་དམན་པར་མ་གྱུར་པའམ་འོག་མིན་པ་སྟེ་གོང་མར་གྱུར་པའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། གནས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཞིག་དུས་གང་ན་ཆོས་འཕགས་པའི་གནས་གཞན་མེད་པ་སྟེ་འོག་མིན་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཆོས་སྐུའི་འོག་མིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། མཐར་ཐུག་གི་བགྲོད་བྱའི་གནས་ཡིན་པ་གང་ཞིགགཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་འཆར་གཞིའི་རྟེན་བྱེད་པ། ལོངས་སྐུའི་ངེས་པ་ལྔ་ལྡན་སྣང་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཞིག །སྤྲུལ་སྐུའི་འཆར་ག །ཞིའི་རྟེན་བྱེད་པ། སྤྲུལ་སྐུ་ནི་གཙང་མའི་གནས་གང་ཞིག །འཇིག་རྟེན་དུ་སྣང་བའི་གནས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་ཞིང་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་ནི། སྤྲུལ་སྐུས་གདུལ་བའི་ཞིང་དང་། ལོངས་སྐུ་དང་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་གི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །གསུམ་པ་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་སྐུ་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུ་འོག་མིན་ནོ། །དང་པོ་ནི། མཐའ་དབུས་ཕྱོགས་ཆ་གང་དུའང་བཞག་ཏུ་མེད་ཅིང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གམ་བགྲོད་བྱ་དམ་པ་སྟེ་ཡང་དག་དོན་གྱི་འོག་མིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཀུན་བྱེད་ལས། སྟོན་པ་ཆོས་སྐུའི་གནས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །འོག་མིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་སྟེ། །ཡང་དག་དོན་གྱི་འོག་མིན་དེ་རུ་བཤད། །ཅེས་སོ། །ལོངས་སྐུའི་འོག་མིན་ནི་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་ལས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་རང་བྱུང་བ་འོད་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་

p. 1190

དང་གཙོ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རིགས་སུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་སྟེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྡོ་རྗེ་ལས། གཙང་མའི་རིས་དག་སྤངས་པ་ཡི། །འོག་མིན་ཆེན་པོའི་གནས་མཆོག་ནི། །རིགས་བདག་ཕྱག་རྒྱ་ལྷུན་གྲུབ་སྐུ། །གཅིག་དང་དུ་མ་རྣམ་སྤངས་པ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྤྱི་གཟུགས་ཏེ། །གདོད་མའི་ཐེག་ཆེན་མཛོད་ཉིད་ཕྱིར། །སྒྲིབ་པ་མཐའ་སྤངས་གདུལ་བྱ་ལ། །སྐད་ཅིག་གིས་ནི་གནང་བ་མཛོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་གཙང་གནས་སྤངས་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལས་འདས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་བ་ལས་འཕགས་པ་ཡིན་གྱི་དེའི་ཡ་རོལ་ན་ཡོད་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་གང་ན་བཞུགས་པའི་རང་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་བཟང་སྤྱོད་ལས། རྡུལ་གཅིག་སྟེང་ན་རྡུལ་སྙེད་སངས་རྒྱས་རྣམས། །ཞེས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ནང་ནའང་མི་བཞུགས་ཞེས་མི་བསམ་ཞིང་། དེ་ནའང་ལྷུན་གྲུབ་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་རྣམ་པར་མ་འགགས་སོ། །དེ་ནའང་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་བློས་ཕྱོགས་ཆར་ཆད་པ་གཅིག་ཏུ་བཙལ་མི་དགོས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་ལས། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་དུ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གནས་དེ་ཉིད་འོག་མིན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་ལས་གཞན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས། མི་བསྐྱོད་པ་རྡོ་རྗེའི་རིགས། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས། འོད་དཔག་མེད་པདྨའི་རིགས། དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ལས་ཀྱི་རིགས་ཏེ་སོ་སོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཚོམ་བུ་ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་མཐས་ཀླས་པར་རང་སྣང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་ཡང་གཅིག་ཏུ་མ་གྲུབ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཞིང་། དུ་མར་མ་གྲུབ་སྟེ་ལོངས་སྐུ་དེ་ཉིད་གཅིག་གི་རང་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཞིང་དང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་སྣང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུའི་སྤྱི་གཟུགས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་ལོངས་སྐུ་རྣམས་སྤྱི་མཐུན་པའི་སྣང་བའོ། །དེ་ན་སྣང་བའི་གཙོ་

p. 1191

འཁོར་དེ་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཛོད་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་ངང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཡང་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ཆོས་སྐུ་དང་སྔ་ཕྱི་མི་ཕྱེད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་ཞེས་པས་ས་ཐོབ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་ཞེས་པ་དེ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་དེའི་ཡོན་ཏན་སྣང་ཚུལ་ནི། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྒྱ་མཚོ་ལས། འཇིག་རྟེན་གནས་ཀྱི་འོག་མིན་ལས། །ཉིས་འགྱུར་དུ་ནི་དཔགས་པ་ཡིན། །ངོ་བོ་མཐའ་གསུམ་ལས་འདས་པ། །ཡོན་ཏན་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་དེ། །མ་སྤངས་རྒྱན་རྫོགས་གཞལ་ཡས་ཁང་། །གྲུ་བཞི་སྤྱི་བོའི་འཁྱིལ་པ་གནས། །ཞེས་པས། ལོངས་སྐུའི་རང་སྣང་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་ཡིན་པས་ན། གཙང་མའི་འོག་མིན་དང་། སར་གནས་ཀྱི་སྣང་བ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་འོག་མིན་གཉིས་ལས་སྣང་བ་དེ་ཉིད་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཞིང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་གསུམ་ལས་འདས་ཤིང་། སྐུ་གསུངས་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་རང་བཞིན་ཅན་སྣང་བའི་རྒྱན་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པས་སྤྲས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་གང་དུ་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པར་འདྲེས་པའི་གནས་དེ་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་ལོངས་སྐུའི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་འཆར་བ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་བསྟོད་པ་ལས། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་གནས་མཆོག་དང་། །འོག་མིན་དེ་ཉིད་རྣམ་མཛེས་པ། །ཤེས་པ་གསུམ་པ་གཅིག་ཉིད་དུ། །འདྲེས་པར་གྱུར་ན་བདག་སྨྲའོ། །ཞེས་སོ། །དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ནི་ལོངས་སྐུ་ཉིད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱོར་བ་དམ་པ་ལ་དབང་བསྒྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུ་སྤྱིའི་སྣང་བ་ཡིན་པས་སྣང་བ་མི་འདྲ་བ་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་མེད་ཀྱང་། རྒྱལ་བ་སོ་སོས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པའི་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ཆ་ནས་ལོངས་སྐུའི་ཁམས་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ཐེག་བསྡུས་ལས། །བདག་དུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གནས་ལ་ཐ་དད་ཡོད་མ་ཡིན། །

p. 1192

སྔོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་བས་ཀྱང་། །དེ་ལ་དགག་པ་ཐ་དད་འབྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་རང་སྣང་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་དུ་སངས་མ་རྒྱས་ན་འཇིག་རྟེན་དུ་སྒྲོན་མ་བཀོད་པ་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། ཡང་དག་སངས་རྒྱས་འོག་མིན་དུ། །སངས་རྒྱས་མ་གྱུར་འདོད་ཁམས་སུ། །སངས་རྒྱས་མཛད་པ་མི་མཛད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་རྒྱལ་བ་ཁམས་གསུམ་ལས་འདས་པས་གནས་ཀྱང་དེའི་སྒྲས་བརྗོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། གཟུགས་མེད་འདོད་དང་གཟུགས་རྣམས་དང་། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། །གནས་ལས་འདས་སོ་སངས་རྒྱས་དབང་། །བཞུགས་སོ་སྟུག་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ན། །ཞེས་སོགས་གནས་དེར་རང་སྣང་དག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རང་བཞིན་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཐུགས་སེམས་དཔའ་ལ་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཉིད་ལོངས་སྐུར་སྣང་བས་གསུངས་ཏེ། གསང་སྙིང་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་ཆེད་དུ་གླེང་ངོ་ཞེས་པ་དང་། གཞན་ལས་ཀྱང་ཚུལ་དེ་དང་མཐུན་པར་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་སྤྲུལ་སྐུའི་འོག་མིན་ལ་གཉིས་ཏེ། གདུལ་བྱ་ལ་གནས་པའི་དོན་དུ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་དང་འདྲེས་མའི་དོན་དུ་གཙང་མ་རིས་ཀྱི་འོག་མིན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དབུས་ན་འོག་མིན་ཁང་བུ་བརྩེགས་པའི་སྟུག་པོ་བཀོད་པ། ཤར་ན་མངོན་པར་དགའ་བ། ལྷོ་ན་རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་པ། ནུབ་ན་བདེ་བ་ཅན། བྱང་ན་ལས་རབ་གྲུབ་པའི་ཞིང་ལྔར་འཁོར་ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་ལ། སྟོན་པ་རིགས་ལྔའི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་གྲངས་ཞལ་དང་ལྗགས་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པའི་རྩེ་ལས་རང་སྣང་ཞིང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་སྣང་བས་སྒྲིབ་པ་སྦྱང་བར་འདོད་དེ། གསང་སྙིང་ལས། འོག་མིན་བླ་མེད་གནས་མཆོག་ཏུ། །སྐུ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཚུལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་རྣམས་ལ། །དེ་བཞིན་གསུང་མཆོག་མི་སྨྲ་སྟེ། །སྐུ་ཡིས་ཆོས་རྣམས་འཇལ་བར་སྟོན། །མེ་ལོང་བསྟན་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ། །དངོས་ཀྱི་མདོག་ངན་ཐམས་ཅད་

p. 1193

སེལ། །འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་སྐུ་བལྟས་ན། །བྱང་ཆུབ་སྒྲིབ་པ་གཏིང་དཔག་མེད། །མེ་ལོང་བཞིན་དུ་སྐུ་ལ་སྣང་། །དེ་ནས་ས་བཅུ་རིམ་གྱིས་འབྱོར། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་ཐོབ། །ཅེས་སོ། །དུས་ནི་མི་ཟད་རྒྱན་གྱི་འཁོོར་ལོ་སྟེ་རྟག་པར་རོ། །ཁྱད་པར་དུ་ཞི་བ་དང་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རིགས་ལྔ་མངོན་པར་སྣང་བས་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་གསུངས་སོ། །ཞིང་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འཕགས་པས་སྟེང་ཞེས་བརྗོད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། སྟོན་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་གནས་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་མཚན་མ་ཀུན་གྱི་སྟེང་གྱུར་པ། །གནས་ཀྱི་འོག་མིན་ཁང་བུ་བརྩེགས་པ་ཡི། །གཞལ་ཡས་ཁང་དེ་གནས་ཀྱི་འོག་མིན་བཤད། །ཅེས་སོ། །འཁོར་ཡང་སེམས་དཔར་བཤད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། སྟོན་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་འཁོར་བསྟན་པ། །མོས་སྤྱོད་བཞི་ཡི་ས་ལས་འདས་པ་ཡི། །དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་མནན་ནས། ས་བཅུ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ས་པ་རྣམས། །དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་འཁོར་དུ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཀྱང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགོངས་པས་སྟོན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡེ་ཤེས་ལོངས་སྤྱོད་འོག་མིན་བཞུགས་པ་ཡི། །ས་བཅུ་པ་ཡི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་བཤད། །ཅེས་སོ། །ཇི་ལྟར་བཤད་ན་དེ་ལ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་འདྲེས་མའི་ཚུལ་དུ་གཙང་རིས་ཀྱི་འོག་མིན་བསྟན་པ་ནི། མི་མཇེད་ལ་སོགས་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་སྣང་བ་དང་མཐུན་པའི་གནས་ཀྱི་མཆོག་རང་རང་གི་འཇིག་རྟེན་དེའི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་གཙང་མ་རིས་ཀྱི་ལྷ་ལྔའི་གནས་ཀྱི་འོག་མིན་རགས་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ། དང་བ་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་གྲུབ་པའི་གནས། གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་སོགས་པ་བཀོད་པའི་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་པས་བརྒྱན་པ་དེར། འཇིག་རྟེན་དུ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའི་ཚེ་སྤྲུལ་པའི་དང་པོ་ལོངས་སྐུ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་བསྟན་ནས། ལྷ་དང་

p. 1194

གྲུབ་པ་དང་རིག་སྔགས་འཆང་གི་དབང་པོ་ཚད་མེད་པ་ལ་བྱ་བ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་དུ་མས་འདུལ་བར་ཀུན་ཏུ་སྟོན་ཏེ། དེ་སྐད་དུའང་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུད་ལས། གཙང་མའི་འོག་མིན་རྣམ་མཛེས་པར། །གྲུབ་པ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ། །རིག་སྔགས་གཟུངས་སྔགས་རྣལ་འབྱོར་དང་། །རྒྱུད་ཆོས་དུ་མས་ཚིམ་པར་མཛད། །ཅེས་སོ། །གཞན་ཡང་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བས་མཛད་པའི་སྤྱན་འགྲེལ་ལས། དོན་གྱི་འོག་མིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཞུགས་གནས་ཡིན་ཞིང་དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་ཀྱི་འོག་མིན་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་རྟགས་སུ་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་བཞུགས་གནས་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པའི་འོག་མིན་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུའི་བཞུགས་གནས་ཡིན་ཞིང་དེའི་གོང་ན་རིག་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསང་བའི་འོག་མིན་ཡུམ་གྱི་མཁའ་སྟེ། གསང་བ་སྐུའི་བཞུགས་གནས་ཡིན་ཞིང་། མི་གནས་ཡོན་ཏན་གོང་ན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པའི་འོག་མིན་ལས་དང་པོ་པས་འོག་མིན་གྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་སྒོམ་པ་སྟེ། ལྷག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བཞུགས་གནས་ཡིན་ཞིང་། དོན་སྤྱི་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གནས་ཀྱི་འོག་མིན་གཙང་མ་རིས་ཀྱི་ལྷ་ལྔའི་ཡང་སྟེང་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་ཡིན་ཞིང་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་གནས་དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་དོན་དྲུག་འབྱུང་ཡང་སྔ་མའི་ཁོངས་སུ་འདུ་སྟེ། དོན་དང་རིག་པའི་འོག་མིན་ཆོས་སྐུར་འདུ་ཞིང་། རྟགས་ཀྱི་ལོངས་སྐུ་གཞན་གསུམ་སྤྲུལ་སྐུར་འདུ་སྟ། གནས་ཀྱི་འོག་མིན་ཡིན་ལ། གསང་པ་དང་། རྟོགས་པའི་འོག་མིན་ནི་སྤྲུལ་

p. 1195

སྐུའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པས་དེའི་ཁོངས་སུ་འདུའོ། །བཞི་པ་རྩོད་པ་སྤང་པ་ནི། རྒྱུད་གསུངས་པའི་གནས་རང་སྣང་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་དུ་གདུལ་བྱ་རང་རྒྱུད་པ་མེད་ན་ཆོས་བསྟན་པའི་དགོས་པ་མེད་ཅིང་། དོན་རྟགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་གདུལ་བྱ་ལ་བསྟན་གྱི་རང་གི་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ལ་བསྟན་མི་དགོས་ཏེ། སྤྲུལ་པ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། དེ་ནས་རང་རྒྱུད་པའི་འཁོར་དང་སྤྲུལ་པ་གཉིས་ཀའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་དགོངས་པ་མ་ལོན་པར་སྣང་སྟེ། སྤྲུལ་པའི་གདུལ་བྱ་ཡོད་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ་ཕྱི་རབས་གསང་བདག་གིས་འཆད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་རྟགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གདུལ་བྱ་ལ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་གྱི་རང་སྣང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལྷུན་རྫོགས་སུ་ཤར་བ་སྟེ་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །སྤྲུལ་པ་ལ་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉན་ཞིང་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྤྲུལ་པ་ལ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་ན་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་གསང་བདག་ལ་སོགས་པའི་ཇི་ལྟ་བ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་མངའ་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། ལུང་གིས་ཀྱང་གནོད་དེ། དེ་བཞིན་ཐུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས། །རང་སྣང་རྒྱལ་བའི་སེམས་རྫོགས་དང་། །ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་ཆེད་དུ་གླེང་ངོ་། །ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དབྱིངས་ཉིད་དབང་བསྒྱུར་ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་ཐུགས་རྗེའི་ངང་། །རང་སྣང་བ་ཉིད་ཏིང་འཛིན་གཟུགས་བརྙན་སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་གསལ་བ་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གནོད། མདོར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་དང་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དང་ཞིང་ཁམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་ཚད་མེད་དེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། སྤུ་ཡི་རྩེ་མོ་གཅིག་ལ་ཡང་། །ཞིང་རྣམས་བྱེ་བ་བསམ་མི་ཁྱབ། །སྣ་ཚོགས་དབྱིབས་ཀྱང་ཐ་དད་དེ། །དེ་དག་འདྲེས་པར་གྱུར་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པས། ནམ་མཁས་གང་དུ་ཁྱབ་པར་ཆོས་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུས་ཁྱབ་ཅིང་། སེམས་ཅན་གྱིས་གང་དུ་ཁྱབ་པར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཁྱབ་

p. 1196

པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཞིང་ཁམས་ལ་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་ཆད་པ་མེད། ཞིང་འདི་ཉིད་ཀྱི་གོང་ན་གཞན་དག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལོང་པ་ཡོད་པ་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་། མ་དག་པར་སྣང་བ་ཡང་རང་གི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་དག་པའི་ཞིང་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཉི་ཟླའི་སྣང་བ་དག་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དམུས་ལོང་རྣམས་ཀྱིས་མ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་གནས་ཏེ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པ་ཡང་གཉིས་ལས། རིག་འཛིན་མི་མ་ཡིན་པའི་བརྒྱུད་པ་ནི། སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་རིགས་གསུམ་དུ་སྣང་བར་མཛད་དེ། ལྷ་ཀླུ་གནོད་སྦྱིན་གསུམ་ལ་བརྒྱུད་པ་ཡང་། འཇམ་དཔལ་མཁྱེན་པའི་མངའ་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། གཙོ་བོར་ཟབ་མོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ་ལས་ལྟ་བའི་ཕྱོགས་སྟོན། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཐུགས་རྗེའི་མངའ་བདག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། གཙོ་བོར་བྱམས་སྙིང་རྗེས་བསྐྱབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དོན་མཛད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་སྟོན། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་མཐུ་སྟོབས་ཀྱི་མངའ་བདག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། གཙོ་བོ་ཐབས་མཁས་པའི་དྲག་ཤུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་དོན་མཛད་པས་སྤྱོད་པའི་ཕྱོགས་སྟོན། ཁ་ཅིག་རེ་རེས་ཀྱང་ལྟ་གྲུབ་སྤྱོད་པ་གསུམ་ཀ་བསྟན་པར་བཞེད་དེ། དེ་ཡང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ཚུལ་མཛེས་པའི་སྐུ་དང་ལྡན་པས། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་ཏེ་ལྷ་གནས་སུ་གྲགས་པ་ན་ཕྱོགས་སྐྱོང་ལ་བཤད། དེས་ལྷ་ཚངས་པ་རིན་ཆེན་འོད་འབར་ལ། དེས་ཚངས་པ་སྐྱེ་དགུའི་བདག །ཚངས་པ་ཀུན་གྲོལ། གཙུག་ཕུད་འཛིན། དེས་ལྷ་དབང་བརྒྱ་བྱིན་ལ། དེས་ཚོམ་བུ་འབུམ་སྡེ་ལ། ལྷ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་འཛིན་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་སོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱན་རས་གཟིགས་བདུད་རྩི་སྨན་གྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་དེས། ཀླུ་གདུག་པ་ཅན་གྱི་ལུས་དང་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་ཀླུ་རྒྱལ་རིགས་གྷྲི་ན་ནག་པོ་ལ་བསྟན། དེས་ཀླུ་མོ་མ་མ་ཁ་འདུལ། དེས་ཀླུ་མོ་འདུལ་ཚང་མ། དེས་ཀླུ་ཡིད་འོང་དགའ། དེས་ཚོམ་བུ་འབུམ་སྡེ་ལ་བཤད་དེ་སྔར་བཞིན་དུ་

p. 1197

གྱུར་ཏོ། །ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་འཇིགས་ཚུལ་འབུམ་བསྡིགས་པའི་སྐུ་དང་ལྡན་པས་གནོད་སྦྱིན་གནས་སུ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་ལུས་དང་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་གནོད་སྦྱིན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་བསྟན། དེས་གནོད་སྦྱིན་གྲགས་ལྡན་ཕྱོགས་སྐྱོང་ལ། དེས་གནོད་སྦྱིན་ཚོམ་བུ་འབུམ་སྡེ་ལ་བཤད་དེ་སྔར་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏོ། །གཉིས་པ་རིག་འཛིན་མི་དང་མི་མ་ཡིན་གཉིས་ལ་བརྒྱུད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་དགོངས་ནས་འཁོར་བསྡུས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ཆོད་ཅིག་པར་བསྐུལ་བས་འཁོར་གྱི་ནང་ནས་རིག་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཀུ་མ་ཛ་ར་ཞེས་བྱ་བ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། དྲི་བ་ལྔ་དྲིས་པའི་དང་པོ་གསང་སྔགས་ནམ་འབྱུང་ཞེས་པའི་ལན་ཏུ། སྤྱིར་བྱུང་ཚུལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་འབྱུང་བར་ལུང་བསྟན་པ་ལས། ཁྱད་པར་ལུང་ཆེ་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཚུལ་ལས། ང་ནི་འདི་ནས་མི་སྣང་ནས། །ལོ་ནི་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཉིས་ནས། །ལྷ་གནས་གསུམ་དུ་གྲགས་པ་ཡི། །བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་དམ་པ་ཞིག །འཛམ་གླིང་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་མཚམས་ཀྱི། །མི་ལས་སྐལ་ལྡན་རིགས་ཅན་ཏེ། །རྒྱལ་པོ་ཛ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྔོན་དུ་ལྟས་སྣང་སྣང་གྱུར་པ། །དྲགས་ཤུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་རྩེར། །གྲོགས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དམན་པའི་ལུས། །ལང་ཀའི་བདག་པོ་ལ་སོགས་ལ། །ལག་ན་རྡོ་རྗེས་གནང་བར་འགྱུར། །ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །དེ་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ནས་དམ་པའི་རིགས་ཅན་ལྔ་ནང་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ལས་ལངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྟོན་པ་ནུབ་པར་གྱུར་པས་རྨག་ཆད་པར་ངུས་སོ། །ཀུན་ཀྱང་རང་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བྱ་བས་ཟ་ཧོར་གྱི་ཡུལ་ཁམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཉེ་འཁོར་ན། དཔལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་པ། རི་མ་ལ་ཡ་གནམ་ལྕགས་ཡོད་པའི་རྩེ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ན། རྩེ་མོ་ན་རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེས་འཁྲབ་པར་གྱུར་པ། འདབ་ཤོད་ན་གཅན་གཟན་སྟག་གི་ཕྲེང་བ་ཡོད་པ། རྩ་བ་དང་སྡོང་པོ་ཤུན་པ་པགས་པ་ལོ་མ་འབྲས་བུ་སྨན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཤིང་སྐྱེས་པ། ངོས་ལ་བྲག་དཀར་

p. 1198

པོ་སེང་གེས་ཁྱི་ཚུགས་བཅའ་བ་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དེའི་རྩེ་ལ་འདུས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་པའི་ང་རོས་གདུང་བ་གསུམ་གསུམ་བཏོན་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བས་གསན་ནས། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསང་བའི་བདག་པོ་ལ་བསྐུལ་བས། གསང་བའི་བདག་པོས་རིགས་ཅན་ལྔ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བར་མཛད་ནས་ལྷའི་རིགས་གྲགས་ལྡན་ཕྱོགས་སྐྱོང་། ཀླུ་འཇོག་པོ། གནོད་སྦྱིན་སྐར་མདའ་གདོང་། སྲིན་པོ་བློ་གྲོས་ཐབས་ལྡན། མི་ལས་སྐལ་ལྡན་དགེ་སློང་ལི་ཙ་བཱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དམ་པའི་རིགས་ཅན་ལྔ་ལ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་རོ། །དེའི་ཚེ་སྲིན་པོ་བློ་གྲོས་ཐབས་ལྡན་གྱིས་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་ཚིག་དང་ཡི་གེར་བསྡུས་པའི་བྱིན་རླབས་མི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའོ། །གསུམ་པ་གང་ཟག་རྣ་བར་བརྒྱུད་པ་ནི། དེའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་ཟ་ཧོར་གྱི་ཡུལ་ཨ་པར་ཏ་མུ་ཏའི་སྐལ་ལྡན་རྒྱལ་པོ་ཛ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རི་མ་ལ་ཡའི་ཤར་ངོས་ལ་ཏྲི་ཤ་ཨ་སུ་ར་ཞེས་བྱ་བ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་ཕུག་པ་ཡོད་དེ་སྒོ་ཟླ་གམ་ལ་ངོ་མཚར་གྱི་རི་མོ་རང་བྱུང་བ། ཕུག་ན་རཏྣ་ཟུར་བརྒྱད་ལ་ཉི་ཟླའི་རི་མོ་རང་སྣང་བ། བྲག་དེའི་སྤྱི་བོར་བྱ་ཀ་ལནྟ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གཉིས་པར་མི་སྒྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཚང་བཅས་པ་དེར་གང་ཟག་སྐལ་ལྡན་གྱི་བགྲོད་པ་ལས། དེ་མ་ཡིན་གྱི་མ་ཕྱིན་པས་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ན་བཞུགས་པའི་ཚེ་ན། དུས་དེར་རྨིས་ལྟས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བདུན་ཤར་ཏེ། དང་པོ་དེའི་རྩེ་མོར་དཔལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་བྱོན་ཏེ། སྐུའི་ཁྱོན་ལས་འོད་སྔོན་པོ་འཕྲོས་པས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་ནས་མི་སྣང་བར་བྱས། གསུང་གི་སྒྲ་འབྲུག་སྟོང་ལྡིར་བ་ལྟ་བུ་ཐོས། ཐུགས་ལས་རྡོ་རྗེ་འབར་བ་ཞིག་ཤར་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཐུགས་ཀར་ཐིམ་པ་རྨིས། ཉི་མ་འོད་འབར་བ་སྤྱི་བོར་ཐིམ། ཟླ་བ་འོད་འབར་བ་ཞིག་ཤར་ནས་རྐང་མཐིལ་དུ་ཐིམ་ནས་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ལྟོ་བ་ནས་འཕྱོ་བ་རྨིས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་བགྲོ་བ་མཛད་ཅིང་ཉི་ཟླ་ལ་ཆིབས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཞིང་། སྲིད་གསུམ་ཁ་ལོ་གྱེན་དུ་བསྒྱུར་བ་ཞིག་

p. 1199

རྨིས་སོ། གསུམ་པ་ནི། ནམ་མཁའི་འོད་ལས་གསེར་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་ཁ་དོག་ནི་འཐིབས། ཆོ་འཕྲུལ་འབྲུག་སྒྲ་གོ་བར་སླ་ཞིང་སྙན་པ་དང་ཚིམ་པ་ནི་གྲགས། རཏྣ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྨུག་པ་ནི་འཐིབས། རཏྣ་བཻ་ཌཱུཪྱའི་འོད་ནི་ལྷུང་། སྣང་སྲིད་གསལ་བའི་གློག་ནི་འཁྱུག །རཏྣའི་ཆར་མངོན་པར་འབབ་པ་ཞིག་རྨིས་སོ། །བཞི་པ་ནི། ལོ་ཀའི་བསྟན་བཅོས་ཀུན་གྱི་འགྱུར། རཏྣ་འབར་བའི་སྒྲོན་མེ་འབར་བས་སྣང་སྲིད་ཀྱི་མུན་པ་ནི་བསལ། བདུད་རྩི་སྨན་གྱི་ཆུ་རྒྱུན་བྱུང་བས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཅོང་རྙིང་ནི་སྦྱངས། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་སྒྲ་དི་རི་རི་སྒྲོགས་པ་ཞིག་རྨིས་སོ། །ལྔ་པ་ནི། སྤྲིན་གྱི་ནང་ནས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་རཏྣ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ཅན་ཞིག་འབར་བའི་དཀྱིལ་ནས་རཏྣ་སྨུག་པོ་དཔལ་གྱི་བེའུ་སྒྲོམ་འོད་དང་བཅས་པ་ཕྱི་ནང་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་སྣང་བའི་ནང་ནས་གསེར་གྱི་གླེགས་བམ་ལ་བཻ་ཌཱུཪྱའི་ཞུན་མས་རྒྱ་རང་མནན་དུ་བྲིས་པའི་གླེགས་བམ་མང་པོ་སྐར་མདའ་ཐང་ལ་ལྷུང་བ་བཞིན་འབབ་པ་ཞིག་རྨིས་སོ། །དྲུག་པ་ནི། གླེགས་བམ་དེ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་པོ་དང་། རིག་འཛིན་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་སྒྲོག་ཅིང་མཆོད་བསྟོད་སྐོར་གློག་བྱེད་པ་རྨིས་སོ། །བདུན་པ་ནི། ནམ་མཁའི་སྤྲིན་གསེབ་ནས་ལུང་བསྟན་པའི་སྒྲ་བྱུང་སྟ། ལས་དང་སྐལ་བར་རབ་ལྡན་ཞིང་། རྒྱལ་བས་འབྱུང་བར་ལུང་བསྟན་པའི། །བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་དྲ་མ་ཁྱོད། །སྤྲུལ་པར་ཇི་ལྟར་ལུང་བསྟན་ཞིང་། ད་ལྟའི་དུས་འདིར་མངོན་ཤར་གྱི། །འཁོར་བར་སྙིང་པོ་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ང་ཡི་ཆོ་འཕྲུལ་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། །བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་དམ་པ་ཞིག །སྐལ་ལྡན་ཁྱོད་ལ་བསྟན་པར་བྱ། །མ་ལ་ཡ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩེར། །དགོན་པ་ཆེན་པོའི་གནས་ཤིག་ཏུ། །ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཅན་རྣམས་ཀྱི། །གསང་བ་བྱ་བའི་དམ་པ་ཞིག །ཡོད་ཀྱི་གསང་བ་ནན་ཏན་གྱི། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་མེ་ལོང་གིས། །མངོན་དུ་གསལ་བར་རྟོགས་མ་ཐག །སངས་རྒྱས་ས་ལ་སྐལ་བ་མཉམ། །

p. 1200

བདེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་ནི། །འོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི། །ཀུན་རིག་བདེ་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར། །རྡོ་རྗེ་གསང་ཆེན་གསང་བ་ཡི། །དམ་པའི་མཛོད་གཉིས་གཅིག་ལ་ནི། །ལྷ་དང་མི་ཡི་རིག་འཛིན་ལ། །རིམ་པས་བརྒྱུད་དེ་གྲགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གྲགས་པར་རྨིས། དེ་ནས་ནང་པར་སད་དེ་རབ་ཏུ་དགྱེས་ནས་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་རྣམས་བསྡུས་ནས། རྨི་ལམ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་གསུངས་པ། མདང་གསུམ་བདག་ལ་རྨི་ལམ་འདི་ལྟར་བྱུང་། རི་མ་ལ་ཡ་གནམ་ལྕགས་ཡོད་རྩེ་ལ། །ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་ཕོ་བྲང་གནས་བཞུགས་ཏེ། །སྐུ་ལས་འོད་འཕྲོས་སྣང་སྲིད་བྱི་དོར་བྱས། །གསུང་གི་སྒྲ་ཡིས་ལོ་ཀ་གཡོ་ཞིང་འགུལ། །ཐུགས་ལས་འོད་བྱུང་བདག་གི་སྙིང་ཀར་ཐིམ། །ཉི་ཟླ་སྤྱི་བོ་རྐང་པའི་མཐུལ་དུ་ནུབ། །བདག་གི་ལྟོ་ནས་སྣང་སྲིད་འཕྱོ་བ་རྨིས། །དང་པོའི་རྨིས་ལྟས་བག་ཆག་བྱུང་བའི་རྟགས། །དེ་ནས་བདག་ལ་སངས་རྒྱས་མང་པོ་རྣམས། །རྨད་བྱུང་གསང་བའི་དོན་ལ་བགྲོ་བ་མཛད། །ཉི་ཟླ་པདྨ་སེང་གེ་ཁྲི་སྟེང་ན། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འགྲོ་ལ་བསྐོར་ཞིང་རྨིས། །གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ལ་དབང་ཐོབ་རྟགས། །དེ་ནས་མཁའ་ལ་རཏྣའི་སྤྲིན་གསེབ་ནས། །སྙན་པའི་འབྲུག་སྒྲ་གསལ་བའི་གློག་འགྱུ་སྟེ། །རཏྣ་ཆོས་ཀྱི་ཆར་པ་འབབ་པ་རྨིས། །རྨི་ལམ་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ་དགེ་བའི་ལྟས། །འགྲོ་ལ་ཐུགས་རྗེའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་རྟགས། །དེ་ནས་ལོ་ཀ་རཏྣས་གང་བྱས་ཏེ། །ནོར་བུ་འོད་འབར་འགྲོ་བའི་མུན་པ་བསལ། །བདུད་རྩི་སྨན་གྱི་ཆུ་རྒྱུན་འབབ་པ་ཡིས། །འགྲོ་བའི་ནད་རྙིང་གཏན་ནས་སྦྱངས་བྱས་ནས། །འགྲོ་ཀུན་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་ནི་གྲགས་པར་འགྱུར། །བཞི་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་ཡང་དགེ་བའི་ལྟས། །འགྲོ་ཀུན་རྣལ་འབྱོར་གྲལ་དུ་བཞག་པ་ཡིན། །དྲུག་པ་རྨི་ལམ་གླེགས་བམ་དེ་དག་ལ། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་རིག་འཛིན་མང་པོའི་ཚོགས། །ཡོན་ཏན་སྒྲ་སྒྲོག་མཆོད་སྐོར་བྱེད་པ་རྨིས། །རྨད་བྱུང་ཆེ་བ་སྟོན་པའི་སྔ་ལྟས་ཡིན། །ཐ་མ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་རུམ་སྤྲིན་གསེབ་ནས། །ཆོ་འཕྲུལ་

p. 1201

རང་སྒྲ་བདག་ལུང་བསྟན་པའི་ཚིག །རིམ་གྱིས་གསང་བ་གྲགས་པའི་སྒྲ་སྒྲོགས་རྨིས། །གསང་བ་དམ་པ་རྒྱ་ཆེར་སྒྲོོག་པའི་ལྟས། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གོང་གི་རྨི་ལམ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་ཀྱང་བརྗོད་ནས། རྨི་ལམ་འདི་དག་དང་སྦྱར་ན་བདག་ངེས་པར་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་ངེས་ཞེས་གསུངས་པ་ལས། འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ལེགས་སོ་ཨ་ལ་ལ་ཞེས་ངོ་མཚར་དུ་གསོལ་ཏེ། ཡང་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟར་ཡིན་ཕན་ཆད་ཕོ་བྲང་གི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་ལ་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་དེ་ལ་དམིགས་པ་བཅས་ཏེ། མཆོད་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱས་ན་དགའ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྐྱེ་བར་ངེས་པས། བདག་ཡང་ཐོག་ཏུ་གཤེགས་སོ་གསུངས་ཏེ་བྱོན་པ་ལས། རྨི་ལམ་ཇི་ལྟར་བྱོན་པའི་ངོས་ཤིག་ལ། རཏྣ་སྨུག་པོ་ལས་གྲུབ་པའི་བཛྲ་པཱ་ཎིའི་སྐུ་ཁྲུ་གང་བ་ཞིག་མཐོང་ནས་རྒྱལ་པོ་དགྱེས་ནས་ཕྱག་དང་སྐོར་བ་བྱས་ནས་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ། སྔོན་ཚེ་གང་ནས་བསྒྲུབ་པ་ཡི། །ལས་ཀྱིས་མཇལ་བའི་ལྷ་མཆོག་ནི། །བསྐལ་བར་གཞལ་ཡང་མི་གཏང་ངོ་། །འདྲེན་པ་མཆོག་དཔལ་ལ་སོགས་གྲངས། །མོས་པའི་གཟུངས་ཀྱི་ལྷ་མཆོག་འཛིན། །ཞེས་གསོལ་ནས་ཐུགས་དམ་དུ་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཡིད་གོངས་བས་རྟགས་འདི་དག་དང་ལྡན་ན། རི་བོ་འདི་དཔལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པ་དང་། རིག་འཛིན་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་གནས་ཡིན་པར་གཏམ་རྙིང་པ་ཐོས་པ་དང་། གཅན་གཟན་གདུག་པ་ཅན་ཡང་དགེ་བ་ཅན་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཚུལ་དང་སྦྱར་ན། འགྲུབ་པར་ངེས་པ་འགྲུབ་སྙམ་ནས་སྒྲུབ་པ་གཟུགས་བརྙན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཟླ་བ་བདུན་པའི་རྨི་ལམ་མཐུན་པའི་གླེགས་བམ་དེ་དག་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གསུང་གི་སྒྲར་བཀླགས་ནས་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་བརྡ་མ་འཇལ་ནས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ནས། ཨེ་མ་ཧོཿསྔགས་ཀྱི་ཚུལ་རྟགས་སྦྱར་ན་གླེགས་བམ་འདི་དག་ལས་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པའི་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་ངེས་ཏེ། བདག་གིས་མི་

p. 1202

རྟོགས་པ་ཅི་ཉེས་སྙམ་དུ་བཤུམ་མོ། །དེ་ནས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ནས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྟོག་པ་དེ་དག་ཞི་ནས། ལོ་ཀ་འདི་ན་འདི་དག་བརྡ་འཇལ་བ་སུ་ཡོད་ཅེས་བསྒྲགས་ནས། ཟ་ཧོར་རྒྱལ་པོ་ཨུ་པ་རཱ་ཛ་ཞེས་བྱ་བ་མཁྱེན་པ་ཆེ་བར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ནས། ཕོ་ཉ་བ་བརྫངས་ལོ་རྒྱུས་ཞ ིབ་ཏུ་གསོལ་ནས་སྤྱན་དྲངས་པས་མ་གནང་སྟེ། གལ་ཏེ་བདག་གིས་མ་ཤེས་ན་དེར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་མ་ཡིན་གྱི་བསམས་ནས་འདིར་སྐྱོལ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེར་རྒྱལ་པོར་བསྙད་པས་གླང་པོ་ཆེ་ལ་བཀལ་ཏེ་གདན་དྲངས་པས་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་བརྡ་མ་འཇལ་ཏེ། བདག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པས་རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་འཚལ་སླར་ཕར་བརྫངས་སོ། །དེ་ནས་འདི་ཁྱིའི་རྒྱལ་པོ་ལག་ཐུང་དང་། ཡུམ་སྐྲའི་ལྭ་བ་ཅན་གྱི་བུ་དགེ་སློང་ཀུ་ཀུ་རཱ་ཛ་ཞེས་བྱ་བ་ཚེ་ལོ་སྟོང་ཐུབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་མང་གི་སྤྲུལ་པ་དེ་ལ་བསྟན་པས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞལ་མཐོང་གི་ལེའུ་རྟོགས་ཏེ་བསྒྲུབ་པས། ཞལ་མཐོང་སྟེ་ལུང་བསྟན་པ། གསང་བདག་དང་མཇལ་ནས་གསུངས། དེས་རྒྱལ་པོ་ལ་བཤད་ཟེར་བ་ཡོད་དེ། འགྲེལ་སྒྲུབ་ནས་གསལ་བས་འདིར་མ་བཤད་དོ། །འདིར་རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་རིག་སྟེ། སྔར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་བ་དང་ཚོགས་བསགས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་བརྟགས་པས། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞལ་མཐོང་གི་ལེའུ་དང་བརྡ་འཇལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་པས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཞལ་གཟིགས་ཏེ། གླེགས་བམ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་གསོལ་བ་བཏབ་པས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་རང་གི་ཕུང་པོ་སྐྱོངས་ཤིག །ཁྱོད་ཀྱི་སྟོན་པ་ནི་གསང་བའི་བདག་པོ་ཡིན་གྱི། དེའི་དོན་མ་ལུས་པ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དགའ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཏུ་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཕུང་པོ་སྦྱངས་པས། ས་དག་ཀྱང་ཆེར་གཡོས་ཏེ། བཛྲ་པཱ་ཎིའི་ཞལ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་བཛྲ་པཱ་ཎིའི་བརྟུལ་ཞུགས་མཛད། རྡོ་རྗེ་ནམ་མཁའ་ལ་

p. 1203

སྤར་ནས། ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་རྡོ་རྗེ་འདུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་སྔགས་བརྗོད་པས་ལོ་ཀའི་དྲེགས་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་རྡོ་ཁབ་ལེན་གྱིས་ལྕགས་བསྡུས་པའི་ཚུལ་དུ་འཁོར་དུ་བསྡུས། རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་མིང་སོ་སོར་བཏགས་ནས་ལུང་གསང་སྒོར་ཕྱེ་སྟེ། དམ་པའི་མཛོད་སུམ་བརྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ནི། རྒྱུད་ཡན་ལག་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་རྒྱལ་པོ་ཛ་ལ་གསུངས། དེས་ཀུ་ཀུ་རཱ་ཛ་ཚོམ་བུ་འབུམ་སྡེ་ལ་གསུངས། དེས་རྒྱལ་པོ་ཨིནྡྲ་བོ་དྷི་ཆེན་པོ་འཁོར་ཚོམ་བུ་ཁྲི་དང་བཅས་པ་ལ་གསུངས། དེས་སིངྷ་རཱ་ཛ་ཚོམ་བུ་སྟོང་ལ། དེས་ཨུ་པ་རཱ་ཛ་ཚོམ་བུ་ལྔ་བརྒྱ་ལ། དེས་ཨིནྡྲ་བོ་དྷིའི་སྲས་མོ་གོ་མ་འཁོར་ཚོམ་བུ་བརྒྱ་དང་བཅས་པ་ལ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཚོམ་བུའི་ཚོགས་བསྒྲུབས་པས་རིག་འཛིན་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་གསང་བའི་ལམ་རིམ་དུ་གསུངས་པ། གསང་བའི་བདག་པོ་མངོན་གཤེགས་ནས། །ལྷ་ཀླུ་གནོད་སྦྱིན་སྲིན་པོ་དང་། མི་ལས་སྐལ་ལྡན་འདུས་པ་ལས། །དབང་པོས་ཇི་ལྟར་ལུང་བསྟན་དུས། །རྒྱལ་བུ་རིག་ཅན་ལྟས་ཤར་ནས། །འབྲེལ་པས་སྣང་བ་མངོན་བརྟགས་པས། །ཐུགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་མངོན་རྟོགས་ཏེ། །དེ་ཉིད་བསྒོམས་ནས་དེ་ཉིད་འགྲུབ། །བསྟན་པའི་དངོས་གྲུབ་དེ་ནས་ཐོབ། །དོན་དམ་བཅུད་ཀྱིས་དེ་ནས་རྒྱས། །འདོད་པའི་བསམ་པ་དེ་ནས་འགྲུབ། །སྨོན་པའི་ལྷ་དང་དེ་རུ་མཇལ། །དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་གདན་སྟེང་གི །འཛམ་གླིང་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་མཚམས་སུ། །ཕོ་བྲང་རིན་ཆེན་དམ་པ་དེར། །བཀྲ་ཤིས་པ་ཡི་ཁང་པ་རུ། །ཀུ་ཀུ་རཱ་ཛ་ཨིནྡྲ་བོ་དྷི་དང་། སིངྷ་ཨུ་པ་རཱ་ཛ་དང་། །སྲས་མོ་གོ་མ་ས་ལ་སོགས། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་དབང་ཐོབ་ནས། ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མངོན་བསྒྲུབས་ནས། །རྡོ་རྗེ་འཆང་སར་མངོན་དུ་གཤེགས། །ཞེས་རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཡང་ཏནྟྲ་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་བ་ནི། སྐུའི་རྒྱུད་གསུམ། གསུང་གི་རྒྱུད་གསུམ། ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་གསུམ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུད་གསུམ། ཕྲིན་ལས་

p. 1204

ཀྱི་རྒྱུད་གསུམ། སྤྱི་རྒྱུད་གསུམ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་སྐུའི་སྐུ་རྒྱུད་གླང་པོ་རབ་འབོག །སྐུའི་གསུང་རྒྱུད་གླང་པོ་ཆུར་འཇུག །སྐུའི་ཐུགས་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར། གསུང་གི་སྐུ་རྒྱུད་རི་བོ་བརྩེགས་པ། གསུང་གི་གསུང་རྒྱུད་པདྨ་དབང་ཆེན། གསུང་གི་ཐུགས་རྒྱུད་ཟླ་གསང་ཐིག་ལེའོ། །ཐུགས་ཀྱི་སྐུ་རྒྱུད་རྩེ་མོ་འདུས་པ། ཐུགས་ཀྱི་གསུང་རྒྱུད་གཅིག་ལས་འཕྲོས་པ། ཐུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་གསང་བ་འདུས་པ། ཡོན་ཏན་གྱི་སྐུ་རྒྱུད་སྒྲོན་མེ་འབར་བ། ཡོན་ཏན་གྱི་གསུང་རྒྱུད་བདུད་རྩི་ས་མ་ཡ་འབུམ་སྡེ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཐུགས་རྒྱུད་དཔལ་མཆོག་དང་པོ། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྐུ་རྒྱུད་དཔལ་ཕྲེང་དཀར་མོ། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་གསུང་རྒྱུད་མ་མོ་རྒྱུད་ལུང་། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཏ་མ་ལ་འབུམ་སྡེ། སྤྱིའི་སྐུ་རྒྱུད་ཐབས་ཞགས། སྤྱིའི་གསུང་རྒྱུད་ས་མ་ཡ་བཀོད་པ། སྤྱིའི་ཐུགས་རྒྱུད་གསང་བ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ཕྱེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཛ་ལ་བཤད་དོ། །ཐོས་ཆུང་ལོག་སྨྲའི་བློ་མིག་ཅན་གྱི་རིགས་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྔགས་རྙིང་མའི་རྒྱུད་ལ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན། རྒྱ་གར་ན་མི་འདུག་ཟེར་བ་སོགས་ནི། རང་གི་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ལོང་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་གར་གྱི་ཐང་བི་ཧ་རིའི་གཙུག་ལག་ཁང་ན་རྙིང་མའི་ཆོས་སྐོར་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱ་དཔེ་བཞུགས་པས་མཚན་ཡི་གེར་བཀོད་ན་བཀའ་རྒྱས་པ་ཙམ་བཞུགས་པར་གྲགས། དེ་སྐད་དུ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུངས་ང་དང་ང་འདྲ་བའི་གང་ཟག་གིས་ཚོད་གཟུང་དུ་རུང་གི་གཞན་དག་ནི་ལས་ཡིན་ཏེ་ལོག་པར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ། མི་རིག་པ་ཡི་གཟུགས་ལ་མི་རིགས་ན། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཆོས་ལ་སྨྲོས་ཅི་དགོས། །དེ་བས་བཏང་སྙོམས་བཞག་ལ་ཉེས་པ་མེད། །ཅེས་དང་། རྣམ་འགྲེལ་ལས། མ་མཐོང་ཕྱིར་ན་མེད་པ་མིན་ཏེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པས། ཆོས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། སྤྲུལ་སྐུ་དེ་ལ་སྔོན་འབྱུང་གི་ད་ལྟ་མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་མི་བསམ་སྟེ་རྟག་ཏུ་མོས་པའི་ངེས་འབྱུང་ལ། དེས་མདོ་དང་རྒྱུད་སྔར་མ་གྲགས་པ་གསལ་བར་མཛད་

p. 1205

པའང་སྲིད་པས་སྐུར་པ་མི་གདབ་པ། ཆོས་གང་ལ་ཐར་པའི་ལམ་དུ་འཇུག་ཅིང་འཁོར་བ་སྤང་བར་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཚད་མར་བཞག་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཁམས་གསུམ་དག་ན་ཉོན་མོངས་སྤོང་བྱེད་གསུང་ཞི་བའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པར་མཛད་པ་གང་། དེ་ནི་དྲང་སྲོང་གསུང་ཡིན་ལྡོག་པ་གཞན། །ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ནི་རྟག་པར་བཞུགས་པས་གདུལ་བྱའི་དོན་མཛད་ལ། བྱིན་རླབས་ཀྱི་བཀའ་ཡང་རི་དང་ཤིང་དང་པདྨ་དང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་དང་། བུ་མོ་དང་། བྱ་དང་། རི་དྭགས་ལ་སོགས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒྲ་བྱུང་བ་དེ་ཡང་བཀར་གསུངས་པ་ཡོད་ན། སྔར་བྱུང་གི་ད་ལྟ་མི་སྲིད་ཅེས་ལོག་པར་མི་ལྟ་སྟེ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དག་འབྱུང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གང་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དམ་པར་བཟུང་ནས་ཡི་དམ་དུ་བྱས་པ་འཐད་ཀྱི། གཞན་ལ་སྐུར་བ་ནམ་ཡང་གདབ་པར་མི་བྱའོ། །གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་ནང་ནས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ལས་ལྷ་གནས་གསུམ་དང་འོག་མིན་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་གསང་བའི་བདག་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པས་ཚིག་ཏུ་བཏུས་ཏེ་གསེར་གྱི་གླེགས་བམ་ལ་བཻཌཱུར་ཡ་ཞུན་མས་བྲིས་ཏེ། རྒྱ་རང་མནན་དུ་བྱས་ཏེ་དགོངས་པའི་རྩལ་བདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་སྦས་པ་ལ། ད་ལྟར་གསང་བའི་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་མིའི་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་བབས་པ་ནི། རྒྱུད་ལ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཨིནྡྲ་བོ་དྷི་ཆེན་པོའི་དོན་དུ་བྱུང་། རྒྱུད་ལ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཛའི་ཁང་ཐོག་ཏུ་གླེགས་བམ་གྱི་ཆར་པ་བབས། རྒྱུད་ལ་ལ་མིའིཡུལ་ནས་བྱུང་། རྒྱུད་ལ་ལ་གནོད་སྦྱིན་དང་སྲིན་པོ་དང་གཤིན་རྗེའི་ཡུལ་ནས་བརྒྱུད་དེ་བྱུང་། རྒྱུད་ལ་ལ་སྦྱང་བའི་དོན་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་དོན་རི་མ་ལ་ཡའི་རྩེ་ནས་བྱུང་། རྒྱུད་ལ་ལ་འོག་མིན་གྱི་གནས་ནས་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་དུ་བརྒྱུད་དེ་བྱུང་། རྒྱུད་ལ་ལ་མཁའ་འགྲོ་མའི་གནས་ནས་བརྒྱུད་དེ་བྱུང་བའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་སྔོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་

p. 1206

བཞུགས་པའི་དུས་སུ། སྤྲུལ་པའི་ཉན་ཐོས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་དག་གླིང་འདི་ནས་གཞན་དུ་གཤེགས་པ། ནམ་མཁའ་ལ་ལམ་བྱུང་ནས་འགྲོ་བ་རྒྱལ་པོས་གཟིགས་ཏེ། འཁོར་རྣམས་ལ་ཇི་ཡིན་དྲིས་པས། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་སྤྲུལ་པའི་ཉན་ཐོས་དག་གླིང་གཞན་དུ་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསོལ་པས། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་འདི་ལྟ་བུ་གང་གི་མཐུ་ཡིན་ཞེས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ཡིན་ཞེས་གསོལ་པས། རྒྱལ་པོའི་ཞལ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གང་། སངས་རྒྱས་ནི་སུ་ཞིག་ཡིན་གསུངས་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་སོགས་པའི་གནས་ན་འཁོར་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་བཅས་ནས་བཞུགས་སོ་ཞེས་གསོལ་པས། རྒྱལ་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་དེ་བདག་གི་ཁབ་ཏུ་སྤྱན་དྲོངས་ཤིག་གསུངས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་དགྲ་བཅོམ་དང་བཅས་པ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་གདུགས་ཚོད་སྦྱར་ཏེ། རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་གང་ལས་བྱུང་ཞེས་གསོལ་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་བའི་ཚོགས་རྣམ་པར་དཀར་བ་བསགས་པ་ལས་བྱུང་ཞེས་སོ། །རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། བདག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱད་པར་བགྱི་གནང་ཞེས་གསོལ་པས། བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟར་ལེགས་ཤིག །སྲས་དང་བཙུན་མོ་སྤངས་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྒྲུབས་ཤིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པས། རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། དེ་ལྟར་མི་ནུས་ཏེ་བཙུན་མོ་དང་བཅས་པར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཆོས་ཤིག་ཞུ་འཚལ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་རིགས་དྲུག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་བར་མཛད། དབང་བསྐུར་ཏེ། དཔལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་བཀའ་བསྒོས་ཏེ། སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛད། དུས་ལ་བབས་པས་ཤོད་ཅིག་ཅེས་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་

p. 1207

རྟོགས་པ་བཅུ་སློབ་བུའི་དོན་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་རྒྱུད་ལྔ་སྡེའི་དོན་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་བསྒྲུབས་པས། འཁོར་འབུམ་ཚོ་དང་བཅས་པ་རིག་པ་འཛིན་པའི་ས་ཐོབ། གདམས་ངག་ཁྱིའི་མཁན་པོ་ལ་བཞག་གོ །{གསང་འདུས་ལོ་རྒྱུས་ལས། གཞན་གོང་བཞིན་ལ། སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ཆ་ལུགས་སུ་མཛད་དེ་འོག་མིན་དུ་གཤེགས་ནས་གསང་འདུས་གསུངས་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡང་དེ་ལས། ཨིནྡྲ་བོ་དྷི་ཞེས་པ་དང་པོའི་མགོན་པོ་སྟེ། ཨོ་རྒྱན་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་མིན་པར་བཤད་པ་དང་། ཡང་རྣམ་པ་ཅིག་ཏུ་ན། }ཨིནྡྲ་བོ་དྷི་ཆེན་པོའི་སྲས་རྒྱལ་པོ་ཛ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐུ་རིང་ལ། ཟ་ཧོར་གྱི་ཡུལ་ན་དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱི་རི་མ་ལ་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། རི་དེ་ཡང་རྩེ་མོ་ན་རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་འཁྲབ་པ་ཡོད་པ། འདབས་ལ་གཅན་གཟན་སྟག་གི་ཚང་ཡོད་པ། ལོགས་ལ་བྲག་དཀར་པོ་སེང་གེ་གནམ་དུ་མཆོང་བ་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཤིང་སྣ་ཚོགས་འབྲས་བུར་ལྡན་པ་སྐྱེས་པ། དེའི་ཤར་ཕྱོགས་ན་ཀྲི་ཤ་ཨ་ནུ་ཏ་ར་ཞེས་བྱ་བའི་བྲག་ཕུག་ཡོད་པས་སྒོ་ལ་ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་རི་མོ་རང་བྱུང་དུ་ཡོད་པ། བུ་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་ཟུར་བརྒྱད་ཉི་ཟླའི་རོལ་མོ་རང་སྣང་བ་སྤྱི་བོ་ན་བྱ་ཀ་ལན་ཏ་ཀའི་ཚང་བྱས་པ། རྩ་བར་བདུད་རྩིའི་ཆུ་མིག་ཡོད་པ། མདུན་ན་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་པའི་ཚལ་ཡོད་པ། ཤིང་གི་ཡལ་ག་ཕྱོགས་བཞིར་གྱེས་པ། དུས་བཞིའི་གནོད་པ་ལས་སྐྱོབ་པ། ཤིང་དེའི་འབྲུ་སྨན་དུ་གྱུར་ཏེ། ཟོས་པས་ནད་སྣ་ཚོགས་སེལ་བ། རི་དེའི་རྐེད་པ་ན་མཁར་ཡང་ཐོག་གསུམ་ཡོད་པའི་བར་ཁང་ན། སྐལ་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཛ་ཉིད་བཞུགས་ཏེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ལོན་པའི་ཚེ། ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོའི་ཟླ་བའི་རྒྱལ་གྱི་ཉི་མ་ལ་ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་ལྟས་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ནས། རྒྱལ་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པས་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཤམས་ནས། དེས་ནུབ་མོ་ཕོ་བྲང་གྲོང་ཁྱེར་དང་བཅས་པ། རི་བོ་མེ་རི་འབར་བའི་རྩེ་མོ་དང་བཅས་འོད་ཀྱིས་གང་བར་བྱས་སོ། །དེའི་རྗེས་སུ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེས། བསྟན་པ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་དུས་ལ་བབ་སྟེ། དཔལ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་

p. 1208

མངོན་པར་གཤེགས་ཏེ། འཁོར་དམ་པའི་རིགས་ཅན་ལྷའི་རིགས་གྲགས་ལྡན་མཆོག་སྐྱོང་། ཀླུ་རྒྱལ་འཇོག་པོ། གནོད་སྦྱིན་སྐར་མདའ་གདོང་། སྲིན་པོ་བློ་གྲོས་ཐབས་ལྡན། མི་ལས་སྐལ་ལྡན་ལི་ཙ་བཱི་དྲི་མ་མེད་པ་དང་ལྔ་འདུས་པ་ལས། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་ཞིང་། སྲིན་པོ་བློ་གྲོས་ཐབས་ལྡན་གྱིས་ཡི་གེར་བསྡུས་པའི་བྱིན་རླབས་གནང་ངོ་། དེའི་དུས་སུ་རྒྱལ་པོ་ཛ་ལ་རྨིས་ལྟས་བདུན་ཤར་ཚུལ་གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟར་ལ། དེ་ནས་ཡབ་རྒྱལ་པོ་ལ་ག་ཐུང་དང་ཡུམ་སྐྲའི་ལྭ་བ་ཅན་གྱི་བུ་དགེ་སློང་ཀུ་ཀུ་རཱ་ཛ་བྱ་བ་མཁྱེན་པ་ཆེ་ཞིང་། རྒྱལ་པོ་ཨིནྡྲ་བོ་དྷི་སློབ་མ་ཡིན་པར་དགོངས་ཏེ་སྙམ་ནས། གླང་པོ་ཆེའི་ཁལ་དུ་བྱས་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཀུ་ཀུ་རཱ་ཛ་ལ་བསྐྱལ་ཏེ་དོན་འགྲོལ་བར་ཞུས་པས། སློབ་དཔོན་དེས་ཀྱང་དང་པོ་མ་མཁྱེན་ཏེ་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། །འཕགས་པ་ནི་ཐུགས་རྗེ་རེ་ཆུང་། བདག་ནི་ལས་འཕྲོ་རེ་ཞན། ཏནྟྲ་ནི་ཚིག་གཅིག་ཙམ་ཡང་མ་རྟོགས་ཞེས་ཡན་ལག་ས་ལ་བརྡབས་པས། དེའི་ནུབ་མོ་རྨི་ལམ་དུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་བསྟན་ནས། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་མ་ཞི་བར་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་ལ་གང་རྟོགས་པ་དེའི་གཞུང་ལྟར་སྒྲུབས་ཤིག་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་ནམ་ལངས་ནས་གླེགས་བམ་ལ་གཟིགས་པས། དཔལ་གསང་བ་སྙིང་པོའི་གཞུང་ལས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞལ་མཐོང་གི་ལེའུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། དེའི་གཞུང་བཞིན་བསྒྲུབས་པས། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བཅས་པའི་ཞལ་མཐོང་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དངོས་གྲུབ་ཅི་འདོད་གསུངས་པ་ལ། དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གསུམ་འཚལ་ཏེ། དེ་ལ་གླེགས་བམ་འདི་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པ། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་དོན་འགྲུབ་པ། མཐར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་ཞིག་འཚལ་ལོ་ཞེས་ཞུས་པས། དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཅིག་གསུངས་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། དེར་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཀུ་ཀུ་རཱ་ཛས་གླེགས་བམ་དེ་དག་གཟིགས་པས། ཚིག་དོན་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་ཏནྟྲ་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ་སྐད། འཆད་ལུགས་གཅིག་ལ་གོང་ལྟ་བུའོ། །བབ་ཚུལ་འདི་དག་འགྱུར་ཕྱི་

p. 1209

མ་དང་ཁུང་མཐུན་པར་འབྱུང་སྟེ། དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའིི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁར་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཞུས་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་འདི་ཁོ་ནར་འདུག་གམ་ཞེས་གསོལ་པས། བཀའ་སྩལ་པ། ང་ནི་མྱ་ངན་འདས་འོག་ཏུ། །ལོ་ནི་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཉིས་ན། །བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་དམ་པ་ཞིག །མི་ལས་སྐལ་ལྡན་མཆོག་གྱུར་པ། །རྒྱལ་པོ་ཛ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཐུགས་རྗེ་ལྡན་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། །ལག་ན་རྡོ་རྗེས་སྟོན་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། གསང་བའི་སྙིང་པོའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། རེ་ཞིག་སྣོད་དང་ལྡན་པའི་མི། །དེ་མིང་རྒྱལ་པོ་ཛ་ཞེས་བྱ། །ལག་ན་རྡོ་རྗེའི་མཐུས་སྣང་འགྱུར། །ཞེས་དང་། མདོ་ཆེན་པོ་ལས། མི་ཡི་གནས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཁམས། །གླིང་བཞི་པ་ལ་འཛམ་གླིང་གི །དྲག་ཤུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་རི། །གནོད་སྦྱིན་འདུལ་བའི་གནས་ཡིན་ཏེ། །ཆོས་འཛིན་རིགས་ཀྱི་སྒྲུབ་གནས་ཡིན། །ཞེས་མདོ་རྒྱུད་དུ་མ་ནས་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་ལ་ལ་མིའི་གནས་ནས་བྱུང་བ་ནི། ཏཱ་ཐ་སཾ་གྲ་ཧའི་རྒྱུད་དེ། འདི་སྐད་དུ། མི་ཡི་ཡུལ་དུ་བབས་ནས་སུ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་བྱའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་མཆོག་སྐོར་ཞིག །མགོན་པོ་རབ་ཏུ་གཤེགས་པར་མཛོད། །ཅེས་པས་རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་དེ་ཉིད་ནས་སྤྲུལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཛམ་བུའི་གླིང་ཡུལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་བཀྱེ་སྟེ། ལྷོ་ཕྱོགས་གྱད་ཀྱི་ཡུལ་ནགས་ཚལ་དྲ་བ་ཅན་གྱི་མདོ། སྐྱེས་བུ་འབྱུང་བའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་དེར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་དུ་སྤྲུལ་ནས། འཇམ་དཔལ་གྱི་ལེའུ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་དང་། བཤད་རྒྱུད་ཆོ་ག་འདུས་པ་ལེའུ་ཉིས་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་བ་དང་དཀའ་བ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ཤླཽ་ཀ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ལ་སོགས་པ་བཤད་དོ། །བསིལ་བའི་ཚལ་དུ་སྟོན་པ་རིགས་གསུམ་མགོན་པོས་ཀྲི་ཡ་ཐམས་ཅད་བཤད་དོ། །ནུབ་ཕྱོགས་ཨོ་རྒྱན་གྱི་ཡུལ་དུ་མཆོད་རྟེན་དཔལ་འབྲས་ཀྱི་ནང་། གནྡྷོ་ལའི་དྲི་གཙང་ཁང་རེག་པ་མེད་པའི་གདུགས་ཅན་གྱི་ནང་དུ། སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་ཧེ་བཛྲ་དུ་སྤྲུལ་

p. 1210

ནས། དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེ་འབུམ་ཚོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་བཤད་རྒྱུད་བཞི་དང་བཅས་པ་བཤད་དེ་འཛམ་བུའི་གླིང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར། སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་བདེ་མཆོག་འཁོར་ལོའི་བཤད་རྒྱུད་དང་བཅས་པ་བཤད་དོ། །རི་མ་ལ་ཡ་གནམ་ལྕགས་ཡོད་པའི་རྩེ་ལ་འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་དུ་སྤྲུལ་ནས་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་རྒྱུད་ཁ་ཅིག་གསུངས་སོ། །དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་ཀྱི་གནས་སུ་སྟོན་པ་ཧེ་རུས། སངས་རྒྱས་ཐོད་པ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི། མ་ཧཱ་མཱ་ཡཱ་ལ་སོགས་པ་བཤད་དོ། །སྨྲེ་ཁྲོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གསང་སྔགས་ནང་གི་རྒྱུད་མང་པོ་གསུངས་སོ། །རི་བྱ་རྐང་ཅན་དུ་ཡང་གསུངས། དེ་ལྟར་དུ་མི་ཡུལ་དུ་གསུངས་པ་ཞེས་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་ལྷ་ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་ཕྱིས་གྲུབ་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་གི་ཡུལ་ནས་སྤྱན་དྲངས། ཁ་ཅིག་ནི་དུས་དེ་ཉིད་ནས་མི་ཡུལ་དུ་བརྒྱུད་དོ། །གནོད་སྦྱིན་དང་། སྲིན་པོ་དང་། གཤིན་རྗེའི་གནས་ནས་འབྱུང་བ་ནི། གནོད་སྦྱིན་གྱི་གནས་ནས། དཔལ་རྡོ་རྗེ་གུར་གྱི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་དེད་དཔོན་གསང་བ་པས། སློབ་དཔོན་མཐུ་སྟོབས་རཱ་ཛ་ལ་ཕྱིས་བཤད་དོ། །སྲིན་པོའི་ཡུལ་ནས་བྱུང་བ་ནི་དཔལ་འབྱུང་བ་དང་དཔལ་དམ་པའི་རྒྱུད། དེའི་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་གྲོང་ཁྱེར་དགའ་བ་ཅན་དུ་སློབ་དཔོན་ཨིནྡྲ་བོ་དྷི་བར་མ་ལ་བཤད་དོ། །གཤིན་རྗེས་ཡུལ་ནས་བྱུང་བ་ནི་དགྲ་ནག་གི་རྒྱུད་ཁ་ཅིག་དང་། ཁ་ཐུན་ཟླ་གསང་ལ་སོགས་པ་གཤིན་རྗེའི་རྒྱུད་མང་པོ་སློབ་དཔོན་ལ་ལི་ཏ་བཛྲ་གྱིས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་སློབ་དཔོན་འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་ལ་བཤད། ཡང་ལུང་{རི་མ་ལ་ཡའི་རྩེར་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་མཆན། }ཨ་ནུ་ཡོ་གའི་མདོ་རྣམས་དམ་པའི་རིགས་ཅན་ལྔ་ལ་གསུངས་པ་ནི་ཏནྟྲ་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་དུས་མཚུངས་ཞེས་པའང་སྣང་ངོ་། །དེ་ཡང་ཀྲི་ཡ་རྣམས་ཝཱ་ར་ཎཱ་སིར་བབས། ཡོ་ག་རྣམས་མེ་རི་འབར་བར་བབས། མ་ཧཱ་ཡོ་ག་རྣམས་རྒྱལ་པོ་ཛའི་ཁང་ཐོག་ཏུ་བབས།

p. 1211

ཨ་ནུ་ཡོ་ག་རྣམས་རི་མ་ལ་ཡ་གནམ་ལྕགས་ཡོད་པའི་རྩེ་ལ་བབས། ཨ་ཏི་ཡོ་ག་རྣམས་ཨོ་རྒྱན་དྷ་ན་ཀོ་ཥའི་གླིང་དུ་བབས། རྒྱུད་སྡེ་གཞན་རྣམས་ནི་དངོས་སུ་པུ་ཏི་བབས་པ་ཡིན། ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སློབ་མ་ལྷའི་བུ་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ། རྒྱལ་པོ་ཨུ་པ་རཱ་ཛ་དང་། སྣང་གསལ་འོད་ལྡན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་མོ་སུ་དྷརྨའི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་ཤིང་། འོག་མིན་དུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དབང་དང་། ཡང་གསང་བླ་ན་མེད་པའི་གདམས་པ་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཞུས་ཏེ་གནས་པ་ལས། དེ་ནས་སྔར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་སྡེ་སྣོད་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ཐུགས་ལ་བཞུགས་པ་རྣམས་རི་མ་ལ་ཡ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པའི་རྩེ་མོར་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་བདེ་བའི་རོ་ལྡན་མ་དང་། བདེ་བྱེད་སེར་མོ་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པའི་མཁའ་འགྲོ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཞུས་ཏ། ལོ་གསུམ་དུ་ཡི་གེར་བཀོད་ནས་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་འདུ་བའི་ཕུག་ཏུ་བཞུགས་སོ། །དེ་ཡང་རྙིང་མ་ལའང་བྱ་རྒྱུད་སྤྱོད་རྒྱུད། དེ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུད་། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་གསུམ། ཕྱི་མ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཙམ་དང་། རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་དེ་ནང་ཚན་ཕྱེ་ན་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའོ། །བཀའ་བརྒྱད་སྤྱིའི་རྒྱུད་ལའང་། ལྟ་སྤྱོད་འདུས་པ་ནམ་མཁའ་ཆེའི་རྒྱུད། ཆེ་མཆོག་རོལ་པ་རྩ་བའི་རྒྱུད། ཁྲག་འཐུང་རོལ་པ་རྩ་བའི་རྒྱུད། གཤིན་རྗེ་རོལ་པ་རྩ་བའི་རྒྱུད། རྟ་མཆོག་རོལ་པ་རྩ་བའི་རྒྱུད། ཕུར་པ་རོལ་པ་རྩ་བའི་རྒྱུད། མ་མོ་རོལ་པ་རྩ་བའི་རྒྱུད། རིག་འཛིན་རོལ་པ་རྩ་བའི་རྒྱུད། དྲག་སྔགས་རོལ་པ་རྩ་བའི་རྒྱུད་རྣམས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་རྩ་རྒྱུད་ཕྱི་མའི་རྒྱུད། ཕྱི་མའི་ཕྱི་མའི་རྒྱུད། མ་ཚང་བ་ཁ་སྐོང་བའི་རྒྱུད། འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ལྡེ་མིག་གི་རྒྱུད་དང་ལྔའོ། དེ་ཡང་སྟོན་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སྟེ་རྒྱུད་འཆད་པའོ། །ཆོས་ན ི་གོང་དུ་སྨོས་པའི་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་སོ། །སྡུད་པ་པོ་ནི་རིག་འཛིན་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཏེ། མིའི་ཐོད་པ་ཅན་རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ་རྩལ་ཞེས་བྱ་བས་བསྡུས་ནས་ཡི་གེར་བཀོད་པའོ། །

p. 1212

དོན་ཚན་ནི་ཀྲི་ཡ་ནས་ཨ་ཏིའི་བར་ཏེ་དྲུག་གོ །དེ་ནས་རྒྱུད་རྣམས་མཁའ་འགྲོ་དང་སྡེ་བརྒྱད་ལ་གཏད་ནས་སྦེད་པར་བརྩམ་པའི་ཚེ་སོ་སོའི་གནས་སུ་སྦེད་པར་འདོད་ད། བློ་མ་མཐུན་པ་ལས་མཁའ་འགྲོ་མ་ལས་ཀྱི་དབང་མོ་ཆེས། དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་བདེ་བྱེད་བརྩེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་དུ་སྦས་སོ། །དེ་ནས་དུས་ཕྱིས་སློབ་དཔོན་བརྒྱད་ཀྱིས་འདོན་པར་འདོད་དེ་དེར་ཚོགས་ནས་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་གཏོར་མ་ཕུལ་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་ཚེ་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཞུས་སོ། ཨེ་མ་ཧོ། སྐུ་ནི་ལྷར་གསལ་གསུང་ནི་སྔགས་སུ་སྒྲོགས། །ཐུགས་ནི་མཉམ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའོ། །སྦྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་འཕྲོ་བའི་སློབ་དཔོན་བརྒྱད། །བཀའ་ནི་ཅི་སྩལ་གསུང་ནི་གང་གསུངས་ཉན། ཞེས་ཞུས་པས། ཨེ་མ་ཧོ་འདུས་པའི་འཁོར་ཚོགས་མ་མོ་ཌཱ་ཀི་དང་། །བདུད་དང་གཤིན་རྗེ་ལ་སོགས་བདག་ལ་ཉོན། །བཀའ་བཞིན་བྱེད་པ་ཁྱེད་རྣམས་མཆོད་བྱེད་པ། །སྒྲོམ་བུ་དགུ་པོ་དེ་རྣམས་ཁུར་ལ་ཤོག །ཅེས་གསུངས་པས། སློབ་དཔོན་ཧཱུྃ་ཀ་ར་ལ་ཧེ་རུ་ཀ་གལ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་གཏད། འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་ལ་འཇམ་དཔལ་གསང་རྒྱུད་ལ་སོགས་གཤིན་རྗེའི་རྒྱུད་རྣམས་གཏད། ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་རྟ་མཆོག་རོལ་པ་ལ་སོགས་པདྨ་གསུང་གི་རྒྱུད་རྣམས་གཏད། སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ལ་བི་ཏོ་ཏ་མ་ལ་སོགས་ཕུར་བ་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་གཏད། བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་ལ་བདུད་རྩི་རོལ་པའི་རྒྱུད་སོགས་བདུད་རྩི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་གཏད། དྷཱ་ན་སཾ་སྐྲྀ་ཏ་ལ་རྒྱུད་ལུང་འབུམ་ཏིག་ལ་སོགས་མ་མོའི་རྒྱུད་རྣམས་གཏད། རོ་མཱུ་གུ་ཧྱ་དཱེ་ཛ་ཙནྡྲ་ལ་སྐུའི་རྒྱུད་དྲེགས་པ་འདུས་པ་སོགས་འཇིག་རྟེན་དྲེག་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་གཏད། ཕུང་བྱེད་ཤཱིནྟཾ་གརྦྷ་ལ་དྲག་སྔགས་ཤེལ་ཕྲེང་དཀར་པོའི་རྒྱུད་སོགས་དམོད་པ་དྲག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་གཏད། བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་རྒྱུད་རྣམས་སློབ་དཔོན་ཐུན་མོང་དུ་གཏད་ནས། སླར་ཡང་མཆོད་རྟེན་དུ་བཅུག་གོ །སོ་སོར་

p. 1213

གཏད་པའི་རྒྱུད་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བྱའོ། །དེས་ནས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨས་སླར་མཆོད་རྟེན་དེ་ཉིད་བདེ་གཤེགས་འདུས་པ་བཏོན་ནས་ཡང་ལེ་ཤོད་ཀྱི་བྲག་ཕུག་ཏུ་བདེར་འདུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞལ་ཕྱེ་ནས་བསྒྲུབས་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཆོག་གྲུབ་རིག་འཛིན་བརྒྱད་ལ་བདེར་འདུས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་ནས་རིག་འཛིན་བརྒྱད་ཀྱི་བླ་མ་ཡང་མཛད། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་པདྨ་བོད་དུ་སྤྱན་དྲངས། བསམ་ཡས་སུ་ཕེབས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་རྗེ་བློན་འབངས་དང་བཅས་བརྒྱད་ལ་བདེ་གཤེགས་འདུས་པའི་དབང་བསྐུར། རིགས་ཀྱི་མེ་ཏོག་དོར་བ་ན། རྒྱལ་པོའི་མེ་ཏོག་དབུས་སུ་ཆེ་མཆོག་ལ་བབ། གནུབས་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མེ་ཏོག་ཤར་ཡང་དག་ལ་བབ། གནུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་རིག་འཛིན་ལྷོ་གཤིན་རྗེ་ལ་བབ། ངན་ལམ་རྒྱལ་བ་མཆོག་དབྱངས་ནུབ་དབང་ཆེན་ལ། ཇོ་མོ་མཚོ་རྒྱལ་གྱི་མེ་ཏོག་བྱང་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུ། འབྲོག་བན་དཔལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཤར་ལྷོ་མ་མོ་ལ། རླངས་དཔལ་གྱི་མེ་ཏོག་ནུབ་བྱང་དྲེགས་པ་ཀུན་འདུལ་ལ་བབ། པ་གོར་བཻ་རོ་ཙ་ནའི་མེ་ཏོག་བྱང་ཤར་དམོད་པ་དྲག་སྔགས་ལ་ཕོག་ཅིང་། ཐམས་ཅད་དུས་སོ་སོའི་གྲུབ་པ་ཐོབ་བོ། །འོ་ན་གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་དཔེ་ཙམ་རྒྱ་གར་ན་ཡང་མི་བཞུགས་སམ་སྙམ་ན། རྒྱལ་བློན་སྔ་དར་གྱི་དུས་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོ། པདྨ་འབྱུང་གནས། བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་ལ་སོགས་པས་པཎྜི་ཏ་བགྱིས། བཻ་རོ་ཙ་ན་དང་། གཉགས་ཛྙཱ་ན་ཀུ་མཱ་ར། ཅོག་གྲུ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན། རྨ་རིན་ཆེན་མཆོག །ཨ་ཙར་ཡ་ཡེ་ཤེས་དབྱངས་ལ་སོགས་པས་ལོ་ཙཱ་བགྱིས་ཏེ། ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུད་སྡེ་མ་ལུས་པ་བོད་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན། འདིར་ཡི་གེས་འཇིགས་པས་རྒྱས་པར་མ་འཁོད་དོ། །མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་གསང་བ་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་ཏེ་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་འོག་ཏུ་སྦས་ལ། ཁྱིམ་བདག་དགེ་ལྡན་བཟང་པོ་དང་། ཡུམ་སྣང་གསལ་དགེ་ལྡན་མ་གཉིས་ལ་སྲས་ཤྲཱྀ་སིདྷ་འཁྲུངས་ཏེ། ལོ་བཅོ་ལྔ་ལ་སློབ་དཔོན་ཧ་ཏི་བྷ་ལའི་དྲུང་དུ་སྒྲ་ཚད་བརྩི་བ་སོགས་

p. 1214

རིག་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པར་བསླབས། ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལ་ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་དང་བཅས་པའི་དབང་ཁྲིད་ཞུས་ནས་ཉམས་སུ་བླངས། ཤྲཱྀ་སིངྷས་བག་ཙམ་བཏོན་ནས་བཻ་རོ་ཙ་ན་ལ་བཤད། ལྷག་མ་སྦས་ནས་ཡོད་པ་བི་མ་ལ་རྒྱ་གར་ན་བཞུགས་དུས་བོད་ཡུལ་ན་རྒྱལ་པོའི་བླ་མཆོད་ཉང་ཏིང་འཛིན་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་གླིང་བཞི་དུས་གཅིག་ལ་གཟིགས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་པཎ་ཆེན་གྱི་ཡོན་ཏན་གཟིགས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཞུས་ཏེ། རྒྱལ་པོས་རྒྱ་གར་རྒྱལ་པོ་ལ་གསེར་གྱི་འབུལ་བ་བསྐུར་ནས། ཕྱིའི་ལོ་ཙཱ་བ་རང་དུ་བཅུག་པའི་སྙིང་ནང་དང་། བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་དཔོན་གཡོག་གིས་རྒྱལ་པོ་དང་པཎྜི་ཏ་རྣམས་ལ་ཞུ་བ་ཕུལ་བ། བདག་བོད་དུ་མཆིས་ཕན་ཆད། བོད་དུ་སྔོན་ཆད་ཡོངས་སུ་མ་གྲགས་པའི་ཆོས་སྐོར་ཞིག་བསྒྱུར་དགོས་བྱས་པས། པཎྜི་ཏ་རྣམས་ན་རེ། རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་འོག་ན་མན་ངག་གི་ཆོས་སྦས་ནས་ཡོད་པ་དེ་འོ་སྐོལ་རྒྱ་གར་ལ་སྤྱོད་དབང་མེད་ན་ཡང་། ཁྱོད་བོད་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡུས་ཆེ་བ་ཡིན་པས། ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཐོན་ལ་ཁྱེར་ཟེར་བས། བི་མ་ལ་དཔོན་གཡོག་གིས་ཆོས་མ་ལུས་པ་སྤྱན་དྲངས་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་དཔེ་རྩད་ཆོད་ཅེས་གྲགས། བི་མ་ལ་བསམ་ཡས་སུ་ཕེབས། མདོ་སྔགས་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་ཐེག་དགུ། རྫོགས་ཆེན་གྱི་སྡེ་གསུམ་ཆོས་མཐའ་དག་བསྒྱུར་ནས། མཐར་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་བསྟན་པ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་བཞུགས་ཤིང་ལོ་བརྒྱ་ན་སྤྲུལ་པ་རེ་བོད་དུ་འབྱོན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ནི་བརྒྱུད་པ་གསུམ་གྱི་གསང་སྔགས་ཀྱི་བབས་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་སྟེ། ད་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོ་གསུམ་སྟེ། སྒྲ་དོན་དང་། དབྱེ་བ། འབྲས་བུའོ། དང་པོ་ནི། ཡ་ནའིསྒྲ་ལས་ཐེག་པ་སྟེ་གང་ལ་བསྟན་ནས་བགྲོད་པར་འདོད་པས་ཕྱིན་ཅིང་སྐྱེལ་བ་ཞེས་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། ཐེག་པ་འདི་ནི་མཁའ་

p. 1215

འདྲ་གཞལ་མེད་ཁང་། །དགའ་སྐྱིད་བདེ་བ་མངོན་པར་ཐོབ་བྱེད་ཐེག་པའི་མཆོག །དེ་གང་ཞེ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིར་དབྱེ་བ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེས་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་བསྟན་པས་ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་འདི་ཉིད་ཁོ་ནར་ངེས་སོ་ཞེས་འཆད་པ་མེད་ད། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནིི་ཡོངས་དྲང་ཕྱིར། །ཐེག་པ་ཐ་དག་ངེས་བཤད་དོ། །འདི་ཞེས་དམིགས་སུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། དེ་ཡང་རེ་ཞིག་བསྡུ་ན་འབྲས་བུ་ལ་དགོངས་ཏེ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པ་ཡིན། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ལས། ཐེག་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། ཡོད་ནི་གཅིག་ལས་མེད་པ་ལས། །ཞེས་སོ། །ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་དགོངས་ནས་གཉིས་ཏེ། ཆེན་པོ་དང་ཆུང་ངུ་ལ་དགོངས་ནས་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏ། དཔལ་འབྱུང་བཞི་ཟད་པའི་རྒྱུད་ལས། རྒྱུ་ཆོས་རྣམས་དང་འབྲས་བུའི་ཕྱིར། །ཐེག་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས། །ཞེས་དང་། ཡེ་སྒྲོན་ལས། ཆེ་ཆུང་རིམ་པའི་བློ་ཡོད་ཕྱིར། །ཐེག་པའི་གྲངས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། །བསྡུ་ན་ཆེ་ཆུང་རྣམ་གཉིས་ཡོད། །ཅེས་སོ། །ཡང་ཆེ་འབྲིང་གིས་དབྱེ་བའི་ཉན་རང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་གསུམ་དུ་གསུངས་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྦྱོར་བ་དང་ནི་ཚོགས་དག་ལ། །བསམ་པ་དང་ནི་བཤད་ཉིད་དང་། །སྒྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིས། །ཐེག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་དང་། གསང་པ་ཐིག་ལེ་ནོར་བུའི་རྒྱུད་ལས། ཕྱི་ནང་གི་རིམ་པས་ཀྱང་གསུམ་དུ་བཤད་དེ། ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཐེག་པ་གསུམ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་རབ་ཏུ་གསུངས། །ཞེས་སོ། །ཡང་རྒྱུའི་ཐེག་པ་གསུམ་འབྲས་བུ་དང་བཞིར་ཡང་བཤད། འཇམ་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལས། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་འབྱུང་ལ། །ཐེག་པ་གཅིག་གི་འབྲས་བུར་གནས། །ཞེས་དང་། བམ་བརྒྱད་ལས། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བསྟན་པ་འདི། །བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་། །ཐེག་པའི་སྒོ་ནི་གསུམ་དུ་གསུངས། །གསང་ཉིད་

p. 1216

ཐེག་པར་བསྡུས་དང་བཞི། །ཞེས་སོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་བསྡུ་བ་ལྔར་བཤད་དེ། གསང་རྙིང་ལས། ཐེག་པ་བཞི་ཡི་ངེས་འབྱུང་ལ། །ཐེག་པ་གཅིག་གི་འབྲས་བུར་གནས། །ཞེས་དང་། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ལྷ་ཡི་ཐེག་དང་ཚངས་པའི་ཐེག །དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་དང་རང་རྒྱལ་གྱི། །ཐེག་པ་ཐ་དད་པར་བཤད་དོ། །ཞེས་སོ། ཡང་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱིས་གོང་འོག་དབྱེ་བའི་དྲུག་ཏུ་ཡང་བཤད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ངེས་པར་ཐོབ་པའི་ཐེག་པ་དྲུག །ཅེས་སོ། །བདུན་དུ་ཡང་བཤད་དེ། དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུ་པ་ལས། ལྷ་དང་མི་དང་ཉན་ཐོས་དང་། །རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས། །གསང་བ་ཕྱི་དང་ནང་གཉིས་ཏེ། །དེ་ལྟར་ཐེག་པ་བདུན་དུ་བཤད། །ཅེས་སོ། །བརྒྱད་དུ་ཡང་བཤད་དེ་། ནམ་མཁའ་ཆེ་ལས། དེ་ལྟར་ཐེག་བརྒྱད་ལས་འདས་པའི། །ཞེས་དང་། དགུར་ཡང་བཤད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། བྱུང་ནི་ཐེག་པ་དགུ་རུ་བྱུང་། །ཞེས་སོ། །ཡང་སོར་བཞག་ལྷ་མིའི་ཐེག་པ་གཉིས། ཕྱི་རོལ་པའི་སྡེ་ལྔ། ནང་པའི་རིམ་དགུ། འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ཐེག་པ་དང་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཡང་བཤད་དེ། སྙིང་པོ་ཉི་མ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། ཐེག་པའི་དང་པོ་བཅུ་དྲུག་མགོན། །ཞེས་དང་། ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བཤད་དེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་སྲིད་སེམས་ནི་འཇུག་པའི་བར། །ཐེག་པའི་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་མེད། །ཡང་གནས་ལུགས་ལ་ཐེག་པ་ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་གྲུབ་པ་མེད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། སེམས་ནི་ནམ་ཞིག་གྱུར་པ་ན། །ཐེག་པ་མེད་ཅིང་འགྲོ་བའང་མེད། །ཅེས་སོ། །མདོར་ན་ཐམས་ཅད་བློའི་རིམ་པ་ལས་སྣང་བ་ཙམ་ལས་བློ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཐེག་པ་ཞེས་པའང་གཞི་ནས་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཁྱད་པར་འཕགས་ཚུལ་དང་། གསང་སྔགས་ཉིད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིམ་པ་བཞིན་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་

p. 1217

དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་མཆོག་སྟ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་པས་ནི། །འཇིག་རྟེན་པ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྱོར་པས་ནི། །ཉན་ཐོས་ཉིད་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །འབྱོར་པའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །དེ་ཡིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡི། །འབྱོར་པའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །ཞེས་སོགས་ཐེག་ཆེན་དེ་ཡང་ཁྱད་པར་འཕགས་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་མང་ནའང་བསྡུ་ན་བདུན་དུ་འདུས་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དམིགས་པ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་ནི། །དེ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་གཉིས་དག་དང་། །ཡེ་ཤེས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པ་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པ་དང་། །ཡང་དག་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཆེན་པོ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །ཐེག་ཆེན་ཞེས་ནི་ངེས་པར་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལས་ཀྱང་གསང་སྔགས་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ། ཚུལ་གསུམ་སྒྲོན་མེ་ལས། དོན་གཅིག་ན་ཡང་མ་རྨོངས་དང་། །ཐབས་མང་དཀའ་བ་མེད་ཕྱིར་དང་། །དབང་པོ་རྣོན་པོའི་དབང་བྱས་པས། །སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་དང་། མདོ་གདམས་ངག་འབོགས་པའི་རྒྱལ་པོར། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྟོན་པ་ལ། འདྲེན་པའི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག །བཅོམ་ལྡན་ངེས་པར་གསུངས་ལགས་ན། །རྒྱུ་འབྲས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་སྤྱོད་ཅིང་། །སངས་རྒྱས་གཞན་ནས་མི་འཚོལ་བའི། །ངེས་པའི་ཐེག་པ་ཅིས་མ་གསུངས། །ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། སྟོན་པས། རྒྱུ་ལ་མོས་པ་རྒྱུ་ཆོས་ཀྱི། འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བྱས་ནས། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཉེ་ལམ་ནི། །མ་འོངས་དུས་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སྔགས་ནི་འབྲས་བུ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་རང་ལ་ཡོད་པ་ངེས་དོན་མཐར་ཐུག་གི་ཐེག་པ་སྟེ། ལུང་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སྡོམ་གསུམ་རབ་དབྱེར། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་སྤྲོས་བྲལ་ལས། །ལྷག་པའི་ལྟ་བ་ཡོད་ན་ནི། །ལྟ་དེ་སྤྲོས་པ་ཅན་

p. 1218

དུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ་གནོད་དེ། ལུང་སྔ་མའི་མ་རྨོངས་པ་དང་། དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཞེས་པ་ནི། མདོ་ལས་སྔགས་ཤེས་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ལྟ་བའང་དེའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དང་། ལུང་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་འབྲས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ཟུང་འཇུག་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་གུར་ལས། དམན་པ་རྣམས་ལ་བྱ་བའི་རྒྱུད། །བྱ་མིན་རྣལ་འབྱོར་དེ་ལྟག་ལ། །སེམས་ཅན་མཆོག་ལ་རྣལ་འབྱོར་མཆོག །རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་དེ་ལྟག་ལའོ། །ཞེས་སྔ་མ་སྔ་མ་བས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་མཆོག་ཏུ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་སྔགས་ཉིད་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུད་སྡེ་བཞིར་གྲངས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། རྣམ་གྲངས་སོ་སོར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་མི་རིགས་བཞི་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ནི། བྲམ་ཟེ་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་གཙོ་འཁོར་སྟོན་པ་ལ་བྱ་རྒྱུད། རྗེའུ་རིགས་ཕྱི་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་ནང་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱིས་གནས་པ་ལ་སྤྱོད་རྒྱུད། རྒྱལ་རིགས་ཡོན་ཏན་དང་འབྱོར་པས་ཡུལ་སྐྱོང་བ་ལ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད། དམངས་རིགས་གཙང་བཙོག་ཆུང་ཞིང་ཉོན་མོངས་རགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་བླ་མེད་རྒྱུད་གསུངས་ཏེ། བདེ་མཆོག་རོལ་པའི་རྒྱུད་ལས། བྱ་བ་བྲམ་ཟེ་གཙང་དང་བསྟུན། །སྤྱོད་པ་རྗེའུ་རིགས་དེ་བས་ལྷག །རྣལ་འབྱོར་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ཚོགས་མང་། །གཞི་དམངས་གདོད་ནས་གྲོལ་བ་སྟེ། །གཞན་དུ་སུ་ལའང་མ་བསྟན་པར། །མཛེས་མ་ཁྱོད་ལ་བསྟན་པ་ནི། །ཞེས་དང་། དུར་ཁྲོད་རྒྱན་གྱི་རྒྱུད་ལས། བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་རིགས་རྗེའུ་རིགས་དང་། །དམངས་རིགས་གདོལ་བ་འདུལ་དོན་དུ། །རྒྱུད་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་གདུངས་ཏེ། །བྱ་སྤྱོད་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གང་ཟག་གི་བློ་རིགས་བཞི་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ནི། དབང་པོ་ཐ་མ་ལ་བྱ་བ། འབྲིང་ལ་སྤྱོད་པ། རབ་ལ་རྣལ་འབྱོར། ཡང་རབ་བླ་མེད་དེ། གུར་དུ་ལུང་སྔར་དྲངས་ཟིན་པ་ལྟར་རོ། གསུམ་པ་དུས་ལ་ལྟོས་ནས་བཞིར་གསུངས་ཏེ། བསྐལ་པ་དང་པོ་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་བྱ་རྒྱུད། སུམ་ལྡན་གྱིས་དུས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུད། གཉིས་ལྡན་ལ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད། རྩོད་ལྡན་ལ་བླ་མེད་དོ། །ལྷ་

p. 1219

ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལས། རྫོགས་ལྡན་དང་པོ་བྱ་བའི་རྒྱུད། །སུམ་ལྡན་གཉིས་པ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད། །གཉིས་ལྡན་གསུམ་པ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད། །རྩོད་ལྡན་བཞི་པ་བླ་མེད་དོ། །དུས་བཞི་ལ་ནི་དགོངས་ནས་ཀྱང་། རྒྱུད་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞིར་བཤད་དོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་སྤྱད་གཞི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་བཞི་ལ་དགོངས་ནས་བཞིར་གསུངས་ཏེ། རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆུང་བས་བལྟས་པས་ཚིམ་པ་ལ་བྱ་རྒྱུད་དེ། རྡོ་རྗེ་གཙུག་ཏོར་ལས། དཀར་པོས་རས་ལ་བརྟག་བྱ་ཞིང་། །དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ནི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས། །མོ་ཡང་ཕོ་ལ་བལྟ་བ་དང་། །ཕོ་ཡང་མོ་ལ་བལྟ་བ་བྲི། །ཞེས་སོ། །སུམ་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་བགད་པས་ཚིམ་པའི་འདོད་ཆགས་བྱུང་སྟེ་དེའི་དོན་དུ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་དེ། རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་ལས། མགོན་པོ་རལ་པའི་ཐོར་ཚུགས་ཅན། །དེ་ཡི་གཡོན་ཕྱོགས་ལྷ་མོ་ནི། །ཅུང་ཟད་མིག་གི་འཛུམས་བཅས་བྲི། །ཞེས་སོ། །གཉིས་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་རེག་ཅིང་འཁྱུད་པས་ཚིམ་པའི་འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དེ། དཔལ་མཆོག་དང་པོ་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ནི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས། །དཔུང་པ་ཡིད་ཙམ་བསྡམ་པར་བཞག །ཞེས་སོ། དེ་ནས་ཡོ་གའི་ལྷ་རྣམས་ཕྱག་རྒྱ་འབྲེལ་བར་འབྱུང་ངོ་། །རྩོད་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་དབང་པོ་གཉིས་སྤྱོད་གྱི་འདོད་ཆགས་ཅན་འདུལ་དོན་དུ་བླ་མེད་དེ། བརྟག་གཉིས་ལས། བོ་ལ་ཀཀྐོ་ལ་སྦྱར་པས། །དེ་ཡི་བདེ་བ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་དང་། གསང་འདུས་ལས། དབང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སྦྱོོར་བ་ཡིས། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བརྟག་པར་བྱ། །ཞེས་དང་། བདེ་མཆོག་རྩ་རྒྱུད་ལས། མཚན་མ་གཉིས་ལ་བསྔགས་བྱས་ཏེ། །སྔགས་པས་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སྦྱར། །ཞེས་སོ། །འདོད་ལྷའི་རིམ་པ་ཡང་བཞག་སྟེ། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱིས་བལྟས་པས་ཚིམ་པ་ལ་བྱ་བ། འཕྲུལ་དགའ་བགད་པས་ཚིམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ། དགའ་

p. 1220

ལྡན་ལ་སོགས་ལག་བཅང་ལ་རྣལ་འབྱོར། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་མན་ཆད་དབང་པོ་གཉིས་སྦྱོར་བ་བླ་མེད། སམྦུ་ཊ་ལས། བལྟས་དང་བགད་དང་ལག་བཅང་དང་། །གཉིས་གཉིས་འཁྱུད་པ་གང་ཡིན་ལ། །སྲིན་བུ་ཡི་ནི་ཚུལ་གྱིས་སུ། །རྒྱུད་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་གསུངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་ལྷ་བཞིའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་བཞི་ནི། གཏི་མུག་ཚངས་པ་གཙང་སྦྲ་ཆོས་སུ་སྨྲ་སྟེ། བསམ་གཏན་ཕྱི་མ་ལས། འདག་ཆལ་དག་གིས་བགོས་པའི་གོས། །དྲི་མ་མེད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན། །ལུས་ལ་མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་བགོས་ལ། །འབབ་སྟེགས་བཀྲུས་པ་དེ་ཡིས་དག །ཅེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱ་རྒྱུད་དོ། །ཞེ་སྡང་ཁྱབ་འཇུག་འཚེ་བ་ཆོས་སུ་སྨྲ་བའི་དོན་དུ་སྤྱོད་རྒྱུད་དེ། ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ལས། རྒྱལ་རིགས་ལ་ནི་རྒྱལ་རིགས་དང་། །བྲམ་ཟེ་ལ་ནི་བྲམ་ཟེ་བསད། །རྣམ་སྣང་མངོན་བྱུང་ལས། ཨེ་མ་ཧོ་གསོད་པ་འདི་ནི་བཟང་། །བསད་པས་བྱུང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །ང་རྒྱལ་བརྒྱ་བྱིན་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དེ། །དབང་ཕྱུག་འབྱོར་པ་ལྷ་ཡི་རྒྱུད། །རྣལ་འབྱོར་ཡང་དག་བཤད་པ་འོ། །ཞེས་སོ། །འདོད་ཆགས་ཅན་དབང་ཕྱུག་ནི་འདོད་ཆགས་ཆོས་སུ་སྨྲ་སྟེ། གཽ་ཏཾ་བུད་མེད་མེ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡི་ཉེ་གནས་ཐབ་ཁུང་ཡིན། །ཞེས་པ་འདུལ་བ་བླ་མར་གསུངས་ཏེ། གསང་འདུས་ལས། བུད་མེད་གཟུགས་དང་མདངས་བཟང་མ། །ལོ་གྲངས་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་ལ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་ལན་གསུམ་དུ། །དབེན་པར་མཆོད་པར་རབ་ཏུ་བརྩམས། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་ཕྱི་ནང་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། བྱ་སྤྱོད་རྣམ་འབྱོར། དང་པོ་ལ་གཉིས། ངེས་ཚིག་ནི་ཀྲི་ཡ་སྟེ། ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་བྱ་རྒྱུད་དེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། གཞི་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་ནས་ལྷ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་ལ་དངོས་གྲུབ་འདོད་པའི་གཞིར་བྱེད་

p. 1221

དོ། །ལམ་ནི་ལྷ་བསྐྱེད་ནས་མཆོད་པ་འབུལ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོགས་པས་དཀའ་སྤྱད་དང་གཙང་སྦྲའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནོ། །འབྲས་བུ་མི་ཚེ་བཅུ་དྲུག་ན་སངས་རྒྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྲི་ཡས་བདག་དང་ལྷ་གཉིས་རྗེ་ཁོལ་ཚུལ། །མི་ཚེ་བཅུ་དྲུག་འབད་པས་གྲོལ་བ་ཐོབ། །ཞེས་སོ། །སྤྱོད་པའ་ིརྒྱུད་ལའང་གཉིས། ངེས་ཚིག་ཨུ་པ་ཡ་སྟེ་སྤྱོད་པ་ཀྲི་ཡ་དང་མཐུན་ཞིང་སྒོམ་པ་ཡོ་ག་དང་མཐུན་ནས་གཉིས་བཅས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་གསུམ། གཞི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྷ་གཉིས་དམ་ཚིག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་པའི་ཚུལ་དུ་མཉམ་པར་འདོད་པའི་ཐབས་ལ་དངོས་གྲུབ་འདོད་པའི་རྟོགས་པའོ། །ལམ་དེ་ལྟར་བསྒོམ་ཞིང་ཀྲི་ཡ་ལྟར་གཙང་སྦྲ་སྤྱོད་པས་མི་ཚེ་བདུན་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་འབྲས་བུ་སྟེ། སྔ་མ་ལས། ཨུ་པ་བདག་དང་ལྷ་གཉིས་མཉམ་པོར་མཐོང་། །གྲོགས་པོའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་གྲུབ་སྟེར་འདོད་པ། །མི་ཚེ་བདུན་ན་གྲོལ་བའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ། །ཅེས་སོ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལའང་གཉིས། ངེས་ཚིག་ནི་ཡོ་ག་སྟེ་སེམས་ཀྱི་གཙོ་ལ་ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་གྲོགས་སུ་འདོད་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། གཞི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་། བདག་ལྷར་གསལ་བ་ལ་ཡེ་ཤེས་པ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་ལྟར་གནས་པས་གཞིར་བྱེད་པའོ། །ལམ་དེ་ལྟར་བསྒོམ་ཞིང་གཙང་སྦྲ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གྲོགས་སུ་ལྡན་པས། མི་ཚེ་གསུམ་ན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་སར་གྲོལ་བར་འདོད་དེ། སྔ་མ་ལས། ཡོ་ག་སྟུག་པོ་བཀོད་འདོད་པ། །མི་ཚེ་གསུམ་ན་གྲོལ་བར་འདོད། །ཅེས་སོ། གསང་སྔགས་ནང་པ་གསུམ་སྟེ། དང་པོ་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ལའང་གཉིས་ལས། ངེས་ཚིག་ནི་མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་སྒྲ་ལས་ཐབས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྐྱེད་པ་དང་། རླུང་གཙོ་བོར་གྲོལ་བར་བཤད་དོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། ཡེ་ནས་དག་པའི་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་རླུང་གི་བྱེད་པའོ། །ལམ་ནི་དེ་དག་སྒོམ་པའོ། །

p. 1222

འབྲས་བུ་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གྲོལ་བར་འདོད་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་རོལ་པ་ལས། བསྐྱེད་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལས། །ཡེ་ཤེས་རླུང་གིས་ལས་བྱེད་ཅིང་། ནམ་མཁའི་འཇོ་བ་རབ་རྫོགས་པའི། །ཚེ་གཅིག་གིས་ནི་རབ་གྲོལ་ལོ། །ཞེས་སོ། ཤེས་རབ་མའི་རྒྱུད་ལའང་གཉིས་ལས། ངེས་ཚིག་ནི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་སྟེ་ཤེས་རབ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་འདོད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ལས། གཞི་ཡེ་ནས་དག་པ་ལྷའི་རང་བཞིན་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །ལམ་དེ་ཉིད་སྒོམ་པའོ། །འབྲས་བུ་ཚེ་འདིར་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །ཐིག་ལེ་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས། འོད་གསལ་བ་ཡི་མཚན་ཉིད་འདི། །དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་པར། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་སུ་བསྒོམ་པ། །འབྲས་བུ་ཚེ་འདིར་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྒྱུད་ལའང་གཉིས་ལས། ངེས་ཚིག་ནི། ཨ་ཏིའི་སྒྲ་ལས། སྐྱེ་བ་མེད་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་ལ་འཇུག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་ནོ། །དབྱེ་བ་ནི་གསུམ་ལས། གཞི་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཅོག་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ལམ་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་སུ་བླང་དོར་རེ་དོག་ལས་འདས་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ལྷུན་རྫོགས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ས་ལ་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་གནས་པར་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཐེག་པ་འདིར་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་སྟེ། ལེ་ལག་ལས། མཉམ་ཉིད་དོན་རྟོགས་རང་རིག་རྒྱལ་པོ་དང་། །བླ་མེད་དོན་རྟོགས་ཐབས་ཆེན་འདི་དག་ཏུ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཆུ་ཀླུང་ཀུན་བབས་ལྟར། །རྣམ་པར་ཐར་པ་བསམ་ཡས་མ་ལུས་འདུས། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་ནི་སྨིན་བྱེད་དབང་གི་རིམ་པ་གཉིས། །དང་པོ་ནི། རྒྱུད་སྡེ་གང་དུ་དབང་བཞི་ཚང་བ་མི་སྟོན་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་རིག་པའི་དབང་ཙམ་ལས་མི་འདོད་པ་ནི་ཕྱི་པ་སྟེ། དཔལ་ཡེ་ཤེས་གསང་པའི་རྒྱུད་ལས། བུམ་

p. 1223

པ་ཆུ་ཡིས་དབང་བསྐུར་བས། །བྱ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། །ཅོད་པན་གྱིས་ནི་དབང་བསྐུར་བས། །སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། །རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་བྱིན་པ་ཡིས། །རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། །ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་ལས། ཆུ་ཡི་དབང་བསྐུར་ཅོད་པན་དབང་། །བྱ་བའི་རྒྱུད་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས། །རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་དེ་བཞིན་མིང་། །སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ལ་རབ་ཏུ་གསལ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡི་ནི་དབང་། །རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དུ་གསལ་བར་བྱ། །དེ་ནས་དྲུག་གི་བྱེ་བྲག་དབང་། །དེ་ནི་སློབ་དཔོན་དབང་ཞེས་བྱ། །རྣལ་འབྱོར་བླ་མ་ཡི་ནི་མཚན། །གསང་བ་ཡི་ནི་དབང་རྒྱལ་བཤད། །ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད། །བཞི་པ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བུམ་པའི་དབང་ཡན་ཆད་ཕྱི་པའོ། །རྒྱུད་སྡེ་གང་དུ་དབང་བཞི་རྫོགས་པར་བསྐུར་བ་ནང་པ་ཡིན་ཏེ། གསང་བ་འདུས་པ་ལས། བུམ་པའི་དབང་བསྐུར་དང་པོ་སྟེ། །གཉིས་པ་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་དང་། །གསུམ་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །བཞི་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ལ་གཉིས་ཏེ། ངེས་ཚིག་དང་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་བིདྱཱ་དྷཱ་ར་ཞེས་པས། བིདྱཱ་དྷཱ་ནི་རིག་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་ངོ་། །དྷཱ་ར་ནི་འཛིན་ཞིང་འཆང་བ་སྟེ། དོན་ལ་སློབ་པ་པའམ་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱེ་བ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དྲི་མེད་བཤགས་རྒྱུད་ལས། རྣམ་སྨིན་ཚེ་དབང་ཕྱག་རྒྱ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། ཅེས་པས། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རིག་འཛིན་ནི། ཚེ་ལ་དབང་བའི་རིག་འཛིན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིག་འཛིན། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན་ནོ། དང་པོ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལྡན་ཏེ། ཡི་དམ་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྨིན་པ། ལུས་རྣམ་སྨིན་གྱི་གཟུགས་ལས་གནས་མ་གྱུར་པ་ལུས་རྒྱ་དང་བྲལ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཐོབ་པ་སྟེ། རྔམ་གློག་ལས། ཡིད་ཀྱིས་ལྷ་ཡི་

p. 1224

གཟུགས་བཟུང་ཞིང་། །ལུས་ཀྱི་རྒྱ་མདུད་གྲོལ་གྱུར་ནས། །ཕྱག་རྒྱའི་སྐུ་ཉིད་གསལ་གྱུར་པ། །ལུས་རྒྱ་དང་བྲལ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཐོབ་པ་སྟེ། །ཞེས་སོ། གཉིས་པ་ནི། རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས་རྡོ་རྗེ་ལུས་སུ་གྱུར་ཏེ་དེ་ཉིད་མ་སྤངས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྦྱོར་བས་ཕུང་པོའི་ཟག་པ་མེད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བློ་སྐྱེས་པ་སྟེ། ལུས་དང་ཕུང་པོར་བཅས་པ་ཡི། །གནས་པར་དབང་བའི་རིགས་གྲུབ་ཕྱིར། །ལྷག་རྟོགས་འབྱུང་ལས་ལུས་བཅས་འདས། །ཟག་བཅས་ཟད་པའི་རིགས་ཆེན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་བཅད་ཀྱང་བཟློག་པ་མིན། །རང་དབང་ཐོབ་པའི་དབུགས་དབྱུང་ཕྱིར། །སྐབས་སུ་བདེན་པ་བར་མ་མཐོང་། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་རང་གི་ལུས་གང་བསྒོམ་པའི་ཆ་བྱད་དུ་དབང་གྱུར་པ་སྟེ། ཞུས་ལན་ལས། རང་ལུས་རྒྱལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །བསྒོམ་པས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ལྷ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་མངོན་ཤེས་ལྡན། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིག་འཛིན་གྲགས། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་གྱུར་མོད་སྙམ་ན། ད་དུང་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་དང་མ་བྲལ་བས་བསྒྲུབ་དགོས་ཏེ། འདི་ལྟར་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཐོབ་པ་དང་། །ཞེས་པས། དང་པོ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བཤད་ཀྱང་། ས་ལྷག་མའི་དྲི་མ་སྦྱང་དགོས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཕྱག་རྒྱའི་ཆ་ལུགས་སྐུ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལ་སོགས་པས། །ཆ་ལུགས་མངོན་དུ་གྱུར་ན་ཡང་། །ཞི་བ་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་མིན། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ནི་སྤངས་པ་དང་། རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལས། སྔ་མའི་རིགས་ལས་མཐུ་རྫོགས་པས། །བཤད་པ་བཞིན་དུ་དྲི་མ་སྦྱངས། །སངས་རྒྱས་པ་ཡི་ཤེས་རབ་གསུམ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་

p. 1225

འཕྲུལ་པའི་སྐྱེ་བ། ཟག་པ་མེད་པའི་བསྡུས་ཚུལ། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་རྫོགས་ཚུལ། མཐར་ཐུག་པའི་རྫོགས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི་རིག་འཛིན་དེ་དག་གིས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་མིའི་གཙོ་བོ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་། ལྷའི་གཙོ་བོ་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་དང་། ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་སྐྱེ་བར་སྤྲུལ་ནས་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་དོན་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་རྣམ་སྨིན་གྱིས་མི། ཚེ་དབང་གིས་ལྷ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཚངས་པ། ལྷུན་གྲུབ་ཀུན་གྱི་རོལ་བར་བཞེད་དེ་འགལ་བ་མེད་དོ། གཉིས་པ་ལ་རྣམ་སྨིན་ཚོགས་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་གིས་དང་། ཚེ་དབང་མཐོང་ལམ་མན་ཆད་སློབ་པའི་ས་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཐོང་སྒོམ་གྱི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ས་དང་། ལྷུན་གྲུབ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་བསྡུས་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྡུས་ཏེ། དེར་ངེས་པར་མཐོང་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ལྕགས་ཀྱུས་ཟིན་པའི་ཉ་ཆུ་ནང་ན་ཡོད་ཀྱང་སྐམ་སར་བཏོན་པ་དང་འདྲའོ། དེ་ཡང་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། སྐྱེ་ཤི་མེད་པའི་ཆ་ནས་ཚེ་དབང་དུ་བཏགས་པའོ། །གཞན་ཡང་སར་ཆུད་པ། ས་ལ་གནས་པ། སར་སྨིན་པ་སྟེ་གསུམ་དུའང་བཤད་དེ། ཁ་ཅིག་དང་པོ་ཚེ་དབང་ཕྱག་རྒྱ་བརྒྱད་པ་ལྷུན་གྲུབ་བཅུ་པར་འདོད་པ་ནི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱི་དགོངས་པ་མ་ལོན་ཏེ། དེ་ཚེ་བཅུ་དྲུག་ཡན་ཆད་ཀྱི། སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པ་ནི། །ཞེས་པ་དང་། ལུས་མ་བོར་སངས་རྒྱས་པ། །ཞེས་ལྷུན་གྲུབ་སངས་རྒྱས་སུ་བཤད་པ་དང་འགལ་ཞིང་ཚེ་དབང་དང་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་མ་ཆད་པར་སྣང་ངོ་། །གསུམ་པ་ནི་རིམ་གྱིས་པས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བཅུ་རིམ་གྱིས་སྦྱངས་ཤིང་ས་བཅུ་འཕར་བར་སྟོན་ལ། ཅིག་ཅར་པས་མྱུར་དུ་རྫོགས་པ་སྟེ། དེའང་

p. 1226

ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་སྦྱིན་པས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་རྩོལ་བ་མེད་པར་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས་རྫོགས་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཉམ་ཉིད་དུ་རིགས་པས་གོས་པ་མེད་པ་དང་བླང་དོར་མེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །འཁྲུགས་པ་མེད་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །ཉམས་པ་མེད་པ་དང་བྱ་སྤྱོད་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས། དབང་པོ་ཡུལ་ལ་འཇུག་ཀྱང་མཉམ་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གནས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ནོ། རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྟོགས་པས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པ་ལས་འདས་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །བདག་ཀྱང་གཞན་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཐབས་སོ། །ཞིང་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི་སྨོན་ལམ་མོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མི་བརྫི་བ་ནི་སྟོབས་སོ། །དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ས་བཅུ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པས་ས་བཅུ་པ་དང་། རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་སྦྱངས་མི་དགོས་པར་མྱུར་དུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོན་ཏན་ནི་ས་དང་པོ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་མེད་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བརྒྱའི་ཞལ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཏིང་འཛིན་བརྒྱ་དང་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་རྣམས་མཐོང་བྱེད་ཅིང་། །ཞིང་བརྒྱ་བསྐྱོད་ཅིང་རབ་ཏུ་སྣང་བྱེད་ཀུན་ཏུ་འགྲོ། །སེམས་ཅན་བརྒྱ་སྐྱོང་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ལ་འགོད་པར་བྱེད། །བསྐལ་པ་བརྒྱར་འཇུག་ལུས་བརྒྱ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱང་བརྒྱ་ཡི་གྲངས་ཚང་རབ་ཏུ་སྟོན། །དེ་ཡི་གོང་ན་སྨོན་པསྟོབས་ལྡན་ཚད་ཀྱང་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་གཉིས་པར་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས། གསུམ་པར་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས། བཞི་པར་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས། ལྔ་པར་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས། དྲུག་པར་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བཅུ་གཉིས། བདུན་པར་ཁྲག་

p. 1227

ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས། བརྒྱད་པར་སྟོང་ཆེན་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་གི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པ། དགུ་པར་འབུམ་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་དང་མཉམ་པ། བཅུ་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞལ་བལྟ་བ་དང་། ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཞིང་གཡོ་བར་བྱེད་པ་དང་། འོད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཞིང་དེ་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་སྒོ་འབྱེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང་། དུས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་སྐལ་པ་དུ་མར་སྟོན་ཞིང་། བསྐལ་པ་དུ་མར་སྐད་ཅིག་མ་ཅིག་སྟོན་པ་དང་། སྔོན་དུ་ཕྱི་མའི་མཐའ་དེ་སྙེད་ལ་གཟིགས་པ་འཇུག་པ་དང་། རང་གི་ལུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དུ་མར་འཕྲུལ་པ་དང་། དེ་རེ་རེ་ལའང་འཁོར་དུ་མས་བསྐོར་བར་སྟོན་པ་རྣམས་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འབྱུང་ངོ་། །བཞི་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཐོབ་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་ས་བཅུ་རྫོགས་ནས་འོད་ཟེར་མང་པོ་བཀྱེ་སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ། བཅུ་གཅིག་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཆགས་པ་མེད་པ་བཅུ་གཉིས་མ་ཆགས་པདྨ་ཅན་གྱི་ས་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་དབང་མཐར་ཐུག་པ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པ་བཅུ་གསུམ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའམ། ཡི་གེ་འཁོར་ཚོགས་ཆེན་ནམ། ཁྱད་པར་ཆེན་པོའམ། རིག་པ་འཛིན་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པའོ། །དེ་ཡང་ས་བཅུ་གསུམ་པ་འདི་ཉིད་ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ཆ་ནས་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་དེའི་ངང་ལས་ལོངས་སྐུའི་འཆར་གཞི་བྱེད་པས་ཡི་གེ་འཁོར་ཚོགས་ཆེན། དེ་ཉིད་ཀུན་གྱི་བླ་མ་ཡིན་པས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ། ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་རིག་པ་འཛིན་པ་ཞེས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནས་དེ་སྐད་དུ་གྲགས་སོ། །ས་འདི་དག་ལ་སྐས་ཀྱི་གདང་བུ་ལྟར་མཐོ་དམན་ཡོད་པ་མ་ཡིིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ལ་སྐུ་གསུམ་གྱི་ཆ་ནས་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །

p. 1228

ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕྱེ་བའི་དེ་དང་དེ་ལས་མང་བར་ཡང་གསུངས་ཏེ་བདེ་བ་ཚད་མེད་པ་བཅུ་བཞི་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ། བཅོ་ལྔ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན། བཅུ་དྲུག་པ་ཡེ་ཤེས་བླ་མ་ཞེས་གྲགས་ཤིང་། དོན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་གཅིག་ཏུའང་བཤད། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དབྱེ་བ་མེད་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ས་གཅིག་པ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། གཅིག་ནི་ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ས། །ཞེས་སོ། འབྲས་བུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་{ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་}གསུམ་སྟེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྡེ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གྲངས་བཀོད་པ། རྒྱུད་ཀྱི་འཆད་ཐབས་བསྟན་པ། མཇུག་དགེ་བ་བསྔོ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། འོག་མ་ལས་འཕགས་ཚུལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གསང་ཆེན་ཉིད་བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ཉོན་ཅིག །འཁོར་གྱི་སྟོན་པ་རྣམས་གསུམ་གྱིས། །བསྟན་པ་གསུམ་ནི་གོལ་སྒྲིབ་མེད། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ངེས་པར་ཐོབ་པའི་ཐེག་པ་དྲུག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གོལ་སར་བསྟན། །ཞེས་པ་ནས། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ལྟར་ན། ཨ་ནུ་ཡོ་གར་གོལ་བར་བཤད། །ཅེས་སོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་སྤྱོད་ནི། །རྒྱུ་འབྲས་གྲུབ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། །ལྟ་སྤྱོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་ནི། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ཞེས་དང་། ལྟ་བ་སྒོམ་མེད་དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད། །ས་ལ་སྦྱང་མེད་ལམ་ལ་བགྲོད་དུ་མེད། །ཕྲིན་ལས་རྩོལ་མེད་དབང་ལ་བསྐུར་དུ་མེད། །སྒོ་གསུམ་རྩོལ་མེད་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་དུ་མེད། །རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ུའོ། །ཞེས་དང་། གང་ཟག་བླང་དོར་བྱེད་པ་དེས། །བྱང་ཆུབ་ནམ་ཁའ་དེ་མི་འགྲུབ། །བླང་ཤིང་དོར་བ་གོལ་སྒྲིབ་བོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གསང་ཆེན་ཉིད་བཤད་པ་ལ་སྐོར་གསུམ་སྟེ། ཕྱི་སེམས་སྡེ། ནང་ཀློང་སྡེ། གསང་བ་མན་ངག་གི་སྡེའི་

p. 1229

སྐོར་དེ་ལའང་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། འོན་ཀྱང་རང་ཉིད་འདས་འོག་ཏུ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་སྣང་བར་འགྱུར། ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་སྡེ། ཞེས་སོ། །དེ་འང་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་དོན་གཞན་ནམ་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་གཉིས་འཛིན་རང་རྒྱུད་པ་སྤང་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་སྟེ། མ་དག་པའི་སྣོད་བཅུད་དང་བཅས་པ་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་དག་པ་མྱང་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་རོལ་པར་བསྟན་པས་གཉིས་མེད་མཐའ་གྲོལ་ཆེན་པོར་དབྱིངས་སུ་སྡུད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་རྒྱུད་ཀྱི་འཆད་ཐབས་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ། འཆད་ཐབས་དང་གཉིས་སོ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཨེ་མ་ཧོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་བྱ་བ། དོན་གྱི་རྒྱུད་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད། །ཅེས་པའི་དོན་གྱི་རྒྱུད་ལའང་ཐབས་རྒྱུད་དང་། རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུད་གཉིས། དང་པོ་ལའང་མཚོན་བྱ་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་། མཚོན་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་དོ། །དེའང་དེ་ཉིད་ལས། གཞི་གཅིག་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ལས། མཚོན་བྱ་དང་ནི་མཚོན་བྱེད་མེད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུད་ནི། རིག་པ་རང་འོད་སྒྲོན་མ་དང་བཅས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་ནི། །རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་པོ་རབ་ཏུ་དབྱེ། །འཁོར་དང་འདས་པ་གང་གིས་ཀྱང་། །འདི་ཉིད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །མི་འབྱེད་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན། །རང་རྒྱུད་མཚོན་པའི་གཞི་གཅིག་པའི། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གཅིག །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བསྐྱེད་པའི་ཡུམ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཚིག་རྒྱུད་འཆད་པ་ནི། བཤད་ཐབས་ཀྱི་མན་ངག་མང་ནའང་། འདིར་གསང་ཆེན་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་བཅུ་བདུན་གྱི་དགོངས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཆིངས་ཆེན་པོ་ལྔ་དང་ཡན་ལག་བཞིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ལོ་རྒྱུས་དོན་གྱིས་མ་

p. 1230

བཤད་ན། །གསང་ཆེན་ངེས་པའི་བཀའ་འདི་ལ། ཡིད་མི་ཆེས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །རྩ་བའི་དོན་གྱིས་མ་བཤད་ན། །ཆོས་རྣམས་རིག་པར་མི་འདུས་པས། །མཐའ་ཡས་པ་ཡི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །ཡོ་གའི་དོན་གྱིས་མ་བཤད་ན། །ཐེག་པའི་རུ་ཤན་མི་ཕྱེད་པས། །ཆེ་ཆུང་རིག་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །ཚིག་གི་དོན་གྱིས་མ་བཤད་ན། །རྒྱུད་རྣམས་རིམ་པར་གསལ་བའི་ཚིག །འབྲུས་མི་ཆོམ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །དགོས་ཆེན་དོན་གྱིས་མ་བཤད་ན། །རྫོགས་ཆེན་བྱ་བརྩལ་མེད་པ་ལ། དོན་མེད་པ་ཡི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཡན་ལག་བཞི་ནི་རིག་པ་རང་གྲོལ་ལས། ཁྱུང་ཆེན་མཁའ་ལྡིང་ལྟ་བུའི་བློས། །དོན་གྱི་ཁོག་རྣམས་ཕུབ་སྟེ་བཤད། །སྟག་མོ་འཆོངས་སྟངས་ཤེས་རབ་བློས། །དོན་གྱི་ས་ཆེན་བཅད་དེ་བཤད། །རུས་སྦལ་ནུར་འགྲོས་ལྟ་བུའི་བློས། །ཡི་གེའི་འབྲུ་རྣམས་ཆོམ་པར་བཤད། །ཅེས་པ་དོན་གྱི་ཁོག་དབུབ། དཀྱུས་ཀྱི་ས་བཅད། ཚིག་གི་དོན་བཤད། མན་ངག་གི་དོན་བསྡུ་བ་དང་བཞིའོ། །ཕུན་ཚོགས་པ་ལྔའི་ཆིངས་ཀྱིས་འཆད་དགོས་ཏེ། དེ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། ཐུན་མོང་གི་གླེང་གཞི་གང་རུང་ཅིག་ལས་མི་འབྱུང་ལ། འདིར་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གསང་ཆེན་ངེས་པའི་རྒྱུད་རྣམས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། ཐུན་མོང་བ་གཉིས་སུ་འབྱུང་བ་ནི། ཆོས་དབྱིངས་དོན་གྱི་འོག་མིན་དུ། རང་བྱུང་གི་རིག་པའི་སྟོན་པ་འཕོ་འགྱུར་མ་མཆིས་པ། ཆོས་བླང་བ་དང་དོར་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན། འཁོར་རང་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཡེ་ཤེས་རོལ་པའི་འཁོར་ཏེ། ཉིད་ལ་ཉིད་ཆེད་དུ་གླེང་བས་འདི་སྐད་བདག་གིས་བཤད་པའམ་བསྟན་པའི་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་འབྱུང་ལ། ཚིག་གི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་གང་དུ་བྱུང་བས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྐབས་སུ་དོན་སྡུད་ཐ་དད་འབྱུང་བ་ལ་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན་

p. 1231

ཞེས་གླེང་གཞི་གཉིས་སུ་བཀའ་སྩལ་པ་ཡིན་ནོ། {དེ་དག་ཅུང་ཟད་མདོར་བསྡུས་པས་ཀྱང་གསང་ཆེན་སྔགས་ལ་སློབ་པའི་རིམ་པ་མདོར་བསྟན་ཙམ་ཞིག་གོ་ནུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བློ་གྲོས་དང་རྩོལ་པ་དམན་པ་འགའི་དོན་དུ་བསྟན་པའོ། །}དེ་ལྟར་རྒྱུད་དོན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་འཕགས་བློས་སྤྱོད་ཡུལ་གངས་ཅན་མཚོ། །མཁའ་ལྟར་རབ་ཞི་རྙོག་པ་ཀུན་བྲལ་གཟོད་ནས་འདུས་མ་བྱས། །ཇི་སྙེད་ཇི་བཞིན་གཟིགས་པའི་གསང་ཆེན་ཤིན་ཏུ་རྨད་བྱུང་མཐའ་ཡས་གང་། །རྒྱལ་པའི་ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་ལ་སྣང་བྱའི་གངས་རིའི་ཁྲོད་འདིར་ཅུང་ཟད་གསལ། །འདི་ལྟའི་དགེ་བ་འོད་དཀར་རྙོག་མེད་དེས། །རབ་རིབ་རྨོངས་པའི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ། །འོད་གསལ་གདོད་མའི་སྣང་བ་མངོན་གྱུར་ནས། །ཕྱམ་གཅིག་འགྱུར་མེད་ཞིང་ལ་སྤྱོད་པར་ཤོག །ཚུལ་འདི་སྐལ་བཟང་སློབ་བུའི་མཆོག་གྱུར་པ། །བློ་བཟང་དགེ་བའི་འབྱུང་གནས་དམ་པ་དང་། །དད་ལྡན་གཏོང་ཕོད་སྲི་ཞུའི་མཆོག་གྱུར་པ། །ཤཱཀྱ་ཡེ་ཤེས་བཟང་པོས་བསྐུལ་བའི་ངོར། །ཇི་བཞིན་དོན་གཉིས་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །རྒྱུད་དོན་ཟབ་མོ་རང་བཞིན་མངོན་ཕྱུང་ནས། །གངས་རི་ཐོད་དཀར་རིན་ཆེན་སྙིང་པོའི་མགུལ། །ཨོ་རྒྱན་རྫོང་ཞེས་བྱ་བའ་ིགནས་སུ་བཀོད། །སྔགས་ཀྱི་སྤྱི་དོན་ཚངས་དབྱངས་འབྲུག་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ། །དཔལ་ཨོ་རྒྱན་གྱི་སློབ་དཔོན་བློ་ལྡན་མཆོག་སྲེད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་ཞིང་སྔགས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་ཚུལ་རྒྱ་མཚོ་ལ་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་ལེགས་པར་སྦྱངས་པའི་མེ་ཏོག་རྒྱུན་ཆགས་པས་བློའི་པད་མཚོ་གང་བར་བྱས་པ། ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་བ་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱིས། འབྲུག་གི་ལོ་དབྱར་ཟླ་ར་བའི་ཚེས་བརྒྱད་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ཉི་མ་ཤར་བ་ལ་ལེགས་པར་བགྱིས་པའོ། །མངྒ་ལཾ།། །།

ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ་གྱི་སྤྱི་དོན་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ།

p. 1232
p. 1233

ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ་གྱི་སྤྱི་དོན་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །

p. 1234

ༀ་སྭསྟི་སིདྡྷཾ། ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་མས་རབ་བརྒྱན་ཞིང་། །ཕན་བདེའི་རང་བཞིན་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། །བདེ་གཤེགས་ཆོས་དང་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ལ། །བདག་གཞན་དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྲིད་ལམ་དུབ་པ་དག་གིས་འགྲོན་པོ་རྣམས། །གདུང་སེལ་ཞི་བ་ཕན་བདེའི་སྙིང་པོ་ཅན། །དམ་ཆོས་རིན་ཆེན་ངལ་གསོ་གསུམ་དག་ལ། །ཐོག་མར་འཇུག་པའི་བཤད་ཐབས་ཡན་ལག་སྤྲོ། །དེ་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཀའ་རབ་འབྱམས་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོའི་དོན་གང་ཟག་གིས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡེབས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། གཞུང་བཤད་པ་ལ་འཇུག་པ་སྤྱིའི་དོན། བཤད་བྱ་གཞུང་གི་དོན་དངོས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་བྱུང་བའི་ཚུལ་སྤྱིར་བཤད་པ་དང། སྐབས་ཀྱི་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་

p. 1235

པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ། འབྲས་བུ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ། དེ་དག་ལ་བཤད་ཅིང་ཉན་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་སྤྱིར་བྱུང་བའི་ཚུལ་ལ་གསུམ་སྟེ། དང་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱོན་ཚུལ། བར་དུ་བཀའི་བསྡུས་ཚུལ། ཐ་མར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཛད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལའང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ལས། ཉན་ཐོས་པ་ལྟར་ན་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་འདི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་འདས་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཆེན་པོའི་དྲུང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུའི་རྟེན་དེ་ཉིད་ལ་ཚོགས་གཉིས་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་མཐར་དགའ་ལྡན་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་གཤེགས་ཏེ་ལམ་ལྔ་མངོན་དུ་མཛད་ནས་སངས་རྒྱས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་དུ་བསྐོར་ནས། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ་ད་ལྟ་ལྷག་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ན་བཞུགས་པར་འདོད་དོ། །དེའང་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རྡོ་རྗེའི་གདན་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་བར་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག །བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་མཛད་པའི་མཐར་སངས་རྒྱས་པ་ལས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པར། མཛོད་ལས། འཕགས་པ་མིན་ཡང་ཕ་མ་དང་། །ནད་པ་དང་ནི་ཆོས་སྨྲ་དང་། །སྐྱེ་མཐའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །ཡོན་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་སོ། །སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ལམ་ལྔ་མངོན་དུ་མཛད་པ་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས། སྟོན་དང་བསེ་རུ་བྱང་ཆུབ་པ། །བསམ་གཏན་མཐའ་རྟེན་གཅིག་ལ་ཀུན། །ཞེས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ལའང་ཁ་ཅིག་ལྟར་ན་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་སྔོན་རོལ་དུ། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་དང་། དཀོན་མཆོག་ཡན་ལག་དང་། རིན་ཆེན་ཏོག་རྣམས་རིམ་གྱིས་བྱོན་པ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། གྲངས་མེད་དང་པོ་ལ་ཚོགས་སྦྱོར་གཉིས་སུ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་སས་བསྡུས་པའི་ཚོགས་གཉིས་དང་། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྲངས་མེད་

p. 1236

གཉིས་པ་དང་། དག་པ་ས་གསུམ་ལ་གྲངས་མེད་ཐ་མ་སྟེ་འཕགས་པ་སློབ་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པའི་མཐར་འོག་མིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཏེ་སྤྲུལ་པས་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་བསྟན་ནས་དོན་མཛད་པར་འདོད་དོ། །དེའང་འོག་མིན་དུ་སངས་རྒྱས་པར། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་མདོ་ལས། རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་མཛེས་པ་ཡི། །འོག་མིན་གནས་ནི་ཉམས་དགའ་བར། །གཙང་མའི་གནས་ཀྱི་སྟེང་བཞུགས་ཏེ། །ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དེར་སངས་རྒྱས། །སྤྲུལ་པ་པོ་ཞིག་འདིར་འཚང་རྒྱ། །ཞེས་སོ། ཁ་ཅིག་གི་ལྟར་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་སངས་རྒྱས་ནས། སླར་ཡང་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཚོགས་གསོག་པ་དང་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་སྟོན་པར་འདོད་དེ། ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། སྔོན་འདས་པའི་དུས་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གོང་རོལ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གདྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་ཞིང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དེར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དབང་པོའི་ཏོག་ཅེས་བྱ་བར་སངས་རྒྱས་ནས་དོན་མཛད་དེ་ཞེས་པ་ནས། དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ཐབས་མཁས་ཆེ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་མཛད་ཕྱིར། །བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་རྒྱལ་བ་ཉིད། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བསྟན་གྱུར་ཀྱང་། །ད་དུང་ཡང་ནི་འདྲེན་པ་ཁྱོད། །སངས་རྒྱས་མང་པོ་སྟོན་པར་མཛད་། །ཅེས་པའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །ལུགས་འདི་གཉིས་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་ཤིང་ངེས་པའི་དོན་ལ་ཕྱི་མ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། པདྨ་དཀར་པོ་ལས་ཀྱང་། རིགས་ཀྱི་བུ། ང་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོའི་གོང་རོལ་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་དང་། བསྐལ་པ་བྱེ་སྟོང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། །དེ་ཡི་ཚད་ནི་ནམ་ཡང་མེད་པས་ན། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་རབ་འདི་ནི་ངས་ཐོབ་སྟེ། །ང་ནི་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཀྱང་རབ་འཆད་དོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སྐབས་འདིར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་པའི་ཚུལ་

p. 1237

ནི། །རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་པར། །སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །སྐྱེ་བ་མངོན་པར་སྐྱེ་བ་དང་། །དགའ་ལྡན་གནས་ནས་འཕོ་བ་དང་། །ལྷུམས་སུ་འཇུག་དང་བལྟམས་པ་དང་། །བཟོ་ཡི་གནས་ལ་མཁས་པ་དང་། །བཙུན་མོའི་འཁོར་དགྱེས་རོལ་པ་དང་། །ངེས་འབྱུང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གཤེགས་པ་དང་། །བདུད་སྡེ་བཅོམ་དང་རྫོགས་པར་ནི། །བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། །མྱ་ངན་འདའ་བར་སྟོན་མཛད་རྣམས། །ཡོངས་སུ་མ་དག་ཞིང་རྣམས་སུ། །སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་སྟོན། །ཞེས་གསུངས་པའི། དང་པོ་དགའ་ལྡན་ནས་འཕོ་བའི་མཛད་པ་ནི། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་འདི་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷའི་གནས་རིས་བཟང་པོ་ན་ལྷའི་བུ་དམ་པ་ཏོག་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བར་སྐྱེ་བ་བཟུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གྲགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ལྷ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ལས། འཁོར་གྱི་ཁྱམས་སུ་རོལ་མོའི་སྒྲ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རང་བྱུང་བ། བསོད་ནམས་བརྒྱ་ཡི་ཚོགས་མངའ་དྲན་སྟོབས་དང་། །བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་ཤེས་རབ་འོད་མཛད་པ། །མཚུངས་མེད་སྟོབས་མངའ་སྒྱུ་རྩལ་རྒྱ་ཆེ་བ། །མར་མེ་མཛད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་དགོངས་པར་མཛོད། ཅེས་པ་སོགས་ཀྱིས་བསྐུལ་བ་ན། ཆོས་ཀྱི་མཐོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁང་བཟང་དུ་སེང་གེའི་ཁྲི་རབ་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་བཞུགས་ཏེ། ལྷའི་བུ་སྐལ་བ་མཉམ་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། གཟིགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་གཟིགས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལོ་བཅུ་གཉིས་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་གཤེགས་སོ་ཞེས་དེ་དག་གིས་ཐོས་པས། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་རིག་བྱེད་ཀློག་ཏུ་འཇུག་གོ །དེ་ཡང་གཟིགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི། རིགས་དང་། གླིང་དང་། ཡབ་དང་། ཡུམ་དང་། དུས་དང་ལྔའོ། །སངས་རྒྱས་གང་ལས་འབྱོན་པའི་རིགས་ནི་རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེ་གཉིས་ལས་རྒྱལ་རིགས་ལ་གཟིགས་པ་དང་། གླིང་རྣམས་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཛམྦཱུའི་གླིང་ལས་ཀྱི་ས་པ་ལ་གཟིགས། བསྐལ་

p. 1238

པ་བཟང་པོའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡབ་དང་ཡུམ་དུ་གྱུར་པ་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མ་དང་བཙུན་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་མ་གཉིས་ལ་གཟིགས། དུས་ནི་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པ་ཡན་ཆད་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱོ་ཤས་ཆུང་བས་བདེན་པ་རྟོགས་པ་ཤས་ཆུང་། ཚེ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལྟ་བ་དང། དུས་དང་། སེམས་ཅན་སྙིགས་མ་དང་ལྔ་བདོ་བས་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བྱོན་ཡང་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བས། ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་པའི་དུས་ལ་གཟིགས་ཏེ་དགའ་ལྡན་ནས་གཤེགས་པར་བཞེད་དེ། འཆི་འཕོ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་སྒོ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དད་པ་ནི་ཆོས་སྣང་བའི་སྒོ་སྟེ་སེམས་རྙོག་མ་ཅན་དངས་པར་འགྱུར་ལ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བས་ནི་ལུས་སེམས་སྦྱངས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དགའ་བས་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་ལ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བསྡོམས་པས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་དག་གིས་མི་དགེ་བ་བཅུ་དག་པ་དང་སངས་རྒྱས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ན། དེའི་ཚེ་ལྷའི་བུ་རྣམས་ལས་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་མེ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་གོ །དེའི་ཚེ་མེ་ཏོག་གི་ཆར་པུས་ནུབ་ཙམ་བབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་ན་དགའ་ལྡན་གནས་མཆོག་ནས། །འདྲེན་པ་སེང་གེའི་སྐྱེས་བུ་འཆི་འཕོ་སྟེ། །ལྷ་རྣམས་དག་ལ་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། །བག་མེད་མཐའ་དག་རྣམ་པར་སྤངས་ཞེས་སྨྲས། །ལྷ་ཡི་དགའ་བ་རྣམ་མང་ཇི་སྙེད་པ། །ཡིད་ཀྱི་བསམས་པ་ལས་འབྱུང་དཔལ་ལྡན་ཀུན། །ཐམས་ཅད་ལས་དགེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་ཏེ། །དེ་ནི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན། །དེ་ལྟར་བས་ན་བྱས་པ་གཟོ་བར་གྱིས། །སྔོན་གྱི་དག་པ་འདིར་ནི་ཟད་གྱུར་ཏེ། །གང་དུ་མི་དགེའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་གྱུར་ནས། །ངན་སོང་དག་ཏུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཏ་རེ། །ཞེས་སྨྲས་ཏེ། ཉིད་

p. 1239

ཀྱི་ཅོད་པན་བྱམས་པའི་དབུ་ལ་བཞག་སྟེ་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་བསྐོས་ནས། ཁོ་བོ་ཆ་ལུགས་ཇི་ལྟ་བུས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་ཞེས་དྲིས་པ་ན། ལྷའི་བུ་སོ་སོ་ནས། ཚངས་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་ཆ་བྱད་དུ་གཤེགས་པར་སྨྲས་པ་ལས། ལྷའི་བུ་གཟི་བརྗིད་དམ་པ་ན་རེ། དེ་ནི་མི་བཟང་སྟེ་སོ་སོའི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་རིག་བྱེད་ལས། གླང་ཆེན་དམ་པ་ལུས་ཆེན་མཆོག་གྱུར་པ། །མཆེ་བ་དྲུག་ལྡན་གསེར་གྱི་དྲ་བས་གཡོགས། །མགོ་བོ་རབ་ཏུ་དམར་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མཛེས། །འགྲམ་བཟང་ཟག་ཅིང་གཟུགས་བཟང་ལྡན་པ་འོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་སྤྲུལ་ཏེ་གཤེགས་པར་རིགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ལྷུམས་སུ་ཞུགས་པའི་མཛད་པ་ནི། དེ་ནས་གླང་པོའི་མཆོག་ཏུ་སྤྲུལ་ཏེ། བྱི་བ་ལོ་དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུང་སྐར་མ་ས་གས་ཉ་བ་ལ། ཡུམ་གསོ་སྦྱོང་ལ་གནས་པའི་གློ་གཡས་ནས་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་ཏེ། ལྷུམས་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། ལྷ་མི་ཁྲག་ཁྲིག་བྱེ་བ་མང་པོ་ལ་སྐྱེ་གནས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ཡུམ་གྱི་རྨི་ལམ་བྱུང་བ་ཡབ་ལ་སྨྲས་པ། གླང་པོ་ཁ་བ་དངུལ་མདོག་མཆེ་བ་དྲུག །རྐང་ལག་རབ་མཛེས་མགོ་བོ་དམར་སྡུག་ཅིང་། །འགྲོས་བཟང་ལུས་རྫོགས་རྡོ་རྗེ་བཞིན་བརྟན་པ། །གླང་པོའི་མཆོག་ཅིག་ཁོང་དུ་སོང་སྙམ་བྱེད། །ཅེས་སོ། །སྐུ་བལྟམས་པའི་མཛད་པ་ནི། དེ་ནས་ཟླ་བ་བཅུ་ལོན་པ་ན་ལུམྦི་ནཱིའི་ཚལ་དུ་གཤེགས་ནས། བླག་ཤའི་ཡལ་ག་ལ་ཡུམ་གྱིས་བཟུང་སྟེ། གནོད་པ་མེད་པར་རྩིབ་མའི་གོ་བར་ནས་ན་བཟའ་དང་བཅས་ཏེ་སྐུ་བལྟམས་པའི་ཚེ། ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་སྐུ་ཁྲུས་གསོལ་ནས། ལེན་པ་མེད་པར་རང་བྱོན་ཏེ་ཕྱོགས་བཞིར་གོམ་པ་བདུན་བདུན་བོར་བས་པདྨ་བདུན་བདུན་བྱུང་ཞིང་། ང་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཚེ། བར་སྣང་གི་ལྷས་བསྟོད་པ།

p. 1240

གང་ཚེ་རྐང་གཉིས་གཙོ་བོ་མཆོག་བལྟམས་ཚེ། །ས་ཆེན་འདི་ལ་གོམ་པ་བདུན་གཤེགས་ཏེ། །ང་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མཆོག་ཅེས་གསུངས། །དེ་ཚེ་མཁས་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ལུམྦི་ནཱིའི་ཚལ་དུ་མེ་ཏོག་རྣམས་ཁ་རང་བྱེ། ཀུན་དགའ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཤཱཀྱ་གཞོན་ནུ་ལྔ་བརྒྱ་ཡང་བཙས། སྔགས་ལྡན་ལ་སོགས་པ་རྟའི་མཆོག་ལྔ་བརྒྱ་ཡང་བཙས། འཇིག་རྟེན་དུ་ས་གཡོ་བ་དང་འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཡང་བྱུང་། ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་བཞི་ལ་ཡང་བུ་བཞི་བཙས་སོ། །མ་གདྷཱའི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ན་རྒྱལ་པོ་པདྨ་ཆེན་པོའི་བུ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ། ཀོ་ས་ལའམ་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་པོ་རྩིབས་ཀྱིས་འཕུར་ཚངས་བྱིན་གྱི་གསལ་རྒྱལ། གྲོང་ཁྱེར་འཕགས་རྒྱལ་ལམ་རྡོ་མཆོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་མཐའ་ཡས་ཀྱི་བུ་རབ་སྣང་། ཀཽ་ཤམྦིའི་བ་ཏ་ས་ལར་རྒྱལ་པོ་དམག་བརྒྱ་པའི་བུ་ཤར་པ་སྟེ། སོ་སོ་ན་འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བ་བྱུང་བ་དག་རང་རང་གི་བུའི་ལྟས་སུ་འདོད་ནས་དེ་སྐད་དུ་བཏགས་སོ། །བལྟམས་ནས་ཞག་བདུན་ན་ཡུམ་འདས་ཏེ་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ལ་སོགས་པ་མ་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་གཏད་ནས་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་པདྨ་ལྟར་ཆེར་བསྐྱེད་དོ། །མཚན་མཁས་སོ་སོ་ལ་བསྟན་པས་དེ་དག་ན་རེ་རབ་ཏུ་མ་བྱུང་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་ལ། རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་རི་རབ་ཀྱི་ངོས་ནས་དྲང་སྲོང་ཉོན་མོངས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འཁོར་སྣག་གི་ཚ་བོ་མེས་བྱིན་དང་ལྷན་ཅིག་ཕོ་བྲང་དུ་འོངས་བ་དེས་རྒྱལ་བའི་དྲུང་དུ་འོངས་ནས་མཚན་བལྟས་པ་ན། རྒྱལ་པོས་སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་བརྗོད་པས། དྲང་སྲོང་ན་རེ། ས་བདག་རྟོག་པ་པོ་རྣམས་བློ་འཁྲུལ་ཏེ། རྩོད་པའི་དུས་སུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མི་འབྱུང་། བསོད་ནམས་མཆོག་གི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་འདི་ནི། །ཉེས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ནས་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །ཞེས་

p. 1241

ལུང་བསྟན་ཏེ་རང་གི་གནས་སུ་སོང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་ཡབ་རྒྱལ་པོའི་དགོངས་པ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པས་མཚན་ཡང་གཞོན་ནུ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་བཏགས། ཤཱཀྱ་གཞོན་ནུ་མུ་ཅོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཐུབ་པས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་མཚན་གསོལ་ཏོ། །བཟོའི་གནས་ལ་མཁས་པའི་མཛད་པ་ནི། དེ་ནས་ཡིག་དཔོན་ཀུན་གྱི་བཤེས་གཉེན་དང་། སྲིན་བུ་གོ་ཆ་ག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡི་གེ་དང་། རྩིས་དང་། འཕོང་དང་། སྒྱུ་རྩལ་ལ་སོགས་པ་སློབ་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནས་ཕོ་བྲང་ན་བཞུགས་པ་ལས། ཡབ་ཀྱིས་ཤཱཀྱ་ལག་ན་བེ་ཅོན་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལ་བུ་མོ་རྒྱལ་བུའི་བཙུན་མོར་བསླངས་པ་ལས། དེ་དག་ན་རེ་ཤཱཀྱ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་འཕོང་དང་སྒྱུ་རྩལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྦྱིན་ན། གཞོན་ནུ་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་རུང་ཟེར་བ་ལས། རྒྱལ་པོ་ཐུགས་མ་བདེ་བ་ན་གཞོན་ནུས་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་ང་ལས་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་འཕོང་དང་སྒྱུ་རྩལ་མངའ་བ་གཞན་མེད་པས། སེར་སྐྱའི་གནས་ན་བདག་ལ་འགྲན་པར་ནུས་པ་ཡོད་ན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱིར་དེངས་ཤིག་ཅེས་དྲིལ་བསྒྲགས་པ་ལས། ལྷས་བྱིན་ཁྲོས་ཏེ་གླང་པོ་ཆེ་ཐལ་མོས་བསྣུན་ནས་ཤི་བའི་རོ་སྒོ་ཁང་ནས་གཅུང་དགའ་བོས་ཕྱིར་བོར་ནས་གནས་པའི་མཇུག་མ་ཞབས་ཀྱི་མཐེ་བོས་བཟུང་སྟེ་ཤིང་རྟ་ལས་མ་བབས་བཞིན་དུ་འཕངས་བས། ར་བ་བདུན་འདས་ཏེ་ལྗོངས་ཞིག་ཏུ་འཆགས་པ་ལས། ལྷས་བསྟོད་པ། གླང་པོའི་དབང་པོ་རྡོ་བ་བཞིན་དུ་བཞུད། །ཞབས་ཀྱི་མཐེ་བོས་གླང་པོའི་དབང་པོ་བླངས། །ར་བ་བདུན་དང་འོབས་བདུན་ཡོངས་འདས་ཏེ། །གྲོང་ཁྱེར་འདི་ཡི་ཕྱི་རོལ་རྒྱང་རིང་འཕངས། །མཁྱེན་པ་མཆོག་མངའ་འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ། །ང་རྒྱལ་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ལུས་ཅན་རྣམས། །འཁོར་བའི་གྲོང་ལས་ཕྱི་རོལ་རྒྱང་རིང་དུ། །ཤེས་རབ་སྟོབས་ཀྱིས་འདིས་ནི་འཕེན་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་

p. 1242

ཤིང་ཏ་ལའི་ལྗོན་པ་བདུན། ལྕགས་ཀྱི་སླ་ང་བདུན། ལྕགས་ཀྱི་ཕ་གུ་བདུན་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བཙུགས་པ་ལ་མདའ་འཕངས་པ་ན། ལྷས་བྱིན་གྱིས་གསུམ་ཕིགས། གཅུང་དགའ་བོས་ལྔ་ཕིགས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐམས་ཅད་ཕིགས་པའི་ཕྱིར་ཐལ་བ་ལས་མདའ་ཕྱུང་བའི་ཤུལ་ནས་མདའ་ཆུ་ཁྲོན་པ་སྐྱེས་བྱ་བ་ཆུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །བཙུན་མོའི་འཁོར་དགྱེས་རོལ་པའི་མཛད་པ་ནི། དེ་ནས་ཤཱཀྱ་ལག་ན་བེ་ཅོན་གྱི་བུ་མོ་ས་འཚོ་མ་འཁོར་ཉི་ཁྲི། ཤཱཀྱ་ལག་ན་དྲིལ་བུ་སྒྲའི་བུ་མོ་གྲགས་འཛིན་མ་འཁོར་ཉི་ཁྲི། ཤཱཀྱ་ཟས་དཀར་གྱི་བུ་མོ་རི་དགས་སྐྱེས་འཁོར་ཉི་ཁྲི་སྟེ། བཙུན་མོ་དྲུག་ཁྲི་ཁབ་ཏུ་བཞེས་ནས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཕོ་བྲང་ན་བཞུགས་སོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མཛད་པ་ནི། དེའི་ཚེ་སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲ་ལས། སྡུག་བསྔལ་བརྒྱས་གང་སེམས་ཅན་མཐོང་ནས་ནི། །འགྲོ་བའི་མགོན་དང་སྐྱབས་དང་གནས་གྱུར་ཅིང་། །ཕན་བྱེད་མགོན་དང་དཔུང་གཉེན་གྱུར་ཅིག་ཅེས། ཁྱོད་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དེ་སྐད་བཏབ། །དགེ་བ་དཔའ་བོ་སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་། །འགྲོ་ཕན་བྱ་ཞེས་སྨིན་བཏབ་དྲན་པར་བྱོས། །ཞེས་པ་དེ་ཡང་། འཆི་མེད་མྱ་ངན་མེད་ན་སངས་རྒྱས་ཏེ། །སྒོམ་པས་ཉམ་ཐག་བདུད་རྩིས་ཚིམ་བྱ་ཞིང་། ཁྱོད་ཀྱིས་སྔོན་སྨྲས་ཚིག་མཐོང་དྲན་བྱས་ནས། །གྲོང་ཁྱེར་དམ་པ་འདི་ནས་མྱུར་དུ་བྱུང་། །ཞེས་པས་བསྐུལ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བར་མོས་ཏེ་འདུན་པས་ཤིང་རྟའི་ཁ་ལོ་བྱས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱོགས་བཞིར་བྱོན་པ་ལས། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་ཆུ་བོ་བཞི་དང་། དེ་ལས་ཐར་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པའི་དགེ་སྦྱོང་གི་གཟུགས་སུ་ཆས་པ་མཐོང་ནས། རྒ་དང་ན་དང་འཆི་འགྱུར་པ། །གལ་ཏེ་འདི་གསུམ་ཡོང་མེད་ན། །བདག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཡིད་འོང་བའི། །ཡུལ་རྣམས་ལ་ནི་དགའ་བར་བྱེད། །ཅེས་དེ་དག་གི་སྡུག་

p. 1243

བསྔལ་ལ་སེམས་ཤིང་ཞག་བདུན་བདུན་ཕོ་བྲང་གི་ནང་དུ་ཕྱིར་ལོག་སྟེ་བཞུགས་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་དམ་བཅས་པ་ན། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁོར་ཡུག་དམག་གིས་བསྲུངས་ནས་གཤེགས་སུ་མ་སྟེར་བའི་ནུབ་ཐ་མ་ལ། ཡབ་ལ་ཕྱག་བྱས་ཏེ་སྔགས་ལྡན་གྱི་སྟེང་དུ་ཆིབས་པའི་རྟ་རྨིག་བཞི་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་བཏེགས་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་བྱོན་ནས། མཆོད་རྟེན་རྣམ་དག་གི་དྲུང་དུ་ཉིད་ཀྱི་དབུ་སྐྲ་ཉིད་ཀྱིས་བཞར་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། རྟ་དང་རྒྱལ་པོའི་ཆས་རྣམས་ཕྱིར་སློག །དབུ་སྐྲ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷས་གདན་དྲངས་ནས་དབུ་སྐྲ་དང་སེན་མོའི་མཆོད་རྟེན་དུ་བྱས། ཤ་ནའི་གོས་དང་ངུར་སྨྲིག་བརྗེས་ནས་གསོལ་ཏེ། ཡངས་པ་ཅན་དུ་སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་ཀྱི་བུ་རིང་ཕུར་ལས་ཅི་ཡང་མེད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསླབས་ཤིང་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་བསྟན། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་རངས་བྱེད་ཀྱི་བུ་ལྷག་སྤྱོད་ལས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསླབས་ཤིང་དེ་དག་གི་འཁོར་སྟོང་དང་བཅས་པ་ལ་སླར་ལུང་འབོགས་ཤིང་སློབ་དཔོན་གྱི་གོ་འཕང་བརྙེས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །དཀའ་བ་སྤྱད་པའི་མཛད་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་མི་གྲོལ་བར་མཁྱེན་ཏེ། ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་དང་བཅས་ནས་ཆུ་ཀླུང་ནཻ་རཉྫ་ནའི་འགྲམ་དུ་མཁའ་ཁྱབ་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་ལོ་དྲུག་ཏུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་བསྟན། དེ་ཡང་ལོ་དང་པོ་གཉིས་ལ་འབྲས་ཉག་མ་རེ། བར་པ་གཉིས་ལ་ཆུ་ཐིགས་པ་རེ། ཐ་མ་གཉིས་ལ་ཅི་ཡང་མ་གསོལ་བར་བཞུགས་ཞེས་གྲག་གོ །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་ནི། དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ། མི་ཡི་དབང་པོ་ཤཱཀྱའི་སྲས་པོ་འདི། །གནག་པ་མ་རྫོགས་དོན་ཡང་མ་མཛད་ཅིང་། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་སྡུག་བསྔལ་མགོན་མེད་པར། །མཛད་

p. 1244

ནས་མགོན་འདི་འགྲོངས་པར་མི་འགྱུར་རམ། །ཞེས་པ་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་བསྐུལ་བ། དཀའ་ཐུབ་འདི་ལམ་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པས་འདི་ལས་བཞེངས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པས། དེ་ལས་བཞེངས་ཏེ་ཁ་ཟས་རགས་པ་གསོལ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ལས། ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་མ་མོས་ཏེ་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་སྤོང་བ་ལ་སོང་ངོ་། །དེ་ནས་རི་ག་ཡའི་རྩེར་གཤེགས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པར་ཆས་པ་ལས། བྲག་རལ་ཞིང་ས་གཡོས་པ་ན། གནས་གཞན་ཚོལ་ཅིག་པར་དགོངས་ཏེ་མ་ག་དྷཱ་རྡོ་རྗེའི་གདན་དུ་གཤེགས་སོ། །རྡོ་རྗེའི་གདན་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་པ་ལྟར་ན་དབང་ཆེན་གསེར་གྱི་ས་གཞི་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་རྒྱུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལས་རང་བྱུང་བ། འོག་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་དུ་གནས་པའི་ལྟེ་བ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་སྐྱེས་པ། རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོ་བཞིའི་སྟེང་ན་རྡོ་རྗེ་ཕུར་པའི་མཆོད་རྟེན་བཞི་ཡོད་པའི་ཤིང་གི་དྲུང་ན་ཁྲི་འདོམ་གསུམ་པ་ཡོད་པར་འདོད་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ལྟར་ན་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་གྱེན་དུ་ལངས་པའི་ཁོང་གསེང་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་བྱུང་བ། ར་བཞི་ལ་རྡོ་རྗེ་ཕུར་པའི་མཆོད་རྟེན་བཞི་གནས་པ། མཆོད་རྟེན་བཞིའི་བར་གྱི་ཐང་ལ་མདའ་རྒྱང་འབྲིང་པོ་རེ་ཡོད་པའི་དབུས་ན་རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ་ལས་གྲུབ་པའི་གདན་ཁྲི་རྒྱར་ཕྱོགས་རེ་ལ་འདོམ་གསུམ་གསུམ་དཔང་སུ་ཁྲུ་གསུམ་གསུམ་གྱི་དབུས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་སྐྱེས་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལས་གྲུབ་པ། འཇིག་པའི་བསྐལ་བ་བྱུང་ཡང་མེ་བདུན་ཆུ་གཅིག་གིས་མི་འཇིག་པར་ནམ་མཁའ་ལ་ཟོ་བ་དཔྱངས་པ་བཞིན་དུ་གནས་པར་འདོད་དོ། །དེར་བཞུད་པའི་ལམ་ན་བྲམ་ཟེའི་བུ་མོ་ལེགས་སྐྱེས་མས་བ་མེན་ལྔ་བརྒྱའི་འོ་མ་ཉིང་བརྒྱུད་དུ་བསིངས་པ་བསྐོལ་ཏེ་དྲངས་པས་སྐུ་ལུས་གསེར་གྱི་གཏན་པ་ཕྱིས་

p. 1245

པ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཅིང་། གསོལ་བ་ཕུལ་བའི་བསོད་ནམས་ཅི་མཆིས་པ། །གྲགས་དང་ལྡན་པའི་དོན་ཀུན་གྲུབ་འགྱུར་བ། །མི་ཡི་དབང་པོ་བློ་མཆོག་ལྡན་པ་དེའི། །དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་གཞན་དོན་དུ་བཏབ་བོ། །དེ་ནས་གཤེགས་ཏེ་རྩྭ་འཚོང་བཀྲ་ཤིས་ལྡན་ལས་རྩྭ་བཞེས་པ་བསྣམས་ནས་རྡོ་རྗེའི་གདན་དུ་བྱོན། བདུད་ཀྱི་སྡེ་བཅོམ་པའི་མཛད་པ་ནི། དེ་ནས་རྩྭ་དེ་དག་རྡོ་རྗེའི་གདན་ལ་བཏིང་ནས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་མཛད་དེ་དམ་བཅའ་བ་བརྟན་པོ་མཛད་པ། ཇི་སྲིད་ཟག་མེད་མ་ཐོབ་པར། །དེ་སྲིད་སྐྱིལ་ཀྲུང་གཞིག་མི་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། སྟན་འདིར་བདག་གིས་ལུས་འདི་བསྐམས་ཀྱང་རུང་། །པགས་པ་རུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཞིག་ཀྱང་རུང་། །བསྐལ་མང་རྙེད་དཀའི་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་བར། །སྟན་འདི་ལས་ནི་ལུས་བསྐྱོད་མི་བྱ་འོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་སྲོད་ཀྱི་ཆ་ལ་བདུད་འདུལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས། འོད་ཟེར་ཀུན་ཏུ་འགྱེད་པར་མཛད་པ་ལས། བདུད་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་དཀྲོགས་ཤིང་དཔའ་བཀོང་བར་གྱུར་ཏེ། མ་བཟོད་ནས་བདུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དགའ་རབ་དབང་ཕྱུག་རྔོན་པའི་ཆ་བྱད་དུ་བརྫུས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲུང་དུ་འོངས་ནས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་འདིར་ཅི་བྱེད་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་སླད་དུའོ། །བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྫོགས་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་རྒྱལ་པོའི་བུ་སྐྱིད་བདེར་གནས་པ་ཙམ་ལས་ཅི་ཡང་མ་བྱས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་གཏན་པ་མེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་གཅིག་བྱས་པས་ཀྱང་འདོད་པ་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོར་གྱུར་ན། ངས་བསྐལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱས་པས་ཅིའི་ཕྱིར་འཚང་མི་རྒྱ། བདུད་ཀྱིས་མཛུབ་

p. 1246

མོ་གཉིས་གྱེན་དུ་བསྒྲེངས་ཏེ་སྨྲས་པ། ངས་ནི་འདི་ན་མཆོད་སྦྱིན་གཏན་པ་མེད། །བྱས་པ་ལ་ནི་ཁྱོད་ཉིད་དཔང་ཡིན་ན། །ཁྱོད་ལ་འདི་ན་དཔང་འགའ་ཡོད་མིན་པས། །སྨྲས་ཀྱང་དཔང་མེད་ཁྱོད་ནི་ཡི་ཕམ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕྱག་བསོད་ནམས་བརྒྱ་ལས་གྲུབ་པ་ས་ལ་བརྡབས་ནས། ས་འདི་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། །རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུ་སྙོམས་ཤིང་ཉེ་འཁོན་མེད། །འདི་ནི་བདག་གི་དཔང་སྟེ་བདག་བརྫུན་མེད། །འདི་ལ་ཁྱོད་ནི་བདག་གི་དཔང་བྱོས་ཤིག །ཅེས་གསུངས་མ་ཐག་ཏུ་སའི་ལྷ་མོ་བརྟན་མ་སྐུ་མདོག་གསེར་བཙོ་མ་ལྟ་བུ་ལུས་ཕྱེད་ས་ལས་འཐོན་ཏེ། ཕྱག་ཏུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཅིག་བསྣམས་ནས། ངས་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འདི་འདི་ཙམ་དུ་གྲངས་ཀྱིས་བགྲང་བ་ནི་ཚད་བཟུང་དུ་རུང་གི། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལ་མགོ་དང་ཡན་ལག་བྱིན་པ་ནི་བགྲང་བར་མི་ནུས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ལ་བབ་བོ་ཞེས་བརྗོད་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང་། བདུད་སྐྱེངས་ཤིང་ཡུ་ཡུ་པོར་གྱུར་ནས་རང་གི་གནས་སུ་སོང་སྟེ། བདུད་ཀྱི་དམག་བྱེ་བ་དང་དུང་ཕྱུར་དྲངས་ཏེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བློ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་འཇིགས་ཤིང་སྐྱི་བུང་བར་བྱས་སོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་མཚོན་ཆ་འཕངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མེ་ཏོག་གི་ཆར་དུ་བབ། མི་སྙན་པའི་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་ནི་བསྟོད་དབྱངས་སྙན་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ནས་བདུད་ཀྱི་སྒྱུ་ཐམས་ཅད་བཏུལ་བའི་ཚེ་ལྷས་བསྟོད་པ། ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ཆོས། །རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་མཐོང་ནས་ནི། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་རབ་ལྡན་པས། །གཡོན་ཅན་དཔུང་བཅས་ཚོགས་ཀྱིས་བརྫི་བ་མིན། །བྱམས་པའི་ཟེར་གྱིས་བདུད་ཀྱི་སྒྱུ་རྣམས་བཏུལ། །མཚོན་ཆ་འཕངས་པ་མེ་ཏོག་ཉིད་དུ་གྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་བདུད་ཀྱིི་དམག་རྣམས་སླར་ལོག་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་བུ་མོ་བདུན་གྱིས་ཆགས་

p. 1247

པའི་ཟོལ་གྱིས་སླུ་བར་ཆས་པ་ལས་རྒན་མོ་བདུན་དུ་གྱུར་ནས་སླར་འགྱོད་དེ་བཟོད་པར་གསོལ་ནས། རྣམ་དག་སྐུ་ལྔ་མཆོག་ཏུ་གཟུགས་བཟང་ཞིང་། །ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་གསེར་གྱི་ལྷུན་པོ་འདྲ། །གྲགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་ལྷམ་མེ་བ། །མགོན་པོ་མཆོག་གྱུར་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བསྟོད་པ་བརྗོད་པས་སྔོན་བཞིན་གྱུར་ཏེ་རང་གི་གནས་སུ་སོང་ངོ་། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མཛད་པ་ནི། དེ་ནས་དགུང་གི་ཆ་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག །ཐོ་རངས་རྔ་བརྡུང་དུ་ཉེ་བ་ན་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་མཛད་དེ། སངས་རྒྱས། བྱང་ཆུབ། རིག་པ་གསུམ་བརྙེས་པ་དེའི་ཚེ་ས་ཆེན་པོ་འདི་ཡང་རབ་ཏུ་གཡོས། འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བ་གྲངས་མེད་པ་ཡང་བྱུང་བ་ན། ལྷས་བསྟོད་པ། སྐྱེས་བུ་སེང་གེ་དེ་ཡིས་དཔུང་བཅས་བདུད་བཏུལ་ཏེ། །སྟོན་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་མངོན་དུ་མཛད་ནས་ནི། །གང་ཚེ་སྟོབས་བཅུ་རིགས་པ་གསུམ་པོ་བརྙེས་གྱུར་ཚེ། །ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཞིང་མང་བྱེ་བ་གཡོས་པར་གྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་ཞག་བདུན་ཕྲག་བདུན་དུ་ཆོས་མི་གསུང་བར་བཞུགས་པ་ལས། བདུན་ཕྲག་དང་པོ་ལ་སྐྱིལ་ཀྲུང་མ་བཤིག་པར་བཞུགས། གཉིས་པ་ལ་འཛམ་གླིང་ཉེ་བར་བཅགས། གསུམ་པ་ལ་སྟོང་གསུམ་རིང་དུ་བཅགས། བཞི་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ལ་གཟིགས། ལྔ་པ་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་བཏང་བཟུང་གི་གནས་སུ་གཤེགས། དྲུག་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་རྣམས་བཏུལ། བདུན་པ་ལ་ཤིང་སྒྲོལ་རྒྱུའི་ཚལ་དུ་བཞུགས་ཏེ་ཚོང་དཔོན་ག་གོན་དང་བཟང་སྐྱོང་གིས་སྦྲང་རྩི་ཕུལ་བ་རྒྱལ་པོ་བཞིས་རྡོའི་ལྷུང་བཟེད་ཕུལ་བར་བཞེས་ཏེ་གསོལ་ནས་ཤིས་པ་བརྗོད་པ་གསུངས་པའི་རྗེས་ལ། ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཤིག་བདག་གིས་རྙེད། །སུ་ལ་བསྟན་ཀྱང་གོ་བར་

p. 1248

མི་འདུག་པས། །མི་སྨྲ་ནགས་འདབ་ཉིད་དུ་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཐུགས་ལས་ཆུང་ངུ་ལ་གཞོལ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་མཛད་པ་ནི། དེ་ནས་ཚངས་པས་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་རྗེས་སུ་དྲན་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དྲུང་དུ་འོངས་ཏེ་གསོལ་པ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབས་ནས་ནི། །ཕྱོགས་བཅུ་དག་ཏུ་འོད་ཟེར་རྣམ་པར་བཀྱེ་མཛད་དེ། །ཡེ་ཤེས་ཟེར་གྱིས་བློ་ཡི་པདྨ་ཁ་འབྱེད་པ། །སྨྲ་བའི་ཉི་མ་ཅི་སླད་དེ་རིང་བཏང་སྙོམས་བཞུགས། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྔ་བོ་ཆེ་ནི་བརྡུང་དུ་གསོལ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དུང་ནི་རབ་ཏུ་འབུད་དུ་གསོལ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྡོང་བུ་སྒྲེང་བར་མཛད་དུ་གསོལ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མར་མེ་སྤར་བར་མཛད་དུ་གསོལ། །ཞེས་བརྗོད་ནས་ཙནྡན་གྱི་ཕྱེ་མས་གཏོར་ཏེ་རང་གི་གནས་སུ་སོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་སྦྲན་ཏེ་འོངས་ནས། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཕུལ་ཏེ་གསོལ་པ། ཟླ་བ་ཉ་བ་གཟའ་ལས་ཐར་བ་ལྟར། །ཐུབ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། །གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་བཞེངས་སུ་གསོལ། །འཇིག་རྟེན་མུན་པར་ཤེས་རབ་འོད་དབྱུང་གསོལ། །ཞེས་ཞུས་པས་མ་གནང་། དེ་ནས་ཚངས་པས་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་དང་ལྡན་པ་ཕུལ་ཏེ་ཞུས་པ། གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་བཞེངས་སུ་གསོལ། །འཇིག་རྟེན་མུན་པར་ཤེས་རབ་འོད་དབྱུང་གསོལ། །ཀུན་ནས་འཚལ་བར་གྱུར་པ་མཆིས་ལགས་ཀྱི། །ཐུབ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ནི་བསྟན་དུ་གསོལ། །ཞེས་བསྐུར་བར། དེ་བཞིན་གཤེས་པས་བཀའ་སྩལ་པ། སྐྱེ་དགུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅིངས། །ཉོན་མོངས་རྒྱུན་གྱིས་རབ་ཏུ་བརྡས། །ང་ཡིས་ཚེགས་ནི་ཆེན་པོས་རྙེད། །དེ་ལྟ་བས་ན་བསྟན་མི་ཕན། །ཚངས་པ་ང་ཡིས་ཐ་བ་ཀུན། །བཅོམ་ནས་ཚེགས་ཆེན་གྱིས་རྟོགས་པའི། །ཆོས་འདི་

p. 1249

སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས། །དཀྲིས་པས་བདེ་བླག་རྟོགས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ནས་མ་གནང་བ་དང་། ཡང་ཞུས་པ། །མ་ག་དྷཱ་ཡི་ཡུལ་འདིར་སྔོན་ཆད་ཆོས། །མ་དག་དྲི་མ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་བྱུང་། །བདུད་རྩིའི་སྒོ་མོ་དབྱེ་བར་མཛོད་ཅིག་ཆོས། །རྡུལ་བྲལ་དྲི་མ་མེད་པ་བཤད་དུ་གསོལ། །ཞེས་པ་དང་། འཁོར་ལོ་བཞེས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་པ། ཚངས་པ་མ་ག་དྷཱ་ཡི་སེམས་ཅན་གང་། །རྣ་བར་ལྡན་ཞིང་དད་དང་ཤེས་རབ་ལྡན། །མི་འཚེ་འདུ་ཤེས་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཉན་པ། །དེ་དག་ལ་ནི་བདུད་རྩིའི་སྒོ་དབྱེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་སྐད་ཅིག་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གནང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དེ་འོག་མིན་གྱི་བར་དུ་ཐོས་ཏེ་སོ་སོ་ནས་མཆོད་པའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ཐོགས་ཏེ་ལྷགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ལྷ་སྲིད་མཆོག་དང་ཤིང་གི་ལྷ་མོ་བཞིས་གསོལ་པ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གང་དུ་བསྐོར། བཀའ་སྩལ་པ། ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་རོ། །ཡང་གསོལ་པ། དེར་ནི་མི་རུང་སྟེ་ལྗོན་ཤིང་གི་གྲིབ་མ་ཉུང་བ་དང་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཚོགས་དང་མི་ལྡན་པས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། དེར་ནི་ང་ཡིས་མཆོད་སྦྱིན་སྟོང་ཕྲག་ཁྲག་ཁྲིག་དྲུག་ཅུས་མཆོད། །ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི་དམ་པ་དེ་ནི་སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་གནས། །དེ་ཕྱིར་དྲང་སྲོང་ཞེས་བྱའི་གནས་མཆོག་དེར་ནི་འཁོར་ལོ་དམ་པ་བསྐོར། །ཞེས་གསུངས་ནས། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་ལ་གཟིགས་ཏེ་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་གཤེགས་པ་དང་། ལྔ་སྡེས་མི་འདུད་པའི་ཁྲིམས་སུ་བཅའ་བ་བྱས་སོ། །ལམ་དུ་བྲམ་ཟེ་ཉེ་བར་འཚོ་བ་དང་མཇལ་ནས། བྲམ་ཟེས་དྲིས་པ། གོའུ་ཏ་མ་ཁྱོད་ཀྱིས་སུ་ལ་ཚངས་པར་སྤྱད། བཀའ་སྩལ་པ། ང་ལ་མཁན་པོ་གང་ཡང་མེད། །ང་དང་འདྲ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །ང་ནི་གཅིག་པུར་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །བསིལ་གྱུར་ཟག་པ་ཟད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་དྲིས་པ། ཁྱོད་

p. 1250

དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ནམ། བཀའ་སྩལ་པ། ང་ཉིད་འཇིག་རྟེན་དགྲ་བཅོམ་སྟེ། །ང་ནི་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་དྲི་ཟར་བཅས། །ང་ནི་དོ་ཟླའི་གང་ཟག་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་དྲིས་པ། ཁྱོད་རྒྱལ་བར་ཁས་འཆེའམ། བཀའ་སྩལ་པ། །གང་དག་ཟག་པ་ཟད་བརྙེས་པ། །ང་འདྲ་རྒྱལ་བར་ཤེས་པར་གྱིས། །ང་ནི་སྡིག་པའི་ཆོས་ལས་རྒྱལ། །དེ་བས་ཉེས་བཅོམ་རྒྱལ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་དྲིས་པ། གོའུ་ཏ་མ་གར་འགྲོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ང་ནི་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་འགྲོ། གྲོང་ཁྱེར་གསལ་ལྡན་དེར་སོང་ནས། །ལོང་བ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་ལ། །ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་སྤར་དུ་འགྲོ། །འོན་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་ལ། །ཆོས་ཀྱི་རྔ་ཆེན་བརྡུང་དུ་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་བྱོན་པ་ལས། ལྔ་སྡེ་བཟང་པོའི་ཁྲིམས་སུ་བཅའ་བ་རང་ཞིག །ས་ཕྱོགས་དེར་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་སྟོང་བྱུང་བ་ལས། དང་པོ་གསུམ་ལ་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་དང་བསྐོར་བ་མཛད་ནས་བཞི་པའི་སྟེང་དུ་བཞུགས་པས་གཞན་རྣམས་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང་། ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་ལྷ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཅས་པ་ལ་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལན་གསུམ་དུ་བལྡབས་པས་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྐོར་བ་དང་། འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདེན་པ་མཐོང་། ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་དཔལ་རང་བྱུང་གིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་གདུགས་ཟླ་མེད་པའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དང་པོར་བཅའ་བའི་གཞི་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ལས། ཆོས་གོས་ཅི་ནས་ཀྱང་ཟླུམ་པོར་བགོ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་སོགས་པར་བཀའ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལ་སོགས་པ་བར་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། ལྷའི་གནས་དང་། ཀླུའི་གནས་ལ་སོགས་པ་

p. 1251

ངེས་མེད་སྣ་ཚོགས་སུ་བཀའ་ཐ་མས་ངེས་པ་དོན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་དབང་གིས་བསྐོར་ཏེ། ལ་ལར་ནི་གནས་གཅིག་ཏུའང་དབང་པོའི་རིམ་པས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་ཐོས་ལ། ལ་ལར་ནི་གདུལ་བྱ་གང་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་དབང་གིས་ཐ་དད་དུ་ཐོས་སོ་ཞེས་གྲག་གོ །ཐ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཛད་པ་ནི། དེ་ནས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སྐྱེ་དགུ་ལས། ལ་ལ་ནི་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ལ་བཀོད། ལ་ལ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་དང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་བཀོད། སྐུ་དངོས་སུ་སྣང་བས་འདུལ་བའི་རིམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་དགོངས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་ཏུ་གཤེགས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་དགོངས་པ་ན། དཔལ་གྱི་མགུལ་ནས་སྤྲིད་པ་ཞིག་བྱུང་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོས་ཐོས་ནས། སངས་རྒྱས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་བཞུགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས། དེ་ས་བླ་བས་ཐོས་པ་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་དུ་སྐད་ཅིག་ལ་ཐོས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་ལེགས་པ་བྱས། བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་མི་ཟེར་བར། སྐྱེས་བུ་ལེ་ལོ་ཅན་མང་པོའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་གསུངས་པས། དེའི་བཟོད་གསོལ་དུ་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་དགྲ་བཅོམ་མ་ལྔ་བརྒྱ་དང་བཅས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། མཽངྒལ་གྱི་བུས་དམྱལ་བའི་གནས་བལྟར་བྱོན་པས། དེ་ན་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དང་མཁན་པོ་རྣམས་སྐྱེས་པ་ཀུན་གྱིས་རང་རེའི་ཆོས་དེ་ལོག་ནས་འདུག་པས། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་ཤིག་ཅེས་པའི་འཕྲིན་བརྫངས་པ་ཁྱེར་ནས་མིའི་ཡུལ་དུ་བྱོན་དུས། ལམ་དུ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དག་དང་འཕྲད་ནས་དེ་དག་གིས་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་དགེ་སྦྱོང་སུ་ལ་ཡོད་དྲིས་པའི་ལན་དུ། །དགེ་སྦྱོང་ཤཱཀྱའི་ནང་ན་ཡོད། །ཀུན་དུ་རྒྱུ་ལ་དགེ་སྦྱོང་མེད། ཁྱེད་རང་གི་མཁན་པོ་དང་སློབ་

p. 1252

དཔོན་ཡང་མནར་མེད་པའི་དམྱལ་བ་ན་སྐྱེས་པ་ཀུན་འདི་སྐད་ཟེར་རོ་ཞེས་སྔར་གྱི་འཕྲིན་བཤད་ཀྱང་ཤ་འཁོན་མེད་པས་མ་ཐོས། ཕྱི་ལ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་འོངས་པ་ལ་དྲིས་པས་སྔར་གྱི་ལྟར་བརྗོད་དུས། འདི་དག་འུ་ཅག་ལ་སྨྲ་བར་མ་ཟད་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ལ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་པས་ཆོམས་ཤིག་ཅེས་དབྱུག་པས་སྐུ་ལུས་འདམ་བུ་བཅོམ་པ་ལྟར་བརྡུངས་སོ། །དེ་ནས་ཤཱ་རིའི་བུས་ཆོས་གོས་ཀྱི་གྲྭར་གཏུམས་ཏེ་ཁུར་ནས་གྲོང་ཤིང་ཐག་ཅན་དུ་བསྐྱལ་ཏེ། མི་འཚོ་བར་ཤེས་ནས་གྲོགས་པོ་འཆི་བ་ཐོས་པར་ཡང་མི་བྱ་ན་མཐོང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་ཤཱ་རིའི་བུ་ནཱ་ལནྡར་སོང་ནས་དེའི་སྔ་དྲོ་དགྲ་བཅོམ་པ་བཞི་སྟོང་དང་བཅས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །དེའི་ཕྱི་དྲོ་མཽདྒལ་གྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་བཞི་སྟོང་དང་བཅས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །གཞན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་མང་པོ་བུད་ཤིང་ཟད་པའི་མེ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཁོར་རྣམ་པ་བཞི་དང་བཅས་པ་གནས་བརྟན་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་གཏད་དེ་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་དང་ཟླ་བ་གསུམ་མམ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཉིས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་ཅན་གྱི་ཤིང་སཱ་ལ་ཟུང་ཞིག་གི་རྩར་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཉམ་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །དེ་ནས་པུར་ཇི་ལྟར་སྦྱང་བ་མ་ཤེས་པ་ལས། འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ཀླུའི་ཡུལ་ནས་བྱོན་ཏེ་གསོལ་བ་བཏབ་པས་ཞུགས་རང་འབར་ཏེ་སྐུ་གདུང་སིལ་བུར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེམས་མཆེ་བ་བཞི་ལས་དང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པས་གདན་དྲངས། གཉིས་པ་གྲོང་ཁྱེར་ཚིག་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོས་གདན་དྲངས། གསུམ་པ་ཀ་ལིངྐའི་ཡུལ་གྱི་སྲིན་པོས་གདན་དྲངས། བཞི་པ་གྲོང་ཁྱེར་སྒྲ་སྒྲོགས་ཀྱི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོས་གདན་དྲངས། སྐུ་གདུང་ཆ་བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོ་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་ཅན་གྱི་གྱད་རྣམས་ལ་བྱིན། གཉིས་པ་ཡུལ་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་གྱད་ལ་བྱིན། གསུམ་པ་ཡུལ་རྟོག་པ་གཡོ་བའི་རྒྱལ་རིགས་བུ་

p. 1253

ལུ་ཀ་ཆེན་པོ་ལ་བྱིན། བཞི་པ་གྲོང་ཁྱེར་སྒྲ་སྒྲོག་ཀྱི་རྒྱལ་རིགས་ཀྲོ་དྷ་བ་ལ་བྱིན། ལྔ་པ་ཁྱབ་འཇུག་གི་གླིང་གི་བྲམ་ཟེ་ལ་བྱིན། དྲུག་པ་སེར་སྐྱའི་རྒྱལ་རིགས་ཤཱཀྱ་བར་གཏོགས་པ་རི་བྲག་པ་རྣམས་ལ་བྱིན། བདུན་པ་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ལིཙྪ་བཱི་རྣམས་ལ་བྱིན། བརྒྱད་པ་གྲོང་ཁྱེར་མ་ག་དྷཱའི་ནང་བྱན་མ་གཏོགས་པ་བྲམ་ཟེ་དབྱར་བྱེད་ལ་བྱིན། གདུང་བཅུག་པའི་བུམ་པ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་བྲེ་བོ་དང་མཉམ་པ་ལ་བྱིན། གདུང་བསྲེགས་པའི་སོལ་བ་རྣམས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་བྱིན་ཏེ་སོ་སོ་ནས་མཆོད་རྟེན་རེ་རེ་བཞེངས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལུང་ལས། སྤྱན་ལྡན་སྐུ་གདུང་བྲེ་བོ་བརྒྱད་དག་ལས། །བདུན་ནི་ཛམྦཱུའི་གླིང་པའི་མཆོད་པར་ཐོབ། །སྐྱེས་བུ་མཆོག་དེའི་བྲེ་བོ་གང་ཞིག་ནི། །གྲོང་ཁྱེར་སྒྲ་སྒྲོགས་ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོས་མཆོད། །སྐྱེས་མཆོག་དེ་ཡི་མཆེ་བ་བཞི་དག་ལས། །གཅིག་ནི་རྩ་གསུམ་ལྷ་ཡུལ་འཇིག་རྟེན་མཆོད། །གཉིས་པ་ཚིག་འཛིན་ཡིད་འོང་གྲོང་ཁྱེར་ན། །གསུམ་པ་ཀ་ལིང་རྒྱལ་པོའི་ཡུལ་ན་ཏེ། །སྐྱེས་མཆོག་དེ་ཡི་མཆེ་བ་བཞི་པ་ནི། །གྲོང་ཁྱེར་སྒྲ་སྒྲོགས་ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོས་མཆོད། །མྱ་ངན་མེད་རྒྱལ་སྐྱ་སྣར་བུ་གནས་པར། །མཆོད་རྟེན་བདུན་པོ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བྱས་ཏེ། །དེ་ཡི་མཐུ་ཡིས་དབྱིག་འཛིན་འདིར་ཡང་ནི། །སྨོན་ལམ་དངོས་པོ་མངོན་པར་བརྒྱན་གྱུར་ཏེ། །འདི་ལྟར་སྤྱན་ལྡན་སྐུ་གདུང་དེ་དག་ལ། །ལྷ་དབང་ཀླུ་དབང་མི་ཡི་དབང་པོ་དང་། །མི་འམ་ཅི་དང་གནོད་སྦྱིན་བདག་པོ་ཡིས། །རབ་ཏུ་བཀུར་ནས་བཀུར་སྟི་མཆོད་པ་བྱས། །བཅོམ་ལྡན་སྐུ་གདུང་ཆ་བརྒྱད་བགོས་པ་ལས། །གཅིག་ནི་གྲོང་ཁྱེར་རྩ་ཅན་གྱད་ལ་བྱིན། །གཉིས་པ་སྡིག་ཅན་གྱད་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེར་མཆོད། །གསུམ་པ་རྟོག་གཡོའི་རྒྱལ་རིགས་བུ་ལུ་ཀས། །བཞི་པ་སྒྲ་སྒྲོགས་རྒྱལ་རིགས་ཀྲོ་དྷ་ལ། །ལྔ་པ་ཁྱབ་འཇུག་གླིང་གི་བྲམ་ཟེར་མཆོད། །དྲུག་པ་སེར་སྐྱའི་རྒྱལ་

p. 1254

རིགས་ཤཱཀྱ་ཡིས། །བདུན་པ་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ལིཙྪ་བཱིས། །བརྒྱད་པ་ཡིད་འོང་གྲོང་ཁྱེར་མ་ག་དྷཱའི། །ནང་བྱན་མ་གཏོགས་བྲམ་ཟེ་དབྱེར་བྱེད་མཆོད། །གདུང་བཅུག་བུམ་པ་ཡོན་ཏན་རབ་ལྡན་པ། །བྲམ་ཟེའི་རིགས་མཆོག་བེ་བོར་མཉམ་ལ་བྱིན། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ནྱ་གྲོ་དྷ་ཡིས་ནི། །གདུང་བསྲེགས་སོལ་བ་བླངས་ནས་མཆོད་རྟེན་བྱས། །དེ་ལྟར་ཐོག་མར་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་ཡི། །མཆོད་རྟེན་ཡོན་ཏན་རབ་མཛེས་བཅུར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་བཀའི་བསྡུས་ཚུལ་ལ་གསུམ་ལས། །བསྡུ་བ་དང་པོ་ལ་སྡོམ་ནི། དུས་དང་འདུས་པ་གནས་དང་ནི། །གསོལ་འདེབས་དངོས་པོ་སྦྱིན་བདག་དང་། །དགོས་པ་བསལ་བྱ་བསྡུས་ཚུལ་གཙོ། །རྣམ་པ་དགུར་ནི་མཁས་རྣམས་བཞེད། །དེ་ལ་དུས་ནི་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱི་དེ་ལོའོ། །མཆོག་འདུས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱའོ། །དེའང་ལྷའི་བུ་རྣམས་ལས་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་གསན་ནས་གང་པོ་ལ་དགེ་འདུན་བསྡུས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་བ་ལས། གཎྜཱི་བརྡུངས་དགེ་འདུན་བསྡུས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔར་བརྒྱར་གཅིག་གི་མ་ཚང་ནས། ཤྲཱི་ཀ་ཀའི་གཞལ་མེད་ཁང་སྟོང་པ་ན་འཕགས་པ་བ་ལང་བདག་བཞུགས་པ་ལ་གང་པོས་འོད་སྲུང་ལ་སོགས་པའི་དགེ་འདུན་ཁྱོད་ལ་སྡོད་པས་འབྱོན་པར་ཞུ་ཞེས་སྦྲན་དུས། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཤེས་ཏེ་ཆོས་གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་དགེ་འདུན་ལ་བསྐུར་ནས། བ་ལང་བདག་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་གང་པོས་བསྒྲགས་པས། འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ད་ཕྱིན་ཆད་བཀའ་བསྡུ་བ་མ་ཚར་གྱི་བར་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་སུ་གང་ཡང་མྱ་ངན་ལས་མ་འདའ་ཞིག་ཅེས་བསྒྲགས་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ་སྤྱོ་བས་གདུལ་བར་མཁྱེན་ནས། མཆོག་འདུས་པའི་ནང་ནས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་མ་ལེགས་ཀྱིས་སོང་ཞིག་ཅེས་སྨྲས་པས། ང་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་

p. 1255

ཁྱོད་ལ་གཏད་པ་ལགས་མོད་ནོངས་པ་མ་མཆིས་ཞེས་བརྗོད་པས། འོད་སྲུངས་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཚུལ་ཤིང་ཞོག་ཅིག་ཅེས་གསུངས་ནས་སྤྱོ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་མཛད་ཅེས་གྲགས་ཀྱང་། སྤྱོ་བ་བདུན་སྤྱོ་ཆུང་དང་བརྒྱད་མཛད་པར་སྔོན་གྱི་མཁས་པ་དག་གསུངས་ཏེ། འདྲི་རྨེད་འདི་མཛད་དང་ལན་འདི་བཏབ་མི་སྣང་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདྲི་རྨེད་མཛད་པ་ལ་ལན་ལོག་པ་བཏབ་ཅེས་པའི་སྤྱོ་བ་མི་བགྲང་ངོ་། །སྤྱོ་བ་བདུན་སྤྱོ་ཆུང་དང་བཅས་པ་ནི། དེར་འོད་སྲུངས་ཀྱི་ཞལ་ནས་སངས་རྒྱས་ཞལ་སྐྱེམས་པ་ལ་ཆུ་རྙོག་མ་ཅན་དྲངས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉེས་ཞེས་པའི་ལན་དུ། དེའི་ཚེ་བདུད་ཀྱིས་ཆུ་ཀླུང་ཀ་ཀུ་ཏ་དཀྲུགས་པས་རྙོག་མ་མེད་པ་མ་རྙེད་ཅེས་བཏབ་པས། ལྷུང་བཟེད་ནམ་མཁའ་ལ་དེང་བྱས་ན་ལྷས་བདུད་རྩིས་འགེངས་པས་དེ་ཙམ་མ་ཤེས་པ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉེས་གསུངས་པ་དང་། བདུད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་གསོལ་བ་ན་ཁྱོད་ལ་དྲིས་པའི་ཚེ། དེ་ལྟར་གསོལ་བ་མ་བཏབ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉེས་ཞེས་པའི་ལན་དུ། དེའི་ཚེ་བདུད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཁྱབ་པས་དྲན་འཛིན་ཉམས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བཏབ་པས། བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ལ་གནས་པས་འདོད་ན་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་ཡང་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཚེ། ཁྱོད་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་ན་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་ན་དེ་ཙམ་མ་ཤེས་པ་ཉེས་གསུངས་པ་དང་། ན་བཟའ་རྡོག་པའི་འོག་ཏུ་བཅུག་ནས་དྲིས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉེས་ཞེས་པའི་ལན་དུ། དེའི་ཚེ་འཛིན་མཁན་མ་རྙེད་ཅེས་བཏབ་པས། ནམ་མཁའ་ལ་དེང་བྱས་ན་ལྷས་འཛིན་པ་ལས་དེ་ཙམ་མ་ཤེས་པ་ཉེས་གསུངས་པ་དང་། གསང་བའི་སྦ་བ་ནུབ་པ་གྲོང་པའི་བུད་མེད་ལ་བསྟན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉེས་ཞེས་པའི་ལན་དུ། །དེའི་ཚེ་བུད་མེད་སྐྱེས་པར་འགྱུར་དུ་རེ་ཞེས་བཏབ་པས། རང་གི་ལས་ཀྱིས་བུད་མེད་སྐྱེས་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་སྦ་བ་སྦ་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་

p. 1256

ཡིན་པས་དེ་ཙམ་མ་ཤེས་པ་ཉེས་གསུངས་པ་དང་། སྐུ་གསེར་གྱི་གཏན་པ་ཕྱིས་པ་འདྲ་བ་གྲོང་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བསྟན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉེས་ཞེས་པའི་ལན་དུ། དེའི་ཚེ་བདེན་པ་མཐོང་དུ་རེ་ཞེས་བཏབ་པས། སྐལ་བ་མེད་པ་དག་གིས་བདེན་པ་ག་ལ་མཐོང་སྐུ་དྲི་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་དེ་ཙམ་མ་ཤེས་པ་ཉེས་གསུངས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་བུད་མེད་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཞུ་བ་བྱས་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉེས་བྱས་པའི་ལན་དུ། ཡུམ་འདས་ནས་བསྐྱངས་པས་དྲིན་ཆེ་སྙམ་ནས་ཞུས་ཞེས་བཏབ་པས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཕྱོགས་གང་ནས་ཀྱང་དྲིན་ལན་བསབ་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་བསྟན་པའི་ཐ་མ་ལྔ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་རྟགས་ཙམ་འཛིན་པར་འགྱུར་བས་དེ་ཙམ་མ་ཤེས་པས་ཉེས་གསུངས་པ་དང་། གང་ཟག་དཀའ་བས་ཉེ་བར་འཚོ་བའི་ཚེ་བསླབ་པའི་གཞི་ཕྲ་མོ་དག་བག་ཡངས་སུ་གནང་བར་གསུངས་པ་ལ་གང་ཕན་ཆད་གནང་བ་མ་ཞུས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉེས་ཞེས་པའི་ལན་དུ། །སངས་རྒྱས་འདས་ནས་དགེ་སྦྱོང་འདི་དག་རེས་འགའ་སྡོམ་རེས་འགའ་གློད་ཅེས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་འཕྱ་བར་འགྱུར་དུ་དོགས་ནས་མ་ཞུས་ཞེས་བཏབ་པས། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་གནང་ན་ཅི་ཞིག་བྱ་དེ་ཙམ་མ་ཤེས་པ་ཉེས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་མཆིལ་ལྷམ་གྱིས་བསྣུན་ཏེ་བསྐྲད་དོ། །དེ་ནས་ཀུན་དགའ་བོས་བྲྀ་ཛིའི་ལྗོངས་སུ་བྱོན་པ་ལས། བྲྀ་ཛྀའི་བུ་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་གདམས་ངག་ཕོག་པས་དེ་དག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ནས། མཁན་པོ་ལ་བསྐུར་བ། མཁན་པོ་ནི་འགྲོ་བ་མང་པོ་སྒྲོལ་བའི་གྲུ་གཟིངས་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་མ་མཛད་ཅེས་བསྐུལ་བས། བདེན་སྙམ་ནས་སྒོམ་ཐུན་གཅིག་མཛད་པས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་དུས་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བརྟགས་པས་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྤྱོ་བ་མཛད་པར་མཁྱེན་ཏེ། སླར་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་བྱོན་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱའོ། །གནས་ནི་འོད་

p. 1257

མའི་ཚལ་དང་རྩྭ་ཅན་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ཡིད་གདུང་ཞིང་ཉམས་མི་དགའ་བས། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རིའི་ཕྱོགས་ཞིག་ན་ཨ་སུ་ར་བ་གསང་བའི་བྲག་ཕུག་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེར། གསོལ་བ་འདེབས་མཁན་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་སྟེ། སྣམ་སྦྱར་ལྔ་བརྒྱ་སྟན་དུ་བཏིང་ནས་ཉེ་བ་འཁོར་བཞུགས་པ་ལ། སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་ཕན་བཞེད་པ། །རྒྱལ་བས་གསུངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །རྣམ་པ་མཆོག་ནི་གང་བཤད་པ། །ཚེ་དང་ལྡན་པས་འདུལ་བ་གསུངས། །ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་དུས། འདུལ་བ་ལུང་སྡེ་བཞི་འབུམ་ཕྲག་གི་ཚད་དུ་ལོངས་པ་རྣམས་ཁ་ཏོན་དུ་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་དགའ་བོས་མདོ་སྡེ་དང་། འོད་སྲུངས་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་གསུངས་སོ། །བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་དེ་ལྟར་སྡེ་སྣོད་གསུམ་མོ། །སྦྱིན་བདག་ནི་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲའོ། །དགོས་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་གདུལ་བྱ་ལུང་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་དག་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་བ་འདེབས་པ་སྤངས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསལ་བྱ་ནི་ལྷའི་བུ་ཚེ་བསྐལ་པར་ཐུབ་པ་དག་ན་རེ། སངས་རྒྱས་གཞན་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར་བཀའ་བསྡུ་བ་བྱུང་བ་ལས། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འདས་ནས་ད་དུང་མ་བྱུང་བས་ད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་མེ་ཤི་བའི་དུ་བ་ལང་ལོང་ཙམ་དུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་འཕྱ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུད་པ་པོའི་གཙོ་བོ་ནི་གནས་བརྟན་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་དང་། ཉེ་བ་འཁོར་དང་། ཀུན་དགའ་བོ་རྣམས་སོ། །ཞར་ལ་དེའི་འཕྲོས་ནི། དེ་ནས་གནས་བརྟན་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བཞེད་ནས། བསྟན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་གཏད་དེ། ལྷ་དང་ཀླུའི་གནས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚེམས་མཆེ་བ་གཡས་དང་གཡོན་བཞུགས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། སླར་བྱོན་ཏེ་རི་བོ་བྱ་རྐང་ཅན་གྱི་ནང་དུ་སྐུ་གདུང་མི་འཇིག་པར་

p. 1258

བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །དེའི་དགོས་པ་ནི་མ་འོངས་པ་ན་བྱམས་པ་འཁོར་དུང་ཕྱུར་དང་བཅས་པ་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲིའི་དུས་དེར་བྱོན་དུས། རི་ཁ་བྱེ་ནས་པུར་དེ་གཟིགས་ནས། འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་དྲིས་པས། བྱམས་པ་དེའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་དུས་ཐམས་ཅད་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ལ་དགོངས་སོ། །དེ་ནས་ཀུན་དགའ་བོ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་དགོངས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་པ་དང་ཡངས་པ་ཅན་བསྡུམ་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ཆུ་བོ་གདྒཱའི་དབུས་སར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་བཞུགས་ཏེ། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། ཆུ་དབུས་པ་དང་། ཉི་མའི་གུང་པ་ལ་སོགས་པར་མིང་བཏགས། དེ་དག་གིས་བསྒྲུབས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་ནས། མཁན་པོའི་སྔོན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བཞེད་པ་ལས། ཀུན་དགའ་བོས་ཉི་མའི་གུང་པ་ལ། ཁྱོད་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་པར་སྙིང་རྗེ་པདྨ་དཀར་པོ་ལས་གསུངས་པས་དེར་སོང་ལ་བསྟན་པ་ཟུང་ཞིག་ཅེས་གཏད་དེ་ཀུན་དགའ་བོས་རྫུ་འཕྲུལ་མང་པོ་བསྟན་ནས། སྐུ་གདུང་ཚལ་པ་གཉིས་སུ་འགྲོ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་པ་དང་། ཡངས་པ་ཅན་པས་སོ་སོར་སྤྱན་དྲངས་མཆོད་རྟེན་རེ་བཞེངས་ཏེ་དེ་ཕན་རྩོད་པ་ཞི་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉི་མའི་གུང་པ་འཁོར་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱ་དང་བཅས་པ་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་དུ་གཤེགས་ཏེ། མཚོ་འགྲམ་ཞིག་ཏུ་བཞུགས་པ་ན་ཡུལ་དེ་ཀླུས་བདག་བྱས་པས་ཆར་ཆེན་པོ་ཕབ་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་མ་བསྟན་དུས། འགོག་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས། སླར་དད་དེ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ན་རེ་ཅི་བཀའ་སྩལ་ཟེར་བ་ལ། འདི་བསམ་གཏན་དང་མཐུན་པའི་གནས་ཤིག་འདུག་པས་ཡུལ་ཅིག་འདོད་པ་ཡིན་གསུངས་དུས། །ཡུལ་ཇི་ཙམ་འདོད། འཁོར་ཇི་ཙམ་ཡོད། ཡུན་ཅི་ཙམ་བཞུགས་ཟེར་བ་ལ། ཡུལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་ཤོང་བ་རེ་

p. 1259

འདོད། ཡུན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་མ་ནུབ་ཀྱི་བར་དུ་སྡོད་གསུངས་དུས། འོ་ན་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་ཆོས་ཤིག་ཟེར་བ་ལ། སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གཅིག་གིས་ལུང་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་མདོ་བཅད་པས། ཀླུ་ན་རེ་འཁོར་གཅིག་མ་ཚང་ཡང་ང་རང་གི་ཡུལ་འདོད་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་མ་ནུབ་ཀྱི་རིང་རྟག་ཏུ་དེ་ན་བཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྡུ་བ་གཉིས་པ་ལ་ཡང་དགུ་ལས། དུས་ནི་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ལོན་པ་ནའོ། །འདུས་པ་ནི་འཕགས་པ་ཟླ་བསྒྱུར་དང་བཅས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་བདུན་བརྒྱའོ། །གནས་ནི་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཀུ་སྨ་པུ་རིའི་གཙུག་ལག་ཁང་ངོ་། །གསོལ་བ་འདེབས་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གྲགས་པའོ། །བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་སྟེ། ཆོས་རྒྱལ་འདས་ནས་དགེ་འདུན་འགྱེད་པའི་ཕྱིར་གྱི་རྩོད་པ་འགའ་ཞིག་བྱུང་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་རྩ་བའི་སྡེ་བཞིར་གྱེས་པའི་བསྡུ་བ་ཡང་བྱས་སོ། །སྦྱིན་བདག་དྷརྨ་ཨ་ཤོ་ཀ་སྟེ་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་དོ། །དགོས་པ་སྔར་བཞིན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་སྐད་གཞན་ལ་མོས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཚེགས་ཆུང་ངུས་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། །བསལ་བྱ་ནི་དེའི་ཚེ་ཡངས་པ་ཅན་དུ་དགེ་སློང་ལྷ་ཆེན་པོས་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་གཞི་བཅུ་ཆོས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་པ་རྣམས་ཏེ། ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ་ཡི་རང་དང་། །ཀུན་སྤྱོད་སྣོད་དང་ལན་ཚྭ་དང་། །ལམ་དང་སོར་གཉིས་དཀྲུགས་དང་གདིང་། །གསེར་ལ་བྱ་བར་རུང་བ་སྟེ། །འདི་དག་རུང་མིན་གཞི་བཅུར་འདོད། །དེའང་མ་འདུས་པས་ལས་བྱས་ནས་ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལས་ཆགས་པར་འདོད་པ་དང་། ཆོས་དང་མི་ལྡན་པའི་ལས་བྱས་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཆོས་སུ་བློ་བསྒྱུར་བས་ཆོས་རུང་བར་འདོད་པ་དང་། ན་བ་ལ་སྲིན་བུ་པད་མའི་འཇིབ་ལུགས་ཀྱིས་ཆང་འཐུངས་ན་ཉེས་པ་མེད་པར་འདོད་པ་དང་། དངོས་ཀྱི་དགག་བྱ་མེད་ན་ས་བརྐོ་བར་རུང་སྟེ་སྲོག་ཆགས་ལ་

p. 1260

གནོད་པ་མེད་པས་ཞེས་འདོད་པ་དང་། དུས་སུ་རུང་བ་དང་འདྲེས་པས་ལན་ཚྭ་ཕྱི་དྲོ་སྤྱད་དུ་རུང་སྟེ་རུང་ཆུ་མི་དགོས་ཞེས་འདོད་པ་དང་། ལམ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་མི་དགོས་རྒྱང་གྲགས་ཕྱེད་དུ་ཕྱིན་ནའང་འདུས་ཏེ་ཟ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་མེད་ཅེས་འདོད་པ་དང་། སོར་གཉིས་ནི་ལྷག་པོར་བྱེད་པ་ལ་སོར་མོ་གཉིས་ཀྱིས་ལེན་པས་ཆོག་ཅེས་འདོད་པ་དང་། དུས་སུ་རུང་བ་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་རུང་བ་གཉིས་བསྲེས་ནས་ཕྱི་དྲོ་ཡང་བཏུང་དུ་རུང་སྟེ་དེ་གཉིས་དཀྲུགས་པ་ན་དུས་སུ་རུང་བས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་འགྱུར་ཞེས་འདོད་པ་དང་། གདིང་བ་རྙིང་པ་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་མཐོ་གང་མི་དགོས་རང་གི་མཐོ་གང་གིས་གླན་པས་ཆོག་ཅེས་འདོད་པ་དང་། བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་ཁྲིའུ་གྲོང་གི་གསེབ་ཏུ་འཁྱེར་དུ་བཅུག་ནས་ཁྱིམ་པ་དག་ལས་གསེར་བསླངས་པ་དེའི་སྟེང་དུ་འཇོག་ཏུ་བཅུག་པས་གསེར་ལ་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཉེས་པ་མེད་ཅེས་འདོད་པ་རྣམས་བསལ་བྱའོ། །སྡུད་པ་པོའི་གཙོ་བོ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉེར་སྦས་ཡིན་ནོ། །བསྡུ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལའང་དགུ་ལས། དུས་ནི་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་སུམ་བརྒྱ་ནའོ། །འདུས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དགེ་སློང་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ངོ་། །གནས་ནི་ཁ་ཆེ་མེ་ཏོག་བརྩེགས་པའི་ཀུན་དགའ་ར་བའོ། །གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང་སྦྱིན་བདག་ནི་རྒྱལ་པོ་ཀ་ནཥྐའོ། །བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་གྱེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཆོས་སུ་མཐུན་པར་བསྡུ་བའོ། །དེ་ཡང་སྡེ་པ་ཐ་དད་པར་ཀློག་པའི་འཁོར་ལོ་ལས། ཤཱཀྱ་སེང་གེའི་བསྟན་པ་ནི། །ཐ་དད་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དུ། །འགྱུར་ཏེ་འགྲོ་བ་བླ་མ་དེའི། །སྔོན་གྱི་འཕྲིན་ལས་དབང་གིས་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། །དེའི་ཚེ་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱིས་དགེ་སློང་དུ་སྤྲུལ་ཏེ་དབྱེན་སྤྱོས་པས། ཐམས་ཅད་བློང་བློང་པོར་གྱུར་ཅིང་མདོའི་གནས་སོ་སོ་དང་སློབ་བརྒྱུད་སོ་སོས་

p. 1261

ཚན་ཚན་དུ་བཅད་དེ། ལྟ་བ་དང་ཆོ་ག་མི་མཐུན་པས་ངེད་ཀྱི་ལྟར་ཡིན་གྱི་ཁྱེད་ཀྱི་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ན། དེ་དག་དང་པོ་གང་ལས་འཕྲོས་པའི་སྡེ་པ་དེ་དང་དེར་བསྡུས་ནས་ཁ་འཆམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་བསྟན་པའི་སོ་ལ་ཡིན་པར་བརྩད་པ་ལ། ནང་ཚན་གྱི་རྩ་བ་སྡེ་བ་བཞི། །དེ་ལས་གྱེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པ་ནི། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལས་དབྱེ་ན། གཞི་ཡོད་པ། འོད་སྲུངས་པ། ཆོས་སྲུངས་པ། མང་དུ་ཐོས་པར་སྨྲ་བ། ས་སྟོན་པ། གོས་དམར་ཅན། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བའི་སྡེ་དང་བདུན་ནོ། འདི་དག་རྒྱལ་རིགས་སྒྲ་གཅན་འཛིན་རབ་ཏུ་བཟང་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསླབ་པ་ལ་གུས་པའི་མཆོག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་དེའི་སློབ་བརྒྱུད་དེ། སྐད་ནི་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་སྟེ་སཾ་སྐྲྀ་ཏ་ལྷའི་སྐད་དང་མཐུན་པ། སྣམ་སྦྱར་གྱི་སྣམ་ཕྲན་ནི་དགུ་ཡན་ཆད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་མན་ཆད་དེ་ཟུང་མ་གཏོགས། རྟགས་ནི་ཨུཏྤལ་དང་། པདྨ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཤིང་ལོ་འབྱུང་བའོ། །ཕལ་ཆེན་པ་ལས་དབྱེ་ན། ཤར་གྱི་རི་བོའི་སྡེ། ནུབ་ཀྱི་རི་བོའི་སྡེ། གངས་རིར་གནས་པའི་སྡེ། བཏགས་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་དང་ལྔའོ། །འདི་དག་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གནས་བརྟན་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་མཆོག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་དེའི་སློབ་བརྒྱུད་དེ། སྐད་ནི་པྲ་ཀྲྀ་ཏ་སྟེ་འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ། སྣམ་ཕྲན་ནི་དགུ་ཡན་ཆད་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་མན་ཆད་དེ་ཟུང་མ་གཏོགས། རྟགས་ནི་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་པ་དང་དཔལ་བེ་འུའོ། །གནས་བརྟན་པ་ལས་དབྱེ་ན། རྒྱལ་བྱེད་ཚལ་ན་གནས་པའི་སྡེ། འཇིགས་མེད་རི་ལ་གནས་པའི་སྡེ། གཙུག་ལག་ཁང་ན་གནས་པའི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །འདི་དག་སྨྱིག་མ་མཁན་གྱི་རིགས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་འཕགས་པ་ཀཱ་

p. 1262

ཏྱཱ་ཡ་ན་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཐའ་འཁོབ་འདུལ་བའི་མཆོག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་དེའི་སློབ་བརྒྱུད་དེ། སྐད་ནི་ཨ་བ་བྷྲཾ་ཤཏ་སྟེ་ཟུར་ཆག་པ་ཤ་ཟ་རྣམས་དང་མཐུན་པ། སྣམ་ཕྲན་ནི་དགུ་ཡན་ཆད་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་མན་ཆད་དེ་ཟུང་མ་གཏོགས། རྟགས་སུ་དུང་འབྱུང་བའོ། །མང་པོས་བཀུར་བ་ལས་དབྱེ་ན། ས་སྒྲོགས་རིགས་ཀྱི་སྡེ། བསྲུང་བ་པའི་སྡེ། གནས་མ་བུའི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །འདི་དག་འའབྲེག་མཁན་གྱི་རིགས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་འཕགས་པ་ཉེ་བར་འཁོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུལ་བ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་དེའི་སློབ་བརྒྱུད་དོ། །སྐད་ནི་པི་ཤཱ་ཙིཏ་སྟེ་ཐ་མལ་པ་གནས་གཙང་མའི་ལྷ་རྣམས་དང་མཐུན་པ། སྣམ་ཕྲན་ནི་གནས་བརྟན་པ་དང་མཐུན། རྟགས་ནི་དུང་ངོ་། འདི་དག་གི་ལྟ་བ་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ་དབྱེ་བ་ཞིབ་ཏུ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ན་ཁོ་བོས་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དགོས་པ་ནི་བསྟན་པ་ནང་མཐུན་པ་དང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །བསལ་བྱ་ནི་གྱེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་རྣམས་སོ། །སྡུད་པ་པོའི་གཙོ་བོ་ནི་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སུ་མི་ཏྲ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཆེན་པོ་པུརྞི་ཀའོ། །གསུམ་པ་བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟར་མཛད་པའི་ཚུལ་ལ། སློབ་དཔོན་གྱི་མཚན་ཉིད། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རང་བཞིན། ཇི་ལྟར་མཛད་པའི་ཚུལ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལའང་རབ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ། འབྲིང་ཡི་དམ་ལྷའི་ཞལ་མཐོང་ཞིང་གནང་བ་ཐོབ་པ། ཐ་མ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ཤེས་པའོ། །གནས་ལྔ་ནི། སྒྲ། ཚད་མ། བཟོ། གསོ་བ། ནང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སོ། །བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་རྩོམ་པ་པོ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་བཀའི་དགོངས་འགྲེལ་དུ་བརྩམས་ཤིང་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་པས་འཆོས་སྐྱོབ་གཉིས་ཀྱི་

p. 1263

ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཉོན་མོངས་དགྲ་རྣམས་མ་ལུས་འཆོས་པ་དང་། །ངན་འགྲོ་སྲིད་ལས་སྐྱོབ་པ་གང་ཡིན་པ། །འཆོས་སྐྱོབ་ཡོན་ཏན་ཕྱིར་ན་བསྟན་བཅོས་ཏེ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མཛད་པའི་ཚུལ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞལ་བཞུགས་པ་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་བདུན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་མངོན་པ་སྡེ་བདུན་མཛད་པ་དང་། བསྡུ་བ་གཉིས་པའི་དུས་སུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉེར་སྦས་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་བཤད་མཛོད་ཆེན་མོ་མཛད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་འདས་ནས་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ན་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་བྱོན་ཏེ། དབུ་མའི་ལུགས་རྒྱ་ཆེར་གསལ་བར་མཛད་པ་བཀའ་གསུམ་གྱི་དོན་འགྲེལ་བ། གཏམ་གྱི་ཚོགས་བཀའ་དང་པོའི་འགྲེལ་པ་དང་། རིགས་པའི་ཚོགས་བར་པའི་འགྲེལ་པ་དང་། བསྟོད་པའི་ཚོགས་ཐ་མའི་འགྲེལ་པར་མཛད་པ་དང་། འཕགས་པ་ལྷས་བཞི་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་དང་། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་མཛད་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཟླ་བ་གྲགས་པས་མཛད་པ་ཚིག་གསལ་བ་དང་། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལོ་དགུ་བརྒྱ་ལྷག་སྟོང་དུ་ཉེ་བ་ན་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་བྱོན་ཏེ། ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བྱམས་པ་བསྒྲུབས་ནས་དགའ་ལྡན་དུ་བྱོན་ཏེ་ལྷའི་དྲོད་སྐད་ཅིག་གནས་པ་ལ། འཕགས་པ་བྱམས་པས་བཀའ་སྤྱིའི་འགྲེལ་པར། རྒྱན་གཉིས། འབྱེད་གཉིས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་དང་ཆོས་ལྔ་མཛད་དེ་གསུངས་པ་རྣམས། ཛམྦཱུའི་གླིང་དུ་དར་བར་བྱས་ཏེ། སློབ་དཔོན་སོ་སོས་འགྲེལ་པ་དུ་མ་མཛད་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ས་སྡེ་ལྔ། སྡོམ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བྱམས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ཉི་ཤུར་གྲགས་པ་རྣམས་མཛད་པ་དང་། དབྱིག་གཉེན་གྱིས་དེ་དག་

p. 1264

གི་འགྲེལ་ཊཱིཀ་དུ་མ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་མཛད་པ་དང། ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་དང་། ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་མཛད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ཚད་མ་སྡེ་བདུན་ལ་སོགས་མཛད་པ་དང་། ཙནྡྲ་གོ་མིས་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ཙནྡྲ་པ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་མཛད་པ་དང་། དཔའ་བོས་སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་མཛད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་འོད་ཀྱིས་མདོ་རྩ་བ་བམ་པོ་དགུ། ཀརྨ་ཤ་ཏཾ་བམ་པོ་དགུ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་དང་། ཤཱཀྱ་འོད་ཀྱིས་སུམ་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ལ་སོགས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་བི་མ་ལས་ལུང་སྡེ་བཞིའི་གནས་སྟོན་པ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། གླང་པོ་ཆེའི་ཆུ་འཐུང་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་མཛད་པ་དང་། མཁན་པོ་ཞི་བ་འཚོས་དབུ་མ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་དང་། ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་སྒོམ་རིམ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོས་བདེན་གཉིས་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་དང་། ཤཱནྟི་པས་ཉི་ཁྲི་དག་ལྡན་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་རྣམ་གྲོལ་སྡེས་ཉི་ཁྲི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་དང་། སེང་གེ་བཟང་པོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་ཆུང་དོན་གསལ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་དང་། ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་ཐུབ་པ་དགོངས་པའི་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་དང་། ཇོ་བོ་རྗེས་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་སྟེ། མདོར་ན་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་དེ་དག་དང་གཞན་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཕྱི་ནང་གི་གནས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་དུ་མ་མཛད་དེ། ཛམྦཱུའི་གླིང་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས། །ལེགས་པར་གསུངས་དང་དེ་ཡི་དགོངས་འགྲེལ་པ། །དེ་ཡི་དབང་གིས་

p. 1265

ཤཱཀྱའི་བསྟན་པ་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདིར་ཡུན་རིང་གནས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། གསར་མ་དང་། རྙིང་མའོ། །དང་པོ་གསང་སྔགས་གསར་མའི་ལུགས་ལ་གསུམ་སྟེ། གསུང་བ་པོ་སྟོན་པའི་ཚུལ་བྱོན། དེས་གསུངས་པ་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན། ཤེས་བྱེད་རྒྱུད་སྡེའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དང་པོ་ལའང་བྱ་བའི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་དག་བརྩོན་པ་རབ་དང་ལྡན་ན་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་འཕགས་པའི་གོ་འཕང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་མཐོང་ནས་ཚེ་རབས་བཅུ་དྲུག་གི་ཚེ་ཚད་དུ་ལུས་དེས་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པའི་མཐར་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་ལ། བརྩོན་པ་འབྲིང་དང་ཐ་མས་མི་ཚེ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསགས་པའི་མཐར་འོག་མིན་དུ་སངས་རྒྱས་ནས་འདིར་སྤྲུལ་པ་འབྱུང་བར་འདོད་ལ། སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་དག་ཚེ་རབས་བདུན་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་དག་ཚེ་གསུམ་གྱི་མཐར་འོག་མིན་དུ་མངོན་བྱང་ལྔས་སངས་རྒྱས་ནས་འདིར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་མཛད་པར་འདོད་དེ། གསངས་སྔགས་བླ་ན་མེད་པ་ལས། ཁ་ཅིག་སྔ་མར་སྤྱོད་པ་སྣང་སྦྱོང་གི་ཚོགས་གཉིས་བསགས་ནས། ཚེ་འདིར་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་གང་ཟག་དེས་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་སྐུ་ཆུ་ཀླུང་གི་འགྲམ་ན་བཞུགས་བཞིན་དུ། ཐུགས་འོག་མིན་དུ་འོད་ཟེར་ཆེན་པོས་དབང་བསྐུར་ཏེ་ཟབ་གསལ་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པས་སངས་རྒྱས་མ་ཐག །རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་བྱོན་ཏེ་འཚང་རྒྱ་བའི་ཚུལ་སྟོན་པར་འདོད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱི་གྲོལ་བའི་ཐིག་ལེ་ལས། ཅིའི་ཕྱིར་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཡིས། །གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས་ཀྱང་། །འདི་དོན་མ་རྟོགས་ནཻ་རཉྫར། །ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ཏིང་འཛིན་གནས། །དེ་ཚེ་ཕྱོགས་བཅུའི་བདེ་གཤེགས་ཀྱིས། །ཐལ་བྱུང་བློ་ཆགས་དེ་བཟློག་སྟེ། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་

p. 1266

ལྟར་རྣམ་དག་པའི། །ཟབ་གསལ་གཉིས་མེད་དོན་བསྟན་པས། །ནམ་ཕྱེད་དུས་ན་རྒྱལ་བ་ལྟར། །དེ་ཉིད་བསྒོམས་པས་ཐོ་རངས་དུས། །སྐད་ཅིག་གིས་ནི་ཡང་དག་རྟོགས། །འགྲོ་བ་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་བཞུགས་ནས་ཀྱང་། །དཔུང་ཆེན་བདུད་རྣམས་རབ་བཅོམ་སྟེ། །སེམས་ཅན་གཟུང་བར་བྱ་དོན་དུ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའོ། །ཞེས་སོ། ཁ་ཅིག་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ཚོགས་བསགས་པའི་མཐར་འོག་མིན་དུ་སངས་རྒྱས་ནས་སླར་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་འོག་མིན་དུ་འཚང་རྒྱ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ། རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་སངས་རྒྱ་བར་སྟོན་པར་བཞེད་དེ། དེ་ཉིད་འདུས་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སངས་རྒྱས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་མཁྱེན་པས། རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩ་བསླངས་ནས་ཞེས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་འོག་མིན་ཆེན་པོར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བའི་རྗེས་ལ་ཞིང་འདིའི་འོག་མིན་དུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་དུ་སངས་རྒྱས་མ་ཐག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པར་སངས་རྒྱས་ནས་དོན་མཛད་པར་བཞེད་དེ། །ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱུད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་འཛིན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞི་དང་སྙིང་པོ་མེ་ཏོག་གིས་བརྒྱན་པར་དབང་བསྐུར་བའི་རྗེས་ལ། དེ་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་མཚན་གྱིས་གླིང་བཞི་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཛམྦཱུའི་གླིང་དུ་བདུད་ཕམ་པར་མཛད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དེས་གསུངས་པ་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ། ཁྱད་པར་གྱི་འཕགས་ཚུལ། འབྲས་བུར་བཞག་ཚུལ། བཞིར་དབྱེ་ཚུལ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་སྔགས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་དག་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་སངས་

p. 1267

རྒྱས་བསྒྲུབ་པར་དོན་གཅིག་ཀྱང་། དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་དུས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཁྱད་པར་ཞུགས་པས་འཕགས་ཆོས་བཞིས་འཕགས་པའི་ཚུལ་ལ་བསྒྲུབ་ཚུལ་ལ་མ་རྨོངས་པ་དང་། ཐབས་མང་བ་དང་། དཀའ་ལས་ཆུང་བ་དང་། དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། མ་རྨོངས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་དག་འཇལ་བ་ན། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞིགས་ཏེ། རྗེས་དཔག་ངེས་པའི་ཚད་མས་གཞལ་བའི་དོན་དམ་གྱི་བདེན་པ་བློས་བྱས་ཀྱི་གཞིར་གཏན་ལ་ལ་ཕབ་ནས། དེའི་ངང་ལ་འབད་པས་འཇོག་པའི་ལམ་ཞི་ལྷག་ཙམ་དེས། དུས་བསྐལ་པ་མང་པོ་ན་བདེན་མཐོང་ཐར་པའི་འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་པས་ཟབ་པ་ཙམ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བའང་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་གཞལ་ན། བླང་དོར་གྱི་དམིགས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་མེད་དོ། །གསང་སྔགས་ནི་ཟབ་པའི་གནས་དབང་འཇལ་བ་ན་ཡིད་དཔྱོད་ལ་མ་ལྟོས་པར་ལུས་ངག་གི་གནད་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་འཕྲོ་འདུ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྟུན་པ་ཙམ་གྱིས་སྐད་ཅིག་ལ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུའི་གཞི་དོན་བདེན་པ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། དེའི་ངང་ལ་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་གནས་པས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སོགས་པར་དབྱིངས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ཟབ་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བའང་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དབྱིངས་འོད་གསལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡེ་ནས་གྲུབ་པས་གཞིའི་རྒྱུད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། དེའི་ངང་ལས་སྣང་བའི་ཆོས་ཕུང་པོ་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཞིང་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཐབས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་སྟེ། རིམ་པ་གཉིས་པོ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ངེས་པས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒོམས་པས། གནས་སྐབས་སུ་གྲུབ་པ་བརྒྱད་དང་། འཕྲིན་ལས་བཞིས་རང་

p. 1268

དང་གཞན་གྱི་རེ་བ་བསྒྲུབ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་ཚེ་གཅིག་གམ། བར་དོའམ། སྐྱེ་བ་བཅུ་དྲུག་ལས་མི་འགྱང་བར་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་གནས་སྟོན་པས་ན་རྒྱ་ཆེ་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར། གསང་སྔསགས་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་ལ་མ་རྨོངས་པས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཆེས་ཁྱད་པར་འཕགས་སོ། །ཐབས་མང་བས་ཀྱང་འཕགས་ཏེ། སྤང་བྱ་འདོད་ཆགས་ལྟ་བུ་ཞིག་སྤང་བ་ལའང་། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་སྤང་འགེགས་བྱེད་པ་དེ། སྔགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་རིམ་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་། གྱ་ནོམ་གྱི་འདོད་ཆགས་དགའ་བ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ངོ་ཤེས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞིར་གཏན་ལ་འབབས་པ་དང་། ཐུན་མོང་གི་ཡོད་བྱད་ལྟ་བུ་ཞིག་ལའང་། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རང་རང་གི་སྔོན་ལས་སྦྱིན་འབྲས་སུ་བྱས་ཏེ། རྐྱེན་ཐ་མལ་པ་ཚོང་དང་སོ་ནམ་ལ་སོགས་འབད་པས་བསྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཉིད། སྔགས་ཀྱིས་ཆུ་དབང་གནོད་གནས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱིས་དངོས་སུ་འབྱོར་པ་སྤེལ་དུ་ཡོད་པས་འཕགས་སོ། །དཀའ་བ་མེད་པས་ཀྱང་འཕགས་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལམ་སྤོང་ལེན་དཀའ་སྤྱད་ཀྱི་མཐར་ངལ་ཞིང་དུབ་པ་ལས། སྔགས་ནི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་གང་ཡང་གྲོགས་སུ་འཆར་བས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་མ་སྤངས་རྒྱན་དུ་བྱེད་པས་འཕགས་སོ། །དབང་པོ་རྣོན་པོའི་ལམ་ཡིན་པས་ཀྱང་འཕགས་ཏེ། ཚེགས་ཆུང་ལ་བུན་ཆེ་བ་མན་ངག་དམ་པའི་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཚུལ་གསུམ་སྒྲོན་མ་ལས། དོན་གཅིག་ན་ཡང་མ་རྨོངས་དང་། །ཐབས་མང་དཀའ་བ་མེད་པ་དང་། །དབང་པོ་རྣོན་པོའི་དབང་བྱས་པས། །སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུར་བཞག་ཚུལ་ལ་གསུམ་ལས། །དུས་མྱུར་བ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ལ་བཞག་སྟེ། དཔེར་ན་མཚོན་རྣོ་རྟུལ་གཉིས་ཀྱིས་ཤིང་ལྟ་བུ་ཞིག་གཅོད་པ་ལས། རྟུལ་བ་དེ་ལ་འདིས་མི་ཆོད་ཟེར། །རྣོ་བ་

p. 1269

ལ་འདིས་ཆོད་རག་པས་ཆོག་ཟེར་བ་ལ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པས་དུས་རིང་པོར་མི་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ། སྔགས་ཀྱིས་ཚེ་བཅུ་དྲུག་གམ་གཅིག་ན་ཐོབ་པས་དུས་ཉེ་རིང་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་འབྲས་བུར་བཤད་དེ། སམྤུ་ཊི་ལས། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་དུ་མ་རུ། །བསྒྲུབ་དཀའ་བ་ཡི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྟེར་བས་ན། །འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་བརྩོན་པ་རབ་ཀྱིས་ཚེ་གཅིག་གིས་འགྲུབ་པར། སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་ལས། བསྐལ་བ་བྱེ་བ་དུ་མ་རུ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་དངོས་མི་མཐོང་བ། གསང་སྔགས་ཚེ་འདིའི་ཆོ་ག་ཡིས། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །བརྩོན་པ་འབྲིང་གིས་ལུས་སེམས་བྲལ་མ་ཐག་གམ་བར་དོར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། །བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་མཆོག་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། །མཚམས་མེད་ལྔ་ནི་བྱེད་པ་དང་། །ཆོམ་རྐུན་ལས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་པ། འདི་ཡི་ལམ་གྱིས་གྲོལ་འགྱུར་ཏེ། །སྡིག་པས་གོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ལས། གཟུགས་ཅན་ཕུང་པོ་རང་ལུས་འདི། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ་ཀྱང་། །ཡིད་ནི་རྡོ་རྗེའི་སྐུར་གྲུབ་ནས། །བར་དོར་ཡང་དག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་། །ཞེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་ལས། །ཡང་ན་ལུས་འདི་སྤངས་མ་ཐག །བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ། །བརྩོན་པ་མི་ལྡན་པས་ཀྱང་འགྲུབ། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པས་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་སོ། །དབང་པོ་ཐ་མའི་རབ་རྣམས་ཕྱི་མ་ལ་གྲོལ་བར་། །མཚན་བརྗོད་ལས། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འགྲོ་བའི་བདག །ཅེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྒྱུད་ལས། དེ་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་བློ་ལྡན་གྱིས། །ཤིན་ཏུ་སྦྱོར་བའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། །སྐྱེ་འདིར་དངོས་གྲུབ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་དངོས་གྲུབ་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐ་མའི་འབྲིང་རྣམས་སྐྱེ་བ་བདུན་ན་གྲོལ་ཏེ། གསང་བའི་མཛོད་ལས། དབང་བསྐུར་ཡང་དག་སྦྱིན་ལྡན་ན། །སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་བར་དབང་བསྐུར་འགྱུར། །དེ་ཡི་སྐྱེ་བ་བདུན་ན་ནི། །

p. 1270

མ་བསྒོམས་ཀྱང་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཐ་མའི་ཐ་མས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་བཅུ་དྲུག་ན་གྲོལ་བར་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པས་ནི། །བསྐ་པ་གྲངས་མེད་མི་ཐོབ་པ། །གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་བརྩོན། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་འདའ། །ཡང་ན་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི། །སྐྱེ་བ་བཅུ་དྲུག་མྱ་ངན་འདའ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་སངས་རྒྱས་ཉིད། །འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་མིན། །ཞེས་སོ། །ཐབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཀྱང་འབྲས་བུར་བཞག་པ་ནི། དཔེར་ན་བྱ་བ་གཅིག་བསྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ་མི་གཅིག་གིས་ཉིན་བདུན་འབད་པས་མི་ཟིན་པ་དེ། གཅིག་གིས་འཕྲུལ་བྱས་པས་ཉི་མ་གཅིག་ན་ཟིན་པ་ལྟར། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ལོ་དང་ཟླ་བ་དུ་མར་འབད་པས་འགྲུབ་པའི་ཞི་ལྷག་ཙམ་དེ། སྔགས་ཀྱིས་རྩ་རླུང་གི་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་འགྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་འབྲས་བུ་ཆེ་བས་འབྲས་བུར་བཞག་སྟེ། པདྨ་རྩེ་མོ་ལས། ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་མི་འགྲུབ་པ། །སྐད་ཅིག་ཡང་དག་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་སྔོན་སོང་ལ་མ་ལྟོས་པར། །གནད་ལས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ཕྱིར། །འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱ་འོ། །ཞེས་སོ། །འབྲས་བུ་དང་འདྲ་བ་ལམ་དུ་བྱེད་པས་ཀྱང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པར་བཞག་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ལྟ་བ་ཐབས་བསྐྱེད་པའི་འཁོར་ལོ་ལྷའི་རང་བཞིན་གསུང་སྔགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་བཅས་པ་དང་། ཆོས་སྐུ་ལྟར་ཤེས་རབ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལམ་དུ་བྱེད་པས། འབྲས་བུ་དང་ཆ་འདྲ་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བརྗོད་དེ། སྔ་མ་ལས། འདྲ་བ་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །འབྲས་བུའི་ཐེག་པར་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་རྒྱུད་སྡེ་བཞིར་དབྱེ་ཚུལ་ངེས་པ་ལྔ་ལས། མི་རིགས་བཞི་ལ་དགོངས་ནས་ཀྱང་བཞིར་བཤད་དེ། གཙང་སྦྲ་ཅན་བྲམ་ཟེ་འདུལ་བ་ལ་བྱ་བའི་རྒྱུད། རྗེའུ་རིགས་འདུལ་བ་ལ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད། རྒྱལ་རིགས་འདུལ་བ་ལ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་

p. 1271

རྒྱུད། དམངས་རིགས་གདོལ་པ་འདུལ་བ་ལ་བླ་མེད་དེ། བདེ་མཆོག་རོལ་པའི་རྒྱུད་ལས། བྱ་བ་བྲམ་ཟེ་གཙང་དང་བསྟུན། །སྤྱོད་པ་རྗེའུ་རིགས་དེ་བས་ལྷག །རྣལ་འབྱོར་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ཚོགས་མང་། །གཞི་དམངས་གདོད་ནས་གྲོལ་བ་སྟེ། །གཞན་དུ་སུ་ལའང་མ་བསྟན་པར། །མཛེས་མ་ཁྱོད་ལ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། དུར་ཁྲོད་རྒྱན་གྱི་རྒྱུད་ལས། བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་རིགས་རྗེའུ་རིགས་དང་། །དམངས་རིགས་གདོལ་པ་འདུལ་དོན་དུ། །རྒྱུད་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་གསུངས་ཏེ། །བྱ་སྤྱོད་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །གང་ཟག་གི་བློ་རིགས་བཞི་ལ་དགོངས་ནས་ཀྱང་བཞིར་བཤད་དེ། དབང་པོ་རབ་ཀྱི་ཐ་མ་ལ་བྱ་བ། འབྲིང་ལ་སྤྱོད་པ། རབ་ལ་རྣལ་འབྱོར། ཡང་རབ་ལ་བླ་མེད་གསུངས་པ་ཉིད། གུར་ལས། དམན་པ་རྣམས་ལ་བྱ་བའི་རྒྱུད། །བྱ་མིན་རྣལ་འབྱོར་དེ་ལྟག་ལ། །སེམས་ཅན་མཆོག་ལ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད། །རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་དེ་ལྟག་ལའོ། །ཞེས་སོ། །དུས་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་བཞིར་གསུངས་ཏེ། བསྐལ་པ་དང་པོ་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་འོད་དང། །བདུད་རྩི་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་དང་། ཚེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཞི་ལ་སྤྱོད་པས་བྱ་བའི་རྒྱུད་འབྱུང་བའི་དུས་སོ། །དེ་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་མ་གཏོགས་པ་གསུམ་སྔོན་གྱི་དེ་ཙམ་དུ་ལྡན་པས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་འབྱུང་བའི་དུས་སོ། །དེ་ནས་བདུད་རྩི་མ་གཏོགས་པ་གཉིས་ལྡན་པས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་འབྱུང་བའི་དུས་སོ། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་འགྲིབས་ཏེ། འབྲས་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཟས་སུ་ཟ་ཞིང་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་སོ་སོར་དོད་ནས་ཕན་ཚུན་རྩོད་པས་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་འབྱུང་བའི་དུས་ཏེ། ལྷ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལས། རྫོགས་ལྡན་དང་པོ་བྱ་བའི་རྒྱུད། །སུམ་ལྡན་གཉིས་པ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད། །ཉིས་ལྡན་གསུམ་པ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད། །རྩོད་ལྡན་བཞི་པ་བླ་མེད་རྒྱུད། །དུས་ནི་བཞི་ལ་དགོངས་ནས་ཀྱང་། །རྒྱུད་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་བཤད་དོ། །ཞེས་སོ། །སྦྱང་གཞི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་བཞི་སྦྱོང་བ་ལ་དགོངས་

p. 1272

ནས་ཀྱང་བཞིར་གསུངས་ཏེ། རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་བལྟས་པས་ཚིམ་པ། སུམ་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་བགད་པས་ཚིམ་པ། ཉིས་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་ལག་པ་བཅངས་ཤིང་རེག་པས་ཚིམ་པ། རྩོད་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་དབང་པོའི་སྒོ་སྦྱར་བས་ཚིམ་པའི་འདོད་ཆགས་བཞི་དག་པར་སྦྱོང་བ་ལ་བྱ་སྤྱོད་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་བཞིར་གསུངས་པ་ཉིད། གསང་བའི་དེ་ཉིད་ལས། དུས་ནི་རྣམ་བཞིའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །རྒྱུད་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་གསུངས་ཏེ། །བལྟས་པ་དང་ནི་བགད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་གཞན་ནི་ལག་བཅངས་ཉིད། །གཉིས་གཉིས་འཁྱུད་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ལྟར་རྒྱུད་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་པ་དང་། སམྦུ་ཊི་ལས། བལྟ་དང་དགོད་དང་ལག་བཅངས་དང་། །གཉིས་གཉིས་འཁྱུད་པ་གང་ཡིན་པ། །སྲིན་བུ་མེ་ཡི་ཚུལ་གྱིས་སུ། །རྒྱུད་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་གསུངས་སོ། །ཞེས་སོ། །གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད། །འཕྲུལ་དགའ། དགའ་ལྡན་དང་མཚེ་མ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་རྒྱལ་ཆེན་བཞི་པའི་ལྷའི་འདོད་ཆགས་རིགས་བཞི་སྦྱོང་བས་ཀྱང་བཞིར་བཤད་ཅེས་ཁ་ཅིག་འདོད་དོ། །ལྷ་བཞིའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་འདུལ་བ་ལ་དགོངས་ནས་ཀྱང་བཞིར་གསུངས་ཏེ། གཏི་མུག་ཅན་ཚངས་པ་གཙང་སྦྲ་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་ནི། བསམ་གཏན་ཕྱི་མ་ལས། འདག་ཆལ་དག་གིས་བསྒོས་པའི་གོས། །དྲི་མ་མེད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན། །ལུས་ལ་མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་བསྒོས་ལ། །འབབ་སྟེགས་བཀྲུས་པ་དེ་ཡིས་འདག །ཅེས་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བྱ་བའི་རྒྱུད་དོ། །ཞེ་སྡང་ཅན་ཁྱབ་འཇུག་འཚེ་བ་ཆོས་སུ་སྨྲ་སྟེ། རྒྱལ་རིགས་ལ་ནི་རྒྱལ་རིགས་དང་། བྲམ་ཟེ་འདོད་ལ་བྲམ་ཟེར་གསང་། ཅེས་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་དེ། རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་ལས། ཨེ་མ་ཧོ་གསོད་པ་འདི་ནི་བཟང་། །གསོད་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །ང་རྒྱལ་ཅན་བརྒྱ་བྱིན་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་གསུངས་པ་ནི། དབང་ཕྱུག་འབྱོར་པ་ལྷ་ཡི་རྒྱུད། །རྣལ་འབྱོར་ཡང་དག་བཤད་

p. 1273

པའོ། །ཞེས་སོ། །འདོད་ཆགས་ཅན་དབང་ཕྱུག་ནི་འདོད་ཆགས་ཆོས་སུ་སྨྲ་སྟེ། གྷོ་ཧཾ་བུད་མེད་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡི་ཉེ་གནས་ཐབ་ཁུང་ཉིད། །ཅེས་པ་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་ལ་བླ་མེད་གསུངས་པ་ནི། གསང་འདུས་ལས། བུད་མེད་གཟུགས་དང་མདངས་བཟང་མ། ལོ་གྲངས་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་ལ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་གནས་གསུམ་དུ། །དབེན་པར་མཆོད་པ་རབ་ཏུ་བརྩམ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཤེས་བྱེད་རྒྱུད་སྡེའི་རྣམ་གྲངས་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་བྱ་བའི་རྒྱུད་ལའང་ཆིངས་གསུམ་ལས། ཕྱི་ལྟར་བཅིངས་ན་མཆོད་པ་དང་གཏོར་མ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ལེགས་པར་གྲུབ་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་བསམ་གཏན་ཕྱི་མ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་གསང་བ་སྤྱི་རྒྱུད། སྤྱོད་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་དཔུང་པ་བཟུང་པོ་དང་བཞིའོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལྟར་བཅིངས་ནས། སྐུའི་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་གཙུག་ཏོར། བཤད་པའི་རྒྱུད་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུད། གསང་བའི་རྒྱུད་རྣམ་པར་རོལ་པ། འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཡིད་བཞིན་མཆོག་གི་རྒྱུད། བསྟོད་པ་གླུར་བླངས་ཀྱི་ལེའུ། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ། བཤད་རྒྱུད་ཆོ་ག་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གསུང་གི་རྒྱུད་པདྨ་བརྩེགས་པ། བཤད་རྒྱུད་པདྨ་ཅོད་པན་ལ་སོགས་པའོ། །ཐུགས་ཀྱི་རྩ་རྒྱུད་རིག་པ་མཆོག །བཤད་རྒྱུད་མི་འཁྲུགས་པའི་གཟུངས་ལ་སོགས་པའོ། །འབྱུང་ཚུལ་ལྟར་བཅིངས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་ལས་གདུགས་དཀར་པོ་ཅན་ལྗགས་ལས་པདྨ་བརྩེགས་པ། དཔུང་པ་ལས་དཔུང་པ་བཟང་པོ། ཐུགས་ལས་རིག་པ་མཆོག །ཕྱག་ལས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་བསྐུར་བ། ལྟེ་བ་ལས་སུ་སིདྷི་ཀ་ར། གསང་བ་ལས་དོན་ཡོད་ཞགས་པ། ཞབས་ལས་འབྱུང་པོ་འདུལ་བྱེད། སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ། དངོས་གྲུབ་བུམ་པ་འོད་ཟེར་ཅན། སྒྲོལ་མ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མདོར་ན་མདོ་སྡེ་དང་གཟུངས་འབུམ་གྱི་ནང་ན། ལ་ལ་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ། ལ་ལ་ལ་གཟུངས་

p. 1274

ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་མང་བར་བཞུགས་པ་རྣམས་ཏེ་བསྡུ་ན་རྒྱུད་སྡེ་སྟོང་ཕྲག་བཞིའོ། །སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྩ་རྒྱུད་རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་། བཤད་རྒྱུད་ཀུན་ནས་བརྒྱན་པ་བཀོད་པ་ཆེན་པོ། གླང་པོ་རོལ་པ། བདེ་བའི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའོ། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ལ། རྩ་རྒྱུད་དེ་ཉིད་འདུས་པ། བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ། ཆ་མཐུན་གྱི་རྒྱུད་དཔལ་མཆོག་དང་པོ། །དམ་ཚིག་མངོན་པར་འབྱུང་བ། དུམ་བུ་བཞི་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་གསུམ། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རྒྱུད་ངན་སོང་སྦྱོང་བ། རྟོག་པ་བདུན་ཅུ་པ། ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ཐུགས་ལ་སོགས་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ལ་གཉིས་ལས། ཕ་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི། རྩ་རྒྱུད་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ། བཤད་པའི་རྒྱུད་དགོངས་པ་ལུང་སྟོན། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ། ལྷ་མོ་བཞིས་ཞུས་པ། འཕྲོས་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་རྒྱུད་ལ། གཤིན་རྗེའི་གཤེད་དགྲ་ནག །གཤིན་རྗེའི་གཤེད་དམར་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །དུམ་བུའི་རྒྱུད་ལ། གཤིན་རྗེའི་གཤེས་ནག་པོ་ཞལ་གསུམ་པའི་རྒྱུད། གཞོན་ནུ་གདོང་དྲུག་པའི་རྒྱུད། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་རྒྱུད། འཇིགས་བྱེད་རྟོག་པ་བདུན་པ་ཞལ་དགུ་པའི་རྒྱུད། ཡན་ལག་གི་རྒྱུད་ལ། རྡོ་རྗེ་སྙོམས་འཇུག་གསང་བའི་རྒྱུད། ཁྲོ་བོ་བཅུའི་རྒྱུད། རྡོ་རྗེ་རྒྱས་འདེབས་ཀྱི་རྒྱུད། རྡོ་རྗེ་དྲི་མ་མེད་པའི་རྒྱུད། དབང་བསྐུར་བ་ཀུན་ནས་བཀོད་པའི་རྒྱུད། རྡོ་རྗེ་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའོ། །མའི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་བཀོད་པ། སྐུའི་རྒྱུད་བདེ་མཆོག་འཁོར་ལོ། གསུང་གི་རྒྱུད་མ་ཧཱ་མཱ་ཡཱ། ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུད་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་གདན་བཞིའོ། །མ་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ལ། མཁའ་འགྲོ་བདེ་བའི་རྒྱུད། རྒྱ་མཚོ་བདེ་བའི་རྒྱུད། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད། གསེར་གྱི་ཆར་པ་ལྟ་བུའི་རྒྱུད་དོ། །འཕྲོས་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་རྒྱུད་ལ། དགའ་ཆེན་ཟ་ནུས་ཀྱི་རྒྱུད། །བདེ་ཆེན་སྒེག་པ་མཱ་མ་ཀཱིའི་རྒྱུད། གསང་བ་ཡིད་བཞིན་བདེ་བའི་རྒྱུད། རྡོ་རྗེ་མཁའ་

p. 1275

འགྲོ་བསྐྱེད་རིམ་རྒྱས་པར་སྟོན་པའི་རྒྱུད། བསྡུས་པ་སྟོན་པ་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུད། མོ་འབའ་ཞིག་སྟོན་པ་ཕག་མོ་མངོན་འབྱུང་གི་རྒྱུད། དེའི་ཁྱད་པར་སྟོན་པ་ཁྲག་འཐུང་མངོན་འབྱུང་གི་རྒྱུད། རྫོགས་རིམ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ། དབང་བཞི་སྟོན་པ་ལྟ་བ་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད། མངོན་སྤྱོད་སྟོན་པ་དུས་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད། རླུང་གི་ལས་སྟོན་པ་སྡོམ་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུད། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ལས་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྒྱུད། ཐུན་མོང་གི་གནས་ལ་གདམས་པ་བདེ་མཆོག་ར་ལིའི་རྒྱུད། དེ་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྟོན་པ་འཇམ་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ། དེ་ཉིད་གསལ་བར་སྟོན་པ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་དག་ལའང་ཕའི་ཕ་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་དགུའི་དབྱེ་བ་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་གིས་བསྟན་ནས། དགུར་འབྱེད་པར་སྣང་ཡང་རྒྱུད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གིས་དངོས་སུ་ཟིན་པ་མེད་པས་གྲགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཕ་མ་བླ་ན་མེད་པ་གཉིས་སུ་བསྡུ་བ་ཙམ་དོན་ལ་གནས་ཏེ། དགོངས་པ་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པའི་རྒྱུད་ལས། ཐེག་མཆོག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་ཆེ་བའི་ཁྱད་པར་ལས། །རྒྱུད་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཉིས་སུ་བཤད། །ཕ་རྒྱུད་བླ་ན་མེད་པ་དང་། །མ་རྒྱུད་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་། བསྐྱེད་པ་དང་རྫོགས་པ། སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་གཉིས་མཇལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་གཉིས་གདུལ་བས་ཀྱང་གཉིས་པོ་འདིར་རིགས་བསྡུས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་གུར་ལས། སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་གདུལ་བྱའི་ཕྱིར། །རྣལ་འབྱོར་ཕ་ཡི་རྒྱུད་བསྟན་ཅིང་། །བཙུན་མོ་རྣམས་ནི་དགའ་བྱའི་ཕྱིར། །ཕྱི་ནས་རྣལ་བྱོར་མ་རྒྱུད་གསུངས། །ཞེས་སོ། །དེ་གཉིས་ལས་གཞན་ཞིག་གི་གཉིས་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་དབྱེ་བ་ནི་རིགས་པར་མ་མཐོང་ལ། དེ་གཉིས་སོ་སོ་ལའང་ཐབས་ཤེས་དང་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་མེད་ལ་སོགས་ནི་གནས་མོད་ཀྱི། ཕ་མ་གཉིས་ལས་ཐ་དད་པའི་གཉིས་མེད་གུད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སྔ་མ་བཞིན་

p. 1276

ནོ། །དོན་གཉིས་པ་གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གསུང་པ་པོ་སྟོན་པའི་བྱོན་ཚུལ། དེས་གསུངས་པ་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་བྱེད་རྒྱུད་སྡེའི་རྣམས་གྲངས་སོ། །དང་པོ་ནི་ཐུན་མོང་པ་ཁ་ཅིག་དང་པོར་སེམས་བསྐྱེད། བར་དུ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས། མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལས། དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་རྟེན་ལ་ཟུང་འཇུག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྒོམས་པས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་ཏེ་འོག་མིན་དུ་སངས་རྒྱས་ནས། སླར་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་འཚང་རྒྱ་ཚུལ་བསྟན་ནས་ཕྱི་ལྟར་ན་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ། ནང་ལྟར་ན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན། གསང་བ་ལྟར་ན་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བས་འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་གདུལ་བྱ་སོ་སོ་ལ་གསུངས་པར་འདོད་དེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་བླ་མ་ལས། དོན་གྲུབ་དཀའ་ཐུབ་ལུས་ཅན་ལ། །ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་སྤྲིན་བཞིན་དུ། །འདུས་བས་ལོངས་སྤྱོད་དོན་གྱི་ཕྱིར། །སྲོད་དང་ཐོ་རངས་དུས་ཉིད་དུ། །ཉི་ཟླ་ཟ་བའི་དབང་བྱིན་ནས། །རོལ་པའི་ཀ་ར་བསྟན་པ་ཡིས། །དེ་བཞིན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོ། །ཞེས་སོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཁ་ཅིག་ཐོག་མ་མེད་པའི་གནས་སུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གནས་སྐབས་ན་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཉིད། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུའི་གནས་སྐབས་ན་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་སུ་བཞེངས་པའི་ངང་ལས། སྤྲུལ་པ་སྐུའི་གནས་སྐབས་ན་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་འོག་མིན་ཁང་བུ་བརྩེགས་པ་སྟེ་གཙང་མ་རིས་ཀྱི་གནས་སུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་། འགྲོ་དྲུག་སོ་སོའི་གནས་སུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐུབ་པ་དྲུག་ཏུ་སྣང་བ་གྲངས་མེད་པས། གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་མོས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་གསང་སྔགས་དོན་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བཞེད་དེ། དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བར་སྟོན་

p. 1277

པའི་གནས་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ལས། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཞེས་བྱ་བ། རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཐུབ་པ་དྲུག །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལས་འཐོན་ཏོ། །འཐོན་ནས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣྲེལ་ཞི་དང་། ཡན་མན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་རེ་རེར། ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རེ་རེས། འདུལ་བ་རྣམ་པ་བཞིས་འགྲོ་བ་ལྔའི་དོན་མཛད་དོ་ཞེས་སོ། །དེའང་སྐུ་གསུམ་གྱི་སྟོན་པ་གསུམ་ལ་ཞིང་ཁམས་གསུམ་དང་། བསྟན་པ་གསུམ་དང་འཁོར་གསུམ་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྟོན་པ་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ། ཆོས་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གསང་སྔགས་བླ་ན་མེད་པ། འཁོར་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ། དུས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། གནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་འོག་མིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུའི་སྟོན་པ་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས། ཆོས་གསང་སྔགས་ཕྱི་ནང་། འཁོར་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་འཇམ་དཔལ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་སྣང་དག་པ་འབྲས་བུའི་སེམས་དཔའ། དུས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། གནས་རང་སྣང་ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་ཁམས་སོ། སྤྲུལ་པ་སྐུའི་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་ཐུབ་པ་དྲུག །ཆོས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་འཁོར་སར་གནས་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། མཁའ་འགྲོ་དང་། རིགས་སྔགས་འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ངེས་སྣ་ཚོགས། དུས་ཆོས་འབྱུང་གདུལ་བྱ་དང་མཚུངས་པ་ད་ལྟར་བ། གནས་ལྷ་གནས་ཀྱི་འོག་མིན་དང་། དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་དང་། རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོའི་བྷ་ག་ལ་སོགས་པ་གསང་བ་ཆེན་པོའི་འོག་མིན་དང་། འགྲོ་དྲུག་སོ་སོའི་གནས་རིས་ཐ་དད་པའོ། །འདི་དག་ཏུ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ད་ལྟ་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པའི་བར་དུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཚད་མེད་པས་འགྲོ་བའི་དོན་རྟག་པ་རྒྱུན་གྱི་འཁོར་མོར་བྱེད་པར་

p. 1278

འདོད་དོ། །གཉིས་པ་དེས་གསུངས་པའི་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ། གསུངས་ཚུལ་གསུམ་གྱིས་སྤྱིར་དབྱེ་བ། རིམ་དགུ་ངེས་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བ། ཕྱི་ནང་བཤད་པས་འགག་བསྡུ་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་སྐུ་གསུམ་སོ་སོའི་སྟོན་པས་ཆོས་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དབང་པོའི་རིམ་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་པ་དང་། སྙིང་པོའི་དོན་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་པ་དང་། དུས་གསུམ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་དང་གསུམ་དུ་ངེས་ཏེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། བསྟན་པའི་ལུགས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། །ཇི་ལྟར་སྐས་ཀྱི་རིམ་པ་བཞིན། །དབང་པོའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་དང་། །འོ་མ་ལས་ནི་མར་བཞིན་དུ། །བསྡུ་བའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་དང་། །ཚ་བའི་ནད་ལ་ག་པུར་བཞིན། །གཉེན་པོའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་འོ། །ཞེས་པ་དང་། སྒྲ་ཐལ་འགྱུར་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། གསུངས་ཚུལ་དགོངས་པ་གསུམ་དང་བཅས། །གཉེན་པོ་བསྡུ་དང་དབང་པོའི་དོན། །ཚིག་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེའང་གཉེན་པོའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཞི་སྟོང་སྟེ། འདོད་ཆགས། ཞེ་སྡང་། གཏི་མུག །དེ་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་གཉེན་པོར། འདུལ་བ། མདོ་སྡེ། མངོན་པ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཆ་མཉམ་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ངོ་། །དབང་པོའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཐེག་པའི་རིམ་པ་དགུའོ། །བསྡུ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་གསང་སྔགས་ཕྱི་ནང་གཉིས་སོ། །གཉིས་པ་རིམ་དགུ་ངེས་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ཀྲི་ཡའི་ཐེག་པ། འབྲིང་གི་འབྲིང་ཨུ་པ་ཡའི་ཐེག་པ། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་ཡོ་གའི་ཐེག་པ། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་མ་ཧཱའི་ཐེག་པ། ཆེན་པོའི་འབྲིང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པ། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་སྟེ་ཐེག་པའི་རིམ་པ་དགུ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟར་དགུ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། ཁམས་གསུམ་པོ་ཡང་

p. 1279

ཡང་དག་གི། ལམ་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ཡིད་བཞིན་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས། ཆུང་ངུ་གསུམ་ལ་བསྟན་པ་ནི། །མཚན་མར་འཛིན་ལ་ཉན་ཐོས་ཏེ། །འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་རང་རྒྱལ་ཉིད། །རྟོག་འཇུག་ཅན་ལ་བྱང་སེམས་སོ། །འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་བསྟན་པ་ནི། །རབ་ཏུ་དམན་ལ་བྱ་བ་སྟེ། དམན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་འོ། །རྣམ་ཤེས་ཅན་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་བསྟན་པ་ནི། །སེམས་ཡས་པ་ལ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །སེམས་བཅུད་ཅན་ལ་རྫོགས་པ་ཉིད། །མཆོག་གསང་རབ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཕྱི་ནང་བཤད་པས་འགག་བསྡུ་བ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་གསང་སྔགས་ཕྱི་པ་ཀྲཱི་ཡ། ཨུ་པ། ཡོ་ག །ནང་པ་མ་ཧཱ། ཨ་ནུ། ཨ་ཏི་གསུམ་སྟེ་རྒྱུད་སྡེ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་པ་ཉིད། ཐལ་འགྱུར་ལས། འདས་པ་རྒྱུད་དང་འབྲས་བུ་ལས། །རྒྱུ་ལ་གསུམ་དང་འབྲས་ལ་གཉིས། །གཉིས་པ་ལས་ཕྱེ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར། །འདི་ལྟར་དབང་པོའི་རིམ་པས་སོ། །ཞེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པ་ལ་དབྱེ་ན་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་གཉིས། འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་ལ་དབྱེ་ན་ཕྱི་པ་གསུམ། ནང་པ་གསུམ་སྟེ་དྲུག་ནི་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གྱིས་ཕྱེ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་ཀྲཱིི་ཡ་ཏནྟྲ་སྟེ་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཀུན་རྫོབ་འཁྲུལ་ངོར་སྣང་བའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྦྱང་བྱའི་དྲི་མར་ཤེས་ཏེ། དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་སྦྱང་གཞིར་བྱས་ནས། ལམ་གཙང་སྦྲ་དང་ལྷའི་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པའང་བདག་དང་ལྷ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་རྗེ་དང་ཁོལ་པོའི་ཚུལ་དུ་ལྟ་བས་དངོས་གྲུབ་འདོད་པའོ། །ཨུ་པ་ཡ་ཏནྟྲ་སྟེ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། ལྟ་བ་ཡོ་ག་ལྟར་བྱེད་ཅིང་སྤྱོད་པ་ཀྲཱི་ཡ་ལྟར་བྱེད་ལ། ཁྱད་པར་དུ་བདག་དམ་ཚིག་པའི་མདུན་དུ་ལྷ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤུན་ནམ་གྲོགས་པོའི་ཚུལ་དུ་

p. 1280

བསྒོམས་པ་ལས་དངོས་གྲུབ་འདོད་པའོ། །ཡོ་ག་ཏནྟྲ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཐམས་ཅད། དོན་དམ་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་སྦྱངས་ནས་ལམ་མངོན་བྱང་ལྔས་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་དུས། བདག་དམ་ཚིག་པ་ལ་ལྷ་ཡེ་ཤེས་པ་དགུག་གཤེགས་བྱས་པ་ལས་དངོས་གྲུབ་འདོད་པའོ། །མངོན་བྱང་ལྔ་ནི། གདན་པདྨ་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ། གསུང་ཡིག་འབྲུ་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ། ཐུགས་ཕྱག་མཚན་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ། སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ། ལྷ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ། གནས་དང་། ཆོས་དང་། དུས་དང་། འཁོར་དང་། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔའི་བཀོད་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ནང་པ་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་གསུམ་ལས། མཧཱ་ཡོ་ག་ཏནྟྲ་སྟེ་ཐབས་ཆེན་པོ་ཕའི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ཐབས་གཙོ་བས་བདག་དང་ལྷ་ཡེ་ཤེས་པ་དག་མཉམ་གཅིག་གི་ངང་ནས་སྒོ་གསུམ་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་རླུང་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལམ་དུ་བྱེད་པས་དངོས་གྲུབ་འདོད་པའོ། །ཨ་ནུ་ཡོན་ཏན་ཏནྟྲ་སྟེ་ཤེས་རབ་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སངས་རྒྱས་པས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་གཅིག་གི་ངང་ནས། ཁམས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལས་དངོས་གྲུབ་འདོད་པའོ། །ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ཏནྟྲ་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་རྫོགས་པས། སྤང་བླང་བྱ་རྩོལ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་ཡེ་ནས་གྲོལ་ཏེ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཕྱོགས་དང་རིས་མེད། རྟག་ཆད་དང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་ལ་ཟློས་པས། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་ལས་འདས་ཏེ། དུས་བཞི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་

p. 1281

དང་མི་འབྲལ་བས། ཆོས་ཉིད་ཕྱོགས་ཡན་ཆེན་པོར་རང་ཤར་ཏེ། འཁོར་འདས་སེམས་ལས་མེད་པར་ཐག་ཆོད། རྟག་ཆད་ཚིག་ལས་འདས་པར་སུན་ཕྱུང་། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོ་འུབ་ཆུབ། གང་སྣང་ཐུགས་ཕྲད་ཡེ་གྲོལ་དུ་དམིགས་རྙེད། རང་ཤར་ཆོས་སྐུ་ཟང་མར་གདིངས་ཆོས། སྣང་སེམས་ཆོས་ཟད་བློ་འདས་སུ་གཟེར་ཐེབས་ཏེ། ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་ལ། ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཀློང་རྡོལ་བས། འཁོར་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགག་བཅིངས་པས། མ་བྱས་པར་ཡེ་ཟིན། མ་ཕྱིན་པར་ཡེ་བགྲོད། རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཟློས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ས་བཟུང་སྟེ། དངོས་གྲུབ་རང་ཆས་ཆོས་སྐུ་ལས་མི་འདའ་བར་འདོད་ལ། དེ་དག་ཀྱང་སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེའི་གནས་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱིས་བཅིངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བཞུགས་སོ། །གསང་སྔགས་ནང་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་དང་པོ་དང་བར་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་པ་ནི། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། བསྐྱེད་པ་མ་ཧཱ་ཡོ་ག་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ལྟ་བུའོ། །ལུང་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །རྫོགས་པ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ཤེས་བྱེད་རྒྱུད་སྡེའི་རྣམ་གྲངས་དགོད་པ་ལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་ཀྲཱི་ཡ་ལའང་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་རྒྱུད་གཉིས་ལས། ཀྲཱི་ཡ་སྤྱིའི་རྒྱུད་དྲུག་ལ། རིག་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོག་དབུབ་པ་དཔུང་པ་བཟང་པོའི་རྒྱུད། རིག་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱུད། རིག་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བ་བསྟན་པ་རིག་པ་མཆོག་གི་རྒྱུད། རིག་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུལ་བ་སྟོན་པ་སུ་སིདྡྷི་ཀ་རའི་རྒྱུད། རིག་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་སྟོན་པ་ཁམས་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྒྱུད། རིག་སྔགས་

p. 1282

ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་སྟོན་པ་བསམ་གཏན་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་དོ། །བྱེ་བྲག་གི་རྒྱུད་ལ། རིགས་གསུམ་གྱི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐོར་ལ། པདྨ་རྩེ་མོ་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད། པདྨ་ཅོད་པན་གྱི་རྒྱུད། ཆོ་ག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་རྒྱུད། །ཨ་མོ་གྷ་པཱ་ཤའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་སྐོར་ལ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་གི་རྒྱུད། རྡོ་རྗེ་ས་འོག་གི་རྒྱུད། རྡོ་རྗེ་བེ་ཅོན་གྱི་རྒྱུད། རྡོ་རྗེ་རྣོན་པོའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའོ། །འཇམ་དཔལ་གྱི་སྐོར་ལ། འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དྲི་མ་མེད་པའི་རྒྱུད། འཇམ་དཔལ་དྲ་བ་གཅོད་པའི་རྒྱུད། བསྟོད་པ་གླུར་བླངས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའོ། །ལས་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ། གཟུངས་གྲ་ང་དང་། འོད་ཟེར་ཅན་དང་། སྒྲོལ་མ་དང་། གཙུག་ཏོར་དང་། མཛོད་སྦུ་ནོར་བུ་ལ་སོགས་པ་གཟུངས་ཕྲན་རྣམས་སོ། །ཨུ་པ་ཡ་ལ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུད། མེ་ཀློང་འབར་བའི་རྒྱུད། དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱུད། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོ་ག་ལ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་རྩ་བའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་པ་ལེ་ལག་དང་བཅས་པ། པཱ་ཤཱ་ཀ་ར་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད། པདྨཱ་ཀ་ར་དཔལ་མཆོག་དང་པོའི་རྒྱུད། ས་མུཙྪ་རྟོག་པ་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་དེ་གཞུང་ཆེན་པོ་བཞི། ངན་སོང་སྦྱོང་བ་དཀྱིལ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུད། དཔལ་མཆོག་བསྡུས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའོ། །མ་ཧཱ་ལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད། རི་རབ་ཟོམ་རྒྱ་མཚོ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད། ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པ་ས་གཞི་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད། སྐུའི་རྒྱུད་འཇམ་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ། གསུང་གི་རྒྱུད་པདྨ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ། ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུད་རིན་ཆེན་སྒྱུ་འཕྲུལ་འདྲ་བ། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀརྨ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་སྟེ། འདི་དག་ལ་ལེའུ་འབུམ་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལས། བོད་དུ་ལེ་ལག་ཁ་ཅིག་འགྱུར་བར་འདོད་དོ། །མན་ངག་གི་རྒྱུད་ལ། བར་ཆད་བསྲུང་བ་གཟི་ལྡན་འབར་བ་མཚམས་ཀྱི་རྒྱུད། རྔམ་བྱེད་མེ་ལྟར་

p. 1283

འབར་བའི་རྒྱུ། ཟ་བྱེད་རོལ་པ་སྦྱིན་སྲེག་གི་རྒྱུད། སྟོབས་པོ་ཆེ་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བའི་རྒྱུད། ཟླ་གསང་ནག་པོའི་རྒྱུད། ཚེ་བདག་ལས་ཀྱི་གཤིན་རྗེའི་རྒྱུད། ཞི་བ་ལྷའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའོ། །ཨ་ནུ་ལ། མདོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཡེ་ཤེས་རྔམ་པ་གློག་གི་འཁོར་ལོ། ཕུར་པ་ཐལ་བྱེད། དུར་ཁྲོད་ཁུ་བྱུག་རོལ་པ། ཀུན་འདུས་རིག་པའི་མདོ། དགོངས་པ་འདུས་པའི་མདོ། ཡི་གེ་རྣམ་དག་གི་མདོ་དང་མདོ་དྲུག །རྩ་བའི་རྒྱུད་ལ། ཐིག་ལེག་འདུས་པའི་རྒྱུད། སྒྱུ་མ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད། ཟླ་གསང་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞིའི་རྒྱུད་དོ། །གདམས་པ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་ལ། སྐུའི་རྒྱུད་མེ་ལྟར་འབར་བ། གསུང་གི་རྒྱུད་དབང་ཆེན་འདུས་པ། ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་པུཎྜ་རཱི་ཀ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུད་ལྷ་མོ་གསང་བ། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྒྱུད་རིགས་འཛིན་འདུས་པ། རིག་སྔགས་སྤྱིའི་སྒྲུབ་པ་ཧེ་རུ་ཀའི་ཏནྟྲ། བྱེ་བྲག་གི་སྒྲུབ་པ་ཟླ་གསང་ནག་པོ། པདྨ་གསུང་གི་རྒྱུད་རྟ་མཆོག་རོལ་པ། ཡང་དག་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཧེ་རུ་ཀའི་གལ་པོ། ཕུར་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྒྱུད་བི་ཏོ་ཏ་མ་ལ་འབུམ་སྡེ། བདུད་རྩི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུད་བདུད་རྩི་རོལ་པ་ཆེ་ཆུང་། མ་མོ་རྦོད་གཏོང་གི་རྒྱུད་མ་མོ་ཀུན་འདུས་སོ། །སྒྲུབ་པ་སྡེ་དྲུག་ལས་ཁ་ཚར་གྱི་རྒྱུད་ལ། འཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁ་སྐོང་བ་ཆོས་ཉིད་གཏོར་མའི་རྒྱུད། ལས་རྒྱ་མཚོ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ཀརྨ་མཱ་ལེ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྒྱུད། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གསོག་པ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཆེ་ཆུང་། མཆོད་པ་མི་ཟད་པའི་གཏེར་དུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་རྒྱུད། སྦྱོར་བ་གནས་སུ་དག་པ་ཐིག་ལེ་ཀློང་གི་རྒྱུད། སྒྲོལ་བ་གནས་སུ་དག་པ་སྟོབས་པོ་ཆེ་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བའི་རྒྱུད། བརྟུལ་ཞུགས་དྲག་པོའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོད་པ་གླང་པོ་ཆེ་རབ་འབོག་གི་རྒྱུད། ལས་བཞི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཟ་བྱེད་རོལ་པ་སྦྱིན་སྲེག་གི་རྒྱུད། ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གཏོར་མའི་རྒྱུད་ཆེ་ཆུང་། བཀའི་འཁོར་ལྷག་མས་བསྐངས་ནས་ལས་ལ་བསྐུལ་བ་དཔལ་འབར་ཁྲོ་མོའི་རྒྱུད། གདུག་པ་ཅན་གཟིར་མནན་གྱིས་

p. 1284

ཆེར་བཅད་པ་ཞིང་བཅུ་རོལ་བའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའོ། ཨ་ཏི་ལ། སེམས་ཉིད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་ནམ་མཁའ་ཆེ་རྩ་བའི་རྒྱུད། དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་བླང་པ་ནམ་མཁའ་ཆེ་ཕྱི་མའི་རྒྱུད། དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འབྲས་བུ་ནམ་མཁའ་ཆེ་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བ། སེམས་ཉིད་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་སྟོན་པ་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་སྟོན་པ་མན་ངག་འཕྲེང་བའི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་ཀུན་ཁྱབ་ཆེན་པོར་སྟོན་པ་གསང་བ་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་རང་རིག་ཏུ་སྟོན་པ་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རོལ་པར་སྟོན་པ་མཁའ་དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོར་སྟོན་པ་མན་ངག་སྙིང་པོའི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་རང་རིག་ཏུ་ཡིད་ཆེས་པར་སྟོན་པ་སྙིང་པོ་གསང་བའི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་ཀུན་གྱི་རྩ་བར་སྟོན་པ་ནམ་མཁའ་ཆེ་རྩ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུད། །སེམས་ཉིད་གཅིག་པུར་འདུས་པར་སྟོན་པ་ཉག་གཅིག་དགོངས་པའི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་ཇི་བཞིན་པར་བཞག་པས་སྟོན་པ་བསམ་གཏན་ཆེན་པོའི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་རྒྱུན་ཆགས་སུ་གོམས་པར་སྟོན་པ་བསམ་གཏན་རྒྱུན་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་གསུང་པར་སྟོན་པ་སྒོ་མང་མདོའི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་དབང་དང་སྦྱར་ནས་སྟོན་པ་ནམ་མཁའ་ཆེ་དབང་གི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ལས་འདས་པར་སྟོན་པ་ནམ་མཁའ་ཆེ་ཡི་གེ་མེད་པའི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་གདོད་མའི་གནས་སུ་སྟོན་པ་ནམ་མཁའ་ཆེ་གཞིའི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་དུ་སྟོན་པ་རིན་པོ་ཆེ་འབར་བའི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་སྟོན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྲེང་བའི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་ཁམས་གསུམ་ལ་གསལ་བར་སྟོན་པ་ཁམས་གསུམ་སྒྲོན་མའི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་སྟོན་པ་ངེས་པ་སྙིང་པོའི་རྒྱུད། སེམས་

p. 1285

ཉིད་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་རྒྱུད། སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་ཡེ་སངས་རྒྱས་པའི་རྒྱུད་དེ་དབྱིངས་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཉིན་ཤུ་རྩ་ལྔ། ལུང་བམ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་གདམས་པ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་ལ། ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རིག་པའི་ཁུ་བྱུག །རྩོལ་སྒྲུབ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་རྩལ་ཆེན་སྤྲུགས་པ། སེམས་ཉིད་དབྱིངས་སུ་རྫོགས་པ་ཁྱུང་ཆེན་གཤོག་རྫོགས། ཆོས་ཉིད་ཡེ་གནས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྡོ་ལ་གསེར་ཞུན། སེམས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ལྟ་བ་མི་ནུབ་རྒྱལ་མཚན། སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་སྟོང་པ་རྨད་བྱུང་རྒྱལ་པོ། སེམས་ཉིད་ཆོས་སྐུར་སྟོན་པ་ཡེ་ཤེས་དམ་པ། སེམས་ཉིད་ཐིག་ལེར་སྟོན་པ་ཡང་ཏིག་རྒྱལ་པོ། སེམས་ཉིད་སྐྱེ་ཤི་མེད་པར་སྟོན་པ་སྲོག་གི་འཁོར་ལོ། སེམས་ཉིད་འདོད་དགུ་འབྱུང་བར་སྟོན་པ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ། སེམས་ཉིད་མཉམ་རྫོགས་ཆེན་པོར་སྟོན་པ་ཐིག་ལེ་འདུས་པ། སེམས་ཉིད་ཐེག་པ་ཀུན་རྫོགས་སུ་སྟོན་པ་ནམ་མཁའ་ཆེ་རྒྱལ་པོ། སེམས་ཉིད་ཀུན་གྱི་ཡང་རྩེར་སྟོན་པ་རྩེ་མོ་ཕྱུང་རྒྱལ། སེམས་ཉིད་ཡེ་བདེ་སྤྲོས་བྲལ་དུ་སྟོན་པ་བདེ་བ་རབ་འབྱམས། སེམས་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཅིང་ཟག་མེད་དུ་སྟོན་པ་བདེ་བ་འཕྲ་བཀོད། སེམས་ཉིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་གྱེས་གཞིར་སྟོན་པ་གཏེར་ཆེན་ཡོངས་རྫོགས་སེམས་ཉིད་ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་སྤྱི་ཆིངས་སུ་སྟོན་པ་ལྷུན་གྲུབ་སྤྱི་ཆིངས། སེམས་ཉིད་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་སྟོན་པ་ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་ཀྱི་རྒྱུད་དོ། བཤད་པའི་རྒྱུད་ལ། འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་རིན་པོ་ཆེ་གསང་བའི་རྒྱུད། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་རྒྱུད་སྡེ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་བཞུགས་སོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལ་བཤད་ཅིང་ཉན་པའི་ཚུལ་ལ། བཤད་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་བསམ་པ། ཇི་ལྟར་བཤད་ཅིང་ཉན་པའི་ཚུལ། བཤད་ཅིང་ཉན་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལའང་སངས་རྒྱས་ཆོས་

p. 1286

གསུང་བའི་ཚུལ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་གསུང་བའི་ཚུལ། པཎྜི་ཏ་ཆོས་གསུང་བའི་ཚུལ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་འོད་འགྱེད་པ་དང་ཤིང་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་ཙམ་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕགས་པ་ལ་སོགས་སྐུའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཚད་མེད་པ་བསྟན་པས་གདུལ་བྱ་དད་ཅིང་འདུན་པར་མཛད་ནས་ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གདུལ་བྱའི་རིགས་དང་། བསམ་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་མ་ལུས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པས་གཟིགས་ཏེ། དེ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་དགོངས་ནས་འཁོར་གྱི་རྒྱུད་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་པ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཏེ་རྒྱུད་དག་ཅིང་ལས་སུ་རུང་བར་བཀོད་ནས། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གདུལ་བྱའི་མོས་པ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་པར་མཛད་པས་འགྲོ་བ་རྣམས་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་གོ་འཕང་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་དོ། །འདི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམས་ལས་མཆོག་ཏུ་བཤད་དེ། མཛོད་ལས། ཆོ་འཕྲུལ་རྣམས་ལས་བསྟན་པ་མཆོག །མི་འཁྲུལ་ཕྱིར་དང་མཐུན་ཕྱིར་དང་། །ཡིད་འོང་འབྲས་ལ་སྦྱོར་བྱེད་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་གྱི་འཐད་པ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་གདུལ་བྱ་དད་པར་བྱེད་དེ་མ་དད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། མ་གུས་པ་ལ་ཆོས་མི་བཤད། །མི་ན་བཞིན་དུ་མགོ་གཡོགས་དང་། །གདུགས་དང་འཁར་བ་མཚོན་ཐོགས་དང་། །མགོ་བོ་དཀྲིས་པ་དག་ལའང་མིན། །ཞེས་སོ། །ཀུན་བརྗོད་པས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་དང་རྒྱུད་སོ་སོར་མཁྱེན་ནས། རྗེས་སུ་བསྟན་པས་མོས་པ་དང་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཆོས་དེས་གདུལ་བྱ་ལ་ཕན་མི་ཐོགས་ཏེ། ནད་དང་སྨན་འཛོལ་བ་ལྟར་སླར་ལ་དུག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྒྱ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་གྱུར་པ། །དམན་པའི་ཆོས་ལ་སྦྱར་མི་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་སྟོང་པ་

p. 1287

ཉིད། །གནས་མ་ཡིན་པར་སྦྱར་མི་བྱ། །གནས་མ་ཡིན་པར་སྦྱར་བྱས་ན། །བདུད་རྩི་དུག་ཏུ་འགྱུར་བ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་གསུང་བའི་ཚུལ་ནི། ཉན་པ་པོའི་སྣོད་དག་པ། འཆད་པ་པོའི་ངག་དག་པ། གསུང་རབ་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དག་པ་དང་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་འཆད་དོ། །འཆད་པ་ནི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བརྟགས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་ཡིན་མ་ཡིན་ཤེས་ཏེ། སྣོད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་གདུལ་བྱའི་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས། ངག་དག་པ་རྣ་བར་སྙན་ཞིང་ངག་ཚིག་དྲི་མ་མེད་པས་མཚམས་སྦྱར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དོན་དག་པ་ནོར་བ་དང་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་ཐར་པར་འདྲེན་པའི་སྒྲའི་རྣམ་གྲངས་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་དོན་དུ་འགྱུར་བའོ། །འོ་ན་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་འཆད་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་བཞི་ཡོད་པས་འཆད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་བཞི་ནི། ཡུལ་གྱིས་བསྐལ་པས་མི་ཤེས་ཏེ། ཡུལ་ཧ་ཅང་ཐག་རིང་དྲགས་པ་ན་འདུག་པས་མི་ཤེས་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུས་མ་གར་སྐྱེས་མ་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དུས་ཀྱིས་བསྐལ་པས་མི་ཤེས་ཏེ་དུས་ཧ་ཅང་སྔ་དྲགས་པ་ན་ནམ་བྱུང་མི་ཤེས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཁྱིམ་བདག་དཔལ་སྐྱེས་ཀྱི་ཐར་པའི་ས་བོན་མ་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྐལ་པས་མི་ཤེས་ཏེ། རྒྱུ་ཐུག་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཐུག་མེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མདོ་ལས། རྨ་བྱའི་མདོངས་ནི་གཅིག་པུ་ལ། །རྒྱུ་ཡི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་རྣམས། །དེ་མཁྱེན་པ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་ཏེ། །ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་མིན་པས་མིན། །ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་མང་པོ་མི་ཤེས་ཏེ། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མ་ཐོབ་པས། ཁམས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་སྒོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བལྟ་བ་ལ་མི་དབང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་པ་ལས། མདོར་བསྡུ་ན་གང་ཟག་བཞི་པོ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་བཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་མཐོང་བ་ལ་མིག་

p. 1288

དང་མི་ལྡན་པར་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱི་བོ་དང་། ཉས་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ་ཞེས་སོ། །པཎྜི་ཏ་ཆོས་གསུང་བའི་ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས། དཔལ་ནཱ་ལཎྜའི་གཙུག་ལག་ཁང་ན་བཞུགས་པའི་པཎྜི་ཏ་རྣམས་ནི། བཀའ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་མཚོགས་པ་ལྔས་འཆད། བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་རྩིས་མགོ་ཡན་ལག་ལྔས་འཆད་དོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་ལས། གནས་དང་། སྟོན་དང་། ཆོས་དང་། འཁོར་དང་། དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །འདི་དག་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ཞིང་དང་། སྤྲུལ་པའི་གནས་གྱིས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་དང། བྱས་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ལོངས་སྐུ་གཞིར་གནས་ཀྱི་ཞིང་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འོག་མིན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་ཁམས། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དཔལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད། ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག །འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། དུས་ཕུན་སུམ་མཚོགས་པ་རྟག་པ་རྒྱུན་གྱི་ཁོར་མོའོ། །འདུ་བྱས་པ་ནི་བཀའ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་རིམ་པས། འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལ། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བ་རི་དགས་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པའི་ནགས། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བདེན་པ་བཞི། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་ལྷ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཅས་པ། དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སངས་རྒྱས་ནས་ཞག་བདུན་ཕྲག་བདུན་ལོན་པའི་དུས་སོ། འཁོར་ལོ་བར་པ་ལས། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ། ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཀའ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་སྡེ་ཚན་དྲུག་ཏུ་གཏོགས་པ། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་གཉིས་ལས། ཐུན་མོང་གི་འཁོར་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། མཽདྒལ་གྱི་བུ་དང་།

p. 1289

རབ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་ལྔ་སྟོང་ཙམ་དང་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་མ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་དང་། ཁྱིན་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་ས་ག་མ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བསྙན་དང་། དགེ་བསྙན་མའི་ཚོགས་རབ་ཏུ་མང་པོ་རྣམས་སོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འཁོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟང་སྐྱོང་དང་། རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་དང་། དེད་དཔོན་དམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་རབ་ཏུ་མང་པོ་རྣམས་སོ། །དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལོ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱིས་མ་ཆོག་པའི་བར་དུ་གསུངས་པའོ་། །འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ནི་། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྷའི་གནས་དང་། ཀླུའི་གནས་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་པདྨ་ཅན་ལ་སོགས་པའོ། །སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའོ། །ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ངེས་པ་དོན་གྱི་རྣམས་གྲངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་རབ་ཏུ་མང་པོ་རྣམས་སོ། །དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལོ་སུམ་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །རྩིས་མགོ་ཡན་ལག་ལྔ་ནི། མཛད་པ་པོ་གང་གིས་མཛད་པ་ལུང་གང་ནས་བཏུས་པ། ཕྱོགས་གང་དུ་གཏོགས་པ། དོན་ཆེད་སུའི་ཆེད་དུ་མཛད་པ། དབུ་ནས་ཞབས་སུ་བསྡུས་པའི་དོན་དུས་བསྟན་པ་དང་ལྔའོ། །བསྟན་བཅོས་འདི་དང་བསྟུན་ན། མཛད་པ་པོ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ལ་མང་དུ་ཐོས་པའི་ནོར་གྱིས་ཕྱུག་པ་ཀུན་མཁྱེན་ངག་གི་དབང་པོའོ། །ལུང་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང། འབྲས་བུ་གསངས་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་སོ། །ཕྱོགས་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་གཏོགས་ཏེ་བློ་རིམ་བརྒྱད་ཨ་ཏིར་འཇུག་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའོ། །དོན་ཆེད་ད་ལྟ་དང་ཕྱི་རབས་ཀྱི་གང་ཟག་རིམ་གྱིས་པ་དང་ཅིག་ཅར་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེལ་སོ་མཐུན་པར་བྱས་པའོ། །དབུ་ནས་ཞབས་སུ་བསྡུས་པའི་དོན་ལ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་

p. 1290

གསུམ་དང་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་གསུམ་སྟེ་དྲུག་ཀྱང་ལམ་དུ་འཇུག་པའི་ཐབས་དང་། ལམ་དངོས་དང་། མཐར་ཕྱིན་པ་འབྲས་བུའི་རིམ་པ་གསུམ་དུ་བསྡུས་ནས་སྟོན་པའོ། བི་ཀྲ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་གཙུག་ལག་ཁང་ན་བཞུགས་པའི་པནྜི་ཏ་ཆོས་གསུང་བའི་ཚུལ་ལ། ཉན་པ་པོ་སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱེད་པ་དང་། བསྟན་པའི་རྣམ་གཞག་ངེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཆད་དོ། །འཐད་པ་ནི། ཐོག་མར་ཉན་པ་པོའི་སྣོད་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བསྒྲུབས་ནས། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་བྱུང་ཚུལ་བཀའ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་བསྟན་པས་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་པ་པོ་སྣོད་དུ་རུང་བའི་ཆོས་ལ། མཛད་པ་པོ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཆེ་བ། དེས་མཛད་པ་ཆོས་ཀྱི་ཆེ་བ། ཆེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་དེ་བཤད་ཅིང་མཉན་པའི་ཚུལ་དང་གསུམ་མོ། །འཐད་པ་ནི། སློབ་དཔོན་དང་ཆོས་ཀྱི་ཆེ་བ་བརྗོད་པས། ཉན་པ་པོ་དང་རྗེས་འཇུག་རྣམས་བླ་མ་དང་ཆོས་ལ་དད་མོས་སྐྱེ། དེས་བྱིན་རླབས་ཞུགས་ནས་ཐར་པའི་ལམ་དང་ཆོས་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་བྱེད་དེ། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། དེ་ལ་དད་པ་ནི་ཆོས་སྣང་བའི་སྒོ་སྟེ་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཀླུ་གྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། འདི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། རྩ་བ་མོས་པ་ལགས་པར་གསུངས་། །ཞེས་སོ་། །བསྟན་བཅོས་འདི་དང་བསྟུན་ན། སློབ་དཔོན་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་གུས་པས་ལེགས་པར་འཛིན་པ། ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པའི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་། འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའམ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་ལེགས་པར་རྟོག་པ། ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པའི་རིམ་པ་ལ་ལེགས་པར་བསླབ་པ། འཆད་པ་དང་། རྩོད་པ་དང་། རྩོམ་པའི་གནས་ལ་དབང་འབྱོར་པ་། ལྟ་བ་དང་རྟོགས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་དམ་པས་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པ། ཐེག་པ་རྒྱལ་པོའི་ཁང་བཟང་དམ་པ་ན། རབ་ཏུ་

p. 1291

ཞི་བའི་ཡང་དག་འཇོག་ལ་གནས་པ། སྙིང་རྗེས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པའི་གོ་ཆ་བགོས་པ་སྟེ། མང་དུ་ཐོས་པའི་ཆོས་སྨྲ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ནི་ཐེག་པ་མཐའ་དག་གི་སྙིང་པོའི་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡེབས་པ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་གཞུང་ལམ་མ་ནོར་བ། དབང་པོའི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་གོང་དུ་འཁྲིད་པ། ལམ་གྱི་ཆ་ལག་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ། ཐོས་པའི་མ་རིག་པའི་མུན་པ་སངས་བ། བསམ་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྟོགས་པ། བསྒོམས་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་དུ་གྲོལ་བ། བཤད་པས་རང་གཞན་གྱི་ཤེས་རབ་འཕེལ་བ། ཉན་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་པདྨོ་རྒྱས་པ། བལྟས་པས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་སྡིག་སྒྲིབ་འཛད་པ། དཔྱད་པས་ཐར་ལམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཚོགས་ཆེན་པོས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པའི་གང་ཆེན་མཚོ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བཤད་ཅིང་མཉན་པའི་ཚུལ་ནི། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་སྨན་པ་མཁས་པའི་འདུ་ཤེས། ཆོས་ལ་སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས། བདག་ཉིད་ལ་ནད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་གུས་པས་ཉན་ཏེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་ནད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ལ་སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཤེན་ལ་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ནན་ཏན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ནད་ཉེར་བར་འཚོ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །བསྟན་པའི་རྣམ་གཞག་ངེས་པ་ལ། དང་པོ་སྟོན་པས་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཚུལ། བར་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསྡུས་པའི་ཚུལ། ཐ་མར་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟར་མཛད་པའི་ཚུལ་དང་གསུམ་གྱིས་འཆད་དེ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་བཤད་ཚུལ་

p. 1292

ངེས་པའི་ཚིག་གོ །གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་བཤད་ཅིང་ཉན་པའི་ཚུལ་ལ་གསུམ་སྟེ། འཆད་པ་པོ་སློབ་དཔོན་གྱི་རང་བཞིན། ཉན་པ་པོ་སློབ་མའི་རང་བཞིན། ཐུན་མོང་དུ་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །དང་པོ་ནི་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། བཤེས་གཉེན་དུལ་བ་ཞི་བ་ཉེར་ཞི་བ། །ཡོན་ཏན་བརྩོན་བྱས་ལྷག་པར་ལུང་གིས་ཕྱུག །རྟོགས་དཀའི་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྨྲ་མཁས་ལྡན། །བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་སྐྱོ་ངལ་སྤངས་ལ་བསྟེན། །ཞེས་པ་ལྟར། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཞི་ཞིང་ལེགས་པར་བསྡམས་པ། ཡོན་ཏན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ། ཐོས་པ་ཆེ་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ལུང་གི་གནས་ལ་མཁས་པ། ཟབ་མོའི་དོན་སྟོན་པ་ལ་མཁས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་དཀའ་བ་བཟོད་པ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཆོས་དང་བླ་མ་ལ་གུས་ཤིང་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པས་ཆོས་ལ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཤཱཀྱ་འོད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། བླ་མ་ལ་གུས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་དག་དང་། །བསམ་གཏན་དང་ནི་འདོན་ལ་རྟག་བརྩོན་དང་། །གྲིམས་ཤིང་དུལ་ལ་བཟོད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། །སྡོམ་བརྩོན་གནས་པའི་ཆོས་ལྡན་ལེགས་པར་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ཀྱང་སྣོད་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་དྲི་མ་དྲུག་དང་བྲལ་བར་བྱས་ཏེ་ཉན་པར་བྱའོ། །སྐྱོན་གསུམ་ནི་སྣོད་ཁ་སྦུབ་ལྟར་ཚིག་དོན་ལ་རྣ་བ་མི་གཏད་པས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འཛིན་པ་དང་། ཞབས་རྡོལ་ལྟར་བཟུང་ཡང་ནན་ཏན་མཐར་ཆགས་སུ་མི་བྱེད་པས་རྟོགས་པ་མི་བརྟན་པ་དང་། དུག་ཅན་ལྟ་བུ་ཟིན་ཡང་ངེས་འབྱུང་གི་བློ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་མ་ཟིན་པས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་མི་འགྲོ་བར་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བ་རྣམས་སྤངས་ཏེ་ཉན་པ་ནི། མདོ་ལས། དགེསློང་དག །ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཞིག་དང་། ངས་ཁྱོད་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ལེགས་པར་ཉན་པས་ནི་དུག་ཅན་གྱི་སྐྱོན་སེལ་བའོ། །རབ་ཏུ་ཉན་པས་ནི་ཁ་སྦུབ་ཀྱི་སྐྱོན་སེལ་ལོ། །ཡིད་ལ་

p. 1293

གཟུང་བས་ནི་ཞབས་རྡོལ་གྱི་སྐྱོན་སེལ་ལོ། །དྲི་མ་དྲུག་ནི་རྣམ་བཤད་རིག་པ་ལས་། ང་རྒྱལ་དང་ནི་མ་དད་དང་། །དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་ཉིད་དང་། །ཕྱི་རོལ་རྣམ་གཡེང་ནང་དུ་སྡུད། །སྐྱོ་བས་ཉན་པ་དྲི་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ་། །ཆོས་ཉན་དུས་ཆེ་ཁྱད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་དང་སྒེག་འཆོས་སྟན་ཆེས་མཐོ་བར་སྡོད་པ་ལ་སོགས་དང། ཆོས་དང། གྲོགས་དང་བླ་མ་ལ་མ་དད་བཞིན་དུ་ཉན་པ་དང་། ཆོས་ལ་དོན་གཉེར་འདོད་འདུན་མེད་པ་དང་། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། ཡིད་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་འཕྱོ་འཇུག་པ་དང་། གཉིད་རྨུགས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ནང་དུ་བསྡུས་པ་དང་། ཆོས་འདིས་ཅི་བྱ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་སྐྱོ་བ་རྣམས་སྤངས་ལ་ཉན་ནོ། །དེ་ཡང་དགའ་བ་དང་། གུས་པ་དང་། དད་པ་བསྐྱེད་ནས། གཉིད་རྨུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤང་ལ། ཚེ་འདིའི་བློོ་ངན་དྲི་མ་ཅན་ལས་འདས་པ་ཐར་པ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པས། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ངས་ཆོས་འདི་ཉན་ལ་རྒྱུད་ལ་ཕན་པ་ཞིག་བྱ་སྙམ་དུ་མོས་པ་དང་འདུན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུང་དུང་བ་བསྐྱེད་ནས་ཉན་པས་ཐོས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་དང་པོའི་སྒོ་ཐོས་པ་བྱེད་དུས་ནས་མ་འཆུགས་པ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། དགའ་དང་གུས་དང་དད་པའི་མཆོག་ནི་ཉེར་གཞག་སྟེ། །སྒྲིབ་པ་ཉོན་མོངས་བསལ་ནས་དྲི་མ་ལས་འདས་པ། །འགྲོ་དོན་མངོན་ཞུགས་ངེས་པའི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །གང་ལ་དཔལ་རྣམས་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་མཉན་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཐུན་མོང་དུ་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ལ་གསུམ་ལས། སྦྱོར་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ། དེའི་ཆེད་དུ་ཆོས་ཉན་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ཕ་

p. 1294

རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་པོ་དེ་ཐུབ་པ་འཁོར་རྣམས་ལ་འཁོར་རྣམ་བཞི་སོ་སོར་ཤེས་པས་ཉན་ནོ། །སྔགས་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པས་གཙོ་འཁོར་གསལ་བཏབ་ནས་ཉན་ནོ། །ཡང་ན་སློབ་དཔོན་འཇམ་དཔལ་དུ་བསམ་པའི་ཞལ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་སློབ་མ་སྒྲོལ་མར་བསམ་པའི་རྣ་བ་ན་ཚུར་ཐིམ་པར་བསམ་པའོ། །འདིར་ནི་རང་ཉིད་གང་མོས་སུ་བྱའོ། །དངོས་གཞི་ནི་འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་གཉིས་ཀ་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་ལ་འཇལ་བའི་ངང་ལས་མ་ཡེངས་པར་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །རྗེས་ལ་དགེ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསྔོས་ནས་མི་རྟག་པ་དང་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ཤེས་པའི་ཆོས་དང་སྟོན་པའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བཤད་ཅིང་ཉན་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཚང་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྟན་དང་མཆོད་པ་བཤམས་པ་ནི་སྦྱིན་པ། སྒོ་གསུམ་བསྡམས་ནས་ཉན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས། དེ་དུས་ཤིག་ལ་སོགས་པའི་འཚེ་བ་བཟོད་པ་ནི་བཟོད་པ། བླ་མ་ལ་ཆོས་གསུང་བར་བསྐུལ་བ་བརྩོན་འགྲུས་། མ་ཡེངས་པར་ཉན་པ་བསམ་གཏན། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་རྣམས་བསྒལ་བརྟག་གིས་འདྲི་བ་ཤེས་རབ་སྟེ། ཆོས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མན་ངག་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུད་ལས་། མེ་ཏོག་སྟན་སོགས་རབ་འབུལ་བ། །ས་ཕྱོགས་སྤྱོད་ལམ་བསྡམས་པ་དང་། །སྲོག་ཆགས་ཀུནལ་འཚེ་མི་བྱེད། བླ་མ་ལ་ནི་གསོལ་བ་འདེབས། །མ་ཡེངས་བླ་མའི་གདམས་ངག་འཛིན། རྟགས་ལ་ཕྱིར་ལ་སྐྱོན་ཚིག་འདྲི། །སྒྲོལ་མ་ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན། །ཞེས་གསུངས་སོ་། །ཞལ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་དྲུག་ཀྱང་། ལེགས་པར་སྨྲ་བ་སྦྱིན་པ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་བསྡམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད། །སྐྱོ་བར་བཟོད་པ་བཟོད་པ་སྟེ། །འཆད་ལ་བཙོན་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཉིད། །དེ་ལས་མ་ཡེངས་བསམ་གཏན་ལ། །ཚིག་དོན་འབྱེད་མཁན་ཤེས་རབ་ཉིད། །འཇམ་དཔལ་ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་

p. 1295

བསྡུ་བའི་ཚིག་སུ་བཅད་པའོ། །གསུམ་པ་བཤད་ཅིང་ཉན་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལ་གང་གི་བཤད་པ་ན། སྦྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་མཆོག་ཏུ་འཕགས་པའི་ཕན་ཡོན་འཐོབ་སྟེ། ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་འཛིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྲས་དང་བཅས་པས་དགོངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ཚེ་རབས་དྲན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ལས་ཆོས་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་འཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉན་པས་ནི་སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་འཆིང་བ་གཅོད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་འཐོབ་པ་དང་། ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ལྷས་བསྲུང་ཞིང་ནད་དང་འཚེ་བ་ཉུང་བ་དང་། མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་འཐོབ་པ་ལ་སོགས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མིག་རྙེད་པས་འཁོར་བ་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས་། གང་ཕྱིར་འདི་ནི་ཤེས་རབ་མཆོག་ཡིན་དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་ཐོས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། སྡུད་པ་ལས་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་ནས། ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་པ་ལས་མྱུ་ར་དུ་འདའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཆོས་བྱུང་བའི་ཚུལ་སྤྱིར་བཤད་པ་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཏོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱི་ཆིངས་ལྔས་འབྲེལ་དགོད་པ་དང་། དགོས་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཞིས་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ནི་རྣམ་བཤད་རིག་པ་ལས། མདོ་དོན་སྨྲ་བར་འདོད་རྣམས་ལ། །མན་ངག་ཅུང་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱ། །དེ་ལ་མན་ངག་འ་དི་ཡིན་ཏེ། །དགོས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་བཅས་དང་། །བརྒལ་ལན་བཅས་དང་མཚམས་སྦྱོར་བཅས། །ཚིག་དོན་བཅས་ཏེ་བསྙད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། བསྟན་བཅོས་འདིར་དོན་ལྔས་ཉེ་བར་མཚོན་པ། དང་པོ་དགོས་པའི་དོན་ནི། ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ་འགྲེལ་

p. 1296

པ་དང་བཅས་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པས། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གིས་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པའི་རིམ་པ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་ཏེ་ཞུགས་པས། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པའི་ཐབས་དམ་པར་གྱུར་པ་ནི་འདིའིདགོས་པའོ། །དེ་ལ་བསྟེན་ནས་ཐར་པའི་ལུགས་གསལ་བ་དང་། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྒོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འཇིག་རྟེན་ན་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་སྟེ་མཆོག་གི་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་ཡོད་དོ། །བསྡུས་པའི་དོན་ནི། གཞི་ལྟ་བ་དང་ལམ་སྒོམ་པ་དང་། གྲོགས་སྤྱོད་པ་གསུམ་ཚང་ལ་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྡུས་སོ། །ཚིག་གི་དོན་ནི། གཞུང་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའི་སྐབས་བཞིན་ནོ། །སྔ་ཕྱི་འབྲེལ་པའི་འཚམས་སྦྱོར་ནི། དང་པོར་གང་ཟག་གཅིག་ལམ་དུ་འཇུག་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་གཞི་འཆའ་བ་གལ་ཆེ་བས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་ལྟ་བ་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་གཞི་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ནས། ཆ་ཤས་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་རིམ་པའང་འཕྲོས་པའི་ཚུལ་དུ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཞི་རྟོགས་ནས་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པས། བསམ་གཏན་ངལ་གསོ་ལེའུ་བཞི་པས་རང་བཞིན་དུ་། གང་དུ་བསྒྲུབ་པའི་གནས་དང་། གང་གིས་བསྒྲུབ་པའི་གང་ཟག་དང་། གང་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་། གང་བསྒྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་གོ་རིམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལམ་བསྒྲུབ་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་ཞེན་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་གཙོ་བོར་སྟོན་དགོས་པས། དེའི་གྲོགས་སུ་སྤྱོད་པའི་རིམ་པ་རྒྱ་ཆེར་གསལ་བའི་གནས་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལེའུ་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཅིང་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་ཚང་ལ་མ་ནོར་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒལ་ལན་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལ་བརྒལ་བ།

p. 1297

ཅི་ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་ཉིད་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མི་འཐད་དེ། སེམས་ཉིད་ལ་ངལ་གསོ་བ་དང་ཐང་ཆད་པ་གཉིས་ཆར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡིས་ལན་བཤད་པ། སྤྱིར་སེམས་ཉིད་ཅེས་པའི་སྒྲ་འདི་ངེས་གཟུང་དང་གཞི་བསྡུ་བ་གང་དུ་ཡང་སྦྱར་དུ་རུང་བས། ངེས་བཟུང་ལྟར་ན་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་དགོས་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཁམས་གསུམ་པའི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པས། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་སུ་ཉེ་བར་ཞི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་གཉིས་ལས། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པ། །སྒྲོ་བཏགས་རྣམ་པ་ཅན་རྟོག་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྣམ་རྟོག་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། འཇུག་པ་ལས། སེམས་འགགས་པ་དེ་སྐུ་ཡིས་མངོན་སུམ་མཛད། །ཅེས་དང་། ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་འཇམ་དཔལ་ལ་བསྟོད་པ་ལས་། རྣམ་རྟོགས་མ་རིག་ཆེན་པོ་སྟེ། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་ལྟུང་བྱེད་ཡིན། །རྣམ་རྟོགས་དེ་དང་བྲལ་བས་ན། ཁྱོད་ནི་རྟག་ཏུ་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ངོ་སྤྲོད་པ་རིན་པོ་ཆེ་གསང་བའི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངས་བསྟན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་འཁོར་བར་ཡང་དང་ཡང་དུ་དུབ་ཅིང་ངལ་བར་བྱས་པས། ད་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱིདབྱིངས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ངལ་སྟེགས་ལ་ངལ་གསོ་བ་བྱའོ། །དེའི་ཆེད་དུ་གནས་ལུགས་ཀྱི་བགྲོད་ལམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འཇུག་ཅིང་ངལ་གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་འདི་བརྩམ་པར་བྱ་ཞེས་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་དམ་བཅས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉི་ཁྲི་སྣང་བའི་མཇུག་དང་། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་ཆུང་དུ། ཀྱེ་མ་གཞུངས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །དུབ་པ་དག་གིས་ངལ་གསོའི་གནས། །ཤེས་རབ་

p. 1298

ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ལུགས། །རིང་མོ་ཞིག་ནས་མཐོངས་བ་ཡིས། །ཞེས་གསུང་པ་དང་མཐུན་ནོ། །གཞི་བསྡུ་བ་དང་སྦྱར་ན་ཡང་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་བར་འཐད་དེ། སེམས་འཕྲུལ་སྣང་ལ་རིང་དུ་སྤྱད་ཅིང་འཁོར་བས་དུབ་པའི་མགྲོན་པོ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཚོགས་དག །སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་བའི་བསྟི་གནས་སྤྲོས་པ་ཞི་བའི་ངང་དུ་མ་བཅོས་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། མགྲོན་པོ་ཆད་ཅིང་དུབ་པ་དག་ངལ་སྟེགས་ལ་རང་བབས་སུ་གློད་ནས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དལ་བར་འཇོག་སྟེ་ངལ་གསོ་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ངལ་གསོ་བ་སེམས་ཉིད་དུ། སྒོ་གསུམ་འཁོར་བས་དུབ་པའི་སེམས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་རང་ཞིར་ངལ་གསོ་བ་འདི་ཐར་པ་དམ་པའི་འཇུགས་ངོགས་ཏེ། ཏོག་རྩེ་བས། དུབ་པ་སེམས་ཉིད་ཀྱི་མགྲོན་པོ་དག །སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་ངལ་སོས་ཤིག །སོ་མ་གཉུག་མ་རང་བབས་དང་། །བློ་འདས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང། སྐྱེ་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གར་ཡང་མ་རྟོག་ཅིར་ཡང་མ་བསམས་ཤིག །བཅས་ཅོས་མ་བྱེད་རང་བཞིན་ལྷུག་པར་ཞོག །མ་བཅོས་པ་དེ་སྐྱེ་མེད་རིན་ཆེན་མཛོད། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་གཤེགས་ཤུལ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །བསམ་གཏན་ངལ་གསོ་ལ་བརྒལ་བ་ནི། ཅི་ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་བསམ་གཏན་ངལ་གསོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མི་འཐད་དེ། བསམ་གཏན་རང་བཞིན་གྱིས་མི་རྟོག་པ་ལ་ངལ་དུབ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །དེའི་ལན་ལ་གཉིས་ལས། ངེས་གཟུང་དང་སྦྱར་བ་ནི། བསམ་གཏན་ངལ་གསོ་ཞེས་བརྗོད་པ་འཐད་དེ། འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་རྟོག་མེད་རང་གསལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་འདི་དག་ཀྱང་འཁོར་ཞིང་དུབ་པའི་མགྲོན་པོ་ལམ་འཁྱམས་ནས་དུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། དེ་ཐར་པ་དམ་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་ངལ་སྟེགས་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟུང་འབྲེལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཞི་ལྷག་ཏུ་སྒོམ་པས་འདའ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་དེ་དག་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་མ་ཟིན་པས་ལམ་

p. 1299

དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྒོའི་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་སྒྲིབས་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ། འཁོར་བར་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་མཆོག་ཏུ་ངལ་གསོ་བ་ཡིན་ནོ། །བཤེས་སྤྲིང་ལས། བསམ་གཏན་མེད་པ་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་མེད། །ཤེས་རབ་མེད་པ་ལ་ཡང་བསམ་གཏན་མེད། །གང་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་པ་འཁོར་བ་ཡི། །རྒྱ་མཚོ་གནག་རྗེས་ལྟ་བུར་འཚལ་བར་བགྱི་། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞི་བསྡུ་བ་དང་སྦྱར་ན། བསམ་གཏན་ངལ་གསོ་ཞེས་འཐད་དེ། ཡང་དག་པའི་བསམ་གཏན་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ལས་འདས་པ་དེ་ཉིད་འཁོར་བར་དུབ་པའི་སེམས་ཀྱི་མགྲོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངལ་གསོའི་བསྟི་གནས་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་དངོས་པོ་གཟུགས་སོགས་སུ་སྣང་བ་ལ་གཟུང་བའི་རྟོག་པ་ཡང་མེད་དེ་ཡུལ་ཅན་དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཡང་མེད་པར། བློ་དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ངལ་གསོ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །དེ་ཚེ་རྣམ་པར་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལ་བརྒལ་བ་ནི། ཅི་ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ཞེས་མི་འཐད་དེ། སྒྱུ་མ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ངལ་བ་དང་གསོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །ལན་ལ་གཉིས་ལས། ངེས་གཟུང་དང་སྦྱར་བ་ནི། སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ཞེས་འཐད་དེ། འཁོར་བ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་སྒྱུ་མ་འདི་དག་ལ་ངོ་བོ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པ་སྣང་ཆ་མ་འགགས་པས། སྣང་ཆ་སྒྱུ་མའི་མགྲོན་པོ་དག་ལམ་དུ་ངལ་གསོ་བ་ལྟར་མེད་བཞིན་སྣང་བའི་སེམས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ཉིད། ཆོས་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ངང་དུ་ངལ་གསོ་བ་སྣང་དགོས་ཏེ། སྣང་ཙམ་དུ་འཁོརབའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་ཞིང་འདའ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། དེའང་འཁོར་བ་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་ཡང་དག་སྒྱུ་

p. 1300

མའི་དབྱིངས་སུ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྤྱད་པའི་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། སྲིད་གསུམ་འདི་དག་སྒྱུ་མ་དང་། །སྨིག་རྒྱུ་ཆུ་ཡི་ཕུང་པོ་བཞིན། །ནོར་བར་མཐོང་བས་ཕྱིར་བཟློག་གོ །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞི་བསྡུ་བའི་ལ་ནི། སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ཞེས་འཐད་དེ། ཡང་དག་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ལོག་རྟོག་སྒྱུ་མའི་ངལ་སྟེགས་ཀྱི་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་ཅིང་འོད་གསལ་བ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་སྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་རང་བཞིན་བདག་གཞན་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངང་དུ། ལོག་རྟོག་སྒྱུ་མ་འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་རྟོག་དང་བཅས་པ་རྟེན་མེད་གཞི་མེད་ཆེན་པོར་ངལ་གསོ་བ་ཡིན་ཏེ། གསང་སྙིང་ལས། ཡང་དག་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་གཉིས་སུ། །བདག་དང་བདག་གི་གཞན་མེད་དེ། །བདག་དང་གཞན་དང་རྟོག་པའི་རྒྱུན། །ལོག་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ཉིད་ལས། །ཕྲ་ཞིང་ཟབ་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེའི་བྱ་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བས། ངལ་གསོ་བ་དང་དུབ་པར་སྣང་བ་མ་འགགས་ལ། སྣང་བའི་དུས་ནས་ཡོང་མ་མྱོང་བར་ཁོ་བོ་འདོད་དོ། །འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དབུས་དག་ཏུ། །སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་དག་གིས་གཟུགས་སྤྲུལ་ཏེ། །རྟ་དངགླང་པོ་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་བྱས། །དེ་ཉིད་མི་བདེན་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མར་གྱུར་པའི་གཟུགས། །སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་འོངས་པ་མིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་འོངས་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དགོས་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཞིས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྤྱིར་ངག་ཙམ་ལ་ཡོད་པའི་དགོས་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཞི་དཔེར་འགོད། དགོས་འབྲེལ་ངག་ལ་ཡོད་པའི་དགོས་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཞིས་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུར་བརྗོད། བསྟན་བཅོས་ལུས་ལ་ཡོད་པའི་དགོས་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཞིས་གཞི་ལམ་འབྲས་

p. 1301

བུའི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ནི་སྤྱིར་སྐྱེས་བུ་རྟོགས་ལྡན་གྱི་ངག་ཙམ་ལ་དགོས་འབྲེལ་བཞི་ཚང་དུ་རུང་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ཁུར་ལ་ཆུ་ལོན་ཞེས་པའི་ངག་དེའི་བརྗོད་བྱ་ནི་ཆུའོ། །དགོས་པ་ནི་ངག་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆུ་ཁྱིམ་དུ་ཐོབ་པའོ། །ཉིང་དགོས་ནི་ཆུ་དེས་སྐོམ་པ་བསལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྲུབ་པའོ། །དེ་གསུམ་ཡང་གཅིག་མེད་ན་གཅིག་མི་འབྱུང་ཡོད་ན་འབྱུང་བའི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ནི་འབྲེལ་པའོ། །གཉིས་པ་བསྟན་བཅོས་ལུས་ལ་ཡོད་པའི་དགོས་འབྲེལ་རྣམས་འདིའི་བརྗོད་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྟེན་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་ཆོས་བཞི་ཚང་བར་རྟོགས་པ་ནི་དགོས་འབྲེལ་གྱི་ངག་བཀོད་པའི་དགོས་པའོ། །དེ་ལ་བསྟེན་ནས་རྟོགས་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་བསྟན་བཅོས་འདིར་འཇུག་པ་དེ་ཉིང་དགོས་སོ། །དེ་གསུམ་གཅིག་ལ་གཅིག་འབྲེལ་དུ་མེད་ན་མི་འབྱུང་ཡོད་ན་འབྱུང་བར་གྲུབ་པ་ནི་འབྲེལ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་གནས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ་གྱི་ཚིག་དང་དོན་གྱི་རིམ་པས་གང་ཟག་གཅིག་གི་ཐར་ལམ་ཚང་ལ་མ་ནོར་བར་སྟོན་པའི་ཚུལ་ནི་བརྗོད་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་སྐྱེས་བུས་རྟོགས་པ་ནི་དགོས་པའོ། །རྟོགས་པ་བཞིན་ཉམས་སུ་བླངས་པས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པ་ནི་ཉིང་དགོས་སོ། །དེ་གསུམ་གཅིག་ལ་གཅིག་འབྲེལ་དུ་ཡོད་ན་འབྱུང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་འབྲེལ་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་འདུལ་བའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པར། དེ་བས་ན་འདུལ་བའི་མདོ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པ་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྙད་དོ། །འབྲས་བུ་མེད་པར་དོགས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་བརྗོད་དོ། །ཐབས་མེད་པར་དོགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་བཤད་དོ། །འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགོས་པའི་དགོས་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་བཤད་བྱ་གཞུང་གི་དོན་དངོས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞུང་ལམ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་འགྲེལ་པ་དང་

p. 1302

བཅས་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་སྟོན་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོ་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་རང་སྣང་དུ་སྟོན་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། འགྲེལ་པ་བཤད་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་པ། འཇུག་ཡུལ་ལུས་ཀྱི་དོན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ནོ། དང་པོ་ལ་མཚན་གྱི་དོན། ཕྱག་གིས་མཆོད་པར་བརྗོད་པ། བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བའོ། །དང་པོ་ལ་མཚན་བསྒྱུར་བ། བཤད་པ། གང་ལ་མཚན་དུ་གསོལ་བ་དང་གསུམ་ལས། བསྒྱུར་བ་ནི་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་སྐད་དང་ལྡན་པ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ་མ་ཧཱ་སནྡྷི་ལ་སོགས་པ་འདི་དག །བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན། མ་ཧཱ་ཆེན་པོ། སནྡྷི་རྫོགས་པ། ཙིཏྟཱ་སེམས། ཏ་ལ་རིང་ཆ་བྱིན་པའི་ཁོང་ནས་ཤུདྡྷ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉ ིད་དུ་དག་པ་སྦྱོར་བ་སྟེ། སྒྲ་བསྒྲུབས་པས་སེམས་ཉིད་བཅས་པའོ། །བི་སྲན་ངལ་གསོ། བྲྀཏྟི་འགྲེལ་པ། ཀ་ཐཱི་ཤིང་། གྷོ་རྟ་རྟ། ནཱ་མ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཤད་པ་ནི། རྫོགས་པ་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །གང་དུ་རྫོགས་ན་ཆེན་པོ་རང་བྱུངགི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཡེ་ནས་ཚང་ཞིང་དེ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་སེམས་སུ་རྫོགས། །བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བདེ། །ཞེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས། སེམས་ཉིད་གཅིག་པུ་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཏེ། །གང་ལ་སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་འཕྲོ་བ། །འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཡི། །ཡིད་བཞིན་ནོར་འདྲའི་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །སེམས་ཉིད་ནི་ངེས་པར་གཟུངབ་དང་སྦྱར་ན་སེམས་དངསེམས་བྱུང་ངོ་། །ངལ་གསོ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་སྟོན་པའོ། །གཞི་བསྡུ་བ་དང་སྦྱར་ན། སེམས་ཉིད་ནི་རངབཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའོ། །ངལ་གསོ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཆ་དངབཅས་པ་འཇུག་པ་ཞི་བར་སྟོན་པའོ། །འགྲེལ་པ་ལ་ཚིག་འགྲེལ། དོན་འགྲེལ། འབྱེད་

p. 1303

འགྲེལ། རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ། དགའ་འགྲེལ། སྒྲུང་འགྲེལ་དང་དྲུག་ལས། འདི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ལོ། །ཤིང་རྟ་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྒྱན་དུ་ཤན་སྦྱར་བ་སྟེ། ཤིང་རྟ་གསུམ་གྱིས་མེའི་འོབས་ལས་བྱིས་པ་འདྲེན་པའི་དཔེ་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོར་གསུངས་པ་ལྟར། འདིར་བླ་ན་མེད་པའི་ཐེགས་པའི་ཤིང་རྟར་སྐལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་འདྲེན་པས། ཐར་བའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ་ལ་ཚིག་དོན་གྱི་གནས་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། འདིར་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་སྟོན་པས་ཀྱང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚིག་གི་ཕྲད་འོག་མ་དང་འཚམས་སྦྱོར་བས་བཀོད་མཛེས་པར་བྱས་པ་ཙམ་མོ། །གང་ལ་མཚན་དུ་བཏགས་པ་ནི་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ཞེས་པ་དོན་ལ་མཚན་དུ་བཏགས་ལ། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་དཔེ་ལ་མཚན་དུ་བཏགས་པའོ། །གཉིས་པ་ཕྱག་གིས་མཆ ོད་པར་བརྗོད་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱགའཚལ་ལོ་ཞེས་པས། དཔལ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ནི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཀུན་ནས་བརྒྱན་པས་གཞན་དོན་འཕྲོ་བའོ། །ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་སྒོ་གསུམ་གུས་པས་འབུལ་བ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་དུ། རྟོགས་པའི་དྲ་བ་རྣམ་བསལ་ཅིང་། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་སྐུ་མངའ་བ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་འོད་ཟེར་དག །ཀུན་ནས་འཕྲོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་ལས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཉིས་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཆར་སྤྲིན་བཟང་པོ་དང་ཆོས་མཚུངས་པར་བསྟོད་པ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྒྱན་ནོ། །པདྨ་འབྱུང་གནས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི། ཨོ་རྒྱན་མཚོ་གླིང་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་བརྗོད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བསྟོད་པ་དང་། ཤིས་པ་བརྗོད་པའི་རྒྱན་ཏེ། བསྲེས་པས་རབ་སྤེལ་གྱི་རྒྱན་དང་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི། གདོད་ནས་འོད་གསལ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སེམས་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་གཤིས་ཀྱི་

p. 1304

རང་བཞིན་བརྗོད་པ་རིགས་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་དང་། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་བརྗོད་པས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཕུལ་བྱུང་གཉིས་བསྲེས་པས་རབ་སྤེལ་གྱི་རྒྱན་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པའོ། །བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ནི། དུས་གསུམ་རྒྱལ་བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱ་ས་ཀྱིས་སྔོན་བྱོན་པའི་ལམ་དེར་རང་གཞན་ཐམས་ཅད་བགྲོད་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེས་དམ་བཅས་ནས་བརྩོན་པས་གོ་བགོ་བ་སྟེ། བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་དུ། གཞན་དོན་བརྩེ་བ་ཅན་རྣམས་སྲོག་ཕྱིར་ཡང་། །རང་གི་ནུས་པ་ལྷོད་པར་མི་བྱེད་དེ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁུར་ལྕི་ཁུར་བ་དང་། །ཉམ་ངའི་གནས་སུ་ནམ་ལང་འདོར་མི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འཇུག་ཡུལ་ལུས་ཀྱི་དོན་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ནི་འགྲེལ་པ་དང་བསྡུས་དོན་གྱི་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་སྟོན་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོ་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། འགྲེལ་པ་བཤད་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་པ། འཇུག་ཡུལ་ལུས་ཀྱི་དོན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚན་གྱི་དོན། ཕྱག་གིས་མཆོད་པར་བརྗོད་པ། བརྩམསས་པར་དམ་བཅའ་བའོ། དང་པོ་ལ། མཚན་བསྒྱུར་བ། བཤད་པ། གང་ལ་མཚན་དུ་གསལ་བ་དང་གསུམ་ལས། བསྒྱུར་བ་ནི་སྐད་རིགས་ཆེན་པོ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་དུ། མ་ཧཱ་སནྡྷི་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་བོད་ཀྱི་སྐད་སུ་བསྒྱུར་ན། མ་ཧཱ་ནི་ཆེན་པོ། སནྡྷི་རྫོགས་པ། དྷྱ་ན་བསམ་གཏན། ཤུདྡྷ་དོན་འགྱུར་དུ་ངལ་གསོ་སྟེ་སྒྲ་འགྱུར་དུ་དག་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་གནས་ལུགས་དང་། ངལ་གསོ་དང་། ཆོས་ཉིད་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ལས་འདིར་ངལ་གསོར་བསྒྱུར་ཏེ། གནས་ལུགས་དང་ཆོས་ཉིད་དེ་ཉིད་ངལ་གསོ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བར་དུབ་པ་དག་དོན་དེ་བསྒོམས་པས་ངལ་སོས་པ་སྟེ་དབུགས་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྲྀཏྟི་འགྲེལ་པ། བི་ཤུདྡྷ་རྣམ་དག །ཀ་ཐཱི་ཤིང་། གྷོརྟ་རྟ།

p. 1305

ནཱ་མ་ཞེས་བྱ་བའོ། བཤད་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད། གང་དུ་རྫོགས་ན་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལ་ཚུར་རྫོགས་པས་འཁོར་འདས་ཐོག་མའི་ཀ་དག་རང་རིག་ངོ་ལས་གཞན་དུ་མ་གྲུབ། ཕར་རྫོགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་རིག་པ་ལས་གྱེས་པའི་ཕྱིར། ཕར་རྫོགས་ཚུར་རྫོགས་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་གི་ཀློང་དུ་རྫོགས་པའོ། །རྫོགས་པ་རིག་པའི་ཡིན་པའི་ཆེན་པོར་བཞག་སྟེ། ཆོས་གཞན་གྱི་ཀློང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་བྱེད་ལས། ཀློང་ཆེན་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ན། །མི་གནས་པ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད། །ཅེས་སོ། །གསམ་གཏན་ནི་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངང་གདངས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྩེ་གཅིག་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པར་གནས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་སྲས་གཅིག་གི་རྒྱུག་ལས། སེམས་དལ་བསམ་གཏན་ངང་གིས་རྙེད། །ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །ངལ་གསོ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དང་འདྲེས་དུས་སེམས་རྣམ་རྟོག་གི་མགྲོན་པོ་འཕྲོ་འདུ་མེད་པར་རང་བབས་ཆོས་ཟད་ཆེན་པོར་དབུགས་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏེ། མགྲོན་པོ་དུབ་པ་བསྟི་གནས་སུ་ཆ་བབས་གློད་ནས་བཞག་པའི་ངལ་གསོ་བ་བཞིན་ནོ། །འགྲེལ་པ་ནི་རྩ་བའི་དོན་གསལ་བ་སྟོན། རྒྱས་པར་སྟོན། གོ་བ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་སྔར་བཞིན་ནོ། །ཤིང་རྟ་ནི་མགྲོན་པོ་འདོད་པའི་གནས་སུ་འདྲེན་པའི་བཞོན་པ་འཁོར་ལོ་ཡང་མིག་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐར་པ་ཆེན་པོའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྐལ་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་འདྲེན་པའི་བཞོན་པ་ཡིན་པས་སོ། །སྡུད་པར། དེ་གང་ཞོན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ཟློ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་དག་ནི་ཉེས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་དང། ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། དག་མཉམ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། མཚན་བརྗོད་ལས། འདི་ནི་

p. 1306

རྣམ་དག་ལེགས་པའི་ལམ། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་དེ། དོན་སྔ་ཕྱི་འབྲེལ་པར་སྟོན་པའི་ངག་གོ །གང་ལ་མཚན་དུ་བཏགས་པ་ལ། བསམ་གཏན་ངལ་གསོ་ནི་དོན་གྱི་ཆ་ནས་བཏགས། ཤིང་རྟ་རྣམ་དག་ནི་དཔེ་དོན་ཚོགས་པ་ལ་བཏགས་པའོ། །ཕྱག་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །གཞི་དང་སྦྱར་ན། དཔལ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས། ཀུན་ཏུ་ནི་དུས་གསུམ་ཐམས་ཅད་དུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དགོངས་པ་བཟང་པོ་ལས་མི་གཡོ་བ་སྟེ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་དོན་དེ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །ལམ་དང་སྦྱར་ན། དཔལ་ནི་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཅོག་གཞག་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པའོ། །ཀུན་ཏུ་ནི་དུས་རྟག་པར་དེའི་ངང་ལས་མི་འདའ་བར་བྱེད་པའོ། །བཟང་པོ་ནི་ཆོས་སྐུའི་ངང་ལས་མ་འདས་ན་སྣང་སེམས་ཐམས་ཅད་ཡེ་གྲོལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རོལ་པར་ཤར་བའོ། །ཕྱག་འཚལ་ལོ་ནི་སྒོམ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་དུ་ཕེབས་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། །འབྲས་བུ་དང་སྦྱར་ན། དཔལ་ནི་ཐོག་མའི་མགོན་པོ་སྟེ་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་བླ་མར་བྱོན་པས་ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེ་གསང་བའི་སྦུབས་ན་ནང་གསལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་བཞུགས་པའོ། །ཀུན་ཏུ་ནི་དེའི་ངང་ནས་སྟུག་པོ་བཀོད་པར་ངེས་པ་ལྔ་ལྡན་གྱི་བཀོད་པ་སྟོན་པའོ། །བཟང་པོ་ནི་དེའི་ངང་ལས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འགྲོ་དྲུག་སོ་སོའི་གནས་སུ་ཐུབ་པ་དྲུག་གི་རོལ་པས་འདུལ་བའོ། །ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་གུས་པས་འབུལ་བ་སྟེ། གསང་སྙིང་ལས། ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་ལས་མི་གཞན་ཕྱིར། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འབྲེལ་བས་ན། །འགྲོ་དྲུག་དུས་གནས་མ་ལུས་སྣང་། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། གང་གི་རང་བཞིན་

p. 1307

ལ་སོགས་པ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་དང་སྦྱར་ནས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བསྔགས་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྒྱན་ནོ། །བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ནི། སྐལ་བཟང་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱ་བ་རང་བཞིན་བརྗོད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་འགྲོལ་བར་ཁས་བླངས་བའོ། །འཇུག་ཡུལ་ལུས་ཀྱི་དོན་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ནི་འགྲེལ་པ་དང་བསྡུས་དོན་གྱི་གནས་བཞིན་ནོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་རང་སྣང་དུ་སྟོན་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། འགྲེལ་པ་བཤད་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་པ། འཇུག་ཡུལ་ལུས་ཀྱི་དོན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚན་གྱི་དོན། ཕྱག་གིས་མཆོད་པར་བརྗོད་པ། བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བའོ། །དང་པོ་ལ། མཚན་བསྒྱུར་བ། བཤད་པ། གང་ལ་མཚན་དུ་བཏགས་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་འཕགས་པའི་ཡུལ་དབུས་འགྱུར་འཆང་། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་ཡཱ་ལ་སོགས་པ། བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན། མཱ་ཡཱ་སྒྱུ་མ། ཤུདྡྷ་ངལ་གསོ། །བྲྀཏྟི་འགྲེལ་པ། ཐཱི་ཤིང། གྷོ་རྟ་རྟ། ནཱ་མ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཤད་པ་ནི། སྒྱུ་མ་ནི་བདེན་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཏེ། མ་དག་པ་འཁོར་བའི་སྒྱུ་མ་མགྲོན་པོ་ཐང་ཆད་པ་ལྟ་བུ་དང་། དག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྒྱུ་མ་དབྱིངས་འོད་གསལ་གྱི་བདེན་པ་བསྟི་གནས་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཏེ། གསང་སྙིང་ལས། ཡང་དག་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་གཉིས་སུ། །ཞེས་སོ། །ངལ་གསོ་ནི་མཐར་ཐུག་ཀ་དག་དང། གནས་སྐབས་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་བསྟི་གནས་བཟང་པོ་དེར་བློ་རང་མལ་དུ་གནས་པའི་དོན་ཏོ། །འགྲེལ་པ་དང་

p. 1308

ཤིང་རྟ་ནི་སྔར་བཞིན་ནོ། །བཟང་པོ་ནི་མཆོག་དམ་པ་ཕུལ་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྟེ། མཚན་དེ་ལྟ་བུ་དང་གཞུང་དོན་གཉིས་དོན་གཅིག་པར་སྟོན་པ། བུམ་པ་ཞེས་པ་དང་ལྟོ་ལྡིར་གཉིས་གཅིག་པར་སྟོན་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ལ་མཚན་དུ་བཏགས་པ་ནི། སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་དོན་དང་། ཤིང་རྟ་བཟང་པོ་དཔེ་དོན་ཚོགས་པ་ལ་བཏགས་པའོ། ཕྱག་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། དཔལ་རྡ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པས། དཔལ་ནི་ལོངས་སྐུ་ངེས་པ་ལྔ་ལྡན། རྡོ་རྗེ་ནི་སྐུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། སེམས་དཔའ་ནི་སྤྲུལ་སྐུ་མ་ངེས་སྣ་ཚོགས་ཏེ། སྐུ་གསུམ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་གོ་འཕངས་བརྙེས་པའི་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་འཆང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་སྟོན་པ་ལ། ཕྱག་འཚལ་ལོ་གུས་པས་འབུལ་བའོ། ངན་སོང་སྦྱོང་རྒྱུད་ལས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ། །རྡོ་རྗེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན། །རྡོ་རྗེ་དང་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་། །ཕྱག་འཚལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། གདོད་ནས་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་བརྗོད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བླ་མ་དང་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྔགས་པའོ། བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ནི། གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དང་རྫས་རང་བཞིན་བརྗོད་པའི་རྒྱན་གཉིས་རབ་སྤེལ་གྱི་རྒྱན་དུ་བཀོད་པའི་གཞན་དོན་དུ་རྩ་བའི་དོན་འགྲེལ་པར་དམ་བཅས་བའོ། །དགོས་པ་ནི། མཚན་བཀོད་པས་བསྟན་བཅོས་བཙལ་སླ་བ་དང་རྒྱ་བོད་དོན་མཐུན་པར་ཤེས་ལ། ཕྱག་འཚལ་བས་རྩོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་དང། གཞན་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཚོགས་གཉིས་

p. 1309

རྫོགས་པ་དང། སྟོན་པ་ལ་དད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པའི་འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་སྟོན་པ་ལ། །མཆོད་པར་བརྗོད་པ་འབྲས་མེད་མེན། །སྟོན་པ་དང་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ། །དད་འདུན་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །རྩོམ་པར་དམ་བཅས་པས་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བ་ལ། བར་སྐབས་སུ་སྐྱོ་བ་དང་བྱ་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་པར་བྱེད་པས། ཁས་བླངས་པ་དང་དམ་བཅས་པ་དག་ཉམ་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བུ་དམ་པ་ཁུར་ལྕི་ཁུར་བ་དང་། །ཉམ་ངའི་གནས་སུ་ནམ་ཡང་འདོར་མི་བྱེད། །ཅེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་འཇུག་ཡུལ་ལུས་ཀྱི་དོན་དང། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ནི་འགྲེལ་པ་དང་བསྡུས་དོན་གྱི་སྐབས་བཞིན་ནོ། །འདི་དག་གི་ཚེ་དོན་གྱི་འབྲེལ་དགོད་པ་སྦལ་བའི་འཕར་སྟངས་དང། ཚིག་གི་འབྲུ་གཞོལ་བ་རུས་སྦལ་གྱི་ནུར་འགྲོས་དང། སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་གླང་པོ་ཆེའི་འགྱིང་ལྟ་བུ་དང་གསུམ་གྱིས་བཅིངས་ནས་བཤད་པ་ནི་འཆད་པའི་མན་ངག་མེ་ཏོག་གི་འཕྲེང་བ་ལྟ་བུ་སྦྱིན་པའོ། །དེ་ལྟར་བཤད་ཐབས་ཡན་ལག་ངེས་པའི་དོན། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་དོན་གསལ་ཡིད་དུ་འོང་། །ཐེག་མཆོག་དམ་པ་རབ་ཏུ་མཛེས་བྱེད་པ། །མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་མ་བརྙིངས་གསལ་བར་སྤེལ། །ཐོས་པའི་སྤྲིན་ཆེན་རབ་ཏུ་བཟང་པོ་ལས། །ལེགས་བཤད་འབྲུག་སྒྲ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐར་ཁྱབ་པ། །ཚིག་དོན་རྣམ་བཀྲའི་གློག་གི་ཕྲེང་བ་ཅན། །གཞན་དོན་བྱེད་པ་མཐའ་ཡས་ཆར་ཆེན་འབེབས། །འདི་ནི་དཔལ་ལྡན་དགའ་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ། །ཐོས་བསམ་ཏིང་འཛིན་མེ་ཏོག་རྒྱུན་ཆགས་པ། །ཉེར་བཀྲའི་

p. 1310

རང་བཞིན་འགྲོ་ཀུན་ངལ་གསོའི་གནས། །བྱང་ཆུབ་ལམ་བཟང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ། །ཚུལ་འདི་ཐེག་མཆོག་སྙིང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །བློ་དང་ཐོས་པའི་འདབ་སྟོང་རྒྱས་པ་དེས། །གངས་རི་ཐོད་དཀར་རིན་ཆེན་སྙིང་པོའི་མགུལ། །ཨོ་རྒྱན་རྫོང་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་སུ་བཀོད། །དགེ་བ་འདི་ཡིས་བདག་དང་འགྲོ་བ་ཀུན། །དམ་ཆོས་རིན་ཆེན་ཤིང་རྟ་མཆོག་ཞུགས་ཏེ། །འཁོར་བའི་མྱ་ངམ་ཐང་ལས་རབ་བརྒལ་ནས། །ཐར་པའི་གྲོང་དུ་དགའ་སྟོན་འཕེལ་བར་ཤོག །བདེ་གཤེགས་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་ཤོག །བཤེས་གཉེན་མཆོག་རྣམས་སྐུ་ཚེ་རིང་བར་ཤོག །དམ་ཆོས་མཆོག་འདིས་གཞན་དོན་མཐའ་ཡས་ཤོག །ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཤོག །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ་གྱི་སྤྱིའི་དོན་ལེགས་པར་བཤད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ། ཡུལ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་གངས་རི་ར་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་སྐྱེས་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་གནས་ལ་མང་དུ་ཐོས་པའི་ཆོས་སྨྲ་བ་ཀུན་མཁྱེེན་ངག་གི་དབང་པོས་སྦྱར་བ་རྫོགས་སོ།། །།དགེའོ། །་དགེའོ། དགེའོ། །

རྫོགས་པ་ཆེན་ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ་གྱི་དཀར་ཆག་པདྨ་སྟོང་ལྡན།

p. 1311

རྫོགས་པ་ཆེན་ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ་གྱི་དཀར་ཆག་པདྨ་སྟོང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ་གྱི་དཀར་ཆག་པདྨ་སྟོང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ། དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཡོན་ཏན་མཚོ་ཆེན་ལྡན། །བྱང་ཆུབ་ཡིད་བཞིན་ཀླུ་དབང་སྙིངཔོའི་གནས། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ཆོས་ཀྱིས་ཡོངས་གང་བ། །ཀུན་བཟང་ཆོས་རྗེ་བླ་མའི་ཞབས་ལ་འདུད། །རྒྱལ་བས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཚུལ་དཔག་མེད་ལས། །སྙིང་པོའི་དོན་ཀུན་ཡང་ནས་ཡོངས་བསྡུས་པས། །ངལ་གསོ་སྐོར་

p. 1312

གསུམ་རིན་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་མཛོད། །དེ་ཡི་དཀར་ཆག་ངེས་པ་འདིར་གསལ་བྱ། །ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ་ཤིང་རྟ་སྐོར་གསུམ་དང། ཕྲེང་བ་སྐོར་གསུམ་ཁྲིད་ཡིག་སྐོར་གསུམ་དང་། །ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ་པདྨ་དཀར་པོ་དང། །དཀར་ཆག་ཉིད་དང་རྣམས་གྲངས་བཅོ་ལྔ་གནས། །དེ་དག་སོ་སོའི་དགོས་ཆེད་བསྟན་པ་ནི། །ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོས་ཆོས་སྤྱིའི་དོན་རྣམས་བསྟན། །ཐེག་པའི་བབས་དང་ཆོས་ཀྱི་བྱུང་ཚུལ་དང། །ཇི་ལྟར་བཤད་ཚུལ་མ་རིག་མུན་པ་སེལ། །བཤད་པའི་སྒྲོམ་བུ་འདི་ཀུན་མཆོག་ཏུ་གཅེས། །སྡེ་ཚན་དང་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལ། ལུས་དང་ཡན་ལག་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ནི། །ངལ་གསོ་ལུས་ཏེ་འབྱེད་འབྲེལ་ཡན་ལག་གོ །སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ཐེག་ཆེན་སྙིང་པོའི་གཞི། །ངོ་བོ་རང་བཞིན་གནས་ཚུལ་རྒྱས་པར་བསྟན། །ཐོག་མ་བར་དང་ཐ་མའི་ལམ་རིམ་རྣམས། །ཚང་ལ་མ་ནོར་ངེས་དོན་སྙིང་པོ་ཡིན། །ལེའུ་བཅུ་གསུམ་གཞུང་གི་རང་ལུས་རྫོགས། །དེ་ཡི་བསྡུ་དོན་ཀུནྡའི་ཕྲེང་བ་ཡིས། །སྡེ་ཚན་འབྱེད་འབྲེལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བྱས། །མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གནས་རྣམས་རྟོགས་པས་ན། །འབྱེད་འབྲེལ་ལྡེ་མིག་མཆོག་ཏུ་བཟང་པོ་ཡིན། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོའི་གནས། །རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པས་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་ཉིད། །ཚིག་དོན་འབྱམས་ཀླས་རླབས་ཆེན་གནས་སྟོན་པས། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་འཇུག་ངོགས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་ཡི་བསྡུས་དོན་པདྨ་དཀར་པོ་ཡིས། །སྔ་ཕྱིའི་གནས་དང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་རྣམས། །སོ་སོར་འབྱེད་འབྲེལ་དོན་ཀུན་གསལ་བྱེད་ཡིན། །འབྲེལ་བཤད་གནས་སུ་འདི་ཀུན་གཅེས་པས་ཟུང། །ངལ་གསོའི་དོན་ཁྲིད་བྱང་ཆུབ་ལམ་བཟང་གིས། །སྐལ་བཟང་རིགས་གསུམ་ཐར་པའི་ལམ་ལ་འདྲེན། །དགེ་བ་གསུམ་གྱི་གནད་གསུམ་སྙིང་པོ་ཅན། །མེད་ཐབས་མེད་པས་དད་བརྒྱའི་གཙུག་གིས་གཟུང། །དེ་དག་ཀུན་གྱིས་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོའི་སྐོར། །ལུས་དང་ཡན་ལག་བྱེ་བྲག་རྫོགས་པར་བསྟན། །

p. 1313

སྡེ་ཚན་གཉིས་པ་བསམ་གཏན་ངལ་གསོ་ལ། །ལུས་དང་ཡན་ལག་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ནི། །ངལ་གསོ་ལུས་ཞེས་གཞན་རྣམས་ཡན་ལག་གོ །བསམ་གཏན་ངལ་གསོ་ཏིང་འཛིན་འོད་གསལ་ལམ། །ཇ་ིལྟར་བསྒོམ་ཚུལ་ཡང་ཟབ་གནད་རྣམས་བསྟན། །རྡོ་རྗེའི་གནས་གསུམ་དེ་ཡི་གཞུང་ཚད་རྫོགས། །གསང་ཆེན་གནས་འདི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པས་ན། །སྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་གཅེས་སྤྲས་མཛོད། དེ་ཡི་བསྡུས་དོན་པུནྜ་རཱི་ཀ་ཡིས། །སོ་སོའི་ཚིག་དོན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད། །ཚིག་ཉུང་དོན་འགྲེལ་གོ་ཞིང་རྟོགས་པ་སླ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་གནས་ལ་ཤིན་ཏུ་གཅེས། །ཤིང་རྟ་རྣམ་དག་བསམ་གཏན་ངལ་གསོའི་གནས། རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པས་ཚིག་དོན་གསལ་བར་བྱས། །ཡང་ཟབ་གནད་དང་ལུང་གི་གནས་གསལ་བས། །ངེས་ཤེས་སྐྱེ་ཞིང་གཞན་ལས་མཆོག་ཏུ་འཕགས། །དེ་དག་དོན་ཁྲིད་སྙིང་པོ་བཅུད་བསྡུསཀྱིས། །ཡང་ཟབ་བསྒོམ་པ་འོད་གསལ་སྙིང་པོ་བསྟན། །གནད་ལས་ཏིང་འཛིན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། མེད་ཐབས་མེད་དོ་རྟག་ཏུ་གུས་པས་གཟུང་། །དེ་དག་ཀུན་གྱིས་བསམ་གཏན་ངལ་གསོའི་སྐོར། །ལུས་དངཡན་ལག་བྱེ་བྲག་རྫོགས་པར་བསྟན། །སྡེ་ཚན་གསུམ་པ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལ། །ལུས་དངཡན་ལག་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ནི། །ངལ་གསོ་ལུས་ཡིན་འབྱེད་འབྲེལ་དོན་ཁྲིད་བཅས། །དེ་ཡི་ཡན་ལག་ཕྲན་བུ་འཕྲོས་ཏེ་བསྟན། །སྒྱུ་མ་ངལ་གསོས་སྤྱོད་པ་རྣམས་སྦྱོང་སྟེ། །གཉིས་འཛིན་བདེན་ཞེན་འཆིང་བ་གཅོད་པར་བསྟན། །ལེའུ་བརྒྱད་ཀྱིས་དེ་ཡི་གཞུང་ཚད་རྫོགས། །ཐར་ལམ་བགྲོད་ལ་འདི་ཉིད་མེད་ཐབས་མེད། །དེ་ཡི་བསྡུ་ས་དོན་མནྡཱར་བ་ཡིས། །རིག་པའི་གནས་རྣམས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད། སྐྱེས་བུའི་བཞིན་ལ་མེ་ལོང་བསྟན་པ་བཞིན། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་གནས་སུ་གཅེས་པས་གཟུང་། །ཤིང་རྟ་བཟང་པོས་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོའི་གནས། །མ་ལུས་རང་བཞིན་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པས་ན། །བློ་གྲོས་སྣང་བ་རབ་ཏུ་རྒྱས་བྱེད་ཡིན། །དེ་དག་དོན་ཁྲིད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཡིན། །བླང་

p. 1314

དོར་གཉིས་མེད་སྒྱུ་མ་མངོན་སུམ་ལམ། །བདེན་མེད་རྟོགས་པས་འཁོར་བའི་འཕྲུལ་སྣང་འཇིག །ཡང་དག་སྒྱུ་མ་འོད་གསལ་དོན་སྟོན་པས། །ཟབ་མོའི་གནས་འདི་གུས་པས་གཅེས་སྤྲས་མཛོད། །དེ་དག་ཀུན་གྱིས་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོའི་སྐོར། །ལུས་དང་ཡན་ལག་བྱེ་བྲག་རྫོགས་པར་བསྟན། །རྒྱལ་བས་ཆོས་ཚུལ་རིན་ཆེན་སྙིང་པོའི་དོན། །མ་ལུས་གཅིག་བསྡུས་ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ་གྱི། །ལུས་དང་ཡན་ལག་དཀར་ཆག་བསྟན་པ་ཡིས། །མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཤོག །ཚུལ་འདི་ཐེག་མཆོག་སྙིང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །དྲི་མེད་འོད་སྟོང་ཉིན་མོར་བྱེད་པ་དེས། །གངས་རི་ཐོད་དཀར་མགུལ་དུ་ལེགས་པར་བཀོད། །དད་ལྡན་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་དགའ་བར་མཛོད། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ་གྱི་དཀར་ཆག་པདྨ་སྟོང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ། མང་དུ་ཐོས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དྲེ་མེད་འོད་ཟེར་གྱིས་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་ཁང་བཟངས་སུ་བཀོད་པ་རྫོགས་སོ།། །།དགེའོ་། །དགེའོ་། དགེའོ། །

Pecha page